[1] Bi nave Yezdane Dilovan e Dilovin

[2] Ciqas pesindan u sipasi hene! Hemu ji bona Xuda ye cihane ra ne

[3] E mihriban i dilovan

[4] Xudane roja xelat u celate

[5] Em her te dihebinin u em tene ji te alikari dixwazin

[6] Tu me bide ser reya rastin

[7] Reya en ku te qenci bi wan kiriye; ne en xesim li wan buye u ne en re sas kirine

[1] M. (Ji van tipne di sere ferkeran da hatene, tipne ji hevcuyi te gotine:Arsa wan e rasti hey Yezdan dizane)

[2] Eva pirtuka hane, tu dudili teda tune ye, ku ji Yezdan hatiye hinartine. Bi xweber ji be dudili beled e ji bona xudaparisan

[3] Xudaparis ew in, ku bi heyine ne bercavi bawer dikin (Ca mafe hebona wan bi xwabere ji). U xudaparis, nimeja xwe dikin u ji wan tistne, ku me ji wan ra xistiye ruzini li hewcan disixurinin

[4] U ew in (Muhemmed!) ku bi wan biryarne li bal te da hatine hinartin u bi wan pirtuk u biryame, ku di berya te da ji hatine hinartine bawer dikin u ewan (xudaparis in) ku di nezik da bi ro (u dane dawye da) bi xweber bawer dikin

[5] Ewa belediya, ku ji Xudaye wan ji bona wan ra hatiye, evan li ser we belediye ne u ewane (ji asitan) fereste bune (u gehijtine armancne xwe) hey evanan in

[6] Bi rasti ewane bune filehene! Tu ci ewan (bi sapatan) bidi tirsandine u ci (ewan bi sapatan) nedi tirsandine, li bal wan yek e: hey ewan bawer nakin

[7] Yezdan li ser dile wan u bihitina wan duruf kiriye u li ser ditina wan bi xweber ji xeli heye u ji bona wan ra sapatek e mezin heye

[8] U ji kesan hinek hene, ku dibejin: Me bi Yezdan u bi ro u dane dawye bawer kiriye. Ewan bi xweber ji qe bawer ne kirine

[9] Ewanan, Yezdan u ewane ku bawer kirine dixapinin; (gotina wan nine) le ewanan hey xwe, bi xweber dixapinin u ewan bi xapandina xwe ji aga nabin

[10] Di dile wan da nexwesi heye, idi Yezdan nexwesiya wan bi nexwasi pir kiriye. U ji bona wan ra bi sedema wan derewne, ku ewan dikiribune; sapatek e dilsoz heye

[11] U di gava ji wan : hatiye gotine; “Hun di zemin da tevdani nekin.” Ewan gotine;” Bi rasti em bi xweber astikar in.”

[12] Hun hisyar bin! Bi rasti hey tevdanok ewan bi xweber in, le ewan bi tevdanokiya xwe ji agah nabin

[13] U di gava ji wan ra hatiye gotine; “Hun ji bawer bikin, ca (misilmanan) bawer kirine.” Ewan gotine: “Qey eme ji weki evsanan bawer bikin? “Hun hisyarbin! Bi rasti hey evsene ewan bi xweber in, le ewan bi evseniya xwe nizanin

[14] U di gava ewan rasti wane bawer kirine ten, ewan ji bawergeran ra gotine; “Em bawer dikin.” U di gava bi tene bi pelidne xwe va diminin, ji pelinde xwe ra gotine: “Bi rasti em bi we ra nin, bi rasti hey em bi wan bawergeran tinaza dikin.”

[15] Yezdan bi wan tinazan dike u ji bo ku ewan di koraya xwe da bi qureti bijin ji wan ra dan dide

[16] Ewan in, ku re wundaboni, bi belediye kirine. Idi kirin u firotana wan kar ne kiriye u ewan bi xweber ji ne hatine li ser reya rast

[17] Hecwekiya wan, weki ve temtela hane; (ku yek di cola tari da ji bona ronahiye) agireki hil bike (dora xwe dibine). Idi gava agir dora wi ronahi kiriye, heman Yezdan ronaya wan biriye u Yezdan ewan di taritiye da histiye, idi ewan nabinin

[18] Ewan (duruyan) ker in, lal in, kur in. Idi ewan ji temtela xwe, li bal rastiye da ji nafetilin

[19] U ya ji hecwekiya wan weki temtela wan kesne, ku ji jor da tavya silya ewre rese tari, ku teda deng, reqereqa ewr u berqetave hebe, bi wan da digire, wan ji tirsan teline xwe dixine gohne xwe (ji bo ku ji deng) nemirin. Yezdan bi xweber ji filehildane bine zanina xwe

[20] Nezik dibe, ku berqetav ditina wan behere. Ci qa ji bona wan ra ronahi ce dibe, ewan di ronahi da dicin u di gava tariti li ser wan ce dibe, ewan radibin li piya diminin. U sixwa heke Yezdan bive, we bihistin u ditina wan behere. Bi rasti Yezdan bi xweber ji li ser hemu tistan bi hez e

[21] Geli kesan! hun perestiya wi Xudaye xweye, ku hun u ewan heyine berya we da heyi afirandiye, bikin. Bi vi awayi bi rasti hevi heye ku hun xudaparisi bikin

[22] Yezdan ew e; ku zemin ji bona we ra xistiye binrax u ezman ji xistiye avayi. U Yezdan ji ezman, avek e wusa hinartiye; (ji bo ku ji we ra bibe dilik) Yezdan bi we ave ber dane derxistine. Idi hun ji ji bona Yezdan rehevreyan negirin, Loma hun bi xweber ji dizanin, ku hevrine wi tune ne

[23] U heke hun dudil dibin, di wan biryarne ku me li ser bende xweye (Muhemmed) da hi-nartiye, hun ji pestire Yezdan, gazi hemu arikare xwe ji bikin (heke hun dikarin, ka) hun ji ferkerek e weki ferkere we binin; heke hun di doza xwe da rastin

[24] Idi heke hun ferkerki wusa neynin u hun nikarin ji binin, idi hun xwe ji wi agire, ku ji bona filan ra hatiye amede kirine arduke wi, kes u kevir in, biparisinin

[25] U (Muhemmed!) ewane bawer kirine u kare asti kirine hene! tu mizgina bide wan, ku bi rasti ji bona wan ra bihistne dibine (dare wan da) cemne ave dikisin, hene. Ci qa bereki ji wan bihistan ji wan ra te dayine (ji bihistiyan ra) dibejin: “Ewan berne me hej di bere da xweribun, evan in u hun ji xwarin u berne cure cure ji me ra binin.” U ji bona wan ra di bihistan da zone paqij hene. U ewan bi xweber ji di bihistan da hermanok in

[26] Bi rasti Yezdan fedi nake, ku mixmixke bi hecweki (ji bona derxistina mafe) bide nisan kirine u hej tistne ji mixmixke wedatir ji. Idi ewane bawer kirine hene! sixwa ewan dizanin, ku ewa hecwekiya mafeki reste ji Xudaye wan e. Le ewane bune file ji dibejin: “ Ka Yezdan bi wan hecwekiyan ci vaye?” Yez- dan bi wan hecwekiyan pir kesan ji reya rast dur dixe u pir kesan ji bi wan tine reya rast. Bi wan hecwekiyan, hey ewane ji reya rast derketi wunda dibin

[27] Ewane rederketi hene! ew in, ku ji pisti peymana dane Yezdan, (ji bona baweri u perestiye) Peymana xwe diskenin. U tista Yezdan ferman kiriye, ku bi hev ra bin ewan ewe hevratiyi dibirin (sertedana da u bav u pismanan). U ewan di zemin da ji tekiliyi dikin. Evanan in hey ziyan dikin

[28] Hun ca dibine file (u bi Yezdan bawer nakin)? Hun miri bun, idi ewi hun zinde kirin. Pase (Yezdane) we bimirine u pase we we disa zinde bike u hune pase li bal wi da bizivirin

[29] Ewe ku hemusk tistne di zemin da heyi ji bona we ra afirandiye heye! Ewa Yezdan e. Pase ewa li bal ezman da fetiliye, idi ewi ezman xistiye heft balokne jor da. U ewa bi xweber ji bi hemusk tistan pir dizane

[30] U gaveki Xudaye te (Muhemmed!) ji bona ferestan ra gotiye: “ Bi rasti eze di zemin da sunmayeki bi afirini.” (ferestan ji Yezdan ra) gotine: “Ka tue di zemin da ca ewan kesne, ku tevdani dikin u xune direjin, biafirini? U em bi xweber ji te ji kemasiyan paqij dikin u sipazi (bi peresti) ji bona te ra dikin. “(Xudaye te ji wan ra) gotiye: “Bi resti ez bi tista, ku hun pe nizannn cetir dizanim.”

[31] U (Xudaye te) bi nisa kesan hemusk nav (u navdan) daye hinkirine, pase ewan tistan ber ferestan ra avitiye, idi (ji ferestan ra aha) gotiye: “Ka, heke hun di doza xwe da rast in, nave van tistan ji min ra bejin.”

[32] (Ferestan, ji Xuda ra) gotine: “Em te ji kemasiyan paqij dikin, bi rasti ji pestire wi tista te bi me daye hin kirine, tu zanina me tune ye. Bi rasti pirzane bijejke hey tu bi xweberi.”

[33] (Yezdan ji bona nisa kesan ra) gotiye: “Adem! tu ji bona ferestan ra nave wan tistan beje.” Idi gava Adem nave wan tistan ji ferestan ra gotiye (ewan bezar mane). Yezdan ji wan ra gotiye: “Min ji bona we ra ne got. Ku bi rasti ez bi vesartine tistne di ezman u zemin da hene dizanim u ez bi wan tistne ku hun vediserin u diyar dikin ji dizanim

[34] U di gava me ji bona ferestan ra gotiye: “Hun ji bona Adam ra kunde beherin.” Idi ji pestire pelid, hemuskan kunde birin. Pelid ji kunde birine para cu, ewi qureti kir. U (pelid bi xweber ji) buye file

[35] U me (ji bona Adem ra) gotiye: “Adem! Tu u bi teve jina xwe va di bihiste da bihewin hun ji kedera bihiste diven, hun di wura da (ji bere we) bixun. Le hun herduk ji nezike ve dara (da nisana tistan Seceretul me´rifet) nebin. Idi heke hun neziken we dare bibin (ji bere we bixun) hune bibine jiwane cewrkar.”

[36] Idi pelid ewan herduk ji ji bihiste simitandin u ewan herduk ji wan xwesine, ku ewan bere teda bun, derxistin. Me ji (ji bona wan ra) got: “Hun ji bihiste berjer bibin, hineki ji we, ji bona hinekne we ra neyar bin. Hune heya daneki di zemin da bi ve temtele bijin

[37] (Pase) Adem ji Xudaye xwe cend peyv hildan (bi wan peyvan ji Xuda lava kiriye) Xuda ji lavaya wi lite kiriye. Bi rasti baxisgere dilovin hey Xuda ye

[38] Me ji bona (nisa kesan ra) gotiye: “Hun hemusk ji ji wi ra berjer bin. Kinge ji min, ji bona we ra belediyek hatebe; idi kijan ji we bibe peyrewe we belediya min, ji bona wi ra tu muruziya ji (kem xelat) u tirsa (ji sapatan) tune ye.”

[39] U ewane bune file u beratene me didine derew derandine hene! Hevrine agir hey ewan in. Di agir da hey ewan in tim (gavan) diminin

[40] Geli zarne cihuyan! Hun ewan qencine min e, ku min bi we kiriye bira xwe binin. U hun ewe peymana min daye we pek binin, ku ez ji ewe peymana we pek binim. Idi hun hey ji min bitirsin

[41] U (geli zarne cihuyan!) ewa (Qur’an) a min hinartiye heye! rastdarya wan (biryar u pirtuka) bi we ra heye dike. Hun bi we baver bikin. U ewane di cara yekem da bi we fileti kirine hene! hun nebine ji wan u hun beratene min bi pereki hindik nefirosin. Idi hun hey parisiya min bikin

[42] Hun bizanin, ji bona ku mafe veserin; maf u puciye teve hev nekin

[43] U hun nimeja xwe bikin u hun baca male xwe bidin u hun bi wane, ku xwe (ji bona Yezdan ra) kuz dikin, xwe kuz bikin

[44] Hun ca fermana kesan bi qenciyan dikin, hun xwe ji birva dikin u hun bi xweber ji pirtuke di xunin? Idi qe hun his hilnadin

[45] U hun ji Yezdan bi hewdana li ser perestiye u bi nimej kirine, arikari bixwazin. Eva xwastina bi vi awayi ji xenci xudatirsan li ser merivan pir mezin e

[46] Ewane guman dikin, ku ewane rasti Xudaye xwe werin u bi rasti ewane li bal Xudaye xwe da bizivirin, hene! Xudatirs ewan in

[47] Geli zarne cihuyan! hun ewan qencine min e, ku min bi we kiriye bira xwe binin u bi rasti min hun li ser (runistine) cihane rumetdartir kirine

[48] U ji we roya, ku di we roye da bi tu cureyi can ji ber caneki mayi ra naye sapat kirine u ji bona wi cane nusitemkar tu mehderi naye lite kirine u ji bona ferestiya wi tu berberya bi tistan ji naye hildane u ewan bi xweber ji nayene arikar kirine, hun xwe biparisinin

[49] U hun (geli zarne cihuyan!) gava min hun ji hevrine Fir’ewn fereste kiribun, ku (ewan hevrine Fir’ewn ji) bi sike sapatan hun didane sapat kirine. Ewan sere zarne we ne kur in je dikirin (kec) u jine we para da didane jinandine (bira xwe binin). Bi rasti di van sapatan da ji Xudaye we ji bona we ra ceribandineke pir mezin heye

[50] U hun ewe gava, ku me derya ji bona (ferestiya we) ji hev cırand, me hun fereste kirin u hevrine Fir’ewn ji me di ave da fetisandin we bi xweber ji li wan meze dikirin (bira xwe binin)

[51] U hun ewe gava, ku me ji bona Musa ra peymana bi cil seve dabu; (ji bona hinartina pirtuka bin av Tewrat li ciyaye Turusinaye) we bi xweber ji li duv Musa da ewa golika ji xwe ra bi peresti girtibun, bi we girtena golike bi peresti we bi xweber li xwe cewr kiribun

[52] Me pase ji wan nusitemkariyan, hun baxisandin (bira xwe binin) dibe ku hun sipazi bikin

[53] U hun ewe gava, ku me ji bona Musa ra pirtuk (Tewrat) u berewaniya di niveka maf u pucitiye dabu (bira xwe binin). Bi rasti hevi heye, ku hun werne reya rast

[54] U hun ewe gava, ku Musa ji bona kumale xwe ra gotibu: “Geli komale min! Bi rasti, ji ber ku we ewa golika ji xwe ra bi peresti girtibun, we li xwe cewr kiribuye, hun ji wan kirine xwe para da li bal Xudaye xwe da bizivirin u hun (dil xwazine) xwe bikujin (bi gotina wi nekin). Eva sireta hane li bal Xudaye we, ji bona we ra cetir e. Idi (ji pisti posmaniya we Xudaye we) hun baxisandin (bira xwe binin). Bi rasti hey Xuda bi xweber pir baxiskare dilovin e

[55] U hun ewe gava, ku we ji bona Musa ra gotibu: “Bi rasti heya ku em Yezdan ber cavi ne binin, em bi te bawer nakin. Idi denge biruska be hisi hun girtibun, we bi xweber ji bi be zari meze dikirin (bira xwe binin)

[56] Dibe ku hun sipazi bikin, pase me hun ji we xwava cune bi hisyari rakirin

[57] U me ewr li ser we da xistine siwan u me li ser we da qarut u gezo hinartiye (me ji wan ra aha gotiye): “Hun ji qence wan rozine, ku me bi roziti daye we, bi xwun” Ewan li me cewr ne kiriye, le ewan bi xweber li xwe cewr dikiribune

[58] U gava me (ji wan zarne cihuyan ra) gotibu: “Hun bikebine vi gundi (Qudis); idi hun ji xwarinne wi ca hez dikin. li kedere biven, wusa bixun. u we bi givivire u hun bi kundeti di deri da bikebine hundur u hun lava bikin, (aha) bejin: Xuda! Tu gunehne me bibaxisine, ji me dayne (di suna peyva Hitete. Hinteten di gotibane).” Eme ji ji bona we ra gunehne we bibaxisinin u hej eme ji bona wane qenci kar ra, qenciyan pirtir bikin

[59] Idi ewane cewr kiribune hene! Ewan; van sireta hane, bi wan siretne, ku qe ji wan ra ne hatibuye getine, guhurandine. Me ji li ser wane cewr kiribune ji ezmanan bi sedema ji re derketina wan, sapatek hinartiye

[60] U gaveki Musa ji bona komale xwe ra li ave digeriya, idi me ji ji Musa ra got: “Tu gopale xwe li kevir bixe.” Ji pisti ku Musa bi gopal li kevir da, ji kevir danzdeh kani zan. Bi sond! Hemusk kesan suna av vexwarina xwe, dizaniyan. Hun ji wan xwerin u vexwirine, ku Yezdan ji bona we ra xistiye rozini bixun u vexun u hun di zemin da bi tevdani negerin (ji reya rast dernekebin)

[61] U hun (geli zarne cihuyan! Evan qencine me ne bori bira xwe binin). Di gava we ji bona Musa ra gotibu;” Musa! Bi rasti em li ser xwarineke bi tene nanivin. Idi tu ji bona me ra bi lavati gazi Xudaye xwe bike, ji bo, ku Xuda ji bona me ra tistne zemin hesin dike ji zerzewadan; kundur u xiyar u sir u nisk u pivazne ji zemin derdikebin bide me.” (Musa) Ji bona wan ra gotiye: “Qey hun diven, ku ewan xwarinne qenc, bi wan xwarinne ne qenc bi guhurin? Hun hemusk idi berjere bajar bin, bi rasti di bajara da ji bona we ra, hun ci bixwazin heye.” U li ser wan evseneti u belengazi hatiye vegirtine u ewan raste xesmeke ji Yezdan hatine. Evan sapatan, bi sedema ku ewan bi beratene Yezdan dibune file (bawer ne dikirin) Pexemberne Yezdan be mafi dikustin, loma bi wan da hatiye. Ere! Eva sapata bi sedema gu-nehkarya wan u bi sedema ji re derketina wan e bi cewrkari, bi wan da hatiye

[62] Bi rasti ewane bawer kirine; (Misilman) u ewane Cihu u ewane Merini (Isawi) u ewane sterk paris, hene! Ji wan ke bi Yezdan u bi dan u gave pasiyi bawer bike u kare asti ji kiribe, idi ji bona wan ra li bal Xudaye wan, xelata wan heye u ji bona wan tirsa ji (sapatdan) u muru-ziya ji (kem xelatiye) tune ye

[63] (Geli zarae cihuyan!) ewe gava, ku me ji we peyman stand u me ciyaye Tur li ser we da bilin kiribu, me ji we ra gotibu: “Hun bi hez ewan biryarne ku me ji we ra daye, bigirin u hun ewan siretne ku di wan biryaran da hene (bira xwe binin). Bi rasti di be ku hun parisi biken.” (Ji ber, ku ciyaye Tur sunwar buye ji bona niqandina pirtuka bi nav Tewrat, eva pirtuka ji ji bona jiyana wan bi komali u rena tekosina wan teda hebuye, idi ciy ali bal wan bi rumet u piroz u bilind u bi abur buye)

[64] Pase we disa pista xwe daye peymane, ruye xwe fetilandine. Idi heke rumet u dilovaniya Yezdan e ku li ser we heye tune buya, bi rasti hune bibunan ji wane ziyan kirine

[65] Bi sond! Hun ewane, ku di roya semiye da (necira masiyan kirine) ji biryaran borine, dizanin; ka ewan kene. Idi me ji ji bona wan ra gotiye: “Hun bibine meymune pe keni u pinti.”(Ji pisti ve fermane, ewan li kudi xwuyan, komal bi wan dikeniyan; wusa bun, idi ji mala xwe derneketin, hinek ji wan di mala xwe da ji kovanan mirin)

[66] Idi me ewa sapata, ji bona wan merivne di gava wan da dijiten u ji bona wan merivne, ku di pey wan da mane, xistiye beratek e sodreti u ji bona xudaparisan ji xistiye siret

[67] Di gava Musa ji bona komale xwe ra gotiye: “Gele min! Bi rasti Yezdan fermana we kiriye, ku hun celekeki ser je bikin.” Ewan ji Musa ra gotine: “Qey tu bi me tinazan diki?” Musa gotiye: “Ez xwe davejime Yezdan, ku min ji nezanan biparisine.”

[68] Ewan ji (Musa ra) gotine: “Ka (Musa!) tu ji Xudaye xwe lava bike, bira ji bona me ra diyar bike; ewa dewarek e cane?” (Musa ji bona wan ra) gotiye: “Bi rasti Xuda dibeje; ku ewa dewarek e wusa ne; ne pir e u ne ji ciwan e, nivwari ye: idi hun bi tista hatine ferman kirine pek binin.”

[69] Ewan ji (Musa ra) gotine: “(Musa!) tu ji bona me ji Xudaye xwe lava bike, bira ji bona me ra diyar bike, ka renge we cane?” (Musa ji wan ra) gotiye: “Bi rasti Xuda dibeje renge we zereki wusa ne, di gava yek li meze bike ewa mezegreee xwe sa dike.”

[70] Ewan ji (Musa ra) gotine: (Musa!) tu ji bona me, ji Xudaye xwe lava bike, bira Xuda ji bona me ra diyar bike, ka ewa dewaıek e cane? Bi rasti bi van salixan celek li bal me teve hevbun e (Em nizanin ka kijan e?) u bi hezkirina Yezdan eme ewe pek binin

[71] (Musa ji bona wan ra) gotiye: “Bi rasti Xude dibeje: “Ewa dewarek e wusa ne, sernerm nine, ku bi we candini bene candine u bi we (zevi ji) nayene avdane (hej ne ketiye bine nir) tu kemaya we tune ye.” Ewan ji (Musa ra) gotine: “Te hej salixe rasti ji bona me ra ani.” Ewan idi xwe ne dane para da u ewan sere we deware je kirin

[72] Kane, we di gaveki da merivek kustibu, idi we ewa kustiya diavete stiye hev (ji ber ku kujrawe wi xuya ne buye) u Yezdan bi xweber ji, tista hun vediserin derdixe

[73] Idi (ji pisti ser kirina celeke) me ji wan ra gotiye: “Hun hineki ji gewde celeke u hinek ji ji gewde kusti li hev bixin. (Ji pisti li hev xistina gewdan, kujraw hate diyar kirine). Bi vi awayi Yezdan mirya ji zinde dike u Yezdan beratene xwe dide nisane we. Bi rasti hevi heye, ku hun ji wan his hildin

[74] Pase dile we disa ji pey (ve buyere da) weki keviran hisk buye, hej ji keviran ji hisktir buye. Cima, bi rasti hinek kevir hene, ku ji wan cemne ave bi sodreti dizen u hinek ji ji wan keviran hene! Di gava ji hev dicirin kaniye ave ji wan bi sodreti dizen. U hinek ji ji wan keviran hene! Ji heybeta Yezdan, wusa jorda tot dibin (Dile we qe wusa nabe). U Yezdan bi xweber ji ji wan tistne, ku hun dikin be (agah) nine

[75] Qey hum (geli bawergeran!) guman dikin ku ewan (zarne cihu u filan) ji bona we bawer bikin, bibne hevale we? Sond! Di nava wan bi xweber da ji destek ji wan heye, peyvne Yezdan dibehen, ji pisti ku ponijin ka peyvan ci armanc kirine; bi zanin peyvan ji suna wan dihesivinin

[76] U ewan di gava rasti wane bawerger ten, ji bawergeran ra gotine: “Bi rasti em bawer dikin.” U di gava ku ewan bi tene li bal hev diminin, ji hev ra dibejin: “Hun ca li bal wan dipeyvin, ku ewan bawergeran, bi wan tistan li bal Xudaye we nihrewanan bigirin. Idi qe hun naponijin

[77] Qey ewan nizanin, ku bi rasti Yezdan bi wan tistne ewan vediserin u bi wan tistne ewan diyar dikin ji dizane

[78] Ji wan hinek hene ne xwandine (weki wane ku hej nuzane, ji diya xwe ra bune) ewan ji pirtuke hey dil xwaziyan dizanin u ewan bi xweber ji hey gumanan dikin

[79] Idi ewane ku pirtuke bi deste xwe dinivisin, pase ji bo ku bi pereki hindik bifirosin dibejin: “Eva pirtuka hane ji bal Yezdan hatiye; xweli li van be! Ji ber ku deste wan ewa nivisiye xweli li wan be! U ji bona keda ku ewan dikin, sed koraye xweli li wan be

[80] U ewan gotine: “Ji pestire cend rone hijmari, bi rasti qe agir bi me nagire.” Tu ji wan ra beje: “Qey we ji bal Yezdan peyman hildaye? Idi bi rasti Yezdan ji ji peymana xwe para nace u ya ji tista hun pe nizanin, di mafe Yezdan da dibejin?”

[81] Gotina wan nine! Bi rasti ke gunahan bike u gunehne wi, ewi som bike, idi hevrine agir ewan in. Ewane ku di agir da her diminin ewan bi xweber in

[82] Ewane bawer kirine u kare asti kirine, hene! Ewan hevrine bihiste ne. Ewane ku di bihiste da her diminin ewan bi xweber in

[83] U di gaveki da disa me ji zarne cihuyan peyman hildabu. Hun (geli zarne cihuyan!) ji pestire Yezdan perestiya tu tisti nekin u hun ji bona da u bave xwe ra hey qenci bikin u hun ji bona bira u pismamne xwe u sewiyan u xezan u belengazan qencikar bin u hun ji bona merivan hey sirete qenci bejin u hun nimej bikin u baca male xwe bidin. Ji pestire hindikan, we pase disa ru ji peymane fetilandin u hun bi xwe, hej ji ru difetilinin

[84] U me disa careki ji ji we peyman hildabu ku hun bi kustin xuna hevdu nerejin u hun hevdu ji welate xwe, nedne derxistine u we bi xweber ji didevaniya peymane dikirin; pase we “ere” ji gotin

[85] Disa pas da hun bi xweber in, hevdu dikujin u hun bi xweber in, ku hun destek e ji xwe ji welate wan derdixin u hun bi xweber in, bi vir u neyarti pista hevdu di hembere wan da dikin, ji welat derdixin, eva derxisten bi xweber ji li ser we qedexe buye. Heke yek ji wan zebun bibe, were bal we, hun bi mal, ewan ji zebuniye fereste dikin. Idi qey hun bi hinek biryarne pirtuke bawer dikin u hun bi hineka ji bawer nakin? Ji pisti naha da, ke ji we aha bike, idi bi rasti celata wi di jina cihane da riswabun e u di ruya rabuna hemutida ji, ewan li bal sapata zor da tene avetine. U Yezdan bi xweber ji ji wan tistne ku hun dikin be agah nine

[86] Ewane ku jina cihane, bi jina dan u gave para da kirine, evan in. idi sapat ji wan sivik nabe u arikarya wan qe naye kirine

[87] U bi sond! Me ji Musa ra pirtuk (Tewrat) daye u me li pey wi da pexember xistine peyrewe wi u me ji bona Isaye kure Meryeme ra beratene daveker dane u me Isa bi cane piroz deye hez kirine. Idi qey ke gave pexemberek hatibe bal we; bi wan beratene ku can we ne xwestibe, hun doza mezinaye nakin? Idi hun; desteki ji wan pexemberan didine derewderandine u hun desteki ji nakujin

[88] Ewan ji bawergeran ra gotine: “Dile me da xeli heye (ji ber wi em rastiye nabinin; bawer nakin). Gotina wan nine, le Yezdan bi sedema filetiya wan, ewan deherandine. Idi ci qa hindik ji wan bawer dikin

[89] U gava ji bal Yezdan ji wan (cihuyan ra) pirtuk (Qur’an) hatiye, ku ewe (Qur’an) e bi xweber ji rastdarya we (pirtuka) li bal wan heyi dikir ji bona serva hatina xwe. Idi gava ewa pexembera bi pirtuka xwe va hatiye bal wan ewan (pirtuk u pexember) nas nekirin (ewan cihuyan bi wan bawer ne kirine, bune file). Idi deherandina Yezdan li ser filan e

[90] Ci qa sike! Ku ewan, ji dexesiya di nava wan da heye, xwe firotine; ji ber ku ewan, bi wan biryarne Yezdan bi rumeta xwe li ser bendeki xwe hinartiye, bawer nakin. Idi ewan xesma Yezdan bi peywesti ked kirine. U ji bona filan ra sapateke riswayi, heye

[91] U di gava ji bona wan ra te gotine: “Hun bi wan biryarne, ku Yezdan hinartiye, bawer bikin.” Ewan gotine: “Em hey bi wan biryarne, ku li bal me da hatine hinartine bawer dikin.” U ewan ji pestire wi bi tu tisti bawer nakin. U ewa (pirtuka Qur’an) bi xweber ji, rastdare ji bona we pirtuka (Tewrat) ku li bal wan heyi. Idi (Muhemmed tu ji bona wan ra) beje: “Heke hun bi rasti bi we pirtuka li bal we heyi, bawer dikin, we cima hej di bere da pexemberne Yezdan di kustin

[92] U bi sond! (geli cihuyan!) Musa bi beratene daveker va hatibu bal we pase we di pey wi da (gava ji bona niqandina Tewrate cubu ciyaye Turusinaye) ewa golika ji xwe ra bi peresti girtibun u we bi xweber li xwe ji cewr kiribun

[93] U di gava, ku me ji we peyman standibu; me ciyaye Tur bi didevani li ser we, bilind kir, ku hun biryarne Tewrate bi hez bigirin. Me ji bona we ra got: “Hun (geli zarne cihuyan!) ewan biryarne me ji we ra anine bi hez bigirin u guhdari bikin.” Ewan gotibu: "Me bihist u le em bi gotina wi nakin." U bi sedema filetiya wan, hezkirina golike di dile wan da nermojeki buye. (Muhammed! Tu ji bona wan ra) beje: “Heke hun (bi golike) bawer bikin, fermana bawerya we, ji bona we ra ci qa tisteki sike

[94] (Muhammed! Tu ji bona wan ra) beje: “Heke bi rasti li bal Yezdan (bihist) xwuri ji bona we ra ne ji tu kesi ra nine, heke hun di doza xwe da rast in, idi hun xwaziya mirine bikin.”

[95] U le bi sedema wan kedne, ku ewan hej pes da kirine tu cari ewan xwaziya mirine nakin. U Yezdan bi xweber ji pir rind bi cewrkaran dizane

[96] U tu raste wan teyi, ku ewan ji hemu kesan pirtir ji jine hez dikin u ewan hej ji hevri cekeran pirtir ji ji jine hez dikin; her yek ji wan hez dikin, ku hezar sali bijin. Ewa jina wan bi xweber ji, ewan ji sapatan nade paradane u Yezdan bi xweber ji dibine, ka ewan ci dikin

[97] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: “Kijan ji bona Cibrail ra neyartiye dike, idi (bira ewa bizane!) bi rasti (Cibrail) ewa (Qur’ana) rastdara (wan biryarne berya xwe dike) ji bo ku ewa bibe beled u siret, ji bona bawergeran ra li ser dile te da hinartiye.”

[98] U ke bibe neyare Yezdan u ferestene wi u pexemberne wi u Cibrail u Mikail, bira bizane! Bi rasti Yezdan bi xweber ji neyare filan e

[99] U bi sond! Me li bal te da beratene daveker hinartine. U ji pestire wane ji re derketi, tu kes nankorya wan nake

[100] Qey ci qa ewan peymanek dabin, desteki ji wan ewa peymana para da ne avetiye? Sixwa pirne ji wan bawer nakin

[101] U ci qa pexembereki ji alye Yezdan, li bal wan da hatibe, ewa pirtuka, ku li bal wan heye ji rastderan dibe, disa desteki ji wan komale xweye pirtuk, pirtuka Yezdan avetine pista guhe xwe, te digo qey ewan bi we pirtuke nizanbune

[102] Ewan (cihuyan) bune peyrewe wan tistne ku pelidan dixwendin, ji bona ku maldari u seroktiya Suleyman ji deste w derxin. Suleyman ne bibu file, le ewan pelidan bibune file. Cima ewan meriv hine ance dikirin u ewan meriv hine wan tistne, ku li ser wan herduk serokne (welate) Babile hatibuye hinartine ji dikirin. Ewan herduk serokne (bi nav) Harut (Xwerut) Marut (Merat) gava yek hine wan tistne, ku li ser wan da hatiye hinartine, bi kirnan, ji wan ra digotin: “Idi tu bi wan tistne me hine te kiriye nebe file, loma bi rasti em hey ceribandokin.” Idi meriv ji wan (herdu serokan) ewan tisne, ku mer u jin, bi zanina wan tistan ji hev ra tiqetiyan, hin bune. Le heya destura Yezdan ne buya (ewan serokan) ziayana tu kesi bi wan kirine xwe ne dikirin. Ewan merivan ji wan (serokan) ewan tisne, ku ziyana merivan dikirin, hin dibune, hine wan tistne bi kerhati, ne dibune. U bi sond! Ewan dizanin, ku ke ewa zanina kiribe, di dane para da ji bona wi ra tu par tune ye. U heke ewan bizaniyan, ka eva firotina hane, ku ewan xwe pe firotine, ci qa sike, ewan eva firotin, ne dikirin

[103] U heke ewan bawer kiribunan u Xuda parisi bikirnan, bi rasti xelata li bal Yezdan ji bona wan ra qenctir dibu. Xwezika bizaniyan

[104] Geli bawergeran! Hun (weki cihuyan, ca ji Musa ra digotin: “Gohdarya me bike.”) Ji bona (Muhemmed ra) ne bejin: “Tu guhdarya me bike.” U hun bejin: “Tu li me meze bike u hun guhdari bikin.” Ji bona filan ra sapatek e dilsoz heye

[105] Ewan filene xweye pirtuk u ewane hevri perest hez nakin, ku ji Xudaye we, ji bona we ra qenciyek be hinartine. U Yezdan bi xweber ji evine xwe ji dilovaniya xwe ra xwuri dike. U Yezdan bi rasti xweye rumeta mezin e

[106] Heya me he genctir u ya ji weki we, beratan neynin, em tu beratan u biryaran ji suna wan ranakin. Qey tu nizani ku Yezdan bi rasti li ser hemu tistan bi hez e

[107] Ma qey tu nizani, ku maldarya ezman u zemin hey jı bona Yezdan ra ne? U ji bona we ra ji pestire Yezdan tu serkar u arikar tune ye

[108] Qey hun ji (geli musilmanan!) diven ku hun ji ji pexebere xwe pirsan bikin, ca hej bere da ji Musa pirs hatine kirine? U bi sond! Idi ke bawerye bi filetiye biguhure, ew wunda kiriye

[109] Pir kes ji xweye pirtukan hene, ji dexesiyan ji pisti maf ji wan ra buye ji hez dikin, ku we ji bawerya we bifetilinin, bixne file. Idi heya fermana Yezdan ku be, hun ewan bibaxisinin; ji wan bibore. Bi rasti Yezdan li ser hemu tistan bi hez e

[110] U hun nimej bikin, u baca male xwe bidin. Hun ji bona xwe ra qenciyan ci pes da verekin, hune ewe genciye li bal Yezdan bibinin. Bi rasti Yezdan, didevane hemu kirine we ye

[111] U ewan (cihu u mexinan) gotine: “Ji pestire cihu u mexinan tu kes nace bihiste.” Eva gotina dilxwaziya wan e. Tu (ji wan ra) beje: “Heke hun digotina xwe da rastin, ka nisana xwe binin.”

[112] Na, weki gotina wan nine; le ke xwe hispartibe Yezdan, bi xweber ji qencikarbe, idi ji bona wi ra li bal Xudaye wi, xelata wi heye. Ji bona wan ra tu tirs u muruzaya (ji kem xwelat dane) ji tune ye

[113] U Cihuyan gotine: “Tu ola mexinan tune ye.” Mexinan ji gotine: “Tu ola cihuyan tune ye.” Ewan (herduk) ji pirtuke dixunin. Weki van herdukan ewane ne xwendi ji, weki gotina wan gotine. Idi di roya rabuna hemuti da Yezdane di wan tistne, ku ewan teda ne wekhev dibin, berewani bike

[114] Gelo ji wan kesne; ku nahelin di mizgevtne Yezdan da, nave Yezdan bi peresti be hildane u dixebitin, ku ewan mizgevtan hilsinin, cewrkartir ke hene? Evanan hey bi tirs dikarin bikebine mizgevtan. Di cihane da ji bona wan ra riswati heye u di dane para da ji ji bona wan ra sapatek e mezin heye

[115] U rojhilat u rojava ji bona Yezdan ra nin. Idi (ji bona perestiye) hun kijan ali bizivirin, bardana Yezdan di wura dane. Bi rasti (dilovaniya) Yezdan pir fire ye u ewa pir zan e

[116] Ewan (filan) gotine: “Yezdan ji xwe ra zar hildane.” Yezdan ji zar girtine beri ye. Le sixwa hemu tistne di ezman u zemin da heyi, ji bona Yezdan ra ne. Hemu ji ji bona Yezdan ra bi tirs seri berjer dikin

[117] Ji tunebune (Yezdan) ezman u zemin afirandiye. U gava ewa bive, ku buyerek bibe; idi ji we buyere ra dibeje: “Bibe.” Ewa buyara ji heman dibe

[118] U ewane nezan (ji bona pexeberiya te) gotine: “Goti Yezdan bi me ra biaxifta, ya ji ji bona me ra beratek ne anibuya?” Ewane berya wan da ji weki gotina wan gotine, dile wan di gotine da weki hev buye. Bi sond! Me berate ji bona wi komali ku di nezik da bawer dikin, vekirine

[119] Bi rasti me tu bi mafi sandiyi, ji bo ku tu mizginvan u tirsvan bi u tu ji hevrine doje naye pirs kirine

[120] U bi rasti cihu u mexini hene! Heya tu nebi peyrewe komal u ola wan, ewan bi te qayil nabin. Tu (ji wan ra) beje: “Bi rasti riya rast hey reya Yezdan e.” U heke ji pisti ku ewan zanina ji te ra hatiye, tu bibi peyrewe hewasa wan, idi ji bona te ra li bal Yezdan tu serkari u arikari tune ye

[121] Ewani ku me ji wan ra pirtuk aniye hene! Ewan pirtuke bi babetiya pirtuke dixunin. Sixwa ewane bi pirtuke bawer dikin evan in. U ke (bi pirtuke bawer neke) bibe file, idi evan in hey ziyan kirine

[122] Geli zarne cihuyan! Hun ewan qencine mine, ku li ser we hene bira xwe binin. Kane min hun bi rasti li ser hemu komalne cihane rumetdar kiribun

[123] U hun, ji we roya, ku di we roye da, tu canek ji ber caneki mayi ra naye celat kirine u ji wi cane celat kiri, tu bertil u xelat ji nayene girtine, (ku ewa ji celat kirine fereste be) u tu mehderi ji havil nake u ewan canan nayene arikar kirine ji, xwe biparisinin

[124] U di gaveki da, Xudaye Ibrahim, bi cend peyvan Ibrahim ceribandiye, idi Ibrahim ji ewan peyvan pek anine. Xude ji bona Ibrahim ra gotiye: “Bi rasti eze te ji bona merivan bixme pesrewan.” Ibrahim (ji Xude ra) gotiye: “Ji urta min ji pesrewanan ce bike.” Xude gotiye: “(Ibrahim) ji urta te ewane cewrkar nagihejine peymana min.”

[125] Di wan gava da ji me xaxistibu suna civin u qenci u ewlwtiye. Hun ji di bingeha Ibrahim da ji xwe ra suna nimejkirine bigirin. U me li bal Ibrahim u Ismail peyman daye, ku ewan herduk xaniye min, ji bona sertedanne wi u ji bona runistine wi (bi peresti) u ji bona ewane ku di we da bi kuzayi u bi kundeti nimej dikin, paqij bikin

[126] U di we gave da Ibrahim ji Xude lava kiriye, gotiye: “Xuda! Tu eve dere ji bona kesan ra bixe bajareki wusa, ku bibe suna ewletiye u tu suna runistine wi ra, ku bi Yezdan u bi dan u gave para da bawer dikin, ber u zer u zewadne xwes bibe. (Xude gotiye:) “Kijan ji wan bibe file, idi eze ewi bi berxudari hindik bidime jinandine, pase eze ewi li bal sapata agir da stuxar bikim. U sapata agire ci qa sike sunan e

[127] U di we gave da Ibrahim u Ismail xime xani ji zemin bilind kirine, (aha) gotine: “Xudaye me! Tu evan kirine me, ji me lite bike. Bi rasti tu bi xweber dibehe u dizani.”

[128] Xudaye me! Tu me herduka ji, bi gerini ji wane ku xwe hispartine te. U tu ji urta me ji, komne, ku ji bona te ra xwe hispartine bi (afirini u) bi gihini u tu re u biryare perestiya me, bi me bide hinkirine u tu nositemne me bibaxisine. Birasti tu pir baxisgere dilovin i.”

[129] Xudaye me! Tu di nava urta me da, ji wan, pexemberan bisine, ku ewan ji wan urte me ra beratene te bixunin u ewan bi wan urte me, xwendina pirtuk u zanina retkoki hin bikin u ewan urte me ji sikatiyan paqij bikin. Bi rasti tu bi xweber ji servahate bijejkeyi

[130] U bi rasti ji pestire wane evsene tu kes ji ola Ibrahim, ru nafetiline. Bi sond! Me (Ibrahim) di cihane da helbijartiye u Ibrahim di dan u gave para da ji ji astikaran e

[131] Di gava Xudaye (Ibrahim,) ji bona wi ra gotiye: “Tu xwe hispere.” (Ibrahim) gotiye: “Min xwe hispartiye Xudaye gerdune”

[132] U Ibrahim eva sireta hane ji bona zarne xwe ra bi oliti siret kiriye u Yaqub ji siret kiriye (u gotiye): “Geli zarne min! Bi rasti Yezdan ji bona we ra eva ola helbijartiye. Idi hun ji hey bihispar u misilmani bimirin.”

[133] Qey (geli cihuyan!) di gava Yaqub ketibu ber mirine, hun amede bun? Di we gave da Yaqub ji bona zarne xwe ra gotibu: “Geli zarne min! Hune di pey min da ji bona cira peresti bikin?” Zaran ji bona Yaqub ra gotine: “Eme ji bona Xudaye te u ji bona Xudaye bav u bapirne te ra; Ibrahim u Ismail u Ishaq, ku Xudaki bi tene ye, peresti bikin. U em bi xweber ji ji bona wi ra xwe hisparokin.”

[134] Evan (zarne Ibrahim u Yaqub) komne wusa nin bi rasti hatine u cune. Ewan ciked kiri-bin, keda wan ji bona wan ra ne u hun ji ciked bikin, keda we ji ji bona we ra ne u hun ji kirine wan nayene pirs kirine

[135] Ewan ji bona we ra gotine: “Hun bibne cihu u ya bibne mexini, ku hun werne reya rast.” (Muhammed! Tu ji wan ra beje:) “Gotina we nine, le em di ola Ibrahim e ku ji xarye dur e, rast danin. Ibrahim bi xweber ji qe ne buye ji hevri cekeran

[136] (Gava ewan wusa ji bona we ra bejin) hun ji bejin: “Me bi Yezdan u bi we pirtuk u bir-yarne li bal me da hatine hinartin bi wan biryarne li bal Ibrahin u Ismail u Ishaq u Yaqub nevine wan hatine hinartin u bi wan pirtune, ku ji Musa u ji Isa ra hatine u bi wan pirtune u biryarne ku ji hemu pexemberan ra, ji Xudeye wan hatine, bawer kiriye. Em di nava wan yeke da ji tu veqetandine ce nakin u me bi xweber ji ji bona Yezdan ra xwe hispartiye.”

[137] Idi heke ewanan weki we ca bawer kiriye, bawer bikin, bi rasti ewan hatine reya rast u heke ewan pista xwe bidine bawerya bi vi awayi, bi rasti idi ewan di dudilye danin. Di hembere wan da Yezdan besi te ye. Yezdan bihisteke pir zan e

[138] (Hun bibne peyrewe) renge, ku Yezdan (ji bona we ra daye). gelo renge (ola ke) ji renge (ola) Yezdan rindtire? U em bi xweber ji hey ji bona Yezdan ra peresti dikin

[139] Tu ji bona filan ra beje: “Ka hun ca di ola Yezdan da bi me ra tekosin dikin? Yezdan bi xweber ji Xudaye me herdu destan e, keda me ji bona me ra ne u keda we ji ji bona we ra ne u em bi xweber ji bona Yezdan ra hey peresti dikin.”

[140] Qey hun dibejin: “Ku bi rasti Ibrahim u Ismail u Ishaq u Yaqub u nevine wan, cihu ya ji mexini ne?” (Muhemmed! Tu ji wan ra) beje: “Gelo hun cetir dizanin, ya ji Yezdan cetir dizane? U gelo ji wi kese, ku Yezdan ji wi ra rasti dabe hin kirine, ewa ji rastiye vesere, cewrkartir ke heye?” U Yezdan bi xweber ji ji kirine we be agah nine

[141] Evan komek in hatine u cune, keda wan ji bona wan ra ne u keda we ji ji bona we ra ne u hun ji wan kirine, ku ewan dikin, nayene pirs kirine

[142] Di nezik da ewan evsenene ji kesan we bejin: “Gelo bere wan (misilmanan) ji berdana wan e, ku bere da ewan bere xwe didane, cidaye fetilandine?” (Muhemmed! tu ji wan ra) beje: “Rojhilat u rojava, herduk ji ji bona Yezdan ra ne. Yezdan ji ke ra bive, ewi tine reya rast

[143] U her wusa me hun xistine kemek e nivwari, ji bo ku hun li ser kesan bibne (nemus u) nihrevan u ji bo ku pexember ji li ser we bibe (nemus u) nihrevan u ji bo ku em evane peyrewe te u ewane ji peyrewiya te para da cune, bi zanin ji hev raqetinin, me ewa berdana te ye hej bere da te (di perestiye da) bere xwe didaye ji we ra xistiye berdan. U eva berdana ji ji pestire ser wane, ku Yezdan ewan anine reya rast ci qa li ser kesan mezine! U Yezdan (bi van fermanan) baweri (u perestiya) we wunda nake. Bi rasti Yezdan ji boma kesan ra dilsoze di-lovin e

[144] Bi sond! Em ruye te (Muhemmed!) ku tu li ezmanan meze diki (ji bona niqandinan) dibinin. Idi bi rasti eme bere te (Muhemmed!) bizivirine li bal berdanek e wusa, ku tu bi we berdane qayil bibi. Idi (Muhemmed!) tu ruye xwe bi fetiline bide aliye mizgevta (bi nav) Mescid el-Heram. U hun (geli bawergeran!) li kur bi ci awayi dibin bibin (di perestiye da) idi hun ji bere xwe bidine aliye we mizgevte. U bi rasti ewane ku ji wan ra pirtuk hatiye hene! Ewan dizanin, ku eva fermana mafeki rast e ji Xudaye wan hatiye. U Yezdan bi xweber ji ji kirine wan be guman nine

[145] U heke (Muhemmed!) tu ji bona wane pirtuk ji wan ra hatiye hemu beratan ji bini, disa ewan nabine peyrewe berdana te u tu bi xweber ji nabi peyrewe berdana wan. Ewanan ji nabine peyrewe berdana hev. U bi sond! Heke tu ji pisti, ku ji te ra zanin hatiye bibi peyrewe xwesiya wan, bi rasti idi tu di we gave da dibi ji wane cewrkar

[146] Bi rasti ewane, ku me ji wan ra pirtuk daye hene! Ewan (bi Muhemmed u bi pexemberi-ya wi) niyasin ca zarne xwe nas dikin; u bi rasti desteki ji wan hene mafe vediserin, ewan bi xweber ji bi mafitiya wi dizanin

[147] Idi tu nebe ji wane du dil; rasti ji Xudaye te ye

[148] U ji bona her yeke ra berdanek heye, ewa bere xwe dide wi ali. Idi hun (geli bawerge-ran!) di qenciyan da bidine ber hev. Hun li kur dibin bibin hey Yezdane we hemuskan bicivine. Bi rasti Yezdan li ser hemu tistan bi hez e

[149] U tu kenge li kudere derkebi re, idi tu bere xwe bide aliye mizgevta (bi nav) Mescid el-Herame. U (eva fermana) bi ber dana aliye miz- gevta (bi nav) Mescid el-Harame rastiyek e ji Xudaye te ye. U Yezdan bi xweber ji ji kirine we be agah nine

[150] U tu kenge li kudere derkebi re, idi tu bere xwe bide aliye mizgevta (bi nav) Mescid el-Herame. U hun (geli bawergeran!) kenge li kudere bin, ji bo ku tu kes ji we ra rexne ce nekin. Idi hun ji bere xwe bidine aliye we mizfevte, ji pestire wane cewrkarene ji wan (dexesan, six-wa) tu kes (ji we ra rexnan ce nake). Idi hun ji wan netirsin u hun ji min bitirsin, ku ez (ewan) qencine min e, ku li ser we hene pek binim u hevi heye ku hun werne reya rast

[151] Loma me di nava we da ji we pexembereki (wusa) sandiye ji bo ku ewa (pexembera) ji bona we ra beratene me bixune u we ji sikatiyan paqij bike u xwendina pirtuk u zanine retkoki hine we bike U ewa (pexembera) zanina wan tistne, qe we di bere da pe nizanbuye hine we bike

[152] Idi hun min (bi peresti) bira xwe binin, ku ez ji ji bona we ra (baxisandine) bira xwe binim u hun sipaziya min bikin u hun nankorya min nekin

[153] Geli bawergeran! hun bi hewandin u bi nimej kirine (ji Yezdan) arikari bixwazin. Bi rasti Yezdan bi hew keranrane

[154] U hun ji bona wan kesne di reya Yezdan da hatine kustin, nebejin: “Ewan mirine.” Na, ewan ne miri ne le ewan dijin haya we (bi jina) wan tune ye

[155] U (geli bawergeran!) bi rasti eme we bi hineki ji tirs u bircibune u bi kemasiya di mal u can u beran da biceribinin. U (Muhemmed!) tu mizgine bide hewkeran

[156] Ewane di gava bi wan da asitek hatibe, (aha) gotine: “Bi rasti em bendene Yezdan in u bi rasti eme li bal Yezdan da bizivirin hene! hewker ew in

[157] (Ewane) ku ji bona wan ra ji Xudaye wan baxisandin u dilovini heye, evan in u (ewane) hatine reya rast ji evan in

[158] Bi rasti “Sefa u “Merve” herduk ji ji nisane Yezdan in. Idi kijan li dora xaniye (Kabe) bigere u ya ji senedana (bi nav) Umre bike, tu ziyan li ser wi tune ye, ku ewa di niveka wan herdu girikanda ji bigere. U kijan ji ber xwe qenciyeki bike bira (bizane, bi rasti Yezdan hember ya qenciya wi) dide wi. Idi bi rasti Yezdan sipazkare pir zan e

[159] Bi rasti ewane ku ji pisti me ewan (biryarne xwene ji salixe reya rast e) me bi huzwarti hinartiye, ji pisti me ewan (biryaran) di pirtuke da ji bona merivan ra daye vekirine, vedise-rin, hene! Yezdan ewanan ji dilovaniya xwe didehirine u ewane, ku hatine dehrandine ji evanan dideherinin

[160] Ji pestire wane, ku (ji kirine xwe) posman bune u asti kirine u tistne vesarti, derxistine derva. Idi ez ji evan dibaxisinim. U bi rasti ez bi xweber pir baxiskare dilovin im

[161] Bi rasti ewane, ku bune file u di gava mirin e, bi fileti ji mirin e, hene! Evan in, ku deherandina Yezdan u firistan u merivan bi hemuti li ser wan in

[162] Ewanan di deherandine da her diminin. Sapat liwan sivik nabe u li wan naye meze kirine ji (ku sapata wan para bikebe)

[163] U (geli bawergeran!) Xudaye we Yezdaneki bi tene ye, ji pestire wi tu yezdane (babete perestiye) tune ye. Ewa ye dilovane dilovin

[164] Bi rasti di afirandina ezman u zemin da u di newek hevbuna sev u royan da u di ki-sandina wan kelekne, ku di deryaye da bi bare xwe va bi wan tistne ku havilin ji bona merivan ra, di gera wan da u di we ava ku Yezdan ji ezmanan hinartiye. Idi yezdan bi we ave zemin ji pisti mirina wi zinde kiriye da u di belav kirina Yezdan, ya hemu candaran di zemin da u di hatina baye da u di wi ewre amedeye di niveka ezman u zemin da ku li hev dizivirin, beratene (heca ji bona hebuna afirandoke wan) ji bona komaleki (ku bi ponijandin his hildidin) heye

[165] U (bi vi ra ji) hinek meriv hene, ku ji pestire Yezdane (babete perestiye) ji xwe ra hinek manendan digirin (ji wan ra peresti dikin) ca ji Yezdan hez dikin wusa ji ji wan manendan hez dikin. Ewane bawer kirine hene! Ewan pir ji Yezdan hez dikin. Xwezika ewane ku li xwe cewrkirine di gava sapate dibinin, bi zaniyan ku bi rasti hemu hez ji bona Yezdan ra ne! U Yezdan bi xweber ji bi rasti zor sapat e

[166] Di gava ewan sapate dibinin, bi rasti ewane peyrewi ji wane pesrewne xwe para da dicin u di nava wan bi xweber da ji bende geredane piziriye

[167] U ewane peyrew hene! (Aha) gotine: “Heke careke dine ji ji bona me ra hatina (cihane hebe) idi eme ji wan pesrewanan xwe bison, ca ewan dest ji me berdabun e. Bi vi awayi Yezdan kirine wan bi wan dide ditine, ji bo ku ji wan ra bibe kovan. Ewan ji agir ji der-nakebin

[168] Geli kesan! Hun ji wan tistne di zemin da heyi bi duristi u bi paqiji bixun, U hun nebine peyrewe sopa pelid. Bi rasti pelid ji bona we ra ne yareki xuya ye

[169] Pelid hey fermane we bi kirina sikatiyan u be fedi u mastuqiyan dike (u pelid fermana we dike) ku hun tista pe nizanin, di mafe Yezdan da bejin

[170] U di gava ji bona wan ra hatiye gotine: “Hun bibine peyrewe wan biryarne ku Yezdan hinartine.” Ewan gotine: “Na, em nabine peyrewe wan, le ewan tistne, ku bav u kale me hogiri daye wan eme hey bibne peyrewe wan. Ere! Le heke bav u kale wan qe hise wan negi-hije tu tisti u di reya rast da nebin ji, ewane disa bibine peyrewe hogiriya wan

[171] U hecwekiya wane file hene! Weki hecwekiya wi sivane tarisan, ku di gava qire tarisan dike, taris ji pestire deng tu tisti ji wi sivani nabihe (evan filan ji ji pexemberan hey deng dibehen tu arsan, ji gazi kirina wan nabihen. Ewan filan) ker in u lal in u kor in, idi ewan (ji gazi kirina pexemberan) tu hisi hilnadin

[172] Geli bawergeran! Hun ji qence wan rozine me dane we bixun u hun ji bona Yezdan ra sipazi bikin, heke hun bi rasti ji bona Yezdan ra peresti dikin

[173] Bi rasti ji bona we ra hey mirar u xun u goste berazan u goste wan tarisne, ku ne ji bona qayil bona Yezdan hatine ser jekirine, ne durist in. Idi heke yek becar bibe ji bona xwarina wan ra; heke ji wan xwarinek e (wusa nivwari) ne ji u ne miri bixun ji bo xwarina ji wan tu guneh li ser wi tune ye. Bi rasti Yezdan baxiskare dilovin e

[174] Bi rasti ewane, ku beratene Yezdan ji pirtuke hinartine vediserin, ji bo ku ewan (beratene di pirtuke da) bi pereki hindik bifirosin, hene! Evanan zike xwe hey bi agir tiji kirine. (Ewan tistne ku ewan bi beratan kirine, xurina ewa agir e). Di roya rabuna hemuti da Yezdan bi wan ra napeyive u ewan ji gunehan paqij nake. Ji bona wan bi xweber ji sapatek e dilsoz heye

[175] Ewane reya rast bi reya xar u baxisandin bi sapate kirine, hene! Evan bi xweber in. Idi gelo ewan li ser agir ca hew dikin

[176] Ji bo, ku Yezdan bi mafi pirtuk hinartibu, ewan (bawer ne dikir eva sapat bi wan da hatiye). Ewane di pirtuke da ne wekhevbun e hene! Bi rasti ewan di ne wekhevbunek e dur danin

[177] Bi rasti berdana we ye ku hun bere xwe didine aliye rojhilat u rojava ji qenciyan nine, le qenciya rast (qenciya wi kese) ku ewa bi Yezdan u bi dan u gave para da u bi firistan u bi pirtukan u bi pexemberan bawer kiriye u (qenciya wi kese) ji bona hez kirina (Yezdan) mal, ji bona pismam u sewiyan u xezanan u rewiyen reyan u xwustevanan u ji bona azadiya bende u zebunan, dabe. U (qenciya wi kese) nimej kiribe u baca male xwe dabe u (qenciya wan kesne) di gava peyman ji bona hev ra dabin, peymana xwe pek tinin, U (genciya wi kese) di tirs u tengayi u di gava tirse da ji hew hewdanok in. Evane bi van salixan in, rast in u evan bi xweber in hey Yezdan parisi dikin

[178] Geli bawergeran! Tul hildan di kustine da, li ser we bi ve neve buye. (Kustin hemberiye; kijan meriv ku meriveki bikuje, ewa kujraw ji te kustine). Merive azad bi azadeki mayi u meriveki bende bi bendeki mayi u jinek bi jinek e mai bihemberine. U heke kujraw ji aliye bira (u xwayin e) kusti da hate baxisandine, idi (dive ku kujraw) bibne peyrewe (xwuye ku di nava wan da heyi) u ji bona (mirat xurne kusti ra xune) bidin. Eva (baxisandin u xundana) bi vi awayi (ji bona we ra) ji Xudaye we sivikati u dilovaniyek e (daye we). Idi ji piste (van biryaran) kijan (evan biryaran rake u disa ne yarti bike) ji bona wi ra sapatek e dilsoz heye

[179] Geli xweye hisan! Ji bona we ra di ve tul hildane da jin heye. Bi rasti dibe ku hun (Xuda) parizi bikin

[180] (Geli merivan!) Di gava yek ji we amedeye mirine bibe; heke (ewi) li pey xwe malek histibe, bi ve neve ye, ku ewa meriva ji bona da u bav u pismamne xwe ji wi mali sirete bi qenciyan bike. (Evan siretan) li ser (Xuda) parisan mafek e

[181] Idi kijan ewan (siretan) ji pisti bihistine biguhure, gunehe siret guhurandine li ser ewe ku siretan diguhure ye. Bi rasti Yezdan bihisteke pir zan e

[182] Idi ke ji siretvane bitirse, ku siretvane di siretne xwe da bixelite u ya ji gunehkar be; idi bira di nava wan (mirat xuran u siretvanan da) asti bike, tu gunehkari ji bona (astivane) tune ye. Bi rasti Yezdan baxiskare dilovin e

[183] Geli bawergeran! Roji li ser we bi ve neve hatiye nivisandine, ca li ser wan merivne berya we da ji bi ve neve hatiye nivisandine. Bi rasti dibe ku hun (Xuda) parisi bikin

[184] (Ewa rone roji girtine) rone bi hijmar in, idi kijan ji we di wan rone roji girtine da nexwas be u ya ji rewiye reyan be bira weki hijmara wan rojiye bori di roye mayi da roji bigire. U ewane ku heza wan tune ye (ji bona roji girtine) hene! Ji ber her royeki rojiye da li ser wan xurek (dana) belengazeki bi ve neve heye. Idi kijan ji bona qenciyan xurek pir bide, sixwa ji bona wi ra cetir e. U heke hun bizanin sixwa roji girtin ji bona we ra qenctir e

[185] Di we meha rojiye dane, ku ewa Qur’ana ji bona merivan bi beledi (puc u rastiye ji hev derdixe) hatiye hinartine. Idi kijan ji we bigiheje we mehe bira di we (mehe da) roji bigire; u kijan ne xwes be, ya ji rewiye reyan be bira weki hijmara wan rojine xweri, di roye mayi da roji bigire. Ji bo ku hun hijmara rojiyan hemu pek binin u ji bo ku hun bi payan Yezdan ji gote gotan paqij bikin, Yezdan ji bona we ra fireti di ve ji bona we ra tengasi nave. Ji ber ku ewi hun anine reya rast, bi rasti dibe ku hun sipaziya wi bikin

[186] U di gava bendene min pirsa min ji te kirin, (Muhemmed! Tu ji wan ra) beje: “Ez li bal wan da nezik im.” Gava yek gazi min bike, eze pisyara wi bidim. Idi bira ewan ji ji bona min ra pisyar bidin u bira ewan bi min bawer bikin. Bi rasti heke ewan (aha) bikin, dibe ku ewan di reya rast da herin

[187] Ji bona we ra di sewe meha rojiye da cuna we li bal (nivina) jina we, durist buye, ewan jinan ji bona we ra kinc in, ca hun ji ji bona wan jinan ra kinc in. (Hun ji hev ra kinc in, ji ber ku hun hev ji sikariyan diparisinin). Yezdan dizaniya ku hun bi xwe nikarin ji ber vi qasi Yezdan hun baxisandin u posmaniya we ji gunehan lite kiriye. Idi di naha da hun dikarin herne nivina wan jinne xwe (di seve meha rojiye da) u hun ji Yezdan ewa tista, ku Yezdan ji bona we ra bi pivayi nivisiye bixwazin. U hun heya taye sipi ji taye res (ku je ra segura sibe dibejin) ji bona we ra diyar be bixun u vexun u hun ji pisti vi dani, rojiya xwe heya seve pek binin. U heke hun di mizgevtan da ji bona perestiye rawestiyabin, idi hun necine nivina wan jinan. (Di meha rojiye da, nemaze di dehe rojiye para da di mizgevtan da bi roji meriv rutenin, peresti dikin). Evanan biryarne Yezdan in, idi hun nezike wan nebin. Bi vi awayi Yezdan biryarne xwe ji bona merivan ra vedike. Bi rasti dibe ku ewan merivan parisi bikin

[188] U hun (geli kesan!) male hev di nava hev da bi sedemne puc nexun u hun bi zanin male hevdu nevejine bal berewanan, ku ewan berewanan ji bi gunehkari hineki male kesan bixun (hun male hevdu bi bertil nedine xwerine)

[189] (Muhemmed!) Ewan ji te hivan di pirsin. (Tu ji bona wan ra) beje: “Ewan hivan ku nu dibin, ji bona meriv u hec kirine, danin (meriv dane xwe u dane hece bi wan hivan dizanin). U ji qenciyan nine, ku hun di pista xaniyan da herne xaniyan u le xudaparisiya kesan ji qenci-yan e u hun di dere xaniyan da herne xaniyan u hun Yezdan parisi bikin, bi rasti hevi heye ku hun fereste bibin

[190] U hun (geli bawergeran!) Bi wane ku bi we re qirine dikin, di reya Yezdan da bi wan ra qirine bikin u hun bi cewrkari pes va necin. Bi rasti Yezdan ji wane, ku bi cewrkari pes va di cin hez nake

[191] U hun (geli misilmanan!) li kedere, bi ci awayi raste wan (qirinkerne, ku bi we ra qirin dikin) hatin, bi wan ra qirin bikin u hun ewan (qirinkarne, qureysiyan) ji wi ciye (Mekke) ku ewan hun ji wura derxistibun, derxin; bi rasti tevdani ji kustine zortir e. U hun (geli misilmanan!) li bal mizgevta (bi nav) Mescid el-Heram da, bi wan (filan ra) qirine nekin, heya ku ewan di wura da bi we ra qirine nekin. Idi heke ewan di wura da bi we ra qirin bikin, hun ji di wura da bi wan ra qirin bikin. Celata filan ahan e

[192] Idi heke ewan ji qirine posman bibin, hun ewan bibaxisinin. Bi rasti Yezdan baxiskare dilovin e

[193] U hun (geli misilmanan!) heya tu tevdani nemine u heya ol ji ji bona Yezdan ra bi tene bimine, bi wan (filan ra) qirine bikin. Idi heke ewan ji qirine posman bibin hun ewan bibaxisinin. Neyarti hey ji bona wane cewrkar e

[194] Mehne bi rumet hemberine. (Heke ewan di wan mehan da bi we ra qirine bikin, hun ji di wan mehan da bi wan ra qirine bikin.) Sixwa rumetdari bi hemberiye. Idi heke yeke eris ani ser we hun ji weki erisa wi eris bikin u hun Yezdan parisi bikin, hun bizanin! Bi rasti Yezdan bi wane yezdanparis ra ne

[195] U hun di reya Yezdan da, ji bona hewcan ra xwarin u xwakirina bidin, hun bi deste xwe, xwe nevejine tasqele u hun qenciyan bikin. Bi rasti Yezdan ji qencikaran hez dike

[196] U hun (geli misilmanan!) ji bona Yezdan, hec u umra xwe pek binin. Idi heke hun hatine para xistine, ji bona we ra ji tarise heyrane kijan hesayi be, hun ewe bi sine suna heyran je kirinan u hun sere xwe kur nekin heya heyran negehejne suna heyran je kirinan. Heke ji we yek nexwas be u ya ji di sere wi de cefadan hebe (keceli, ya birindari). Li ser wi, di suna ser kurkirine da, hemberi ji van hersekan yek heye; roji girtin, ya ji ji bona hewcan ra mal dayin u ya ji heyran je kirin. Idi heke hun ewlebun, kijan kese, ku bive di gava hece da umre ji pek bine (kijan heyran ji tarisan ji bona wi ra hesayi be) bira ewi je bike. Idi ewane ku nikarin (heyranan je bikin) ya ji gori bi deste wan neket, dive ku ewan se royan roji, di gave hece da u heft royan ji gava hun para da hatine mala xwe bigirin. Deh roye pekhati eva ye. Evan biryaran ji bona wan kesne, ku mala wan di bajare mizgevta (bi nav) Mesdd el-Herame da nebe, heye. U hun parisaya Yezdan bikin, hun bizanin! Bi rasti Yezdan zor sapat e

[197] Hec, mehne diyar u zanene, idi kijan di wan mehan da ketibe hece (yani ihram hilgirtibe) bira bizane! Di hece da cuna bal nivina jinan u sikati u dujmindayin u tekosin tune ye. Hun ji qenciyan ci bikin, Yezdan bi we qenciye dizane. U hun ji xwe ra rozinan bikin, idi bi rasti rozina qenc, parisiya Yezdan e. U geli xweyi hisan! Hun parisiya min bikin

[198] Ji ber ku we ji aborya Xudaye xwe, berxwudari di dane hece da dixwast, tu sikati li ser we tune ye (di dane hece de hun dikarin, kirin u fırotine bikin), idi di gava hun ji sunware bi nav (Erefat) e rabun, ber bi muzdelife herikin hatin, hun li bal mizgevta (bi nav) Mescid el-Herame bi peresti Yezdan bira xwe binin. U hun Yezdan bi peresti bira xwe binin, weki ewi ca hun anine reya rast. Hun di berya naha da hej ji wane re wunda u re wundanok bune

[199] Pase hun ji di wan cine, ku meriv teda bi hev ra dicin, bi hev ra herin. Hun ji Yezdan baxisandina gunehne xwe bixwazin. Bi rasti Yezdan baxiskare dilovin e

[200] Idi di gava, ku we perestiya heca xwe pek ani, hun Yezdan bi peresti bira xwe binin weki ku hun ca bave xwe bira xwe tinin. Hej ji biranina bave xwe pirtir ji Yezdan bi peresti bira xwe binin. Idi hinek ji merivan hene (aha) daxwazi dikin: “Xudaye me! Tu di cihane da ji bona me ra (qenciyan) bide.” U ji bona wi ra di dan u gave para da tu par tune ye

[201] U hinek ji merivan hene ji (aha) daxwazi dikin, dibejin: “Xudaye me! Tu ji bona me ra di cihane da u di dan u gave para da ji qenciyan bide u tu me ji sapata agir biparisine

[202] Idi ewane, ku ji bona wan ra ji keda ku ewa kiriye par heye, evanan in. Yezdan bi xweber ji (kirinan) zu dihijmire

[203] U hun di rone hijmari da Yezdan bi peresti bira xwe binin (Ellahu ekber bejin) idi (ji bona wane ku xudaparisi dikin) heke ewan perestine xwene (Mina) e di duruyan da pek binin ya ji di duruyan da pek neynin para dikebin, tu gunehkari tune ye. U hun parisiya Yezdan bikin, hun bizanin bi rasti hune hemusk ji li bal Yezdan da bicivin

[204] Ji merivan hinek hene! Ku mijulya wi di jina ve cihane de te sodret dike, ewa Yezdan ji bona tista dile xwe da dixe sahid (ku rastbej e). Le ewa bi xweber ji dijware ne yaran e

[205] U di gava ku ewa dibe (seroke merivan) ji bona ku di zemin da tevdani derxe ku can dini u urtan hemuskan tesqele bike, li bal heval u pistevanne xwe ra dice. Yezdan bi xweber ji ji tevdanokan hez nake

[206] Di gava ji bona wi ra be gotine: “Tu Yezdan parisi bike (dest ji van xebatan berde.)” Qureti bi wi digire, hej ji bona wan xebatan pesvatir dice. Idi ji bona wi ra doj bes e u doj ji ci qa sunek e sike

[207] U hinek ji merivan ji hene, ku cane xwe di reya Yezdan da difirose (xwe dide kustine) ji bo ku qayilbuna Yezdan bikire. Bi rasti Yezdan bi xweber ji ji bona bendene xwe ra henun e

[208] Geli bawergeran! Hun bi hemuti bikebine ola bi nav Islame (ya ji bi hemuti bi asti bijin, li hev werin.) U hun nebine peyrewe sopa pelid. Bi rasti pelid ji bona we ra ne yareki xwuya ye

[209] (Geli bawergeran!) Heke hun ji pisti, ku ewan biryarne huzwarti ji we ra hatibe bisimiten, idi hun bizanin! Bi rasti Yezdan servahete bijejke ye

[210] Qey ewan hevi ne, ku Yezdan bi teve firistan va di nava sine ji ewran da (bi ser wan da sapatan) binin u pasiya buyera wan pek hatibe, guman dikin? Hemu buyer hey li bal Yezdan da dizivirin

[211] (Muhemmed!) tu ji zarne cihuyan bipirse; ka me ji bona wan ra ci qa beratene daveker daye? U ke qencine Yezdan ji pisti ku ji wi ra hatibe, biguhure, bira bizane! Bi rasti Yezdan zor sapat e

[212] Jina cihane ji bona wane file hatiye xemlandine u ewane file bi wane bawer kirine tinazan dikin. Di roya rabuna hemu da ji ewane Xuda parisi dikin, li situ wane file da nin. Yezdan ji bona evine xwe ra be hijmar rozinan dide

[213] Di cara yekem da hemusk meriv komeke bi tene bune, Yezdan li bal wan da bi mizginvani u bi tirs daroki pexember sandine u (Yezdan) bi wan (pexemberan ra) pirtuk bi mafi hinartiye, ji bo ku ewan (pexemberan) bi wan (pirtukan) di nava (merivan da) di wan tistne ku (meriv) teda ne wek hev bune, berewani bikin. Ji pestire wan kesne ku ji wan ra berate hatine, pase ewan di (ramane xwe da) ji dexesiya di nava wan da heyi ne wek hev bune, tu kesi (di wan biryaran da) ne wekhevbuni nekirine. Idi Yezdan ewane, ku bawer kirine bi dustura xwe ewan ji ne wekhevbuna wanan, kijan reya rast e li bal wi da aniye. Bi rasti Yezdan evine xwe li bal reya rast da tine

[214] Qey (geli koma Muhemmed!) hun guman dikin, ku hun herne bihiste, weki wan cefane, ku bi sere wan komne berya we da hatibu, bi sere we da neye? (Cefa danne wusa hatibu sere wan) ji tirs u tengasi u zemin heji, ewane bawer kiribun bi teve pexembere xwe va aha lava di kiribune: “Gelo idi arikarya Yezdan ji bona me ra we kenge be?” Hun bizanin! Bi rasti arikarya Yezdan nezik e

[215] (Muhemmed!) ewan ji te dipirsin: “Ka ewane di reya Xuda da ci bidin?” Tu ji bona wan ra beje: “Hun ji qenciyan ci bikin, idi ewa qenciya ji bona da u bav u pismam u sewiyan u belengaz u rewine reyan bikin.” Hun ci qa qenciyeki bikin, sixwa Yezdan bi wi dizane

[216] Qirin li ser we bi ve neve hatiye nivisandine u qirin kirin bi xweber ji ji bona we ra micizi te. Guman e, ku tista hun je micize xwe tinin, ewa ji bona we ra qenci be u guman e, tista ku hun je hez kin, ewa bi xweber ji ji bona we ra qenci nebe. U Yezdan dizane, hun bi xwber pe nizanin

[217] (Muhemmed!) Ewan ji te qirina di wan mehne, ku qirin di wan da qedexe ne, dipirsin. Tu ji wan ra beje: “Bi rasti di wan mehan da qirin pir guneheki mezin e, le fetilandina (bere merivan) ji reya Yezdan u filetiya bi Yezdan u para dana merivan ji mizgevta (bi nav) Mescid el-Herame u derxistina komale wi (bajari) ji wura, li bal Yezdan bi gunehi hej ji qirina di wan da meztir e u bi rasti seytani u tevdani, ji kustine meztir e. Heke ewan (filan) bikaribin haya ku ewan we ji ola we nezivirinin we bi we ra qirine bikin, u ji we kijan ji ola xwe derkebe disa bibe file, idi pase ewa bi fileti ji miribe, evan in ku keda wane di cihane da kiri, di cihan u di dan u gave para da ji sewitiye. U hevrine agir, evan in evan bi xweber ji di agir da hey diminin

[218] Bi rasti ewane bawer kirine u di reya Yezdan da ji welate xwe koc kirine derketine u ji bona qayilbuna di reya Yezdan da tekosin dikin hene! Ewane dilovaniya Yezdan guman dikin evan in. U Yezdan bi xweber ji baxiskare dilovin e

[219] (Muhemmed!) Ewan ji te ra durist bun u qedexene mey u xumare dipirsin. Tu (ji bona wan ra) beje: “Di wan herdukan da ji ji bona merivan gunehne mezin u kerhatin hene. Le gunehne wan herdukan ji ji kerhatina wan herdukan meztir e.” Ewan ji te dipirsin: “Ka ewane ji bona hewcan ra ci bidin?” Tu ji bona wan ra beje: “Baxisandin (yani male ji ber hewcene we mane ya ji male durist u paqij bidine wan)”. Bi vi awayi Yezdan ji bona we ra beratene xwe vedike. Bi rasti dibe ku hun di beratene Xuda da ramani bikin

[220] Ka Yezdan di cihan u di dan u gave para da ci armanc kiriye? Ewan ji te mafe sewiyan dipirsin. Tu (ji bona wan ra) beje: “Heke hun ji bona wan ra bi asti (male wanji wan ra bihevisinin) cetir e u heke hun teve wan bibin (male wan teve male xwe bikin, bi hev ra di ciyeki da bijin) sixwa idi ewan sewiyan birane we ne (bi hev ra bijin). U Yezdan bi xweber ji bi tevdanok u bi astikaran dizane. U heke Yezdan biva we hun bixistina tengasi u cefadane. Bi rasti Yezdan servahate bijejke ye

[221] U hun bi wan jinne hevri ceker ra heya ewan bawer nekin, kevin nebin. Bi rasti jinek e bawergere bende, ji we jinika hevri ceker qenctir e, ci qa bedewi u zarewaye we jinika hevri ceker xwesa we here u we sodret bike ji. U hun jine bawerger, bi merne hevri ceker ra kevin nekin heya ewan meran bawer nekin. U bi rasti bendeki bawerger ji wi merike hevri ceker qenctir e ci qa bedewi u zare wi (zar siriniya wi u maldarya wi) xwesa we here u we sodret ji bike. Evan hevri cekeran we gazi li bal agir da dikin u Yezdan bi xweber ji we bi dustura xwe gazi li bal behist u baxisandine dike u ji bona merivan ji beratene xwe vedike. Bi rasti hevi heye, ku ewan ji wan beratan bi ramani his hildin

[222] U (Muhemmed!) Ewan ji te kirase jinan dipirsin, tu (ji bona wan ra) beje: “Ewa kirase jinan cefaki bi qireje, idi hun di kirasan da dure jinan bikebin, heya ku ewan jinan ji kirasan paqij bibin. Gava ewan jinan ji kirasan paqij bun, idi Yezdan ca, di kur da fermana we, ji bona nivina wan kiribe, hun ji wusa herne bal wan. Bi rasti Yezdan ji wane, ku ji sikatine xwe posman dibin u ji wane paqij, hez dike

[223] Jinne we, ji bona we ra zevinin; idi hun ca hez dikin, wusa herne zevine xwe u hun ji bona xwe ra hej di bere da heza xwe amade bikin u hun Yezdan parizi bikin u hun bizanin! Ku bi rasti hune herin raste Yezdan ben. Tu (eve) bi mizgini ji bona bawergeran ra (beje)

[224] U hun (gelib awergeran!) ji bo ku hun ewane di hembere xwe da, bi xwe bidne bawer kirine u ji bona parisiya xwe ji gunehan u ji bo ku hun di nava merivan da asti dikin (ewan bi xwe bidne bawer kirine) Yezdan nexne armanc di sondne xwe da. Sixwa Yezdan dibehe u dizane

[225] Yezdan we di wan sondne we ne, ku hun teda dixelitin gunehkar nake, leYezdan we bi wan kedne, ku dile we dike we gunehkar dike. Yezdan bi xweber ji baxiskare muahim e

[226] Ji bona wan merne, ku sond dixun necine nivina jine xwe, heya car mehan dane hevi mabune heye, heke ewan meran di wi dani da disa cune nivina wan jinne xwe, idi bi rasti Yezdan baxiskare dilovin e

[227] U heke (ewan merne sond xwar) hey berdana wan jinan van, idi bira bizanin! Ku bi rasti Yezdan dibehe u dizane

[228] U ewan jinne hatine berdane hene! Heya se kirasan, bi xweber xwe ji mer kirine digirin. Heke ewan jinan bi Yezdan u bi dan u gave para da bawer dikin, ne durist e ji bona wan ra, ku ewan, ewa tista Yezdan di zike wan da aferandiye veserin (yani zara di zike xwe da veserin, bejin: “Em bi zar ninin”). Heke ewan hevhatini biven, di we gave da (yani di wi dane jinik xwe ji mer kirine dide para da, merivne astikar bikebine niveka wan, ewan li hev binin) mere wan, ji bona wan jinan ra cetir e, ku ewan jinan disa hildne bine kevin bune xwe da u ji bona jinan ra mafe wan, weki xuye (adete) jine wan dera pesk u xebat heye (ewan jinan di kar u xebatan da weki hev in). U ji bona meran ra li ser jinan payek heye. U Yezdan bi xweber ji servahate bijejke ye

[229] Berdana jinan du cure ne; idi di wi dane xwe girti da, ya ewan jinan bi qenci disa hildne bine kevin kirina xwe, ya ji bi wan qenci bikin ewan berdin. Ji bona we meran ra durist nine, ku hun tisteki ji mara wan jinan, ku we daye wana, para da bigirin, xenci heke herduk tirsiyan, ku ewan herduk ji (mer u jin) di nava xwe da biryarne Yezdan pek naynin. Heke hun tirsiyan, ku ewan herduk biryarne Yezdan e, ku di nava wan da heyi pek naynin, idi tu ziyan li ser wan herdukan ji tune ye, ku jinik ji bona berdana xwe hineki ji mara xwe, ji bona merik ra bibaxisine. Evan (biryarne di nava mer u jinan da hatine bi ci dane) biryarne Yezdan in. Idi hun ji wan biryaran neborin u kijan ji biryarne Yezdan bibore, bi rasti idi cewrkar hey even bi xweber in

[230] Idi heke ji pisti (kevin kirina cara duduyan) merik disa jinik berda, ji bona wi meriki ra disa kevinbuna bi we jinike ra ne durist e, heya ewa jinika bi meriki mayi ra kevin nebe. Idi ji pisti ku ewi mere mayi ji ewa jinika berda, tu ziyan ji bona wi merike cara yekem u jinika berdayi ra tune ye, ku disa bi hev ra kevin bibin. Heke ewan herduk ji (jinik u merik) goman bikin, ku we ewan biryarne Yezdan e (di nava mer u jinan da daniye) pek binin. Yezdan evan biryaran, ji bona komale zana ra vedike

[231] Di gava ku hun jinan berdin, idi ewan jinan ji gehistine dawiya dace hevi mayine, hun idi di we gave da ya ewan bi xwesi bigirin(bi wan ra disa kevin bibin) ya ji ewan bi qenci berdin, ji bo ku hun li wan cewre bikin, hun ewan jinan (di mala wan da) negirin (ewan jinan negirin, bira ewan bi xwesi herin bigihejne armanca xwe). Kijan ewan jinan xwuri ji bona cewr kirine bigire, bi sond! Ewi idi li xwe cewr kiriye. Hun biryarne Yezdan bi tinazi negirin u hun qencine Yezdan ne, ku li ser we hene bira xwe binin. (U ewan qencine Yezdan) ku pirtuk u zanina retkoki li ser we da hinartiye, bi wan li we siretan dike (bixne sere xwe). Hun Yezdan parisi bikin u hun bizanin! Bi rasti Yezdan bi hemu tistan dizane

[232] U di gava, ku hun jinan berdin, idi heke merne wan van, disa ewan jinne xwe hildine bine keviniya xwe, di gava ku ewan herdukan ji (mere berdanok u jina berdayi) bi kevin kirine qayil bibin, hun (geli serkarne jinan!) ewan jinan ji kevin kirina bi wan meran ra nedine para dane. Bi van (biryaran Yezdan) ewan merivne ji we ne, ku bi Yezdan u bi dan u gave para da bawer dikin, siretan hildidin. (Evan biryarne) hane heke hun wusa pek binin, ji bona we ra temiz u paqijtir e. U Yezdan dizane (ku evan biryaran ji bona we ra cetir e) le hun bi xweber ji nizanin

[233] Dayik; heke bave zaran bive, ji bona zara xwe ra du salan bi hemuti bi ve neve sir dide, xwarin u xweyi kirina wan jinan weki adete wan deran, li ser bave wan zara ne. (Ewa jinika hatiye berdane, heke zara we hebe, dive ku ewa jinika sir bide we zaroku heya du salan, heke bave we zaroke bive; we gave, xwarin u xweyi kirina we jinike li ser bave zaroke ye). Her yek dikare weki burha xwe xwarin u xweyi kirina bide, qe tu kes ji burha xwe pirtir nade. Dayik; bi zaroka xwe naye ziyan kirine u bave we zaroke ji bi we zaroka xwe, naye ziyan dayine u li ser mirat xurn wan ji evan mafan hene. Idi heke ewan da u bavan, herduk ji qayil bun, ku ewe zaroke sire vekin, tu ziyan li ser herduka ji tune ye. U heke hun biven, ku hun zarne xwe,bi wan jinne mayi bidne sir dayine, heke hun weki adete wan deran bi wan jinan ra qenciyan bikin (xwarin, xweyi kirina wan bidin) tu ziyan ji bona we ra tune ye. Hun Yezdan parisi bikin u hun bizanin ji ku Yezdan bi rasti tista hun dikin dibine

[234] U ewan merne ji we ne, ku dimirin, li pey xwe da jinan dihelin, evan jinne (mer miri hene!) we bi xweber heya car mehan u deh royan ji mer kirine xwe para da bigirin (yani ewan jinne, ku mere wan mirine, ewan jinan bi xweber we xwe ji merkirin u ji xemlandine heya car mehan u deh royan bigirin, nacine mer. Di vi dana heviti da, ji bona mer kirine qe tu tisti nakin). Idi gava ewan jinan, gehijtine dawiya dane hevi mayiye, ewan jinan ji bona qenciya bi xwe ra, ci ji xwe ra bikin (ji xemilandin u merkirine weki adete wan deran) li ser we tu ziyan tune ye. Yezdan bi tista hun dikin agahdar e

[235] U tu ziyan ji bona we meran ra tune ye, ku hun, li ber wan jinne dawiya dane wane hevi mayi hatibe bavejin; ji bona ku hun bi wan ra kevin bibin, ya ji ku hun kevin buna, bi wan ra di dile xwe da veserin (hun di dile xwe da bi sewirinin; heke pasya dane hevi mayiya wan were, eme bi wan ra kevin bibin). Yezdan dizaniya ku hune bi rasti ji wan ra di nezik da bejin: “(Ka hun bi me ra kevin nabin?) Le hun bi wan jinan ra, di dizika da peymanne qenciye pestir nedin (yani hey hun ji bona wan ra bi qinati peymane bi siretne qenciyan bikin, di nava hev da ewan tistne, ku dibine sedemne ji bona sikati u gunehan, nedine hev). U hun (geli meran!) heya ewan jinan negihejne dawiya dane xwe girtine, bi wan jinan ra kevin kirina wan nekin. U hun bizanin! Bi rasti Yezdan bi tista di dile we da heyi dizane. Idi hun xwe ji Yezdan biparisinin u hun bizanin! Ku bi rasti Yezdan baxisgere mulahim e

[236] (Geli meran!) Heke hun ewan jinne ku hej hun tekile wan jinan bi jinani nebubin, ya ji hej we ji bona wan ra marek diyar ne kiribe, berdin. Tu gunehkari ji bona we ra tune ye. Hun ji wan jinan ra; zengin weki , zenginan u xezan ji weki xezanan, bi qenci mal bidne wan. Eva temtela hane mafeki babet e, li temtela qencikaran te

[237] U heke (geli meran!) we ewan jinan berdan, hej hun tekile wan bi jinani nebubin le we ji bona wan ra marek diyar kiribe, nive we mara diyar kiri dive ku hun bidne wan jinan. Ji xenci heke ewa jinika, ya ji ewa serkare jinike, ku birina mare di deste wi da buye, mare ji bona (zave ra) bibaxisinin. Heke hun bibaxisandin (geli meran!) mare hemusk bidne wan jinan, sixwa ji bona xudaparizan neziktir e. U hun (geli meran!) ewa rumet u babetiya, ku di niveka we da heye (niveka mer u jinan da heye) birva nekin. Bi rasti Yezdan tista ku hun dikin dibine

[238] Hun (geli bavergeran!) parisiya li ser nimej kirine, nemaze nimeja nivwari bikin u hun ji bona Yezden ra, bi dil rabin peresti bikin

[239] Idi heke hun ji (asitan) tirsiyan, hun (ca dikarin wusa bikin). Idi bi peyati u bi siwarti (hun ca dikarin wusa bikin). Idi gava hun ewlebun Yezdan ca kirina we ji bona we ra hin kiriye hun perestiya Yezdan wusa bikin, loma we bi xweber ji di berya niha da nizan buye

[240] Ewan merivne ji we gava dimirin, li pey xwe da jinan dihelin hene! Dive ku ewan meran ji bona wan jinne xwe ra, li wan miratxurne xwe ra siratan bikin, ku ewan miratxuran, jina wi ji xaniye wi heya saleki dernexin u xwarin u xweyi kirina we ji bidin. Idi heke ewan jinan ji berxwe ji wan xaniyan bi xwesi derkebin, tu gunehkari li ser we tune ye. U servahate bijejke Yezdan e

[241] Dayina xwarin u xweyi kirine, ji bona wan jinne berdayi li ser xudaparisan mafek e

[242] Bi vi awayi Yezdan ji bona we ra biryarne xwe vedike. Bi rasti dibe, ku hun ji wan his hildin

[243] Ma qey tu li bal wan merivne ku bi hezaran, ji tirsa (merga) mirine ji welate xwe derketine meze naki ? Idi Yezdan ji bona wan ra gotiye: “Hun bimirin.” (Ewan mirine) Pase (Yezdan) ewanan zinde kirine. Bi rasti rumeta Yezdan li ser kesan heye u le pirne kesan ji sipaziya Yezdan nakin

[244] U hun (geli bawergeran!) di reya Yezdan da qirine bikin. U hun bizanin! Bi rasti Yezdan dibehe u dizane

[245] Kijan ji bona qayilbuna Yezdan deyneki bi qenci bide, idi Yezdan ji ji bona wi ra hemberya wi deyni (bi peywesti pir dike) u Yezdan bi xweber e, sixwa mal dide u distine. Bi rasti hune li bal wi da bizivirin

[246] Ma qey tu li bal wan serokne, ji zanane cihuyan, ku ji pisti Musa da hatine, meze naki? Di gava ewan ji bona pexemberne xwe ra gotibune: “Ka (pexember!) tu ji bona me ra serokeki bisine, ku em di bine seroktiya wi da di reya Yezdan da qirine bikin.” U (pexember ji wan ra) gotiye: “Heke qirin li ser we bive neve be nivisandine. Ijar hun ji qirine nekin? (Ewan ji bona pexember ra) gotine: “Eme ca di reya Yezdan da bi wan ne yaran ra qirine nekin u em bi xweber ji ji welate xwe u di nava zarne xwe da hatine derxistine (dure wan ketine)?” Idi di gava qirinkirin, li ser wan (bi ve neve) hate nivisandine ji pestire hindikne ji wan, hemuska ji bere xwe ji qirine fetilandin. U Yezdan bi cewrkaran pir dizane

[247] U pexembere wan, ji bona wan ra gotibuye: “Bi rasti Yezdan ji bona we ra (Talut) bi serokti sandiye.” Ewan ji bona pexembere xwe ra gotine: “Ka seroktiya wi li ser me ca ce dibe u em bi xweber ji ji wi cetir babete seroktiyene u ji bona wi bi xweber ji maldaryek e mezin nehatiye dayine?” Pexembere wen ji wan ra gotibuye: “Bi rasti Yezdan ewa ji bona we ra helbijartiye u Yezdan ewa bi gewde u bi zanin pir kiriye. Yezdan serokti u maldarya xwe ji bona evine xwe ra dide.” U Yezdan bi xeber ji maldare pir zana ye

[248] U ji bona wan ra pexembere wan gotibuye: “Bi rasti berata seroktiya wi ev e; we ji bona we ra sursumeke were, ku di wi sursumi da hawdana dilan ji Xudaye we heye (ca ji di wi sursumi da) biryarne ji bermeyine binamala Musa u Harun mane ji hene. Firistan ewi (sursumi) hildigirin (digerinin). Bi rasti heke we bawer kiribe, ji bona we ra dive (buyere da,) berateki mezin heye

[249] Idi di gava “Talut” bi leskere xwe va ji bona qirine derket (Talut ji bona leskere xwe ra) gotiye: “(Geli lesker) bi rasti Yezdane we bi cemeki (ji ave) biceribine, idi kijan ji (ava wi) cemi vexwe, bi rasti ewa idi ji heval u leskere min nine u kijan ji (ava wi) cemi qe tam neke, ya ji kijan ji (ava wi) cemi qemceki bi deste xwe vexwe, ewa ji heval u leskere min e.” Idi ji pestire hindikne ji wan, hemuska ji (av) ji wi cemi vexwarin. Idi di gava (Talut) bi xweber u ewane ku (bi Talut) bawer kirine, ji cem borine, ewan ji hev ra gotine: “Di iro da tu heza me tune ye, ku em (bi Calut-Galut) u bi leskere wi ra qirin bikin.” Ewane goman kirine, ku we ewane herin bigihejne Yezdan ji wan hevalne xwe ra gotine: “Ci qa komne picuk hebune, ku bi dustura Yezdan li ser wan komne mezin servahatine!” U Yezdan bi xweber ji bi hawkeran ra ne

[250] U di gava (Talut bi hevale xwe va) derketine ji bona qirina bi Calut (Galut-Calut-Jalut) u leskere wi bi hemberi bikin (aha bi lavati) gotine: “Xudaye me! Tu li ser me da hewdane vala bike u tu di hembere wan da pe me bi cih bike (ku ji suna xwe nehejin).” U tu arikarya me li ser komale file bike

[251] Idi ewan (Talutiyan) bi dustura Yezdan bere Calut (Galut-Calut- Jalut u leskere) wi dan, u Dawud (Dawid) ji Calut kustiye. U Yezdan ji bona Dawud ra serokti u zanina retkoki daye u Dawud ci vaye, Yezdan ewa tista ji bona Dawud ra hin kiriye. U heke parizaya Yezdan, ji bona marivan ra tune buya we zemine ji ledana hinekne wan li hineki wan, teve hev buya u le Yezdan li ser hemu gerdune xweye abure

[252] (Muhammed!) Evan beratene Yezdan in, em bi rasti ji te ra dixunin.U bi rasti tu ji pexemberani

[253] Evan pexemberan in, ku me hinekne ji wan li ser hineki wan paydar kirine. Ji wan, (pexemberan) hinekne wan hene, ku Yezdan bi wan ra axiftin kiriye u hinekne wan ji (Yezdan) ewan bi payan bilind kirine. Me ji bona Isaye kure Meryeme ra beratene daveker sandiye u me Isa bi cane piroz daye hez kirine. Ewan komne li pey, (pexemberan) mane hene! Ji pisti ku ji wan ra beratene daveker hatibun heke Yezdan bi va, idi ewan bi hev ra qirin ne dikirin u le ewan li pey (pexemberan) di wan beratan da ne wekhev bune, idi hinek ji wan bi wan biryaran bawer kirine u hinek ji wan ji bune file (bi wan bawer ne kirine). Heke Yezdan bi va ewan bi hev ra qirin ne dikirin u le Yezdan ci bive ewi dike

[254] Geli bawergeran! Di berya we roya, ku tu firotin u dosti u yari u menderi qe teda tune ye, hej ne hatiye; ji wan rojine, ku me ji bona we ra daye,hun ji ji bona hewcan ra bidin (loma ewane) nankori dikin hene! Ewanan bi xweber cewrkar in

[255] Yezdan ew e; ku ji pestire wi tu yezdane (babete perestiye) tune ye. Ewa zindeye bi hez e. Henijandin u xew bi wi nagire. Ci qa tistne di ezman u zemin da hene! hemusk ji bona wi ra ne. Be dustura wi tu kes li bal wi mehderi nake (gelo ji pestire dustura wi ke dikare, ku mehderi bike?) Yezdan bi we (keda) ewan kirine u bi we (keda) ewan dikin dizane. U ewan tu tisteki ji zanina wi, hilnedane bine zanina xwe, ji pestire, ewe zanina ku ewi va ye (ewan bizanin). U hez u zanina wi ezman u zemin hildaye nava xwe da. U parisvaniya wan herdukan ji, Yezdan (ji parisvaniya wan) be zar nake. U bilinde mezin hey ewa ye

[256] Di (lite kirina) ola (misilmaniye da) tu koteki tune ye. Bi rasti idi mafiti u pucati rind ji hev xuya buye. Idi kijan bi pelid bawer neke u bi Yezdan bawer bike, bi sond! Ewi bi cemile be qetyaye girtiye, ku tu pizirandin ji bona wi cemili ra tune ye. U Yezdan bi xweber ji bihisteke pir zan e

[257] Ewane bawer kirine hene! Serkare wan Yezdan e. Yezdan ewan ji taritiye li bal ronahiye da derdixe. Le ewane bune file serkare wan ji pelid e. Pelid ji ewanan ji ronahiye li bal taritiye da derdixe, hevrine agir evan in. Ewane ku di agir da diminin evan bi xweber in

[258] Ma qey tu li bal wi kese, ku di mafe Xudaye Ibrahim da, bi Ibrahim ra tekosin kiribuye meze naki? Ji ber ku Yezdan ji wi ra serokti u maldari dabuye, gava Ibrahim ji wi ra gotibuye: “Ewe zindeti u mirine ce dike heye! Ewa Xudaye min e.” Ewi ji (ji bona Ibrahim ra) gotibuye: “Ez bi xweber ji zindeti u mirine ce dikim.” Ibrahim (ji wi ra) gotiye: “Bi rasti Yezdan roje ji rojhilate tine, (ka idi tu ji roje ji rojava bine.” Idi ewa nankora (di hembere) Ibrahim da li piya bezar maye. U Yezdan komale cewrkar nayne reya rast

[259] U ma qey buyera wi kese, ku di nava gundeki da boriye: Ewa gunda ji wusa weran bibu (tisteki wi li ser tisteki ne maye, te ne bihistiye)” Ewi merive gotibuye: “Ka we Yezdane evi gundi ji pisti mirina wi, we ca zinde bike?” Idi Yezdan ewa meriva sed sali mirandiye, pase (Yezdan ewa meriva) rakiriye. (Yezdan) ji wi pirs kiriye: “Ka tu ci qas mayi?” Ewi (ji Yezdan ra) gotibuye: “Ez royeki mabume, ya ji daneki ji roye mabume.” (Yezdan ji wi ra) gotibuye: “(Na, gotine te nine) le tu sed sali mabuyi. Idi tu li bal xwarin u vexwarine xwe ra meze bike, ku hej ewan babori ne bune u tu li bal kera xwe da ji meze bike. U ji bo ku em te ji bona merivan ra bixne beratene sodret; tu li bal hestiyan da meze bike, ka em ca ewanan rast dikin, pase em ka ca (weki kincan) gost li wan dikin. Idi di gava ji bona wi ra xuya bu, ku eva buyera bi sere wi da boriye (ewi aha) gotibuye: “Bi rasti ez dizanim, ku Yezdan bi rasti li ser hemu tistan bi hez e”

[260] U tu (ewe gava, ku Ibrahim ji Xudaye lava kiriye, bira xwe bine. Ibrahim) gotibuye: “Xudaye min! Tu bi min bide xuyandine, ka tu ca mirya zinde diki? (Xweda ji Ibrahim ra) gotiye: “Qey tu bawer naki?” )(Ibrahim ji Xweda ra) gotiye: “Cima (ez bawer dikim) le ji bona dile min bi nive (bi min bide xuyandine)”. (Xweda ji bona Ibrahim ra) gotiye: “Tu ji cucikan car liban bigire, idi tu ewan cucikan li bal xwe keri bike, pase tu ewan cucikan, heryeke dayne sere ciyayeki u pase tu gazi wan cucikan bike; ewan cucikane bi lez werne bal te. U tu bizane! Ku bi rasti Yezdan li ser hemu tistan servahate bijejke ye”

[261] Hewcekiya wanne, ku male xwe di reya Yezdan da disixurinin, hene! Weki, ku libek heft wesiyan bigire, di her wesiyeki da ji sed lib hebin, wusa dibe. U Yezdan ji bona evine xwe ra hej carbicar pir dike. U Yezdan zengine zana ye

[262] Ewane, ku male xwe di reya Yezdan da disixurinin u pase ji li pey sixurandine da gote gotin u cefadan ji ne kiribun hene! Ji bona wan ra li bal Xwedaye wan, kirya wan heye. U li ser wan tirsa (ji agir) u miruziya (kem xelatdane) ji tune ye

[263] Gotinek e bi qenci u baxisandin ji we qenciya, ku li pey we da cefadan u gote got hatibe kirine cetir e. U Yezdan ne hewceye mulahim e

[264] Geli merivne ku we bawer kiriye! Hun qencine xwene, ku we bi hewcan ra kiriye, bi gote got u bi cefadane puc nekin, weki wi merive ku male xwe ji bona ditina kesan disixurine, qe bi Yezdan u bi dan u gave para da ji bawer nake, nekin. Idi hewcekiya wi, weki (zeviya) ku li ser tatekiye; ijar ku barsit ledixe, idi ewa barista xalye dibe, ewa tata hilu dimine, nikarin ku ji keda xwe tisteki hildin. (Evan ji disixurandina xwe da tu qenciye nikarin hildin). U Yezdan komale file nayne reya rast

[265] Ewan merivne, ku male xwe ji bona qayilbuna Yezdan u nivandina dile xwe, disixurinin hene! Hecwekiya wan weki kareze, ku li ser surmileki ave be, ijar barane ji le xistibe, idi reca wi ducari xwe hatibe, dibe. Heke barane le nexistibe, idi sixwa aviya ave le dixe. U tista hun dikin Yezdan dibine

[266] Yek ji we, ku ji bona wi ra, ji xurme u tiryan rezeki wi hebe, di bine dare wi da cemne ave bikisin u di nava rez da hemu berhebin, ewa bi xweber ji kal bibe u ji bona wi ra ji urtek e jar u be hez mabe: Ewa bive temtele be, sexte ji idi li wi bostan u reze wi bixe bisewitine qe hez dike? (Yeke ji we heke kal be u zarne wi picuk hebin, ewan zaran bi xweber ji hewcene paris u parsivana bin, baxeki wane di bine dare wi da cemne ji ave bikise, hebe; qe hez dike, ku sexte li wi baxe wi xe, hemusk bi sewitine, ewa bi xweber ji dive temtele da be?) Yezdan bi vi awayi ji bona we ra beratene xwe vedike, bi rasti hevi heye, ku hun ramane bikin

[267] Geli ewan merivne ku we bawer kiriye! Hun ji tista ked dikin, paqije we u paqije wan tistne ku em ji bona we ra ji zemin derdixin, bisixurinin u hun ji wan male xweye, heke hun di suna xezanan da bunan, we ewa mala di suna (bac) u qenciyan da nedigirt, ji pestire heke we cave, xwe ji bona girtine, bigirta, pase hune bi wan qayil bibuna, nesixurinin. U hun bizanin! Bi rasti Yezdan ne hewceyi pesinvan e

[268] Pelid we bi xezaniye dide tirsandine u fermana we bi sikati u mastoqiye dike u Yezdan ji baxisandina ji xwe u abora pir ji bona we ra, peyman dide. U Yezdan zengin e pir zan e

[269] Yezdan ji bona evine xwe ra zanina retkoki dide. U zanina retkoki ji bona ke ra hatibe dayine, idi bi sond! Ji bona wi ra qencine pir hatine dayine. Evi hey ewane xweye his, diponijin

[270] U hun ji male xwe ci ji bona hewcan ra bisixurinin, ya ji hun ji male xwe ci ji bona hewcan ra bi peymani heyran bikin, , idi bi rasti Yezdan bi wi dizane. U ji bona . cewrkaran ji tu arikari tune ye

[271] U heke hun qencine xwe (xere xwe) bi diyari bikin, idi ci qa rind e! U heke hun ewan qencine xwe veserin, hun ewan bi dizika da bidine xezanan, sixwa ji bona we ra cetir e. U bi wan, hineki ji gunehe we radibe. U Yezdan bi xweber ji bi wan tistne ku hun dikin, agahdar e

[272] (Muhemmed!) Hatina wan li bal reya rast da li ser te bi ve neve nine. U leYezdan kijani bive, ewi tine reya rast. U hun ji qenciyan ci bikin, idi hun ewe qenciye ji bona xwe ra dikin. Sixwa hun hey ji bona qayilbuna Yezdan disixurinin. U hun ji qenciya ci bisixurinin, ewa li bal we da be kemayi te dayine u li we ji naye cewr kirine

[273] (Hun qencine xwe) ji bona wan xezanne, ku di reya Yezdan da ji xebata xwe qopmane, idi nikarin di zemin da ji bona aboraya xwe bigerin; ji feditiya xwe, ewan ji merivan qe tu tisti bi lavayi naxwazin, tu ewan bi ru u rucike wan nas diki, nezan dibejin: “Qey ewan zengin in” (ji ber wi, ewan ji bona aborya xwa, xwestine nakin) bidin. U hun ji qenciyan (xeran) ci bisixurinin, idi Yezdan, hey bi wi dizane

[274] Ewan merivne, ku di sev u royan da u bi dizi u xwuyayi, male xwe (ji bona qayilbuna Yezdan) disixurinin, hene! Ji bona wan ra li bal Xudaye wan kiryek e mezin heye. Li ser wan tirsa sabat dane u miruziya (ji kem xelate ji) tune ye

[275] Ewan merivne serparan (riba) dixun, hene! Ewan radibin, tu dibe qey tepa dikebin, weki ca merive ji ber ledana pelidan radibin u dikebin, ewan ji wusa dibin. Eva (sapata hane) ji ber ku ewan digotibune: “Serpar ji weki kirin u firotine ye (herduk ji ji bona merivan ra durist e). Le Yezdan, kirin u firotin durist kiriye u guhartina (malan) bi serdapari durist ne kiriye.” Idi kijan merive, ku ji Xudaye ku ji bona wi ra siretek hatibe, ewa ji ji guhartina bi serdapariti posman bibe, idi ewan kirine wiye hej di berya ve biryara hane da kiribune, ji bona wi ra ne (ewan para da nayene dayine, ji bona wi ra diminin). U temtela wi di ve buyere da li bal Yezdan e: (Bive, ewi dibaxisine, heke bive, ewi sapat dike). U kijan meriv (ji pisti hatina sirete) disa guhartina bi serdaparti bike, idi bi rasti hevrine agir evan in. Evan bi xweber ji di agir da her diminin

[276] Yezdan serdaparitiye kem dike u qenciyan ji (xeran) pir dike. U Yezdan ji tu fileyi (ku ji bona firotina serdapariti lec dike) gunehkar hez nake

[277] Bi rasti ewan merivne bawer kirine u kare asti kirine u nimeja xwe kirine u baca male xwe dane, hene! Ji bona wan ra li bal Xudaye wan kirya wan heye u tirsa (ji sapatan) u murizaya (ji kem xelatdane) li ser wan tune ye

[278] Geli ewan merivne, ku we bawer kiriye! Heke we bi rasti bawer kiribe hun parizaya Yezdan bikin u hun dest ji fırotina bi serdaparitiya, ku we kiriye (hej we serpar hil ne daye) berdin

[279] Idi heke hun wusa nekin, hun bizanin! Bi rasti eva di hembere! Yezdan u Pexembere wida qirinek e hun dikin. U heke hun ji we kirine posman bibin, idi ji bona we ra hey sermayeye we heye. Bi vi awayi hun cewr nakin u li we ji neye cewr kirine

[280] U heke deyndar destteng be, idi hun ji wi ra heya destee wi firebe, dan bidine. Sixwa heke hun deyne wi ji wi ra bi qenci bibaxisinin, heke hun bizanin bi rasti eva ji bona we ra cetir e

[281] U hun ji we roya, ku hune di we roye da li bal Yezdan da bizivirin, pase ji bona her candareki ra, tista ewi ked kiriye (di we roye da te dayine) qe li wan ji naye cewr kirine biparisi (bitirsin)

[282] Geli ewan merivne ku we bawer kiriye! Gava hun ji hev ra heya daneki navdayi deyn bidin, idi hun ewi (dan u deyni) binivisin. U bira ewi, nivisdareki dadvan, di niveka we da, bi dadvani binivise. U bira nivisdar, ca Yezdan bi wi daye hin kirine, wusa binivise (ji wi para da nece) idi bira ewi binivise. Ewe deyndar ji deyne xwe bira binivise. U bira ewe ku li ser wi deyn heye, ji Xudaye xwe bitirse, tu tisteki ji deyne xwe kem neke. Idi heke ewe deyndar meriveki evsene be, ya ji meriveki be wecb e, ya ji meriveki wusan be. ku nikare bi xweber deyne xwe bide nivisandine, bira serkarne wi, deyni wi bi dadvani bidne nivisandine. Hun (ji bona deyn nivisandine) du merne ji xwe, nehrivan bigirin. Idi heke du mer tunebun, hun mereki bi du jinan va nehrivan bigirin (Jinne wusa bin) ku hun bi sahidiya wan jinan qayil bibin. Ewan jinan ji, heke yek ji wan sahidi birva bike, bira ewa mayi bira we bixe. U di gava sahit hatne gazi kirine ji bona sahidiye, bira ji sahid ya xwe, tu tisti veneserin. U hun ji nivisandina deyne picuk u mezin ne kerixin (ewan, di gave wi u hijmara wi da binivisin). Eva nivisandina we bi vi awayi li bal Yezdan ji bona sahidiye ra rasttir e u dadvantir e u neziktir e ji, ku hun (di dan u hijmara) wi da dudil nebin. Ji xenci heke kirin u firotin herduk ji (baha u pere, bahanok-mal) amade bin, ku hun ewan (bi dest bidne hev, ji hev bistinin). Di we gave da heke hun nenivisin, tu ziyan li ser we tune ye. Di gava ku hun kirin u firotine bikin, hun sahidan bigirin. Ji bona nivisarok u sahidan ra bira zirar neye dayine. U heke hun ji wan herdukan ra zirare bidin, sixwa eva ji bona we ra, idi ji re derketi ne. U hun parisaya Yezdan bikin. Yezdan bixweber evan re u rezikan hine we dike. U Yezdan bi hemu tistan dizane

[283] U heke hun li ser re bin u hun raste nivisandaran ne hatin, idi ewa tista ku we di suna deyn da, ji deyndare bi gerewi sitandiye, bes e (nivisandin nave). Heke hun (hinekne we bi hinekne we) ewle dibin idi bira ewe bi wi hatiye ewledane, ewi anemeti ku li bal wi da hatiye sipartine, be kemayi li bal xuye wi da bide u bira pariziya Xudaye xwe bike. U hun sahidiya xwe veneserin. U kijan sahidiye vesere, idi bi rasti dile wi gunehkar e. U Yezdan bi xweber ji bi tista ku hun dikin dizane

[284] Ci tistne di ezman u di zemin da hene! Hemusk ji bona Yezdan ra ne. U heke hun ewan tistne di dile we da heyi, derxin; bidine diyar kirine, ya ji hun ewan tistan veserin, hey Yezdane we bi wan bide (xelat u celat kiri- ne). Idi (Yezdan) kijani bive ewi dibaxisine u ji kijani ra ji bive ewi sapat dike. U li ser hemu tistan bi hez, hey Yezdan e

[285] Pexember bi wan biryarne ku ji Xudaye wi li bal wi da hatiye hinartine bi bawergeran va, bawer kiriye. Hemuskan ji bi Yezdan u bi firistene wi u bi pirtukne wi u bi pexemberne wi bawer kirine. (Ewan gotine:) “Bi rasti em, di niveka yeke ji peygemberne wi da qe tu serda cetiri u nivwari ce nakin. Me gotina te bihistiye, em bune pewrewe gotina te”. Tu gunehne me ji bona me ra bibaxisine, u hey para ziviradin li bal te dane

[286] Yezdan ji bona her candareki ra, weki heza wi, bar li wi dike (Yezdan ji bona her meriveki ra, weki heza wi, fermana perestiya wi dike, qe ji tu kesi ra ji heza wi pirtir ferman neke). Idi ewan candaran ji (qenci u xirabiyan) ci bikin hey ji xwe ra dikin. (Merivne qenc aha lava dikin): “Xudaye me! Tu me bi wan sikatine, ku me ewan bi birva kiri, ya ji bi xeleti kiriye, gunehkar neke. Xudaye me! Te ca ewan merivne berya me da bori barne giran li wan kiriye, wusa li me ji neke. Xudaye me! Ewa bare ku heza me nagihije, li me neke. U (Xuda!) tu sikatine me ji bona me ra li ser me rake u tu me bibaxisine u tu li me dilovani bike. Serkare me hey tu i. Idi tu li ser komale file, arikarya me bike.”

[1] M. (Hey Yezdan bi arsa van tipen di sere ferkeran da hatiye, dizane)

[2] Yezdane (babete perestiye) ew e; ku ji pestire wi tu yezdan tune ne; zindeye bi xwe ye, pir siye

[3] (Yezdan) bi mafeti ewa pirtuka, ku rastdar e ji bona wan pirtuken di berya xwe da ne, li ser te da hinartiye. U (hej di berya naha da), ewi (pirtuken bi nav) Tewrat, Encil ji hinartiye

[4] Ji bo ku ewan pirtukan bibne beled ji bona merivan. U ewi ewa pirtuka, ku pucati u mafe ji hev derdixe ji, hinartiye. Bi rasti ewanen ku bi beratene Yezdan dibine file, hene! Ji bona wan ra sapatek e zor heye. U Yezdan servahate xwayi tul e

[5] Bi rasti li ser Yezdan qe tu tiste di zemin u ezman da heyi, vesarti nine

[6] Yezdan ew e, ku ca bive, we wusa di malberxan da dide rucik kirine. Ji pestire wi tu Yezdane (babete perestiye tune ye). Servahate bijejke hey ewa bi xweber e

[7] Yezdan ew e, ku pirtuk bi ser te da hinartiye, hinek beratene we pirtuke hene, ku ewan beratan xime we pirtuke ne (loma ewan beratan, buyeran bi rucike wan va vedikin). U hinek beraten mayi ji hene! Ewan ji bona cend arsan, weki hev in (yani ewan ji bona cend arsan bi hev ra ten). Idi ewan meriven ku di dile wan da xari heye, dibine peyrewe wan berate ne (ku ji bona cend arsan hatine). Weki armancen xwe arsan didine wan beratan, ji bo ku tevdane derxin, le arsa wane rasti ji hey Yezdan dizane. Ewan zana ne, ku di zanin da rehdayi, dibejin: “Me bi we bawer kiriye, loma hemusk ji li bal Xwedaye me ye. Eve ji hey hisdar bira xwe tinin.”

[8] Xwedaye me! Tu dile me ji pisti, ku te em anine reya rast, idi xar neke u tu ji bal xwe, ji bona me ra dilovaniyeki bide. Bi rasti hey tu yi, ku be baha pir dayine diki

[9] Xwedaye me! Bi rasti di we roya ku di hatina we da tu dudili tune ye, hey tu merivan dicivine. Bi rasti Yezdan ji peymana dayi nasipite

[10] Bi rasti ewane bune file hene! Mal u zare wan, bi tu tisti ewan ji Yezdan nadine parisandine. U arduke agir hey evan bi xweber in

[11] Ewane beraten me didane derewderandine hene! Temtela wan weki temtela wan komalen ku di berya Fir’ewn da (hatibune) u weki temtela malye Fir’ewn in. Idi Yezdan ji bi sedema gunehe wan, ewan (bi sapan) girtin. Yezdan bi rasti zor sapata

[12] (Muhemmed! Tu ji bona wane bune file ra) Beje: “Bi rasti hune di nezik da sernegun bibin u hune li bal doje da bene civandine.” Doj bi xweber ji ci qa sike cincila ne

[13] Bi sond! Ji bona we ra, di wan her du desten, ku ji bona qirine, tene hembere hev, beraten hishildani hene. Destek ji wan di reya Yezdan da qirine dike, desta mayi ji file ne. Ewa desta bawer dikin, eve desta file li ber cavan ducare xwe dibinin. Yezdan ji evine xwe bi arikareya xwe bi hez dike. Dive buyere da ji bona wane xweyi ditine ra hishildan heye (yani ewan bive servahatine bi ponijandin his hil didin)

[14] Ji bona merivan hezkirina jinan u zaran u komen ji zer u zivan u revone hespan u keri u surine tarisan u candini bi dil xwestin, hatiye xemilandine. Evanan xisre jina cihani ne. U li bal Yezdan bi xweber da ji qence sunwaran heye, loma qence zivirandina li bal wi da ne

[15] (Muhemmed! Tu ji bona wan ra) beje: “Hun hez dikin, ku ez ji bona we ra, hej ji van hezkirine we, cetir bejim? Ewane Xweda parizi dikin, hene! Ji bona wan ra li bal Xwedaye wan, behisten ku di bine dare wan da cem dikisin heye. Ewanan di behiste da hey diminin. U ji bona wan ra zone paqij u qayilbuna ji Yezdan heye. U Yezdan bi xweber ji bendene xwe dibine

[16] Ewan xwedaparizan in, ku dibejin: “Xwedaye me! Bi rasti me bi te bawer kiriye, idi tu ji bona me ra gunehen me bibaxisine u tu me ji sapata agir biparisine.”

[17] Ewan xwedaparizan in, ku li ser asit u tesqelan hew dikin u rast in u bi dil peresti dikin u male xwe ji bona hewcan ra, di reya Xwede da, disixurinin u di sewgura sibehe da, ji bona baxisandina gunehen xwe, lavan dikin

[18] Bi rasti Yezdan u firistan u ewan zane ne, ku bi dadvani radibin, daditiyi bi cih tinin sahidi dane, ku tu yezdan ji pestire Yezdane (babete perestiye) tune ne, hey servahate bijejke ewa ye

[19] Bi rasti “ol”a rasti li bal Yezdan, hey “ol”a (bi nav) Islam e. Ewan komen, ku ji wan ra pirtuk hatiye hene! Ji pisti ku ji wan ra zanin hatiye, pase ji dexesiya di nava hev da, ne wekhevbun ce kirine. U kijan bi beratene Yezdan bibe file, idi bira bizane! Bi rasti Yezdan zu hijmarok e

[20] Idi heke ewan (Muhemmed) bi te ra di mafe (ol) e da tekosine bikin, tu ji bona wan ra beje: “Min xwe u bi wane peyrewe xwe va ji bona Yezdan ra hispartiye.” U tu ji bona wane, ku pirtuk ji bona wan ra hatiye u ji bona wane ne xwandi ra beje: “Hun ji misilman bune?” Idi heke ewan misilman ben, sixwa ewan hatine reya rast u heke ewan pista xwe dane te (misilman ne bun) li ser te hey gotina (biryaren Yezdan ji wan ra) heye. U Yezdan bi xweber ji bendene xwe dibine

[21] Bi rasti ewane ku bi beratene Yezdan dibine file u pixemberen wi be mafi dikujin u ewan meriven ji kesan, ku fermana kesan ji bona dadvanitiye dikin ji dikujin, hene! Idi (Muhemmed!) tu ewanan bi sapata dilsoz bide mizgindane

[22] Evan in, ku keda wane di cihan u di dan u gave para da kirine sewitiye u ji bona wan bi xweber ji tu arikar tune ye

[23] (Muhemmed!) Qey tu li bal wan merivan, ku parek e ji zanina pirtuke ji wan ra hatiye dayine meze naki? Ewan ji bona ne wekhevbuna heyi da, li bal biryaren di pirtuka Yezdan da heyi, tene gazikirine ji bo ku di nava wan da bi dadvani berewani bet kirine, pase destek e ji wan, ru ji biryare pirtuke difetilinin. Ewan bi xweber ji eva ji xwe ra kirine xuy

[24] Eva (ru fetilandina wan) ji bo ku ewan gotibune: “Bi rasti agir ji pestire cend rojen, hijmari, bi me nagire.” Ewan bi van viren xwe, di “ol” a xwe da hatine xapandine

[25] Idi di gava, ku em ewan ji bona we roja ku di hatina we da tu dudili tune ye, bicivinin u ji bona her yeke ra ji, keda ku ewan kiriye te dayine, li wan bi xweber ji qe cewr naye kirine, gelo temtela wane, we ca be

[26] (Muhemmed! Tu) beje: “Xwedaye min e seroke, sereken bi hezen maldare berewan! Tu bi xweber i, hez u berewani bi serekti ji bona evine xwe ra didi u tu kijani bive, ji wi hez u berewani, bi serekti rut diki u tu evine xwe serfiraz diki u tu kijani bive, tu ewi sernegun diki. Hey cetir buyin di deste te da ne. Bi rasti tu bi hemu tistan disi

[27] (Xwedaye min!) Tu i, sevan dixi royan u royan dixi sevan (bi van xistine di nava hev da, sev u royan bi hev didi direj kirine). U tu zindiyan ji mireyan u mireyan ji ji zindiyan, derdixi u tu ji bona evine xwe ra, be hijmar rozinan didi

[28] Bawerger, filan ji xwe ra naxine serkar (ewan hey bawergeran ji xwe ra dixne serkar). Idi kijan bawergere ji pestire bawergeran, filan ji xwe ra bixe serkar, li bal Yezdan tu dostiya wi tune ye. Ji pestire heke hun xwe, bive serkaryi ji wan biparisinin (ji bo ku ji wan, ji bona we ra tu tesqele ce nabe, hun dikarin bi xuyayi wan ra bibine dost). U Yezdan ji we ji xwe dide tirsandine. Bi rasti fetilandin hey li bal Yezdan da ne

[29] (Muhemmed! Tu ji bona wan ra) Beje: “Hun di dile xwe da ci tisti veserin u ya ji derxin (bidine xuya kirine) hey Yezdan bi wi dizane. U ewa bi tisten di ezman u zemin da heye ji dizane. Yezdan bi rasti bi hemu tistan disi.”

[30] (Hun geli merivan!) Ewe roya, ku hemu kes di we royi da rasti qencine xweyen kiri ten, ku amade ne u hemu sikatine wi ji amade ne, ewa kesa hez dike, ku di niveka wi u kirine wi da daneki dur hebuya (bi ponijandin bira xwe binin). U Yezdan we (ji hatina di hemberya fermane) xwe da, bi tirsdayi dide parisandine. Yezdan ji bona benda ra mehrivan e

[31] (Muhemmed! Tu ji wan ra) Beje; “Heke hun bi rasti ji Yezdan hez dikin, idi hun bibine peyrewe min, ku Yezdan ji ji we hez bike, u ji bona we ra gunehen we bibaxisine.” Bi rasti Yezdan baxiskare dilovin e

[32] (Muhemmd tu ji wa ra) beje: “Hun bi gotina Yezdan u pexembere wi bikin.” Idi heke ewan bere xwe fetilandin, bira ewan bi rasti bizanin! Yezdan ji filan hez nake

[33] Bi rasti Yezdan Adem u Nuh u binamala Ibrahim u binamala I´mran (ku her yeke ji wan, ji nisa hev in) li ser heyine cihane helbijartiye

[34] Evan urtek e wusa nin, ji hev hatine. U Yezdan bihisteke pir zan e

[35] Di gaveki da, jina I’mran bi lavati gotibu: “Xwedaye min! Bi rasti min eva (zaroka) di zike xwe da, hey ji bo, ku ji te tene ra xebat bike, bi goriti xumale kiriye. Idi tu ji ewe ji min lite bike. Bi rasti hey tu i bihisteke pir zan.”

[36] Idi di gava jina I’mran razaye Yezdan zanibuye, ku ci ji we ra buye ji, ewe disa gotiye: ‘Xwedaye min! Bi rasti ji min ra kecikek buye. U zaren kurin (ji bona xebate) weki zaren kec nabin, bi rasti min nave we, “Meryem” dani u bi rasti ez ewe bi teve urta we va ji sikatine pelide deherandi di hesperime, parisandina te.”

[37] Idi Xwedaye we ewa gorya we bi rinde qenciyan lite kiriye u Xweda ewa gorya weki hesnayan rind gihandiye u Zekereya ji xistiye daman ji bona gihijtina we. Zekerya ci qa dicu (we Babu-Celipa ya ku Meryem teda buye) li bal Meryeme da raste xarinan hatiye. Zekereya, ji Meyre ra gotiye: “Ka evan xarine hanenan ji kur ji bona te ra hatine?” Meryem ji bona Zekereya ra gotiye: “Ewan xurekan ji bal Yezdan ji min ra ten.” Bi rasti Yezdan ji evine xwe ra be hijmar dilikan dide

[38] Di wura da Zekereya bi lavati gazi Xwedaye xwe kiriye. (Zekereya) Gotiye: “Xwedaye min! Tu ji bona min r ali bal xwe urtek e paqij bide. Bi rasti tu gazikirinan dibihe

[39] Idi gava (Zekereya) di (babu-celepa) e da nimej dikir, firistan gazi wi kirine (gotine):“Bi rasti Yezdan tu bi kureki bin av “Yehya” dai mizgin dane.Yehya ewi merive ku bi fermana Yezdan buye,dide rast derandine u ewa bi xweber ji serok u dawpaqij u pexember u ji astikaran e

[40] Zekereya bi lavati ji Xweda ra gotiye: “Xweda! Ka, we ca ji bona min ra kureke bibe? Idi ez kal bume u jina min ji “eremuk” e. (Yezdan) Gotiye: “Gotina te ye, le Yezdan ca bive wusa dike.”

[41] (Zekereya ji Xweda lava kiriye) Gotiye: “Xweda! Ka tu ji bona min ra (ku we ji bona min ra kureki bibe) berateki bide.” Xweda ji bona Zekereya ra gotiye: “Berata te ev e; ku tu di se royan da bi tu kesi ra mijul nebi, ji xenci bi niqandin (bi peyivi). U tu pir perestiya Xwedaye xwe biki. U tu di sibe u evaran da Xwedaye xwe ji kemasiyan bi sipazi paqij biki.”

[42] U di gaveki da firistan (aha)gotine: “Meryem! Bi rasti Yezdan tu helbijarti u paqij kiriye u ewi te li ser hemu jinen cihane bi paydari helbijarti.”

[43] Meryem! Tu bi dil ji bona Xwedaye xwe ra (biperesti) stuye xwe xar bike u tu ji bona Xwedaye xwe ra kunde behere u tu bi wane ku (xwe ji bona Xweda ra) kuz dikin, xwe kuz bike

[44] (Muhemmed!) Evanan hemusk ji axiftine dizika da nin, em li bal te da diniqinin. Di gava ewan pesk diavetin, ka kijane ji wan bibe damin, ji bona xwayi kirina Meryeme u di gava ku ewan tekosin dikirin (ji bona daminya Meryeme) tu li bal wan nebu i

[45] Di gaveki da firistan (aha) gotibune: “Meryem! Bi rasti Yezdan te bi peyvek e ji xwe dide mizgindane. Nave wi Isa Mesihe kure Meryeme ye. Ewa di cihan u di dan u gave para da ji, pir bi ru ye. Ewa ji wane nezike (Yez- dan) e

[46] U ewa bi merivan ra, di cincil u di kalitiya xwe da ji, axiftine dike, ewa ji astikaran e

[47] Meryeme, bi lavati gotiye: “Xwedaye min! Ka, we ca ji bona min ra zare bibe? Ji merivan deste tu keseki bi min ne ketiye.” (Yezdan ji bona Meryeme ra) gotiye: “Gotina te ye, le Yezdan ca bive wusa diafirine.” Di gava (Yezdan buyereki) biqedine ji bona we ra dibeje: “Bibe." Idi ewa ji dibe

[48] U Yezdan ewi hine nivisandin u zanina retkoki u (hine) xwendina Tewrat u Incile ji dike

[49] U Yezdan ewa bi pexemberi li bal zaren cihuyan da sandiye, ji bo ku ji wan cihuyan ra (aha) beje: “Geli zaren cihuyan! Bi sond! Ez bi beratene ji Xwedaye we li bal we da bi pexemberi hatime sandine. Eze ji bona we ra ji herye tokeleki weki tokela cukan ce bikim, idi eze pufe we tokele bikim, ewaye bi destura Yezdan bibe cuk. U ez koren zikmaki u belekan bi mafeti qenc dikim u ez mireya bi destura Yezdan, zinde dikim. U hun di mala xwe da ci bixun u cizimher bikin, eze ji bona we ra bejim. Bi rasti heke hun bawer dikin,di van da berateyen mezin ji bona we ra hene

[50] U ji bo ku ez ewe pirtuka ku di berya min da hatiye, rast biderinim u ez hinek, ewan tisten ku we li xwe ne durist kiriye, durist bikim, hatime sandine. Min ji Xwedaye we, ji bona we ra beraten daveger anine. Idi hun yezdanparizi bikin u bi gotina min bikin

[51] Bi rasti Yezdan, Xwedaye min e u Xwedaye we ye ji. Idi hun ji wi ra peresti bikin. Reya rast eva ye

[52] Di gava Isa, ji wan cihuyan fileti seh kiriye, idi (Isa aha) gotiye: “Gelo di reya Yezdan da, ke heye, ku arikareya min bike?” Suxtene wi (aha) gotine: “Em arikaren Yezdan in (em di reya Yezdan da arikariye didine wane, ku di reya Yezdan da xebate dikin). Me bi Yezdan bawer ki-riye u tu ji sahidi bike, ku em bi rasti misilman bune (Me xwe hispartiye Yezdan)”

[53] Xwedaye me! Bi rasti me bi wan biryaren ku te hinartiye bawer kiriye u em bune peyrewe pexember, idi tu me bi sahidan ra binivise (ji wanen ku bi te u bi pirtuk u bi pexemberan bewer kirine, di reya wan da dicin)

[54] Le (ewan cihuyan ji bona kustina) Isa xax (endeze) kirine u Yezdan ji (endeze) xax kiriye (ewan bi wi xaxe xwe nikaryan isa bikustanan, le ewan bi xweber xwe kustine, xaxe wan bi wan da hatiye). U Yezdan bi xweber ji qence xax cekeran e

[55] Di gaveki da Yezdan ji bona Isa ra (aha) gotiye: “Isa! Bi rasti eze cane te bistinim u eze te li bal xwe da bilind bikim, u eze te ji wane ku fileti dikin paqij bikin u eze ewane peyrewiya te dikin li ser wane ku fileti dikin, heya roya rabuna hemuti serfiraz bikim, fetilandina weya pasyi hey li bal min dane. Idi eze berewaniya we di wan tisten, ku hun di wan da ne wekhevbun e, bikin

[56] Idi ewane bune file hene! Bi rasti eze ewan di cihan u di dan u gave para da bi sapatek e zor bidime sapatkirine. U ji bona wan bi xwer ji tu arikar tune ye

[57] U ewane bawer kirine u kare asti kirine hene! Idi kirya wane we be kemasi ji wan ra be dayine. U Yezdan bi xweber ji ji cewrkaran hez nake

[58] (Muhemmed!) Evan buyeren hanenan ku em ewan ji te ra dixunin, ji beratan u ji (Qur’ana) bijejke ne

[59] Bi rasti temtela Isa li bal Yezdan weki temtela Adem e. (Yezdan, Adem) ji xweliye afirandiye, Pase ji we ra gotiye: “Bibe” idi ewa ji buye

[60] Bi rasti daditi (u rasti) ji Xwedaye te ye, idi ewane ku (di dabasa Isa da) dudili dikin hene! Tu nebe ji wana

[61] (Muhemmed!) Idi ji pisti ku ji te ra zanin dive dabase da hatiye, heke yek (disa) bi te ra tekosin bike, tu (ji bona wan ra) beje: “Hun werin (bicivin) ku em gazi zare xwe u gazi zare we u em gazi jinen xwe u gazi jinen we bikin u em u hun bi xwer ji bi civin; pase em bi hev ra qir bikin (bejin); idi ewane virek hene! Em bi hev ra deherandina Yezdan li ser wan (bixunin).”

[62] Bi rasti ewa (buyera di mafe Isa da hatiye gotine heye) buyera rast eva bi xweber e. U ji pestire Yezdane (babete perestiye) tu yezdan tune ne. Bi rasti Yezdan bi xweber ji serfiraze bijejke ye

[63] Idi heke ewan ru bifetilinin, bi rasti Yezdan bi tevdanokan dizane

[64] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: “Geli xweye pirtukan! Ka hun werin bal we peyva, ku di niveka me u di niveka we da bi wekiti yek e; em hey ji Yezdan ra peresti bikin u em tu tisti ji bona Yezdan ra nexine hevri u hineken me, hineki meyi mai ji xwe ra ji pestire Yezdan bi xwedati negirin.” Idi heke ewan ru bizivirinin tu (ji wan ra aha) beje: “Hun sahid bin, ku bi rasti em misilman bune.”

[65] Geli xweye pirtukan! Hun cima di mafe Ibrahim da tekosine dikin? Tewrat u Incil di pey Ibrahim da hatine hinartine. Idi qe hun his hilnadin

[66] (Em bejin): “Hun dikarin di wan tisten, ku hun bi wan dizanin, di wan da tekosine dikin, le hun cima di wan tisten, qe tu zanina we bi wan tune ye tekosine dikin?" Yezdan bi xweber ji bi wan dizane le hun nizanin

[67] Ibrahim, cihu ji nine u mexini ji nine u le Ibrahim bi rasti henifeki misilman buye. U Ibrahim putperest ji ne buye (Ibrahim di "ol"a bi nav (henif) da buye arsa peyva "henif" ji pucitiye dest berda ye li bal mafe da hatiye. Eva ji misilmani buye, putperesti nine

[68] Bi rasti ji kesan ewane babet in ji bona Ibrahim ra hene! Peyrewe (Ibrahim) u ewa (Muham-med) pexember u ewane bawer kirine (bi xweber in). U serkare bawergeran sixwe Yezdan e

[69] Desteki ji xweyi pirtukan hez kirine, ku we ji reya rast bisipitinin (bixine file). Ewanan hey xwe ji reya rast disipitinin u bi xweber ji agah nakin

[70] Geli xweyi pirtukan! Hun cima bi beraten Yezdan dibine file? U hun bi xweber ji (bi zanin) ewan dibinin

[71] Geli xweyi pirtukan! Hun cima rasti u pucitiye teve hev dikin u hun bi zanin ji mafe vediserin

[72] U desteki ji xweye pirtukan (aha) gotine: “Hun (geli hevalen meyen xweye pirtuk) bi wan biryaren ku li ser bawerkaran da (misilmanan) hatine hinartine; di sere roye da bawer bikin u hun di dawiya roye da bi wan bibin file, dibe ku ewan (bi van kirine weyen tinazi) ji bawerya xwe bizivirin.”

[73] U hun (geli xweye pirtukan!) Ji pestire wane ku bune peyrewe "ol" a (din) we bi tu kesi bawer nekin. (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: “Bi rasti reya rast, reya Yezdan e.” Qey gava ku ji bona yeke ra weki wan biryaren, ku ji bona we ra hatine be dayine, ya ji ewa meriva bi wan biryaran li bal Xwedaye we, bi we ra tekosine bike, hune disa bejin: “Bi wan bawer ne- kin?” (Muhemmed! Tu ji wan ra) beje: “Bi rasti rumet di deste Yezdan da ne, ji ke ra bive ji bona wi ra dide. U Yezdan bi abori be perwaye pir zan e.”

[74] Yezdan evine xwe, bi dilovina xwe ra xwuri dike. U xweye rumeta mezin Yezdan e

[75] U ji xweye pirtukan hinek hene! Heke tu bi bare devan mal dayni bal wan tu bi wan ewle dibi, ku ewan ewi mali disa li bal te da bidin. U hinek ji ji wan hene! Heke tu bi wan ewle bi, poleki bidi bal wan, ewan ewi poli para da nadine te, heya tu li ser wan pe nebiri (ewan ji xastine be zar neki). Eva ne dana wan ji ber ku ewan di gotibune: “(Ji bona xwarine me, ji male nexwendiyan u nezanan) tu gunehkari u ne duristi ji me ra tune ye.” U ewan (cihuyan) li ser nave Yezdan vir dikirin (digotin: “Sixwa di pirtuka me da ji heye, xwarina male nezan, u male biyane cihuyan, ji bona cihuyan ra durist e). Ewan bi zanin evan viran li ser nave Yezdan dikirin

[76] Gotina wan nine le kijan peymana xwe pek bine u xwedaparisi bike (bira bizane) idi Yezdan ji ji xwedaparisan hez dike

[77] Bi rasti ewane, ku bi pereki hindik peymana Yezdan u sonden xwe difirosin hene! Ji bona van ra di dan u gave para da tu par tune ye. Evan in, ku Yezdan bi wan ra axiftin nake u Yezdan di roya rabuna hemuti da ji li wan meze nake u ewan ji gunehan paqij nake. U sapateke dilsoz ji bona wan ra heye

[78] U destek ji ji wan hene (di gava xwendina pirtuke da) zimane xwe, xaromaro dikin, ji bo ku hun goman bikin ewa tista, ku ewan dixunin, ji pirtuken (le qe giza pirtuke ji bi wan tune ye) ewan ji pirtuke ninin. U ewan dibejin: “Evan xwundinen me, ji bal Yezdan hatine.” U ewa xwendina wan bi xweber ji qe li bal Yezdan ne hatine. U ewan bi zanin viran li ser nave Yez- dan dikin

[79] Babet nine ji bona tu kesi ra; heke Yezdan ji bona wi ra pirtuk u zanina retkoki u pexemberi dabe, pase ewa ji ji bona merivan ra beje: “Hun ji yezda ra peresti nekin, ji min bi tene ra peresti bikin.” Le ji bona wi ra babet ev e, ku ewa ji bona merivan ra beje: “Bi wan biryaren ku hun ji pirtuke hin bune u bi wan biryaren ku hun ders didin ji bona Yezdan ra hun bibin bendeyen xwumal e.”

[80] U ewa, fermana we nake, ku hun firistan u pexemberan ji pestire wi, ji xwe ra bi xwedati bigirin. Ji pisti ku hun misilman bune, ewa ca fermana we, bi filetiye dike

[81] Di gaveki da Yezdan ji pexemberan peymanek e (aha) sitandibu; bi sond! Min ji we ra ji pirtuk u ji zanina retkoki daye, pase gava ewa pexembere ku ve (pirtuka) bi we ra heyi dide rast derandine hat, hune bi wi bawer bikin u hune arikareya wi bikin; hun eve peyman lite dikin u hun dibejin ere; ku hune li ser we paymana min e hane herin? (Pexemberan) gotine: “Ere (em ewe peymane lite dikin eme li ser we herin). Yezdan (ji wan ra aha) got: “Idi hun nehrevan bin, bi rasti ez ji bi we ra ji nehrevanan im.”

[82] Idi ji pisti ve peymane, kijan ru bizivirine (peymane pek neyine) ewan bi xweber in, ku bi rasti ji reya rast derketine

[83] Qey ewan ji pestire "ol"a Yezdan (ji xwe ra hinek) "ol"e mayi diven? Hemu kesen di ezman u di zemin da heyi bi xwesi u nexwesi ji bona Yezdan ra xwe hispartine u ewane hey li bal wi da bizivirin

[84] (Muhemmed!) Tu beje: “Me bi Yezdan u bi wan biryaren, ku li ser me da hatine hinartine u bi wan biryaren. ku li ser Ibrahim u Ismail u Ishaq u Yaqub u nevye wan da hatine hinartine bi wan pirnuken, ku ji bona Musa u Isa u pexemberan ji Xwedaye wan hatiye, bawer kiriye. Em di nava wan yeke da ji tu dutireti naken. U me bi xweber ji, xwe ji bona (Yezdan ra) hispaniye.”

[85] U kijan ji pestire "ol"a (bi nav) Islam, ji xwe ra "ol" an bive, bira ewa bizane, ku bi rasti ji wi, ewa "ol"a naye lite kirine. Idi ewa bi xweber ji di dan u gave para da ji ziyangeran e

[86] Ca Yezdane ewi komali, ku ji wan ra beraten daveker hatibin, ewan bi wan beratan bawer kiribin u ewan sahidi dabin, ku pexember rast in, idi pase ewan bi vi ra ji bibine file, bine reya rast? Bi rasti Yezdan komale cewrkar nayine reya rast

[87] Celata wan, ev e: “Deherandina Yezdan u firistan u kesan, hemusk bi rasti li ser wan e.”

[88] Ewan di nava deherandine da hey diminin. Sapat li wan sivik nabe u li wan naye meze kirine (ku sapata wan be para dane)

[89] Xenci wan meriven, ku ji pisti gunehan posman bibin u asti kiribin, idi bi rasti Yezdan baxiskare dilovin e

[90] Bi rasti ewane ji pisti bawereya xwe bune file u pase di filetiye da ji pes da cune hene! Posmaniya wan qe naye lite kirine u ewan bi xweber in, ku reya rast wunda kirine

[91] Bi rasti ewane bune file u gava mirine ji bi fileti mirine hene! Ji tu keseki ji wan, weki tijibuna cihane zer ji bidin, ji bo ku ji sapatan fereste bibin, dayina wan naye lite kirine (ewan cihane tiji zer bikin, ji bona ferestiya xwe ji agir, bidin, disa ewan ji sapat u ji agir fereste nabin). Evan in. ku ji bona wan ra sapatek e dilsoz heye u ji bona wen ra qe tu arikari ji tune ye

[92] Bi rasti heya hun ji wan tisten, ku hun ji wan hez dikin (di reya Yezdan da) nesixurinin hun nagehejen qenciyan u hun (di reya Yezdan da) ci bisixurinin bi rasti idi Yezdan bi wi dizane

[93] Hej di berya ku pirtuka (bi nav) Tewrat ne hatibu hinartine hemu xurek ji bona zaren Israil ra dirustbuye, ji pestire wan xureken, ku Israil ji xwe ra li ser xwe ne dirust kiriye. (Muhemmed! Tu aha ji wan ra) beje: “Heke hun di gotina xwe da rast in ka pirtuka Tewrate binin u hun Tewrate bixunin. (Ewan dozen we ne, ku hun dikin, ka Tewrate di mafe wan da ci gotiye?)”

[94] Idi ji pisti van kijan li ser nave Yezdan viran bike, bi rasti ewane cewr kirine evan bi xweber in

[95] (Muhemmed! Tu ji wan ra) beje: “Yezdan rast gotiye.” Ka idi ewa ola (din) Ibrahime ku ji xariye li bal rastiye da hatiye paldane heye! Hun bibin peyrewe we. U Ibrahim bi xweber ji ji putperestan ne buye

[96] Bi rasti xaniye ku ji bona (sertedana) merivan (bi peresti) di cara yekem da (ji bona belediya kesen li ser zemin) hatiye danine, ewa xaniye bi nav (Kabe) di Mekke da ne. (Ewa xaniya) ji bona hemusk (kese) cihane ra piroz u belede

[97] Di wura da beraten xuyayi hene, sungeha Ibrahim heye. U kijan bikebe wura, idi ewa ewle dibe. U li ser wan kesen bi hez, ku dikarin herin wura, ji bona Yezdan sertedana (heca) wi xaniye bi ve neve ye. U kijan xwe ji sertedana wi bide para da (ya ji bibe file nece wura) bira ewa idi bizane; bi rasti Yezdan ji hemusk gerdune be perwa ye zengin e

[98] (Muhemmed! Tu aha) beje: “Geli xweye pirtukan! Hun cima bi beraten Yezdan dibine file? Bi rasti Yezdan ewan tisten ka hun dikin dibine.”

[99] (Muhemmed! Tu aha) beje: “Geli xweye pirtukan! Hun cima reya Yezdan ji ber wane bawer kirine digirin ku hun ewan bixin reya cewt, hun bi xweber ji dibinin (ku reya bawergeran rast e)? U Yezdan ji wan kirinen we be agah nine.”

[100] Geli ewane bawer kirine! Heke hun bi gotina desteki ji wane, ku ji wan ra pirtuk hatiye bikin, ewane we ji pisti bawereya we, bifetilinin bixne file

[101] U beraten Yezdan li ser we da tene xwendine u pexembere Yezdan ji di nava we da ne, hune ca dibine file?. U kijan xwe bi Yezdan bigire, idi bi rasti ewa li bal reya rast da hatiye

[102] Geli ewane bawer kirine! Hun weki babetiya Yezdan, paristiya Yezdan bikin, u hun hey li ser ola (dine) Islame bimirin

[103] U hun hemusk xwe bi kape (din) Yezdan bigirin, ji hev belav nebin, hun ewan qencen Yezdan e, ku li ser we heye bira xwe binin; hun di gaveki da neyare hev bun, idi Yezdan di dile we da hogiri ce kir, hun bi qenciya wi bune biraye hev. Hun li ser deve kortikeki agir dabun, idi Yezdan hun ji wura fereste kirin (hun file bun, Yezdan hun misliman kirin). Yezdan ji bona we ra beraten xwe bi vi awayi vedike, hevi heye ku hun bi rasti werne reya rast

[104] U bira ji we komeki, ku gazi li bal kirina qenciyan u fermana bi hatina li bal reya rast da u xwe parisandina ji sikatiyan bike, hebe. U ewane ferestbuyi evan bi xweber in

[105] U hun weki wane ku ji wan ra beraten huzwarti hatibuye, pase ewan ji hev belav bune, di nava xwe da ne wekhevbun ce kirine, nebin. Bi rasti ji bona wane ku aha kirine sapatek e mezin heye

[106] Di we roya ku hinek ru, sipi dibin u hinek ru ji res dibin; ji bona wane rures ra (aha) te gotine: “Ere hun bun! Pisti bawerye bune file?” De ijar idi bi sedema filetiya xwe sapate tam bikin

[107] U ewane ku di we roye da ruye wan sipi buye, idi ewan di dilovaniya Yezdan da nin. Ewan di we dilovaniye da ji hey diminin

[108] (Muhemmed!) Evanan beraten Yezdan in, ku em ewanan bi rasti ji te ra dixunin. Yezdan ji bona tu keseki ra cewre nave

[109] U ci tisten di ezman u di zemin da hene hemusk ji bona Yezdan ra ne. Hemu buyer li bal Yezdan da difetilin

[110] Hun (geli misilman!) qenctire koman in, ku ji bona merivan ra hatine derxistine, hun fermana (bikirina) qenciyan u (bi xwe parisandina) ji sikatiyan dikin u hun bi Yezdan ji bawer dikin. U heke xweye pirtukan bawer kiribunan we ji bona wan ra cetir buya. Ji xweye pirtukan hineki bawer kirine hene, le pire wan ji reya rast derketine

[111] Ewan ji pestire cefadane tu ziyane nadine we. Heke ewan bi we ra qirin bikin ji disa pista xwa didine we, para da direvin. Pase ewan nayene arikarkirine ji

[112] Ewan li ku dibin bira bibin hey li ser wanan riswati u pintiti hatiye vegirtine. Ji xenci heke ewan xwe bi kape (din) Yezdan bigirin u ewletiya ji kesan (bi dana, bac u bi sixwurandina male xwe di reya Yezdan da ji bona hewcan ra) hildin u ewan bi rasti babete xesma Yezdan bune, ku li ser wan riswati u pintiti hatiye vegirtine. Evan sapatan bi sedema ku ewanan bi beraten Yezdan bune file u bi sedema ku ewanan be mafi pexember dikustin, bi wan da hatiye. Evan sapatan bi sedema gunahkareya wan bi wan da hatiye. U ewan sixwa ji tuxube xwe dibori bune

[113] Ewan (xweye pirtukan hemusk) wek hev ninin; ji wanan hinek hene, ku di seve da radibin (perestiya Yezdan dikin) bi kundeti beraten Yezdan dixunin (hew dikin)

[114] Ewanan bi Yezdan u bi ro u dane para da bawer dikin u ewanan fermana (kesan) bi qenciyan u (xwe parisdana wan) ji sikatiyan dikin. Ewanan ji bona kirina qenciyan lez dikin u sixwa ewane bi van salixan in, ku bune ji astikaran

[115] U ewan ji qenciyan ci bikin bi rasti idi ewan ji we qenciye be par nabin. Yezdan bi xweber ji bi rasti bi parisvanan dizane

[116] Ewane bune file hene! Bi rasti mal u zare wan, ewan (ji sapata) Yezdan bi tu awayi nadine paradane u hevrine agir evan in. Evanan di agir da heymanok in

[117] Temtela wan (merive), ku male xwe di jina ve cihane da disixurinin weki temtela wi baye qerimanok e, ca ewi li candiniye wi komale ku li xwe cewr kirine xistiye. Idi (ewi bayi ewa candiniya sexte kiriye) hemusk sewitandiye. (Tistek ne maye, ji wi ra ji di dane para da tu qenci namine.) Yezdan li wan cewr ne kiriye, le ewan bi xweber li xwe cewr kirine

[118] Geli bawergeran! Hun ji pestire xwe ne (bawerger) ji xwe ra yaran negirin, ji bo ku ewan we di armance we da cewt nekin. Ewanan ji bona cefadan u tevhevkirina we, qe xwe nadine para da. Ewan ji wan tisten ku tengasi u kemayi ji bona we ra ce bikin, hez dikin. Bi sond! Di deve wan (file u putperest, u du ruyan da) xesm xuya buye u ewan tisten, ku ewan di hembere we da di singe xwe da vediserin, hej meztir in. Bi rasti heke hun (bi ponijandin) his hildin me ji bona we ra berate vekirine

[119] Hun (geli bawergeran!) ew meriv in, ku hun ji wan (meriven ji pestire xwe ji) hez dikin, le ewan ji we hez nakin u hun bi hemusk pirtukan bawer dikin, le ewan di gava rasti we hatine, gotine: “Em bawer dikin” u ewan di gava bi tene dibin, ewan ji hersan tiliyen xwe ji ser we digezin; (gelo eme cawa ji van fereste bin? diponijin u ji hev ra dibejen. Muhemmed! Tu ji wan ra) beje: “Hun ji hersa xwe bimirin.” Bi rasti Yezdan bi wan tisten di singa da versarti dizane

[120] Heke qenciyek bi we da hatibe, hatina we qenciye ewan sik dike u heke sixwa sikatiyek bi we da hatibe ewan bi hatina wi sa dibin. U heke hun di hembere wan da hew bikin u hun xwedaparizi bikin, xaxe wan bi tu tisti ji we ra ziyan nake. Bi rasti Yezdan ewan tisten, ku ewan di hembere we da dikin, hildaye bine zanina xwe

[121] U di gava (Muhemmed!) tu di sibe zu da ji mala xwe derketi, te ewan meriven bawerger ji bona qirine bi cih kirin. Sixwa Yezdan bi xweber ji bihistoke zana ye

[122] Di we gave da du destan ji we van, ku ji hev belav bibin (bi sedema ku ewan cav dabune wan duruye revoker). Yezdan bi xweber ji seroke wan herdu destan bu. Geli bawergeran! Hun hey xwe hisperne Yezdan

[123] U bi sond! Hun di (qirina) Bedre da hindik bun ji Yezdan arikareya we kiribu (we neyare xwe sernegun kirin). Idi hun pariziya Yezdan bikin. Bi rasti hevi heye, ku hun bi vi awayi sipasiye (Yezdan) bikin

[124] Di we gave da (te) ji bona wane bawer kirine, digot: “Qey ku Yezdan bi se hezar firisten xurosoken hinarti, arikareya we bike hej tera we nake?”

[125] Ere! Bi rasti heke hun (di kozike xwe da) hew bikin u hun xwedaparizi bikin u ewan neyaran ji bi ve heza xwe, erise binin li ser we da, Xwedaye weye bi penc hezar firisten bi nav u deng arikareya we bike

[126] U Yezdan eva arikareya hane hey ji bona ku bibe mizgin ji bona we ra, ku hune di hembere neyare xwe da serfirazbin u ji bo ku dile we ji bi we arikariye bi ci bibe, kiriye. U arikarkirin bi xwe ber ji hey ji Yezdane servehate bijejke ye

[127] (U Yezdan eva arikari kiriye) Ji bo ku ewan (firistan) aliyeki wan filan je bikin, ya ji ewan (firistan) van filan sepirze bikin, idi (ku ewan filan) para da bizivirin (sernegun bibin)

[128] Heke Yezdan ewan sapat bike, ya ji posmaniya wan ji kirina wan lite bike, ji bona te ra (di ve buyere da) tu pisk tune ye. Bi rasti idi ewan cewrkar in

[129] Hemusk tisten di ezman u zemin da heyi ji bona Yezdan ra nin. Yezdan kijani bive ewi dibaxisine u (ji bona ki ra ji sapate bive) ewi sapat dike. Yezdan baxiskare dilovin e

[130] Geli ewane bawer kirine! Hun (male hev di nava hev da) bi serdapayi (ribati) bi peyweste nexun. (Hun serdapati bi peywesti nexun, bi vi awayi idi ji yeke, ya ji di cara yekem da heya care be pasi hemusk nexun). U hun yezdanparisi bikin bi rasti hevi heye ku hun fereste bibin

[131] U hun (geli bawergeran!) xwe ji wi agire, ku ji bona filan ra hatiye amadekirine biparisininin

[132] U hun (geli bawergeran!) bi gotina Yezdan u Pexember bikin, bi rasti hevi heye ku hun bene dilovin kirine

[133] U hun (geli bawergeran!) li bal baxisandina ji Xwedaye xwe da u li bal we bihista, ku firetiya we weki ezman u zemin e, ku ewa ji ji bona xwedaparisan hatiye amadekirine, lez bikin

[134] Ewan (xwedaparis) ew in, ku di tengasi u firaqetiye da male xwe ji bona hewcan ra disixurinin u di gava hers hatine da ji hersa xwe digirin u sikatiyen merivan dibaxisinin. U Yezdan ji sixwa ji qencikaran hez dike

[135] Ewan xwedaparisan di gava kirinek e mastoqi kiribin u ya ji li xwe cevr kiribin, idi hema Yezdan bira xwe tinin u lavaya baxisandina gunehen xwe dikin. U ji pestire Yezdan kijan gunehan dibaxisine? Ewan li ser wan kirine xwe ji bi zanin ince bi peywesti nakin

[136] (Ji bona) vanan, xelata wan ji Xwedaye wan baxisandin u bihisten, ku dibine wan da cem dikisin heye. Ewanan di wan bihistan da ji hermanok in. Ci qa qence, xelata karkere qenciyan

[137] (Geli bawergeran!) Bi sond! Di berya we da hinek re u recik u biryar hatine, borine. Idi hun di zemin da bigerin, ka pasiya wane vir dikiribune, ca buye

[138] Eva (Qur’ana bi wan beraten bori va) ji bona hemu merivan huzwartine u ji bona xwedaparisan beled u siretek e

[139] U hun (geli bawergeran!) sist ne bin u muruze xwe nekin, heke we bi rasti bawer kiribe bi rasti hune bi serfirazi ewan sernegun bikin

[140] Heke birindaryek (di qirina Uhude da) bi we girtibe, bi rasti birindaryek e weki we (di qirina Bedre da) bi wi komali girtibu. U evan royanin em di nava merivan da dixne dor, ji bo ku Yezdan ewane bi rasti bawer kiribin bizane u ji we sahidan bigire. Bi rasti Yezdan ji cevrkaran hez nake

[141] U ji bo ku Yezdan ewane bawer kirine (ji gunehan) bi maline u (Yezdan) ewane file ji (bi gunehen wan va) biherciqine

[142] Qey hun goman dikin, ku hune herne bihiste Yezdan ji qe bi wan meriven ji we ne, ku di reya Yezdan da tekosin kiribin u bi wan meriven ji we ne, ku di hembere asitan da hew kiribin, nizanbe

[143] U bi sond! Di gava hej hun rasti mirine ne hatibun, we dilxwaziya mirine dikirin. Idi bi rasti we mirin dit hun zoq mane le meze dikin

[144] U Muhemmed! Hey pexemberek e, di bereya wi da pexember hatine cune. Qey di gava (Muhemmed) bimire, ya ji be kustine, hune para da bizivirin? Idi kijan para da bizivire ewa tu ziyane nade Yezdan. Bi rasti Yazdane sipaskaran xelat bike

[145] Be destura Yezdan tu kes namire! U kijan qencen cihane bive, eme ji wan qencen cihane bidine wi u kijan ji qencen dan u gave para da bive, eme ji wan qencen dane para da bidine wi. U bi rasti eme sipaskaran xelat bikin

[146] Ci qas pexember hebune, ku pir zanan ji bi wan (pexemberan va) di hembere neyaran da qirin kirine. Ewanan (bi sedema wan tisten, ku di reya Yezdan da hatiye sere wan), idi sist ne bene be hez u pinti u stuxwari nekirine. Sixwa Yezdan bi xweber ji ji hevkeran hez dike

[147] Axiftina wan zanan hey eva buye u gotine: “Xwedaye me! Tu ji bona me ra gunehen me u ewan dest belavine me bibaxisine u (Xweda! Tu) pe me di hembere neyaran da bi ci bike u tu arikareya me li ser komale file bike.”

[148] Idi Yezdan ji wan ra qencen cihani u titale qencen dan u gave para da daye. Sixwa Yezdan bi xweber ji ji qencikaran hez dike

[149] Geli bawergeran! Heke hun bi gotinen wane file bikin, ewan filane we we para da bizivirinin, idi hune bibine ji wane ziyankar

[150] Na, (hun bi gotina wan nekin) le hun bi gotina Yezdane serkare xwe bikin. Ewa Yezdana qence arikara ne

[151] Bi rasti emi bi sedema wan tisten, ku filan ewan tistan dixistine hevri ji bona Yezdan ra, qe tu hez u berate ji bona hevritiya wan ra ne hatibuye hinartine ji, tirse bavejine dile wan (filan) u ewra wan (filan) agir e. Sunware cevrkaran ci qasik e

[152] Bi sond! Di gava we neyaren xwe bi destura Yezdan (xistibune pesiya xwe) diskenandin, hur dikirin. Yezdan ewa peymana xweye, ku (bi servahatina we) dabu, pek aniye. Le ji pisti ku Yezdan ewa servehatine we ji hezdikirin bi we dabu xuyandine, dive gave da hun rabun ji hev belav bun; we di mafe buyere da bi hev ra tekosin dikirin u we (guhdareya fermana kesi nekir) hun di hembere wan fermana da dihatin; hineka ji we cihan divan u hineken ji we ji dan u gave para divan. Pase Yezdan hun ji wan neyaran dane zivirandine (hun ji ber neyaran para da reviyan). ji bo ku Yezdan we biceribine eva buyera hane bi sere we da aniye. U bi sond! (ji pisti posmaniya we, ji wan kirine we) Yezdan hun baxisandine. Sixwa Yezdan ji bona bawergeran xweye rumeta tital e

[153] Di we gava, ku hun para da direviyan hun ne dizivirin we li tu kesi meze ne dikir u pexember ji gazi we dikir, ji bo ku hun li pey xwe da bizivirin, idi ji bo ku hun li ser wan tisten bori u ji bona wi tista bi sere we da hatiye, muruz nebin Yezdan kovan bi ser kovanan bi we da ani. Sixwa Yezdan bi xweber ji bi wan tisten ku hun dikin agahdar e

[154] Pase Yezdan li ser we da ji pisti kovanan, ewletiyek e wusa hinartiye, ku desteki ji we dihenijin; haja wan (idi ji qirine ne mabuye) u destek ji idi ketibune derde xwe; ewanan be mafi weki gomana nezanan ji Yezdan goman dikirin, digotin: “Qe ji bona me ra ji di ve buyera (qirine da) ramanek heye?” (Muhemmed! tu ji bona wan ra aha) beje: “Sixwa buyera qirine hemusk ji ramana Yezdan e.” Ewanan ji bona te ra ewe tista ku di singe xwe da vediserin venakin, ewanan dibejin: “Heke ji bona me ra (ji qirine) ramanek hebuya, em di vira da ne dihatine kustine.” (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: “Heke hun di xaniyen xwe da buna ji, disa ewane ku kustina wan hatiye nivisandine, we ji xaniye xwe derketina bihatina suna welgerandina xweyen hane, bi hatina kustine.” Yezdan ji bo ku ewe tista di singe we da heyi biceribine u ji bo ku dile we parzin bike, tista di dile we da heyi derxe, eva asita bi we da aniye. Sixwa Yezdan bi xweber ji bi tista di singa da heyi dizane

[155] Bi rasti ewane ku di roya herdu komen neyar rasti hev hatine, hun histine para da reviyane, hene! Bi sedema hinek keden ku ewan kiribune, pelid pe wan simitandiye, ewan ji reya rast derxistiye. (Idi ji pisti posmaniya wan) bi rasti Yezdan ewan baxisandine. Bi rasti Yezdan baxiskare mulahim e

[156] Geli ewane ku we bawer kiriye! Hun ji weki wan fileyen, ku ji bona birayen xweyen; gava di reki da cubunan, ya ji cubuna qirine, bi hatina kustine, ya ji bimiranan (aha) gotine: “Heke ewan li bal me bunan, idi ewan ne dimirin u ne ji dihatin kustine” nebejin. Yezdan ji bona ku di dile wan da bixe kul u kovan, eve gotine hane ewan dibejin. Bi rasti Yezdan bi xweber e; dijit u dimirine. Sixwa Yezdan bi xweber ji tista hun dikin, dibine

[157] U bi rasti heke hun di reya Yezdan da bene kustine, ya ji bimirin (ji bona we ra) ewa baxisandina ji Yezdan u dilovaniye wi, ji wan tisten (ku ewan di jina cihane da) dicivinin, cetir e

[158] Bi sond! Heke hun bimirin, ya ji bene kustine hune hey li bal Yezdan da bene civandine

[159] Bi sedema dilovaniya ji Yezdan (ku dabu te) idi (Muhemmed!) tu ji bona wan ra nerm buyi. U heke (Muhemmed! Tu meriveki dil) hisk bibuyai, ewane ji dora te biherikiyan (bicunan). Idi tu ewan (sikatine wan) bibaxisine u tu ji bona (baxisandina) gunehen wan lava bike. U tu di buyeran da, bi wan ra biponije (musawere bike). Le di gava te cada tisteki kir, idi tu xwe hispere Yezdan. Bi rasti Yezdan ji histperekan hez dike

[160] Heke Yezdan arikariya we bike, idi tu serneguni ji bona we ra tune ye. U heke Yezdan we sernegun bike, gelo ji pisti Yezdan, kese arikariya we bike, heye? Geli bawergeran! Idi hun xwe hisperen Yezdan

[161] Babete tu pexemberi nine, ku bi dexeli (male sore vesere u di ewletiya xwe da dexeli bike) u kijan dexeliyan bike (male sore vesere) di roya rabuna hemuti da ewa meriva bi dexeliya xwe va te civine. Pase ji bona hemuskan ra ji keda ewan kiriye be cevrkirin ji wan ra te dayine

[162] Qe ewane dibine peyrewe qayilbuna Yezdan weki wane, ku raste xesma Yezdan hatine, dibin? Suna eve ku raste xesma Yezdan hatiye, doj e. Doj ci qa sunek e sike

[163] (Na, ewan weki hev nabin) ewanan li bal Yezdan parpar in. Sixwa Yezdan bi xwaber ji tista ewan dikin, dibine

[164] Bi sond! Ji ber ku Yezdan di (nava bawergeran da) ji wan pexemberek sandiye ewa (pexembera ji ji bona wan bawergeran) beraten Yezdan dixune u, ewan ji gunehan paqij dike u ewan hine xwendina pirtuk u zanina retkoki dike, bi wan bawergeran qenci kiriye. U le ewan (bawergeran) di bere da di re wundabunek e xuya da bune

[165] Qey, di gava ku bi we da (di qirina Uhude da hefte meriv ji we hatiye kustine) asitek hatiye, we bi xweber ji ducari we asita bi we da hati, bi wan da asit aniye (di qirina Bedre da we hefte mere wan kustibu e hefte ji zebun kiribun) hun dibejin: “(gava Xweda u Pexember bi me ra nin) ka eva asita hane ji kur da bi sere me da hat?” (Muhemmed! Tu ji wan ra) beje: “Ewa asita ji we, bi we da hatiye.” Bi rasti Yezdan li ser hemu tistan bi hez e

[166] U ci tista di roya herdu deste rasti hev hatine, li sere we da hatiye: ewa hey bi destura Yezdan buye. Ji bona ewa bi bawergeran bizane (ku temtela wan hey hewdan e)

[167] U ji bo ku ewa bi wane duru ji bizane (ka temtela wan ciye). Ji bona wane duruti dikin, te gotine: “Hun werin di reya Yezdan da qirin bikin, ya ji parisvani bikin.” Ewan (aha) gotine: “Heke me bi qirine bizaniya, ya ji me bizaniya we qirineki ce be, bi rasti eme bibuna peyrewen we.” Ewan di we roye da ji baweriye pirtir, nezike bal filetiye bune. Ewan bi deve xwe, tista qe di dile wan da tune ye dibejin. Yezdan bi tista ku ewan vediserin, ji wan cetir dizane

[168] Ewan runistine u ji bona birane xwe ra ji (aha) gotine: “Heke ewan birane me bi gotina me bikirinan, ewan ne dihatine kustine.” (Muhemmed! Tu ji bona wan ra) beje: “Heke hun di gotina xwe da rast in, idi hun mirine ji xwe bidin paradane.”

[169] U hun goman nekin, ku ewan meriven di reya Yezdan da hatine kustine, mirine, 1e ewan dijin, li bal Xwedaye xwe ji tene rozi dayine

[170] Ewanan bi wan qencen, ku Yezdan ji rumeta xwe daye wan sadoke ne. Ewanan ji bona wane ku li pey wan mane hej ne gihistine wan, mizgini didin, ku bi rasti li ser wan tu tirsa (sapatdane) u muruziya (ji kem xelatiye) tune ye

[171] Ewanan bi wan qenci u rumete ji Yezdan, ku ji wan ra hatiye sa dibin u mizgine didin, ku bi rasti Yezdan kirya bawergeran wunda nake

[172] Ewan (bawergeran ew kesen) ku ji pisti (di qirine da) birindar bune ji, ji bona Yezdan u pexember ra pisyar dane (gava pexember ewan gazi li bal peycuna Qureysiyan kirine, ewan hefte hevalen birindar, rabune bi Pexember ra dane pey Qureysiyan, ji pisti qirina bi nav Uhude, nave ve qirine Hamray Esed buye). Hej ji bona wan kesen ji wan, ku qenci kirine u xwedaparizi kirine kirenen mezin hene

[173] Ewan (bawergeran ew kesen) ku gawa merivan ji bona wan ra gotine: “Bi rasti meriven (neyaren we) civiyane ji bona, bi we ra qirin bikin, idi hun ji ji wan bitirsin.” Eve mijuliya hane, baweriya wan pir kiriye, ewan (aha ji) gotine: “Yezdan besi me ye u Yezdan ci serkareki qenc e

[174] Idi ewane bawer kirine para da bi qenci u bi rumeta ji Yezdan fetiline qe tu sikati ji bi wan da ne hatiye (ewanan hej di kirin u firotanan da kar kirine). Ewan bune peyrewe qayilbuna ji Yezdan. Sixwa Yezdan bi xweber ji xweye rumetek e mezin e

[175] Bi rasti evan tirsdane hanenan ji pelid in. Pelid we bi dosten xwe, dide tirsandine. Idi heke we bi rasti bawer kiribe hun ji wan netirsin, hey ji min bitirsin

[176] U bira ewa berhevdana wan ji bona filetiye (ka kijan ji wan ji bona filetiye zutir xebate dike) te nede miruz kirine. Bi rasti ewana qe bi tu tisti ziyane nadine Yezdan. Yezdan dive ku ji bona wan ra di dan u gave para da tu paran nede u ji bona wan ra sapatek e mezin heye

[177] Bi rasti ewane fileti, bi bawerye kirine hene! Ewanen bi tu tisti ziyana Yezdan nakin u ji bona wan ra sapatek e dilsoz heye

[178] U bira ewane bune file goman nekin, ku me ji bona wan ra ben daye (sapatdana wan hineki para daye) eva bendana hane ji bona wan ra qenc e. Em ji bona wan ra ben didin, ji bo ku ewan hej gunehan pir bikin u ji bona wan ra sapatek e serneguni heye

[179] (Muhemmed!) Yezdan bawergeran li ser ve temtela hun teda nin, nahele. Ji bona ku qencan ji xiraban parzin bike (Yezdan sedemen wusa diafirine qe haja we pe tune ye).U Yezdan we hemuskan agahdari li ser wan tisten ne bercavi, nake. Le Yezdan ji pexemberen xwe ji bona kijani ra bive ewi agahdare li ser wan tisten ne bercavi, dike. Idim hun bi Yezdan u bi pexemberen wi bawer bikin. U hun heke bawer bikin u xwe parisandina (ji gunehan bikin) idi ji bona we ra karek e mezin heye

[180] U bira ewane di wan tisten, ku Yezdan ji rumeta xwe ji bona wan ra daye timatiye dikin, goman nekin ku eva male (mirate) ji bona wan ra qenci ye, le ewa mala ji bona wan ra xirabi ye. Di roya rabuna hemu da ewane bi we tista, ku ewan bi wi dexesi dikirin we bene xelefkirine. U sixwe mirata ezman u zemin hey ji bona Yezdan ra ne. Yezdan bi xweber ji bi tista ku hun dikin agahdar e

[181] Bi sond! Yezdan gotina wane, ku gotibune: “Bi rasti Yezdan xezan e u em bi xweber ji zengin in,” bihistiye. Bi rasti ewa tista ku wan gotibuye u kustina pexemberan, ku ewan be mafi pexember dikustin, eme binivisin u eme ji wan ra bejin: “Ka idi hun sapata sewitok cesne bikin.”

[182] Eva (sapata hane) bi sedema wan tisten ku deste we di bere da kiribuye (ji bona xwe ra bi peskoci sandiye, bi sere we da hatiye.” Heke wusa nebe) sixwa bi rasti Yezdan ji bona bendan ra cevrkar nine

[183] Ewan ew meriv in, ku gotine: “Bi rasti Yezdan ji bona me ra peyman daye, ku em bi tu pexemberi bawer nekin, heya ewa pexembera ji bona me ra ewe goriya (qurban) ku agir ewe bixwe, neyne.” (Muhemmed! tu ji wan ra) beje: “Bi sond! Ewan pexemberen berya min da, beraten daveker u eva gotina waye hane ji bona we ra anibun, heke hun di gotina xwe da rast in, idi we cima ewan pexemberan kustibun?”

[184] Idi heke ewan (Muhemmed! Te bi van dozen hanevan) bidnie derewderandine, bi sond! Ewan pexemberen berya te da ji ku bi beraten daveker va u bi wan ruperen retkoki u bi wan pirtuken ronahiger va hatibune, disa hatine derewderandine

[185] Hemu candare we mirine cesne bikin. U bi rasti kirya weye di roya rabuna hemuti da be kemayi we ji bona we ra be dayine. Idi kijan ji agir be durxistine di bihiste da be xistine, bi sond! Idi ewa fereste buye. U jina cihane sixwa ji pestiri xemla xapanokan tu tist nine

[186] Bi sond! Hune di mal u cane xwe da bene ceribandine u hune ji wan meriven beriya xwe da, ku ji wan ra pirtuk hatiye dayine u ji wan meriven, ku hevriyan ce dikin, pir axiftine rexne bibihen. Heke hun di hembere wan da hew bikin, u hun xwe parisiya ji gunehan bikin, idi hun (bizanin!) bi rasti ewan buyeren (ku kirina wan) heca ne hene! Evan ji wan in

[187] U di gaveki da Yezdan ji wane, ku ji wan ra pirtuk hatiye dayine peyman hildabuye; bi rasti hune ewe pirtuke ji bona merivan ra bi vekiri bejin u hun ewe pirtuke venaserin. (Le ewan ewa peymana dabune Yezdan pek ne anibune) ewan, ewa peymana avetibune pista xwe. Idi ewan, ewa peymana bi pereki hindik firotine. Cika sike tista ewan firotine

[188] Ewan meriven, ku bi mal u bi wan tisten ji wan ra hatiye dayine dilsa dibin u ewan hez dikin ku pesne wan, bi wan tisten qe ewan ne kiribin ji be dayine, hene! (Muhemmed) tu goman neke ku ewane, we ji sapatan fereste bibin: Ji bona wan ra sapatek e dilsoz heye

[189] U serokti u maldariya ezman u zemin ji bona Yezdan ra ne. Sixwa Yezdan bi xweber ji li ser hemu tistan bi hez e

[190] Bi rasti di aferandina ezman u zemin da u di ne wekhevbuna sev u royan da (di kurtayi u di direjaya wan da; yek ji wan kurt dibe ya dine direj dibe) ji bona xweye hisan berate hene

[191] Xweye his ew in, ku li piya u li runisti u li ser keleke xwe direj kiri, Yezdan tinine bira xwe u ewan xweye hisan di aferandina ezman u zemin da, bi ramani diponijin (dibejin): “Xwedaye me! Te evan bi puci ne aferandine. Em te ji kemaiyan u (ji aferandina puc) paqij dikin, idi tu me ji sapata agir biparisine”

[192] Xwedaye me! Bi rasti tu kijani bixi agir, idi bi sond! Te ewa ruswa kiriye. U ji bona cevrkaran ra qe tu arikari tune ye

[193] Xwedaye me! Bi rasti me bihistiye, ku yek ji bona bawerkirine gazi dike (u dibeje): “Hun bi Xwedaye xwe bawer bikin.” Idi me ji heman bawer kiriye. Xwedaye me! Idi tu ji bona me ra gunehen me bibexisine u tu sikatine me, ji me rake u tu can u (xelaten me bi) wanen qencikar ra bide u bistine.”

[194] Xwedaye me! Te ci ji bona me ra, li pexemberen xwe da peyman daye, idi tu ewi ji bona me ra bide u tu di roya rabuna hemuti da me ruswa neke. Bi rasti tu ji peymana xweye dayi posman nabi

[195] Idi Xwedaye wan ji bona wan ra pisyar daye (gotiye): “Bi rasti ez keda tu kese kedkaren ji we, ci mer u ci jin be, wunda nakim. Hun (geli kesan! Hemu ji) ji hev in.” Idi ewan meriven ku koc kirine u ji welate wan ewan hatine derxistine u ewane di reya min da hatine cefadane u qirin kirine u bi wan ra qirin hatiye kirine, hene! Bi rasti eze ji wan, sikatine wan rakim u eze ewanan bixime wan bihisten, ku di bine wan da cem dikisin. (Eva xelata hane) hey qenciyek e ji Yezdane (ji wan ra te dayine). Sixwe li bal Yezdan bi xweber ji rinde qenciyan heye

[196] Gera wan filan bi xwesi, di welat u bajaran da bira te nexapine

[197] Eva benga wan, jinek e hindik e. Ewra wane pasiye doj e. (Ewa doja) ci qa helanek e sike

[198] Le ewane parisiya Xwedaye xwe kirine, hene! Ji bona wan ra ewa bihista, ku di bine we da cem dikisin heye. Ewanan di we bihiste da hermanok in. Ewanan li bal Yezdan tene mexzuvan kirine. U ci tista li bal Yezdan heye, ewa ji bona qencikaran ra cetir e

[199] U bi rasti desteki ji xweye pirtukan hene, ku bi Yezdan bawer dikin u bi we (pirtuka) li bal we da hatiye hinartine u bi wan (biryaren) li bal wan da hatine hinartine, bawer dikin. Ewanan ji bona Yezdan xwe bi tirs nisiv dikin, ewanan beraten Yezdan bi pereki bindik nafirosin. Eva desta bi van salixan hene! Ji bona wan ra li bal Xwedaye wan xelat u kireya wan heye. Bi rasti Yezdan hijmaran zu dike

[200] Geli ewane ku we bawer kiriye! Hun hew bikin u hun ji neyaren xwe pirtir hew bikin u hun di hembere neyaran da bi hevra bin u hun Yezdan parisi bikin. Bi rasti hevi heye ku hun bi vi awayi fereste bin

[1] Geli kesan! Hun parisaya wi Xudayi xweyi ku ewi hun ji caneki bi tene aferandine, bikin. (Ewi Xudaye ji wi cani) zoya wi ji afirandiye u ji wan herdukan pir mer u jin zayandiye. U hun parisaya wi Yezdane ku hun li ser nave wi tistan ji hev dixazin (u hun bi fermana wi) bende pismamiye di nava hev da napezirinin, bikin. Bi rasti Yezdan li ser we da didevan e

[2] U hun male sewiyan ji bona wan ra bidin u hun (ji male wan sewiyan) ewareye xwe, di suna qence wan da neguhurin. U hun male wan di nava male xwe da nexun. Bi rasti ewa goneheki mezin e

[3] U heke hun tirsiyan (ku hun heke bi wan kecen sewi ne, hun serkarya wan dikin kevin bibin) hun di mafe wan da dadvani nakin (idi hun bi wan ra kevin nebin). Le hun bi wan jinen xwesa we dicin, ji bona we ra tital in bi wan ra kevin bibin; du libi u se libi u car libi (kevin bibin). Heke hun tirsyan, ku hun (di nava wan da) dadvani nakin, idi hun bi yek jineke bi tene ra kevin bibin, ya ji hun bi wan qerewasen bendene xweyen, ku idi ewan bi bendeti ketine deste we, kevin bibin. Ji bo ku hun ji reya rast dernekebin, eva kevinbuna we bi vi awayi ji bona we ra cetir e

[4] U hun mara jinan bi xwasi bidine wan. Heke ewan jinan ji we mara xwe, bi xwesi ji ber xwe da ji bona we ra bibaxisinin, idi hun ewe mara baxisandi bi giviri bixun

[5] U hun ewe male xweye, ku Yezdan sixurandina we daye deste we, nedin efsanan. Hun (bi kara) we mali ewan efsanan bi xarin u vexarin xweyi bikin u hun kincan li wan bikin u hun ji bona wan ra mijulinen qenci bejin

[6] U hun sewiyan, ka ku gihistine dane kavinbune. Ya hej negihistine, biceribinin. Idi heke we, di we gave da ji wan "gihijtin" goman kir, hun heman male wan ji wan ra bidin. Hun male wan ji tirsa we, ewane mezin bin, we male xwe ji me bistinin. Heman bi lez, bi dest belavi nexun. U kijan (serkar) zengin be, idi bila ewa di male wan da tu sixurandine neke. U kijan (serkar) xezan be, idi bila ji wi mali weki xuye walete ku teda diji, bixwe. Idi di gava we male wan sewiyan dane wan hun ji bona, ku we male wan sewiyan daye wan, sahidan bigirin. Sixwa (ka we male wan sewiyan bi hemuti daye yan ji ne daye) Yezdan ji bona hejmara we, bi male wan sewiyan bes e

[7] Ji bona meran ra ji wi male, ku da u bav u pismamen wan li pey xwe da bi mirati dihelin, par hene. U ji bona jinan ra ji ji wi male, ku da u bav u pismamen wan li pey xwe da bi mirati dihelin, par hene. Eva (para hane) hindik u piraya we, parek e hijmari (u) bi ve neve ye

[8] Di gava parkirina mirate da heke (ji pestire miratxwaran) lezimen mayi u sewi u xezan, amade ye parkirine bun, idi hun ji we mirate ji bona van ra ji (bidin) bi wan bidine xwarine u hun ji bona wan ra mijulinen qenc bejin

[9] U ewane, ku ditirsin heke li pey xwe da urten bewec bihelin, we li we urta wan cewre be kirine; (mafe wiye wunda bibe) bira (ji mafe sewiyan bitirse, deste xwe nede male wan). Idi bira ewan Yezdan parizi bikin u bira ewan gotine rast (ji bona sewiyan ra) bejin (ca ewan ji bona zaren xwe ra dibejin)

[10] Bi rasti ewane ku male sewiyan bi cewre dixun, hene! Ewanan hey zike xwe tiji agir dikin. Sixwa ewanane di nezik da li bal doja hilopitik da bene kisandine

[11] Yezdan, ji bona zaren weyen kurin, di mafe mirat parkirine da; li we (aha) siret dike: ji bona kuran weki du pare jinan, par heye. Idi heke miratxur, xwuri jin bin u ewan ji dudu yan ji pirtir bin, ji bona wan jinan ra ji se pare mirate du par hene. Heke ewa jina miratxur yek bi tene be, idi nive male mirate mayi para we jinike ye. Heke miri li pey xwe da bi teve zaren xwe va da u bave xwe ji histibe; ji ses pare mirate, ji bona her yeke ji da u bave miri ra par heye. Heke ji bona miri ra zar tune bin; miratxure wi hey da u bave wi ma bin, ji bona dayika wi ra, ji male mirate ji se paran, parek heye. Idi heke xusk u biraye miri hebin, we gave ji bona dayika miri ra, ji male mirate ses paran parek heye. Eva paren hanenan, ji pisti wan paren, ku miri bi dayina wan siret kiriye u ji pisti deyne miri ji male mirate derdikebe, pase tene dayine. Hun nizanin, ka ji da u bave we u ji zaren we, ji bona we ra kijan bi qenci cetir e. Evan parkirinen hanenan, parkirine bi ve neve ne, ji Yezdan e. Bi rasti Yezdan pir zane bijejke ye

[12] U ji bona we (meran ra) nive wi male, ku jina weye miri li pey xwe da mirat histiye heye, heke ji bona wan jinan ra zaren wan tu nebim heke zaren wan jinan hebin; idi ji bona we ra ji wi male mirate, ji car paran parak heye, ji pisti wan paren, ku ewan bi dayina wan siret kirine u ji pisti wan deyne, ku li ser we hebuye be dayine. U ji bona wan jinen, ku ewan li pey we da mane, ji wi male mirata weye histi, ji car paran parek heye, heke ji pisti mirina we da, zaren we ne mabin. Idi heke ji pisti mirina we da, ji bona we ra zaren we mabin, ji wi male mirata weye histi, ji pisti wan sireten we ne, ku we bi dana wan kiriye u ji pisti deyne we, ji bona wan jinan ra ji hest paran, parek heye. U heke miri mer be u ya jin be (be dumda bin, ji wan ra ji bav u diya wan, tu urta wan ne mabe, ewan bi xweber ji be dumda bin urta wane mayi ji diya wan) bira, ya ji xuska wan hebe, idi ji bona van her yeke ra, ji pisti sireten, ku miri bi dana wan siret kiriye u ji pisti deyne miri, ji wi male mirata mayi derkebe; ji ses paran parek heye. Idi heke ewan (bira u xusken we ne ji diya we) ji duduyan pirtir bin ewanan hemusk ji ji pisti sireten, ku miri bi dana wan siret kiriye u ji pisti deyne miri ji wi male mirata ma; derkebe, ji se paran, pareki da hempar in. Eva parkirina hane rast e. Heke siret u deyne wi ziyane nede para wan. Eva (parkirina) siretek e bi ve neve ye ji Yezdan hatiye kirine. U Yezdan zanaki mulahim e

[13] Evan parkirin u sireten hanenan biryaren Yezdan in.U kijan ji bi gotina Yezdan u Pexembere wi bike, idi Yezdane ewi bixe we bihista, ku di bine (dare we da) cem dikisin. Ewane di w bihiste da hemu gavan biminin. Serfiraziya mezin eva ye

[14] U kijan be gotina Yezdan u Pexembere wi u neyartiya biryaren wi bike (ji wan bibore) idi Yezdane ewi bixe agireki wusa, ewayi di wi agiri da hemu gava bimine. U ji bona wi ra sapatek e riswabuyi heye

[15] U ewan jinen weyen, ku mastoqi kirine hene! (dive ku hun ji bona kirina wan) car sahidan ji xwe binin (ku ewan jinan mastoqi kirine, bidine rast kirine). Idi heke ewan sahidan, sahidi dan (ku ewan jinan mastoqi kirine) hun ewan jinan idi di xaniyan da bigirin, heya ku ewan jinan bimirin ya ji haya Yezdan ji bona wan jinan ra reyek e mayi derxe

[16] U ewan herduk (meriken) ji we (ku bi hev ra) qundayi kirine hene! Heya ewan ji we kirine posman bibin u astikari bikin, hun ji wan ra cefa bidin. Idi heke ewan ji we kirina xwe posman bun, hun ji ji cefadana wan xwe bidine para da. Bi rasti Yezdan pir baxisgere dilovin e

[17] Bi rasti Yezdan posmaniya wan meriven ku bi nezani karen siki kirine, pase di nezik da, ji wan kirine xwe posman bune, (baxisandina) wan hildaye ser xwe. Sixwa idi evan in, ku Yezdan posmaniya wan lite dike. U Yezdan zanaki bijejke ye

[18] U ji bona wane, ku karen sikati dikin heya, ku gava yek ji wan amadeyi mirine dibe; di we gave da gotiye: “A, di naha da ez ji wan kirinan posman bume.” U ji bona wane, ku bi fileti dimirin posmaniya wan ji gunehan tune ye (yani posmaniya wanen di we gave da naye lite kirine). Sixwa evan in, ku me ji bona wan ra sapatek e dilsoz amade kiriye

[19] Geli ewane bawer kirine! Ne durist e ji bona we ra ku hun bi koteki bibin miratxuren jinan. Heya ewan jinan tolitiya ber cavi nekin, ji bo ku hun hineki ji wi (male mara we) ji bona wan ra daye, (ewan jinan hineki ji wi mali ji bona berdana xwe, ji bona we ra bibaxisinin), di para da bistinin hun li wan zor nekin. U hun bi wan jinan ra bi qenci derbasiyi bikin. Idi heke rike we ji wan jinan te (hun hew bikin bi wan ra derbasiyi bikin) dibe ku ewa tista rike we je te, Yezdan ji bona we ra di wan da qencen pir ce bike

[20] Heke hun biven, ku hun di suna jina xwe da bi jineke mayi ra kevin bibin (yani hun jina xweye heyi berdin bi jineke mayi ra kevin bibin) we ji bona we jina xweya cara yekem da bi bare (devan) mal dabe wan, hun ji wi mali qe tu tisti para da ji wan nestinin. Hune ewi mali ca (ji wan jinan) bi vir u bi gunehkarya ber cavi bistinin

[21] Ka hune ca ewi mali ji wan bistinin hun bi xewber (bi jin u bi mirin) tave hev bune? Ewan jinan ji (di gava kevin bune da) ji we peymaneke bi hez sitandibune

[22] U hun bi wan jinen, ku bav u (bapiren we) bi van ra kevin bune, kevin nebin. Ewan kevinbunen bori, sixwa borine. Bi rasti eva kevinbuna (bi jina bav u bapiran ra) mastoqi u tisteki pir sik e. Eva sike reya ne

[23] Li ser we (kevinbuna we) bi dayiken we ra u bi kecen we ra u bi xusken we ra u bi meten we ra u bi xatiyen we ra u bi kecen birayen we ra u bi kecen xusken we ra u bi wan dayen weyen, ku sir dabine we u bi xusken weyen ji sir u bi dayen jinen we ra u bi wan moziken weyen di mala we da nin, ji we jina weya ku hun bi jinani teve we razabin, heke hun bi jinani teve diya wan moziken xwe ranezabin sixwa idi ji bona we ra tu qedexe tune ye, ku hun bi wan moziken xwe ra kevin bibin u bi jina kuren xweyen, heke ewan kuran ji dola we bin, hatine qedexekirine. U kevinbuna we bi du xuskan bi hev ra ji (qedexe ye), ji pestire wan (kevinbune weyen bori) sixwa borine. Bi rasti Yezdan baxiskare dilovin e

[24] U ewan jinen bi mer hene! (kevinbuna bi wan jinan ra ji li ser we hatiye qedexekirine) Ji pestire wan jinen (di gava qirine da hatine zebunkirine) ku ewan ketibin bine ewletiya we da mabin. (Evan qedexe u biryaren bori) biryaren Yezdan in, li ser we bi ve neve hatine nivisandine. Ji pestire vane bori; heke hun male xwa bidin bi wan ra kevin bibin, ji bo ku xwe ji tuliye biparisinin, ji bona we ra durist buye. Idi kijan ji we bi male xwe bi wan jinan ra heke (bi xwesi) kevin bibe, hun ji bona wan jinen (ku hun bi male xwe bi wan ra kevin bune) kirya wan (mara wan e) ku we di nava xwe da diyar kiriye, bidine wan (jinan). Ji pisti, ku we ewa mala di nava xwe da bi qayili diyar kiribe, idi hun (ji wi male diyar kiri bi qayilbuna we herdukan, heke) kem bidine wan (jinan) ya ji li wi mali pirtir bidin wan jinan) tu ziyan li ser we tune ye. Bi rasti Yezdan zanaki bijejke ye

[25] U kijan ji we heke nikaribe bi male xwe, bi jineke dawpares e rizgar e bawerger ra kevin bibe, idi bira ewa bi wan koleyen jinen (ku di qirinan da hatine zebunkirine) ketine bine ewletiya we da mane, ku ji wan kecen weyen (bende ne) bawerger in, kevin bibe. U Yezdan bi bawereya we cetir dizane. Sixwa hun bi xweber ji ji hev in (ji yek nisakine hemusk meriv in; idi hun ci kole bin, ci rizgar bin, di merivatiye da yek in.) Idi heke ewan (jinan) xwe ji tulitiye biparisinin, hun bi dustura serkare wan jinen kole, bi wan ra kevin bibin. U hun (ewi male, ku we di nava hev da ji bona kirya wan, bi qayiliya ji wan biryar kiriye) bi qenci bidin wan jinan. Heke ewan (jinan bi dizika da) ji xwe ra bi deste tu keseki negirin (ku bi wan ra tuliti bikin). Idi heke ewan jinan ji piste (ve merkirine) disa tuliti kirin, celata wan nive celata jinen rizgar in. Eva duristbuna kevina bi wan jinen bende ra, ji bona wan meren rizgaren ji we ne ku ditirsin, heke bi wan ra kevin nebin, we mastoqiye bikin, durist e. U sixwa heke hun (geli meren be male xezan!) hew bikin (qe bi wan koleyen jin ra ji kavin nebin) ji bona we ra ne kevinbun cetir e. U Yezdan baxiskare dilovin e

[26] Yezdan (bi van biryar u rezikan) dive, ku ji bona we ra tista hun pe nizanin, hin bike u reya wan (komelen) berya we da borine, bide nisane we u sikatine we ji bona we ra bibaxisine. U Yezdan zana ye bijejke ye

[27] U Yezdan (bi van biryaran) dive, ku gunehen we ji bona we ra bibaxisine le ewane, ku dibin peyrewe hewasa xwe hene! Ewan diven, ku we bi xariyeke mezin aliye gunehan da xar bikin

[28] Ji ber ku meriv bewec hatiye afirandine; Yezdan dive (ku bare weye ji biryaran heye) sivik bike

[29] Geli ewane ku bawer kiriye! Hun male hevdu di nava hev da bi sedemen puc nexun. Le hun (male hev di nava hev da) bi kirin u firotina bi qayilbuna ji herdu , aliyen ji we (bixun). U hun bi xweber xwe bi ne duristi nekujin. Bi rasti Yezdan ji bona we ra dilovin e

[30] U kijan (evan qedexan) bi neyarti u bi cewri bike (bira ewa bizane!) bi rasti idi eme ewi li bal agir da bikisinin. U sapatdana hane sixwa li ser Yezdan hesani ye

[31] Heke hun xwe ji gunehen mezinen, ku hun ji bona ne kirina wan hatine fermankirine biparisinin, emi sikatiyen we veserin u eme we bixin suneke dilxwes (ku di wura da hune bene mexzuvankirine)

[32] U hun dilxwaziya wi tiste, ku Yezdan hineken we li ser hineken ji we, bi wan abori kiriye, nekin (yani xwezika male wi, ya ji para wi ji bona min ra buya bi dilxwazi ne bejin). Ji bona meran ra ji keda ewan kiriye par heye u ji bona jinan ra ji ji keda ewan kiriye par heye. U hun ji Yezdan dilxwaziya (tistan) ji abora wi bikin. Bi rasti Yezdan bi hemu tistan dizane

[33] U ji bona hemuskan ra ji, me ji wi male ku da u bav u pismaman li pey xwe da bi mirati histine (paren ji mirate) ce kiriye. Idi hun ji bona wane, ku bi sondan we ji wan ra peymana maldayine daye para wan bidine wan. Bi rasti Yezdan li ser hemu tistan nehrevan e

[34] Bi sedema ku Yezdan bi abora xwe, hineken merivan li ser hineken wan rumetdar kiriye u bi sedema ku (mer) ji male xwe sixurandine dikin, mer li ser jinan bune serkar. Idi ewan jinen astikar ew in, ku bi gotina (meren xwe dikin) bi dile xwe va bi meran ra giredayine u ewan jinan, parisya wan tisten ku Yezdan fermana parisya wan kiriye (di ne amedina meren xwe da ji, parisaya wan) dikin . Le ewan jinen, ku hun ditirsin ewane b gotina meran bikin hene! Idi hun li wan siretan bikin (ji bo ku ewan bi gotina meran bikin) u hun di razana teve wan da, ji wan raqetine bikin (heke ewan bi van kirine we ne hatine re) idi hun li wan bixin (ji bo ku ewan weren reya rast.) Idi heke ewan jinan bi gotina we kirin, hun ji bona cefadayina wan li mana negerin. Bi rasti Yezdan bilinde mezin e

[35] U heke hun tirsiyan, ku we niveka wan (jin u meran) herdukan vebe (idi ewan li hev nayen) hun berewaneki ji maline merike u berewaneki ji ji maline jinike bisine (civine). Heke bi rasti ewan herdu berewanan biven, ku di niveka wan herdu (jinik u merike) asti bikin, Yezdane astiya wan herdukan pek bine. Bi rasti Yezdan zanaye agahdar e

[36] U hun hey ji bona Yezdan ra peresti bikin u hun ji bona Yezdan ra (di peresti u perestevaniye da) tu tisti hevri ce nekin. Hun ji bona da u baven xwe, qenciyan bikin, hun ji bona pismaman u sewiyan u xezanan u ji bona cinaren pisman u cinaren, ku mala wan li keleka mala we dane u ji bona hevale ku li keleka we dane (ya ji ji bona zoya xwe; heke mer be ji bona jinike, heke jinik be ji bona mere xwe) u ji bona rewiyen reyan u ji bona wan bendeyen (ku di qirinan da hatine zebunkirine) ewan idi ketine bine ewletiya we da mane, qenciyan bikin. Bi rasti Yezdan ji wane xwe mezin zanen pesinvan hez nake

[37] Ewane qure ne xwe mezinzan hene! Ewanan dexesi dikin u ewan fermana kesan dikin, ku ewan kesan ji dexesi bikin (qe tu tisti ji bona tu merivi ra nedin). Ewan dexesan ewi tista ku Yezdan ji rumeta xwe daye wan vediserin. Me bi xweber ji ji bona filan ra sapateke sernegun amade kiriye

[38] Ewane ku male xwe bi rumeti, ji bona merivan ra disixurinin hene! Ewan male xwe disixurinin ji bona ku meriv bibinin, ewan bi Yezdan u bi dan u gave para da ji bawer nakin. (Yezdan ji van hez nake ewan hevale pelid in) u pelid ji bona kera bibe heval, idi ewa ciqa sike hevala ne

[39] U heke ewanan bi Yezdan bi dan u gave para da bawer bikirinan u ewnan ji we dilika ku me ji bona wan ra daye, di reya (Yezdan) da bisixurandinan, gelo we ji bona wan ra ci bibuya? Sixwe Yezdan bi wan dizanibu

[40] Bi rasti Yezdan li tu kesi, weki ciruskeki ji cewre nake. Heke (meriv) weki ciruskeki qenci kiribe (ji xwe Yezdan) ji wi ra ewe qenciya wi car bi car pir dike u Yezdan li bal xwe da ji wi ra xelateke mezin tine

[41] Idi di gava em ji bona her komeki ra didevaneki tinin u em te ji li ser vanan bi didevani tinin, gelo we temtela wane ca bibe

[42] Di we roye da ewane bune file u ewane di hembere pexemberan da seri bilind kirine, hene! ewan hez dikin ku zemin ewanan dabi iline. Ewan bi xwerber ji qe tu axiftine ji Yezdan penha nakin

[43] Geli ewane ku we bawer kiriye! Hun heya nizan bin ka hun ci dibejin, di gava nimeje da, hun bi mesti nimej nekin u heke hun seren pak bin u pestire di gava rewitiye da, heya hun xwe neson, hen nimej nekın. U heke hun nexwes bin (ku hun nikarbin ave bixebitinin) ya ji hun rewiye reya bin (hun raste ave ne hatin) ya ji yek ji we ji qedemgehe hatibe (hun cubune qedemgehe we destmeja xwe sikenandibe) ya ji ji yeke ji wan herduk quluken we, ji pes u pasiya we da tistek hatibe (destnimeja we hatibe sikenandine) ya ji dest (we li bedena) jinan ketibe (di wan temtelen bori da) hun rasti ave ne hatibin, idi hun di suna destnimeja bi ave, bi xwelyeke temize paqij destnimej bigirin. Hun bi we xweliye, ruye xwe u deste xwe mes bikin (xwelye li wan bixin). Bi rasti Yezdan baxiskar u vesartake sikatiya ne

[44] Ma qey (Muhemmed!) tu li bal wan kesen ku ji bona wan ra pareke (ji zanina pirtuke) hatiye dayine, meze naki? Ewanan re wundabuni dikirin U ewanan diven ku hun ji re wunda bikin

[45] U Yezdan bi neyaren we cetir dizane. Sixw Yezdan ji bona serkarya we, bese we ye. U Yezdan bi arikari ji sixwe bes e

[46] Ji wane cihu (hinek hene aha dikin); Ewanan (rewsa te ye ku di pirtuka li bal wan da heyi) ji suna wan peyvan dihesivinin u (aha ji) dibejin: “Em (gotina te) dibihisin le em (bi gotina te) nakin”, (ji hevra ji aha dibejin:) “Tu gohdarya wi bike le ji wi tu tisti seh neke.” U ewanan ji bona tinaza bi "ol"a te bikin; zimane xwe ji deve xwe derdixin, xaromaro dikin (dibejin: "Tu) dena xwe bide me.” U heke ewan bi rasti (aha) gotibunan: “Me gotina te bihist u em bi gotina te dikin, tu gohdari bike u tu li me meze bike.” We ji bona wan ra cetir bibuya u we eva gotina bi heztir bibuya. Le Yezdan bi sedema filetiya wan li wan deherandin kiriye, idi ji pestire hindiken wan. tu kes ji wan bawer nakin

[47] Geli ewan kesen ku ji we ra pirtuk hatiye! Ewa (pirtuka) me hinartiye, ku ewa (pirtuka) bi xweber ji rastdare ji bona we (pirtuka) bi we ra heyi, hej di berya ku me ruyen we sop ne kiriye, idi ewan ruyan di para da em dizivirinin weki pista stuye wan rast dibin, u hej bi berya ku eme ewan ji (dere xwe) bideherinin, ca me ewan (meriven) hevrine Roya Semiye deherandine hun bi we bawer bikin. U bi rasti fermanen Yezdan sixwe hatine kirine

[48] Bi rasti Yezdan (gunehen) hevritiya (ku ji wi ra ce dikin) nabaxisine u ewa ji bona evine xwe ra, ji pestire vi gunehi hemusk gunehen mayi dibaxisine. U bi rasti kijan ji Yezdan ra hevreyan bigıre, bi sond! Ewi bi guneheki mezin, vireke mezin kiriye

[49] Ma qey (Muhemmed!) tu li bal wane ku bi xweber xwe (ji gunehan) paqij dikin meze naki? (Ewan ca xwe paqij dikin! Gotina wan nine). Le Yezdan kijani bive ewi ji gunehan paqij dike, qe li wan weki taki ji cewr naye kirine

[50] (Muhemmed!) Tu li wan meze bike u binhere; ka ewan ca bi derewan viran li ser (nave) Yezdan dikin! Sixwa eva vira hene xuyayi, bi gunehi bes e

[51] Ma qey (Muhemmed!) tu nabini? Ewan meriven ku ji bona wan ra pareke (ji zanina) pirtuke hatiye, ewanan bi serneguniye (put) u bi kotekiya (pelidan) bawer dikin. Ewan ji bona wane bune file ra ji dibejin: “Evan (put u serneguni u koteke pelid) ji wane ku bawer kirine; cetir di reya rast danin.”

[52] Evanan in, ku Yezdan li wan deherandin kiriye u Yezdan li kijani deherandine bike, idi tu ji bona wi ra rasti tu arikari naye

[53] Ya ji qey ji bona wan ra pareke ji seroktiye heye? (Ewanan xwe bi we qure dikin). Heke ji bona wan ra parek ji seroktiye hebuya, idi ewan di we gave da ji bona kesan ra qe taki ji nadin

[54] Ya ji qey ewan, ji ber ku Yezdan ji abora xwe ji bona kesan ra qenci kiriye, dexesi dikin? Bi sond! Me ji bona binemala Ibrahim ra pirtuk u (zanina) retkoki dabuye, idi me ji bona wan ra maldari u seroktiyeke mezin dabuye

[55] Idi hinekan ji wan bi wi bawer kirine u hinekan ji wan ji ji wi ru fetilandine. Ji bona (celatdana wan) doja ku agire we hilopitke bese wan e

[56] Ewane ku bi beraten me fileti dikin hene! Bi rasti eme ewanan bixne agir. Ciqa cerme wan (ji sewate) dipizire, ji bona ku ewan sapate tam bikin, em ewi cermi bi hinek cerme mayi diguhurin. Bi rasti Yezdan servahate bijejke ye

[57] U ewane ku bawer kirine u kare asti kirine hene! Eme ewan ji bixne wan bihisten, ku di bine (dare wan da) cem dikisin. Ewane di wan bihistan da tim biminin. Ji bona wan ra di wan bihistan da zonen paqij hene. U ere! Eme ewanan bixne bine) sihen sihwanok

[58] (Hun bi zanin) bi rasti Yezdan fermana we dike, ku hun ewan tisten bi ewleti li bal we hatine danine, bidne xweye wan u hun di gava berewani di nava kesan da bikin hun bi dadvani berewani bikin. Bi rasti Yezdan bi sireten qenc ciqa siretan li we dike! Bi rasti Yezdan bihistkare ditoke ye

[59] Geli ewane ku we bawer kiriye! Hun bi gotina Yezdan bikin u hun bi gotina pexember u ewan (seroken) ji we ne, ku xweye fermana we ne, bikin idi heke hun bi Yezdan u bi dan u gave para da bawer dikin di gava hun ku di tisteki da tekosine bikin (hun nizan bin ku ewa mafe ke ye) hun temtela wi tisti (ji bona berewaniye) li bal (biryaren) Yezdan u pexember da beherin. Eva kirina we (ku hun ewan buyeren xwe ne, hun pe nizanin, di bine bal biryaren Yezdan u pexember) ji bona we ra cetir e u pasiya wi ji qenc e biryar u berewana ne

[60] Ma qey (Muhemmed!) tu li bal wan meriven ku viran dikin meze naki? Ewan (dibejin): “Ku bi rasti ewanan bi wan biryaren (Qur’an)a li bal te da hatiye hinartine bawer kirine u bi wan biryaren di berya te da ji hatiye hinartine bawer kirine” u bi vi ra ji ewan diven, ku di buyeren xwe da ji bona berewaniye herin bal pelid, ewan bi xweber ji hatibune fermankirine, ku ewan bi pelid bawer nekin. Bi rasti pelid dive ku ewan di wundabuneke dur da wunda bike

[61] U di gava ji wan ra be gotine: “Hun (di gave tekosinan da ji bona berewaniye) li bal wan biryaren, ku Yezdan hinartiye u li bal pexember da werin.” Tu ewane duru dibini, ku ewan ji te bi hemuti dur dikebin (ji te direvin)

[62] Idi di gava bi sedema wan kirine wane bori, asitek bi wan da te, ewan pase tene bal te, bi Yezdan sond dixun u dibejin: “Me hey qenci u astiya di nava wan da va ye.” Gelo temtela wan (we gave) ca dibe

[63] Evane bi van salixan in; ku Yezdan bi tista di dile wan da heyi dizane. Idi tu giza xwe ji wan bibire u tu li wan siretan bike u tu ji bona wan ra mijuliyen nermne, ku (poze wan) bi we bisewite, beje

[64] Me ciqa pexemberek sandiye, hey ji bona ku bi dustura Yezdan bi gotina wi be kirine, me sandibuye. Heke ewanan di gava bi xweber li xwe cewr kiribune (pase) hatibuna bal te, ji bo ku idi ji Yezdan baxisandina (gunehen) xwe ra lava bikin u pexember ji ji bona wan ra ji Yezdan ji bona baxisandina (gunehen) wan lava bikira, bi rasti ewane rast bihatinan, ku Yezdan baxiskare dilovin e

[65] Wusa nine; bi Xudaye te sond dixum! Heya ewanan di wan tekosinen, ku di nava wan da reh daye, ji bona berewaniya te neynen li bal te, ku tu di nava wan da (bi dadi) berewani biki, pase ewan ji we berewaniya te kiri, di dile xwe da ji qe tu xeyidin u du dili ji xweyi nekin u heya ewan bi hemuti xwe ne hisperen te, ewan nabine bawerger

[66] U heke bi rasti me li ser wan binivisiya, ku hune bi xweber xwe bikujin, ya ji hune ji welate xwe derkebin, ji pestire hindiken ji wan, tu kesi ji wan ewan fermanen me pek ne dianinan. U heke ewan, evan sireten ku li wan hatiye kirine pek bianinan, we ji bona wan ra cetir bibuya u we ji bona paydarya wan zor bineci bibuya

[67] Di we gave da bi rasti meye li bal xwe da ji bona wan ra xelateke mezin bianiya

[68] U bi rasti meye ewanan bianinan reya rast

[69] (Sixwa wusa ne); ke bi gotina Yezdan u Pexember bike, idi ewa dibe hevale wane ku Yezdan bi wan qenci kiriye ji Pexember u yaran u sehid (kustiye reyarast) u asti karan. Evanan ciqa hevalen qenc in

[70] Evan qencen (ku ji bona qencikaran ra hatiye dayine) ji Yezdan in. U sixwa (heke) Yezdan bi wan qenciyan bizane bes e. (Bira ewane mayi qe ji nizanbin)

[71] Geli ewane ku we bawer kiriye hun di hembere neyaran da xwe amede bikin (civin u tedarika qirina bi neyaran ra pek binin). Idi hun bi nijdewani (deste u deste) ya ji hun hemusk bi hev ra erise beherin ser neyaran

[72] U bi rasti ji we hinek hene, ku ewan dereng dikebin (ceke xwe dereng weldigerin, para dikebin). Idi ewa (meze dikin) heke bi we da asitek hatibe, ewa aha dibeje: “Bi sond! Yezdan bi min qenci kiriye, loma di qirine da ez bi wan ra amade ne bum.”

[73] U heke ji rumeta Yezdan qenciyek bi we da hatibe, tu dibe qe di niveka we u wi da tu hogiri tune buye. Ewa aha dibeje: “Xwezika ez ji (di parkirina ve sore da) bi wan ra buma, idi eze ji bi serfiraziyeke mezin va serfiraz bibuma.”

[74] Idi ewane, ku jina dan u gave para da bi jina cihane kirine hene! Bira ewanan di reya Yezdan da, qirin bikin. U kijan di reya Yezdan da qirine bike; heke ewa idi be kustine, ya ji ewa bi servahati serfiraz be (neyare xwe sernegun bike) eme ji buna wi ra bi rasti kire u xelaten mezin binin

[75] U ji bona we ra ci buye; ku hun di reya Yezdan da ji bona ferestiya wan kesen hatine be hezkirine (zebun bune) ji mer u jin u zaren ku (aha) lava dikin: “Xudaye me! Tu me ji vi gunde, ku gundine wi cewrkar in derxe u tu ji bona me ra serkareki ji bal xwe bisine u tu ji bona me ra li bal xwe arikareki bisine” qirine nakin

[76] Ewane bawer kirine hene! Ewanan di reya Yezdan da qirine dikin u ewane bune file ji; ewanan di reya palid da qirine dikin. Idi (geli bawergeran!) hun bi serkaren pelid ra qirine bikin. Bi rasti xaxe pelid be hez buye

[77] Ma qey te ewane, ku ji wan ra hatiye gotine: “Hun deste xwe (ji qirine) bidin para u hun nimej bikin u baca male xwe bidin” (bi vi ra ji disa ewan dest ji qirine bernedidan) neditine? Idi di gava qirin li ser wan bi nivisari bi ve neve buye di we gave da desteki ji wan, ku ewa desta weki tirsa ji Yezdan, ji merivan ditirsiyan u hej ji merivan pirtir ditirsiyan, aha gotine: “Xudaye me! Te ji bona ci qirin li ser me bi ve neve nivisiye? Ma qey ci dibu ku te can sitandina me heya gaveke nezik para bida?” (Muhemmed! tu ji wan ra) beje: “Jina berxudarya cihani hindik e u (Jina berxudarya) di gav u dane para da, ji bona xudaparisan cetir e. Li wan weki taki dendike ji naye cewrkirine.”

[78] Hun li kur dibin bibin, heke hun di bedenen girti da bin ji, we hey mirine bigihije we u heke qenciyek bi wan da hatibe, ewan dibejin: “Eva qenciya ji Yezdan e.” U heke sikatiyek bi wan da hatibe, ewan dibejin: “Eva sikatiya ji bal te (ji be awikiya te ye) bi me da hatiye.” (Muhemmed! tu ji wan ra) beje: “Hemusk ji (qenci u sikati) ji bal Yezdan in.” Idi gelo ji bona vi komali ra ci buye, ku naven siretan bibehen

[79] Ci tista ji qenciyan bi te da were, ewa (qenciya) ji Yezdan e u ci tist ji sikatiyan bi sere te da hatibe, idi ewa (bi sedema gunehen te kiri) bi te da hatiye. U ji bona, ku me (Muhemmed!) tu bi pexemberi ji bona kesan ra sandiyi, Yezdan bese sahidiyi ye

[80] Kijan bi gotina pexember bike, idi (bira ewa bizane) ku ewi bi gotina Yezdan ji kiriye u kijan ji pexember ru bifetiline, idi (bira ewa ji bizane!) ku me (Muhemmed!) te li ser wan da parisvan ne sandiyi

[81] Ewanan (ji bona te ra) dibejin: "Fermana te (li ser ceve me) eme bi gotina te bikin." Idi di gava ku ewan ji bal te derdikebin, desteki ji wan di seve da ji pestire wan gotine, ku te ji wan ra gotine (di nava xwe da) hinek gotine mayi dihunin. (Qe tistek nabe!) Yezdan ewan tiste ku ewan dihunin, dinivise. Idi (Muhemmed!) tu dest ji wan berde u tu xwe hespire Yezdan u sixwa Yezdan bi serkari bes e

[82] (Gelo) qe ewan (di ars u peyve) Qur’ane da naponijin? Heke Qur’an ji bal pestire Yezdan (hatibuya) we ewane di Qur’ane da raste pir tiste ne wekhev hatibunan

[83] U di gava ku ji wan ra buyerek, ji ewletiye (ku bawerger serva hatine, file para da revine) ya ji ji tirse (ku file bi serva hatine, bawerger para da reviyane) hatibe, heman ewan (duruyan) ewe buyere belav dikin. U heke ewan, ewa buyera bi birana li bal Pexember (ji wi pirs bikirinan) ya ji ewan ewa buyera bibirina li bal wan seroken xweyen, ku fermandare wan in (ji wan bipirsiyan) we ewe, ku ewanan ji wi rastiya buyeran hin dibin, rastiya we buyere bizaniya. U heke rumet u dilovaniya Yezdan e, ku li ser we heye ne buya, ji pestire hindiken ji we, hune hemusk bibuna peyrewe pelid

[84] Idi (Muhemmed!) tu di reya Yezdan da qirine bike, tu hey (ji kirine xwe) teyi pirs kirine. U tu helana bide bawergeran, bi rasti goman heye, ku Yezdan tirsa wane bune file, ji we bide paradane. U Yezdan bi xweber ji zor erise u zor sernegunvan e

[85] U kijan mehderyeke qenci bike, ji bona wi ra di we mehderye da pareke wi heye u kijan mehderyeke sikiti bike, ji bona wi ra di we mehderye da gerewa wi heye. Yezdan bi xweber ji li ser hemu tistan didevan e (hemberya wan dide)

[86] U di gava hun (bi jin danan) hatine selam dane; idi hun bi rinde (jin danan) selaman bidin, ya ji hun ji weki we selame, selame bidin. Bi rasti Yezdan li ser hemu tistan hejmarkarvan e

[87] Yezdan ew e, ku ji pestire wi tu yezdane (babate perestiye) tune ye. Di we roya rabuna hemu da, ku tu dudili teda tune ye, ewa Yezdane we hemuskan bicivine. U gelo ji Yezdan ke rast goyitir heye

[88] Idi ka hun ji bo ci di mafe duruyan da bune du deste? Sixwa Yezdan ewan bi sedama keda ewan kiri, pasope kirine. Qey hun diven, ku hun ewan kesen Yezdan ewan ji reya rast wunda kirine disa bine reya rast? U Yezdan kijani ji reya rast wunda bike, idi tu ji bona wi ra qe tu reyan nabini

[89] Ewan hez kiribun, ku hun ji fileti bikini ca ewan fileti kiribune, idi ku hun bibin weki hev. Heya ewan di reya Yezdan da ji welate xwe koc nekin, idi hun ji wan ji xwe ra serkar u dostan negirin. Heke ewan ji kockirine ru fetilandin (ji welat derneketin) hun bi ci awayi li kur, ca rasti wan hatin, idi hun ewan bigirin u hun bi wan ra qirine (bi kustine ve ji bikin). U hun ji wan qe tu serkar u dostan u qe tu arikareki ji negirin

[90] Ji pestire wan kesen, ku xwe avetine ber bexte wi komale, ku di niveka we u wan da peyman hebe (hun dest nedine van). U (pestire) wan kesen ku hatine xwe avetine ber bexte we, ji qirina bi we ra ya ji qirina bi komale xwe ra be zar bune, singe wan teng buye (hun dest nedine van ji). Heke Yezdan bi va, we Yezdane ewanan bi ser we da bi hez bikirinan, idi ewane bikariyan bi we ra qirine bikin. Heke ewanan (ji qirina bi we ra) dest berdan (idi ewan bi we ra qirin ne kirin) u ewan hevhatin ji bona we ra sandin (deste dostiye direje bal we da kirin); idi Yezdan ji bona we ra, ku hun bi wan ra qirine bikin, tu re nade

[91] Hune rasti desta mayi ji werin, ku ewa desta diven ji we u ji komale xwe ji ewle bin. (Le) ewanan ciqa ji bona tevdane tene gazikirine, ewanan di nava tevdaniye da qulopani davejin. Idi heke ewanan bi rasti dest (ji qirina bi we ra) bernedin u ku ewan hevhatine ji bona we ra nesinin u deste xwe ji we nedine para da, hun li kur bi ci awaye, ca we bi wan qedandin, idi hun ewanan bigirin; bi wan ra (bi tekosini) qirine bikin. U evan in, me ji bona we ra dustura xuyaye daye; ku hun erise beherin ser wan

[92] U ji bona bawergereki ji xenci xeletiye, kustina bawergereki mayi qe durist nine. U kijan (bawerger) bawergereki mayi bi xeleti bikuje, idi (celata wi ev e:) Goti bendeki bawerger azad bike u goti ji bona miratxuren kusti ra xun bide, ji xenci heke miratxuren kusti ewe xune bibaxisine kujraw. U heke ewa (kustiye bawerger) ji komaleki wusa be, ku ewa komala ji bona we ra neyar be idi (celata kujrawe eva ye:) Goti bendeki bawerger azad bike. U heke ewa (kustiye bawerger) ji komaleki wusa be, ku di niveka we u wan da peyman hebe, idi (celata kujraw ev e:) , Goti ji bona miratxure kusti ra xuneki bide u bendeki bawerger ji azad bike. Kese ku heza wi tune bu (evan celatan pek bine) ji bona ku posmaniya wi li bal Yezdan lite bibe, dive ku ewa du mehan li peyhev rojiyan bigire. U Yezdan zanaki bijejke ye

[93] U kijan ji meriveki bawerger be armanc bikuje, idi celata wi doj e, ewaye di we doje da hey bimine. U Yezdan bi xweber ji li wi xesim kiriye ewa (ji dilovaniya xwe) deherandiye, Yezdan ji bona wi ra sapateke mezin amade kiriye

[94] Geli ewane ku we bawer kiriye! Di gava hun di reya Yezdan da (cune qirinan) idi hun (file u bawergeran rind) ji hev derxin; ji bo ku hun bi jina ve cihane hinek kerhatiyen we ji xwe ra dest bixin hun (di gava qirine da) ku yeke li we selam kir ji bona wi ra nebejin: “Tu bawerger nini.” Bi rasti li bal Yezdan soreyen pir hene. Hun ji di berya naha da wusa bun. Idi Yezdan bi we qenci kiriye (hun bi we qenciya Yezdan hatine, we bawer kiriye). Idi hun rind biponijin (pase biryara xwe bidin). Bi rasti Yezdan bi tista ku hun dikin agahdar e

[95] Ji bawergeran: ewan bawergeren, ku di mala xwe da be kul runistine, weki wan bawergeren, ku bi mal u cane xwe va di reya Yezdan da tekosine dikin, nabin. Yezdan ewane bi mal u cane xwe va (di reya wi da) tekosine dikin, bi payan li ser wane (ku be kul di mala xwe da) runistine, rumetdar kiriye. U ciqa Yezdan ji bo hemuskan ra rindayi (u qenci) peyman kiribe ji. (Ere!) Yezdan bi xelateke mezin ewane tekosinvan, li ser wane (ku be kul di mala xwe da) runistine rumetdar kiriye

[96] Yezdan (ji bona tekosinvanan) li bal xwe da, paydari u baxisandin u dilovin (daye). Bi rasti Yezdan baxiskare dilovin e

[97] Bi rasti ewane ku bi xweber li xwe cewr kirine hene! Di gava firistan cane wan distinin, firistan ji wan ra gotine: “Hun li ser ci temtele u hun heya naha li kedere bun?” (Ewan pisyara firistan dane aha) gotine: “Em di zemin da hinek belengaz bun (me nikaribu xwe tevda).” (Firistan ji wan ra) gotine: “Qey zemine Yezdan fire nebu, ku we di vi zemine da kedere bivan, we li bal wura da koc bikira?” Idi ewra van doj e u doj ji ciqa sike suna ne

[98] Ji pestire wan (bawergeren) ku bi rasti belengaz bune; nikarin ji bona xwe ra ku xaxeki bikin, ji deste cewrkaran fereste bibin, idi ewan belengazan ci mer bin u ci jin bin u ci zar bin, yek e

[99] Idi evanan in, te gomankirine ku Yezdane ji wan kemasiyen wan bibore. Sixwa Yezdan bi xweber ji borikare baxisvan e

[100] U kijan di reya Yezdan da (ji nava welate file) koc bike, ewaye bi rasti di zemin da raste penagehen pir u maldariyen zengin were. U kijan li bal Yezdan u Pexembere wi da bi koci ji xaniye xwe derkebe, pase mirin bi wi bigire ewa bimire, idi kirya (xelatdana we dikebe) ser Yezdan. U Yezdan baxiskare dilovin e

[101] U di gava hun derketin re, heke hun (di reya xwe da) tirsiyan, ku ewane file we ji bona we ra ziyane bidin idi heke hun nimeja xwe kurt bikin, tu ziyan u gunehkari li ser we tune ye. Bi rasti file ji bona we ra neyaren xuya ne

[102] U di gava (Muhemmed!) tu di nava wan da bi; idi tu ji bona wan ra nimeja wan (bi komati) biki, idi bira destek ji wan bi te ra nimej bikin u bira awan hemusk ceken xwe ji hildin. Di gava (kom bi te ra) kunde birin, idi bira ewan (rabin nimeja xwe hemu bikin) para da herin li pey we da (didevani bikin) u bira ewa desta mayine, ku hej nimej ne kiribune (di cara yekem da didevani dikiribune) werin, idi bira ewan bi we ra nimeja xwe bikin. U bira ewan bi hemuti tedbira xwe bibinin u ceke xwe bigirin. Ewane bune file hene! Ewan hez kiribune, heke hun ji ceke xwe u ji dilike xwe be goman bibin, idi ewan niske va bi hev ra (weki erasa meriveki bi tene) li ser we da erise binin. Heke barist bibare ya ji hun nexwes bin (hun bizanin! heke hun ceken xwe hildin) hune ji hildana wan cekan cefayi bibinin, qe hun cekan hilnedin ji tu ziyan ji bona we ra tune ye. Le hun disa tedbira xwe hildin. Bi rasti Yezdan ji bona filan ra sapateke serneguni amade kiriye

[103] Idi di gava we nimeja xwe (bi vi awayi pek ani) hun perestiya Yezdan li ser piyan u runisti u li ser kelekan direjkiri, bi biranini bikin. Idi di gava hun (ji tirsa erisa filan u neyaran) ewlebun hun nimeja xwe (weki ca Yezdan ferman kiriye) disa wusa pek binin. Bi rasti nimej li ser bawergeran bi daniti nivisariyeke (wusa ne, kirina we bi ve neve buye) hatiye nivisandine

[104] U hun (geli bawergeran!) ji bona dacuna li pey neyaran da sistayi nekin. Heke hun (ji dacuna li pey neyaran da) cefa dikisinin, bi rasti ewan neyaran ji cefa kisandine ca hun cefayi dikisinin u hej (pirtir ji). Hun ji Yezdan tisten wusa daxwazi dikin, ku qe ewan neyaran, ewe daxwaziya we nakin. Bi rasti Yezdan zanaye bijejke ye

[105] Bi rasti me pirtuk li bal te da (Muhemmed) bi mafiti hinartiye, ji bo ku tu di nava kesan da bi wan biryaren ku Yezdan bi te daye diyarkirine, berewani biki. U tu ji bona qelpan ra nebe parisvane dozdar

[106] U (Muhemmed! tu ji bona) baxisandina (gunehan) ji Yezdan baxisandane daxwazi bike. Bi rasti Yezdan baxiskare dilovin e

[107] U tu ji ber wane, ku bi xweber li xwe qelpi kirine tekosine neke. Bi rasti kijan qelpi u gunehkari bike, Yezdan ji wi hez nake

[108] Ewan duruyan (sikatiyen xwe) ji merivan vediserin, le ji Yezdan venaserin. Di dana seve da ji ewanan; ewan peyven Yezdan pe qayil nabe dihunin, Yezdan bi xweber ji bi wan ra ne. Bi rasti Yezdan ewe tista ku ewan dikin, hildaye bine heze xwe

[109] (Em bejin: Muhemmed! tu) di jina cihane da ji bona vana tekosine biki, idi gelo di roya rabuna hemuski da, kijane ji ber wan da bi Yezdan ra tekosine bike? Ya ji kijane serkarya wan hilde ser xwe (ku ewan ji sapatan fereste bike)

[110] U kijan meriveki ku kareki sik bike, ya ji bi xweber li xwe cewr bike, pase (ku zani ewi gunehek kiriye) ji bona baxisandina wi gunehe kiri, heke ji Yezdan lava bike, ewayi raste Yezdan were, ku Yezdan bi rasti baxiskare dilovin e

[111] U kijan meriv guneheki ked bike, ewi idi ewa guneha ji xwe ra kiriye. U sixwa Yezdan bi xweber ji zanaki bijejke ye

[112] U kijan meriv nusitemeki, ya ji guneheki ked bike, pase baveje situyi yeke be gur u be goman, bi sond! Idi ewi ber cavi, vir u guneheki mezin hildaye ser xwe

[113] (Muhemmed!) heke rumet u dilovaniya Yezdan li ser te tune buya; ji bo ku ewan te ji reya rast derxin, we desteki ji wane (duru) xebat bikirinan (ku te ji reya Yezdan derxistinan). Le ewan ji pestire xwe bi tene, tu kesi ji reya rast dernaxin. U ewan (bi wan xebate xwe ji) qe bi tu tisti ziyana te nakin. Sixwa Yezdan ji bi ser te da pirtuk hinartiye u bi te zanina retkoki daye hinkirine u tista qe te bere da pe nizan buye daye zanine. U bi rasti rumeta Yezdan li ser te mezin e

[114] Ji pestire (mijulya wi) kese (ku bi dizika) fermana bi dana mal, ji bona arikarya merivan, ya ji bi qenciyan, ya ji bi asitiya di nava kesan da bike, qe tu qenci di wan piste piste wan da tune ye. U kijan evan (piste u pist u civine bi dizi) ji bona qayilbuna Yezdan bike, idi bi rasti eme ji bona wi ra xelaten mezin binin

[115] U kijan merive, ji pisti ku reya rast je ra diyar bibe, pase ewa di hembere pexember da dutireti bike u bi xweber ji bi peyrewe we reya ku ewa pestire reya bawergera ne; eme ji ewi bizivirine we reya ku ewa li bal da zivireya ye u eme ewi bixin doje. Ewa doja ciqa sike ewran e

[116] Bi rasti Yezdan (gunehe) ku je ra hevri be cekirine nabaxisine, ji pestire vi (gunehi, Yezdan) ji bona kera bive (gunehe wi) dibaxisine u kijan meriv ji bona Yezdan ra hevriyan bigire, bi sond! Idi ewa bi wundabuneke dur wunda buye

[117] Ewan (hevricekeran) ji pestire Yezdan hey gazi (hinek xudayen) me dikin u ewan (bi ve gazikirina xwe) hey gazi pelide hinckar dikin

[118] Yezdan ewa pelida deherandiye. U pelid (ji bona Yezdan ra) gotiye: “Bi rasti eze ji benddeyen te pareke hatiye diyarkirine. hildim

[119] U eze ewan bendeyen te ne (ku para min ketine) ji reya rast wunda bikim u eze bi wan mini minyan bidime pevxistine (ku ewan jina xwe wusa pes va beherin) u eze fermana wan bikim, ku ewan idi guhe tarisan biqelesin (ji bona putan ra duruf bikin) u eze fermana wana bikim, ku ewan; ewi rucike Yezdan afirandiye biguhurin (ji bona bedewi u rindaya xwe, ru u rucik, heya bi meyiti u neriti ji xwe biguhurin.) U kijan meriv bi rasti ji pestire Yezdan, pelid ji xwe ra serkar bigire; idi bi sond! Ewi ziyaneke ber cavi kiriye

[120] Pelid (ji bona wan ra) pey mana (pir tistan) dide u mini miniyan ji bona wan ra pevdixe. Pelid ji pestire xapandine, qe tu tisti ji wan ra peyman nade

[121] Ewra vanaya pasiye hey doj e. Ewan ji doje qe tu reya ferestiye ji nabinin

[122] U ewane ku bawer kirine u kare asti kirine hene! Bi rasti eme ewan bixne wan bihisten, ku di bine (dare wan da) cem dikisin. Ewane di wan bihistan da hey biminin. Eva peymaneke rast e ji Yezdan e. U gelo ji Yezdan bi gotin; rastgoti, ke heye

[123] (Geli bawergeran! Evan xelat u celaten hanenan) ne bi mini miniya we dibe, ne ji bi mini miniya xweye pirtukan dibe. Kijan meriv sikatiyan bike, ewayi bi we sikatiyi be celatkirine u ji bona wi ra ji pestire Yezdan raste tu serkar u arikareki naye

[124] U ci mer u ci jin bi bawergeri, kijan kese ji karen astikaran bike, idi ewane bikevine bihiste u weki ciruskeki ji li wan cewr naye kirine

[125] U gelo ji "OL" a wi kese, ku bi qenci xwe hispartiye Yezdan u buye peyrewe "OL" a Ibrahim e, ku ji xwariye li bal rastiye da derketiye, "OL"a kijanan rast e? U Yezdan ji Ibrahim ji xwe ra dost girtibu

[126] U ci tista di ezman da heye u ci tista di zemin da heye, hemusk ji ji bona Yezdan ra ne. Sixwa Yezdan ewan tistan hemu ji (bi zanin) hildaye bine heza xwe

[127] (Muhemmed!) Ewan (di mefe) jinan da (ku para wan ji male mirate ciqas e) ji te dipirsin. (Tu ji bona wan ra aha) beje: “Sixwa Yezdan (di mafe) wan da ji bona we ra (re) daye (nisankirine): Ewa male mirata ku ji bona wan jinen sewi ra hatine diyarkirine, hun bi xweber ji diven ku bi wan ra kevin bibin u (mafe wan) kuren be wec u (mafe) sewiyan ku hun bi (dadvani) mafe wan ragirin, di pirtuke da ji bona we ra hatiye xwendine.” U hun ji qenciyan ci bikin, bi rasti idi Yezdan bi wan dizane

[128] U heke jinek tirsiya ku bi mere xwe ra derbasi nake, ya ji tirsiya ku mere weyi dest ji we berde, ji bona astiya di nava xwe da heke xebate bikin, tuziyan u gunehkari li ser wan tune ye. Sixwa hevhatin (ji bona wan ra) cetir e. U can bi xweber ji ji bona kumresiye ra hatiye amadakirine. U heke hun qenciyan bikin (bi hev ra darbasi bikin) u hun xwe ji be mafiye biparisinin (hun bizanin!) bi rasti Yezdan bi tista hun dikin idi agahdar e

[129] Hun ciqa ced dikin, bikin, bi rasti disa hun nikarin di nava jinan da dadvani bikin. Bari idi hun bi hemuti li bal yeke (ji wan jinen xwe da) hogiri nekin, ku hun ewa mayi ji weki wane darda mayi bihelin. U heke hun asti bikin (bi wan ra derbasiye bikin) u hun xwe ji be mafitiye biparisinin (hun bizanin!) bi rasti Yezdan idi baxiskare dilovin e

[130] U heke ewan herduk (jin u mer) ji hev raqetin, Yezdane ewan herdukan ji ji maldarya xwe zengin bike (ewanan hewciye hevdu nake). Sixwa Yezdan zengine bijejke ye

[131] U ci tisten di ezmana da heye u ci tisten di zemin da, heye hemusk ji ji bona Yezdan ra ne. Bi sond! Me li wane ku di berya we da ji wan ra pirtuk hatibuye, siret kiriye u me li we ji siret kiriye, ku hun parizaya Yezdan bikin u heke hun filetiya Yezdan bikin, hun bi rasti (bizanin)! Idi ci tisten di ezmana da heyi u ci tisten di zemin da heyi hemusk ji ji bona Yezdan ra ne. Sixwa Yezdan bi xweber ji be perwayi pesinvan e

[132] U ci tisten di ezmanan da heyi u ci tisten di zemin da heyi, hemusk ji ji bona Yezdan ra ne. U sixwa Yezdan bi serkari bes e

[133] Geli kesan! Heke Yezdan bive, we we behere (tune bike) u we (di suna we da) hineki mayi (ne ji we) bine. U bi rasti Yezdan bi ve kirine disi (heza wi li ser we kirine heye)

[134] Kijan merive qencen cihane bive, idi (bira ewa bizane) qencen cihani u qencen gav u dane para da ji hemusk li bal Yezdan heye. Bi rasti Yezdan bihistoke didevan e

[135] Geli ewane ku we bawer kiriye! Hun bibin arikare dadvaniye. Hun ji bo Yezdan, li ser we bi xweber be ji ya ji li ser da u bav u pismame we, ku zengin u xezan bin ji (qe raqetandine) nekin, nihrevaniye (sahidiye) bidin. Loma Yezdan ji wan (zengin u xezanan) babettir e (ku hun rumeta wi bigirin). Idi ji bona ku hun dadvani nekin, nebine peyrewe dilxwestina xwe. U heke hun , (di nava wan da duruti bikin, zimane xwe) xaro maro bikin (ku nihrewani ji bona wan ra bi ker were ji bona ewan bene parisandine) ya ji ji (nihrewaniye) dest berdin (rastiye nebejin) idi (hun bizanin) bi rasti Yezdan bi tista hun dikin agahdar e

[136] Geli ewane ku we bawer kiriye! Hun bi Yezdan u bi Pexembere wi u bi we pirtuka, ku ewi li ser Pexembere xwe da hinartiye u bi we pirtuka ku ewi hej bere da hinartiye, bawer bikin. U kijan merive ku bi Yezdan u bi firisteyen wi u bi pirtuken wi u bi pexemberen wi u bi dan u gave para da fileti bike, idi bi sond! Ewa di wundabuneke dur da wunda buye

[137] Bi rasti ewane bawer kirine, pase bune file, pase disa bawer kirine, li pey wi da disa bune file, pase fileti pir kirine hene! Yezdan ji bona wan ra baxisandine nake u ewan li bal tu reya rast da ji nayne

[138] (Muhemmed!) Tu mizgine bide duruyan, ku bi rasti ji bona wan ra sapateke dilsoz heye

[139] Ewan (duruyan) ji xenci bawergeran, filan ji xwe ra serkar digirin. Gelo qey ewan li bal wan filan ji xwe ra rumete diven? Idi bi rasti serfirazi u rumet hemusk ji ji bona Yezdan ra ne

[140] U bi sond! (Yezdan) di pirtuke da li ser we da hinartibu, gava we bihist ku ewan (duruyan) bi beraten Yezdan dibine file, ya ji bi wan beratan tinazan dikin, heya ewan (duruyan) noqe mijuliyen mayi nebin, hun bi wan ra runenen, Heke hun di we gave da bi wan ra runen, hun ji idi dibine weki wan. Bi rasti Yezdan duru u filan bi hev ra di doje da dicivine

[141] Ewan (duruyan) didarya temtela we dikin. Idi heke ji bona we ra ji Yezdan ferestiyek hatibe (aha) gotine: “Ma qey em ji bi we ra ne bun?” U heke (di qirine da) ji bona filan ra parek hebe; (ewan filan di qirine da serfiraz bibin) ji bona filan ra ji (aha) gotine: “Ma qay me di dizika da arikarya we ne dikir? U me hun ji bawerkaran ne didane parizandine? (Di van her du kirine xwe da ji ewan duruyan diven, ji we her du destan ji ku pareke ji sore ji xwe ra hildin). Idi bi rasti Yezdane di roya rabuna hemu da, bereweniya di niveka we da bike. Bi rasti Yezdan ji bona filan ra tu reya servahatiyen wan, li ser bawergeran ce nake

[142] Bi rasti duru (diven) ku Yezdan bixapinin u Yezdan bi xweber ji; ka xapandin ci ye, we bide nisane wan. U di gava (ewan duruyan ji bona) nimejjkirine radibin, ewan bi sistayi rabune (nimej kirine). Ewan (nimeja xwe) ji bona ku meriv bejin: “(evan nimej dikin)” loma dikin. Ewan Yezdan hey bi hindik bira xwe tinin

[143] Ewanan (di nava bawergeran u filan da mane) ne ji (bawergeran in) u ne ji ji (filan in). U bi rasti Yezdan kijan merivi ji reya rast derxe, idi tu ji bona wi ra raste tu reyan naye

[144] Geli ewane ku we bawer kiriye! hun ji xenci wane bawer kirine, filan ji xwe ra serkar negirin. Qey hun diven ku hun ji bona Yezdan ra li ser xwe da, beraten bi hez bidin, (ku Yezdan ji we bi wan beraten bi hezen ber cavi sapat bike)

[145] Bi rasti ewane duru di maxe agire jer da nin. U tu ji bona wan ra raste tu arikari naye

[146] Ji pestire wane ku ji kirine xwe posman bune u kare asti kirine u xwe (bi pirtuka) Yezdan girtine u "OL"a xwe hey ji bona Yezdan ra xuri kirine. Idi evane (bi van salixan) bi bawergeran ra nin. Yezdane bi rasti ji bona bawergeran ra xaleten mezin bine

[147] Heke hun sipaziya (Yezdan bikin) u hun bi wi bawer bikin, Yezdane bi sapatdana we ci bike? U Yezdan bi xweber ji sipazvane zana ye

[148] Yezdan ji pestire wi merive, ku li wi hatiye cewrkirine, ji mijiliyen siken bi eskere bene gotine hez nake (yani Yezdan sikati, axiftin ve ji je hez nake, hemberya wi bi celati dide). U Yezdan bihistoke zana ye

[149] Heke hun qenciyeki eskera bikin, ya ji hun veserin, ya ji hun ji sikaten (hatine kirini) biborin (hun bizanin!) bi rasti Yezdan daboriye bi hez e

[150] Bi rasti ewane bi Yezdan u bi Pexembere wi dibine file (bawer nakin) u ewan diven, ku dutireti di nava Yezdan u Pexemberen wi da ce bikin u ewan dibejin: “Em bi hineki (pexemberan) bawer dikin u em bi hinek (pexemberan ji) dibine file (bi wan bawer nakin).” U ewan diven, ku (di nava fileti u baweriye da) ji xwe ra reyeke nivwari bigirin, hene

[151] Bi rasti evan in, ku bi rasti file ne. U me bi xweber ji ji bona filan ra sapateke sernegun amade kiriye

[152] U ewane, ku bi Yezdan u bi Pexemberen wi bawer kirine u di nava yeke ji wan da ji qe dutireti nakin, hene! Bi rasti (Yezdan) e di nezik da xelata wan bide wan. U Yezdan bi xweber ji baxiskare dilovin e

[153] Ewane waye pirtuk hene! Ewan (Muhemmed!) ji te dipirsin; ku tu ji ezmana bi ser wan da pirtukeki bidi hinartine. Bi sond! Ewan ji Musa, hej ji ve meztir pirsine. Ewan ji Musa ra (aha) gotine: “Ka idi (Musa!) tu Yezdan bi eskere bi me bide ditine.” Bi sedema cewra ewan kiri, idi biruska behisi bi van girtiye. Ji pisti ku ji wan ra beraten daveker ji hatibun, ewan disa golik ji xwe ra girtin hebandin, idi me ewan ji wan sikaten wan (ji pisti posmaniya wan) baxisandin u me ji Musa ra ji beraten bi hezen daveker anine

[154] U bi sedema peymana wan (ku bi hez be) me (ciyaye bi nav) Tur rakire ser wan u me ji bona wan ra (aha) gotiye: “Hun bi kundeti di deri da bikebin (wi bajari). U me (ji bona wan ra aha ji) gotiye: “Hun ji bona (necira masiyan) di roya semiye da (ji qedexeme xwe) neborin.” U me ji wan (li ser van biryaran) peymaneke bi hez sitandiye

[155] Idi bi sedema, ku ewan peymana xwe sikenandibun u ewan bi beraten Yezdan bune file (bi wan bawer nekiribune) u ewan pexember be mafi kustibune u bi we gotina wane, ku ewan (gotibune): “Dile me bi xeli ye” (bi sere wan da me asit ani). Na! Gotina wan nine (dile wan bi xeli nine) le Yezdan bi sedema fıletiya wan, li ser dile wan duruf kiriye. Ji pestire hindiken ji wan, idi tu kes ji wan bawer nakin

[156] U bi sedema filetiya wan e (bi Isa) u bi we gotina wan e; ku ewan bi wan gotine xwe, vir u pizeke mezin avetibune Meryeme

[157] U bi sedema we gotina wan e; ku ewan gotibune: “Bi rasti Isaye Mesihe kure Meryeme ku pexembere Yezdan e, me kustiye” (me bi wan da tesqele aniye). Ewan bi xweber ji Isa ne kustibune u ewan Isa li carmixe ji nexistibune, le ji bona wan ra Isa manendebuye. U bi rasti ewan meriven (ku di mafe kustina Isa da du tirebune hene!) ewan bi xweber ji (di mafe kustine da) du dil in. Ji pestire peyrewiya gomanan ji bona wan ra (bi kustina Isa) qe tu zanin tune ye. Bi rasti ewan Isa ne kustine

[158] Le Yezdan Isa (ji diliqe merivtayi derxistiye) ewa li bal xwe da bilind kiriye. U bi rasti Yezdan serfiraze bijejke ye

[159] U bi rasti ewane xwaye pirtuk hemusk ji, we hej di berya mirina xwe da, bi Isa bawer bikin u di roya rabuna hemuti da ji Isa li ser wan nehrevani (sahidi) bide

[160] Idi bi sedema we cewra, ku ewane cihu dikirin u ewan cihuyan pir meriv ji reya Yezdan difetilandin, me ji ewan tisten paqijen, ku ji bona wan ra durist buye, bi ne duristi qedexe kiriye

[161] U bi sedema, ewan hatibune fermankirine, ku ewan male kesan bi serdapariti hilnedin, le disa ewan serdapari hildidan u ewan male merivan di nava xwe da bi puciti xwaribune (me ji ewan tisten paqijen ku ji bona wan ra durist buye, bi ne duristi qedexe kiriye). U bi rasti me ji bona fileyan ji wan sapateke dilsoz amede kiriye

[162] Le ji wan; ewan zanayen, ku di zanine da rehdane hene! Ewanan u ewane bi rasti bi wan biryar u pirtuka, ku li bal te da (Muhemmed) hatiye hinartine u bi wan pirtuken ku di berya te da hatine hinartine, bawer dikin u ewane ku nimeja xwe dikin u ewane ku baca xwe didin u ewane bi rasti bi Yezdan u bi ro u dane para da bawer dikin hene! Bi rasti eme ji bona van ra (xelat) u kiryeke mezin bidine wan

[163] Bi rasti (Muhemmed!) me ca li bal Nuh u li bal wan pexemberen li pey Nuh da hatine, niqandiye u me li bal Ibrahim u Ismail u Ishaq u Yaqub u neviyen wan u Isa u Eyub u Yunis u Harun u Suleyman da, niqandiye; me wusa ji li bal te da niqandiye u me ji bona Dawud ra ji pirtuka (bi nav) Zebur aniye

[164] Weki me ca li bal wan pexemberen, ku me hej di bere da (serdaborya wan) ji te ra gotiye u ewan pexemberen, ku me ji te ra (serdaborya wan) ne gotiye niqandiye (me li bal te da ji niqandiye). U bi rasti Yezdan bi Musa ra ji axiftin kiriye

[165] Ji bo ku meriv di pey hatina pexemberan da ji bona xwe ra di hembere Yezdan da idi tu mana nebinin, me ewan pexemberan bi mizginvan u datirsvan li bal kesan da bi pexemberi sandine. Bi rasti Yezdan serfirazeki bijejke ye

[166] Le Yezdan ewan biryaren, ku li bal te da bizanina xwe hinartiye, sahidiya wan dide, ku ewi ewan biryaran hinartine u firistan ji sahidi didin (ku Yezdan ewan hinartine). U sixwe Yezdan (ji bona) sahidiye bes e

[167] Ewane bune file u merivan ji ji reya Yezdan didine para da hene! Bi rasti ewan di reyeke dur da wunda bune

[168] Ewane bune file u cewr ji kirine hene! Bi rasti Yezdan ji bona wan ra qe tu baxisandine nake u ji bona wan ra ji qe tu reyi nade diyarkirine

[169] Ji pestire reya doje, ewane di we doje da hey biminin. U eva (celatdana hane) bi rasti li ser Yezdan hesani ye

[170] Geli kesan! Bi rasti (bizanin) ku pexember ji Xudaye we bi maf va hatiye, idi hun (bi wi) bawer bikin. Ji bona we ra baweri cetir e. Heke hun (bi wi bawer nekin) hun bibine file, idi bi rasti (bizanin)! Ci tisten di ezman u zeminda hene! Hemusk ji ji bona Yezdan ra ne. Yezdan bi xweber ji zanaki bijejke ye

[171] Geli xweye pirukan! Hun di "OL"a xwe da pes va necin (OL´a we ci ye, wusa bawer bikin. Isa Pexember e. kure Yezdan nine). U hun di mafe Yezdan da ji pestire rastiye tu tisti nebejin. Bi rasti Isaye Mesihe kure Meryeme pexembere Yezdan e (kure wi nine). Ewa Isa peyveke (fermaneke) Yezdan e, ewi ewa peyva li bal Meryeme da avetiye u ewa caneki ji Yezdan e, idi hun bi Yezdan bawer bikin u hun bi pexemberen Yezdan ji bawer bikin u hun (di mafe Yezdan da) nebejin: “Ku ewa sise ne.” Heke hun xwe (ji van gotinan biparisinin) bidine para da, ji bona we ra eva paradana cetir e. Bi rasti Yezdane (babete) perestiyi, Yezdaneki bi tene ye. Ewa ji hebuna zaran (hun ca dibejin) paqij e (ji wi ra qe tu zar tune ye). Ci tisten di ezmanan da hene u ci tisten di zemin da hene, hemusk ji ji bona Yezdan ra ne. Sixwa Yezdan bi xweber ji bi serkari bes e

[172] U bi rasti (Isa)ye Mesih ji bendetiya Yezdan seri bilind ne kiriye u ne gotiye: “(Ez nabime bende ji bona Yezdan ra)” u ewan firisteyen (ku nezike Yezdan dibin) ji, ji bendetiya wi seri bilind ne kirine. U kijan merive ku ji bendetiya wi seri bilind bike u xwe mezin bizane; (bira ewa bizane!) bi rasti idi Yezdane ewan hemuskan li bal xwe da bicivine

[173] Ewane ku bawer kirine u kare asti kirine hene! Idi we kirya wane be kemayi ji bona wan ra be dayine (u ewa) ji rumeta xwe ji bona wan ra (hej kirya wan pir dike). U ewane ji bendetiyi seri bilind kirine u xwe mezin kirine hene! Idi (Yezdane) ewanan bi sapateke dilsoz, sapat bike. Ewanan ji bona xwe ra ji pestire Yezdan qe rasti tu serkar u arikareki ji nayen

[174] Geli kesan! Bi sond, ji Xudaye we, ji bona we ra berata rasti hatiye. U me li bal we da ronahiyake (Qur’an) bi xuyaye hinartiye

[175] Idi ewane ku bi Yezdan bewer kirine u xwe bi we baweriye ji girtine hene! Yezdane ewan bigihine dilovani u rumeta xwe u we ewan bine bal we reya raste, ku ewa reya li bal wi da dice

[176] (Muhemmed!) Ewan ji te (mirata wan mirine, ku ji pestire xuska wi ye ji da u bave ya ji ji bave, tu kese wi ne mabe) dipirsin. Tu ji ji bona wan ra beje: “Sixwe Yezdan ji bona we ra (di mafe mirata) miratxuren dur da aha gotiye: “Heke merikek miribe, qe tu zare wi tune be, hey miratxure wi xuska wi mabe, idi nive mirata wi, para xuska wi ye. Heke miri xusk be qe tu zare xuske ji tune be, mirata xuske hemusk para biraye we ye (yani male mirate hemusk ji bona biraye we ra ne, di herdu curan da ji, heke ji bona miri ra bav u zar u ya ji miratxuren nezik tune bin). Heke miratxur, du xusk bin idi ji bona wan herduk xuskan ra ji male mirate biraye wan, ji sisyan, duv par para wan e. U heke miratxuren miri, xusk u bira bin, idi parkirina mirata aha ne; ji bona her mereki miratxur ra weki du pare jineke miratxur ra ji male mirate, mirat heye. Ji bo ku hun (mafan) wunda nekin, Yezdan ewan parkirinan ji bona we ra vedike. Sixwa Yezdan bi xweber ji bi hemu tistan dizane

[1] Geli ewane, ku we bawer kiriye! (We ci peyman dabe) hun ewan peymana pek binin. Ji pestire van tarisen ku we ji bona we ra bene xwendine, (qoste) hemu tarisan ji bona we ra durist buye, ji xenci necirkirina wan, heke hun di ihrama (Hece da bin). Bi rasti Yezdan ci bive, berewaniya wi dike

[2] Geli ewane, ku we bawer kiriye! Hun ewan biryar u (beraten) Yezdan, ku ji bona rumeta xwe daniye, bi duristi ne hetikinin u hun ewan rumete wan mehen (ku di wan da qirin hatine qedexe kirine u hun rumeta (wan tarisen gorine xwe) u hun rumeta wan tarisen, ku bi guhari (hatine diyar kirine) u hun ewan meriven, ku xwe avetine xaniye qedexe (qirin teda hatine qedexe kirine) ewan ji di wi xani da ji Xudaye xwe, rumet u qayilbuni dixwazin, bi duristi ne hetikinin. U di gava hun ji (ihrama Hece) derketin, idi hun necira xwe bikin. U bira fetilandina wi komale, ku ewan hun ji hece fetilandine, nebe mane ji bona we ra, ku hun ji erise bibin ser wan. U hun li ser qenciyan u li ser xwe parisandina ji gonehan arikariya hev bikin. U hun li ser gonehkari u cewriti arikariya hevdu nekin u hun yezdanparizi bikin. Bi rati Yezdan zor sapat e

[3] (Goste) miraran u xwin u goste berazan u (goste) we tarisa, ku ji bona nave wan tisten; ji pestire nave Yezdan ra hatina (je kirine) u (goste) we (tarisa) hatiye fetisandine u (goste) we tarisa, bi dar, ya ji bi tisteki mayi hatiye kustine u (goste) we tarisa, ku ketiye miriye u (goste) wan tarisen, ku tarisen mayi li wan xistiye miriye u (goste) we tarisa, ku cenaweran xaribe, ji pestire heke hun bigehijen wan, ewan bi can bin, hun ji sere wan je kin u (goste) we tarisa, ku li ser (keviren cikandi) tene je kirine (weki put u dar u keviren berate) u (goste) wan tarisen, ku ji bona fal avetin u xumare tene je kirine, hemusk ji bona we ra ne durist buye. Evan hemusk ji derketina ji reya rast e. Idi di iro da ewane file, ji bo ku we ji ola we derxin, be hevi bune (ewan nikarin we ji ola we derxin). Idi hun ji wan filan netirsin u hun ji min bitirsin. Di iro da min ji bona we ra, ola we pek aniye (kemaya wi nemaye). U min ewan qencen xwe ji bona we ra pasi ani u min ji bona we ra ola bi nav (islam) bi oliti lite kiriye. Idi kijan meriv heke ji birciya bikeve tengasiye, heke ji bona gonehkariye nexwe dikare (ji goste van tarisen bori weki xwarineke neji u nemir bixwe). Bi rasti idi Yezdan baxiskare dilovin e

[4] (Muhemmed)! Ewan ji te dipirsin: “Ka ji bona wan ra ci tist hatiye durist kirine.” Tu ji bona wan ra beje: “Ji bona we ra tista paqij durist buye u ewa necira wan sene, ku hun ewan hine wan zanin e, Yezdan bi we daye hinkirine, dikin. Evan sene necirvan cinecire bigirin, idi hun ewe necire bixun u hun li ser wan neciran, nave Yezdan bixunin u hun yezdanparizi bikin. Bi rasti Yezdan zu hijmar e

[5] Di iro da ji bona we ra paqij durist buye. U xwureken wane xweye pirtuk ji ji bona we ra durist buye. U xwureken we ji ji bona wan ra durist e. U ewan jinen ji bawergeran, ku toliti ne kiribin u ewan jinen ji we desta, ku di berya we da ji wan ra pirtuk hatiye dane, xwe ji to-litiye diparisinin; di gava hun kirya wan (mara wan) bidne wan, hun bi wan ra toliti nekin u hun ewan bi dizika da ji xwe ra nexne dost, hey ji bo ku hun xwe ji tolitiye biparisinin u bi wan ra kevin bibin. Kevinbuna evan jinan ji ji bona we ra durist buye. U kijan meriv ji pisti bawerye disa bibe file bi sond! Xebata wi idi sewitiye. U ewa di gav u dane para da ji dibe ji wane ziyanger

[6] Geli ewane ku we bawer kiriye! Di gava ku hun biven rabin nimej bikin, idi hun ruye xwe u deste xwe ji heya eniskan bison u hun sere xwe mes bikin u pe xwe ji heya guzekan. (Pase nimeja xwe bikin). U heke hun ser ne pak bin, idi hun xwe bison u paqij bikin. U heke hun nexwes bin ya ji hun li ser re bin, ya ji yek ji we ji qendegehe hatibe, ya ji we dest dabe jinan idi hun raste ave ji ne hatibin, hun bi xweliyeke paqije temiz idi teyemmum bikin (destnimeja bi xwelye bigirin). Hun biwe xwelye deste xwe u ruye xwe mes bikin. Yezdan nave ku ji bona we ra zoratiye ceke, le Yezdan dive ku we paqij bike u Yezdan deve ku qencen xwe ne li ser we hene, be kemayi pek bine. Dibe ku hun bi rasti sipaziya wi bikin

[7] U hun (geli bawergeran!) ewan qencen Yezdan e ku li ser we hene u hun ewe peymana ku we dabuye wi, di we gava ku we gotibuye: “Me biryaren (te) bihist u me bi gotina wan kiriye.” Hun bi we peymane ji hatibune giredane, bira xwe binin. U hun yezdanparizi bikin. (Hun bizanin!) Bi rasti Yezdan bi wan tisten vesartiye di singa da heyi dizane

[8] Geli ewane ku we bawer kiriye! Ji bo ku dadi li piya bimine, hun ji bona Yezdan ra, bibin sahide bi hez. Bira kirina wi komale, ku di hembere we da neyarti kirine, ji bo ku hun di hembere wan da dadvani nekin, we nede helan dane, ku hun dadvani nekin. Hun dadvani bikin, loma dadvani ji pariziye ra neziktir e. U hun yezdanparizi bikin. Bi rasti Yezdan bi wan tisten ku hun dikin, dizane

[9] Yezdan ji bona wane bawer kirine u kare asti kirine, peyman daye ku ji bona wan ra baxisandin u kireke mezin heye

[10] U ewane ku bune file u ewane bi beraten me derew kirine, hene! Hevrine doje evan in

[11] Geli ewane ku we bawer kiriye! Hun ewe qenciya Yezdan e, ku di gaveki da komaleki (eris anibune ser we) deste xwe (ji bona kustina we) direj kirin, idi Yezdan ji deste wan li ser we daye paradane, bira xwe binin. U hun yezdanparisi bikin. Idi geli bawergeran! Hun hey xwe hisperne Yezdan

[12] U bi sond! Yezdan ji zaren cihuyan peyman hildaye u me ji wan dazne didevan (di nava wan da) sandibuye. Yezdan ji wan ra (aha) gotiye: “Bi rasti ez bi we ra me. Heke hun nimeja xwe bikin u hun baca male xwe bidin u hun bi pexemberen min bawer bikin u hun arikarya wan bikin u heke hun ji bona qayilbuna Yezdan ji hev ra deyn bi qenci bidne hev, bi rasti eze ji sikatiyen we li ser we rakim (eze we bibaxisinim). U eze we bixme wan bihisten, ku di bine (dare wan da) cem dikisin, idi ji virha kijan meriveki ji we bibe file (evan siret u qenciyan birva bike) bi sond! Idi ewi reya rast wunda kiriye.”

[13] Idi ji ber ku ewan peymana xweye dayi sikenandine, me ji ewanan deherandine u me dile wan hisk kiriye. Ewan zaren (cihuyan) peyven (biryaran) ji suna wan dihejinin (ji bo ku binek arsan weki armance xwe derxin). Ewan pareke, ku ji wan ra hatibuye gotine (ji biryaran) birva kirine. Ji pestire hindiken ji wan, tuyi rasti qalpiya wan hemuskan weri. Idi tu ji wan kemasiyen wan bibore u tu kirine wan belas bide. Bi rasti Yezdan ji qencikaran hez dike

[14] U me ji wane ku gotine: “Bi rasti em mexinine (em arikaren Isa ne) ji peymanan hildaye. Idi ewan mexinan pareke (ji wan biryaren) ku ji wan ra hatibuye gotine birva kirine. Idi me ji di nava wan da heya roya rabuna hemu da, neyarti u xerez xistiye (helan). Yezdane ji bona wan ra ewe kirina wan e, ku ewan ji xwe ra xistibuye pes e, beje

[15] Geli ewane xweye pirtuk! Bi rasti li bal we da pexembere me hatine. Ewan (biryaren) ku di pirtuke da hebun, we penha dikir, ji bona we ra ewa (pexembera) pire wan (biryaran) vedike u ji pire wan (biryaran) ji dibore (qe ji wan axiftin nake). Bi sond! Ji Yezdan bona we ra ruhnayek u pirtukeke daveger hatiye

[16] Yezdan bi we pirtuke, ewan meriven ku di bine peyrewe qayilbuna wi, digihine rene parisvan u ewa ewan merivan (bi we pirtuke) ji taritiye li bal ruhnaye da derdixe. Ere! Ewa, ewan tine reya rast

[17] Bi sond! Ewan meriven, ku gotine: “Yezdan Isaye Mesihe kure Meryeme bi xweber e. (bi we gotina xwe) bune file.” (Muhemmed tu ji wan ra) beje: “Heke Yezdan bive, ku Mesihe kure Meryeme u diya Mesih u hemu kesen di zemin da hene ji tesqele bike, gelo ke dikare, ku ewan ji tesqelekirina wi bi tisteki bide para?” U seroktiya ezman u zemin u ci tista di nava wan herdukan da heye, hey ji bona Yezdan ra ne. Ewa ci tista bive ewi diafirine. Sixwe Yezdan li ser hemu tistan disi

[18] Cihu u Mexinan gotine: “Bi rasti em kuren Yezdan in u em hezgeren wi ne.” (Muhemmed! Tu ji bona wan ra) beje: “(Heke hun kur u hezgeren wi ne) idi ewa cima we bi gonehen we sapak dike? Na,! (gotina we nine) le ewan kesen ku (Yezdan ) afirandine hene! Hun ji ji wan in. Ewa ji kijani ra bive dibaxisine u kijani ra ji bive, ewi sapat dike. U seroktiya ezman u zemin u ci tiste di nava wan da heyi, hey ji bona Yezdan ra ne. Sixwa zivirandina (para da) bi xweber ji li bal wi da ne

[19] Geli xweye pirtukan! Ji bona ku hun (nebejin): “Di gava sistaya hatina pexemberan da, qe tu keseke mizginvane (bi bihiste) u tirsdaye (bi doje) li bal me da ne hatibu heya ku me ji (bi wi bawer bikira, bi hatina reya rast). Di we gava hatina pexemberan sist bibu, bi rasti pexembere meye (Muhammed) li bal we da hatiye. Bi sond! Ewi rastiya (dinan-olan) bi huzwarti ji bona we ra vedikir, u mizginiya (bi bihiste) u tirsa (ji doje) daye we (ji bona pekanina biryaran hemu siret gotine, idi tu mana ji bona gonehkarya we ra ne maye. Ku hun dibejin em bi nezani gonehan dikin). U Yezdan li ser hemu tistan disi

[20] U (hun ewe gava) ku Musa ji bona komale xwe ra (aha) gotiye: “Geli min! Hun ewan qencen Yezdan e ku li ser we heye bira xwe binin; ewi di nava we da pexember ce kirine u ewi hun xistine serok u ewi di cihane da qencen wusa bi we kiriye qe li tu keseki li cihane ne kiriye, bira xwe binin

[21] Geli min! Hun bikebine wi bajare piroze ku Yezdan ji bona we ra bi ve neve nivisiye u hun di para da nezivirin. Heke hun idi di para da bizvirin, bi rasti hune ziyan bikin

[22] Ewan (ji bona Musa ra aha) gotine: “Musa! Bi rasti di wi (welate me da) komaleki kotekkar heye. Heya ewa (komala) bi rasti ji welat dernekebin em bi xweber nakabine wi welati. Idi heke ewan ji welat derkebin, eme bi xweber herin bikebine welat

[23] Du meren ji wane tirsonek ne (ku ji Yezdan ditirsiyan) Yezdan (bi xwerber ji) li ser wan qenci kiribuye (aha) gotibune: “Hun di deri da li ser wan da (erise) beherin, idi gava hun bikebine hundur, bi rasti hune serfiraz bibin (heke hun li ber xwe bidin). Heke hun bi rasti bi Yezdan ewle dibin, idi hun xwe hisperne wi.”

[24] Ewan (ji Musa ra aha) gotine: “Musa! Bi rasti heya ewan (neyaran) di bajar da bin qe tucari em nakebine bajar. Idi (Musa!) tu bi Xudaye xwe va herin, bi wan ra qirine bikin (ewan ji welat derxin) eme ji li vira runen.”

[25] (Musa ji Xuda aha lava) kiriye: “Xudaye min! Ez ji pestire xwe u biraye xwe, xayitiya tu kesi nakim, idi tu niveka me u evi komale ji re derketi raqetine.”

[26] Ewi (ji Musa ra aha) gotiye: “Idi (ewa zemine piroz) heya cil sali, li ser wan qedexe buye (ewane heya cu sali li we desti biminin, nacine bajare Qudse). Ewane di we (berya bi nav Tiyehe da) bi sergerdani bigerin. Idi (Musa) tu li ser komale ji re derketi kovanan neke.”

[27] U (Muhemmed!) tu ji bona wan ra, serda borya herdu kuren Adem bi rasti bixune. Ewan herdukan; heryeke ji wan goryek dabun. Gorya yeke ji wan herdukan, hatibu lite kirine u gorya ewe mayi ne hatibuye lite kirine. (Ewe ku gorya wi ne hatibuye lite kirine, ji bona wiyi gorya wi hatibuye lite kirine ra) gotiye: “(Ji ber ku gorya te hatiye lite kirine) bi sond! Eze te bikujim.” (Biraye wi ji wi ra aha) gotiye: “Bi rasti Yezdan hey (perestiya) wane yezdanparizi dikin, lite dike.”

[28] Heke tu ji bona kustina min, deste xwe li bal min da direj biki, ez ji bona kustina te deste xwe li bal te da direj nakim. Bi rasti ez ji Xudaye cihane ditirsim

[29] Ez divem, ku bi rasti tu gonehe min u gonehe xwe bi hev ra hildi, ji bo ku tu bibi ji wane hevrine agir. Sixwa celata cewrkaran ji eva ye

[30] Idi cane wi kustina biraye wi xwest. Biraye xwe kust. Ewa bi xweber ji buye ji wane ziyankar

[31] Idi Yezdan (ji bo ku ka ewayi ca terme birayi xwe hilde) qijikek sandiye. Ewe qijike ze-min kolaye (bi kujraw) daye xuyandine (ka ca terme bireye xwe cal kiriye. Ewi kujrawi aha) gotibuye: “Xweli li min be! Ez wusa bezar bume, ku ez nikarim weki ve qijike ji terme biraye xwe veserim.” Idi ewane ji kirine xwe posman dibin hene! Ewa buye ji wan

[32] Ji bona vi qasi me (di pirtuke da) li ser zaren cihuyan nivisiye: “Bi rasti kijane ku me-riveki, ne ji bona (tulhildane) ne ji ji bona, ku ewa di zemin da tevdani dike, bikuje; idi tu dibe qey ewi hemusk kesen cihane kustine u kijane meriveki ji bide jinandine tu dibe qey ewi hemusk kesen cihane daye jinandine.” Bi sond! Li bal wan da pexemberen me bi beratan va hatibune. Pase ji disa ji pisti hatina pexemberan, ewan (zaren cihuyan) di zemin da dest fesarti kirine

[33] Bi rasti celata wane, ku bi Yezdan u bi Pexembere wi ra qirine dikin u digerin, ku di zemin da tevdaniyi derxin ev e. Ji bo ku ewan di cihane da sernegun bibin, ya ewane bene kustine, ya ji ewane bene dardakirine, ya ji dest u peye wane bi cilocepi be jekirine, ya ji ewane ji welate wan bene derxistine. (Eva celata hane) ji bona wan ra di cihane da serneguni ye u ji bona wan ra di dane para da ji sapateke mezin heye

[34] Ji pestire wan meriven, di berya ku hej we ewan ne xistibune bine heza xwe, ji wan kirine xwe posman bibin (eva celatdana bori ji bona van ra tune ye). Hun bizanin! Ku bi rasti Yezdan baxiskare dilovin e

[35] Geli ewane ku we bawer kiriye! Hun pariziya Yezdan bikin, hun ji bona gihijtina li bal wi da li reyan bigerin u hun di reya wi da bi tekosini xebate bikin. Bi rasti hevi heye ku hun fereste bibin

[36] Bi rasti ewane fileti dikin hene! Ci tisten di zemin da hene, heke weki wan ji bi wan tistan ra hebin, (hemusk ji bona wan yeke rabe) ji bo ku ji sapata roya rabuna hemu fereste bibe ewa ji (ewan mal u tistan) hemuskan di gerewa xwe da bide, disa ji wan ewa gerewa nayi lite kirine (ewan ji ji we sapate fereste nabin). U ji bona wan ra sapateke dilsoz heye

[37] Ewanan diven, ku ji agir derkebin, le ewan ji agir dernakebin u ji bona wan ra sapateke peyweste heye

[38] U dize mer u diza jin, celeta wan eva ye, ber keda ewan kiriye, hun idi deste wan je bikin, ji bo ku eva celata ji Yezdan, ji wan ra bibe serneguni (idi tisteki wusa neye kirine). Yezdan bi rasti serfiraz e bijejke ye

[39] Idi kijan (diz) ji pesti (diziya xwe ye, ku bi we diziye cewr kiriye (male yeke mayi be qayilbuna wi, bi dizika da hildaye) ji kirina xwe posman bibe u astikari kiribe (male dizi, para da dabe) bira ewa (bizane) bi rasti Yezdan ji posmaniya wi lite kiriye (ewa ji celatdane, daye baxisandine). Bi rasti Yezdan baxiskare dilovin e

[40] Ma qey tu nizani, ku bi rasti seroktiya ezman u zemin ji bona Yezdan ra ne? Ji bona ke ra bive ku sapat bike, ewi sapat dike u ji bona kijani ra ji baxisandine bive, ewi dibaxisine. U Yezdan 1i ser hemu tistan disi

[41] Pexember! Ci ji wan fileyen ku bi deve xwe dibejin: “Me bawer kiriye (ku doza te rast e) qe dile wan bawer ne kiriye u ji cihuyan, ewane ku ji bona filetiye didine ber hev, bira ewa kirina wan te nede miruz kirine. Ewanan gohdaryi ji bona derewan dikin u ewan gohdaryi ji bona (iyartiya) komaleki mayi dikin. Ewan (ji bona baweryi) ne hatine bal te. Ewanan, ewan peyven biryariyen bi ci hati, ji pisti ku ewan peyvan (bi biryari suna xwe digirin) bi zanin ji suna wan dihesivinin. Ewanan (ji komale xwe ra aha dibejin): “Heke (bawerger u bi pexembere xwe va) ji bona we ra, evan (biryaran) neynin, hun xwe ji wan biryaran biparisinin (bi wan bawer nekin).” U Yezdan ji bona kera asit kirina bive, idi tu ji bona ne asitkirina wi tu tisteki ji Yezdan hilnadi. Ewane ku Yezdan navaye dile wan paqij bike, evan in. Ji bona wan ra di cihane da serneguni heye u di para da ji ji bona wan ra sapateke mezin heye

[42] Ewanan hey ji bona derewan gohdari dikin, ewanan hey (tisten) ne durist dixun. Idi heke ewan (ji bo ku tu di nava wan da berewani biki) hatibine bal te, idi tu hez diki di nava wan da berewani bike u heke tu hez diki ruye xwe ji wan bizivirine (qe berewaniya wan neke). Heke tu ji wan ruye xwe bifetilini, ewanan qe nikarin bi tu tisti ziyane bidine te. U heke te di nava wan da berewani kir, idi tu di nava wan da bi dadvani berewaniyi bike. Bi rasti Yezdan ji dadvanan hez dike

[43] U li bal wan bi xweber pirtuka (bi nav) Tewrat heye, di we pirtuke da ji biryaren Yezdan hene. Ewan ji bona berewaniye ca tene bal te u pase ji ji pisti hatina xwe ye li bal te, ru (ji berewaniya te) dizivirinin? U bi rasti evan bawer ne kirine

[44] Bi rasti me Tewrat hinartiye. Di we Tewrate da beledi u ruhnaya (biryaren min heye) bi wan (biryaran) ewan pexemberen xwe hisparoken (Yezdan) ji bona cihuyan ra berewani dikin. U ewan zana u reberan ji u ewane ku pirtuk di deste wan da bi parisi maye, berewani dikirin u ewan bi xweber ji sahidiya wan (biryaren) di Tewrate da heyi kiribune. Idi hun ji merivan netirsin (ji bona heke hun ewan biryaran bi rasti bejin, we ji bona we ra merive ziyan bidin). Le (geli zana u reberan u parisvanan!) hun ji min bitirsin u hun biryaren min, bi tu bahaye nefirosin. U kijan merive, ku bi wan biryaren Yezdan hinartiye, berewani neke, idi evanan hey file ne

[45] U me di (pirtuka Tewrate da, biryaren tul hildane aha) li ser wan nivisandiye. Cane merivan, bi cane kujrawe u cav, bi cav e u poz, bi poz e u goh ji bi goh e u diran bi diran e. (Evan ji ber hev da tene tulkirine. U birindariji, bi hemberi ne. Idi kijan merive (ji mafe xwe bibore, gonehkare, ji kirina wi bibaxisine; ji wi tul hilnede) ewa baxisandina wi ji bona wi ra dibe sedema rakirina sikatiyen wi. U kijan merive ku bi wan biryaren Yezdan hinartiye berewani neke, idi bi rasti cewrkar evan bi xweber in

[46] U me di pes da, li ser sopa wan (pexemberan) Isaye kure Meryeme, ku rastdarya we (pirtuka bi wan ra heyi bi nav) Tewrat dikir (bi pexemberi) sandiye u me ji Isa ra (pirtuka bi nav) Incil daye. Di we da beledi u ruhnaya (biryaran) heye u ewa rastdarya (we pirtuka berya xwe da bi nav) Tewrat dike.Me ewa (Incil ji bona Isa ra daye) ji bo ku ji bona (xudaparizan bibe) beled u siret

[47] U (geli peyrewen Incile!) hun ji bi wan biryaren ku Yezdan (di Incile da) hinartiye berewani bikin. U kijan merive ku bi wan biryaren Yezdan hinar- tiye berewani neke, idi bi rasti evane ji re derketi ewan bi xweber in

[48] U (Muhemmed!) me li bal te da ji pirtuk (Qur’an) ji bona ku rastdarya (wan biryaren) di berya xwe da bike u bibe ewle u didevan li ser wan pirtukan, bi rasti hinartiye. Idi tu di nava wan da, bi wan biryaren ku Yezdan li bal te da hinartiye, berewaniye bike u tu ji wan biryaren raste, ku li bal te da hatine (ruye xwe nefitiline) nebe peyreve dilxwastina wan. Ji bona her yeke ji we (pexemberan ra) me re u rezikeke wi daniye. U heke Yezdan biva, we hun hemusk bi xistina komeke bi tene, le ji bo ku em we biceribinin ka kijane ji we ewan (biryaren me dane we digire) me hun xistine deste deste, idi hun (geli bawergeran!) ji bona (kirina) qenciyan bidine ber hev. Suna fetla we hemuska ji li bal Yezdan da ne. (Di we gave da) ewan biryaren ku hun teda ne wek hev dibun, we ji we ra beje

[49] U me (eva fermana ji li bal te da hinartiye), ji bo ku tu di nava wan da bi wan biryaren, ku Yezdan hinartiye berewaniye biki u tu nebe peyrewe dilxwastina wan u tu xwe ji wan biparisine. Ewan xebate dikin, ji bo ku te ji hinek biryaren Yezdan hinartiye para bidin (posman bikin). Heke ewan (bawer nekin) para da bizvirin, idi tu bizane! Bi rasti Yezdan dive, ku bi hineki ji gonehe wan, ewan sapat bike. U bi rasti sixwa pire merivan (ji reya rast) derketine

[50] Qey hej ewan berewaniya (dane) nezaniye diven? Gelo ji bona wi komale ku di nezik da dizanin, ji Yezdan cetir, yeke rindtir berewani bike, heye

[51] Geli ewane ku bawer kiriye! Hun, cihu u mexinan ji xwe ra nexine serkar. Ewan bi xweber, hineken wan serkare hineke wan in. U kijan ji we, ku ewan ji xwe ra bixe serkar, idi ewa ji bi rasti ji wan (cihu u mexinan) e. Bi rasti Yezdan komale cewrkar nayne reya rast

[52] Idi tuyi ewane ku di dile wan da nexwasi heye bibini, ku ewan di nava (cihu u mexinan da) direvin (dicine bal wan). gava ji wan ra te gotine: “Hun ji bona ci direvine bal wan filan” Ewan (aha) gotine: “Em ditirsin ku royeki rewsa bawergeran welgere, evan filan me hildine nava xwe, me biherciqinin.” Idi dibe ku Yezdan (ji bona bawergeran ra) ferestiyeki bine, ya ji li bal xwe da fermaneki bine, ji bo ku ewan li ser we tista ku di zike xwe da vedisartin, posman bibin

[53] U ewane bawer kirine (ji hev ra aha) dibejin: “Ewane ku bi Yezdan, bi hez sond dixwerin (digotin): “em bi we ra nin”, qey evan in?” Kirine wan sewitine. Idi ewan ziyan kirine

[54] Geli ewane ku we bawer kiriye! Kijan ji we, ji ola xwe ye islame derkebe, bira ewa (bizane!) bi rasri Yezdane komaleki wusa di nezik da bine; (Yezdan) ji wan hez dike, ewan ji ewi hez dikin. (Ewa komala) di hembere bawergeran da melul in u di hembere filan da ji pozbilinde serfiraz in (we ewa komale disa we bizivirine li bal ola we ye misilmantiye. Ewan qe ji tu sitemen sitemkaran natirsin. (Loma) di reya Yezdan da tekosine dikin. Eva anina hane rumeta Yezdan e, ji bona kera bive, ewe rumete ji wi ra dide. Sixwe Yezdan bi xweber ji (bi rumeti) fire u zana ye

[55] Bi rasti serkare we hey Yezdan u Pexembere wi u ewan bawergeren, ku nimeja xwe dikin u (di hale ruku da) baca male xwe didin u xwe ji bona wi ra kuz u rast dikin, bi xweber in

[56] U kijan merive ku Yezdan u Pexembere wi u ewane bawer kirine, ji xwe ra bixne serkar, idi (bira ewa bizane!) ku parta servahati parta Yezdan bi xweber e

[57] Geli ewane ku we bawer kiriye! Hun ji wane, ku di berya we da ji wan ra pirtuk hatiye u filane, ku bi ola we bi tinazi dileyizin, ji xwe ra serkar negirin. U heke hun bi rasti bawer dikin, hun yezdanparizi bikin

[58] U di gava hun ji bona nimejkirine (bang didin) hevdu gazi nimejkirine dikin, ewan bi we gazikirina we tinazan dikin u dileyizin, eva ririna wan, ji ber ku ewan komaleki wusa bune, hise wan ne digihiste tistan, loma tinaz dikirin

[59] (Muhemmed! tu ji wan ra aha) beje: “Geli xweye pirtukan! Hun hey ji ber ku me bi Yezdan u bi we (pirtuka) li bal me da hatiye hinartine u me bi wan (pirtuken) hej bere da hatine hinartine bawer kiriye, loma rike xwe ji me tinin (heke ji bona wi nebe) qe hun rike xwe ji me naynin. Sixwa bi rasti pire we ji reya rast derketine.”

[60] (Muhemmed! tu ji bona wan ra aha) beje: “Ez ji bona we ra li bal Yezdan, di hembere van (kirine we da) hej (betere sapatan) heye, bejim?” Yezdan kijan deherandi be u li wi xesim kiribe u ji wan meymun (perest) u beraz (perest) u bendeyen pelid ce kiribe, suna van (bi sapati) betere suna ne u evanan in, ku hej pirtir reya rast wunda kirine

[61] U di gaveki da ewan hatine bal we (ji we ra) gotine: “Me bawer kiriye.” (Gotina wan nine).Bi sond! Ewan bi fileti hatine u bi fileti ji ewan derketine (cune). Sixwa Yezdan bi xweber ji cetir bi wan tisten ku ewan vesartibune dizane

[62] U tu dibini, ku pire ji wan ji bona (kirina) gonehan u neyartiya (bi we ra) u ji bona ku tisten ne durist bixun, bi lez didine ber hevdu. Bi rasti ciqa sike tiste ewan dikiribune

[63] Qey heke zanan u reberan, ewan ji wan gotine wane gonehkari u ji xurina ne duristi bidana para da ci dibu? Bi rasti ciqa sike tista ewan ji xwe ra xistibune pes e

[64] U cihuyan gotine! Deste Yezdan giredaye (ji bo wi dayine nake). Bi sedema we gotina wan, deste wane be giredane u li wan deherandine be kirine. Gotine wan nine! Le herdu deste wi ji vekirine ewa ca bive, wusa disixurine. U bi rasti fileti u quretiya piren ji wan, di gave biryarek ji Xudaye te, li bal te da hatibe hinartine, pir dibe. U me di nava wan da heya roya rabune hemuti, neyarti u xerez avetiye (idi ewan nabine desteki). Ewan ciqa gaveki ji bona qirine ra, agirek hilkiribin, Yezdan ewa agira temirandiye. Ewan di zemin da digerin, ku tevdaniyeki derxin u Yezdan bir xweber ji ji tevdanokan hez nake

[65] U heke xweye pirtukan bawer kiribunan u (ewan Yezdan) parizi kiribunan, bi rasti meye ji sikatiyen wan ji ser wan rakira u meye ewanan bixistina bihista qenci u xwarin u xakirinan

[66] U heke ewanan, weki ca pirtuken (bi nav Tewrat u Incil u ewan biryaren (ji pestire van herdu pirtukan) ji Xudaye wan, li bal wan da hatiye hinartine, ferman kirine, fermana wan pek anibunan, ewane di her alye xwe da bi gihijtina qenciyan, we ji wan bixarinan. Ji wan desteke bi sexber heye (niv wari ne). Le piren ji wan ciqa tisten sik dikin

[67] Pexember! Ci biryaren ji Xudaye te li bal te da hatine hinartine, tu ewan ji kesan ra beje u heke tu ewan ji kesan ra nebeji, idi bi rasti te pexemberiya Xudaye xwe pek ne aniye. U Yezdan te ji kesan diparisine. Birasti Yezdan komale File nayne reya rast

[68] (Muhammed! tu ji bana wan ra aha) beje: “Heya hun (fermana) Tewrat u Incil u ewan fermanen, ku ji Xudaye we li bal we da hatine hinartine, pek neynin, hun li ser tu tiste ji "ol" a ninin. U bi rasti fileti u quretiya piren ji wan. Di gava biryarek ji Xudaye te, li bal te da hatiye hinartine, pir dibe. Idi tu ji bona (tesqela ku we bi wan da were) li ser, komale file ko-vani neke

[69] Bi rasti ewane ku bawer kirine u ewane ku bune cihu u ewane sterk perest u ewane mexini hene! Ji wan, kijan bi Yezdan u bi dan u gave para da bawer kiribe u kare asti kiribe, idi tu tirsa (ji sapatdane) li ser wan tune ye u ewan bi xweber ji (ji kem xelatdane) miruz nabin

[70] Bi sond! me ji zaren cihuyan peyman sitandiye u me li bal wan (zaren cihuyan da) pexember sandine. Ciqa li bal wan da, pexembereki bi wan (biryaren) ku dile wan nexwastiye hatibe, desteki ji wan (pexemberan) didine derewderandine u desteki ji dikujin

[71] U ewan goman kiribun, ku eva kirina wan (bi sere pexemberan ji bona wan ra) nabe tesqele, idi ewan kor u ker bune, pase (ewan ji kirine xwe posman bune) idi Yezdan ji posmaniya wan lite kiriye. Pase (disa) pire ji wan kor u ker bune. Yezdan bi xweber ji tista ewan dikin, dibine

[72] Bi sond! Ewane ku gotine: “Bi rasti Yezdan, Mesihe kure Meryeme bi xweber e,” hene! Evan bune file. U Mesih bi xweber ji (ji bona wan ra aha) gotiye: “Geli zaren cihuyan! Hun perestiya Yezdane, ku Xudaye min u Xudaye we ye, bikin. Rasti eva ye: Kijan meriv, ji bona Yezdan ra hevriyan ce bike, idi bi sond Yezdan li ser wi (cuna) bihiste qedexe kiriye u ewra wi hey agir e. Sixwa ji bona cewrkaran ra qe tu arikar tune ye

[73] Bi sond! Ewane ku gotine: “Bi rasti Yezdan yeke ji sisiyene” hene! Ewan bune file. Sixwa Yezdan, hey Yezdaneki bi tene ye u heke ewan xwe ji wan tisten ku dibejin, neparisi-nin, bi rasti we bi wane, ji wanen ku bune file sapateke dilsoz bigire

[74] Idi qey ewan, ji wan (gotine xwe) posman nabin u lavaya baxisandina gonehe xwe ji Yezdan nakin? Bi rasti Yezdan baxiskare dilovin e

[75] Mesihe kure Meryeme hey pexembereke (ji pestire wi tu tist nine). Di berya wi da pexember hatine cune. U diya (Mesih ji) jineke rast buye. Herdukan ji xwarin dixwarin. (Muhemmed! tu meze bike, ka em ji bona wan ra beratan ca vedikin. Tu pase meze bike ewan ca ji (doza me) ru difetilinin

[76] (Muhemmed! tu ji bona wan ra aha) beje: “Hun ca ji bona wan tisten pestire Yezdan ku qe (ewan tistan ji bona we ra) tu ziyan u kare nadin peresti dikin?” Sixwa gohdare zana hey Yezdan bi xweber e

[77] Tu (ji bona wan ra aha) beje: “Geli xweye pirtukan! Hun di “ol”a xwe da be mafi tengaye ce nekin u hun nebine peyrewe dilxwastina wi komale, ku hej bere da ji reya rast derketibune u ewan pir (meriv ji) ji reya rast derxistibune. (Ere!) ewan ji reya rast derketibune.”

[78] Ewane ji zaren cihuyan, ku bune file hene! Ewanan li ser zimane Dawud u li ser zimane Isaye kure Meryeme hatine deherandine. Ji ber ku ewan seri bilind kiribun (ewan biryaren di pirtuke da hebun, pek ne anibun) u ji tuxube xwe derbas dibun, evan (deherandin li wan hati-buye kirine)

[79] Ewan (zaren cihuyan) qe hevdu ji wan tisten kerixoken ku ewan dikiribune, ne didane parisandine. Bi rasti tista ewan dikirin, ciqa sik buye

[80] (Muhemmed!) tu piren (wan zaren cihuyan) dibini, ku ewan (ji rike bawergeran da) ji xwe ra ewane bune file dixne serkar. Bi rasti tista dile wan bixastin pes va xistiye, ciqa sik e! ji bona wi sixwa Yezdan li wan xesim kiriye u ewane di sapate da ji her biminin

[81] U heke ewan bi Yezdan u bi pexember u bi wan biryaren ku li bal (pexember da) hatine hinartine, bawar bikirinan, ewan (file) ji xwe ra ne dixistine serkar. Le piren ji wan ji (reya bawerye) derketine

[82] (Muhemmed!) Tuye rast weri, ku ji merivan, neyaren mezin, ji bona bawergeran ra cihu u ewane hevriyan (ji bona Yezdan ra) ceker in. U tuye rast weri ji, ku ji bona bawergeran ra ji merivan, ewane bi hezkirin nezike wan in, ewan meriven, ku gotine: “Bi rasti em arikarok in (mexiniyan bi xweber in).” Ji ber ku ji wan (mexinan) zana u ji cihane damen berdane wan hebune, (eva hezkirina hane ji bona bawergeran ra, kirine). U evan (mexinan ji di gava ji bona wan ra biryaren Yazdan dihatine gotin ji litekirine) xwe qure ne dikirin. (Eva pexembera ji pexembere me picuktir e, ya ji tisten mayi ne digotin)

[83] U di gava, ku ewan gohdarya wan (biryaren) li bal pexember da hatine hinartine, dikin, tu dibini ji ber ku ewan maf bi salixdana rast zanine, cave wan hestiran direje, ewan dibejin: “Xudaye me! Me bawer kiriye, idi tu ji me bi wane (ku bawer kirine) ra bi sahidi binivise.”

[84] U em bi xweber (ji Yezdan) daxwazi dikin, ku Xudaye me, me bixe nava komale astikar. (Ija) eme ca bi Yezdan u bi wan (hemu) tisten, ku ji wi li bal me da bi mafi hatiye, bawer nekin

[85] Idi Yezdan ji bi sedema wan (dilxwaziyen) ku ewan gotibune, ewan bi qenci xistibuye wan bihisten (ku di bine dare wan da) cem dikisin. Ewane di wan (bihistan da) her biminin. Sixwa xelata qencikaran eva ye

[86] U ewane, ku bi beraten me bune file, derew kirine hene! Hevriyen doje ewan bi xweber in

[87] Geli ewane ku we bawer kirine! Ewan tisten paqijen, ku Yezdan ji bona we ra durist kiriye, hun li xwe ne durist nekin u hun ji tixube (biryaren Yezdan neborin). Bi rasti Yezdan ji wane tixubbori hez nake

[88] U hun (geli bawergeran!) ji wan tisten ku Yezdan bi diliki ji bona we ra bi duristi u titali daye, bixun. U hun parizaya wi Yezdane ku we bi wi bawer kiriye, bikin

[89] Yezdan we bi wan sonden we ne, ku hun ne ji bona armanceki dixwunin (le hun hema ca radibin, rudinen, hun dibejin: “Wellahi eva aha ye)” gonehkar nake. Le (Yezdan) we bi wan sonden we ne, ku hun bi wan sondan, kirin u birin u peymane dixwe, ji hev ra didin (pase pek ji naynin) gonehkar dike. Celata ve sonda hane eva ye: Dive (ku ewe sondxandi) ji we xwarina nivwari ye, ku hun ji bona maliyen xwe ra didine xwarine, deh kese xezan ra xwarine bide, ya ji (sondxandi) li wan deh xezanan kincan bike, ya ji (sondxandi) bendeki (kole) azad bike. Idi kijan (sondxandi; heke ji be burhiyi u ji tunebune) rasti van (celaten bori) nehat, dive idi ku ewa se royan roji bigire. Di gava hun sond bixun, evan (celaten bori) dibine sedema rakirina gonehe sonda we. U hun sonde xwe biparisinin (di gava we sond xand, hun ewan sonden ku we xandiye pek binin) Yezdan ji bona we ra berateyen xwe aha vedike, dibe ku hun bi rasti sipaziya wi bikin

[90] Geli ewane ku we bawer kiriye! Bi rasti ewan tisten ku bi wan sermesti ce dibe u xumar u keviren cikandi (put, yi ji ji bona lite kirina dilxwaziyan bi peresti li ser gori tene jekirine) u destegul (li ser wan, navan dinivisin; nave kijani derkebe destegulya wi ye) hemusk ji sik in; ji kare pelid in. Idi hun xwe ji wan (karan) biparisinin. Bi rasti hevi heye ku hun fereste bibin

[91] Bi rasti pelid dive ku bi wan tisten sermestok u bi xumare di nava we da neyarti u xesme ce dike, u we bir aina Yezdan u ji nimejkirine bide para da. Idi hune ji van biparisinin, wusa nine

[92] U hun (geli bawergeran!) bi gotina Yezdan u bi gotina pexember bikin u hun xwe ji be gotina wan biparisinin. Idi heke hun ji gotina wan derkebin, hun bizanin! Bi rasti li ser pexembere me, hey ragihandina van biryaran bi vekiri heye (ji pestire wi qe tu pirsa wi tune ye)

[93] Ewane ku bawer kirine u kare asti kirine hene! Di gava ewan xwe (ji hemberya Yezdan hatine da) parisandibin u bi wi bawer kiribin u kare asti ji kiribin, pase li pey (ve kirina xwe da, disa xwe ji kirini qedexan) parisandibin u bi wan (qedexan ji) bawer kiribin (ku ewan qedexe ne) u pase (li pey vi da ji disa xwe ji kirina xirabiyan) parisandibin u qenci kiribin, ji bo ku ewan, ji wan (qedexeyen bori) cesne kirine, qe tu gonehkari li ser wan tune ye. U Yezdan bi xweber ji sixwa ji qencikaran hez dike

[94] Geli ewane ku we bawer kiriye! Bi sond! Yezdan we (di gava ihrame da) bi wan neciren, ku dest u rimen we digihejine wan (ji bo ku hun ewan bigirin) diceribine, ji bo ku Yezdan bi wane di penhatiye da ji wi ditirsin, bizane (ka kijan ji we di we gave da xwe ji qedexeyen wi diparisine. Idi kijan ji virha (ji wan biryaren, ku Yezdan ji bona qedexeyen ihrama hece ra daniye) bibore, bira ewa bizane, ku bi rasti ji bona wi ra sapateke dilsoz heye

[95] Geli ewane ku we bawer kiriye! Di gava heke hun di ihrame da bin (heya ku hun ji ihrame dernekebin) hun neciran nekujin. U kijani ji we (necireki) bi qesti bikuje, idi celata wi ev e: Dibe ku ewa (kujrawa) tariseke weki weki we tarisa hov e hatiye kustine, ji wan tarisen kedi, bi gori jeke. Dibe ku du meriven dadvanen ji we ji berewani bikin, ku ewa tarisa (we gori kiriye, di gost u di bahaye xwe da) weki we tarisa hov e hatiye kustine, dibe. Dibe ku ewa (tarisa te gorikirine) di bajare (mizgefta bi nav) Kabe, teda ne (be gorikirine) ya ji di suna (goryan da, weki bahaye goryan) xwurek bi xezanan bide xwarine ya ji di suna (xwurek da, weki her pivaneke ku bi bahaye goryan hatine kirine) roji bigire. Eva celatdana hane, ji bo ku kujraw cesne bike (ka kustina neciran ca ne!) Ewan (neciren bori) Yezdan sikatiyen wan baxisandiye u kijan disa (ji pisti van celatan) neciran bike (bira ewa bizane!) bi rasti idi Yezdane ji wi tule hilde. Sixwa Yezdan bi xweber ji serva hate xweyi tul e

[96] Ji bona jiyana we, ku bi hesani dom bike, ji bona we u ji bona rewiyan ra necira deryaye bi teve xwarina ji wan durist buye. U heya hun di ihrama (hece da bin) necira resaiyi ji bona we ra hatiye qedexekirine u hun parizaya wi Yezdane ku hune li bal wi da bicivin, bikin

[97] Ji bona ku hun bizanin, Yezdan bi tisten di ezman u di zemin da heyi dizane u bi rasti ji Yezdan bi hemu tist dizane;Yezdan Kabe (bi nav) Beyt il- Heram ji bona kesan ra xistiye sunware (pekanina mafan u ewletiyi). Her wusa ji Yezdan mehen dane (heckirine) u goriyen bi guhar u be guhar (ji bona kesan ra) xistine (sedemen) ewletiyi

[98] Hun bizanin! Bi rasti Yezdan zor sapat e. U bi rasti Yezdan baxiskare dilovin e

[99] Li ser pexemberan ji pestire ragihandina (biryaren Yezdan) ji bona kesan ra (qe tu pirsa wan tune ye). sixwa Yezdan bi xweber ji bi wan tisten ku hun vediserin, ya ji hun bi xuyayi derdixin, dizane

[100] (Muhemmed!) Tu beje: “Piratiya mirar u sikan, ciqa te sodret bike, disa ji mirar u paqij (durist ne duristi) weki hev nabin. Idi geli xweye hisan! Hun parizaya Yezdan bikin.” Bi rasti hevi heye ku hun fereste bibin

[101] Geli ewane ku we bawer kiriye! Hun ji wan tisten, heke arsa wan ji bona we ra be vekirine, hune bi wan sik bibin, pirsa wan (ji pexember) nekin. U heke hun ji wan tistan didane hinartina Qur’ane da (ji pexember) pirs bikin, ewan tiste ji bona we ra bene vekirine. Yezdan (evan) ji bona we ra baxisandine. Bi rasti Yezdan baxiskare mulahim e

[102] Bi sond! Komaleki di berya we da (evan tisten hanena ji pexemberan) pirs kiribune; pase (ji rika da) bi wan (pirsan) bune file

[103] Yezdan ji bona (tu keseki ra fermana goridana) bi tarisa (ku penc salan zaye, idi gohe we hatiye qelisandine; sitewr serbest hatiye berdane) u bi we tarisa (ku hatiye peymankirine, heke ewa meriva ji merg u nexwesiya xwe mefa bibe, we ewe tarise li ser putan jeke) u bi we tarisa (ku bi cewi ner u me zaye, dibejin: “Eva me gehijte biraye xweye ner.” Idi herduk ji tene berdane) u bi we tarisa (tove, ku deh salan tovdai kiribe, idi ii pista wi purt hildane; aha gotine: “Pista vi hisk buye ji wi tov ce nabe,” serbest berdane) ne kiriye. Le ewane bune file hene! ewana (evan gotinan) bi vir li ser nave Yezdan derewan dikin. Sixwa pire wan bi xweber ji (ji van tistan) hise wan nabirin

[104] U di gava, ku ji bona wan ra hatibe gotine; ewan, biryaren Yezdan hinartine hene! Werin bibin (peyrewe wan) u bibin peyrewe pexember. Ewan (aha) gotine: “Ewan biryaren ku em rast hatin, bav u bapiren me li ser dicun, bese me ye.” Gelo heke bav u bapiren wan qe tu tisteki nizanbin u ne hatibine reya rast ji (disa reya wan, bav u kalan bese wan e).”

[105] Geli ewane ku we bawer kiriye! (Hun bi xweber li xwe meze bikin). Di gava hun di reya rast da bin (hun hatibne reya rast) ewane ku ji reya rast derketine, qe bi tu awayi nikarin ziyana we bikin. Sixwa fetla we hemuska ji li bal Yezdan da ne; idi (Yezdane di we gave da) ewan tisten, ku we dikirin we ji bona we ra beje

[106] Geli ewane ku we bawer kiriye! Di gava ku yek ji we ketibe ber mirine, bira ewa du meriven (pismame) we ne, ku davdan in ji bona sireten xwe ra sahid bigire. U heke hun di rewitiye da bin, tesqela mirine (di we gave da) bi sere we da hatibe, hun du merivan ji wane ku ne (pismame) we ne ji xwe ra ji bona sireten xwe sahidan bigirin. Heke hun di mafe van herduk sahiden ku ne ji we ne, dudil bin (ewane ditin u bihistine xwe veserin) hun ewan herduk sahidan di pisti nimeje bigirin; bira ewan herduk sahid (aha) sond bixun: “Bi Yezdan! Em bi tu cureye (ditin u bihistina xwe) venaserin u em (ewe ditin u bihistina xwe ji) ji bona pismamen me bi xweber be ji, bi tu tisti nafirosin. Sixwa heke em ewi (ditin u bihistina xwe veserin, ya ji bifrosin) di we gave da em dibine ji wane gonehkar.”

[107] Idi heke derket, ku ewan herdu sahid ji babete gonehkarye bune (sahidiya xwe rast ne gotine) bira du miratxuren ji pismame miri (ku ewan herduk ji ji wan pismamen, di mirate da xwaye par in) di suna van herdu sahidan da, rabin sahidi bidin (aha ji) sond bixun: “BiYezdan! Sahidiya wan herdukan, ji sahidiya wan herdukan ji rastir e u bi sond! Em ji rastiye para ne cune. (Sixwa heke em rastiye veserin) di we gave da em dibine ji wane cewrkar.”

[108] Eva sahidiya bi vi awayi, ji bona ku sahid, sahidsya xwe rast bidin, ya ji sahid bitirsin (heke sahidiya wan di para da rast dernekebe) we sonda wane bi hinek sonde (sahiden mayi) para da derew derkebe, reyeke cetir e. U hun yezdanparizi bikin, hun gohdarya (biryaren Yezdan bikin). Bi rasti Yezdan komale ku ji reya rast derkene nayne re

[109] Di roya ku Yezdan, pexemberan dicivine (ji wan aha di pirse): “Di gava, ku we biryaren min ji bona koma xwe ra digotin ji bona we ra ci pisyar hate dane?” (Pexemberan) gotine:”Bi rasti tu zanin ji bona me ra (bi pisyara wan) tune ye, hey tu bi tene bi wan tisten penha cetir dizani.”

[110] Di gaveki da Yezdan ji bona Isaye kure Meryeme ra (aha) gotiye: “Isa! Tu ewan qenciyen min e, ku li ser te u li ser diya te hene, bira xwe bine. (Tu dizani) ku min pistevaniya te bi cane piroz kiribu. (Idi) tu di cincile da u di gave lawiti u di kaliya xwe da bi kesan ra diaxivi, kane! Min bi te nivisandin u zanina retkoki u Tewrat u Incil, daye hinkirne. (U bira xwe bine) kane! Te ji herye tokela cukan bi destura min, ce dikirin, idi te di wan tokelan da puf dikir, ewan tokelan ji bi destura min, idi dibune cuk. U te bi destura min kuren zikmaki u koti mefa dikirin. Kane! Te bi destura min miri (bi zindi) derdixistin. U (bira xwe bine) kane! Di gava ku tu (li bal zaren cihuyan da) bi beraten daveker va hatibuyi, idi ewane file ne, ku ji wan zaren cihuyan bun (aha) digotin: “Bi rasti evan (berateyen ku tu ji bona me ra tini) hey ancen xuyayi ne.” Me ji tu di we gave da ji wan parisandi

[111] U (bira xwe bine) gava me li bal suxtan da niqandibu; ku ewan suxtan bi min u bi pexembere min bawer bikin. (Ewan suxtan aha) gotine: “Me bawer kiriye u tu sahid be, ku em bi rasti misilman in.”

[112] Di gava suxtan ji bona (Isa ra aha) gotine: “Isaye kure Meryeme! Gelo Xudaye te dikare, ku bi ser me da li ezmanan xewaneke (xwarinan) bihenirine?” (Isa ji wan ra aha pisyar daye) gotiye: “Heke hun bawer dikin, hun yezdanparizi bikin (ji van gotin u kirinan dest berdin).”

[113] Ewan (suxtan aha) gotine: “Em diven, ku em ji we (xewane) xwurekan bixun ji bo ku dile me hesani be u em bizanin, ku tu bi rasti ji bona me ra rastiye dibeji, u em ji li ser wan bibne sahid.”

[114] Isaye kure Meryeme ji (bi lavati aha) gotiye: “Xudaye me! Tu li ezmanan bi ser me da xewaneke (xwarinan) bihenirine, ji bo ku ewa (xewana) ji bona me u ji bona wane pesrewan u pasrewane me ra bibe cejneki u derheozeke ji te be. U tu (ewan xurekan) bi me bide sixurandine. Sixwa tu bi xweber ji cetire sixurandokani.”

[115] Yezdan ji (aha) gotiye: “Bi rasti eze ewe (xewane) bi ser we da bihenirinim. Idi kijan ji we ji pisti hinartina (xewane) bibe file, eze ewi bi sapateke wusa sapat bikim, ku ez weki wi di gerdune da, tu keseki sapat nakim.”

[116] Di gaveki da Yezdan (ji bona Isaye kure Meryeme ra aha) gotiye: "Isaye kure Meryeme! Qey te ji bona kesan ra (aha) gotiye.” Hun (geli kesan!) ji bal Yezdan, min u diya min ji ji xwe ra bixne du Yezdan? (Isa aha) gotiye: “Ez (te ji wan gotine wan) paqij dikim, tu maf ji bona min ra tune ye, ku ez ewe tista qe tu mafe hun teda tune be, bejim. Heke min wusa gotibe sixwa tu pe dizani. Tu bi tista ku hundure min da heye dizani, le ez bi tista di hundure te da heyi nizanim. Bi rasti hey tu bi tisten penha dizani.”

[117] Min ji bona wan ra, ji pestire wan (biryaren) ku te fermana min kiriye; ez ewan ji wan ra bejim, qe tu tist ji wan ra ne gotiye. (Min ji bona wan ra aha) gotiye: “Hun perestiya wi Yezdane, ku Xudaye min u Xudaye we ye, bikin. Heya ku ez di nava wan da bim, ez sahide li ser wan im, idi di gava ku te ez ji nava wan derxistim (cane min sitand) tu bi xweber dibi didevane li ser wan. Sixwa tu bi xwer ji sahide li ser hemu tistani.”

[118] Heke tu ewan sapat biki, bi rasti ewan bendeyen te ne (tu kes tekil nabe). Sixwa heke tu ewan bibaxisini, bi rasti servahate bijejke hey tu bi xweberi (disa tu kes nikare tekil bibe)

[119] Yezdan gotiye: “Eva roya hane royake wusa ne, ku di we roye da rastiya rastgoyan ji bona (wan rastgoyan) bi ker te. Ji bona wan ra bihisten, ku di bine (dare) wan da cem dikisin, hene. Ewane di wan bihistan da tum carin biminin. Yezdan bi wan qayil buye, ewan bi xweber ji (bi dana) Yezdan qayil bune. Serfiraziya mezin eva ye.”

[120] Seroktiya ezman u zemin u seroktiya wan tisten (di ezman u zemin da) heyi hey ji bona Yezdan ra ne. Sixwa Yezdan bi xweber ji li ser hemu tistan bi hez e

[1] Ew Yezdane, ku ezman u zemin afirandiye u tariti urohnayi (sev u ro) ce kiriye; ciqa pesindayin hene! Hemusk ji bona wi ra ne. Bi vi ra ji disa ewane ku bune file ji pisti (ve zanine) ji bona perestiya Xudaye xwe ra (putan di perestiye da) yek digirin

[2] Yezdan ew e; ku hun ji herye afirandine u pase ji bona we ra dane (jin u mirine qedandiye. U daneki navdaye li bal (Yezdan) heye. U pase hun bi xweber ji di wan danan da dudil dibin

[3] Di ezman u di zemin da ewa Yezdaneki (bi tene ye). Ewa bi dizi u bi xuyayen we dizane u bi tista hun dikin ji dizane

[4] U ciqa berateki ji berateyen Xudaye wan ji wan ra hatibe, ewan ji we berate hey ru fetilandine

[5] Idi bi sond! Di gava ji wan ra maf (Qur´an) hatiye, disa ewan, ewa mafa ji dane derewderandine. (Qe tistek nabe!) We di nezik da axiftina wan tisten, ku ewan (bi hatina wan tistan) tinaz dikiribune, ji bona wan ra were

[6] Qey ewan nabinin, ka me ciqa komal di berya wan da tesqele kirine? Me ewan komalan wusa di zemin da bi cih kiribu, qe me ji bona we ra wusa (di zemin da) bi cihkirin ne dabuye u me bi vi ra ji bi ser wan da (ewren) jore, ku silye direjin, sandiye u me di nava (dar u candiniyen wan da) ceme (ave) dane kisandine (ewan disa evan qencen me birva kiribune) me ji ewan bi gonehen wan tesqele kiriye u me ji pisti (tesqelekirina wan di suna wan da) hinek nisanen (caxnen) mayi bi gehijandin afirandine

[7] (Muhemmed!) Heke me bi ser te da pirtukeke wusa, ku ewa pirtuka di kaxizan da hatibuya nivisandine, idi ewan bi xweber ji deste xwe dabuna we (pirtuka nivisari) hinartibuya, we ewane ku bune file hene! Disa ji bigotinan: "Eva (pirtuka) hey anceke ber ceviye

[8] Ewan (aha) gotibune: "(Goti) li ser (Muhemmed) da firistek ne hatibuya hinartine (ku me ji bi wi bawer bikira)? U heke me firistek hinartibuya, sixwa buyera (bi sapata wan) pek hatibu, idi me ne dihist ku ewan cave xwe vekin

[9] U heke me (pexember) bixista firiste ji, disa meye ewa (firista) bixista mereki wusa, meye ewan kincen, ku hun li xwe dikin li wan ji bikira

[10] (Muhemmed!) Bi sond! Ewan pexemberen di berya te da hatibune hene! Bi wan ji hatibuye tinaz kirine. Le idi (ewa sapata) ku ewan bi hatina we tinaz dikiribune (ewan tinazkaren) ji wan hildabuye nava xwe da (ewan bi we sewiti bune)

[11] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Hun di zemin da bigerin, pase hun li bal (temtela) wan kesen, ku ewan (bi beraten Yezdan) derew dikiribune meze bikin, ka ca buye

[12] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Gelo hemu tisten di ezman u di zemin da heye ji bona ke ra nin?" (Ewan bezar dibin nikarin pisyara te bidin, tu ji wan ra aha) beje: "Ewan (heyan hemusk) ji bona Yezdan ra nin. Ewi (Yezdani) li ser xwe bi ve neve dilovini nivisiye. Bi sond! Ewe we we di we roya, ku di hatina we da qe tu dudili tune ye, bicivine. Ewane ku bawer nakin hene! Idi ewan bi xweber xwe xistine ziyane

[13] (U ciqa tisten di sev u royan da di ewirin hene! Hemusk ji ji bona wi ra nin). U bihistoke zana ewa bi xweber e

[14] (Muhemmed! Tu aha) beje: "Ka eze ji pestire wi Yezdane, ku ezman u zemin afirandiye u dide xarine u qe ji naxwe, ca ji xwe ra serkaran bigirim?" (Muhemmed! Tu ji wan ra aha ji) beje: "Bi rasti ez aha hatime fermankirine; ku ez bibime misilmane cara yekem u (ji min ra hatiye fermankirine) ku ez nebime ji wane hevriceker

[15] (Muhemmed! Tu aha) beje."Bi rasti ez ditirsim, heke ez be gotina Yezdan bikim ku ewa di we roya mezin da li min sapateke mezin bike

[16] Ewa (royeke wusa ne) heke di we roye da (Yezdan) meriveki ji sapate bizivirine, bi rasti ewi li wi dilovini kiriye. U serfiraziya xuyayi eva ye

[17] U heke Yezdan bi te da asiteki bine, idi ji pestire wi tu kes nikare ewe asite rake. U heke ewa qenciyeki bi te bike, bi rasti idi ewa li ser hemu tistan bi hez e

[18] U hey ewa bi xweber e (ku weki gotina xwe bi tene) li hemu bendeyen xwe disi. Ewa bi xweber e (ku ji bona hemusk derdan ra) bijejk e u zana ye

[19] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Gelo ji bona sahidiye ci tist meztir e?" (Ewan ji pisyare bezar diminin. Tu ji bona wan ra bi pisyari aha) beje: "Yezdan di nava min u we da sahid be, ku eva Qur´ana hane 1i bal min da hatiye niqandine; ji bo ku ez we bi we Qur´ane (bi hatina sapaten para da) bidime tirsandine, wusa ji ewane, ku Qur´an gehijtiye li bal wan. Qey hun bi rasti sahidi didin, ku bi Yezdane (babate perestiye ra) hinek yezdanen mayi ji hene?" (Tu ji wan ra aha) beje: "Ez bi xweber sahidi nadim." Tu beje: "Bi rasti (Yezdane babete perestiye) Yezdaneki bi tene ye u ez bi xweber ji ji wan tisten, ku hun (ji Yezdan ra dixne) hevri be gur u be goman im

[20] Ewane ku me ji wan ra pirtuk daye hene! Ewanan (bi wan salixen di pirtuke da hebune) ca kuren xwe nas dikin, wusa ji (pexemberiya Muhemmed) nas dikin. Ewane idi bawer nakin hene! Ewan bi xweber xwe xistine ziyane

[21] Gelo ji wane ku bi vir li ser (nave) Yezdan (dipeyivin) ya ji bi berateyen (Yezdan) viran dikin, cewrkar ke heye? Bi rasti ewane cewrkar serfıraz nabin

[22] Di we roya, ku eme ewan hemuskan bicivinin u pase (eme ji bona wane hevriceker ra aha) bejin: "Kane ewan hevriyen we ne, ku we bi derew digirtin, li kedere ne? (Bira ewan di iro da we fereste bikin)

[23] Pase cara wan (di we roye da) hey eva dimine. Bi wi Yezdane ku Xudaye me ye, em sond dixun ku em ji wane hevriceker ninin

[24] Tu li wan meze bike; ka ewan ca derawan li xwe dikin! U ewan hevriyen, ku ewan bi vir digirtin, ka ca ji wan wunda bune

[25] U ji wan hinek hene, ku (ten) gohdarya te dikin, le ji bo ku ewan (ji Our´ane) tu tisti bi zanin ji hev dernexin, me li ser dile wan da perda muemaye u di gohe wan da ji kerati, dani. U heke ewan hemusk beratan ji bibinin, disa bawer nakin. Gava ewan tene bal te, ewan bi te ra tekosin dikin. Ewane bune file hene! Ewan (aha) dibejin: "Eva (Qur´ana hane) ji xenci ciroken wane bere pestir tu tist nine

[26] Ewanan, merivan ji Qur´ane didine durxistine u bi xweber ji ji Qur´ane dur dikebin. Ewan hey bi xweber xwe tesqele dikin, ewan bi tesqelebuna xwe ji be agah in

[27] U heke te ewanan di gava, ku di hembere agir da di hatina sekinandine biditan, ka ewan ci digotin! Ewanan (di we gave da aha) digotin: "Qey ci dibuya xwezika em (disa) para da (li bal cihane da) biziviranan u me bi berateyen Xudaye xwe derew ne kiribuya u em bibuna ji wane bawerger

[28] Weki dilxwaziya wan nine, ji ber ku ji bona wan ra hej di berye da ewan tisten ku ewan vesartibun xuya buye, wusa dibejin (heke kirinen wan ji wan ra nehata xuyandine ewan wusa ne digotin). U heke ewan di para da (li bal cihane da) bihatina fetlandine, ewane (disa) biziviriyan li bal wan kirine (ku kirina wan tistan ji bona wan ra hatibuya qedqxekirine) bikirinan. Bi rasti ewan derewkar in

[29] U (ewan, aha) gotibun: "Ji pestire jina meya cihane tu jin tune ye u bi rasti em bi xweber idi (nayne zindekirine, li bal tu civinan da ji) nayne sandine

[30] U heke di gava ku ewan di hembere Xudaye xwe da (ji bona xelat u celatkirine bi situxari) hew kiribun, te ewan biditanan (ka ewan bi ci awayi lava dikirin! Yezdan ji wan ra) gotiye: "Qey eva (dane hane) bi rasti maf nebu? (Ewan aha pisyara Yezdan dane u) gotine: "Ere! bi Xudaye me, eva mafaki rast e." (Yezdan ji wan ra aha) gotiye: "De ijar idi hun ji bi sedema filetiya xwe sapate cesne (tam) bikin

[31] Bi sond! Ewane ku rasthatina Yezdan didine derawderandine ziyan kirine. Gava dane rabuna hemuti ku ji wan ra niske va hatiye, ewan baren xwe ne (ji gonehan) dan eli ser pista xwe (aha) gotine: "Ji ber ku di cihane da kirina hinek tistan ji deste me dihat (me ji ewan nekiriye, idi kirina ewan tistan ji deste me cuye, sed) kovan ji me ra be." Hun hiuyar bin! Ciqa sike tista ewan hildaye

[32] Bi rasti jina cihane hey leyiztik u dilxwazi ne. U ji bona wane xudaparizi dikin, ewiren para da qenctir in. Idi qe hun bi hisi naponijin

[33] Bi sond! Em dizanin ku ewan peyven wan (Muhemmed!) te bi rasti didine miruzkirine. Evan idi te nadine derewderandine, le ewane cewrkar hene! Ewanan bi hinci berateyen Yezdan nepeni dikin

[34] U bi rasti ewan pexemberen di berya te da (Muhemmed) hene! Ewanan ji bi viran hatine derewderandine. Idi ewan (pexemberan) li ser wan cefa u derewderandinen xwe, hew kiribune, heya ji wan (pexemberan ra) arikaraya me hatiye. U ji bona peyven (peymaniyen) Yezdan ra tu guhurandin tune ye. U bi sond! Ji te ra, ji wan serdaboriyen pexemberan hatiye

[35] U heke rufetilandina wan (ji ve ole) li ser te mezin bibe, heke heza te te, ku tu bi sere xwe dikari; ku di zemin da qulikan ceki, ya ji pepelikan di ezmana da dayni heri, ji wan ra beratan bini, here (ji wan ra beratan bine, qe ji li ser cefadana wan hew neke). Sixwa heke Yezdan biva, we ewan hemuskan li ser rastiye bicivandinan. Idi (hisyar be) nebe ji wane ne zan

[36] Bi rasti pisyara (pirsa te) hey ewane dibehen, didin. Ewane (dile wan) miri ji Yezdan ewanan radike (di Qarse da) dicivine, pase ewanan li bal (Yezdan da) tene zivirandine

[37] U ewan (aha) gotibune: "Kane, we li ser (Muhemmed) da, ji Xudaye wi berate ne hatibuna hinartine? (Ku me ji bawer bikira). Tu (ji wan ra aha) beje: "Bi rasti Yezdan dikare ku beratan bihenirine, le bi rasti piren ji wan (gava berateyen weki xwastine wan ji wan ra were; we ewan beratan ji wan ra bibin tesqele) pe nizanin

[38] U ciqa rewar ne di zemin da digerin u ciqa melen (teyr ne) ku bi du basken xwe difirin hene! Ewan hemusk ji (di temtel u jin u mirina xwe da) komen weki we ne. Bi rasti me di nivisandina (we hemuskada ji) tu tist (ji temtela we) bernedaye. Pase ewane li bal Xudaye xwe da bene civandine

[39] U ewane ku bi berateyen me derewan dikin hene! Ewanan di taritiye da ker u lal mane. Yezdan kijani bive, ewe (ji reya rast) wunda dike u kijani ji bive ewi datine li ser reya rast

[40] (Muhemmed! tu ji wan ra aha) beje: "Ka qe hun bi xweber ponijine? Golo hun dikarin bi min bidin zanine; heke sapata Yezdan bi we da were, ya ji heke dane rabuna (hemu) ji we ra hatibe, qey hune ji pestire Yezdan, gazi hineki mayi bikin (ku ewan di we gave da we fereste bikin)? Ka heke hun di doza xwe da rast in (ji min ra bejin)

[41] Na! Hun ji pestire wi gazi tu kesi nakin. Heke ewa bive, we ewe (asita bi we da hati) ku hun ji bona rakirina we lava dikin, ji we rake u hune ji, ewan tisten, ku we ewan tistan ji bona wi ra dixistne hevri, birva bikin

[42] Bi sond! Me li bal wan komen berya te da ji (pexember) sandine. (Ji ber ku ewan koman bi gotina wan pexemberan nekiribun) idi me ji ewan bi tirs u tengasiyan girtin (dane sapatkiri-ne) ji bo ku dibe ewan koman (disa ji kirine xwe posman binin; ji bona baxisandina xwe) lava bikin

[43] Idi qey ci dibu ku ewan koman, di gava tirsa (sapata) me ji wan ra hatibu, lava bikirinan? Le dile wan hisk buye (ewan di we gave da ji lava ne kirine) pelid ji bona wan ra kirine wan xemlandine (ji ber wi, ewan lava nakin)

[44] Idi gava ewan koman ewan tisten ku bi wan dihatine hisyarkirine, birva kirine me ji dere hemusk tistan li ser wan da vekir (ji bo ku ewan koman, bi wan xwesi u qenciyan sa bibin, rind ewan hisyarokan birva bikin). Dema ku ewan koman, bi wan xwesiyen me ji wan ra dabu sa dibun, me ji niskeva ewan girtin (dane sapatkirine). Qe idi haja wan bi wan tunebu, ewan be daremde ji mabune

[45] U ciqa sipazi hene, hemusk ji Xudaye cihane ra be. Idi bi vi komale, ku cewr dikiribune hatiye birine

[46] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Gelo hun dikarin, ku bidne nisane min; heke Yezdan bihistin u ditina we hilde u li ser dile we ji duruf bike, qey ji pestire Yezdane (babete perestiye) xudayen mayi hene, ku disa (bihistin u ditina we) ji we ra binin?" Tu meze bike, ka em beratan bi ci awayi (ji wan ra) vedikin! Pase ewan (disa ) ji wan beratan ru difetilinin

[47] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Gelo hun dikarin, ku bidine nisane min, heke sapata Yezdan niskeva, ya ji bi xuyayi bi we da hatibe, ji pestire komale cewrkar (ji ber cewra kirine) tene tasqelekirine (qe tu komale maye hene)

[48] U me ciqa (pexemberek) sandibe, hey ji bona mizgina (qencikaran bi bihiste u tirsdana (gonehkaran ji bi doje) bide me sandiye. Idi kijan marive ku bawer bike u astikari bike, qe tu tirsa (ji asitan) u miruziya (ji kem xelatan) li ser wan tune ye

[49] U ewane ku bi berateyen me derewan dikin hene! Bi sedema ku ewan ji reya rast derdikebune, asite bi wan bigire

[50] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Ez ji bona we ra nabejim xezine u defineyen Yezdan li bal min hene u ez bi xweber ji bi penhaniya nizanim." U nabejim: "Ku ez firiste me." Ewan (biryaren) ku li bal min da hatine hinartine hene! Ez hey dibime peyrewe wan. Tu (ji wan ra aha ji) beje: "Qe (merive) kor u (merive) bi cav weki hev dibin? Gelo hun idi qe raman nakin

[51] U tu ewane ku ditirsin, we ewane li bal Xwedaye xwe da bicivin (bi ve Qur´ane) bide hisyarkirine, ku ji pestire (Yezdan) ji bona wan ra qe tu serkar u mehder tune ye. Bi rasti hevi heye ku ewan yezdanparizi bikin

[52] (Muhemmed tu) ewane ku di sibah u evaran da (bi peresti) gazi Xudaye xwe dikin, ewanan (bi vi perestiya xwe) hey qayilbuna Xudaye xwe diven (bi gotina zengin u serokan) ji bal xwe dernexe. Tu dayin u sitandina wan li ser te tune ye, ca ji tu dayin u sitandina te ji li ser wan tune ye. Heke tu ewan (ji bona dayin u sitandine) ji bal xwe bixi der, idi tu ji dibi ji wane cewrkar

[53] U bi vi awayi me hineken ji wan, bi hineki wan daye caribandine, ji bo ku (seroken wan aha) bejin: "Qey ewane ku Yezdan di nava me da bi wan qenci kiriye, evan in?" Ma qey Yezdan bi wane sipazi dikin, cetir nizane

[54] U ewane ku bi berateyen me bawer kirine hene! Gava ewan hatine bal te (Muhemmed! tu ji wan ra aha) beje: "Selam li ser we be, Xudaye we li ser xwe dilovini nivisiye, ku bi rasti kijan (merive) ji we bi nezani sikatiyeki bike, pase ji pisti kirina we (sikatiye) posman bibe u asti bike, we Xudaye ewi bibaxisine." Bi rasti (Xuda) baxiskare dilovin e

[55] U bi vi awayi em beratan vedikin, ji bona ku reya wane gonehkar xuya be

[56] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Bi rasti ez ji perestiya wan tisten ku hun ji pestire Yezdan ji wan ra peresti dikin hatime paradane (ku ez ji wan ra peresti nekim)." (Muhemmed! Tu ji wan ra aha ji) beje: "Bi rasti ez nabime peyrewe hewasa we. Bi sond! Heke ez bibime peyrewe hewasa we, idi di we gave da min reya rast wunda kiriye u ewane hatine reya rast hene! Ez bi xweber nabime ji wan ji

[57] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Bi rasti ew reya rast e, ku ji Xudaye min ji min ra hatiye, ez li ser we re me u we bi xweber ji ewa reya daye derewderandine. (Ewa sapata) ku hun bi lez dixwezin ji, li bal min nine. Hey berewani ji bona Yezdan ra ne. Ewa rasti dibeje u ewa bi xwerber ji qenctire berewana ne

[58] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Heke ewa (sapata) ku hun leza hatina we dikin, li bal min buya wea di naha da ewa buyera, ku hun doza lezhatina we dikin pek hatibuya (tekosina di nava min u we da heyi, we bihata qedandine). Sixwa Yezdan bi xweber ji bi cewrkeran cetir dizane

[59] U zimane (zanina) bi tisten penha hey li bal (Yezdan in) ji pestire wi qe tu kes bi wan nizane u ewa bi hemu bi tisten di resayi u deryaye da hene, dizane. U ciqa belgeki, ji suna xwe bikebe hey ewa bi wi dizane. Sixwa ciqa lubeke di taritiya zemin da hebe u ciqa ter u hisk hebe, hemusk ji (temtela wan) di nivisandineke xuya da ne (Yezdan bi wan dizane)

[60] U ewe ku di seve da (ewan tisten ku we di roye da hildane gewde xwe) dimrine (ji gewde we derdixe) sixwa ewa bi tista ku hun di roye da birin dikin ji dizane, pase ji bona ku ewadane navdayi be qedandine, we bi vi jina hane (ku di seve da, mirina wan tisten we di roye da hildane bedena xwe pek tine: tiji u vala dike, idi mirin u zindetiya we dom dike. Gava dane dawye te mirina we diqedine) heye! (Ewa Yezdan e). Sixwa pase zivirandina we hemuska ji li bal wi da ne. Pase ewe ewan tisten ku we dikiribune ji bona we ra beje

[61] Ewa (Yezdana ye) hey li ser bendeyen xwe servehati bi hez e (jin u mirina wan, hebun u tunebuna wan hey bi wi ye) u ewa li ser we da parisvanan disine (hun bi wan parisvanan tene parisandine u dijin). Heya dane mirina yeke ji we hatibe, ewan saine me ne, ku qe tu kemasi nakin, ewi dimrinin

[62] Pase ewan (candaran ji pisti mirine) li bal serkare xweye raste, ku Yezdan e tene zivirandine. Hun hisyar bin! Hey berewaniya biryaran, ji bona (Yezdan ra ne). Sixwa ewa bi xweber ji zu hijmartire, hijmarvana ne

[63] (Muhemmed! tu ji wan ra aha) beje: "Gelo gava ku we dizika da bi zarin gazi wi dikir, we (aha) digot: "Bi sond! Heke tu me ji wan tesqelan fereste biki eme bibne ji wane sipazkar, ke hun ji taritiya resayi u deryaye fereste kirin

[64] Muhemmed! Tu ji wan ra (aha) beje: "Yezdan, we ji we (taritiye) u ji hemu kovanan fereste dike, pase hun bi xweber ji ji bona wi ra hevriyan ce dikin

[65] Muhammed! tu ji wan ra (aha) beje." (Yezdan) disi, ku di jora we da li ser we da sapateki bisine ya ji di bine pe we da (ji bona we ra sapateki bisine) ya ji (Yezdan disi) ku we bixe hinek komen deste u deste, bi hinek desteyen ji we tirsa hineki mayi bide cesnekirine." Tu meze bike! Ji bo ku ewan bi rasti biryaran ji hev derxin ka em ca beratan vedikin

[66] (Bi vi ra ji disa) komale te ewa (Qur´an) a ku maf e dane derewderandine. (Muhemmed! Tu aha ji wan ra) beje. "Bi rasti ez serkare we ninim (Yezdan ci bike disi)

[67] Ji bona her buyereki ra dane we heye, u hune bi xweber ji di nezik da bizanin

[68] U gava te ewane ku noqe di nava berateyen me bune ditin, tu idi ji wan ru bifetiline, heya ku ewan noqe hinek mijuliyen mayi ne (pestire berateyen me) bibin. U heke pelid (ru fatilandina ji wan) bi te da be birvakirine, ji pisti ku hate bira te, idi tu li bal komale cewrkar runene

[69] U li ser wane xudaparizi dikin, qe tu pirsa ji kirina (wan filan) tune ye. Le (eva sireta hane ji bona xudaparizan ra) birxistineke, dibe ku ewan (filan ji bi ve birxistina hane) xwe ji (ti-naze bi Qur´an) e biparisinin

[70] Ewane ku "ol"a xwe ji xwe ra xistine leyiztik u dilxwazi hene! (Muhemmed!) tu dest ji wan berde jina cehane ewan xapandine tu (li wan) bi Qur´ane siretan bike. Heke (merivek) bi keda xwe, bikebe nava tesqele da bimine, idi ji bona wi ra ji pestire Yezdan, qe tu serkar u mehder tune ne. U heke ewa ji bo (ku ji tesqele fereste bibe) ciqa mal ji bona gerewa xwe da ji bide, disa ji wi (ewa gerewa) naye lite kirine. Ewane ku bi keda xwe hatine tesqele kirine hene! Evanan in. Bi sedema ewa filetiya, ku ewan dikiribune, ji bona wan ra vexwarineke ji kem u xune u sapateke dilsoz heye

[71] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje. "Ka eme ca bi peresti ji pestire Yez- dan, gazi wan tisten ku qe tu kar u ziyana me nakin, bikin? Qey eme ji, ji pisti gava ku Yezdan em anibine reya rast, disa li pey xwe da para da bizvirin; weki wi (merive) ku pelid ewa ji reya rast derxistibe, hinek hevale wi hebin, gazi wi bikin: "Were bal me, ku tu bikebi reya rast," bikin? (Tu ji wan ra aha) beje: "Bi rasti belediya rast, hey belediya Yezdan e u em bi xweber ji hatine fermankirine, ku em xwe hisperne Xudaye cihane

[72] U em (hatine fermankirine) ku em nimej bikin u em parizaya (Yezdan) bikin. U ewe ku hune li bal wi da bicivin, ewa (Yezdan) bi xweber e

[73] Ewi ezman u zemin bi rasti afirandiye. Di dane ku ewa ji bona (heyan ra) dibeje: "Bibin." Idi awil ewan dibin. Gotina wi rast e. Di roya, ku di sturi da (sur) te pufkirine, serokti hey ji bona wi ra ne. Ewa zanaye bi penha u xuyaya ne. Ewa bi xweber ji bijejkeye agahdar e

[74] U di gaveki da Ibrahim ji bona bave xwe ra (aha) gotibu: "Bavo! (eva) Agir e!" Tu ca ewi ji bona xwe ra bi puti dixi Xuda? Bi rasti ez te u komale te ji di re wundabuneke xuyayi da dibinim

[75] Me bi vi awayi bi Ibrahim (ewan tisten mezin u sodretne) di ezman u zemin da heyi daye ditine, ji bo ku (Ibrahim, bibe ji wane ku be dudili bawer dikin)

[76] Idi di gava, ku sev li ser Ibrahim tari buye, ewi siterkek dit; ewi ji bona we (siterke ra aha) gotiye: "Eva Xudaye min e." Gava ewa (siterka) cuye ava (Ibrahim aha) gotiye. "Bi rasti ez ji wane, ku dicine ava hez nakim

[77] (Pisti) gava, ku ewi dit hiv bi ruhnayi derket ewi (aha) gotiye: "Xudaye min eva ye." Ji pisti ku (hiv ji) cuye ava ewi (aha) gotiye: "Heke Xudaye min, min neyne reya rast bi sond! ew komale reya rast wunda kirine hene! Eze bibme ji wan

[78] Ji pisti ku ewi dit roj bi ruhnayi derket ewi (aha) gotiye: "Xudaye min eva ye: Eva ji hemuskan) meztir e." Ji pisti, ku roj ji cuye ava (Ibrahim aha) go- tiye: "Geli komale min! Bi rasti ez bi xweber ji wan tisten, ku hun ewan ji bona Xuda ra dixne hevri. be gur u be goman im

[79] Bi rasti ewe ku ezman u zemin afirandiye, heye! Min bere xwe daye wi. Ez bi xweber ji ji bona rastiye ra situxar im u bi rasti ez ji wane hevri ceker ninim

[80] Komale wi bi wi ra (di mafe Xuda da) tekosin kirin. (Ibrahim ji bona komale xwe ra aha) gotiye: "Hun ca (di mafe) Yezdane ku ez anime reya rast, bi min ra tekosine dikin? U ez bi xweber ji ji wan tisten ku hun ewan dixne hevri ji bona wi ra, natirsim. (Ewan qe tu ziyane nikarin bidne hun) ji pestire heke Xudaye min bive. Xuda min hemu tist bi zanin hildane bine heza xwe. Idi gelo hun qe siretan hilnadin

[81] U eze ca ji wan tisten, ku hun ji bona (Yezdan) ra dixne hevri bitirsim? U hun bi xweber ji ji bona Yezdan ra, ewan tisten ku qe tu beratek ji bona hevritiya wan li ser we da ne hatiye hinartine, dixne hevri (ji Yezdan) natirsin. Gelo ji (me) herdu destan, kijan deste babete ku (ji tirse) ewle be? Heke hun dizanin (ka bejin)

[82] Ewane ku bawer kirine u qe cewr ji li baweriya wan neketiye hene! Ewanan babet in ji bona ewlebune ra. U ewe hatine reya rast ji ewan bi xweber in

[83] Evan berateyen me ne, me dane Ibrahim, ji bo ku ewa di hembere komale xwe da, ji bona servahatina xwe bixebitine. Em ji kijani ra biven, em ewi bi payan bilind dikin. Bi rasti Xudaye te bijejkeye zane ye

[84] U me ji bona (Ibrahim ra) Ishaq u (kure Ishaq) Yaqub bexsis daye u me (ewan hemusk ji bi pexemberi) anine reya rast. U me hej di bere da Nuh ji (bi pexemberi) anibu reya rast. Ca ewan (pexemberen) ji urta Nuh; Dawud u Suleyman u Eyub u Yusuf u Musa u Harun ji (me ewan bi pexemberi anibune reya rast) u em bi vi awayi qencikaran xelat dikin

[85] U (me bi pexemberi) Zekeriya u Yehya u Isa u Ilyas (anine reya rast). Ewan hemusk ji ji astikaran bune

[86] U (me bi pexemberi) Ismail u Elyese u Yunus u Lut (anine reya rast). Me ewan hemusk ji bi abori (li ser heyine) cihane aboridar kirine

[87] U me hinek ji bav u kal u urt u birayen wan helbijart, me ewan ji anine reya rast

[88] Eva belediya hane belediya Yezdan e (ewa bi we belediye) ji bendeyen xwe, ji kijani ra bive ewi tine reya rast. Heke (ewan ji Yezdan ra) hevri ce kiribunan, we ewa keda, ku ewan dikiribune, hemuske ji bi sewitiya bicuya

[89] Evane (ku serdaboriyen wan borine) hene! Ewan in, ku me ji bona wan ra pirtuk u serokti u pexemberi daye. Idi heke (ewan kesan bi van pexemberan) fıleti bikin; bi sond! Idi eme di suna van (filan da) komale wusa binin, ku ewan komalan bi wan (pexemberan) qe fıleti nekin

[90] Evan (pexemberan) hene! Ewan kesen, ku Yezdan anine reya rast ev in. Idi tu ji bibe peyrewe reya wan. (Muhemmed! Tu ji bona wan ra aha) beje: "Ez ji bona (van biryaren pexamberya xwe) tu kireki ji we naxwazim, bi rasti (evan gotine min) ji bona cihane ra hey sireteke birvaxistiye

[91] Di we gava ku ewan (aha) digotin: "Yezdan li ser merivan tu tist ne hinartiye." Ewan rumeta Yezdan weki babetiya wi ne girtine. (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Le gelo ewa pirtuka, ku Musa ji bona ruhnayi u belediya kesan anibu, ku hun ji (ewe pirtuke) di kaxizan da parpari dikin, ci xwesa we here, hun ewe ji bona kesan ra vedikin u ci xwesa we nece, hun ewe vediserin, ke hinartiye? U hun bi xweber ji bi we pirtuke hine wan tisten, ku ne bav u kale we bi xweber ji qe bi wan tistan, tu nizan bune. (Ewan ji pirsa te ye, ku tu ji wan diki bezar dibin, nikarin pisyara te bidin). Tu (ji wan ra aha) beje: "Bi rasti Yezdan (ewa pirtuka hinartiye)." Tu pase dest ji wan berde, bira ewan di noqbuna xwe da bileyizin

[92] U eva (Qur´ana hane) ku me bi pirozaye hinartiye u rastdar e ji bona wan (pirtuken) di berya xwe da hati, heye! Ji bo ku tu (merive di Mekke da heyi) u ewan meriven li dora bajare Mekke da heyi (bi sapata Yezdan bidi tirsandine) me (li ser te da) hinartiye. Ewane (ku dibejin): "Me bawer kiriye," hene! Ewan bi dan u gave para da u (bi ve Qur´ane ji) bawer dikin. U ewan nimejkirina xwe ji tum cari diparisinin

[93] Gelo ji wiye ku li ser nave Yezdan bi vir derewan dike, ya ji beje: "Bi rasti li bal min da (di aliye Yezdan dal hatiye niqandine u qe tu tist ji li bal wi da ne hatiye niqandine, ya ji dibeje: "Eze ji weki (wan biryaren) Yezdan hinarti, bihenirinim," cewrkartir hene? Heke te temtela wan cewrkaran, di gava ku ewan dikebine ber mirine, bidita; firistan ka ci ji wan ra digotin! Di gava firistan ji bona cansitandina wan deste xwe direj dikiribune (aha ji wan ra) digotibune: "Ka hun cane xwe (ji deste me fereste bikin)." Bi sedema wan tisten, ku we be mafi li ser nave Yezdan digotin, hune di iro da bi sapata serneguni bene sapatkirine u we bi xweber ji ji (bawerya) bi berateyen (Yezdan) qureti dikiribun

[94] U bi sond! Me hun ca di cara yekem da bi yekiti afirandine, hune wusa ji bi yekiti li bal me da ben u hune bi xweber ji dest (ji wan mal u saman u dilxwaziyen xweyen cihane ji) berdin (ewane li pey we da biminin, hune werin). U ka ewan mehderen we ne, ku we bi vir digotin: "Ewan (mehderan) hevriyen we ne di keda we da nin, em ewan (di iro da) bi we ra nabinin! Bi sond! Ewa (bende di nava we da hebu) ewa ji hev cuye u ewan (mehderen we ne) ku we derew dikirin (ewane mehderya we bikin). Ewan ji ji we wunda bune

[95] Bi rasti cildana lud u dendikan hey Yezdan dike. Ewa ji mirya, zindiyan derdixe u ji zindiyan ji miryan derdixe. (Yezdan gene u hekoke me u ner ji hev dicirine: Bi ner u meyiti digihine hev, ji wan miri u zindiyan diafirine, di berya ve pevxwistina hane da ji ewan heyan bi sere xwe, candari u ne candarya wan ne dihate diyar kirine). Ewe evan xebatan (ji bona we ra dike) ewa Yezdan e. Idi hun ca ji wi ru difetilinin

[96] Ewe ku sewgure (ji tariya seve dicirine) u sev xistiye suna ewirandine u roj u hiv ji ewi ji bona hijmara danan afirandiye heye! Ewa (Yezdan e). Evan (kirin)e hanenan pivane wiye servahate zana ye

[97] U ewe ku ji bona we ra siterk di taritiya resayi u deryaye da xistiye berate, ji bo ku hun bi wan siterkan reya xwe bibinin, ewa (Yezdan) e. Bi sond! Me ji bona wi komale (ku tistan dizanin berate bi vekiri (gotine)

[98] U ewe ku hun ji yek nisaki bi tene dane afirandine (ewa Yezdan) e. Idi ji bona we ra dusun hene: (Yek ji wan, hun di pista bave xwe da bi cih bun. Dudu: Hun li bal malberxka diya xwe da hatine anemetkirine, pase hun di wura da ji li bal cihane ra hatine anemetkirine, pase hun di cihane da ji li bal zerzemin da hatine anemet kirine, pase hun ji zerzemin da ji li bal jina para da tene anemet kirine, bi vi awayi jina we direj dibe dice). Bi sond! Me ji bona komale pispor ra berate bi vekiri (gotine)

[99] U ewe ku ji ezmana avek hinartiye heye! (Ewa Yezdan e). U me, bi we ave cera hemusk tistan derxistiye, idi me ji we (cere) hesnayi derxistiye ku em ji we (hesnayiye ji) hinek luben li hev siyari derdixin. U (em bi ve ave) dare xurma ji derdixin, ku (ciqile wan dare xurma nezike hev in, di wan ciqilan da gusiyan nezike hev bi dardanin u (me bi ve ave) bostan u rez ji (derxistine). Di wan rezan da ji tiri u zeytun u hinar hene; (evanan) hineki wan weki hineki wan in u hineki wan ji qe weki hev nabin. U hun di gava ku ewan beran derdikebin u digehijin; li wan beran meze bikin (ku ewan bi sere xwe nagehijin). Bi rasti di van (kirinan da) ji bona komale ku bawer dikin, berate hene

[100] U (bi van salixan ji) ewan (disa) ji bona Yezdan ra, ewan mecetiren ku Yezdan ewan afirandine, xistine hevri u ewan (filan) ji bona (Yezdan) ra be zanin kur u kec aloze kirine u (Yezdan bi xweber ji) ji wan (salixe) wan be gur u be goman bilind e

[101] Ezman u zemin, Yezdan afirandiye. Ka we ca ji bona wi ra qe tu jin tune ji, zare hebin? U ewi bi xweber ji hemu tist afirandine. Yezdan bi hemu tistan dizane

[102] Ewe bi van (salixan hatiye salixdane) heye! Ewa Yezdane Xudaye we ye. Ji pestire wi tu Yezdane (babete perestiye) tune ye. Ewi hemu tista afirandiye, hun idi ji bona wi ra peresti bikin, Ewa serkare li ser hemusk tista ne

[103] Qe tu ditin nagiheje (hebuna) wi ye rasti. Le ewi bi xweber ji (hebuna hemu ditinan) hildaye bine zanina xwe. Ewa bi xweber agahdare bi hemu tiste hure ne xuya ne

[104] Bi sond! Ji bona we ra ji Xudaye we (babetiya) ditine hatiye (hun bi we ditine rastiye dibinin). Idi kijan (bi pispori rastiye) bibine ewa ji bona xwe ra sixwa dibine u kijan ji ditina rastiye kor be; nebine sixwa koraya bona wi ra ne u ez bi xweber ji didevane li ser we ninim

[105] Ji bo ku ewan (filan) bejin: "Te evan beratan xwendine, li ciyeki ders hildane" u ji bona ku em ewan beratan ji bona komaleki zana ra vekin (ka meze bike) me ca ewan beratan car bi car vekirine

[106] (Muhammed!) ewan (biryaren) ku ji Xudaye te li bal te da hatine niqandine hene! Tu bibe peyrewe wan. Ji pestire wi tu yezdane (babete perestiye) tune ye. (Muhemmed! Tu) ji vane hevriceker ru bifetiline

[107] U heke Yezdan vabuya, ewan hevri (ji bona wi ra ce ne dikirin. U me tu bi xweber ji serkare li ser wan nini)

[108] U (geli bawergeran!) Ewane ji pestire Yezdan perestiya (putan) dikin hene! Hun cere wan nekin, ku idi ewan ji bi nezani u neyarti cere Yezdan nekin. Bi vi awayi me ji bona hemu koman ra (baweri) u kirina wan xemilandiye. (Herkes ji kirin u baweriya xwe hez dike). Pase fetla wan (hemuskan ji) li bal Xudaye wan da ne, idi (Xudaye wane ji pisti fetla wan) ewan kirine wan we ji wan ra beje

[109] U ewan (filan) bi sonda xweyen zexm sond xwarine, heke ji bona wan ra berateke sodret hatibe, ewane idi bi we berate bawer bikin. (Muhemmed! Tu ji bona wan ra aha) beje: "Bi rasti berateyen sodreti li bal Yezdan in." Qey hun (geli bawergeran!) goman nakin heke gava ji bona wan ra ewan beratan hatibin ji disa ewan bawer nakin

[110] U em dil u cave wan werdigerinin ewan ca di cara yekem da bawer ne dikirin (wusa diminin) u em ewan di qureti, u koraya wan da dihelin

[111] U heke me li bal wan da firistan hinartibuyan u miriyan ji bi van ra axiftin kiribuyan u me hemusk tist ji (bi berati) bi aniya ber cave wan, ji pestire wane, Yezdan vaye ku bawer bikin, qe tukes ji wan bawer nakin. Le piren ji wan bi xalyazi xwe davejine nezaniye

[112] U bi vi awayi, me ji bona her pexembereki ra peliden ji meriv u mecetiran neyar ce kirine. (Ji bo ku ewan) xapandine bikin hineke wan li bal hineken wan da mijuliyen alozi li bal hev da diniqinin. Heke Xudaye te biva, ewan (pelidan) wusa ne dikirin. Idi tu bi vire wan va dest ji wan berde

[113] (Ewan pelidan, ewan mijuliyan li bal hev da diniqinin) ji bona, ku ewan bi gohdari dile wane bi roya para da bawer nakin, li bal wan peyvan da bi xwari bidne gohdari kirine u ku ewan (filan) bi wan kirinen xwe qayil bin u ku ewan (filan ji) ewan tisten ku (ewan pelidan) dikirin, bikin

[114] Eze ca ji pestire wi Yezdane, ku pirtuk li bal we da bi vekiri hinartiye, li berewanen mayi bigerim? Ewane ku me ji wan ra pirtuk aniye, hene! Ewan bi xweber ji dizanin, ku (eva Qur´ana) bi rasti ji Xudaye te hatiye hinartine. Idi (Muhemmed!) tu nebe ji wane hinckare dudil

[115] U bi rasti pasya peyven Xudaye te, bi rasti u dadvani hatine, ji bona guhurandina peyven (Xudaye te) qe tu guhurandin tune ne u ewa bi xweber ji bihisteke zana ye

[116] U heke tu peyrewiya piraya kesen di zemin da hene biki, ewane te ji reya Yezdan derxin, wunda bikin. Ewan hey peyrewiya gomanan dikin u ewan hey derewan li hev tinin

[117] Bi rasti Xudaye te bi wane ku ji reya wi derketine, cetir dizane u sixwa bi wane ku hatine reya rast ji cetir dizane

[118] Idi heke hun bi rasti bi berateyen (Yezdan) bawer dikin, hun (ji goste wan tarisen) ku nave Yezdan (di gava jekirina wan da) li ser wan hatiye xwendine, bixun

[119] Hun ji bona ci (ji goste wan tarisen) ku nave Yezdan li ser wan hatiye xwendine, naxun? U bi sond! (Yezdan bi xweber ji goste wan tisten, ku ji bona we ra ne durist e, ji pestire (wi goste) ku hun bi jina nemir u neji dive bixun, hemu ji bona we ra yek bi yek vekiriye. U bi rasti piren ji kesan be zanin dibine peyrewe xwesiya xwe, merivan ji reya rast derdixin. Sixwa bi rasti ji Xudaye te bi wane ji tixube xwe diborin cetir dizane

[120] U hun dest di gonehen xuyayi u penhayi ji berdin (ya ji dest ji penhayi u xuyayen gonehan berdin). Bi rasti ewane ku keda gonehan dikin hene! We ewane bi wan (gonehen) ku ewan di bijartibune, bene celatkirine

[121] U hun (ji goste) we tarisa, ku di gava (serjekirine da) nave Yezdan li ser ne hatibe xundine, nexun. Bi rasti (xwarina ji goste wan tarisan) ji re derketine. U bi rasti ji bo, ku hevalen pelidan bi we ra tekosinan bikin, pelid li bal hevalen xwe (xwarina ji wan gostan) diniqinin. U heke hun bi xweber ji, ji wan (gostan, bi gotina wan bixun) hun ji dibine hevriceker

[122] Qe hecwekiya wiye, ku (dile wi bi fileti) miri buye, idi me ewa (bi baweri) zinde kiribe u me ji bona wi ra ruhnayeke wusa (dadvan) dabe; (ewa kesa) di nava merivan da (bi we ruhnaye bi dadvani) digere, weki hecwekiya wi (merive) ku di taritiya (filetiye da be) qe ji taritiye ji dernekebe, (weki hev nabin) dibe? Herwuha ji bona filan ra, keda ewan dikiribune hatiye xemilandine

[123] U bi vi awayi em di hemusk gundan da gonahkaren wanen mezin di suna wan da dihelin, ji bo ku ewan (mezinen gonehkar) di wan gundan da xaxan bikin. U ewan gonehkaran bi xweber hey ji xwe ra xaxan dikin. Sixwa ewan bi kirina (xaxen xwe, ku ji bona wan ra ne)ji be agah in

[124] U di gava beratek ji bona (wan seroken gunden gonehkar) hatibe (ewan aha) gotine: "Heya ji bona me ra ji weki (wan berateyen) ku ji bona pexemberen Yezdan ra hatine, neye, em (bi tucari) bawer nakin." Yezdan bi xweber ka we qasidya xwe ji bona ke ra bide, cetir dizane. Ewane gonehan dikin hene! Li bal Yezdan ji bona wan ra bi sedema we keda, ku ewan dikiribune (serneguna) picuktay u zor sapatek heye

[125] Idi Yezdan ji kijani ra bive, ku ewi bine reya rast singe wi ji bona misilmaniye vedike ji kijani ra bive, ku ewi ji reya rast wunda bike singe wi wusa teng dike (gava ji wi ra be gotine: "Bibe misilman" tu diveqey) hevraz dice ezmanan! Bi vi awayi li ser wane ku bawer nakin (sapata sikatiye) dihele

[126] Reya Xudaye te, eva ye u rast e. Bi sond! Me ji bona komale biranok berate (u biryar) vekirine

[127] Li bal Xudaye wan, ji bona wan ra (bihista) ewlebune heye u (Xudaye) wan bi sedema wan keden, ku ewan dikiribune serkare wan bi xweber e

[128] U di roya ku ewan hemuskan dicivine (aha ji wan ra) dibeje: "Geli koma mecetiran! Hun pir bi kesan ra xebitin (we pire wan ji reya rast derxistin)." Ewan meriven, ku bune hevalen mecetiran (aha) dibejin: "Xudaye me! Me ji bona hev ra bi zibari arikarya kiriye u em gehistinw wi dane, ku te ji bona me ra diyar kiriye. (Yezdan ji bona wan ra aha) dibeje: "Suna we (idi) agir e, hune di agir da tum biminin ji pestire wi dane ku Yezdan (derketina we) bive." Bi rasti Xudaye te bijejkeye zana ye

[129] U me bi vi awayi (ca pelid u mecetir ji heva ra xistine serkar, wusa ji) me seroken cewrkar ji bi sedema ewe keda ku ewan dikiribune, ji hev ra xistiye serkar

[130] Geli komen mecetir u kesan! Gelo ji we pexember li bal we da ne hatibun, ku ewan (pexemberan) berateyen min bi ser we da bixwendinan u hun ji rast hatina ve roya we ye hane bi dana tirsandine? (Ewan pisyara Yezdan aha dane) u gotine: "Ere! Em sahidi li ser xwe didin (ku pexember hatibune)." Le jina cihane ewan xapandibun u ewan li ser xwe sahidi dane, ku ewan bi rasti (di cihane da) file bune

[131] (Eva hatina pexemberan li bal wan da) Ji bo ku Xudaye te binecine tu gundi bi sedema cewre tesqele nake, heya binecene wan gundan (ji hatina tesqele) be agah bin

[132] U ji bona hemuskan ra ji ji we keda, ku ewan kiriye payen hene. Xudaye te bi xweber ji ji kirina wan tisten ku ewan dikin be goman nine

[133] U Xudaye te zengin u xweye dilovin e. Heke ewa bive, ca hun ji urta komaleki mayi afirandine, we we ji behere (tune bike) ji pisti we, di suna we da tista bive bixe sunmayi ji bona we ra

[134] Bi rasti tista hun bi hatina wi hatine peymandane, we ewaye (bi sere we da) were u hun bi xweber ji nikarin ewe bezar bikin (ku ewa bi sere we da neye)

[135] (Muhemmed! Tu ji bona wan ra aha) beje; "Geli min! hun ci dikarin ewi bikin, bi rasti ez bi xweber ji tista, ku ez bikarim bikim eze ewi bikim. Idi hune bi rasti bizanin ka pasya ve cihane (ku bihist e) we ji bona ke ra be. Bi rasti cewrkar serfiraz nabin

[136] Ewan (filan) ji wan tisten (ku Yezdan) afirandibune (weki bawerya xwe par kirine); ji bona Yezdan ra ji di candini u tarisan da, par ce kirine (ji pisti parkirine) bi vire xwe (aha) gotine: "Evanan paren Yezdan in; evanan ji paren hevale me ne." Idi ci para hevale wan heye, ewa para di para da (gava pir bibe) ji bona Yezdan ra naye sixurandine, le ewa para ku ji bona Yezdan ra ne (di gava para da pir bibe, evan ewi) ji bona hevale xwe ra disixurinin. Ciqa sike tista ku ewan berewani dikin

[137] U bi vi awayi ewan hevriyen wan, ji bona wan hevricekeran ra kustina zaren wan (bi deste wan) xemilandine, ji bo ku ewan bi xweber xwe ji (ola xwe) derxin u ji bona ku "ol"a wan li ser wan aloze be (idi rasti u ne rasti ji hev dernexin. Ya ji ji bo ku ewan bi xweber xwe bikujin, idi "ol"a wan li ser wan be alozekirine; rasti u ne rasti ji hev dernekeve). Heke Yezdan bixwesta ewan (wusa) ne dikirin, idi tu dest ji wan u ji wan tisten ku ewan bi vir dikin berde

[138] U ewan (filan aha) gotine: "Evan taris u candiniyen hanenan (bisixurandin) dest li wan nakebe, ji pestire wane ku biven, tu kes ewan naxwe; di gomana wan da (wusa ne) u hinek taris ji (le siyarbuna wan) ne durist buye u hinek tarisan ji (di gava serjekirine) nave Yezdan li ser naxunin, bi vir (Evan: "Gorine Yezdan in," dibejin). We (Yezdane) bi sedema wan viren ku ewan dikiribune, ewan celat bike

[139] U ewan (filan aha ji) gotine: "Ci tista di zike van tarisan da heye, ewa xuri ji bona meren me ra ne u ewan ji bona jinen me ra ne durist e. Heke ewa (sexela di zike tarisan da) miri zabe; sixwa idi (mer u jin herduk ji) di we (sexela miri zayi da) hempar in." Di nezik da (Yezdan) e ewan, bi wan salixe wan celat bike. Bi rasti (Yezdan) bijejkeye zane ye

[140] Bi sond! Ewane, ku zaren xwe bi fafiki, be zanin dikujin u tista, ku Yezdan ji bona wan ra bi diliki daye, ji xwe ra bi vir li ser nave Yezdan ne durist dikin, hene! Ewan ji reya rast wunda bune u ewan naynen reya rast ji, Ewan ziyan kirine

[141] U ewe, ku bostane ciqile daren wan bi cardaxi u bi arzeli ce kiriye u xurme u candiniyen ku xwarina wan cure u cure ne u zeytun u hinaren (ku di xwarine da cesna) wan weki hev e u (ewane ku di xwarin u rengan da) weki hev ninin (gehijandiye) hey ewa Yezdan e. Di gava ewan (daran) berdan, hun ji bere wan bixun u di gava cinandina wan (beran da ji) hun (baca wi ye) maf bidin. U hun dest belavbuni nekin. Bi rasti (Yezdan) ji dest belavan hez nake

[142] U (Yezdan) taris ji cure u cure afirandiye; (hinek) taris, ji bona barkirine u hinek ji ji bona (ku hun ji purta wan) binraxan ce kin. Hun ji wan tisten, ku Yezdan ji bona we ra (bi duristi) dilik daye bixun u hun nebine peyrewe sopa pelid. Bi rasti pelid ji bona we ra neyareki xuya ye

[143] (Yezdan ji tarisan) hest zo (afirandine); ji mesinan du zo u ji bizinan ji du zo; (Muhemmed! tu ji wan ra aha) beje: "Gelo (Yezdan) ji wan herdu zoyan, kijan nedurist kiriye? Ka bejin! Gelo herdu zoyen ner, ne durist kiriye ya ji herdu zoyen me ne durist kiriye, ya ji ewa tista di malberxa wan herdu zoyen me da hene, ne durist kiriye? Heke hun (di doza xwe da) rast in ka ji min ra bi zanin bejin

[144] U ji devan du zo u ji dewaran ji du zo (afirandiye. Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Gelo (Yezdan) ji wan herdu zoyan, kijan ne durist kiriye? Ka bejin, gelo herdu zoyen ner ne durist kiriye ya ji herdu zoyen me ne durist kiriye, ya ji ewa tista di malberxa wan herdu zoyen me da hene ne durist kiriye, ya ji di gava ku Yezdan bi van li we siret dikir, hun amede bun? Gelo ji wi kese ku (xebate dike) ji bona, ku merivan ji reya rast be zanin derxe, idi cewrkar ke heye? Bi rasti Yezdan komale cewrkar nayne reya rast

[145] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Di wan biryaren, ku li bal min da hatine hinartine, ez ji pestire mirar u ya ji xuneke kesokar u ya ji goste berazan, rasti tu xwarineke, ku ne durist be ji bona meriveki xureger ra ne hatime. Sixwa (goste beranzan ji) pis e u ji pestire (goste we tarisa) ku bi we gori hatiye kirine, ne ji bona (qayilbuna) Yezdan (hatibe jekirine) sixwa eva ji rederketina ji reya rast e, nayem. Idi kijan merive ku bi ve neve hewce be, ku ji wan tisten qedexe bixwe, dikare (ji wan tistan) xarineke nemir u neji bixwe." Bi rasti Xudaye te baxiskare dilovin e

[146] U me li ser zaren cihuyan, hemu (candaren) bi pence (ji mel u cuk u tarisen hov u kedi) ne durist kiriye. U dewar u mesiniyan ji ji pestire done serda pista u done hestiyan ya ji done bi hundure wan (tarisan va) zeliqi, hemu done mayi ne durist kiriye. Bi sedema ji ava ru derketina wan me wan ne duristiyen hane ji bona wan ra ce kiriye. U bi rasti em di van kirin u gotinen xwe da ji rast in

[147] Idi heke ewan te (bi wan biryaran ji) bidne derawderandine, tu (ji wan ra aha) beje: "Xudaye we xweye dilovaniyeke fire ye. U tirs u sapata wi ji komale gonehkar naye fetilandine

[148] Ewane ku hevriyan digirin hene! Di nezik da (ewan aha) dibejin: "Heke Yezdan biva, me u bav u kale me ji hevri ne digirtin u qe me tu tist ji ne durist nedikir." Bi vi awayi, ewane di berya wan da ji (ku pexemberen xwe) dane derewderandine (weki wan gotine). Heya ku tirs u sapata me (ji wan ra hatiye) ewan cesna sapata me kirine. Tu (ji wan ra aha) beje: "Gelo li bal we (ji wan biryaran) zanineke we heye, ku hun ewe zanine idi ji bona me ra derxin (bidne nisane me)? Bi rasti hey hun dibine peyrewe gomanan u hun hey derewan ji ber xwe aloze dikin

[149] Tu (ji wan ra aha) beje: "Sixwa berata be dudil, hey ji bona Yezdan ra ne. Idi heke (Yezdan) biva, we ewi hun hemusk ji anibuna reya rast

[150] Tu (ji wan ra aha) beje: "Ka hun bi lez ewan sahiden xweyen, ku sahidi didin (dibejin: "Bi rasti Yezdan) ewan tisten hanenan (ji bona merivan) ne durist kiriye binin." Heke ewan sahidi dan, idi tu ji bi wan ra sahidi nede u tu nebe peyrewe wan kesen, ku ewan bi berateyen me derew kirine (u nebe peyrewe wan kesen) ku bi roya para da ji bawer nakin. (Tuye ca bibi peyrewe xwesiya wan) ewan bi xweber ji ji Xudaye xwe ra (putan) hempar digirin

[151] Tu (ji wan ra aha) beje: "Ka hun werin eze ji bona we ra tista ku Xudaye we li ser we ne durist kiriye bixunim. Hun qe tu tisti (ji bona Yezdan ra) nexin hevri u hun ji bona da u baven xwe ra qenciyan bikin u hun ji tirsa xezaniye, zaren xwe nekujin. Xarin u xakirin u dilika we u wanan em didin u hun bi diyari u penhayi qe nezike mastoqiye nebin u hun ewi cane, ku Yezdan kustina wi qedexe kiriye, be mafi nekujin. Ji bo ku hun his hildin ewi ewan ji bona we ra siret kirine

[152] U hun nezike male sewiyan nebin, ji pestire heya ewan gehijtine wi dane ku ewan bi xweber dikarin idi male xwe biparisinin. Hun di ve gave da bi qenci dikarin rnale wan bisixurinin (ya ji hun ji pestire qenciyan, heya sewi negihijin, hun nezike male wan nebin). U hun pivan u kesane bi dadvani pek binin. Em ji bona heryeke weki heza wi fermanan dikin (ji heza tu kesi pirtir em fermanan nakin). U di gava ku hun mijul bin hun idi dadi bikin, heke ewan pismame we bi xweber bin ji u peka peymana ku we daye Yezdan, binin." Ewa bi van qedexan li we siretan dike dibe ku hun ji wan siretan hildin

[153] U bi rasti reya mina rast eva ye, idi hun bibne peyrewe re u hun nebine peyrewe wan ryen mayi, ji bo ku hun ji reya Yezdan dernekebin, ku ji hev belav bibin. (Yezdan) bi van qedexan li we siretan dike, ji bo ku hun bi wan biryaran parisi bikin

[154] U me pase ji bona pekanina qenciya, qencikaran u ji bona vekirina hemu buyeran u ji bona beledi u dilovaniye, ji Musa ra pirtuk daye, dibe ku ewan bi rasthatina Xudaye xwe bawer bikin

[155] U eva (Qur´ana hane) ji pirtukeke piroz e me hinartiye, idi hun bibne peyrewe (Qur´ane) u hun (xuda) parizi bikin, hevi heye ku hun bene dilovinkirine

[156] (Me eva pirtuka li ser we da hinartiye) ji bo ku hun nebejin: "Pirtuk li ser wan herdu desteyen di berya me da borine (cihu u mexinan) hatiye hinartine u em bi xweber ji ji xwendin u ji dersa wan be agah bune (ji ber wi me bi wan bawer ne dikir)

[157] Ya ji ji bo ku hun nebejin: "Bi rasti heke pirtuk li ser me da hatibuya hinartine, eme ji wan (herdu destan ji cetir hatibuna reya rast." Idi bi sond! (Ewa Qur´ana) bi biryaren xweya vekeri va, ji Xudaye we ji bona we ra hatiye (ewa Qur´ana bi xweber ji ji bona kesan ra) beled u dilovini (hatiye). Idi gelo ji wi merive ku biryaren Yezdan derew diderine u ji wan biryaran ru difetiline cewrkar ke heye? Ewane ku ru ji biryaren me difetilinin hene! Eme ewan, bi sedema ru fetilandina wan bi sike sapatan, sapat bikin

[158] Qey ewan hevi dikin, ku ji bona wan ra firiste werin, ya ji ewan heviya hatina Xudaye te dikin, ya ji ewan heviya hatina hinek berateyen Xudaye te dikin? (Ji pisti hatina wan, pase ewane bawer bikin?) Di gava hinek berateyen Xudeye te werin, idi baweriya tu kesi kere wi naye. Heke ewi hej di berya hatina (wan beratan da) bawer ne kiribe, ya ji ewi di bawerya xwe da keda qenciyeki ne kiribe. Tu (ji wan ra aha) beje. "Hun heviya hatina (wan beratan) bikin. Bi rasti em bi xweber ji heviya hatina wan dikin

[159] Bi rasti ewane ku "ol"a xwe par dikin (bi hinek! Pexemberan bawer dikin u bi hinek pegemberan ji bawer nakin) hene! Ewan di bere da ji deste deste bune. Tu giza te bi wan tune ye, buyer u temtela wan hey li bal Yezdan e, pase ewan ci kiribune we ji wan ra beje

[160] Kijan bi qenciyan va hatibe, idi ji bona wi ra deh cari weki wan (qenciye ani) qenci hene u kijan bi sikatiyan va hatibe, idi ewa hey weki wan (sikatiyan ani) te celatkirine u li wan naye cewrkirine

[161] Tu (ji wan ra aha) beje: "Bi rasti Xudaye min ez anime reya rast (ewa reya) oleke rast e (qe tu xariya wi tune ye). Ewa "ol"a komale Ibrahim e ku xare li bal yekatiyevan e u (Ibrahim bi xweber ji) qe tu cari ne buye ji wane hevriceker

[162] Tu (aha) beje: "Bi rasti nimeja min u perestiya min u zindetiya min u mirina min, hemusk ji bona Yezdane Xudaye cihane ra ne

[163] Qe ji bona wi ra tu hevri tune ye u ez bi vi awayi hatime fermankirine u ez bi xweber ji misilmane yekem e

[164] Tu (ji wan ra aha) beje: "Eze ca ji pestire Yezdane, ku Xudaye hemu tista ne, ji xwe ra xudaki bigirim? U meriv ci ked bike, keda wi hey ji bona wi ra ne u tu bardar ji pestire bare xwe, bare tu kese mayi hilnade. Pase hey fetla we li bal Xudaye we da ne, idi tista ku hun teda ne wekhev dibune (Yezdan) e ewi ji bona we ra beje

[165] U ewe ku hun xistine sunmayi di zemin da, heye! Ewa (Yezdan) e. Ewi hineken ji we li ser hinekan bi payan bilind kiriye, ji bona ku ewa di wan tisten dane we, we biceribine. Bi rasti Xudaye te zu sapatger e u bi rasti ewa baxiskareki dilovin e

[1] M. S. (Arsa van tipan hey Yezdan dizane)

[2] Eva pirtukeke li bal te da hatiye hinartine. Idi ji bo ku tu bi we (pirtuke merivan) bidi hisyarkirine u ji bona ku tu bawergeran (bi qenciyan) siret biki, bira qe tu tengasi di singe te da ce nebe

[3] (Geli bawergeran!) Hun bibne peyrewe wan biryaren, ku ji Xudaye we li bal we da hatiye hinartine u hun ji pestire peyrewiya (wan biryaran) peyrawiya tu dosti nekin. Hun ciqa hindik siretan hil didin

[4] U ciqa nistiman, me tesqele kirine! Idi gava sapata me bi wan da hatiye; ya ewan di seve da razabune, ya ji ewan di (nava roye da) di mijulbun u razane da bune (haja wan bi hatina tesqele tune buye)

[5] Idi di gava ku sapata me bi wan da hatiye (hey ewan aha gazi kirine u) gotine: "Bi rasti em cewrkar bune

[6] Bi sond! Idi eme ji wi komale ku (pexember) li bal wan da hatine sandine pirs bikin u eme ji wan pexemberan ji bipirsin (ka ewan koma wan bi gotina wan kirine, ya ne kirine)

[7] Idi bi sond! Eme ji wan ra (buyeren bori) bi zanin bejin u em bi xweber ji (ji kirina wan) penha ninin

[8] Di we roya (rabuna hemu da) kes rast e (qe tu kemaye we tune ye). Idi kesa kijani giran be, ewane fereste buyi idi evan bi xweber in

[9] U kesa kijani ji sivik be, idi ewane ku bi rasti bi sedema berateyen me, li xwe cewr kirine u ziyana xwe kirine, evan in

[10] U bi sond! Me hun di zemin da ewirandine u me ji bona we ra di zemin da dilik u xwarin, pek anine. Hun ciqa hindik sipazi dikin

[11] U bi sond! Me hun afirandine. Me pase ji bona we ra rucik u temtel daye, me pase (ji bona firitan ra aha) gotiye: "Geli firistan! Hun ji bona (nisa kesan ra) kunde beherin." Idi ji pestire pelid (firistan hemusk ji) ji bona (nisa kesan ra) kunde birin. Bi rasti pelid ne buye ji wane kundeke

[12] (Yezdan ji bo na pelid ra aha) gotiye: "Gava min fermana te kiriye, ka ji bona ci te kunde (ji bona nisa kesan ra) ne bir? (Pelid ji bona wi ra aha) gotiye: "Bi rasti ez ji wi cetir im; Te ez ji agir afirandime u ewa ji ji herye afirandiye

[13] (Yezdan aha) gotiye: "Idi, di naha da ji wura berjer be, di wura da ji bona te ra qe tu maf tune ye, ku tu xwe qure biki (bi gotina min neki). Idi tu (ji wura) derkebe, bi rasti tu ji wane picuk u riswayi

[14] (Pelid ji bona wi ra aha) gotiye: "Ka, bari tu heya dane (meriv) radibin; tene civine ji bona min ra firsete bide, gav bihele

[15] (Yezdan ji bona wi ra aha) gotiye: "Bi rasti ewane ku ji wan ra dan hatiye dayine hene! Tu ji wan i

[16] (Pelid aha) gotiye: "Bi sond! Ji ber ku te ez bi sedema wan qewirandim, eze ji bona wan ra reya te ya rast daynim

[17] Pase eze di pesya wan da u di pasiya wan da u di rast u cepe wan da, erise binim wan u tu idi rast naye, ku pire wan ji (bona te ra) sipazkar bin

[18] (Yezdan ji bona wi ra aha) gotiye: "Ka, tu bi riswayi u deherandi ji wura derkebe. Bi sond! (Ji merivan kijan) bibe peyrewe te (bira ewan bizanin!) eze ji we hemuskan doje tiji bikim

[19] Adem! Tu u bi jina xwe va di bihiste da biewirin, idi hun herduk ca li kedere, bi ci awayi hez dikin, wusa bixun u hun herduk ji nezike ve dara hane nebin, idi heke hun (nezike ve dare bibin) hune herduk ji bibne ji wane cewrkar

[20] Idi pelid ji bona wan herdukan awurte ce kiriye; ji bo ku ji wan herdukan ra, ji gewde wan ewan ciye sike ku vesartina wi, ji wan herdukan ra hatibu fermankirine, xuya be; ji wan ra (aha) gotiye: "Xudaye we ji bo ku hun herduk nebine du firiste, ya ji hun herduk (di bihiste da) tum cari neminin, hun ji xarina ve dare dane para da (ji pestire vi tu sedemen ma! Tune ne)

[21] U (pelid) ji wan herdukan ra ji sond xwariye; bi rasti ez ji bona we herdukan ra ji siretan dikim

[22] Idi (pelid) ewan herduk ji, bi xapandin ji suna wan dane simitandine, di gava ewan herdukan ji dare cesne kirine, ji herdukan ra suna sikatiya wan xuya buye. Ewan herdukan ji bona vesartina wan herdu ciyen siken ji gewde xwe, belg ji dare bihisti berev kirin, dane ser wan herdu qulen gewde xwe. U Xudaye wan (aha) gazi wan kiriye: "Qey min hun ji xwarina bere we dare ne dabune paradane u min ji bona we herdukan ra ne gotibu; bi rasti pelid ji bona we herdukan ra ji neyareki xuya ye

[23] Ewan herdukan (aha) gotine: "Xudaye me! Bi rasti me bi xweber li xwe cewr kiriye u heke tu ji bona me ra baxisandine neki u tu li me dilovini neki bi sond! Eme bibne ji wane ziyankar

[24] (Xuda ji wan ra aha) gotiye: "Hun hemusk ji (ji bihiste) berjer bin; hineken we ji bona hineken we ra (di cihane da) neyar in u ji bona we ra di zemin da heya daneki, jin u ewir heye

[25] (Xuda) gotiye: "Hune (di zemin da) bijin u hune di wi da bimirin u hune ji wi (pase zinde bin) derkebin

[26] Geli zaren Adem! Bi rasti me li ser we da kincen wusa hinartine; ewan kincan sikatiyen we vediserin u we dixemilinin ji u kinca (Xuda) parisi ji van cetir e. Ewan (kincan) ji berateyen Yezdan in, dibe ku ewan ji wan berateyen wi siret hildin

[27] Geli zaren Adem! (Bira haja we ji we hebe) ca pelid, da u bav u kalen we (xapandin) ewan ji bihiste derxistine wi ji wan (da u bave we) kince wan rut kiriye, ji bo ku ji wan herdukan ra sikatiyen wan bene xuyandine, bira pelid we ji wusa neke. Loma ciyen qe hun pelid nabinin, pelid bi teve komale xwe va, we di wura da dibinin. Bi rasti me pelid ji bona wane, ku bawer nakin xistiye serkar

[28] (Ewane bawer nakin hene!) Ewanan di gava tisteki mastoqi kiribin (aha) dibejin: "Em raste bav u kale xwe hatin (ewan ji ewan kirinen hanenan) dikirin u sixwa Yezdan bi xweber ji fermana me kiriye (ku eme wan kirinan bikin)." Tu (ji wan ra aha) beje: "Bi rasti Yezdan fermana (bi kirina) sikatiyan nake. Hun ca tista qe tu zanina we pe tune ye (li ser nave) Yezdan dibejin

[29] Tu beje: "Xudaye min fermana bi dadvaniye kiriye. U hun bere xwe di hemusk mizgevtan da li bal wi bi tene da bizvirinin (ji wi bi tene ra peresti bikin) u hun hey xwuri gazi wi bi tene bikin, "ol"a rasti hey ji bona wi ra ne. Ewi ca di cara yekem da hun afirandine, hune (disa) di para da li bal wi da bizivirin

[30] (Ewi) destek aniye reya rast u li ser desteki ji reya wundabune maf kiriye. Loma (ewi desta re wundabuyi) ji pestire Yezdan, pelid ji xwe ra serkar girtibune u ewan goman dikirin ji, ku ewane di reya rast da, ewan bi xweber in

[31] Geli zaren Adem! Hun li bal hemu mizgevtan da xemla xwe li xwe bikin u hun bixun u vexun u hun dest belavbune nekin. Bi rasti (Yezdan) ji destbelavan hez nake

[32] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Gelo ewe ku ewan roziyen titalen xwes u xemla Yezdan ji bona bendeyen xwe ra derxistiye ne durist dike, ke ye?" (Ewan ji pisyare bezar dibin) tu (ji wan ra aha) beje: "(Ewane ewle) u bawer kirine hene! (Evan xwarin u xakirin u xemla) cihani ji bona wan ra ne. Le di roya Qarse da ji hey xuri ji bona bawergera ra ne." Em bi vi awayi beratan ji bona komale zana ra vedikin

[33] Tu (ji wan ra aha) beje: "Bi rasti Xudaye min hey (evane hanenan) ne durist kiriye. Hemusk mastoqi; ci xuyayi u ci penhayi u gonehkari u cewren be maf u ewa hevritiya, ku qe tu tist bi hevritiya wan ne hatiye hinartin ji hun disa ji bona Yezdan ra hevreyan ce dikin u ewan tisten ku hun li ser (nave) Yezdan dibejin, qe tu zanina we ji bi wan tune ye

[34] U ji bona her komeki ra dane wi heye. Idi gava dane wan hatibe, ewan qe qat hijmareki ji para nakebin u pe ra ji nakebin; (di gava xwe da dicin)

[35] Geli zaren Adem! Di gava ji we pexemberen, ku biryaren min ji we ra bixunin hatibin bal we, idi kijan xudaparisi bike u astikari bike, li ser wan qe tu tirsa (sapatdan) u miruziya (ji kem xelatdane) tune ye

[36] U ewane ku biryaren me dane derewderandine u qureti kirine (bawer ne kirine) hene! Evan in ku hevalen agir in u ewan di agirda ji hey diminin

[37] Idi gelo ji wane ku (li ser nave) Yezdan viran dikin u ya ji biryaren wi dabine derewderandine, cewrkartir ke hene? Ewane ku para wane ji pirtuke digihije wan, evan in. (Ewan bi wan xarin u xakirinan bi xwesi dijin) heya gava Saiyen me ne (can sitandanok) hatibine bal wan, cane wan distinin (ji wan ra aha) gotine: "Ka ewan tisten ku we ji pestire Yezdan ji wan ra peresti dikirin, kedere ne?" Ewan (aha pisyar dane) gotine: "Ewan em (histin) wunda bune." Ewanan bi xweber li ser xwe sahidi dane, ku ewanan bi rasti file bune

[38] (Yezdan ji wan ra aha) gotiye: "Hun di nava wan komen; ku di berya we da ji mecetir u kesan borine, bikebine nava agir." Ciqa komek ketibe (agir, ewe kome) li we koma xuska xweya (bori), deherandin kiriye. Di gava ku hemusk (di doje da) dicivin, ewane pas hatiye wan ji bona ser kocen xwe ra (aha) gotine: "Xudaye me! Evane hane nabun bi rasti ewan em ji reya rast derxistibun, idi tu ji bona wan ra ji agir sapateke ducari bide." (Yezdan aha) dibeje: "Ji bona hemuskan ra ji (ji sapata agir) ducari heye, le hun pe nizanin

[39] U serkocen wan ji, ji bona pas (kocen wan ra aha) gotine: "Bi rasti ji bona we ra li ser me tu mezinayi u rumet tune ye, idi hun ji ji bona we keda we kiri sapate cesne bikin (ka cane)

[40] Bi rasti ewane ku berateyen me dane derewderandine u ji bawerya bi wan poz bilind kirine (bi wan beratan bawer ne kirine) hene! Ji bona wan ra dere ezmanan venabe heya pilete-coban di qulika derziye da derbas nebe ewan nakebine bihiste. U em bi vi awayi gonehkaran celat dikin

[41] Ji bona wan ra ji doja hilopitik da cincil u li ser wan da ji (ji agir) perde hene. Em bi vi awayi cewrkaran celat dikin

[42] U ewane bawer kirine u kare asti kirine hene! Sixwa hevriyen bihiste evan in, evan in ku di bihiste da her diminin. Em ji bona her caneki ra ji pestire heza wi fermana wi bikirina qenciyan nakin

[43] U me ji dile wan hemu tisten, ku kovani dikin rakiriye, di bine (ewra wan da) cem dikisin. Ewan (bihistiyan di we gave da aha) gotine: "Ew Yezdane, ku em li bal van qenciyan da anine heye! Ciqa sipazi hene, hemi ji bona wi ra ne, heke Yezdan em li bal (van qenciyan) ne anibunan sixwa em bi xweber li bal (van qenciyan da) ne dihatin. Bi sond! Pexemberen Xudaye me, bi maf u bi rasti hatine (gotine wan rast buye). U (ji bona wan ra aha te) gazikirine: "Ewa bihista ku we bi kirine xwe ji bona xwe ra xistiye mirat, eva ye

[44] U havalen bihiste li bal hevalen agir da (aha) gazi kirine: "Geli dojewiyan! Bi rasti ci tista ku Xudaye me ji bona me ra peyman dabu, em bi mafi rast hatin, idi gelo hun ji raste we (sapata) ku Xudaye we ji bona we ra peyman kiribu bi mafi rast hatin?" (Ewan hevalen agir aha) gotine: "Ere! (Em rast hatin; peymana wi bi mafi rast e)." Idi di nava wan herdu desteyen (hevalen bihisti u agir da aha) te bangdane: "Deherandina Yezdan li ser wane cewrkar be

[45] Ewanan, ew kes in ku merivan ji reya Yezdan didane para da u divan, ku ewe re li ber merivan xar bikin. Sixwa ewan bi xweber bi dan u gave para da ji bawer nakin

[46] U di nava wan herdu (hevalen bihisti u doje da) perdek heye; li ser pisporeyaye (di nava wan herdukan da) meren wusa hene! Ewan (bihisti u dojewiyan) hemuskan ji bi rucike wan nas dikin (ewan meran aha) gazi hevriyen bihiste kirine: "Selam li we be (xwaziyen xwes ji bona we ra be). Evan (meran) hej ne ketibune (bihiste) le ewan divan, ku idi herne bihiste

[47] U di gava ku bere wan meran li aliye hevalen doje da hatiye fetilandine (ewan ditine aha) gotine: "Xudaye me! Tume bi wan komale cewrkar ra negerine

[48] U hevalen li ser pisporeya (ku di nava bihist u doje da hene) gazi hinek meren dojewi kirine; (ewan hevalan evan meran bi rucike wan nas dikin, aha ji wan ra) gotine: "(Hun dibinin) ku qe koma we u quretiya we, hun ji sapatan nedane paradane

[49] Mezine filan ewan bihistiyan dane nisane hev, ji hev ra aha gotine:" Ewane, we sond dixwar ku ji bona van ra ji Yezdan qe tu dilovini nagihije wan, evan bihistiyan ninin?" Idi hun bikebine bihiste tu tirsa (ji sapatdan) u miruziya (ji kem xelatdane) li ser we tune ye

[50] U hevriyen agiri gazi hevriyen bihisti kirine (aha ji wan dilxwazi kirine): "Hun (geli hevriyen bihiste) hineki ji ava xwe, ya ji hun hine ji wan roziyen, ku Yezdan bi diliki daye we li ser me da biherikinin." Hevriyen bihiste (ji wan hevriyene agire bawarkar ra aha) gotine: "Bi rasti Yezdan ewan herduk ji li ser filan ne durist kirine

[51] Ewan filan "ol"a xwe xistine dilxwazi u leyiztik. Bi rasti jina cihane ewan xapandibune. Idi ewan ca rasthatina van royen xweyen hanenan birva kiribun di iro da ji eme ewan birva bikin; ewan bi zanin bi berateyen me bawer ne dikiribun

[52] U bi sond! Me ji wan ra pirtukeke wusa li ser zaninu daveker aniye, ewa pirtuka ji bona komale ku bawer dikin, beled u dilovin e

[53] Qey ewan (filan) hey heviya pasi gotina we pirtuke dikin (ka gelo peymanen we pirtuke ji xelat u celatan rast e ya ne rast e)? Di gava ku ewa roya (xelat u celatan) te, ewane ku hej bere da eva roya hane birva kiribune (aha) dibejin: "Bi sond! Li bal me da pexemberen Xudaye me bi mafi hatibune (maf anibune). Idi gelo ji bona me ra tu mehder tune ne, ku ji bona me ra mehderi bikin? Ya ji gelo ji bona me ra paracun tune ye, ku em karen ji pestire van karen me kiri, bikin (yani bawer bikin u qenciyan bikin)? "Bi sond! ewan ziyana xwe kirine u ewan tisten ku ewan (goman dikirin; evan tistan we mehderya wan bikin) li ber (cave wan) wunda bune

[54] Bi rasti Yezdane ku ezman u zemin di ses danan da afirandiye, pase ji ars (mana) hildaye bine heza xwe, ewa Xudaye we ye u ewa Yezdana roye bi seve dide tari kirine; Ewa seva ku qe nahewe, bi lez roye (digire tari dike; herduk qe ji hev venabin) u ewi roj u hiv u siterk hemusk bi ser nermi hildaye bine burha xwe. Hun hisyarbin! Bi rasti afirandin u ferman bi xweber ji hey ji bona wi ra ne. Yezdane Xudaye cihane piroz e

[55] Hun bi zari u bi dizi lava ji Xudaye xwe bikin. Bi rasti (hun bizanin!) ku Yezdan ji wane ji tixube xwe diborin hez nake

[56] U hun ji pisti astiya di zemin da heyi, di zemin da tevdani nekin, hun bi tirsi u bi dilxwazi perestiya wi bikin. Bi rasti (hun bizanin!) ku dilovaniya Yezdan nezike qencikara ne

[57] Ewe di berya dilovaniya xwe da "ba" ye bi mizginvani disine heye! (Ewa Yezdan e). Di gava ku ewan ewran hedi hedi bi baristan giran dibin (eme wan ewran li bal wi welate) miri da disinin, idi em bi wan ewran ave dihenirinin, eme wi welate (ku ji be avi miriye) zinde dikin u em bi we (ave)

[58] ji hemu ber u hesnayan derdixin. Herwuha em miryan ji zinde dikin (derdixin) dibe, ku hun bi rasti evan siretan bira xwe binin (ji wan his hildin). 58.58U ewa welate, ku xweliya wi tital e bi destura Xudaye wi hesinayen wi derdikebin u ewa welate, ku weliya wi tirlece hesnaya wi hey be wec derdikebe. Em bi vi awayi beratan ji bona wi komale, ku sipazi dikin vedikin

[59] Bi sond! Me Nuh li bal komale wi da (bi pexemberi) sandiye, idi (ji bona komale xwe ra aha) gotiye: "Gele min! Hun ji Yezdane (bi tene ra) peresti bikin, ji pestire wi ji bona we ra tu yezdan tune ne. Bi rasti ez ji bona we ji sapata roya mezin ditirsim (ku bi we da were)

[60] Desteki ji mezinane komale wi (aha) gotine: "Bi rasti (Nuh)! Em te di re wundabuneke xuyayi da dibinin

[61] (Nuh aha pisyara wan daye) gotiye: "Geli komale min! Bi min ra tu re wundabun tune ye, le ez ji Xudaye cihane (li bal we da bi pexemberi) hatime sandine

[62] Ez ji bona we ra niqandinen Xudaye xwe dibejim u ez ji bona we ra siretan dikim u tista ku hun li bal Yezdan pe nizanin, ez ji we cetir dizanim

[63] Qey ku mereki ji we ji bona ku we (bi sapatdana) Yezdan, bi wan biryaren ku ji Xudaye we hatiye bide hisyarkirine, ji bo ku hun xwe ji kirina gonehan biparisinin, hun sodret dibin? (Heke hun xwe ji gonehan biparisinin) bi rasti hevi heye ku hun bene dilovinkirine

[64] Idi ewan (komale Nuh) Nuh dane derewderandine, me ji Nuh u hevalen wi di kestiye da fereste kirin u me ewane ku berateyen me dane derewderandine (di ave da) dane fetisandine. Bi rasti ewan komaleki kor bune

[65] U (me) li bal (komale) Ad da ji biraye wane Hud (bi pexemberi sandiye. Hud ji bona wan ra aha) gotiye: "Gele min! Hun hey ji bona Yezdan ra peresti bikin, loma ji bona we ra ji pestire (Yezdane babete perestiye) tu yezdanen mayi tune ne. Qey hej hun idi xwe di hatina hemberya (Yezdan) da naparisinin

[66] Desteki ji mezinane fileyen ji komala (Hud aha pisyara Hud dane): "Bi rasti em te dibinin, ku tu diwaneyi u bi rasti em goman dikin, ku tu ji wane derewgeri

[67] (Hud pisyara wan aha daye) u gotiye: "Gele min! Bi rasti bi min ra tu diwaneti tune ye, le ez pexember im, ji Xudaye cihane (li bal we da hatime sandine)

[68] Ez biryaren Xudaye xwe ji bona we ra radigihim u ez bi xweber ji ji bona we ra siretvaneki ewle me

[69] Qey ji bona ku biryaren ji Xudaye we, li ser mereki ji we, ji we ra hatiye, ku ewa (merika ji) we bi wan biryaran hisyar bike (ku hun xwe ji gonehan biparisinin) hun sodret dibin? U hun biponijin: Ewe gava ku (Yezdan) ji pisti komale Nuh, hun xistibune sunmayi ya (wan) u di afirandine da hej hun ji wan bi hez u meztir (afirandine). Idi hun qenciyen Yezdan bira xwe binin, bi rasti hevi heye ku hun (ji sapatan) fereste bibin

[70] (Ewi komali ji Hud ra aha) gotine: "Qey (Hud) tu hatiyi bal me da ji bo ku em ji Yezdan bi tene ra peresti bikin u em dest ji wan tisten ku bav u bapiren me ji wan ra peresti dikirin, berdin? Idi heke tu di doza xwe da rasti, ka ewa sapata ku tu ji bona me ra peyman diki, bine

[71] (Hud ji wan ra aha) gotiye: "Bi rasti ji Xudaye we bi ser we da sapateke sik u xesim ketiye. Hun ca bi min ra tekosine di mafe wan naven, ku we u bav u bapiren xwe hildane, dikin? Qe Yezdan bi xweber ji bona wan tu berateyen bi hez ji ne hinartine. Idi hun heviya hatina (wan sapatan) bikin, bi rasti eze ji bi we ra bibme ji wane hevidar

[72] Idi (gava ku sapat bi wan da hatiye) me ji (Hud) u ewan nedimen (bi Hud ra hebune ji wan asitan) bi dilovanike ji me, fereste kirin, me du va wanen, ku berateyen me didane derewderandine biriye u sixwa ewan bawer ne dikiribune

[73] U (me) li bal (komale) Semud da, biraye wane Salih (bi pexemberi sandiye, Salih ji bona wan ra aha) gotiye: "Gele min! Hun (hey) perestiya Yezdan (bi tene) bikin, ji bona we ra ji pestire wi tu (yezdane babete perestiye) tune ye. Bi rasti ji Xudaye we li bal we da berateyen xuyayi hatine. Eva deva hane deva Yezdan e, ji bona we ra beratek e, idi hun dest ji we deve berdin, ji bo ku ewa deva di zemine Yezdan da bicere u hun tu sikatiye bi we deve nekin, ji bo ku sapateke dilsoz bi we da neye (we negire nava xwe da)

[74] U hun (gele min!) Ewe gava ku (Yezdan) hun ji pisti (komale) Ad (di zemin da xistibune) sunmayi u ewi hun di zemin da ewirandine, bira xwe binin. Hun (ji bona ewra xweya zivistane) di deste zemin da koskan (ava dikin) u (ji bona ewra xweya havine ji) ciyan dikolin xaniyan ce dikin, idi hun qenciyen Yezdan bira xwe binin u hun ji bona, ku di zemin da tevdani bikin li bal hev da nerevin

[75] Ewe desta ji komale (Salih) e ku bi mezinayi xwe qure dikirin, ji bona wane be hezen xweyen ku (bi Salih bawer kirine aha) gotine: "Qey hun dizanin, ku Salih ji Xudaye xwe (bi pexemberi) hatiye sandine?" (Ewan be hezan aha) gotine: "(Ere wusa ne!), Ewane ku (bi wan berateyen bi Salih ra) hatine sandine bawer dikin hene! Bi rasti em ji wan in

[76] Ewane qureti dikiribune (ji bona bawergeran ra aha) gotine: "Bi rasti em bi we tista, ku we bi we bawer kiriye, bawer nakin

[77] Idi Ewan sere deva me je kirin u ewan ji fermana Xudaye xwe derketin u (ewan ji bona Salih ra aha) gotine: "Salih! Ka heke tu bi rasti ji pexemberani, idi tu ewe (sapata) ku ji bona me ra hatina we peyman diki, ji me ra bine

[78] (Ji ve xwastina wan) ewe heje bi wan girtiye, idi ewan di xaniye xwe da li ser cokan ketine mane

[79] Idi (Salih) bere xwe ji wan fetiland (aha) gotiye: "Gele min, bi sond! Min biryaren Xudaye xwe ragihandine we u min ji bona we ra siret kirin u le hun ji siretvanan hez nakin

[80] U me (Lut ji li bal koma wi da bi pexemberi sandiye, Lut) di gaveki da ji bona komale xwe ra (aha) gotiye:" Gele min! Hun ca ewe toliya, ku tu keseki ji cihane ne kiriye, dikin

[81] Hun bi rasti jinan dihelin, li bal meran da bi dilxwezi tus dibin. Bi rasti hun komaleki destbela ne

[82] U pisyara komale (Lut) hey eva buye; (ji hev ra aha) gotine: "Hun (Lut u desta wi) ji gunde xwe derxin, loma bi rasti ewan kesan paqij in

[83] Idi me ji (Lut) u maline wi ji pestire jina wi (ji sapate) fereste kirin. Ewa (jinika) ji wane para da mayi buye

[84] U me li ser wan da baristeke wusa barand. Idi tu meze bike ka encama wane nusitemkar ca buye

[85] U me li bal (komale welate bi nav) Medyene ra ji biraye wane Su´eyb (bi pexemberi sandiye. Su´eyb ji wan ra aha) gotiye: "Gele min! Hun hey ji Yezdan (bi tene ra) peresti bikin. Bi rasti ji bona we ra ji pestire wi, tu yezdane (babete) perestiye tune ne. Bi rasti berateyen xuyayi ji Xudaye we, bal we da hatiye, idi hun pivan u kesne xwe (bi rasti) pek binin u hun (di pivandin u kesan da) di tiste merivan da ziyana wan nekin u hun ji pisti astiya ku di zemin da bi cih hatiye, disa (komale zemin) bi tevdani tev hev nekin. Heke hun bi rasti meriven bawerger bin, evan (siretan) ji bona we ra cetir in

[86] U hun (gele min!) ji bo ku hun bi tirsdanan u peymanan bidne merivan, ewan ji reya Yezdan xar bikin, ewane bi Yezdan bawer kirine (reya Yezdan ji wan ra bi xari bidne nisane wan) li sere hemusk reyan runenen. U hun (gele min!) ewi dane ku hun hindik bun (heza we tune bu) idi Yezdan hun pir kirin (hun hezdar kirin) bira xwa binin. U hun (gele min!) meze bikin: ka encama wane tevdanok ca buye

[87] Heke (gele min!) desteki ji we bi wan biryaren, ku ez bi wan (biryaran bi pexemberi) hatime sandine, bawer kiribin u desteki ji ji we bi wan bawer ne kiribin, idi hun binivin, heya ku Yezdan di nava me da berawani bike. Sixwa (Yezdan) bi xweber ji qenctire berewana ne

[88] Ewe desta mezinane ji komale (Su´eyb) ku xwe qure dikirin (pisyara Su´eyb aha dane u) gotine: "Su´eyb! Bi rasti eme te u ewane bi te ra bawer kirine, ji gunde xwe derxin, ya ji hune disa werne "ol" a me (din)." (Su´eyb) gotiye: "Heke em ji "ol" a we bezar bin ji (hune disa tekile me bibin)

[89] Bi sond! Heke ji pisti ku Yezdan em ji "ol" a we fereste kiribin, disa em bifetiline "ol" a we, di we gave da em bi vir derewan davejine Yezdan. Heke Yezdane Xudaye me para zivirandina li bal "ol" a we da neve, ji bona me ra para zivirandin qe ce nabe. (Zanina) Xudaye me hemu tist hildaye nava xwe me hey xwe hispartiye Yezdan. Xudaye me! Tu di nava me u di nava komale me da (di wi tista ku em teda tekosine bi hev ra dikin) rastiya wi derxe u tu bi xweber ji qenctire ferestekarani

[90] U ewe desta mezinane ji komale (Su´eyb) ku file bune (aha) gotine: "Bi sond (gele me!) heke hun bibne peyrewe Su´eyb, hun di we gave da ziyan dikin

[91] Idi ji pisti (van siretan) ewa sapata lerzandine bi wan girt, ewanan bi qerefiziki li ser cokan di xaniye xwe da mane

[92] Ewane ku Su´eyb dabune derewderandine hebun! Te digo qey ewan (di xaniyen) xwe da sahi u gesi ne ditine. Ewane ku Su´eyb dabune derewderandine hebune! Ewan bi xweber ziyan kirine

[93] Idi (Su´eyb) pista xwe daye wana (aha) gotiye: "Gele min! Bi sond; min ewan biryaren ku Xudaye min sandibun, ragihandiye we (ji bona we ra gotiye) u min ji bona we ra siret kiribun, idi (ji pisti van kirinan) gelo eze ca li ser komaleki file kovane bikim

[94] U me ciqa pexemberek sandibe (welateki) hey me (ewa welat u komale wi) bi tirs u xelayanen (ku me bi wan da aniye) girtiye, ji bo dibe ku ewan (komalan) lava bikin (ji wan kirinen xwe posman bibin)

[95] Pase me (temtela wan) guhurand; me di suna sikatiyan qenci dane wan, heya ewan (ji wan tengayan) fereste bune u (aha) gotine: "Bi sond! Bi bav u bapiren me da ji tengasi u fireti (miruz u sayi) hatibuye (ewan ji evan royen hanenan ditine)." Idi (ewan bi van dilxwaziyan mane, hemu tist birva kirine) haja wan qe ji wan ne maye, me ewan niske va (bi sapatan) girtin

[96] U heke (komale wan welatan) bawer kiribunan u (xuda)parizi kiribunan, meye ji bi rasti li ser wan da (deee) pir kirina ji ezman u zemin vekira u le ewan (di suna baweriye da) derewderandin ji xwe ra girtin, idi me ji bi sedema keda ku ewan kiribun, ewanan bi (sapatan) girtin

[97] Idi qey (komale wan welatan) bi xwe ewle dibin, ku sapata me di sev da ewan raketibin bi wan da neye

[98] Ya ji (komale wan welatan) bi xwe ewle dibin, ku ewan di dane taste da bi xweber bileyizin (haja wan bi wan ne mine) sapata me bi wan da neye

[99] Idi qey (ewan komale wan welatan) ji xaxe Yezdan ewle bune (ku idi nakebine defika Yezdan)? Ji pestire wan komale ku ziyana xwe kirine, qe tu kes ji xaxe Yezdan ewle nabe

[100] Qey hej (ewan sapaten ku bi sere wane bori da hatibune) ji bona vane; ji pisti komalen (zemine ku hatibune sapatdane) bune urta zemin (buyera bori ji wan ra nebuye reber)? (Hej ewan nizanin) heke em biven (ewan sapat bikin) em disen, ku ewan bi gonehe wan (sapat bikin) u em dikarin li ser dile wan duruf daynin, idi ewan bi xweber ji qe ne bihen

[101] Ewan welaten ku em hineki ji buyere wan ji te ra dibejin hene! Evanan ew in. Bi sond! Pexemberen wan bi berateyen xwuyayi va hatibune bal wan, le ji ber ku ewan (pexember ne xwe) hej di bere da dabune derewderandine, idi ewan nikarbune bi wan derewderandine xwe bawer bikin. Bi vi awayi Yezdan li ser dile filan duruf dike

[102] U em ji bona piren (wan komen bori ra) raste tu peyman girteki ne hatin, le em raste (wan koman) hatin, ku pire wan ji reya rast derketibune

[103] Me pase li pey wan da Musa bi berateyen xwe va, li bal Fir´ewn u koma wi da (bi pexemberi) sandiye, idi (Fir´ewn u rusipiyen wi) bi berateyen me cewr kirine, idi tu meze bike ka encama wane tevdanokger u (re derketokan) ca buye

[104] U Musa (aha) gotiye: "Fir´ewn! Bi rasti ez ji Xudaye cihane bi pexemberi (li bal we da) hatime sandine

[105] Babete ku ez ji pestire maf u rastiye qe tu tisti li ser nave Yezdan nebejim. Bi sond! Ez bi berateyen xwuyayi va ji Xudaye we (li bal we da bi pexemberi) hatime, idi tu zaren cihuyan bi min ra bisine (welate me, dest ji me berde)

[106] (Fir´ewn pisyara Musa daye, aha) gotiye: "Musa! Heke tu bi berateki va (li bal me da) hatiyi u tu bi rasti (dibeji), ka idi ewe (berate) bine (tu ji bona ci nivyaiyi)

[107] Idi (ji pisti van gotinen Fir´ewn, Musa) gopale xwe ji deste xwe berdaye, idi we gave da (gopal) buye zihaki xwuyayi (maye)

[108] U (Musa) deste xwe (ji paxila xwe) derxistiye, di we gave da (deste Musa) ji bona mezevanan, ji sipitayiye (dicirusi)

[109] (Ewe desta) rusipiyen ji komale (Fir´ewn aha) gotine: "Bi rasti eva (Musaye hane) anckereki pir zana ye

[110] Ewa dive ku we ji welate we derxe. Hun idi di hembere wi da ci ferman dikin

[111] (Civata Fir´ewn bi pisyari aha) gotine: "Tu Musa u bi biraye wi va bi hevidari bide hewdane u tu di welat da civinkaran bisine

[112] Bira ewan (civinkaran) hemusk anckaren pirzan ji bona te ra binin

[113] Gava anckar hatine bal Fir´ewn (aha ji Fir´ewn pirsine u) gotine: "Heke bi rasti em (di hembere Musa da) ser va hatin; bi rasti ji bona me ra xelat hene: (wusa nine)

[114] Fir´ewn ji wan ra bi pisyari aha gotiye: "Ere! (Ji bona we ra xelat hene) u hun bi xweber ji (di we gave da dibine) ji wane nezike (min)

[115] Ewan (anckaran ji bona Musa ra aha) gotine: "Musa! Idi (di cara yekem da) tuye (beratan) baveji, ya ji (di cara yekem da) em bi xweber in (peseyen xwe) davejin

[116] Musa (bi pisyari ji bona wan ra aha) gotiye: "Hun (peseyen) xwe bavejin." Idi (ji pisti) ku ewan peseyen xwe avetine, ewan cave kesan ji dane anckirine, ewan meriv dane tirsandine u ewan ancen mezin anine

[117] U me ji li bal Musa da (aha) niqandiye: "Tu ji gopale xwe baveje." Idi (ji pisti gava Musa ku gopale xwe avetiye) gopale (Musa) ewa (peseyen anckaran) digirt, (ya ji ewan meze kirin, ku gopale Mesa ewan tisten ewan aloze kiribune, li ser wan da xwe bi lez daveje, ewan ancen) wan kiri, heman wunda dibin

[118] Idi rasti derket (xuya bu) u ewan (ancen ku ewan aloze kiribune puc bune)

[119] Idi ewan di wura da ser berjer bune (bi vi awayi) ewan picuk ketine

[120] U ewan xwe bi kundeti berdane xware

[121] U (ewan anckaran aha) gotine: "Xudaye rasti me bi Xudaye cihane bawer kiriye

[122] Ewa Xudaye Musa u Harun e

[123] Fir´ewn (di pisyara swan da aha) gotiye: "He di berya ku min ji bona we ra destura (baweriye)ne dabu, we bi wi bawer kiriye! Bi rasti eva endezeke, ji bo ku hun meriven welat ji welat derxin, we di bajar da kiriye. Idi hune ji virha bizanin (ka bi sere we da e ci were)

[124] Bi rasti eze dest u pe we (cilo cep) bi rast u cep je bikim u pese eze we li sere ciqilan da darda bikim

[125] Ewan (di pisyara Fir´ewn da aha) gotine: "Bi rasti sixwa eme li bal Xudaye xwe da bizivirin

[126] U tu bi xweber ji, ji bo ku gava biryaren Xudaye me hatine bal me, em bi wan bawer dikin, ji me tul hildi. Xudaye me! Tu li ser me da di hembere van (asitan da) hewdani vala bike u tu me bi misilmani bimirine

[127] U desta rusipiyen ji komale, Fir´ewn (ji bona wi ra aha) gotine: "Qey tu dest ji Musa u ji komale wi berdide; ji bo ku ewan di zemin da tevdani derxn u dest ji te u ji Xudaye te berdin?" (Fir´ewn bi pisyari aha) gotiye: "Eme bi rasti (weki berya naha da disa) zaren wane kurin bikujin u eme jinen wan bi zindeti para da bihelin (ji bona ku em ji wan jinan zaren diliqye xebatkar hildin) u em bi xweber ji (li ser wan da) herciqokeren bi hez in

[128] Musa ji bona komale xwe ra (aha) gotiye: "Hun (gelo min! Ji bona hildana van asitan) ji Yezdan arikari bixwazin u hun (di hembere cefa wan da) hew bikin. Bi rasti zemin ji bona Yezdan ra ne, Yezdan ji bendeyen xwe ji ke ra bive; ewi dixe miratxure zemin. U encam bi xweber ji ji bona yezdanpariza ne

[129] (Komale Musa bi pisyari ji bona Musa ra aha) gotine: "Ewan (Fir´ewniyan) hej berya tu li bal me da ne hatibuyi, cefa didane me u ji pisti ku tu hatiyi ji disa cefa didine me." (Musa ji komale xwe ra aha) gotiye: "Goman heye ku Xudaye we, neyare we tesqele bike u (Xudaye we) we bixe sunma, di zemin da, idi Xudaye we li we meze bike, ka hun ca xebate dikin

[130] U bi sond! Ji bona ku Fir´ewn u hevalen wi evan qenciyen me bira xwe binin (ji wan kirinen xwe para da bizivirin) me bi salan ewan birci kirin u me bi kemasiya reca genim u beren daran ewan di xelayiyan da girtin

[131] Idi di gava ku ji wan ra qenciyek hatibe; ewan (aha) gotine: "Evan (qenciyan di ruye me da) ji bona me ra hatine." U heke sikatiyek bi wan da hatibe, ewan (aha) gotine: "Evan ji nutufa Musa u hevriyen bi wi ra ne (loma bi me da hatiye)." Hun hisyar bin! Bi rasti nutufa wan li bal Yezdan e, le pire wan bi ve (nutufe) nizanin

[132] U (ewan ji bona Musa ra aha ji) gotine: "(Musa!) Ji bona ku tu me anck biki, tu ciqas u kinge ji bona me ra beratan bini, hey idi em bi te bawer nakin

[133] Idi (ji pisti van siretan ewan bi Musa bawer ne kirin) me ji li ser wan da berateyen cure u cureyen daveker: le mist u kuli u sipi u beq u awxun sandine. (Ji pisti hatina van beratan ji disa) ewan pozbilindi kirin (bi Musa bawer ne kirine) u bi rasti ewan komaleki gonehkar bune

[134] Idi di gava ku sapat bi ser wan da hat, ewan (ji Musa aha lava kirine) u gotine: "Musa! Tu ji bona me ra ji Xudaye xwe bi qedre wan peymanen, ku ewi daye te lava bike, heke tu (evan) sapatan li ser me raki bi rasti eme bi te bawer bikin u eme zaren cihuyan bi te ra (bi azadi) bisinin (welate we)

[135] Idi gava ku me li ser wan sapat, heya wi dane ku ewane bi xweber bigihejin sapate, rakiriye, ewanan heman ji peymana xwe para cune

[136] Idi (ji pisti ku ewan ji peyman xwe para cune) me ji ji wan tul hildaye. Ji bo ku bi rasti ewan biryaren me dabune derewderandine u ewan ji berateyen me be agah bun, me ewan di ro da fetisandin

[137] U me ewa komale (ku komale Fir´ewn) ewan be hez kiribune (ji xwa ra dane xebate) di rojhilat u rojava wi zemine ku me dora wi bi pirozi xemilandiye u (xwarin u vexwarine wi pir kiriye) xistine miratxur u bi sedema hewa zaren cihuyan (di hembere tesqeleyen Fir´ewniyan da) peyva (peymana) Xudaye te bi qenci li ser zaren cihuyan pek hatiye. U me ci tista Fir´ewn u komale wi (ji kosk u avayen bilind ava kirine) hemusk ji deriz kiriye

[138] U me zaren cihuyan ji deryaye borandin. Ewan (zaren cihuyane heya hatine cune bal wi komale, ku ji bona wan ra hinek put hebune, ewi komali li ser perestiya ji bona wan putan ra hew dikiribune. (Komale Musa ji Musa ra aha) gotine: "Musa! (Ka binhere, gelo ci dibe) ku tu ji ji bona me ra hinek yezdanan bigri, ca ji bona wan ra yezdanen (Lap) hene." Musa (di pisyara komale xwe da aha) gotiye: "Bi rasti hun komaleki wusa nin, bi xweber xwe davejine nezaniye

[139] Evan tisten ku ewa komala ji wan ra (peresti dikin) hene! (Bi "ol" a xwe va) deriz bune u tista ku ewan, dikin ewa bi xweber ji puc e

[140] (Musa ji wan ra aha ji) gotiye: "Ka, eze bi ci awayi ji pestire wi Yezdane, ku ewi hun li ser hemu cihane paydar kirine, ji bona we ra yezdaneki mayi bivem

[141] U (geli zaren cihuyan! Hun ewan) gave ku me hun ji komale Fir´ewne, ewanan hun bi sike sapatan, sapat dikirin, fereste kiriye, bira xwe binin. Ewan (komalan) zaren weyen kurin dikustin u jinen we para da bi zindi dhistin. (Hun dizanin, ka evan kirinan ciqa zor in?) U di vi da ji ji bona we ra ji Xudaye we asiteke mezin hebuye

[142] U me (ji bona perestiya xwe) ji Musa ra si sev peyman daye u (ji bona pekanina biryaran) me deh seve dine ji, peyweste kiriye. Idi rawen da Xudaye te ji bona Musa ra cil sev pek hatiye. (Ji pisti ku we Musaye bicuya bal Xudaye xwe, Musa) ji bona biraye xweye Harun ra(aha) gotiye: "Tu! Li pey min da di suna min da di nava komale min da bibe sunmayi min u tu (di nava wan da) astikari bi cih bine u tu nebe peyrewe wane tevdanok in

[143] Idi di gava ku Musa (di wi dane radewani da) hatiye bal me u Xudaye wi bi wi ra mijul buye. Musa (aha) gotiye: "Xudaye min! Xwe bide nisane min; ji bo ku ez li bal te da meze bikim." Xuda ji bona Musa ra aha) gotiye: "Bi rasti tu min nabini; le tu li bal ciye da meze bike, heke ciya di suna xwe da hewya, idi dibe ku tu min bibini. Ji pisti ku Xudaye wi xwe daye nisane ciya, idi ciya wusa belav bu (te digot qey) hirya jeniye, maye u Musa bi xweber ji bi xwe va cuye. Idi gava ewa bi xwe va hatiye ewi (aha) gotiye: "Bi rasti (Xuda)! Ez te ji hemu kemayan paqij dikim, ez (ji wan gotine xwe) li bal te da posman bume u ewane ku di cara yekem da bi te bawer kirine hene! Ez ji wan im

[144] (Xuda ji bona Musa ra aha) gotiye: "Musa! Bi rasti min bi pexembereya xwe (ku min ji bona te ra Tewrat daye) u bi axiftina xwe ye bi te ra, tu li ser kesan helbijartiyi. Idi tu (ewan biryaren) ku min daye te hilde u tu bibe ji wane sipaskar

[145] U me ji bona (Musa ra) di rupere (Tewrate da) hemu tist bi sireti u vekirina hemusk (biryaran) nivisiye (me ji bona wi ra aha) gotiye: "(Musa! Tu ewan biryar u siretan) bi hez bigire u (tu) fermana komale xwe ji bike; ji bo ku ewan qence wan biryaran bigirin (weki wan fermanan peresti bikin. Bi rasti eze di nezik da xani (u welate) wane ji re derketi bidime nisane we (ka min ca welate wan deriz kiriye)

[146] Di nezik da eze ewane ku di zemin da be mafi qureti dikirin (zanina) biryaren xwe ji wan bifetilinim. U heke ewan hemusk beratan ji bibinin, disa ewan bi wan beratan bawer nakin. Heke ewan reya rast bibinin ji, disa ewan ewe reya rast ji xwe ra bi reti nagirin. Heke ewan reya (pelid) bibinin, heman ewan ewe reya (pelid) ji xwe ra bi reti digirin. Bi sedema ku ewan, evan berateyen me ne (ji wan ra hatibun) dabune derewderandine u ewan bi xweber ji (ji wan beratan) be agah bune evan aha ji re derketine

[147] Ewane ku berateyen me u rasthatina di dane para da dane derewderandine hene! Kirine wan sewitiye. Ewanan hey bi keda kirine tene asitkirine

[148] U komale Musa ji pisti (gava Musa cuye ji bona wi dane radewaniya Xudaye xwe ) ji xisre xwe tokela golikeki (bi xudati ji xwe ra girtine) ji bona tokela we (golike ra) dengek hebuye. Qey ewan nabinin, ku ewa (golika) bi wan ra naaxive u ji wan ra qe tu reki ji nade nisandane? Ewanan, ewa (golika ji xwe ra) bi xudati girtine, ewanan cewr kirine

[149] U di gava (ji posmaniya wan, ewan armance wan pelisi) kete deste wan u ewan ditin, ku bi rasti ewan reya rast wunda kirine. Ewanan (aha) gotine: "Bi sond! Heke Xudaye me li me dilovani neke u nusitemen me ji bona me ra nebaxisine, bi rasti eme bibne ji wane ziyan kirine

[150] U di gava ku Musa (ji wi radewana xweya bi Xuda ra) fetilya hatiye bal komale xwe, bi hers u kovani (ji komale xwe ra aha) gotiye: "We ji pisti min ciqa sunmayeke sik kiriye! We lez kir; (heviya) ku ez bi fermane Xu- daye we va (li bal we da bizivirim) neman. U Musa (ruperen Tewrate) avet bi sere (biraye xweye Harun) girtiye li bal xwe da (bi hincirandin) kisandiye. (Biraye wi; Harun ji bona wi ra bi pisyari aha) gotiye: "Kure diya min! Bi rasti komal ez be hez kirim u nezik bun ku min bikujin, idi tu neyaran bi min nede kenandine u tu min ji vi komale cewrkar nehijmire

[151] (Musa ji Xuda aha lava kiriye u) Gotiye: "Xudaye min! Tu min u biraye min bibaxisine u tu me herdukan bixe nava dilovaniya xwe. Bi rasti her tu i dilovane dilovinan

[152] Bi rasti ewane ku golik (ji xwe ra bi xudati) girtine hene! We di nezik da ji Xudaye wan, bi wan da xesmeki were u we riswabuneke di jina cihane da bi wan bigire. Bi vi awayi em virekan celat dikin

[153] U ewane ku kare sikati kirine, pase ji pisti (sikatiye) posman bibin u bawer bikin hene! Bi rasti Xudaye te ji pisti van (kirin u posmaniyan, ji bona wan ra) baxiskare dilovin e

[154] U di gava hersa Musa daniye, idi Musa (ruperen Tewrate) hildaye di nivisandina (ruperan da eva) hebuye; (evan ruperan) ji bona wane ku ewan hey ji bona Xudaye xwe (xwe ji kirina gonehan) diparisinin, renisan u dilovinek e

[155] U Musa ji komale xwe (ji bona wi dane radewani, ku Xuda ji bona baxisandina gonehe wan peyman dabuye) hefte mer, helbijartibuye. (Idi gava ewan hatibune, ewan ji mijulya Musa u Xuda hej pirtir aha gotine: "Heya em Yezdan bercavi nebinin, em bawer nakin.") Ji piste ve hejeke bi tirse wusa ewan girtine (ewan ji tirsa ji xwe va cune. Musa aha lava kiriye u) gotiye: "Xudaye min! Heke te biva, teye hej di berya naha da ewan bi teve min va tesqele bikirinan; qey tuye me bi wan kirine evsenen ji me tesqele biki? Eva (tesqela hane) hey ceribandina te ye. Tu bi we ceribandina xwe ji ber hinekan reya xwe wunda diki u tu evine xwe ji bi we ceribandine tini reya rast. Serkare me hey tu i, idi tu (evan sikatiyen me) ji bona me ra bibaxisine u tu li me dilovani bike u tu bi xweber ji qenctire baxiskarani

[156] U tu di ve cihane da ji bona me ra qenciyan binivise u di dane parada ji (qenciyan binivise) bi rasti em (di reya rast da) li bal te da hatine." (Xuda di pisyara Musa da aha) gotiye: "Ez kijani bivem, ewi raste sapata xwe tinim u dilovaniya min bi xweber ji hemu tist hildaye nava xwe da. Ez ji bona wane ku xudaparizi dikin u baca (male xwe) didin u ewane ku (bi van salixan) bi berateyen me bawer dikin, idi (dilovaniya xwe) dinivisim

[157] (Ewane ku eze dilovaniya xwe ji bona wan ra binivisim hene!) Ewan di Tewrat u Incila li bal xwe da raste (salaxe) wi pexembere (ku di cara yekem da ji wi komale hatiye sandine) hatine ku nivisandiye awil bune peyrewe wi pexemberi. Loma ewa (pexembera fermana wan bi qenciyan u parisandina wan ji sikatiyan dike u ji bona wan ra tisten paqij durist dike u tisten qirej ji li ser wan ne durist dike u bare wane giran li ser wan radike u ewan bend u zinciren ku ewan pe hatibune giredane ji (yani ewan xwarin u vexwrinen, ku ewan cihuyan bi xweber li ser xwe qedexe kiribune; ewa ewan qedexan li ser wan radike). Idi ewane ku bi wi (pexemberi) bawer kirine u ewane ewa ji xwe ra mezin girtine u arikarya wi kirine u bune peyrewe we ruhnaya ku bi wi (pexemberi ra) hatiye hinartine hene! Evan bi xweber in, hey fereste bune

[158] Tu (Muhemmed! Ji bona wan ra aha) beje: "Geli kesan! Bi rasti ez ji wi Yezdane, ku maldarya ezman u zemin hey ji bona wi ra ne, li bal we hemuska da ji bi pexemberi hatime sandine. Ji pestire wi tu yezdanen mayiye (babete perestiye) tune ne. Hey ewa dijit u dimirine. Idi hun bi Yezdan u bi wi pexembere wiyi yekemi bawer bikin, ewa (pexemra bi xweber ji) bi Yezdan u bi peyven (Yezdan) bawer dike u hun (geli kesan!) bibne peyrewe wi (pexemberi) dibe ku hun werin reya rast

[159] U ji komale Musa desteke wusa hebune; (meriv) li bal rastiye da dibirin u bi rastiye ji dadvani dikirine

[160] Me ewan (neviyen Yaqub, ku ji danz deh kure wi) hebune; her yeke xistiye lezim u komake nevi. Idi di gava komale (Musa) ji Musa av xwestine; me li bal Musa da (aha) niqandiye: "(Musa!) tu gopale xwe li kevir bixe." Idi (ji pisti ku Musa gopale xwe li kevir xistiye) ji kevir danz deh kani zaye. Bi sond! Her komeki ciye av vexwarina xwe zanibuye. U me li ser wan (di kesa bi nav Tiyehe da) bi ewran siwan kiriye u me (ji bona xwarina wan) li ser wan da gezo u (goste) qarutke hinartiye. (Me ji wan ra aha got: "Idi) hun ji wan rojiyen titalen ku me daye we bixun." Le ewan (ji wan cewren xwe) li me tu cewr ne kirine, ewanan bi xweber li xwe cewr dikirin

[161] Di gava ku ji wan ra (aha) hatibuye gotine: "Hun di vi bajari da be ewir in u hun ca hez dikin, wusa ji xwarine wi bajari bixun u hun (aha ji Xuda lava bikin u) bejin: "(Xuda! Tu) me bibaxisine (gonehen me ji me dayne) u hun di dere bajar da bi kundeti bikebine (hundure) bajar; eme ji bona we ra gonehen we bibaxisinin. U eme ji bona qencikaran ra hej qenciyan pir bikin

[162] (Ji pisti van fermanan) idi ewane cewrkaren ji wan (ewa gotina me ji wan ra) gotibu; bi wan gotine qe ji wan ra ne hatibuye gotine, guhurandine, me ji (ji pisti guhurandina wan) ji ezmanan li ser wan da, bi sedema ewe cewra ku ewan dikiribune sapatek sandiye

[163] U tu (Muhemmed! Ji wan cihuyen cewrkar) pirsa (temtela) wan gundiyen, wi gunde ku dere deryaye dabune, bike. Ewan gundiyan di roya semiye da dest ji biryaran berdidan (necira masiyan dikirin). Di roya we semiya, ku ewan (ewa semiya ji bona perestiya Yezdan helbijartine) masiye wan (ji deryaye) li bal wan da diherikin dihatin u di roya we semiya, ku ewan (di we semiye da peresti ne dikirin; le ewan ewa semeya ji bona necira masiyan hilbijartine) masiyen wan (ji deryaye) li bal wan da ne dihatin. Me bi vi awayi bi sedema ku ewan ji reya (rast) derdiketin, diceribandin

[164] U di gava desteki ji wan ra (aha) gotibune: "Hun ji bona ci li ewi komale ku Yezdane ya ewan tesqele bike, ya ji ewan bi sapateke zor, sapat bike, siretan dikin?" (Ewan siretvanan di pisyara wan da aha) gotine: "Evan sireten me, dibe ku li bal Xudaye we ji bona me ra (gava ji wan be pirsine; ka we ji bona ci ewan qedexeyen roya semiye di nava xwe da rakirine, disa we necira masiyan kiriye? Ewan pisyara xwe aha bidin: "Ka tu keseki ji bona me ra ne gotibu, necire nekin." Bibe tati u dibe ku ewan xwe ji wan kirinan biparisinin (bi gotina Xuda bikin)

[165] Idi (ji pisti siretan) gava ewan ew sireten li wan hatibuye kirine birva kirine, me ji ewane ku xwe ji sikatiyan diparisandin fereste kirine u me ewane ku cewr kiribune ji bisedema ji reya (rast) derdiketibune, bi sapateke zor girtine

[166] Idi (ji pisti wan siretan) gava ewan (ji siretvanan) hers bune ewan (disa ji reya rast derketine necira masiyan di roya semiye da, kirine) me ji ji bona wan ra (aha) gotiye: "Hun (geli cewrkaran! Ji diliq u qenciyen merivatiye derkebin bikebine diliqe) meymune pekeni

[167] Di we qave da Xudaye te li wan (aha) qir kiriye u (ji wan ra gotiye): "Xudaye te li ser wan da meriven wusa bisine, ku ewan merivan van (cewrkaran) heya roya rabuna hemu da bi sike sapatan, sapat bikin. Bi rasti Xudaye te bi lez celatvan e! U Xudaye te bi rasti baxiskare dilovin e

[168] U me ewan (cihuyan) di zemin da xistine cend komen wusa: Ji wan astikar hebun u ji wan xenci astikaran ji hebune u ji bo ku ewan li bal (reya rast da) bizivirin me ewan bi qenci u xirabiyan ceribandin

[169] Idi li pey wan da sunmanen wusa (koti) mane, ewan bune miratxuren pirtuka (Tewrate) ewan (aha) digotin: "Sixwa (ca dibe bira bibe) eme hey bene baxisandine." (Ji ber vi qasi) ewan (biryaren pirtuke) di hembere hineki ji male ve cihana hane riswa da, diguhurandin u heke weki wi mali ji ji bona wan ra mal be dayine, ewane ewi mali ji bigirin. Gelo qey ji wan, peyman li ser pirtuke ne hatibu sitandine, ku ewan ji pestire rastiye li ser nave Yezdan qe tu tisti nebejin? U ci tista di pirtuku da heye, ewi (ji merivan ra bi sireti) bejin? Bi rasri ji bona wane xudaparisi dikin, sunware para da cetir e. Idi qey hun bi hisi naponijin

[170] (Xudaparis) ew in ku xwe (bi fermane) pirtuke digirin u nimeja xwe (ca hatine fermankirine) wusa dikin. Bi rasti em kirya wane astikar wunda nakin

[171] U di gava me ciya ya (bi nav) Tur bi ser wan da weki siwaneki rakiribu, ewan goman dikirin ku ewa ciya bi ser wan da bikebe (wusa bezar mane. Me ji wan ra di we gave da aha gotiye): "Hun (geli kesan!) bi hiz bi wan (biryaren pirtuka) me daye we bigirin u hun ewan biryaran bira xwe binin. Ji bo ku hun bibne ji wane xudaparis

[172] U di gaveki da Xudaye te ji urta Adem, dumda wan girtiye u (Xudaye te ewan) bi xweber, li ser wan bi xweber xistiye nihrevan (sahid. Di we gave da Xudaye te ji wan aha pirsiye): "Ma qey ez Xudaye we ninim?" Ewana ji (di pisyara Xudaye te da aha) gotibune: "Ere! Em sahidiye didin (ku tu Xudaye meyi)." Ji bo ku hun di roya rabuna hemu da nebejin: "Haja me bi ve peymane tu ne buye," me eva peymana ji we girtiye

[173] Ya ji ji bo ku hun (aha ji) nebejin: "(Em ca bikin!) hej di berya naha da, bav u kale me (ji bona Yezdan ra) hevri ce kiribun u em bi xweber ji li pey wan (bav u kalan da) urteke be wecbun (loma me ji hevri ce kirin). Qey tuye idi me bikirine wane (ku rastiye) puc dikin, tesqele biki

[174] Ji bo ku ewan bifetiline bal (reya rast da) em beratan bi vekiri (rez dikin)

[175] (Muhemmed! Tu ji bona wan ra buyera) wi merive (ku ji zaren cihuya buye) bixune; di cara yekem da me ji bona wi ra (zanina) berateyen xwe dabu. Pase ewa ji (zanina) wan beratan rut buye (ewan birva kirine). Idi peliden ji (cihuyan) ketine pey wi, ewa bi vi awayi buye ji wane devbixun

[176] Heke me biva meye ewa bi van beratan paydar bikira (nav u nisane wiye bilind bibuya) u le (me ewa neva, nav u denge wi) di zemin da (bi rezili) hey maye u ew bi xweber ji buye peyrewe xwesiya xwe. Idi temtela wi weki temtela sa ne (kucik). Heke tu erise ji beheri ser, ya ji para da ji wi birevi; ewa hey zimane xwe derdixe li nave dixe. Temtela wan komale ku berateyen me derew didirin ji aha ne. Idi (Muhemmed!) tu eve ciroke ji bona (wan ra beje) dibe ku ewan (bi ve buyere) ramani bikin

[177] Temtela wi komale ku bi berateyen me derewan dikin ciqa sike! Ewan bi xweber li xwe cewr dikiribune

[178] Ewe ku Yezdan, ewa anibe (reya rast) sixwa ewa (di reya rast dane) u (Yezdan) kijani ji (reya rast) derxe, ewane ziyan kirine, bi rasti idi evan bi xweber in

[179] Bi sond! Me ji bona doje ra ji mecetir u kesan (weki candina) pir (afirandine). Ji bona van (dojeyan ra) dile wan heye, le ewan bi wi dili pisporeya (tu tisti) nakin, ji bona wan ra cav hene, ewan bi wi cavi (tistan) nabinin u ji bona wan ra goh hene, ewan bi wan gohan (tu tisti) nabihen. Evanan weki tarisan in, ji tarisan pirtir ji hej (reya xwe) wunda kirine. Ewane ku haja wan ji wan tune ye; evan bi xweber in

[180] Ciqa naven rind hene! Ewan ji bona Yezdan ra nin, idi hun bi qence navan gazi wi bikin u hun dest ji wane, ku ewan (bi we ra) di nave wi da tekosine dikin berdin. Ewanane di nezik da bi wan kirine xwe bene celatkirine

[181] U ji wan kesen ku me afirandine (destek) heye, ewan bi mali tene (reya rast) u ewan hey bi mafi ji dadi dikin

[182] Ewane ku bi berateyen me derewan dikin hene! Eme ewan di ciyeki wusa da hedi hedi sapat bikin, ku qe ewan pe nizan bin

[183] U ez ji bona wan ra nemaze (xususi) dan didim. Bi rasti xaxe min pir zexm e

[184] Ma qey ewan qe raman nakin, ku tu tepaketin bi hevale wane (Muhemmed ra) tune ye? Ewa hevale wan hey hisyardare (ji sapatan) bi xuyayi ye

[185] Qey ewan (bi ramani) di maldarya ezman u zemin da u di ci tisten ku Yezdan afirandine u dibe ku dane can sitandina wan nezik be, naponijin? Ewane ji pisti ve (Qur´ane) gelo we idi bi kijan axiftine bawer bikin

[186] Idi Yezdan kijani (ji reya rast) derxe, ji bona wi ra tu beled tune ye u (Yezdan) ewanan di qureti (u devxuniya wan da) kor dihele

[187] Ewanan ji te (Muhemmed!) pirs dikin; ka gave dane sandina rabuna hemuti (Qiyamete) kinge ye? Tu (di pisyara wan da aha) beje: "Bi rasti zanina wi dani hey li bal Xudaye min e. Ji pestire wi tu kes gava wi dani nade quyandine (hey ewa di gava wi da derdixe). Ewa dana wusa girane ku ezman u zemin ji nikarin hildin. We niske va bi we da were. Ewan pirsa wi dani ji te dikin, tu dibe qey te (hej bere da) ewa dana pirsiyaye pe zaniye. Tu (ji wan ra aha) beje: "Bi rasti zanina wi dani hey li bal Yezdan e, le piren kesan (bi vi rastiye) nizanin

[188] (Muhemmed! Tu ji bona wan ra aha) beje: "Ji pestire tista Yezdan va ye; ez ji bona xwe ra ji tu kar u ziyane nikarim bikim. Heke hun bi tisten ne xuyayi bizaniya, mine bi rasti qence pir bikirinan! U ji min qe tu sikati ji nedihat (ca bi sere min da ji ne dihat). Ez bi xweber ji ji bona komale bawer dikin, tirsdane (bi celat) u mizginvane (bi xelata) nim

[189] Eve ku hun ji yek nisake bi tene afirandine heye! Ewa Yezdan e, ji bo ku hogirya xwe bidne hev ewi ji we nisa zoya we ji afirandiye. Idi gava (zoya ner li bal zoya me da bi jinani cuya) zoya me bi bareki sivik avis buye. Ji pisti (ve buyere, li ser avisbune da dan u dem) borine, avisbuna we giran buye; Her du zoyan bi hev ra ji Yezdan (aha) lava kirine: "Xudaye me! Heke tu ji bona me ra zareki astikar bidi, bi sond! Eme bibne ji vane sipazkar

[190] Idi gava ku ewi ji bona wan ra (zareke) astikare be kemasi daye; ewan herdukan di afirandina (zaroke da) hevri ji bona wi ra girtine. Yezdan bi xweber ji ji wan hevriyen ewan girtine be gur e

[191] Ewanan ca ewan tisten ku hatine afirandine; qe tu tist ji ne afirandine ji bona wi ra dixne hevri

[192] Ewan hevriyan bi xweber ji ne ji bona (wan perestvananen xwe ra) u ne ji ji bona xwe ra bi xweber nikarin tu arikari bikin

[193] Heke hun ewan (havricekeran) gazi li bal reya rast bikin ewan disa nabin peyrewe we. Hun ci gazi wan bikin u hun ci xwe ker bikin (qe gazi wan nekin) li bal wan yek e

[194] Bi rasti ewan (perestvanen) ku hun ji pestire Yezdan (bi peresti) gazi wan dikin hene! Ewan ji hinek bendeyen weki we ne; (me ewan afirandine). Heke hun di doza (xudatiya wan da rast in): ka idi hun (bi peresti) gazi wan bikin, bi ra ewan ji pisyara we bidin

[195] Qey ji bona wan ra pe heye, ku ewan bi wi digerin? Ya ji ji bona wan ra dest heye, ku ewan bi wi dayine dikin? Ya ji ji bona wan ra qey cav hene, ku ewan bi wi cavi ditine bikin? Ya ji ji bona wan ra qey gonehen, ku ewan bi wi gohi bihistine bikin? Tu (ji bona wan ra aha) beje: "Ka hun gazi wan perestvanen xwe bikin; pase hun (bi hev ra) ji bona min ra endezan bikin, idi hun qe li min meze nekin (bira dile we bi min nesewite)

[196] Bi rasti ewa Yezdane ku (bi ser min da) pirtuk hinartiye heye! Serkare min bi xweber ewa ye. Ewa serkarya hemu astikaran ji dike

[197] U ewan (perestvanen, ku hun bi peresti) ji pestire (Yezdan) gazi wan dikin hene! Ewan nikarin arikarya we bikin u ewan arikarya xwe bi xweber ji nikarin bikin

[198] U heke hun gazi wan (perestiyen xwe ji bona astikarya xwe, ya ji ji bona ku ewan reya rast bidne nisane we) bikin; ewan (denge we) nabihen. Gava tu ewan dibini; tu dibe qey ewan li te meze dikin, ewan bi xweber ji qe nabinin

[199] Tu (reya) baxisandine bigire u tu fermana bi qenciyan bike u tu ji nezanan dest berde

[200] Heke pelid xidika te ani (ji bo ku tu ji wan ra biryaran ne beji) heman tu xwe baveje Yezdan. Bi rasti Yezdan bihisteki pir zana ye! (Ya ji heke ji pelid da birvakirinek ji te ra hat, te ji birva kir biryaren Yezdan ji wan ra ne got, gava kete bira te heman tu ji bona wan ra ewan biryaran beje u tu ji bona ve birvakirine ji Yezdan lavaya baxisandina xwe bike.)Bi rasti Yezdan bihisteke pir zana ye

[201] (Bi rasti ewane ku xudaparisi dikin hene! Gava ji pelid sewrandinek bi wan bigire; ewan heman lavaya baxisandina xwe, ji Yezdan tinine bira xwe). Idi di we gave da ewan (reya rast ji) dibinin

[202] U birayen (pelidan; file ji) hene! (Gava ji pelidan sewradinek bi wan bigire) idi pelid ewan (birayen xwe) di demen direj da, di xapandina xwe da dihele, pase ewan (ji wan kirine xwe ji dest) kurtayi nakin

[203] U di gava ku tu ji wan ra berateki neyni, ewan (di pisyara te da aha) dibejin: "Hej te xwe berev ne kiriye (heya tu beratan ji ji bona me ra bini)?" Tu (ji bona wan ra aha) beje: "Bi rasti ez hey dibime peyrewe wan berateyen, ku ji Xudaye min li bal min da hatiye niqandine. Eva (Qur´ana bi xweber ji) ji Xudaye we, ji bona wi komale bawer dikin, beled u dilovinek e

[204] U di gava ku Qur´an hate xwendine, idi hun ji bona (xwendina Qur´ane) gohdari bikin u hune xwe ker bikin; dibe ku hun (bi vi awayi bene dilovinkirine)

[205] U tu di dile xwe da bi zarin u bi dizi Xudaye xwe bira xwe bine; di sibe u evaran da (ji wi lavaya baxisandina xwe bike) be qirin (u hewar). U tu nebe ji wane (ji biranine) be goman in

[206] Bi rasti ewane li bal Xudaye te, hene! Ewanan ji perestiya Xuda, xwe qure nakin; ewanan (di hemu caran da ji Xuda ji kemasiyan) paqij dikin, ewan hey (ji bona Yezdan ra) kunde dibin

[1] (Muhemmed!) Ewan ji te pirsa (parkirina male) sore dikin. Tu (di bersiva wan da aha) beje: "Male sore; ji bona Yezdan u Pexember e (ewan ca biven wusa par dikin). Heke hun Bı rasti bawer bikin, idi hun Yezdan parisi bikin u hun di nava xwe da astikari bikin, hun bi gotina Yezdan u Pexembere bikin

[2] Bi rasti bawerger hey evan in: Di gava ji Yezdan te mijulkirine, dile wan ji tirsa daveje u di gava ku beraten wi ji wan ra te xundine, bawerya wan hej pirtir dibe, ewan (bawergeran bi xweber ji) xwe hispartine Xudaye xwe

[3] Ewan (bawergeren ku salixe wan borine) ev in: Nimeja xwe dikin u ji wan rojinen (rizq) ku me daye wan (bi xezanan) didine xurine

[4] Bi rasti bawergeren rast evan in. Li bal Xudaye wan ji bona wan ra paye u baxisandin u rojinen xwes hene

[5] Ca, gava ku Xudaye te, tu (ji bona qirina bi filan ra) ji mala te derxistibu (xwesa wan ne dicu, wusa ji par kirine sore ji xwesa wan nace). Bi rasti desteki ji bawergeran, rike xwe ji ciyuna qirine dianin

[6] Ji pisti ku rasti ji ji wan ra xuya buye (ku we ewane herne qirine) ewan disa ji bo ku necine qirine bi te ra tekosin dikirin. Tu dibe qey ewan li bal mirine da tene sandine; ewan ji bezar mane li cuna xwe meze dikin

[7] U hun (birva nekin) di we gave da Yezdan yek ji wan her du destan (desta ji Mekke derketibu ji bona qirina bi we ra u desta karwan vanen ku ji Same fetilibune) ji bona we ra peyman dabu (ku yek ji wan hey ji bona we ra ne). We bi xweber ji diva ku ewa desta (ji wane para we ye); ewa desta be hez e (ceke wan tune ye, be sturibin, ku tu ziyana ji wan ce nebe) le Yezdan bi xweber ji diva ku rastiye bi peyven xwe derxe u pocika filan ji idi bibire

[8] U (file u gunehkar) ciqa rike xwe binin ji ji bona ku rastiye maf bike u pucatiye ji puc bike, Yezdan evan kirinan dive

[9] Di wi gave da we bi lava ji Xudaye xwe arikari dixwest. Idi (Xudaye we) ji bona we ra (aha) bersiv daye, "Bi rasti ez e bi hezar firisteyen li pey hev arikarya we bikim

[10] Yezdan ji bona ku dile we bi arikarine wan (ferestan ji tirsa wan neyaran) bi nive u ji bo ku (eva servahatin) bibe mizgin (ji bona we ra, ku hun idi pas da ji servahati bin) eva arikarina hane bi we kiriye u bi rasti arikar in (u servahat in) hey li bal Yezdan e. Bi rasti Yezdan servahate bijejke ye

[11] Di we gave da (ji bona ku hun di qirina Bedre da ji tirsa neyaran) ewle bibin, Yezdan li bal .xwe henijandinek bi we da aniye, ji bo ku ewa we paqij bike u sikatiyen ku pelid (didane we, ji bona we ra aha digot: "Heke hun li ser reya rast bunan, hun di ve qirine da be av ne diman." Evan sevirandinan) ji we behere u ji bo ku dile we (bi servahatina li ser wan da) gire de u pe we ji (di hembere wan neyaran da) bi cih bine, ew; ji ezmanan di ser we da avek hinartiye

[12] Di we gave da Xudaye te li bal firistan da (aha) niqandiye: "Bi rasti (geli firistan!) ez bi we ra nim, hun idi (dile) bawergeran (bi qinyatan) bidne nivandine ez e ji di dile wan e file da tirse berdim. Hun (geli firistan!) Li ser stuye wan filan bixin hun li hemu tili u peciye wan bixin (ji bo ku ewan nikar bin suran hildin pes va herin)

[13] We (celata wan e aha be;) loma ewan di hembere Yezdan u di hembere Pexembere wi da derketibune. Kijan di hembere Yezdan u di hembere Pexembere wi da derkebe, idi bira (ewa bizane!) bi rasti Yezdan (ji bona wan ra) zor sapat e

[14] Idi hun (geli filan!) ewe sapata (hane di ve cihane da) cesne (tam) bikin u bi rasti ji bona filan ra (di para da ji) sapata agir heye

[15] Geli ewane, ku we bawer kiriye! Di gava ku hun (ji bona qirine derketin cun, hun) raste filan hatin (we dena xwedaye, ku ewan) filan pir in, idi heman hun pista xwe nedine wan para da nerevin

[16] U kijan di wi dani da pista xwe bide wan (para da here) bi rasti idi ewa rasti xesmeke Yezdan e wusa hatiye, ewra wi hey doj e, ewa doja cika sike ewran e! Ji pestire; heke paracuna wi, ji bo ku ewa (ji bona neyaran ra xaxan darxe; bi awayeki dine qirin bike) ya ji para da here bal desteke mayi (ji hevale xwe) ku di teve wan da (bi filan ra qirine bike)

[17] We ewan (di wi dani da bi heza xwe) ne dikustin! Le idi Yezdan ewan dikustin. U di gava ku te (ceke qirine) diavete wan, te ewan (cekan) ne diavet, le Yezdan ewan (cekan) diavete wan (ewan cekan ji bi zanina ji Yezdan digihijtine armancen xwe). Ji bo ku (Yezdan) bi vi arikarikirine bawergeran (bi qenciyen) rind qenciyan bike; eva arikarkirina hane bi we kiriye. Bi rastiYezdan bihisteke pir zan e

[18] Bi van (arikarikirin u qenciyen hanenan we dit) bi rasti Yezdan xaxe filan sist dike

[19] (Geli filan!) Heke hun servahatine dixwazin, idi ji bona we ra servahatin, hat, (bi servahatina bawergeran, hun sernegun bun). U heke hun ji neyartiya (Pexember u hevale wi) xwe bidine para da, sixwa eva paradana hane ji bona we ra cetir e. (Na!) Heke disa para da bizivirin (ji bona qirin u neyartiya Pexember u hevale wi) sixwa eme ji (ji bona arikarkirina Pexember u hevale wi) para bizivirin (hune disa sernegun bibin). U koma we ciqa ji pir dibe bira bibe, disa ewa koma we, we ji sapata (serneguni ye) nade para da. U Yezdan bi xweber ji bi rasti bi bawergeran ra ne

[20] Geli ewane ku we bawer kiriye! Hun bi gotina Yezdan u Pexembere wi bikin u hun (fermanen Yezdan) dibehin (bi zanin) pista xwe nedine (wan fermanan)

[21] U hun ji weki wan komalen ku (aha) gotine: "Me bihist", nebin. Le qe ewan ne bihistibune (cima qe ewan weki fermanen Yezdan xebat ne dikiribune)

[22] Bi rasti 1i bal Yezdan betere reweran; ewan reweren, ku ker in u lal in qe ji tu tisti his hilnadin hene! (Evan reweran) bi xweber in

[23] U heke Yezdan zanibuya ku di nava wan da qenciyek heye, we Yezdane (biryaren xwe) bi wan bida bihistine. U heke Yezdan (biryaren xwe) bi wan bida bihistine ji. sixwa disa ewane pista xwe bidana wan (biryaran) para da bicunan

[24] Geli ewane ku we bawer kiriye! Gava Yezdan u Pexember hun li bal wan (biryaren) ku ewan ji bona we ra jina (hebune) didin, gazi kirin; hun ji bona wan ra bersiva (lite kirin) bidin. U (geli ewane ku we bawer kiriye!) Hun bizanin, bi rasti Yezdan dikebe nava meriv u (miraze) dile wi da u (hun bizanin) ku hune bi rasti li bal (Yezdan da) bene kom kirine

[25] U (geli ewane ku we bawer kiriye!) Hun ji we asita, ku ewa xuri ji bona wane ji we ne cewr kirine nine, xwe biparisinin. U hun bizanin! Bi rasti Yezdan zor sapat e

[26] U hun ewe gava, ku hun hindik bun, hun di zemin da dihatine herci qandine, hun ditirsiyan, ku (neyaren we) we niske va bi ser we da bigirin, we bifetisinin, bira xwe binin: Di we gave da idi ewi hun (bi nivandin) ewirandin u ewi hun bi arikarkirina xwe bi hez kirin u bi paqije rojiyan hun dane roji kirine, dive ku hun bi rasti sipaziya wi bikin

[27] Geli ewane ku we bawer kiriye! Hun qelpiya Yezdan u Pexember nekin, ji bo ku hun bi zanin di wan tisten bi ewleti (li bal we da hatiye danine) qelpi nekin

[28] U hun (bizanin!) ku bi rasti mal u zaren we (ji bona we ra sedemen) ceribandina (gonehan in) u (hun bizanin!) bi rasti li bal Yezdan kirene mezin hene

[29] Geli ewane ku we bawer kiriye! Heke hun parisiya Yezdan bikin bi rasti ewe ji bona we ra puci u rastiye ji hev derxe u bi rasti ewe sikatiyen we li ser we rake u ji bona we ra baxisandine bike. Bi rasti Yezdan bi xweber ji xweye rumeta mezin e

[30] Kane! Di gaveki da ewane file ji bo ku te (Muhemmed!) bigirin girebidin, ya ji te bikujin, ya ji te (ji welat) derxin; divan ku ji te ra xexan darxin. Ewan tevdira xaxan dikirin u Yezdan ji (ji bona wan ra) tevdira xaxan dibine. U Yezdan bi xweber ji qenctire ji wane tevdira xaxan dibineye

[31] U di gava ku beraten me ji wan ra te xwandine ewan (aha) gotine: "Bi sond! Me bihist (idi bes e) heke me biva, meye ji weki van (peyvan) bigotinan. Bi rasti evan (gotinan) hey ciroken bere ne

[32] U di gaveki da ji ewan (ji Xuda lava kirine aha)gotibune: "Yezdan! Heke bi rasti eva (pirtuka hane) maf e, bi rasti ji bal te hatiye; idi tu li ser me da ji ezmanan keviran bibarine, ya ji tu ji bona me ra sapateke dilsoz bine

[33] U Yezdan bi xweber ji; ji bo ku tu di nava wan da i ewan sapat nake, Yezdan ewan sapat nake, heke ewan ji kirine xwa posman bibin

[34] U idi (gava tu ji nava wan derketi) ji bo ku Yezdan sapat neke ci maye? Ewan bi ewan bi xweber ji (merivan ji sertedana) mizgevta (bi nav) Mescid ul-Heram didine para da, ewan qe ji bona we mizgevte ra ji serkar ne bune. Serkare we mizgevte hey xudapariz in. Le piren wan bive (serkaryi) nizanin

[35] U nimeja wan di mizgevte da ji pestire fitandin u cepik li hev xistine, tu tist nine. Idi (geli filan!) ji bo ku hun fileti dikin; hun saparte cesne (tam) bikin

[36] Bi rasti ewane ku fileti dikin hene; ewanan male xwe didine xwarine, ji bo ku ewan reya Yezdan li ber merivan bigirin. Idi ewane di nezik da ji disa ewi male xwe bidin, pase we ewa mal sixurandina wane ji bona wan ra bibe kovan pase ewane sernegun ji bibin. U bi rasti ewane bune File hene! Ewane li bal doje da kom bibin

[37] (Ewan kom dibin) ji bo ku Yezdan sikan, ji titalan raqetine u, ewan sikan dicivine li ser hev datine, idi ewan sikan hemuskan teve hev dike pase ewan sikan dixe doje. Idi ewane ziyan kirine hene! Evan filan in

[38] Tu (Muhemmed! Ji bona wane bune file ra aha) beje: "Heke ewan (filan ji neyartiya Pexember u ji qirina bi wi ra) xwe bidine para da, we ji bona wan ra, ewan kirine wanen bere bene baxisandine u heke ewan (filan) disa li bal (neyarti u qirina bi Pexember ra) bizivirin: idi bi sond! Reya (sapatdana wan komalen di berya wan da borine heye!) We ji bona van ra ji (bet pekanine)

[39] U (Geli bawergeran!) Hun bi wane (file ra) qirine bikin heya (di cihane da) tevdani nemine u heya ku ol hemusk ji ji bona Yezdan ra bimine. Heke ewan (filan dest ji qirin u tevdane) berdan (bira ewan bizanin!) ku bi rasti Yezdan, ewan tisten ku ewan dikin, dibine

[40] U heke ewan ji wan kirinan (dest ber nedan); pista xwe dane we, idi hun bizanin! Ku bi rasti Yezdan serkare we ye. Ciqa serkareki qenc e u ciqa arikareki qenc e

[41] U hun (geli ewane ku we bawer kiriye!) bizanin: We di roya, ku her du destan (di qirina Bedre da) rasti hev hatine, we ci mal sor kiriye; ji wi mali penca yek, ji bona Yezdan ra ne: Ewa ji bona Pexember u lezimen wi u sewiyan u xezan u rewiyan (te sixurandine). Heke we bi Yezdan u bi wan biryaren, ku me di roya her du deste teve hev bibun, ji bona rasti u puciti ji hev raqetine li ser bende xwe da hinartiye, bawer kiribin (parkirin wusa ne). Bi rasti Yezdan li ser hemu tistan disi

[42] Di we gava hun di rubare newale (nezike Medine da) bun, ewan (neyaran ji) di rubare newale aliye dure (Medine da) bun u karwane wan ji di jera we da (li dere deryaye di terazina ave da hewya bune).Ya ji (di we gava, ku we ji bona jina cehani, kelepur divan: ku hun li talane wan xin, ewan ji ji bona armancen dur, divan, ku Muhemmed bikujin pasya we binin u siyariyen wan ji di aliye deryaye da li jera we da diterezina ave da hewya bun; dideyaniya we bi hesani dikirin.) Heke we (geli bawergeran!) peymana dane radewani (ji bona qirina Bedre bida wan neyaren xwe) weye di wi dani da tekosini bi hev ra bikirinan, hune para biketinan. Le ji bo ku Yezdan ewa buyera (ji bona tesqela wan) pek hatiye bine ci, ewane tene tesqelekirine, li ber cavi bene tesqelekirine u ewane tine jine ji li ber cavi bijin, ewa buyera pek ani. Bi rasti Yezdan bi xweber ji bihisteke pir zana ye

[43] Di we gave de Yezdan ewan (neyaran) di xewna te da bi hindika i dane nisane te. U heke (Yezdan) ewan (neyaran) bi pirati bidana nisane te hune bezar bibunan, weye bi hev ra (ji bona buyere) tetosin bikirinan, hune ji hev bicunan. Le Yezdan hun (ji ve buyera hane) ferestandin. Bi rasti Yezdan bi tista di singan da heye dizane

[44] Di we gava (ku hun raste hev hatin) ji bo ku Yezdan ewa buyera (ji bona tesqeledana wan) pek hatiye, bine ci; ewan (neyaran) di cave we da hindik dida xuyandin u hun ji di cave wan da hindik dikirin, sixwa hemusk buyer ji li bal Yezdan da dizivirin

[45] Geli ewane ku we bawer kiriye! Di gava ku hun rasti koma (neyaran) hatin, idi hun di hembere wan da ji bona qirine) bi ci hew bikin, ji bona ku hun bi servahati fereste bibin, hun Yezdan pir bira xwe binin

[46] U hun (geli bawergeran!) bi gotina Yezdan u Pexembere wi hun (bi hev ra) tekosine nekin. (Heke hun bi hev ra xir bikin) we, idi hune ji hev bezar bibin u we bena (ve bezarbuna we) here (neyaren) we u hun (li hembere wan neyaran) xwe da hew bikin. Bi rasti Yezdan bi hewgeran ra ne

[47] U (geli bawergeran!) hun ji weki (wan alotiyen filan, ku ji bona qirine) bi pesnan u ji bona ku nav u denge wan li pey wan da be gotine ji welate xwe derketine, nebin. Ewan (filan hene!) ewan reya Yezdan li ber merivan dibirin; ewan duruti dikin. U tista ku ewan dikin Yezdan hildaye bine zanina xwe

[48] U di we gave da pelid kirinen wan ji bona wan ra xemilandi buye u pelid ji bona wan ra (aha) gotiye: "Di iro da servahatina tu kesi bi ser we da ce nabe u bi rasti ez bi xweber ji ji bona we ra heval im." Idi gava ku her du deste (ji bona qirine hatin) ji hev ra xuya bun (pelid) di para da li ser her du guzeke xwe teisi (ji wan reviya) u ji wan ra ji (aha) gotiye: "Bi rasti qe tu gur u gumana min bi we tune ye: Loma tista ku hun nabinin, ez dibinim, bi rasti ez ji Yezdan ditirsim. Bi rasti Yezdan bi xweber ji zor sapat e

[49] Di we gave da (ewane) duru u ewane ku di dile wan da nexwesiya (dexesi u filetiye) heye (aha) digotin: "Ola van, evan ji avaru derxistine." (Gotina wan nine, le) kijan xwe hispere Yezdane servahate bijejk e, idi ewa serfiraz e

[50] Xweziya di gava can sitandina wan da; ku firiste li ber u pista wan (filan) dixin, ji wan ra (aha) dibejin: "U hun (geli filan!) ka idi sapata sewate cesne (tam) bikin", te temtela wan bidita, ka cabu

[51] Eva (sapata hane ku bi we da hatiye) bi sedema wan keden we ne, ku hej di bere da (we ji bona xwe ra peskoci sandiye) bi ci te. (Heke ji bona wan nebe) bi rasti Yezdan ji bona bendan ra qe cewrkar nine

[52] Weki temtela hevriyen Fir’ewn u temtela wan komen ku di berya (hevriyen Fir’ewn da) borine: Ewan ji Beraten Yezdan dabune derewderandine, idi Yezdan ewanan bi gonehen wan sapat kirine (ewan tune kirine), Bi rasti Yezdan bi heze zor sapat e

[53] Eva (aha) ye; bi rasti Yezdan gava ku qenciyeki bi komaleki bike, heya ewa komala bi xweber ewe qenciye neguhure, ewa ji qenciya xwe ji wan naguhure. Bi rasti Yezdan bihistoke pirzane ye

[54] Weki temtela hevriyen Fir’ewn u temtela wan komalen ku di berya (hevriyen Fir’ewn da) borine; ewan ji beraten Xudaye xwe dabune derewderandine, idi me ji ewan bi gonehen wan tesqele kirine u me hevriyen Fir’ewn (di ave da) fetisandin. U bi rasti ewan hemusk ji cewrkar bune

[55] Bi rasti ewane file hene! Ewanan li bal Yezdan betere reweran in, idi ewan qe bawer nakin

[56] (Muhemmed!) Ewan kesen (ji wan filan) ku te peymana (astiye) dabuye wan hene! Ewan di her care da pase peymana xwe sikenandine u qe ewan bi xweber ji parisvaniya we peymane nakin

[57] Tu (Muhemmed!) ewan kinge di qirine da bigri, idi tu wusa bini sere wan; ji bo ku ewan, ji bona wane ku li peywan da te bibne sodret (idi peymana xwe nesikenin). Bi rasti dibe ku ewan, evan kirinan bira xwe binin

[58] U kinge tu tirsiya i, ji wi komale ku te bi wan ra peymana (astiye) daye: ku we ewane qelpi bikin (peymana xwe bisikenin) idi tu ji bi vekiri (hej di berya qirine da) ji wan ra (aha beje: "Ji vir ha, di nava me u we da qe tu peyman tune ye; ca hun dikarin wusa bikin)." Bi rasti Yezdan ji qelpan hez nake

[59] U bira ewane (ku di qirine da) pes va cune (fereste bune) goman nekin (ku we ewane ji sapatan ji pes va herin fereste bibin). Bi rasti ewanan qe me bezar nakin (ku hun bidne pey wan ewan bigirin u em ewan sapat bikin)

[60] U hun ji (geli bawergeran!) ci dikarin; di hembere wan (neyaran da bikin) ji bona ku hun (bi we heza we ye heyi) neyaren Yezdan u neyaren xwe u ewan neyaren mayine ku hun bi wan nizanin, le Yezdan bi wan dizane: bidine tirsandine, Hespen xweyen (Xame da) u ceken xwe ji bona (qirina bi wan neyaran ra) amade bikin. U hun di reya Yezdan da ci bisixurinin ewa ewe li bal we da (pas da) be kemai be dayine u qe tu cewr ji li we naye kirine

[61] U heke ewan (neyaran) ji bona astiye nezike we bun, idi tu ji (ji bona astiye ra) nezik bibe u tu xwe hispere Yezdan. Bi rasti hey (Yezdan bi tene ye) ku bihistoke pirzane ye

[62] U heke ewan (neyaran) biven, ku te (ji bona astiye) bixapinin, (haja te bi wan nemine, disa ewan qirine bikin) qe (tu kovanan neke!). Loma Yezdan bese te ye. Ewi (Yezdani) tu bi arikariya xwe u (bi arikariya) bawergeran (serfiraz kiri)

[63] U ewi di nava dile (bawergeran da) hogiri ce kiriye. Heke te (hemu heyine) di cihane da hene, bida ji disa te di nava dile wan da hogiri ce ne dikir, le Yezdan di nava wan da hogiri ce kir. Bi rasti ewa servahate bijejke ye

[64] Pexember! Ewan bawergeren ku bune peyrewe te hene! Yezdan bese te u wa ne

[65] Pexember! Tu ji bona qirine helana bide bawergeran. Heke ji we (bawergeran) bist meriven hewdai hebin; Ewane li du sed (merive neyar) servahatine bikin. U heke ji we sed meriven hewdai hebin; we ewane li hezar (meriven fileyen neyar) servehatine bikin. Loma bi rasti ewan komaleki wusa nin; qe qenci u xirabiyan ji hev dernaxin

[66] A, di naha da! Yezdan bare we sivik kiriye, loma bi rasti Yezdan zaniye ku di nava we da (meriven) be wec hene. Idi heke ji we sed (meriven) hewdai hebin; we ewane li du sed (meriven file) servahatine bikin, u heke ji we hezar (meriven) hewdai hebin; we ewane bi dustura Yezdan li du hezar (meriven fileyen neyar) servahatine bikin. Loma bi rasti Yezdan bi hewdaran ra ne

[67] Heya neyar di zemin da rind sernegun nebin, qe ji bona tu pexember (u hevale wi ra) durist nine, ku (ewan neyaran bigrin) zebun bibin (di hembere wan da mal bistinin ewan azad bikin). Hun (geli bawergeran! Male wan talan u tajan dikin dest ji qirine berdidin) jina cihan u xisre we diven. Yezdan bi xweber ji (ji bona wa ra jina) pas da dive. Bi rasti Yezdan servahate bijejke ye

[68] Heke hej bere da ji Yezdan (ji bona we ra peymana bi servehatina we) ne bori buya, we bi sedema van (mal hildan u zebun girtina we) sapateke mezin bi we bigirta

[69] Idi (geli bawergeran!) hun ji wan (malen) ku we (ji neyaren xwe) sori kirine, bi duristi u bi titali bixun u hun yezdanparisi bikin. Bi rasti Yezdan baxiskare dilovin e

[70] Pexember! Tu ji bona wane ku di deste we da zebun in (aha) beje: "Heke Yezdan bizane ku di dile we da qenci heye, we ji wan (gerewen) ku ji we te sitandine; cetiren wan bide we u we ji bona we ra gonehen we bibaxisine." Bi rasti Yezdan baxisgere dilovin e

[71] Heke ewan (zebunan) qelptiya bi te ra biven (bira ewan bizanin!) ku ewan hej di bere da qelpti bi Yezdan ra kiribune, idi ewi ji bona ku tu bi wan bikari) care daya te, ku tu ewan (biherciqini). Bi rasti Yezdan bi xweber ji pirzan e bijejke ye

[72] Bi rasti ewane ku bawer kirine u (ji bona qayilbuna Yezdan ji welat xwe) koc kirine u bi mal u cane xwe di reya Yezdan da tekosin kirine u ewan e, ku ewan (kocer u tekosingeran) di mala xwe da di ewirinin u arikariya wan dikin, hene! Evanan; hineke wan sarkare hineke wan in (ewan miratxuren hev in). Le ewane ku bawer kirine (ji bona qayilbuna Yezdan ji welate xwe) koc ne kirine, hene! Ewanan heya (ji welate xwe) koc nekin, qe tu serkariya we ji bona wan ra bi tu tisti ce nabe (hun ji bona hev ra ji nabine miratxur). Le heke (ewane ku ji welate xwe ji bona qayilbuna Yezdan koc ne kirine) ji we, di mafe ole da arikari xwastin; idi (di we gave da) arikariya wan, li ser we bi ve neve ye, ji pestire heke ewan arikari di hembere wi komale, ku di nava we u wan da peymana (astiye) hebe (hun nikarin arikariya wan bawergeran bikin). Sixwa Yezdan bi xweber ji tista hun dikin dibine

[73] U ewane bune file hene! Ewan ji hineki wan serkare hineki wan in (ewan miratxuren hev in). Heke (hun ca hatine fermankirine, wusa arikariya hev nekin) we di zemin da tevdan u ji rederketinen mezine ce bin (heza filane we pir bibe, hun Misilmane be hez bin)

[74] U ewane ku bawer kirine u di reya Yezdan da (ji welate xwe) koc kirine u tekosin kirine u ewane (ku kocgeran di mala xwe da) bi ci kirine u arikariya wan kirine hene! Evanan in, ku bi rasti bawer kirine. Ji bona van ra baxisandin u xarin ne xwes hene

[75] U ewane ku di pas da bawer kirine u (ji bona qayilbuna Yezdan ji welate xwe) koc kirine u bi we ra ji (bi neyaran ra) tekosin kirine hene! Idi evan ji ji we ne. (Geli bawergeran!) Sixwa di pirtuka Yezdan da; ewane ku ji bona hev ra lezimin, babettirin ku ji bona hev ra bibne miratxur u urt. Bi rasti Yezdan bi hemu tistan dizane

[1] Eva ji Yezdan u ji Pexembere wi li bal hevricekeren, ku we ji bona wan ra peymana (astiye) dabuye, (ewan ji ewa peyman sikenandine, ji bona gizbirina we) bi rasti belavok u desturek e

[2] Idi hun (geli filan!) di zemin da car mehan (be tirs) bigerin u hun evi ji bizanin! Ku hun nikarin Yezdan bezar bikin (ku idi Yezdan nikaribe sapate bide we) u hun (bizanin!) bi rasti Yezdane filan riswa bike

[3] U eva di roya meztire hece da ji Yezdan u ji Pexembere wi li bal kesan da belavanokeke, ku bi rasti ewan herduk ji ji hevriceker u ji peymana bi wan ra dai dest berdane (ji wan be gur u be goman in). Idi heke hun (geli kesan! Ji fileti u ji peyman sikenandinen xwe) posman bibin, sixwa (posmaniya we ji wan kirine we) ji bona we ra cetir e u heke hun (ji posmaniya xwe) ru bifetilinin (disa hevricekirine bikin u peymanen xwe bisikenin) hun bizanin! Ku hun nikarin Yezdan bezar bikin (ku idi ewa nikaribe sapate bide we). U (Muhemmed!) ewane ku bune file hene! Tu mizginiya wanan bi sapateke dilsoz bide

[4] Ji pestire (peymana) wan hevricekeren, ku we bi wan ra peymana (astiye) daye hev u pase ewan hevricekeran ji qe ji we peymane tu tistek kem nekiribin u ewan pistvaniya tu keseki ji li hembere we da ne kiribin,hun ji heya dane pasya peymane hat, ewa peymana ku we daye hev pek binin. Hun bizanin! Bi rasti Yezdan ji parisvanan hez dike

[5] Idi di gava ku pasya wan mehen (qirin di wan da hatiye qedexe kirine) hat, hun li kedere rasti wan (hevricekeran) hatin; hun ca dikarin wusa bi wan ra qirin bikin u hun ewan bigirin; di xani u di duzan da (kelan da) bixne zindanan u hun li hemu ciyan da ji bona wan ra didegehan daynin (didarya wan bikin u hemu reyan li wan bigirin). Idi heke ewan (ji wan kirinen xwe) posman bun u nimeja xwe kirin u baca male xwe ji dan, hun idi reya wan valakin (dest nedine wan). Bi rasti Yezdan ji penhugere kemasiyan u dilovin e

[6] (Muhemmed!) Heke yek ji hevricekeran xwe avete ber bexte te, idi tu ji ewi bi ewleti hilde berbexte xwe, heya ku ewa peyven Yezdan bibehe, pase tu ewi bi ewleti bigihine wi ciye ku ewa di wura da ewle dibe (ji bo ku tu kes dest nede wi). Ji ber ku ewan komaleki bi tistan nizanin (tu evan xebatan bi wan ra diki)

[7] Ji pestire wan (fileyen) ku we li bal mizgevta (bi nan Mescid ul-Heram peyman daye hev, we ji bona wane ku hevriceker in (put perestin) li bal Yezdan u li bal Pexembere wi ca peymane ce be? Idi ji wan (filan) kijan ji bona we ra rast bin, hun ji ji bona wan ra rast bin. Bi rasti Yezdan (ji wane ku di peymana xwe da) parisvan in hez dike

[8] We ca (peymane) ce be? Heke ewan (filan) li ser we da bi serbesti servahati bibunan, ewan (filan) qe di nav we da li tu keseki pismam u li tu sond u peymanen ku we dabuye hevdu meze ne dikirin. Ewan (filan) diven ku we deve xwe, bi xwe bidine qayilkirine u le dile wan qe bi tu curei qayil nabe. Sixwa piren wan bi xweber ji ji reya rast derketi bune

[9] Ewan (filan) beraten Yezdan bi pereki hindik firotine, idi ewan reya Yezdan ji ber merivan giredane. Bi rasti tista ewan dikin ciqa sik e

[10] Ewan (filan) di nava bawergeran da qe li tu keseki pisman u li tu sond u peymaneki meze ne dikirin. Sixwa ewane ku ji tuxube xwe borine; (qe li tu tisti meze nakin) evan bi xweber in

[11] Idi heke evan (filan ji wan kirinen xwe) posman bun; nimeja xwe kirin u baca xwe dan, ewan di ole da idi birayen we ne. Em (evan) beratan ji bona wi komale ku dizanin vedikin

[12] U heke ewan (filan) ji pisti peymana xwe, sonda xwe sikenandin u ewan ziman xwe direji ola we kirin (bi we tinaz kirin) idi hun ji (geli bawergeran!) bi wan pesrewane wanen ku di filetiye da pesrewani dikin ra qirin bikin, bi rasti ji bona wan ra tu sond tune ye. (Bi vi awayi) dibe ku ewan (filan) ji wan kirine xwe, xwe bidine pas da

[13] Qey hun (geli bawergeran!) bi wi komale ku ewan sonda xwe sikenandine u ewan ji bona ku Pexember (ji bajare Mekke) derxin, biryar hildane (evan kirinen hanenan) di cara yekem da ji ewan bi xweber dest avetibune xebata wan kiribune, qirine nakin? Qey hun (geli bawergeran!) ji wi (komale) ditirsin? Heke hun bi rasti bi Yezdan bawer dikin, idi babettir e ku hun ji Yezdan bitirsin

[14] Hun (geli bawergeran!) ji bo ku Yezdan (ewan filan) bi deste we sapat bike u ji bona ku ewan sernegun bike u arikareya we bike; ku hun li ser wan da servahati bibin, ji bo ku dile (we) komale bawerger bi vi awayi mefa (sifa) bibe, bi wan (filan ra) qirine bikin

[15] U ji bona ku Yezdan (ewa kula fila ne, ku di dile bawergeran da heye) behere. Sixwa Yezdan bi xweber ji, ji bona kijani ra bive, posmaniya wi ye ji gonehan lite dike. U bi rasti Yezdan pirzane bijejke ye

[16] Qey hun goman dikin, heya ku Yezdan; ewan meriven ji we ne, ku ji bona reya Yezdan tekosin dikin u ewan merivan bi xweber ji ji pestire Yezdan u ji pestire Pexembere wi u ji pestire bawergeran ji xwe ra qe tu keseki serkar u bextiyar nagirin, bi we temtela wan nizanbe, we Yezdane li ser ve temtela we, dest ji we berde? Sixwa hun ci bikin, Yezdan bi xweber ji bi wi dizane

[17] Ewan hevricekeren, ku ji bona filetiya xwe ra li ser xwe, bi xweber sahidi didin, ku file ne ewa hene! Ji bona wan ra tu maf tune ye ku mizgeften Yezdan ava bikin. Ewan kirine wan hemusk sewitine u ewane di agir da ji tum cari biminin

[18] Bi rasti mizgeften Yezdan hey ewan kesen ku bi Yezdan u bi ro (dane) para da bawer kirine u nimeja xwe kirine u baca xwe dane u ji pestire Yezdan ji tu kesi ji natirsin, ava dikin. idi dibe ku evan bibine ji wan kesen ku hatine reya rast

[19] Qey hun (geli kesan!) av dana heciyan u ava kirina mizgevta (bi nav) Mescid ul-Heram u ewane ku bi Yezdan u bi ro u dane para da bawer kirine u (ji bona qayilbuna Yezdan) di reya Yezdan da tekosin kirine; weki hev digirin? Na, ewan li bal Yezdan weki hev nabin. Bi rasti Yezdan komale cewrkar nayne reya rast

[20] Ewane ku bawer kirine u (ji welate xwe) koc kirine u ji bona qayilbuna Yezdan) di reya Yezdan da bi mal u bi cane xwe tekosin kirine, hene! Ewan li bal Yezdan bi payeti meztir in. Ewane serfıraz ji evan bi xweber in

[21] Xudaye wan li bal xwe ji bona wan ra mizgina dilovaniyeke ji xwe u qayilbuna xwe bi wan dide, ku ji bona wan ra bihist hene, xarina wan be pasi ne

[22] Ewan bi xweber ji di we bihiste da hey manok in. Bi rasti li bal Yezdan xelaten mezin hene

[23] Geli ewane ku we bawer kiriye! Heke bav u kal u birayen we, ji baweriye pirtir ji filetiye hez bikin, hun ji ewan ji xwe ra serkar u mezin negirin. U kijan ji we, ewan bav u kal u biran ji bona xwe ra serkar u mezin bigire; idi bi rasti ewan bi xweber cewr kirine

[24] (Muhemmed! Tu ji bona wan ra aha) beje: "Heke li bal we bav u kalen we u zaren we u birayen we u zone we u pismam u lezimen we u ewa male ku hun keda wi dikin u ewa kirin u firotina ku hun ditirsin, ji bona ku hun di wi da kare nekin u ewan xan u malen ku hun bi wan qayil bune, ji Yezdan u ji Pexembere wi u ji we tekosina ku ji bona reya wi te kirine, heztir be, idi hun didari bikin, heya ku fermana Yezdan (bi tesqeledana we) were." Bi rasti Yezdan bi xweber ji ewi komale ku ji reya rast derketiye nayne re

[25] Bi sond! Yezdan di pir ciyan da arikariya we kiriye u di roya (qirina) Huneyne da ji (arikariya we kiriye): Di we roye da; piraniya we hun bi sodreti qure kirine, idi ewe (piratiye ji) qe tu tistek ji we ne daye para dane u zemin bi firetiya xuya ji li ser we teng buye u pase ji we pista xwe daye qirine hun para da reviyane

[26] Passe (ji pisti ku hun reviyane) Yezdan hewdana xwe (bi ber dili) li ser pexembere xwe u li ser bawergeran da hinartiye u ewi leskereki wusa hinartiye ku qe we ewa (leskeran) ne diditin. (Ewi bi wan leskeran) ewane ku fileti dikiribune sapat kiriye. U sixwa celata filan bi xweber ji eva ye

[27] Ji pisti vi ji Yezdan posmaniya evinen xwe lite dike. U bi rasti Yezdan baxisgereki dilovin e

[28] Geli ewane ku we bawer kiriye! Bi rasti ewane hevriceker hene! Ewanan (bi baweri) pis in, idi bira ewanan ji pisti ve sala wane hane nezike mizgevta (bi nav) Mescid ul-Heram nebin u heke hun (ji ne hatina wan li bal mizgevte da) bitirsin, ku hune xezan bibin; idi heke Yezdan bive sixwa ewe we ji rumeta xwe zengin bike. Bi rasti Yezdan zanaki bijejke ye

[29] Hun (geli bawergeran!) bi wane ku ji bona wan ra pirtuk hatiye, ku ewan hej bi Yezdan u bi ro u dane para da bawer nakin u ewan ku Yezdan u Pexembere Wi ne durist kirine, ne durist nakin (ji wan bi duristi dixun) u ola rast ji (ji bona xwe ra) bi oli lite nakin, qirine bikin; heya ku ewan xeraca xwe bi deste xerac kusanan bidin, ku ewan bi xweber ji stuxar bin

[30] U cihuyan (aha) gotine: "Bi rasti Uzeyr kure Yezdan e." U Mexinan ji (aha) gotine: "Bi rasti Isa kure Yezdan e." Eva gotina hane, gotina wan e, bi deve xwe dibejin. (Gotina wan) weki gotina wan fileyen ku hej di berya wan da (borina) gotina: (Ewan ji di deve xwe da weki gotina wan filan digerinin.) Yezdan ewan bikuje! Ewan di kuda evan viran dikin

[31] Ewan (filan) Yezdan histine, zanayen xwe u sofiyen xwe u Mesihe kur e Meryeme ji xwe ra xistine Xuda. Ewan bi xweber ji hatibune ferman kirine; ku ewan hey ji bona yek Yezdane bi tene ra peresti bikin, ji pestire wi (qe tu yezdane babet e perestiye) tune ye. Bi rasti ewa ji wan sa-lixe hevricekeran paqij e

[32] Ewan (filan) diven, ku ronahiya (fermanen Yezdan) bi deve xwe bitemirinin. Bi rasti file rike xwe binin ji we Yezdane ewan filan ji vina wan bide para da, we hey ronahiya (fermanen xwe) pek bine

[33] U hevriceker ciqa rike xwe binin ji, hey ewe ku pexembere xwe bi reya rast u bi ola maf (haq) sandiye, ji bona ku ola xwe li ser hemusk olan servahati bike ewa hey (Yezdan) e

[34] Geli ewane ku we bawer kiriye! Bi rasti pir kesen ji zanan u sofiyen wan (filan) male merivan bi puci dixun u ewan (zanan u sofiyan) merivan ji reya Yezdan didine para da. U ewane ku zer u zivan cal dikin: di reya Yezdan da nasixurinin hene! Idi (Muhemmed!) tu mizgina wan bi sapateke dilsoz bide

[35] Di roya ku ewan (malen calkiri) di agire doje da tene sor kirine, idi bi wi (mali sorkiri) netik u kelek u pista wan te deqandine, ji wan ra (aha te gotine): "Ewa male ku we ji bona xwe ra vesartibu eva ye, idi hun ewi (male xwe ye) ku we vesartibuye (tam) bikin

[36] Di roya Yezdan ku ezman u zemin afirandiye; bi raste hijmara mehan danzdeh in. eva hijmara hane di nivisara Yezdan da heye. Ji wan mehan: car mehe wi bi rumet in (di wan da qirin u sikati u tekosini qedexe ne, ewan mehan: Zil qade, Zil hece, Muherrem, Receb in) evan (hijmar u qedexan) ola wi ye rast e bi hez e, idi hun (geli bawergeran!) di wan mehan da bi xweber li xwe cewr nekin, ca file bi hemuti bi we ra girine dikin, hun ji bi hemuti bi wan ra qirine bikin. U hun bizanin! ku bi rasti Yezdan bi xudaparizan ra ne

[37] Bi rasri sun guhurandina wan mehan (meha bi nav Muherrem para didan, di suna we da meha bi nav Sefer datinin, ji bona ku dane qirine pir bikin, ya ji dane qirine kem bikin) pirkirina di filetiye da ne wundabuna ji reya rast e. Ewane file hene! Ewanan ewe meha qedexerok di saleki da ji wan mehen qedexerok dihijmirinin u di saleki da ji qe ji wan mehen qedexerok nahijmirinin. ji bona ku ewan (filan) ewe hijmara ku Yezdan hijmartiye pepes bikin (qe bi tu tisti nehijmerin). Idi ewan bi ve hijmara xwe (ewan mehen qedexe ne) ku Yezdan hijmartiye; qedexetiya wan radikin, ji bona wan ra ewa kirina wane sik hatiye xemilandine (xwesa wan dice). Sixwa Yezdan bi xweber ji komale file nayne reya rast

[38] Geli ewane ku we bawer kiriye! Ji bona we ra ci buye? Di gava ji bona we ra te gotine: "Hun hemusk bi hev ra di reya Yezdan da herin qirine, hun li bal zemin da giran dibin diminin. Qey hun ji jina para da pirtir bi jina cihane qayil dibin? Bi rasti Xemla jina cihane di dan u gave para da hey hindike

[39] Heke hun (geli bawergeran! Ca hatine ferman kirine wusa) bi hev ra necine qirine, we (Yezdane) bi sapateke dilsoz we sapak bike u we ewe) we bi komaleki mayi ye pestire we, biguhure, qe hun nikarin tu ziyana wi ji bikin. Bi rasti Yezdan bi xweber ji li ser hemusk tistan bi hez e

[40] Hek hun (geli bawergeran!) arikariya (wi pexembere min e Muhemmed) nekin, idi bi sond! (hun bizanin) Yezdan arikariya wi kiriye. Kane di gava ku ewane file, ewa (pexembera) yeke ji wan duduyan bi tene bu, ji (welat) derxistibun; di gava ku ewan herdukan di sikevte da bun (aha) digote hevale xwe: "Qe muruze xwe neke bi rasti Yezdan bi me ra ne." (A, di we gave da) Yezdan arikari kir, idi Yezdan hewdana xwe li ser dile wi da hinartiye u (Yezdan) ta e wi bi leskereki ku hun nabinin, kiriye u mijuliya wane ku fileti dikiribune berjer kiriye. U sixwa hey mijuliya Yezdan bi tene bilind e. U Yezdan servahate bijejke ye

[41] Hun (geli bawergeran bi dil xwazi) u bi sivikai (u bi dil nxwazi) u bi girani bi mal u cane xwe va di reya Yezdan da bi hev ra (bi wan filan ra) tekosin bikin. Bi rasti heke hun bizanin (eva tekosina bi vi awayi) ji bona we ra cetir e

[42] Heke (eva gazikirina te Muhemmed! ji bona wan ra, li bal qirina bi filan ra, ji bona qirine ne buya) le ji bona kareke nezik buye, ya ji ji bona reya miraza buya, bi rasti ewane bibuna peyrewe te, le bi rasti zehmet u westandine ewan (bawergeran; ji gazikirina te li bal qirina bi filan ra) dur xistine. Ewan (bawergeran) di nezik da bi Yezdan sond dixun u (aha) dibejin: "Heke me bikarya (ku em herne qirine) eme bi we ra derketibuna (qirine). Ewan bi wi awayi xwe tesqele dikin. Sixwa Yezdan bi xweber ji dizane ku ewan bi rasti derewan dikin

[43] Yezdan ji te kulan behere! Ka heya ji bona te ra (Muhemmed) ewane ku rastgone xuya bibunan u ji bona, ku te bi wane derew dikiribune bizaniya, te ji bona ci destura wan (ji bona qirine) daye

[44] Ewane ku bi Yezdan u bi dan u gave para da bawer kirine hene! Ji ber ku ewan bi mal u bi cane xwe va di reya Yezdan da tekosine dikin (ewan nayen ji bona para ketine, ji te Muhemmed destura para ketine naxwezin). U sixwa Yezdan bi xweber ji bi xudaparizan dizane

[45] Le ewane ku bi Yezdan u bi ro u dane para da bawer nakin u dile wan (di baweriye da) du dili kiriye, hene! Hey ewan ji bona para ketina (ji qirine) ji te destura xwe dixwazin. Idi ewan bi xweber ji di du diliya xwe ye (bawer kirine da) du dil dibin

[46] U heke (ewani bawer ne dikirin) cubuna qirine bi van, we ewane ji bona (qirine) tedarikeke xwe bikirinan. Le Yezdan ji wan kirine wan rike xwe ani, idi ewi ewane (be bawer di mala wan da) hist, (ji wan ra aha hate) gotine: "Hun ji (di mala xwe da) bi wane (bezar va) runen

[47] Heke ewane (be bawer) di nava we da derketina (qirine) ewan ji pestire tevdaniye qe ji bona we ra tu tistek, pir ne dikirin u ewane di nava we da hey tekilkirin daninan (ji bona ku hun para da birevin). Sixwa di nava we da ji, ewane ku gohdareya (vane be bawer) bikirinan hebun. U Yezdan bi wane cewrkar dizane

[48] Bi sond! Ewan hej di bere da tevdani va bune u ewan ji bona te ra pir buyeren soresisaz kiribune, heya rasti hatiye u fermanen Yezdan bi serfirazi servahati ye, ewan bi xweber ji ji ve servahatina hane rike xwe anibune

[49] U ji wan hinek ji hene (aha) dibejin: "Ka (Muhemmed!) tu ji bona min ra destur bide; (ji bona ku ez necime qirine) daweku sere min nekebe xax u lore giran." (Muhemmed!) tu hisyar be! Bi rasti ewan noqe derdan bune u bi rasti doje (cehenem) file hildane nava xwe da ji

[50] U heke qenciyek bi te da were, hatina we qenciye ewan sik dike. Le heke asitek bi te da were ewan (aha) dibejin: "Bi sond! Me hej di bere da tedarika xwe kiribu." Ewan bi sahiti pista xwe dane, para cune

[51] (Muhemmed! Tu ji bona wan ra aha) beje: "Bi sond! Yezdan ji bona me ra ci nivisiye hey ewa te sere me. Serkare me hey Yezdan e. Udi geli bawergeran! Hun hey xwe hisperin Yezdan

[52] Tu (ji wan ra aha) beje: "Qey hun (geli duruyan!) ji pestire van her du qenciyan; (ya servahatin u pozbilindi, ya ji sehid u ji gonehan baxisandine) heviya tisteki mayi ji bona me ra dikin? U bi rasti em bi xweber ji ji bona we ra hey heviya vi dikin; Yezdane ya li bal xwe ji bona we ra sapateki bide, ya ji we we bi deste me sapat bike. Idi hun hevidari bikin, bi rasti em bi xweber ji bi we ra hevidar in

[53] (Muhemmed!) tu ji wan ra aha beje: "Hun (geli duruyan!) bi xwesi ya ji bi rike xwe (male xwe) bisixurinin; hey ewa sixurandina ji we naye lite kirine. Bi rasti hun komaleki ji rederketi ne

[54] U tista ewan dane para da ji bo ku sixurandina wan neye lite kirine hey eva ye; bi rasti ewan bi Yezdan u bi Pexembere Wi bawer ne dikiribune. Ewan heya dicun ku nimej bikin, hey bi sistayi dikirin, ewan gava sixurandin ji bikin hey bi ne xwesi u rike xwe anine (pase) dane

[55] Idi bira (piraniya) mal u zaren wan (Muhemmed!) te sodret neke. Bi rasti Yezdan dive ku ewan (duruyan) di jina cihane da bi mal u zare wan bide sapat kirine. U (Yezdan dive) ku gava cane wan derkebe ji, ewan (di we gave da) file bin

[56] Ewan (duruyan) bi Yezdan sond dixun, ku ewan ji we ne, le qe ji we ninin ji. Bi rasti ewan komaleki wusa nin zirave wan ji tirsa dicire

[57] Heke ewa raste darendeki, ya ji raste sikevtan bihatinan, ya ji quleke ku teda bihewyan, bi ditanan, ewanen para da li bal wi da sere xwe hildana bicunan

[58] U hinek ji wan hene; ku ji bona (parkirina male sore) be te (ji bona te ra Muhemmed!) ezmane xwe direj dikin (aha dibejin: "Eva parkirina hane bi daditi nine.)" Idi heke ji wan ra ji wi mali hatibe dayine, ewan sixwa qayil dibin, heke ji wan ra ji wi mali ne hatibe dayine sixwa ewan heman dixeyidin

[59] Heke ewan bi tista ku Yezdan u Pexeembere Wi dabune wan qayil bibunan (u aha ji) gotibunan: "Bi rasti Yezdan ji bona me ra bes e u we Yezdane ji rumeta xwe u pexembere xwe ji virha disa ji bona me ra bide, bi rasti me dile xwe li bal Yezdan da giredaye." (We ji wan ra cetir bibuya)

[60] Bi rasti male (sore u male) bace, hey ji bona xezanan u ji bona belengazan u ji bona wan sanene, ku li ser wi mali xebat dikin u ji bona wan meriven ku hatine misilman bune; hej dile wan bi rasti bi misilmaniye germ ne buye (ya ji ewan fileyen zor be; ji bo ku herciqandina wan li ser misilmanan bidine para da ka ewan ji misilman nabin) u ji bona azadiya benda u zebunan u ji bona deyndaren (ku male wane heyi tera deyne wan nake) u ji bona wan kesen ku di reya Yezdan da tekosine dikin u ji bona wan rewiyen ku di reyan da mane (te dayine). Eva parkirina hane parkirineke wusa ne; ku Yezdan bi ve neve kiriye. Yezdan zanaye bijejke ye

[61] U ji wan (duruyan) ewane ku cafaye didine pexember hene! (Ji bona cefadana pexember aha) dibejin: "Ewa (pexembera wusa dibehe) buye goh (ji hemu tistan ra gohdari dike. Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje:"Ewa goha goheki wusa ne; ji bona we ra qenciyek e. Ewa bi Yezdan bawer dike, ca ji bi bawergeran ji bawer dike, ewa (goha) ji bona wane, ku ji we ne (bi rasti) bawer kirine dilovaniyek e (ji Yezdan e). U ewane ku cefaye didine pexembere Yezdan hene! Bi rasti ji bona wan ra sapateke dilsoz heye

[62] Jj bona ku ewan xwe bi we bidine qayil kirine, ewan ji we ra bi Yezdan sond dixun. Heke bi rasti ewan bawer kiribin; Yezdan u Pexembere Wi babettir in, ku ewan bi xwe bidine qayil kirine

[63] Ma qey ewan nizanin? Kijan di hembere biryaren Yezdan u Pexembere (Wi da, biryaran bihune) idi bi rasti ji bona wi ra agire doje be pasi heye. Ewa e bi xweber ji di we doje da hey bimine. Riswaya mezin eva ye

[64] Ewane duru hene! Ewan ditirsin, ku li ser wan da ferkereke wusa be hinartine, di dile wan da ci hebe ji wan ra beje (bi vi awayi ji tinaz dikirin. Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Hun (geli duruyan) tinazan bikin! Bi rasti tista ku hun je ditirsin, Yezdane ewi derxe (rohnayi ye)

[65] Heke (Muhemmed! Tu) ji wan bipirsi (ka hun ci mijul dibin?) Ewane (aha bersiva te bidin): "Bi sond! (Qe em bi tu tisti mijul nabin) le em di nava xwe da tinazan dikin u bi hev dileyizin dicin. (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: “Qey hun bi Yezdan u bi beraten wi u bi Pexembere Wi tinazan dikin?”

[66] Hun (geli duruyan!) baxisandina xwe ji wan kirine xwe nexwezin. Bi sond! Hun ji pisti baweriya xwe, bune file. Heke em desteki ji we bibaxisinin, eme desta mayi ji bi sedema, ku ewan gonehkar bune sapat bikin

[67] Ewane duru hene! Mer u jine wan ji ji hev in. Ewanan fermana bi kirina sikatiyan u bi xwe para dana ji qenciyan dikin. Ewan deste xwe (ji kirina qenciyan) digirin; Ewan Yezdan (bi vi awayi) ji birva kirine. Idi ji ber vi qasi Yezdan ji ewan birva kirine. Bi rasti ewane ji reya rast derketine, ewan duru bi xweber in

[68] Yezdan ji bona duruyen mer u duruyen jin u ji bona filan ra, agire doje peyman kiriye, ewa ne di doje da hey biminin. Ewa sapata hane bese wan e u Yezdan ewan (ji dilovaniya xwe) deherandine. U ji bona wan ra sapateke be pasi heye

[69] (Geli duruyan!) Hun ji weki wane berya xweyen: hej ewane berya we da; heza wan ji heza we zortir buye u mal u zare wan ji mal u zare we pirtir buye. Idi ewane (berya we, di cihane da) bi para xwe benga (kayf) u xwesiya xwe kirine, we ji bi para xwe (di cihane da) beng u xwesiya xwe kirine, ca ewane di berya we da ji bi para xwe (di cihane da) benga xwe kirine u ca ewan noqe pucatiyan bibun, hun ji weki wan noqe pucatiyan bune. Ewane ku kirine wan di cihan u di dan u gave para da sewitine hene! Evan in u ewane ku ziyan kirine, evan bi xweber in

[70] Qey mijuliya (ji temtela) wan komalen, ku di berya wan da (borine) ji komale Nuh u komale A´d u Semud u ji komale Ibrahim u runistiyen (bajar) e Medyene u ji komale (Lut) ku (bajaren wan bi sere wan da deriz buye) ji bona wan ra ne hatibu? Pexemberen wan li bal wan da bi beraten ber cavi va hatibune. (Le ewan bi wan pexemberan bawer ne kiribune, ji ber viqasi raste xesma Yezdan hatine). Idi Yezdan li wan cewr ne kiriye, le ewan bi xweber li xwe cewr kirine

[71] U ewane bawer kirine hene! Mer u jine wan ji hev in: Hineke wan serkare hineke wan in. Ewanan fermana (bi kirina) qenciyan u xwe parisandina ji sikatiyan dikin u ewan nimeja xwe dikin u baca (male xwe) didin u ewan bi gotina Yezdan u Pexembere Wi dikin:Yezdane di nezik da li wan dilovani bike. Bi rasti Yezdan servahate bijejke ye

[72] Yezdan ji bona bawergeran; ci mer u ci jin, peymana we bihista ku di bine we da cem dikisin u di bihista xurinane (bi nav) Adine da ji ewiren tital daye, ewane di wura da hey biminin. U sixwa qayilbuneke ji Yezdan ji bona wan ra ji ve (peymana hane) hej pirtir u mezintir heye. Serfiraziya mezin eva ye

[73] Pexember! Tu bi filan u bi duruyan ra tekosin bike u tu li ser wan da girani bike: Bi rasti ewra wan doj e. Ewa doja ciqa sike ewran e

[74] Bi sond! Ji pisti ku ewan (duruyan) misilman bune, pase disa bune file u peyven fileti ji gotine. Pase disa bi Yezdan sond dixun u dibejin: "Qe me ewan peyvan ne gotine." U ewan miraz kirin, ku ewe tista (kustina pexember) qe nikarin bikin ji bona wi ra xebat kirin. Xuri ji bona ku Yezdan u Pexembere Wi, ewane (duruyan) ji rumeta xwe zengin kirine, ewan radibin ji dexesiyan tul hildidin (di hembere qenciyen Yezdan ne ku li ser wan hen, ewan ji radibin sikati dikin, qe eva kirina wan dibe kare merivan?). Heke ewan ji we kirina xwe posman bibin, we posmaniya wane ji bona wan ra cetir bibe. U heke ewan ru bifetilinin (di filetiya xwe da hinc bikin) Yezdane ewan di cihan u di dan u gave para da ji bi sapateke dilsoz sapat bike u ji bo- na wan bi xweber ji di zemin da tu serkar u arikar tune ye

[75] U ji wan (duruyan) ewane (aha) peymane didin hene: Heke Yezdan ji rumeta xwe ji bona me ra (mal biqenci) bide, bi sond! Eme ji ji wi bace bidin u eme bibine ji wane aritikar

[76] Idi gava (Yezdan) ji rumeta xwe ji bona wan ra mal daye, ewan (duruyan) bi wi mali dexesi kirine (qe ji tu xezaneki ra bi wi mali qenci ne kirine) pista xwe dane (pevmana dayi). Sixwa ewan bi xweber ji pistanoke maleke ne. (Dest ji wan peymanan malandine)

[77] Idi ji ber ku ewan, ewa peymana dabune Yezdan pek ne anibune u ji ber ku ewan derew dikiribune,Yezdan ji (ji pisti peyman sikenandina wan) di dile wan da heya roya ku ewane raste Yezdan ben, dexesi daniye

[78] Qey ewan (duruyan) nizanin, ku bi rasti Yezdan bi diziyen wan u bi wan piste piste wan dizane? U bi rasti Yezdan bi xweber ji pirzan e bi tisten ne xuya ne

[79] Ewane (duru ne) ku tinaza bi wane bawergeren baca xwe bi dile xwe hej pirtir dane, dikin (ji wan ra aha gotine:"Ewan baca xwe hej pirtir didin, ji bona qayilbuna Yezdan nadin, le ji bona ku nave wan be gotine: Ewi ji hewqas bac daye.") U bi wane ku bawer kirine baca xwe weki heza xwe dane, bi awaki dine tinaz kirine (ji wan ra ji aha gotine: "Xuda ji van zengintir e, bira Xuda ji bona xezanan ra mal bide, ka hun geli bawergeren xezan! Ji bo ci hun ji bona xezan ne mayi ra male xwe didin?) Idi Yezdan ewan hildane tinazan u ji bona wan ra sapateke dilsoz heye

[80] (Muhammed! Tu hez diki) ji bona wan (duruyen bi van salixen bori ji min) baxisandina gonehen wan lava biki, ya ji qe ji bona baxisandina gonehen wan lava neki (hey weki hev e). Heke tu ji bona baxisandina wan hevte cari ji lava biki, disa bi rasti Yezdan qe ewan nabaxisine. Ji ber ku ewan bi Yezdan u bi Pexembere Wi fileti di kiribune eva (ne baxisandina wan ce nabe). Sixwa Yezdan bi xweber ji ewi komale ku ji reya rast derketibune, nayne rieya rast

[81] Ewane be gotina pexembere Yezdan kirine hene! ewan bi runistina xweye (di mala xwe da mane, necune qirine) sabune, ewan rike xwe anine, ku bi mal u bi cane xwe va di reya Yezdan da tekosine bikin u ji hev ra (aha) gotine: "Hun di germe da necine qirine." (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje : "Bi rasti agire doje germtir e." Xweziya ewan pispori bikirinan

[82] Idi ji bona ewe keda ku ewan dikiribune, bira ji virha ewan hindik bikenin u pir bigirin. Eva celata wan e

[83] Idi heke Yezdan (Muhemmed! Tu ji qirina Tebuke) para da zivirandi, li bal desteki ji wane (ku bi te ra ne hatibune qirine) u ewa desta ji (ji bona ku bi we ra derkebine qirine) ji te destur xwestin, tu ji wan ra (aha) beje: "Qe di tucari da hun bi min ra dernakebine qirine u hun bi min re qe bi tu neyari ra qirine nakin." Bi rasti hun sixwa di cara yekem da bi runistine qayil bibun, idi hun ji bi wane para da mane, bi wane dije me ra runen

[84] U (Muhemmed!) tu li ser tu keseki ji wan, gava bimire nimej neke u tu (di gava calkirine da), nece ser gora wi ji. Bi rasti ewan filetiya Yezdan u Pexembere Wi kirine u ewan ji reya rast bi derketi mirin e

[85] U (Muhemmed! bira piraniya) mal u zaren wan te sodret neke. Hey Yezdan dive ku ewan di cihane da bi wan (mel u zaran) bide sapatkirine u (gava) cane wan derkebe ji, ewan sixwa file bin

[86] (Evan hene!) Di gava, ku ferkerek hatibe hinartine, di we ferkere da ji eva fermana hebe: "Hun bi Yezdan bawer bikin u hun bi Pexembere Wi ra herin tekosin bikin." Ji wan ewane zengin hene! (Ewan aha ji te ra) dibejin: "Ka tu destura me bide u dest ji me berde, ku em ji bi wane ne cune qirine (di mala xwe da mane) runen

[87] Ewan qayil bune, ku ewan (di mala xwe da bi jin u zaran va) biminin. (Ya ji ewan qayil bune, ku ewan bi wane dije we ra biminin) u li ser dile wan bi xweber ji durufa (durutiye) hatiye danine. idi sixwa ewan ji hev dernaxin

[88] Le pexember bi teve ewane ku bi pexembera bawer kirine hene! Ewanan bi mal u bi cane xwe va (di reya Yezdan da bi wan neyeran ra) tekosin kirine. Idi ji bona van ra qenci hene. U evan bi xweber in, ku fereste bune

[89] Yezdan ji bona van ra ewan bihisten ku di bine wan da cem dikisin amade kiriye, ewanan (di wan bihistan da) di hemu gavan da diminin. Serfiraziya mezin, a, eva ye

[90] U ji koceren ereban (ewa desta ku ne cubune qirina Tebuke) ji bona ku ji wan ra destur be dane (ewan ji di mala xwe da weki wane para da mane, runen) hinek sedem ji bona xwe ra (hunandine) hatine (ji bo ku tu ewan bibaxisini). Le ewane ku Yezdan u Pexembere Wi dabune derewderandine hene! Ewan runistibune, qe (ji bona baxisandina xwe) ne hatibune, ewane file ne ji wan hene! We di nezik da sapateke dilsoz bi wan da were

[91] Li ser bewec u nexwesan u li ser xezanen rasti tu mali nayen ku ji (bona qirina bi wane file ra di reya Yezdan da bisixurinin), heke ewan ji bona Yezdan u Pexembere Wi sireta (qenciyan) bikin tu goneh tune ye (ku ewan necine qirine). Sixwa li ser qenckaran qe tu renedana wan tune ye. U Yezdan bi xweber ji baxiskare dilovin e

[92] Ewane di gava (tu derketi heri qirine) hatibune bal te, ji bo ku tu ewan siyar bi ki (beheri qirine) te ji ji wan ra (aha) gotibuye: "Qe li bal min tu tisteki ku hun li wan siyar bin werne qirine tune ye." Ji ber ku di deste wan da tu male ewan (di reya Yezdan) bisixurinin tune ye, ewan para zivirine; cave wan ji kovanan hister dibarandin hene! Qe tu sikati li ser wan ji tune ye

[93] Le sikati bi rasti li ser wan zenginen ku ji te destur dixwestin (ku necine qirine) heye. Ewanan qayil bun (ku di mala xwe da bi wane para da mane, runen) ji ber ku Yezdan li ser dile wan duruf kiriye; idi ewan (bi temtela) xwe qe nizanin

[94] Di gava ku hun (ji qirine) para da li bal wan da ziviri bune, ewan (duruyan hatibune) ji we baxisandina xwe bi hinek (sedeman xwestine). (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Hun qe baxisandina xwe ji me nexazin, bi rasti em ji we bawer nakin; loma Yezdan hemu temtela buyera we ji bona me ra gotiye. U we Yezdan u Pexembere Wi kirine we bibinin, pase wi ewe ku bi der u hunduran dizane, hune herne bal idi ka we ci kiriye, we hemuski ji bona we ra beje

[95] Di gava ku hun (ji qirine) li bal wan bizivirin, ji bona ku hun ruye xwe ji wan nezivirinin, ewane bi Yezdan ji bona we ra sond bixun; ku ewan ji bona hinek sedeman bi we ra ne hatine (qirine)." Idi hun ruye xwe ji wan bifetilinin. Bi rasti ewan sikin u bi sedema wan keden ku ewan kirine, ewra wan doj e

[96] Ewanan ji bona we ra sond dixun; ji bona ku hun bi wan qayil bibin. Heke hun bi rasti bi wan qayil bibin ji, idi Yezdan disa bi wan komale ku ji reya rast derketine qayil nabe

[97] Ewan ereben kocer hene! Ewanan (ji hemuskan) pirtir file u duru ne, sixwa ewanan ji bona ku ji wan biryaren Yezdan, ku li ser pexembere xwe da hinartiye nizanbin, babettir in. Bi rasti Yezdan zaneye bijejke ye

[98] U ji koceran hinek hene, ku bawer dikin; ewan malen di reya Yezdan da hatine sixurandine ji bona wan ra ziyan e, ewanan hevi dikin (ku ji bona we ra royen soresi werin; di wan royan da ewane tula xwe ji we hildin). Ewan royen soresi ku ewan hevi dikin, li ser wan bi xweber e. Sixwa Yezdan bi xweber ji bihisteke pirzan e

[99] U ji ereben kocer hinek ji hene, ku bi Yezdan u bi ro u dane para da bawer dikin u ewan koceran (dizanin) ku ewa male te xebitandine (ji bona tekosina) reya Yezdan, sedeme ji bona neikaya wan li bal Yezdan da u ji bona dilxweziyen Pexembere wi, ji wan- ra ne. Bi rasti tu hisyar be! Eva kirina wan sedemeke ji bona nezikaya wan li bal Yezdan dane. Yezdane ewanan di nezik da bixe nava dilovaniya xwe. Bi rasti Yezdan baxiskare dilovin e

[100] U (Yezdan) ji wan kocer u arikaren (misilmane) ku di cara yekem da (misilman bune) u ewane ku bi qenci bune peyrewe van, qayil buye u ewan ji (bi wan tisten ku Yezdan daye wan) qayil bune u ewi ji bona wan ra ewan bihisten ku dibine (dare wan da) cem dikisin amade kiriye, ewanan di bihiste da hey diminin. Serfiraziya mezin eva ye

[101] U hinek ji wan koceren li dora we da duru hene u hinek ji ji wan bineci ne (bajare) Medine hene, li ser duruya xwe lec dikin. Hun bi wan nizanin, xuri em bi xweber bi wan dizanin. Eme ewan du caran sapat bikin, pase ewane li bal sapateke mezin da bene zivirandine

[102] U Destek ji (ji wan kesen ku bi te ra nehatibune qirine) hene! ewan (hatine) ji gonehkariya xwe ra ere gotine; Ewanan karen xweyen asti u sikati teve hev kirine. Dibe ku Yezdan posmaniya wan lite bike (ewan bibaxisine). Bi rasti Yezdan baxiskere dilovin e

[103] (Muhemmed!) ji bo ku tu ewan (bi hildana) wi mali paqij u ewan piroz u pir biki, tu ji male (vane rastbej) hineki bac hilde. (Muhammed!) Tu ji bona wan ra (ji Yezdan) dilxweziyen rind bixwaze. Bi rasti dilxweziyen te ji bona wan ra hewdana dil e. Sixwa Yezdan bi xweber ji bihisteke pirzan e

[104] Ma qey ewan nizanin ku hey Yezdan bi xweber e ji bendeyen xwe posmaniya wan ji gonehan lite dike u bacan (ji maldaran) digire? U bi rasti posmaniya ji gonehan hey Yezdan bi xweber e lite dike u dilovin e

[105] U (Muhemmed! Tu ji bona wan ra aha) beje: "Hun (ci dikarin bikin) hun ewi bikin, idi we Yezdan u Pexembere Wi u bawerkar, ewi kare we bibinin. Hune hemusk ji bi rasti li bal wi (Yezdane) ku bi der u hunduran dizane bene zivirandine, idi ewa e di we gave da ewi kare ku we kiriye ji bona we ra beje

[106] U destek ji ji wane (ku cune qirine) temtela wan li bal fermana Yezdan da hatiye hispartine; (Yezdane) ya ewan sapat bike, ya ji we ewan bibaxisine. Sixwa Yezdan bi xweber ji zanaye bijejke ye

[107] U ewane (ji qirine para da mane) hene! Ewan ji bona zirare bidin u (mafe niyas nekin) u ji bona ku di nava bawergeran da dutireti ce bikin u ji bona, ku ewane di cara yekem da bi Yezdan u bi Pexembere Wi ra ceng kirine (ka wu kinge werin) bixne suna cavnervanan, ewan ji xwe ra mizgevtek ava kirine. Ewane sond bixun: "Ku (armanca me ji avakirina we mizgevte) ji pestire qenciye qe tu tist nine." U bi rasti Yezdan bi xweber ji nehriwani dide, ku ewan bi rasti derewan dikin

[108] (Muhemmed!) Tu qe di tu gave da di we (mizgevte da nimej) neke. (Nimej kirina te) di we mizgevta ku di cara yekem da li ser xudapariziye hatiye avakirine, babettir e. Di we (mizgevte da) hinek mer hene hez dikin, ku (ji gonehan) paqij bibin. Sixwa Yezdan bi xweber ji (ji wane ku diven ji gonehan) paqij bibin, hez dike

[109] Idi qey ewe ku xime (avayi ye xwe) li ser xudaparizi u qayilbuna wi ava kiriye qenc e, ya ji ewe ku (xime avayi ye xwe) li ser leve kendaleki heriki daniye, ku ewa bi xweber ji (bi wi avayiye xwe va) biherike here (bikebe) agire doje, qenc e? Bi rasti Yezdan bi xweber ji ewi komale cewrkar nayne reya rast

[110] Ewa avayiye wane ku ewan ava kiriye heye! Heya ku dile wan (bi mirine) ker be, we di dile wan da hey dudili bihele. Bi rasti Yezdan zanaye bijejke ye

[111] Bi rasti Yezdan ji wane bawer kirine, can u male wan kiriye. Ewanan di reya , Yezdan da qirine dikin, idi ewanan (filan) dikujin u tene kujtine ji; Yezdan ji bona wan ra bi mafe di (pirtuken bi nav) Tewret u fincil u Qur’ane da peyman daye, ku ji bona wan ra bihist heye. U gelo ji Yezdan cetir ki heye, ku peymana xwe pek tine? (Geli bawergeran!) idi hun bi we kirina xwe ye ku hun bi we hatine firotine sa bibin. Sixwa serfiraziya mezin ji eva bi xweber e

[112] U (Muhemmed!) ewane ku ji (gonehan) posman bune, perestiya (Yezdan u) sipazkarya wi dikin di reya wi da digerin (ji bona wi ra xwe) kuz dikin u kunde dibin, ewanan fermana bi qenciyan u xwe parisandina ji sikatiyan dikin u ewane parisiya biryaren Yezdan dikin u bawer kirine (hene!) mizginiya (wane bi van salixan tene naskirine, bi bihiste) bide

[113] Ji pisti ku ji bona pexember u bawergeran ra diyar bu, ku ewan kesen (pexember u bawerger ji wan hez dikin); bi rasti (ewan) hevriyen doje ne, idi maf tune ye, ku pexember u bawerger ji bona wan ra ji Yezdan baxisandina gonehen wan bixwazin. Evan hevricekeran ciqa pismamen (pexember u bawergeran) nezik bin ji

[114] Xwaztina Ibrahim, ji bona baxisandina gonehen bave xwe ji Yezdan, hey ji bona ku Ibrahim (hej di bere da) ji bona bave xwe ra peyman dabu (ku eze ji bona baxsandina gonehen te ji Yezdan lava bikim) loma kiriye. Idi gava ji bona Ibrahim ra xuya bu (ku bave wi) ji bona Yezdan ra neyar e, Ibrahim dest ji baxisxwastine berda. Bi rasti Ibrahim pir dilsoze mulahim e

[115] Yezdan ji pisti komalek ani reya rast, heya ji wi (komali ra) xuya nebe, ka we xwe ji ci biparisinin (qenci u xirabiyan ji hev dernexin) ewi komale ji reya rast dernexe. Bi rasti Yezdan bi hemu tistan dizane

[116] Bi rasti serokti u maldarya ezman u zemin hey ji bona Yezdan ra ne. Jinandin u mirandin hey ewa dike. U ji bona we bi xweber ji ji pestire Yezdan qe tu serkar u arikar tune ye

[117] Bi sond! Yezdan, pexember u hevalen wi ne ji kocer u arikaran ku di dane tenk da bune peyrewe wi baxisandiye, ji pisti ku di nava van da ji desteki (wusa hebun) nezik bu, ku dile wan (li bal reya wane kevin da) welgere pase disa Yezdan posmaniya wan lite kiriye. Bi rasti ewa li ser wan (pexember u peyrewe wi) pir henun u dilovin e

[118] U Yezdan ewan her se (meriven ku ji qirina Tebuke) para da mabun (baxisandine); loma ewan (wusa lava dikiribune, ji ne cuna xwe wusa posman bibun) zemin bi firetiya xwe va li wan teng dihat u behna wan wusa teng bibu (te digot qey cane wan derdikebe) u ewan bi gomani dizaniyan ku ji pestire Yezdan, ji bona wan ra tu darende tune ye. Ji bo ku ewan (ji kirina xwe) posman bibun, pase Yezdan ji ewan baxisandin. Bi rasti Yezdan pir baxisgere dilovin e

[119] Geli bawergeran! Hun yezdanparizi bikin u hun bi rast (u rastbejan ra) rabin (runen)

[120] Ji bona binecine (bajare) Medine u ji bona wan koceren Erebane li dora (bajare) Medine da nin, ku ji Pexembere Yezdan para da biminin (u bi gotina wi nekin) u cane xwe ji cane pexember pirtir hez bikin qe babet nine. Cima, ciqas ewanan di reya Yezdan da ti bibin u biwestin u birci bibin u ewan ciqas ji bona ku filan bibeicinin, pe li kijan zemini bikin u ewan ciqa servehatineki di hembere neyaran da pek binin, hey ji bona wan ra bi sedema wan kirine wan, kareki asti te nivisandine. Bi rasti Yezdan kirya qencikaran wunda nake

[121] Ewan ciqa (di reyaYezdan da) roziyeke picuk u ya ji mezin bidin u ewan ciqa ji newaleki li bal newaleki mayi da (ji bona tekosina qayilbuna Yezdan) biborin, hey ji bona wan ra qenci tene nivisandine. Ji bona ku Yezdan ji wan kirine wan cetir xelata wan bide (ewan qenciyan ji wan ra dinivise)

[122] O babet nine ku hemusk bawerger bi hev ra herne qirine; heke ji her desteki hinek ji wan di nava pismamen xwe da biminin: ji bona ku ewane mayi, ole (ji bona jin u zaran ra) hin bikin u ji bona ku ewan, evan (pismamen wane ku cune qirine) gava para da hatin; ewan (bi asita Yezdan) bidine tirsandine, gelo cetir nine? (Ya ji; heke ji her desteki hinek li bal pexember biminin, gava ewane cune qirine para da hatin, ewa niqandina ji pexember ra hatiye hine wan bikin gelo cetir nine?) Bi vi avayi dibe ku ewan xwe ji karen ne rasti biparisinin

[123] Geli bawergeran! Hun bi wan fileyen, ku nezike we ne, qirine bikin, ji bona ku ewan filan we di hembere xwe da bi hez bibinin. U hun bizanin bi rasti Yezdan digel xudaparisan e

[124] U di gava ku ferkerek hatibe hinartine; hinek ji wan duruyan (ji hev ra aha dibejin): "Ka eve ferkera hane, bawerya kijani ji we pir kiriye?" (Tu ji wan ra aha) beje: "Ewane ku bi rasti bawer kirine hene! Ciqa ferkerek hatibe hinartine, idi ewe baweriya wan pir kiriye; ewan ji hev ra mizgina hatina ferkere didin

[125] Le ewane ku di dile wan da nexwesiya (fileti u durutiye heye, hene!) hinartina ferkeran ewan bi sikati li ser sikatiya wan pir kiriye, ewan bi xweber ji bi fileti mirin

[126] Ma qey ewan (duru u filan) ku di sale da careki ya du caran tene sapat kirine nabinin? Disa ewan ji kirina xwe posman nabin u ji wan (sapatan ji) his hilnadin

[127] U di gava ku ferkerek hatibe hinartine, hineken wan (file u duruyan) li bal hineken wan da meze kirine (aha ji hev pirsine:) “Gelo keseki hun ditin?” (Cav ji hev ra diniqinin) pase para da dizivirin dicin. Bi sedema ku ewan komaleki wusa nin; rasti u ne rastiye ji hev dernaxin, Yezdan dile wan ji baweriye fetilandiye

[128] Bi sond! Li bal we da pexembereki wusa ji we hatiye, cefa u tengasiya we ewi diesine, ji bona we ra bi hezkirini pir haloke ye u ji bona bawergeran ra henuneki dilovin e

[129] Idi heke (Muhemmed!) ewan ji te u (ji bawerya bi te) ru fetilandin, tu ji bona wan ra aha) beje: "Ew Yezdane ku ji pestire wi (tu yezdane babet u perestiye) tune ye, bese min e. Bi rasti min xwe hispartiye wi, ewa bi xweber ji xweye arse (mana) mezin e

[1] R. (Arsa wan tipen ji hev cuyi hey Yezdan dizane). Ewanan beraten pirtuka bijejke ye

[2] Qey ji bo ku me li bal mereki ji kesan da niqandiye (me ji wi ra aha gotibu:) "Tu kesan (bi sapatan) bide tirsandine u mizgine bide wane bawer kirine, ku ji bona wan ra li bal Xudaye wan ciyen dosti u paye hene," ji bona merifan ra eva buye sodret? Ji xwe ewane file (aha) gotine: "Eva (merika) hey anckarek; xuya ye

[3] (Geli kesan!) Bi rasti ev, Yezdane ku ezman u zemin di ses rojen ewirgahi da afirandiye u pase ars ji (mana) hildaye bine heza xwe da heye: Ewa Xudaye we ye. Ewa (Xuda naye) tedarika hemu buyeran dike. Ji pestire destura wi tu mehdervan tune ye (hemu mehder ji bona wi ra ne.) Ewa Yezdane bi van salixan (te salixkirine) Xudaye we ye. Idi hun (ji bona wi ra) peresti bikin. Qey hun (ji van salixan) his hilnadin

[4] Zivirandina we hemuskan hey li bal wi (Yezdan)i da ne. (Eva) bi rasti peymana Yezdan e, maf e. Bi rasti (Yezdan bi xweber e) ku di cara yekem da dest bi afirandine dike. Ji bona ku ewane bawer kirine u kare asti kirine bi dadvani xelat bike (ewan ji pisti mirine) disa diafirine. Ewane bune file hene! Ji bona wan ra bi sedema filetiya wan vexarineke ji ava herikelke heye u ji bona wan ra sapateke dilsoz heye

[5] Ewe ku roj xistiye tav u hiv ji xistiye rohnayi u (ji bona hive ra) ewirgehen (pivayi) gerandiye, ji bona ku hun bi hijmara salan u bi hijmara (gave xwe) bizanin, ewa Yezdan e. (Yezdan evan hey) bi dadvani afirandine (ji bo ku hun ji wan his bildin. Yezdan beratan ji bona komale zana vedike)

[6] Bi rasti ji bona wi komale ku xudaparisi dikin; di ne wekhevbuna sev u royan da u di afirandina Yezdan, tisten di ezman u zemin da heyi beraten (hisdari) hene

[7] Bi rasti ewane ku naxwazin bi bervahatin bigehijne me, hene! Ewanan bi jina cihane qayil bune u bi we jine ji qinyat anine. U ewan bi xweber ji ji beraten (hebuna me) be goman in

[8] Ji ber ewe keda ku ewan dikiribune, suna ewra wan agir e

[9] Bi rasti ewane ku bawer kirine u kare asti kirine hene! Bi sedema baweriya wan we Xudaye wan, ewan li bal we bihista xwarinan e, ku di bine (dare) wan da cem dikisin (behere)

[10] Dilxweziya wan (di bihiste da ahane):"Xuda! Em te ji kemayan dadiwesinin." (Ji hev ra di bihiste da gava serhevdane da aha) dibejin: "Selam hun bijin" u pasiya dilxwaziya wan eva ye; bi rasti ciqa pesindayin hene! Hemusk ji bona Xudaye cihane ra ne

[11] Heke Yezdan ji bona kesan ra, ca meriv ji bona qenciyan lez dikin, wusa leza sikatiya wan bikira, we a, di naha da cane wan hatibuya standine. Le eme ewane ku goman nakin (bi berva hatin) we bigihejne me. Di rasihetina wan da bi korayi bihelin

[12] U di gava bi merivan nexwesiyek girtibe (idi ewa meriva) direjkiri u runisti u li piya, me gazi hewara xwe dike. Di gava ku em ji wi (merivi) ewe nexwesiya wi radikin, wusa dice (ji birva dike) tu dive qe ewi (merivi) ji bona rakirina we nexwesiya bi wi girtibu, lava ji me ne dikiribu. Bi vi awayi ji bona wane dest vala, karen ewan di kiribune hatiye xemilandine

[13] U bi sond! Di berya we da ciqa komel hebune, geva pexemberen wan li bal wan da bi beraten vekiri va hatibune bal van ji bo ku ewan bi wi pexemberi bawer bikin, ewi (komale bawer ne kiribune) li xwe cewr kiribune, me ji ewan tesqele kirine. Bi vi awayi em komale nusitemkar celat dikin

[14] Pase ji bo ku em meze bikin ka hun ci dikin, me hun li pey wan da xistine sunmaiyen wan di zemin da histin

[15] U di gava ku (ji bona wan ra ewan pexemberan) beraten me bi vekiri dixunin, ewane ku gomana (bi ber va hatina) gihijtina me nakin (aha) gotine: "Ka, tu Qur’aneke ji pestire ve (Qur’ane) bine, ya ji tu ewe (Qur’ane) biguhure." Tu (ji wan ra aha) beje:" Ez nikarim ewe (Qur’ane) ji ber xwe, bi xweber biguhurim. Loma ez hey dibime peyrewe wan biryaren, ku li bal min da hatine hinartine. Bi rasti heke ez be gotina Xudaye xwe bikim ez ji sapata ro ya mezin ditirsim

[16] Tu ji (wan ra aha ji) beje: "Heke Yezdan biva (sixwa) min ewa (Qur’ana) ji bona we ra ne dixwend u min hun (bi xwendina we Qur’ane ji) bi xwe ra ne dixistine tekosine. (Hun dizanin ku ez di nava) we da hej di bere da cend salan mabum (qe tisteki aha min gotibu?) idi qe hun naponijin

[17] Idi gelo ji wi kese ku bi viran, derewan (li ser nave) Yezdan bike, ya ji beraten Yezdan bide derewderandine cewrkartir ki heye? Bi rasti nusitemkar fereste nabin

[18] Ewanan ji pestire Yezdan, perestiya wan tisten ku qe ji bona wan ra tu kar u ziyane nakin, dikin u (aha ji) dibejin: "Evan perestvanan li bal Yezdan mehderen me ne." (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Qey hun ji wan tisten, ku Yezdan di ezman u zemin da pe nizane, agahdarya Yezdan bi wan dikin?" Bi rasti (Yezdan) ji wan tisten, ku ewan ji wi ra dixne hevri be gur u goman e

[19] Meriv (hemusk di cara yekem da) desteke bi tene bune, idi pase ji ber wan ne wekhevbune di nava xwe da ji hev cune. Heke peymana (ji bona wi dane para da) ji Xudaye te ne boribuya, we a di naha da berewaniya wan, di wan tisten ku ewan teda ne wekhev dibune, pek bihata

[20] U ewan (aha) dibejin: "Heke (ji pestire ve Qur’ane) li ser wi (Muhemmed) beratek ji Xudaye wi bihata hinartine we ci buya? (Meye ji bi wi bawer kiribuya)" idi (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Zanina bi ne xuyanan hey ji bona Yezdan ra ne, idi hun bi hevi meze bikin. Bi rasti ez bi xweber ji bi we ra hevidar im (ka em bihewin we ca be)

[21] U ji pisti we gava ku bi kesan tengasiyek girtibe, em bi wan kesen dilovani u xwesiye bidine tam kirine (ewan ji we tengasiye derkebin) ewan heman di beraten me da defikan datinin; ziman direj dikin.(Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: “Bi rasti Yezdan hej zutir endezan dike (ewan defike wan dibine.)” Bi rasti ewan ci endeze bikin, saiyen me (firistan) ewan endezeyen wan dinivisin

[22] Ewe ku we di resayi u di deryaye da dide gerandine heye! Ewa Yezdan e. (Ewa wusa we dide gerandine) heya gava ku hun di keleke da bune, hun bi wan (rewiyen di keleke da) bi baki tital va (li ser deryaye) dicun u ewan (rewiyan) bi we sa bibune, di ve (gave da) bobelizkek (li wan u li keleka wan rabuye) u pelen deryaye li hemu ciyi da li wan hatiye, ewan goman kiribune (ku ewane di gava pelan da biminin, we bifetisin) idi ewan bi dileki xwuri (aha) gazi Yezdan kiribune: "Hey ola xwuriye rast ji bona te ra ne. (Yezdan!) heke tu me ji ve tesgele fereste biki, bi sond! Idi eme bibine ji wane sipazkaren (te).”

[23] Idi gava ku me ewan (ji we tesqele) fereste kirin, ewan (disa) be mafi di zemin da cewr dikiribune. Geli merivan! Bi rasti cewra we hey ji bona we ra ne. (Eva jina hane) jina cihane ye (qe tu bahaye we tune ye) u hune pase li bal me da bizivirin, idi eme ji ewa tista ku we (di cihane da) dikiribune ji bona we ra bejin

[24] Bi rasti jina cihane ji hecweki avek e, ku me ewa ji ezmana hinartiye, idi bi we ave, ewa hesenaiyen zemine ku meriv u taris ji wan dixun, bi teve hev hesin dibin (wusa hesinaye ce dibe) zemin bi wan hesnayiyan xemla xwe digire u zemin te xemilandine (di we gave da idi) kesen zemin goman kirine, ku dikarin (xurinen xwe ji wan hesinayan) hildin. (Di we gave da) fermana me di sev u royan da (bi tesqeledana) wan hesinayan hatiye, idi me ewan hesinayan bi rehe wan va durut, te digo qey zemin (hej berya naha da bi wan hesinayan nehatibu) xemilandine (qe tu tist li ser zemin nemaye). Em beratan ji bona komale ramankar ra vedikin

[25] Yezdan gazi bal xaniyi (u jina ewletiye) dike. U evine xwe tine reya rast

[26] Ji bona wane qenciyan dikin, qenciyen hej cetir u pirtir hene. U bi ruye wan, ruresi u riswabun nagire. Evane bi van salixan tene salixandine hevriyen bihiste ne. Ewanan di bihiste da ji hey diminin

[27] U ewane ku keda sikatiyan kirine hene; celata sikatiyan, weki wan (sikatiyen) u ruresi u riswabun li ruye wan digire. Ji bona wan ra, ku ewan ji (sapata) Yezdan bide parisandine tu parisvan tune ye. (Gava tu li wan meze diki tu dibe) qey ruye wan kereki ji seva res e. Ewane bi van salixan tene salixdane hevriyen agir in, Ewanan di agir da ji hey diminin

[28] Di roya ku em ewan hemuskan (bi hev ra) dicivinin pase em ji bona wane hevri ce kirine (aha) dibejin: “Geli hevricekeran!) Hun bi wan (puten) hevriyen xwe va (herne) suna xwe ye (ku babet e ji bona we ra)." Idi me di nava wan u hevriyen wan da (bi hemuti bende hevaltiye) pizirandibu (ca di cihane da di nava wan da bend hebu, idi ne maye) u hevriyen wan ji bona wan ra (aha) gotine: "(Geli hevriyen me!) we ji bona me ra peresti ne dikir (le hun li pey gomanen xwe dicun)

[29] Idi a di naha da, Yezdan di nava me u we da bi sahidi bese me ye. Bi sond! Ji we perestiya we ye, ku we ji bona me ra dikiribune, qe tu gomana me tune ye

[30] (Di we roye da) hemu candar kirine xwe diceribinin (kar u ziyana wan kirine xwe dibinin) u ewanan li bal serkare xweye maf; ku Yezdane tene zivirandine, idi ewan (peresteyen wanen, ku ewan ji bona wan ra) bi vir (peresti dikiribune) ji wan wunda bune

[31] (Muhemmed! Tu ji bona wan ra aha) beje: " (Gelo hun qe diponijin!) ka ji ezman u ji zemin ji bona we ra rojiyan (rizq) ki dide? (gelo) bihistine u ditine ki (dikare) bixe bine heza xwe? U (gelo) zindiyan ji hiriyan u miriyan ji zindiyan, ki ye derdixe? U (gelo ewe) ku tedarika hemusk buyeran dike, ki ye? Idi ewane (di bersiva te da aha) bejin: "Ewe van buyeran hemusk dike) ewa Yezdan e." Idi (Muhemmed! Tu ji bona wan ra aha) beje: "Hun qey idi (xwe ji sapata Yezdan) naparisinin?”

[32] Ewe bi wan salixan te salixdane, ewa Xudaye me ye rast e. Idi sixwa ji pisti rastiye, ji pestire (re) wundabune qe tu tist tune ye. Idi (gelo) hun ca ji rastiye tene zivirandine

[33] Bi vi awayi li ser wane ku (bi hinckari) ji reya rast derketine, peyva Xudaye te (bi peymani) pek hatiye, ku ewan bi rasti bawer nakin

[34] Tu (ji bona wan ra aha) beje: "(Gelo) qe ji wan hevriyen ku hun ji wan ra (peresti dikin) hene! Ku di cara yekem da tistan biafirine, pase (ewan afirndokenxwe ji pisti mirine) disa bikaribe biafirine? (Ewan ji bersivdane bezar dibin). Muhemmed tu ji wan ra aha) beje: “Bi rasti hey Yezdan eku di cara yekem da tistan diafirin, pase (ewan afirandoken xwe ji pisti mirine) disa dikare biafirine, idi (gelo) hun bi ci awayi li kuda (bi viran) dizivirinin?”

[35] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: “(Gelo) qe ji wan hevriyen ku hun (ji wan ra peresti dikin) hene! Ku belediya li bal reya rast da bike? (Ewan ji bersivdane bezar dibin. Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: “Hey Yezdan belediya li bal reya rast da dike. (Idi qey hun naponijin; gelo) ewe belediya li bal reya rast da dike: Ewa babet e ku (ji bona wi ra peresti be kirine) li pey wi cuyin ci be, ya ji ewe ku qe ji pestire belediya heyi tu beledi nake, ewa babet e (ku ji wi ra peresti be kirine) cuyin li pey wi cebe? Idi (gelo) ji bona we ra ci buye? Hun ca u bi ci awayi berewani dikin

[36] U piren ji wan hey di bine peyrewe gomanan da nin. Bi rasti goman ji bi tu cureyi (merivan) ji mafe (heqe) nade parisandine. Bi rasti Yezdan bi tista, ku ewan dikin dizane

[37] U eva Qur’ana hey li bal Yezdan (hatiye hinartine). Qe tu maf tune ye; ku eva Qur’ana li bal wane pestire Yezdan in, bi vir hatibe hinartine. Le ewa (Qur’ana) heye! Ewa hey rastdarya (wan pirtuken di berya we da borine) di- ke u ewe (pirtuke bi biryari) vedike. Qe tu dudili tune ye, ku ewa (Qur’ana) hey ji Xudaye cihan e hatiye (hinartine)

[38] (Muhemmed!) qey ewan (ji bona te ra dibejin): “Eva Qur’ana hane (Muhemmed) bi vir aloze kiriye?" (Tu ji wan ra aha) beje: "Bi rasti heke hun di doza xwe da rast in; ji pestire Yezdan, hun ci dikarin gazi wi bikin (arikarya hev bikin) idi hun ji ferkereki weki we (Qur’ane) binin

[39] Na, (gotina wan nine) ewan ew tisten ku hej zanina bi wan tistan ji wan ra ne hatibu ewan bi xweber ji bi wan nizan bune, dane derewderandine (hej ji bona wan ra zanina bi Qur’ane ne hatibuye, ewan Qur’an dane derewderandine) ewane berya van da ji weki van (pirtukan ji wan ra hatibuye) dane derewderandine. Idi tu meze bike ka ser encama cewrkaran ca buye

[40] U ji wan hinek hene, ku (bi Qur’ane) bawer dikin, u hinek ji hene, bi we bawer nakin u Xudaye te bi xweber ji bi wane tevdanok cetir dizane

[41] Heke ewan (filan Muhemmed! te) bidine derewderandine (tu ji wan ra aha) beje: "Kirine min ji bona min ra ne u kirine we ji ji bona we ra ne, hun ji kirine min, be gur in u ez bi xweber ji ji kirine we be gur u goman in

[42] (Muhemmed!) ji wan hinek hene, ku li bal te da gohdari dikin, idi heke ewan bi poniji hisdari nekin, qey tu bi keran dikari bidi bihistine

[43] U ji wan hinek hene (bi baweri) li bal te da meze dikin, idi heke ewan nebinin, qey tu dikari bi koran bidi ditine

[44] Bi rasti Yezdan bi tu tisti li merivan cewre nake, le meriv bi xweber li xwe cewre dikin

[45] Di roya ku (Yezdan) ewan dicivine; tu dibe qey ewan kat hijmareki bi tene di nava roye da mane wusa hev nas dikin (ya ji tu dibe qey daneki ji roye bal hev bune wusa di nezik da hev nas dikin). Bi sond! Ewane bawer nakin; ku we herne bal Yezdan (hejmara kirine xwe bidin) hene! Ewan ziyan kirine u ewanan nehatibune reya rast da ji

[46] U heke em hineki (ji we sapata) ku me ji wan ra peyman daye, bi te bidine diyar kirine, ya ji (hej sapat bi wan da ne hatibe) em cane te bistinin (ci diguhurine)? Loma fetla wan hey bal me da ne. Pase sixwa Yezdan ewan kirinen, ku ewan dikin, bi amedi dibine

[47] Ji bona her komeki ra pexembereki wi heye. Idi gava pexembere wan hatiye bal wan (ewan bi gotina pexembere xwe ne kirine) di niveka (wan u pexembere wan da bi dadvani buyer) pek hatiye li wan bi xweber ji cewr naye kirine

[48] Ewan ji te dipirsin (aha dibejin): “Heke hun di doza xwe da rast in, ka dane (hatiye peymandane ku we sapate di wi da ji bona me ra be dane) kenge ye

[49] Tu (ji wan ra aha) beje: "Ez ji bona xwe ra ji ji pestire wi tista, ku Yezdan ji bona min ra va ye, qe nikarim tu ziyan u kare bikim. Ji bona her komeki ra dane tesqele u (canstandina) wan heye. Gava ku ewa dana be, idi ewa dana demeki pes u pas nakebe

[50] Tu (ji wan ra aha) beje: "Ka bi min bidine diyarkirine, heke sapata (Yez- dan) di seve da (hun raza bin) ya ji hun di roye da (xebat bikin) bi we da were, hune ca bikin? Gelo ewan idi (ku nikarin qe tu tisti bikin, ka ji bona ci) leza hatina wi dani dikin

[51] Qey ji pisti, ku gava sapat hat hune pase bi wi (Yezdan) e bawer bikin? (Ji wan ra aha te gotine): “Hun di naha da bawer dikin? We bi xweber ji (hej di bere da) leza hatina we (sapate) dikir? (Ka ewa xwastina we cabu)?”

[52] Pase ji bona wane ku cewr kirine hene! (Aha) te gotine: "Hun ewe sapata her heyi cesne (tam) bikin. Hun hey bi keda xwe tene celatkirine

[53] Ewan diven, ku ji te hin bibin (aha ji te dipirsin): "Bi rasti ewan (peymanen, ku tu ji bona me ra dibeji) rast in?" (Muhemmed! tu bersiva wan aha bide): "Bi Xudaye min, ewan rast in. Hun nikarin (ewan) para da ji bidin (ya ji sapatdane bezar bikin, ku idi sapate nede)

[54] Ewan kesen ku cewr kirine hene! heke (di we roye da) hemu heyiyen di zemin da heyi ji bona yeke wan rabe, we ewan heyan hemuskan di gerewa xwe da bide ku bi xweber fereste be. Ewan gava ku sapate dibinin, posmaniya xwe vediserin. U di nava wan bi xweber da ji berewani bi dadvani hahatiye pek anine. Li wan ji qe cewr ne hatiye kirine

[55] (Hun) hisyar bin! Bi rasti ciqa tist di ezman u di zemin da hene, hemusk ji bona Yezdan ra ne. (Hun) hisyar bin! Bi rasti peymana Yezdan rast e u bi rasti piren wan pe nizanin

[56] Ewa (Yezdan aye) jin u mirine dike u hune bi rasti 1i bal wi da bene zivirandine

[57] Geli kesan! Bi rasti ji Xudaye we ji bona we ra siretek (Qur’anek) e wusa hatiye: Ewa ji bona (nexwesiyen) di singan da mefa (sifa) ye u ji bona bawergeran ra dilovani u reberiyek e

[58] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Evan (jin u mirin u xwesi u nexwesiyen me) bi rumet u dilovina Yezdan e.” Idi bira ewan bi ve sa bin. Eva (qinyata) bi vi awayi, ji wan tisten ku ewan dicivinin cetir e

[59] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: “M a qey hun nabinin; Yezdan ji bona we ra ciqa roji (rizq) hinartiye? Idi we ewa rojiya, hineki wi durist kiriye u hineki wi ji ne durist kiriye: (ka we eva kirina ji ku anibu)? (Mu- hemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Qey Yezdan ji bona we ra (eva) destura (hane) dabu? Ya ji hun li ser (nave) Yezdan viran dikin?”

[60] U gelo (hun dizanin ka) gomana wane, ku viran (li ser nave) Yezdan dikin, di roya rabuna hemu da ci ye? Bi rasti Yezdan ji bona kesan ra xweye rumeteke mezin e u le piren (kesan ji) sipaziya wi nakin

[61] U (Muhemmed!) tu di ci temtela da dibi bibe u tu (bi koma xwe va ji bona we dabase) ji Qur’ane ci dixunin bixunin u hun (ji bona xwe ra) ci dikin bikin di ve gava ku hun noqe wan kirinan dibin, em we dibinin. U di zemin u ezmana da, ji curuskan, picuk u meztir qe tu tist (ji zanina) Xudaye te wunda nabe, evan hemusk ji) di pirtuk (u nivisareke) vekiri da nin

[62] (Hun bizanin) u hisyar bin! Bi rasti li ser wane ku Yezdan serkare wan e, tu tirsa (sapatdan) u muruzaya (ji kem xelat kirine) tune ye

[63] Ewane (ku Yezdan serkariya wan kiriye) hene! Ewanan (bi Yezdan) bawer kirine u (ewan xuda) parisi ji dikiribune

[64] Ji bona wane (bi van salixan, ku tene neskirin) di jina cihan u di (jina) parada ji mizgini hene. Qe tu guhurandin ji bona peymana Yezdan ra tune ye. Serfiraziya mezin hey eva bi xweber e

[65] Bira gotine (wane, ku bawer ne kirine) te nedine muruzkirine. Bi rasti servahatin hemusk ji bona Yezdan ra ne. Ewa bihistoke pir zana ye

[66] Hun (bi zanin) hisyarbin! Bi rasti di ezman u di zemin da ci hene (hemusk) ji bona Yezdan ra nin. Ewane ku (dest ji Yezdan ber didin) di bine peyrewe wan tisten, ku ji pestire Yezdan in, hene! Ewanan bi rasti hey di bine peyrewe gomanan u ewan bi rasti hey sewrne bi vir dikin

[67] Ewe, ku ji bona we ra sev ce kiriye ji bona ku hun di seve da bihewin u ro ji bi rohnayi ce kiriye (ji bo ku hun di roye da rojiyen (rizq) xwe pek binin) heye! Ewa Yezdan e. Ji bona komale ku tistan dibehen, di van kirinan da berate hene

[68] Ewan (filan aha) gotibune: “Yezdan ji bona xwe ra zar girtine." (Wusa nine) Yezdan (ji wan gotinan) paqij e, sixwa Yezdan ji hemu tistan be perwa ye; Ci tisten di ezman u zemin da hene! Hemusk ji bona Yezdan ra ne. Li bal we (ji bona ku Yezdan ji xwe ra zar girtine) qe tu berate tune ye. Ka tista, ku hun pe nizanin, ca di mafe Yezdan da dibejin

[69] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Bi rasti ewane, ku bi vir derewan li ser (nave Yezdan) dikin hene! Ewanan serfiraz nabin

[70] (Ji bona wan ra) di cihane da jineke hindik heye. Pase we ewane li bal me da bizivirin, pase bi sedema, ku ewan fileti dikiribune, eme bi wan sapateke zor bidine cesne (tam) kirine

[71] (Muhemmed! Tu ji wan kesan ra) serdaborya Nuh bixune; di gavaki da (Nuh) ji bona komale xwe (aha) gotibu: “Geli komale min! Heke sun u sireten mine, ku ez bi beraten Yezdan ji bona we ra dikim; li ser we giran u mezin te, min bi xweber xwe hispartiye Yezdan, idi ji bona ku para da (ewan biryaren hune ji bona min ra hildin) bira ji bona we ra nebe kovan. Hun u bi wan hevriyen xwe va gotina xwe bixne yek, pase ew e biryara, ku we (bi hev ra hildaye) bi sere min da binin u qe li bal min da meze nekin (dile xwe ji bona min nesewitinin).”

[72] (Ka idi hun ji bona ci ruye xwe fetilinin?) Heke hun ruye xwe (ji sireten min) difetilinin, min (ji bona siretkirine) ji we tu kire ne xwastiye; kirya min hey li ser Yezdan e u ez bi xweber ji hatime fermankirine, ku ez bibime ji Misilmanan

[73] Bi vira ji disa ewan Nuh dane derewderandine. Idi me ji (Nuh) u ewan (hevalen wi ne) ku di keleke da bi wi ra bun fereste kirin u me ewan xistine sunmai (di zemin da) histin u me ewane, ku beraten me didane derew- derandine fetisandin. Ka idi tu meze bike, ser encama wane (ku hatibune tirsandine) ca buye

[74] Pase me di pey (Nuh da) pir pexember li bal komale wan da sandine. Idi ewan (pixemberan) bi beraten xuyayi va hatine bal (komale) xwe da, ji ber ku komale wan hej di bere da (ewan tisten, ku ewan pexemberan ji wan komale xwe ra gotibune) dabune derewderandine, idi komale wan bi wan (gotine pexemberen xwe) bawer ne dikiribune. Bi vi awayi em li ser dile wan komale, ku ji hede xwe bori bune duruf dikin

[75] Pase me li pey (wan pexemberan) da, Musa u Harun: bi beraten xwe va, li bal Fir’ewn u koma wi da sandiye. Idi (ewe komale) qureti kirine (bi Musa bawer ne kirine). Bi rasti ewan komaleki nusitemkar bune

[76] Idi (gava) ji bal me da, ji wan ra (mafen rasti hatine, ewan aha) gotine: "Bi rasti eva anceke (sihir) xuya ye

[77] Musa (ji wan ra aha) gotiye:" Di gava ji bona we ra maf (heq) hetiye; hun eve dibejin? Ma qey eva anc e? Bi rasti anckar serfiraz nabin

[78] Ewan (ji bona Musa ra aha) gotine: "Qey tu hatiyi bal me da, ji bona ku em (ji wan re u rezikan) em rast hatin. Bav u bapire me li ser wan reya ben, dest berdin u bira mezinayi di zemin da ji bona we herdukan ra bimine? Bi rasti em bi xweber bi we herdukan ji bawer nakin

[79] U Fir’ewn (ji bona komale xwe ra aha) gotiye: "Hun hemusk anckare qanixe pir zan e, ji bona min ra binin

[80] Idi gava anckar hatine (bal Fir’ewn) Musa (ji bona wan anckaran ra aha) gotiye: "Hun ci dikarin bavejine (kese) bavejin

[81] Idi gava, ku ewan (anckaran, peseyen) xwe avetine: Musa (ji bona wan anckaran aha) gotiye: "Eva tista, ku hun ji bona wi hatine; we ji ewa ani (ce kir, ewa) bi rasti anc e. Bi rasti Yezdane ewi puc bike. Bi rasti Yezdan kare tevdanokan asti nake

[82] U bi rasti Yezdane mafe, bi peyven xwe rast bike, ciqa nusitemkar pe xwes nebin ji

[83] Ji tirsa Fir’evn u komale wi, ku we ji bona van ra asitan bidin; ji komale Musa cend xunan pestir tu kesi bi Musa bawer ne kirine. Bi rasti Fir’ewn di zemine (wura da) mezine bi hez u (qure buye). U bi rasti (Fir’ewn) ji dest belabuya buye

[84] U Musa (ji bona komale xwe ra aha) gotiye: "Gele min! Heke we bi rasti bi Yezdan bawer kiriye, idi hun xwe hisperin wi u bikebine (ber bexte wi)

[85] (Ewane bawer kirine; bersiva Musa aha dane u) gotine: "Bi rasti me xwe hispartiye Yezdan. Xudaye me! Tu me ji bona wi komale cewrkar ra nexe ceribandin

[86] U tu bi dilovaniya xwe, me ji komale file fereste bike

[87] U me ji li bal Musa u biraye wi da (aha) niqandiye: "Hun herduk (di Misre da) ji bona komale xwe ra hinek xaniyan amade bikin; Hun ewan xaniyan ji bona xwe ra bixne mejgevt u hun (bi vi awayi) nimeja xwe (di wan xaniyan da) bikin. U Musa tu mizginiya bawergeran (bi serfiraziya wan) bide

[88] U Musa (ji Xudaye xwe aha) dilxwezi xwestiye:" Xudaye me! Bi rasti te ji bona Fir’ewn u koma wi ra di jina cihane da xisir u maldaryeke pir daye. Xudaye me! Qey evan (dayine hane, ku te daye wan) ji bona ku ewan ji reya te derkebin u reya te wunda bikin, te daye wan? Xudaye me! Tu male wan rasihetine u deriz bike u tu dile wan zor teng bike, idi heya ewan sapata dilsoz nebinin, ewan bawer nakin

[89] Yezdan (bersiva herdukan aha daye u) gotiye: “Bi rasti dil xweziya we herdukan hatiye lite kirine; idi hun herduk bi rasti xwe dadvan bikin u hun herduk nebine, pewrewe reya wane (ku tistan) nizanin

[90] U me zare cihuyan ji deryaye borandin. Idi Fir’ewn u bi leskere xwe va dane pey sopa wan ji bo ku (ewan zare cihuyan) bi neyarti bi cewri bigirin (wusa cun) heya dane fetisandine; di wi dani da (Fir’ewn aha) gotiye: “Bi rasti min bi wi Xudaye ku zaren cihuyan bi wi bawer kirine, bawer kiriye, ku ji pestire wi tu yezdane babete perestiyi tune ye up ewane (xwe hispartine Yezdan hene!) ez bi xweber ji ji wan im

[91] (Ji bona Fir’ewn ra aha te gotine): "A, di naha da (tu bawer diki? Bi sond! te hej di bere da (di hembere Yezdan da) seri bilind kiribu u tu bibuyi ji wane tevdanok

[92] Ji bona ku tu ji bo wane li pey xwe da bibi berate, eme iro xuri terme te ye be can fereste bikin. Bi rasti piren ji kesan ji beraten me ne (sodreti) be goman in

[93] U bi sond! Me zaren cihuyan di waren qenc da bi ci kirin u me rojiyen (rizq) tital dane wan, idi heya ji wan ra zanina (bi tistan) ne hatiye; Ewan di wan buyeren (di nava wan da heyi) ne wekhevi ne dikirin. Idi (gava ji bona wan ra zanina bi tistan hatiye, ewan ji weki zanina xwe ye bi wan tistan ne wekhev bune). Bi rasti Xudaye te ye we di roya rabuna hemuti da, di nava wan da di we tista ku ewan teda ne wekhev bune, berewani bike

[94] Heke (Muhemmed! Tu di wan serdaboriyen pexemberen) ku me (serda borya wan) li bal te da hinartiye du dil dibi, idi tu (serdaborya wan) ji wane, ku hej di berya te da pirtuk xundine bipirse (sixwa rastiya eva, ku me ji bona te ra hinartiye xuya dibe). Bi sond! Ji Xudaye te maf bi rasti li bal te da hatiye. Idi (hisyar be) nebe ji wan du dile hinckar

[95] U tu nebe ji wane, ku beraten Yezdan dane derewderandine. (Heke tu ji weki wan biki) tuye bibi ji wane ziyan kar

[96] Bi rasti ewane, ku peymana Xudaye te (ji bona celatdana wan) maf buye hene! ewanan idi bawer nakin

[97] U heke hemusk beraten (sodreti) ji wan ra hatibe ji, heya ewan sapata dilsoz nebinin (ewan bawer nakin)

[98] Idi ji pestire komale Yunus, qe tu gundi u welati; yen ji pisti hatina sapatan bawer kiribin, baweriya wan kere wan hatibe, tune ne. Gava (komale Yunus ji pisti hatina sapatan) bawer kirine, idi me ji li ser wan sapata riswabune di jina cihane da rakir u me ewan di cihane da heya hinek gavan bi xwesi dane jinandine

[99] (Muhemmed!) Heke Xudaye te biva, we hemusk kesen di zemin da heyi bawer kiribunan, Ija qey tuye li kesan zor biki ji bo, ku ewan bawer bikin

[100] Ji pestire wan kesen, ku Yezdan destura bawerkirina wan daye, qe tu kes nikare ji ber xwe va bawer bike u (Yezdan) li wan kesen, ku hise xwe naxebitinin riswabun u sapatan dike

[101] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Ka hun (geli filan!) li ezman u zemin meze bikin, di wan da ci heye?" (Le cawa be!) berate u tirsdan ji bona wi komale bawer nakin, qe bi tu awayi ker naye

[102] Ewan qey heviya wan royen, ku di berya wan da (ewan komalen bawer ne kirine, di wan royan da hatibune sapatkirine) dikin, qey wusa ne? (Muhemmed! tu ji wan ra aha) beje: "Idi hun (geli filan!) heviya wan (royan) bikin, ez bi xweber ji bi we ra hevidarya wan (royan) dikim

[103] Pase (gava ji wan be baweran ra sapat hatiye) me pexembere xwe u ewan meriven bawer kirine (ji wan sapatan) fereste kir. Bi vi awayi maf e li ser me, ku em bawergeran fereste bikin

[104] (Muhemmed! tu aha) beje: "Geli kesan! Heke hun di ola (din) min da du dil dibin: hun bizanin! Idi bi rasti ewan tisten ku hun ji pestire Yezdan ji wan ra peresti dikin, ez ji wan ra peresti nakim u le hun (bizanin!) ez hey perestiya wi Yezdane, ku bi canstandin we dimrine, dikim. U ez bi xweber ji hatime fermankirine, ku ez bibme ji bawergeran

[105] U (ez hatime fermankirine) ku ez bere xwe bidime ola rast e bi tene u ez nebime ji wane hevriceker

[106] U (ez bi vi awayi ji hatime fermankirin, Muhemmed! tu) ji pestire wi Yezdane (ku babet e ji bona perestiye ra) perestiya wan tisten ku qe tu kar u ziyana te nakin, neke. Idi (ji pestire van siretan) heke tu (perestiya wan disa biki) idi (bizane!) tu di ve gave da dibi ji wane cewrkar

[107] U heke Yezdan ji bona te ra kuleki bide, idi ji pestire wi tu kes nikare ewe kule rake. U heke Yezdan ji bona te ra qenciyeki bike, idi tu kes nikare ewe rumata wi bifetiline. Ewa ji bendeyen xwe, ji kijana ra bive, ewe qenciye ji rumeta xwe ji bona wi ra dide. Bi rasti ewa bi xweber ji baxiskare dilovin e

[108] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Geli kesan! Bi rasti mafi ji Xudaye we ji bona we ra hatiye, idi kijan were reya rast, ewa ji bona xwe ra hatiye reya rast. U kijan ji ji reya rast derkebe, idi wundabuna ji reya rast hey ji bona wi ra ne u ez bi xweber ji li ser we serkar ninin.”

[109] U (Muhemmed!) tu hey bibe peyrewe wan biryaren) ku li bal te da hatine hinartine u tu hew bike, ka heya Yezdan (di nava we da) berewani bike. Ewa bi rasti qence berewanan e

[1] R. (Hey Yezdan bi arsa van tipan dizane). Eva pirtuka hane (pirtukeke wusa ne) ku ji bal Yezdane bijejkeyi agahdar da, beraten we hatine hez kirin, pase hatine vekirine

[2] Ji bo ku hun hey perestiya Yezdan bi tene bikin. Bi rasti ez ji bal wi da ji bona we ra bi tirsdanok u mixginvan (hatime sandine)

[3] U (ji bo ku hun) baxisana xwe ji Xudaye xwe bixwezin. U pase, ku hun ji kirine xwe posman bibin li bal Xudaye xwe da, bizivirin; ku Xuda ji heya wi dane navdai we bi qence jinan, bide jinandine u ewa ji bona hemusk rumetdaran ji rumeta xwe, wan rumetdar bike. U heke hun (ji van siret u gotinan) ru bifetilinin, idi (hun bizanin!) bi rasti ez ji we sapata roya mezin, ku bi ser we da were, ditirsim

[4] Hey suna hewa we ye (ku hune li bal da) bizivirin; ewa li bal Yezdan e. U ewa bi xweber ji li ser hemu tistan bi hez e

[5] Hun hisyar bin! Bi rasti ewan (filan) ji bona, ku ji xwendina (Qur’an u ji gotine (Muhemmed) xwe veserin; singe xwe duta dikirin (ji rastiyi vedisartin). Hisyar bin! Di gava (ku ewana ji bona razane) xwe di nava kincen xwe da dipecin u vediserin ji, Yezdan disa bi wan tisten, ku ewan vediserin u vedikin u diyar dikin, dizane. Bi rasti Yezdan bi tista di singa da vesarti dizane

[6] U ciqa rewar di zemin da hene! roziya wan hemuskan hey Yezdan dide u ewa bi suna wan rewaran, di gava (dibine beden) di suna xwe da diewirin u ji suna xwe derdikebin (be beden diminin) dicin, dizane. (Ya ji bi suna wane cihani u bi suna wan e, ku hej di tove xwe da nin dizane). Evan buyeran hemusk ji di nivisareke (hijmari) u daveger da nin

[7] Ewe, ku ezman u zemin di ses (ewirendani da) afirandiye heye! Ewa Yezdan e (gava Yezdan, evan diafirandin) hej heza wi ye arsi (mana) li ser ave bu (Yezdan eva gerduna bi vi awayi afirandiye) ji bo ku, we biceribine; ka kijane ji we kiryaren qenc dike. (Ji pisti van beratan ji) heke tu (ji wan ra aha) beji: "Bi sond! Hune ji pisti mirine (rabin ji bona xelat u celatdane) bi civandin bene sandine". We ewane fiLe (aha ji bona te ra) bejin: "Evan (gotin u siretan ji pestire anceke huzwarti, qe tu tist ninin.”)

[8] U heke em sapate heya daneki hijmari ji wan bidine para da (ewan bune fiLe hene! We aha) bejin: "Ka, ewa sapata (ji me ra dihat) ci hatina we daye para da?" Hun hisyar bin! Di roya, ku sapat ji wan ra were, ewan nikarin ewe sapate ji xwe bidine para da. Ewa sapata ku ewan bi hatina we tinaz dikirin (haya wan qe tune ye) ewan hildane nava xwe da ji

[9] U heke em ji bal xwe da bi meriva dilovaniyeki ji xwe bidine tam kirin (ewa bi we sa dibin) pase heke em ewe dilovaniye ji wi rakin derxin, ewa (meriva ji dilovaniya me) bi muruzi be hevi dibe. Bi rasti (ewa qenciyen me yen bere, ku me bi wi kirine) birva dike

[10] U heke em ji pisti wan kul u derden bi meriva girtine; qenc u xwesiyek bidine tamkirine, ewa (aha) dibeje: "Bi rasti idi sikati nexwesi ji min cuye.” (Ewan tengaiyen hej bere da bi wi da hatine, birva dike). Bi rasti ewa (meriv) dilsa u qure ye

[11] Ji pestire wan meriven, (li ser wan herduk temtelan da ji) hew kirine u kare asti kirine. Ji bona van meriven (bi van salixen qenc hatine salixkirine) baxisandin u kiryeke mezin heye

[12] Ji ber, ku ewan (aha) dibejin: "Goti li ser wi da (pexember), xezine bihatina hinartine, ya ji bi wi ra firiste hatibunan (ku me bi wi bawer bikira)? Idi ji bona van gotinan wusa singe te teng dibe, nezik dibe, ku tu hineki ji wan biryaren li bal te da hatine hinartine ji (merivan ra nebeji) dest ji wan berdi. (Muhemmed! Hisyar be) tu hey hisyarvan u gotikari. Yezdan li ser hemusk tistan serkar e

[13] Qey ewan (aha) dibejin: "(Muhemmed eva Qur’ana li bal xwe da) aloze kiriye (ku tu ji ji wan bihers dibi?" Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Heke hun di doza xwe da rast in, ji pestire Yezdan heza we digiheje ci, hun gazi wan ji bikin, hun ji deh ferkeren weki (we Qur’ane) aloze bikin, binin

[14] Idi (geli filan!) heke ewan tisten, ku hun (bi wan bawer in) bi pisyari (arikarya we nekirin) hun bizanin. ku bi rasti (ewa Qur’ana) bi zanina Yezdan hatiye hinartine u ji pestire wi ji (tu tisti babete perestiye) tune ye. Idi gelo hune teslim bibin

[15] Kese jin u xemla cihane bive, eme ji bona wan ra (di cihane da be kemasi) kirya wan bidine wan, ewan di cihane da ji qe tu kemasi nabinin

[16] Evane ku bi van salixan hatine salixkirine hene! Ji bona wan ra di para da hey agir heye. Ewan peseyen wan e, ku ewan kirine, di para da hemusk sewitine u ewan kirine wan hemusk puc bune

[17] (Qe evane, ku bi van salixan hatine salixdane) weki wane, ku ji Xudaye wan ji wan ra reya diyari hatibe u ji Xudaye wan (beraten ji Qur’ane) bi sahidi (ji bona reya rast) ji wan ra be xundine u hej di berya (Qur’ane da ji) pirtuka Musa (Tewrat) ku pesrevan u dilovin buye (eva reya rast daye hezkirine) weki hev dibin? Evane bi van (salixen) rast hatine salixkirine he- ne! Ewan bi Qur’ane bawer dikin. U kijan part bi Qur’ane bibe fiLe, bi rasti suna wi agir e, idi bira ji bona te ra di mafe Qur’ane da qe tu dudili ce nebe. Bi rasti ewa Qur’ana ji Xudaye te bi mafi (hatiye). Le piren ji kesan (bi Qur’ane) bawer nakin

[18] Gelo ji wane, ku bi vir derewan li ser (nave) Yezdan dikin, cewrkartir hene? Evanan di hembere Xudaye xwe da tene raberkirine; sahid ji bona wan ra (aha) dibejin: "Ewane, ku li ser nave Xudaye xwe vir dikirin ev in". Hun hisyar bin! Bi rasti deherandina Yezdan li ser cewrkaran e

[19] Ewan (cewrkaran) wusa nin, reya Yezdan (li ber kesan) dibirin u diven, ku ewe xar bikin. Sixwa ewan bi xweber ji (bi jina) dane para da bawer nakin

[20] Evane bi van (salixan hene!) ewanan (gava Yezdan ji bona wan ra di ve cihane da sapate bide) nikarin ewi bezar bikin, ku ewa ji bona wan ra di zemin da sapate nede. Ji bona wan ra sapat te car carkirine. Ewan nikaribune, ku rastiye bibehen u nikaribune, ku rastiye bibinin ji

[21] Evanan in, ku ji bona xwe ra ziyan kirine. U ewan tisten, ku ewan goman dikirin we ji bona wan ra (di para da mehderya wan bikin) bi xweber wunda bune

[22] Qe tistek nabe! Bi rasti di parada ji ewan bi xweber pir ziyan kirine

[23] Bi rasti ewane, ku bawer kirine u kare asti kirine u bi dilgermi li bal Xudaye xwe da bi peresti fetiline, ewanan. hevriyen bihiste ne, ewan di bihiste da heymanok in

[24] Hecwekiya van her du destan; weki (van her du desten hanenan in): Yek ji wan kor u ker be (desta mayi ji) bibine u bibehe, qe temtela her du destan bi hecweki weki hev dibin? Idi gelo qe hun (ji bona temtela van her du destan) naponijin

[25] Bi sond! Me Nuh li bal komale wi da sandiye (ji bo ku ewa ji bona wi komale xwe ra aha beje): "Bi rasti (gele) min! Ez ji bona we ra bi pexemberi li bal we da hatime, ku bi diyari tirsa (ji sapatan bidim ji bo ku hun gonehan nekin)

[26] Hun hey ji bona Yezdane bi tene ra peresti bikin. Bi rasti ez ditirsim (heke hun bawer nekin) sapata ro ya dilsoz bi we da were

[27] Idi (ji pisti van sireten Nuh) ewe desta fileyen pesrewane ji komale wi (aha) gotine: "Em te dibinin, ku tu ji keseki weki me yi. U ewan di cara yekem da, bune peyrewe te hene! Em dibinin, ku ewan riswayen me ne u em ji bona we ra tu rumeteki ji li ser xwe nabinin, hej (ji van ji pirtir) em goman dikin, ku hun derewan dikin (ka eme ca bi te bawer bikin)

[28] (Nuh di bersiva wan da aha) gotiye: "Gele min! (ka ji min ra bejin) heke ji Xudaye min reyen xuyayi u biryaren rast li bal min da hatibin u Xudaye min li bal xwe da bi dilovani (pexemberi) dabe min, ewan (biryar u dilovani) ji we hatibin vesartine (hun ji bi wan bawer nekin) hene! Qey gava hun bi wan (bawer nekin) eme bi zor bi we bidine bawer kirine

[29] Gele min! Ez ji bona (ve pexemberiya xwe ji) qe tu maleki ji we naxwezim, kirya min hey li ser Yezdan e (ji bona ku hun ewan naven) ez nikarim ewane ku bawer kiribin, bixme der. Bi rasti ewane bigehejne Xudaye xwe (ewane fereste bin. eze ca ewan derxime derva?) U Le bi rasti ez dibinim, ku hun komaleki (wusa nin) xwe davejine nezaniye

[30] U gele min! Idi qe hun naponijin heke ez ewan (bawergeran li bal xwe) derxime derva (gava sapata Yezdan ji bona tula wan bi min da were) gelo ki dikare arikariya min bike (ewe sapate ji min bide para da)

[31] (Gele min!) Ez ji bona we ra nabejim: "Xezine Yezdan li bal min hene (werin, eze ji bona we ra bidim). Bi rasti ez ji tisten ne ber cavi ji nizanim." U ez nabejim: "Ku bi rasti ez firisteme;" U ez ji bona wane, ku hun ewan picuk dibinin, aha ji nabejim: "Bi rasti Yezdan ji bona wan ra qe tu qenci nade." Yezdan bi tista di dile wan da cetir dizane. Bi rasti gava, ku ez evane (bori bejim) di we gave da ez dibime ji wane cewrkar

[32] Ewan (komale pesrewan ji bona wi ra aha) gotine: "Nuh bi sond! Te bi me ra tekosin kir u tu di tekosina bi me ra ji pir pes va cuyi. Heke tu di doza xwe da rasti, ka idi ewan sapaten, ku tu me bi wan ditirsini, ji bona me ra bine

[33] (Nuh aha) gotiye: "Bi rasti heke Yezdan bive we ewe hey ewe sapate ji bona we ra bine u hun bi xweber ji nikarin ewi sapatdane bidine bezarkirine, ku sapate nede we

[34] Heke Yezdan tesqeledana we bive, qe sireten min ji bona we ra bi ker naye. Ewa Xudaye we ye, hune hey li bal wi da bizivirin

[35] Qey ewan (ji bona te ra Muhemmed! aha) dibejin: "Eva, (serdaborya Nuh, Muhemmed) li bal xwe da bi vir aloze kiriye ji bona me ra bivan, siretan dike." Tu ji bona wan ra (aha) beje: "Heke min ewan ji ber xwe da aloze kirine, idi sikatiya min li ser min e u ez bi xweber ji ji wan sikatiyen, ku hun dikin, be gur u be goman im

[36] U li bal Nuh da hatiye niqandine: "Bi rasti ji temtela wan (hatiye zanine) ku ji pestire wane bawer kirine, idi ji komale te qe tu kes bawer nakin, idi ji bona wan tisten, ku ewan dikin qe tu kovane nekisine

[37] U (Nuh!) tu keleke bi (didevani u bi niqandina me ce bike u tu ji bona wane ku cewr kirine, ji min lava neke (ji bo ku ez ewan cewrkaran ji tesqele fereste bikin). Bi rasti ewane ave da bifetisin

[38] U (Nuh) kelek ce dikir, ciqa pesrewaneki ji komale wi li bal wi da di borya ewi komali bi Nuh, ji bona keleke tinaz kiribune. (Nuh ji bona wan ra aha) gotibuye: "Heke hun bi me (ji bona ve keleke) tinazan dikin, idi eme ji (di gava hatina sapate da) ca hun (bi me) tinazan dikin, wusa bi we tinazan bikin

[39] Idi hune di nezik da bizanin; ka sapata riswabune ji bona ke ra te u ka sapata her heyi li ser kijana da dikebe

[40] Di gava fermana me bi tesqeledana wan hatiye u tendure ji (stila keleke kelandiye, ya ji di jora ciyan da lehiya ave ser wan da herikiye) av herikandiye; me ji bona (Nuh ra aha) gotiye: "Nuh! Tu ji her zoyeki (ji ner u meyan) duduyan u bi maliyen xwe va ji, ji pestire wan maliyen tene, ku peymana me bi tesqeledana wan boriye,u ewane bawer kirine ji hilde keleke." Sixwa bi Nuh hindikan bawer kiribune

[41] Nuh (ji bona koma xwe ra aha) gotiye: "(Koma min!) hun di hemu kisandin u sandina keleke da bi neve Yezdan li keleke siyar bin. Bi rasti Xudaye min baxisgere dilovi ne (qe ne tirsin)

[42] Kelek bi wan va di nava wan pele ave ne, ku weki ciyan dihatin; dikisiya dicu. Nuh (ji bona wi kure xwe ye) ku dest je hatibu berdane (di nava komal da mabuye, aha) gazi kiriye: "Kure min! Tu ji bi me ra li keleke siyar be u tu bi filan ra nemini

[43] Kure wi (di bersiva wi da aha) gotiye: "Di nezik da eze xwe bavejime ciyaki, ewa ciyaye we min ji ave biparisine." (Nuh ji ji bona wi ra aha) gotiye: “Di iro da ji pestire wane, ku Yezdan li wan dilovani kiriye, qe tu kes ji sapata Yezdan naye parisandine." (Bi vi awayi idi) Pele ave kete nava wan da (kuruk ji) buye ji wane di ave da fetisi

[44] U ji bona zemin u ezmanan ra (aha hatiye) gotine: "Zemin! Tu ava xwe biqurcine u ezman! Tu ji ava xwe rake." Idi av mirciqi u fermana (Yezdan ji hate suna xwe u kelek ji gihijte li ser (ciya) e Cudi maye. (Pase aha hatiye) gotine: "Dur (dilovaniya Yezdan) ji bona wi komale cewrkar e

[45] Nuh (aha bi lavayi) gazi Xudaye xwe kiriye u gotiye: "Xudaye min! Bi rasti peymana te ye, ku te (bi ferestiya maliyen min dabu) bi mafi rast e (ka ca dibe?) kure min ji ji maliyen min bu. U tu bi xweber ji (bi dadvani) berewantire berewanan i

[46] Yezdan (ji bona wi ra aha) gotiye: "Bi rasi ewa (kurika) ji maliyen te nine, bi rasti (xuye wi) ji kare asti nebu. Idi tista, ku zanina te pe tune be, tu ji min nepirse. Bi rasti ez sireta li te dikim ji bona, ku tu nebi ji nezana

[47] Nuh (bi lavayi aha) gotiye: "Xudaye min! Ji bona wan tisten, ku ez pe nizanim ji te ji dipirsim, xwe davejime ber bexte te. Naxwe, heke tu ji bona min ra baxisandin u diloviniye neki, bi rasti eze bibime ji wane ziyan kirine

[48] (Ji pisti van gotin u lava kirina, ji bona Nuh ra aha hatiye) gotine: "Nuh! Parisvani u pirozaya me li ser te u li ser wan komen bi te ra ye. Tu idi berjer be (ji keleke derkebe). U hinek kom hene! (ewan komen wusa nin); eme ewan heya (hinek dana) bi jineke xwesi bidine jinandine, Le pase we ewane sapateke dilsoz ji me bigirin.”

[49] (Muhemmed!) Evan buyeren hanenan, ji wan buyeren ne xuya ne, em ewan li bal te da diniqinin. Di berya naha da, ne te u ne ji komale te bi wan buyeran, nizanbun. Idi (Muhemmed! Tu li ser wan gotegote wan) hew bike. Bi rasti (servahatina) para da, hey ji bona xudaparizan e

[50] U me li bal komale Ad da biraye wan e Hud (bi pexemberi) sandiye. (Hud ji bona wan ra aha) gotiye: "Gele min! hun ji bona Yezdan ra peresti bikin, loma ji bona we ra ji pestire wi tu xuda tune ye. Hun (evan putan ji bona wi ra dixine hevri, hun bi van kirine xwe) hey viran dikin

[51] Gele min! Ez ji bona van (sireten xwe) qe tu kire ji we naxwezim. Bi rasti ewe ku ez afirandime heye! Kirya min hey li ser wi ye. Idi qe hun his hilnadin

[52] U gele min! Hun ji Xudaye xwe baxisandina xwe (ji gonehan) bixwezin u pase hun li bal Yezdan da bifetilin, ji bo ku ewa ji ezmanan li ser we da barane bibarine u ji bona, ku ewa bi hezi, heza we pir bike (candiniye we piroz bike) u hun bi nusitemi para da (ji baweriya xwe) nefetilin

[53] Ewi (komale Hud, ji bona Hud ra aha) gotine: "Hud! Te ji bona me ra tu beraten xuyayi ne aniye (heya ku em ji bi te bawer bikin). Em ji bona gotine te dest ji xudayen xwe bernadin u em bi te ji bawer nakin

[54] Em hey (ji bona te ra aha) dihejin: "Ji ber ku te (dijminiya hinek xudayen me kiriye) ewan xudayen me xenime te bune (tu tepa xistine, idi tu evan tistan ji ber xwe dibeji." Hud di bersiva wan da aha) gotiye: "Bi rasti ez Yezdan dixime sahide xwe u hun ji sahid bin, ku bi rasti ez ji wan tisten ku hun ji bona Yezdan ra dixine hevri be goman im

[55] “Ji pestire Yezdan, idi hun hemusk ji ji bona min ra defikan bi xaxi daynin, pase qe li min meze nekin.”

[56] Bi rasti min xwe hispartiye Yezdan, ewa Xudaye min e u Xudaye we ye ji. Ciqa rewar hene! Yezdan bi tuncika wan hemuskan girtiye (Ewan weki gotina xwe digihine). Bi rasti Xudaye min li ser reya rast e (dadvan e)

[57] Heke hun (ji baweriye) para da herin, idi hun (bi zanin)! Ku bi rasti min ji bona we ra ewan (biryaren ku Yezdan) ez bi wan (biryaran) li bal we da (bi pexemberi) sandime, bi gihandi gotiye. U Xudaye min dikare (we tesqele bike) di suna we da ji komaleki mayi bixe sunmaye. U qe hun nikarin bi tu tisti ziyana wi bikin ji. Bi rasti Xudaye min li ser hemu tistan parisvan e

[58] U di gava fermana me (bi tesqeledana wan) hatiye; me Hud u ewane bi Hud bawer kirine, bi dilovaniya xwe fereste kiriye. Bi rasti me ewan ji sapateke stur fereste kiriye

[59] U evane (bi van salixan hatine salixkirine) hene! Ewan komale bi nav Ad in. Ewan bi beraten Xudaye xwe bi hinckari bawer ne kirine u ewan bune peyrewe fermanen hemusk seroken zoren hinckar

[60] Di ve cihane da u di roya rabuna hemu da ji, deherandina (Yezdan) buye peyrewe wan. (Hun hisyar bin!) Bi rasti (komale) Ad filetiya Xudaye xwe kirine. (Hun hisyar bin!) Bi rasti dur (dilovaniya Yezdan) ji bona komale (bi nav) Ad ra ne,ewan ji ji komale Hud in

[61] U (me li bal komale bi nav) Semud ra, biraye wan e Salih! (bi pexemberi sandiye; Salih ji bona wan ra aha) gotiye: "Gele min! Hun ji bona Yezdan ra peresti bikin, ji bona we ra ji pestire wi (Yezdane, ku babete ji bona perestiye) qe tu perestvan tune ye. Ewi hun ji zemin afirandine u hun di zemin da dane jinandine. Idi hun baxisandina xwe hey ji wi bixwazin u hune li bal wi da para da bizivirin. Bi rasti Xudaye min nezik e: bersiva (daxwazan) dide

[62] (Ewi komali ji bona Salih ra aha) gotine: "Salih! Bi rasti di berya naha da tu di nava me da (meriveki pesrewan bu i); Ji te hevi dihatine kirine. Tu ca me ji perestiya wan (tisten) ku bav u kalen me ji wan ra peresti dikirin, didi para da? Bi rasti em bi xweber ji bi dudili ji perestiya wi tista ku tu me li bal (perestiya wi da) gazi diki di sike da nin

[63] (Salih ji bona komale xwe ra aha) gotiye: "Gele min! (ka hun ci dibejin!) Heke bi rasti ez bi beraten ji Xudaye xwe (li bal we da bi pexemberi hatibime sandine) u Xudaye min bi dilovaniya ji xwe (pexemberi) ji min ra dabe (bi vi ra ji ez rabim) be gotina wi bikim, idi gelo ki dikare (heke ewa ji min ra sapate bide) ewe sapata wi ji min bide para da? Idi (gele min! “Hun bi van gotine xwe) hey ji min ra kovanan pir dikin

[64] U gele min! Eva deva Yezdan e han e heye! Ewa ji bona we ra beratek e. Idi hun dest ji we berdin. Ji bo ku ewa (deva) di zemine Yezdan da (bi azadi) bicere. Ji bo ku bi we da sapateke nezik neye, hun bi sikati dest nedine (we deve)

[65] (Ji pisti van siretan, ewan disa) ewa (deva) bi jekirin, wergerandin. Idi (Salih ji wan ra aha) gotiye: "Hun di xaniyen xwe da heya se royan ji bi sahi bijin (hune pase deriz bibin). Eva (derizbuna we) peymaneke wusa (rast e) qe naye derewderandine

[66] Idi gava fermana me (bi sapatdana) wan hatiye; me Salih u ewane, ku bi wi bawer kiribune (ji sapat) u ji riswabuna di we roye da bi dilovanike ji xwe fereste kiriye, Bi rasti Xudaye te zexme servahati ye

[67] Ewane cewrkar hene! (gava) Denge (sapate bi tirsdayi) bi wan girtiye, idi ewan di xaniyen xwe da li ser cokan (be can) mane

[68] (Suna wan wusa deriz bibu) Te digo qey di suna wan da avayi tune bune. Hun hisyar bin! Bi rasti komale (bi nav) Semud, filetiya Xuda ye xwe kirine.Hun hisyar bin! Duri (ji dilovaniya Yezdan) ji bona komale (bi nav) Semud ra ne

[69] U bi sond! (firisteyen meyen) sai ji bona mizginiye hatine bal Ibrahim. (Ewan firistan ji bona Ibrahim ra aha) gotine: "Selam." (Ibrahim ji di bersiva wan da aha) gotiye: “Selam.” (Jin) idi ibrahim qe ne hewya heya ji bona wan (firisten sai ra) golikeke qelew e, qelandi ani

[70] Gava Ibrahim dit; ku ewan (saiyan ji bona xwarine) deste xwe direji li bal (we golika qelandi) nakin, idi (Ibrahim) ji wan (saiyan) veciniqi, ji tirsa ji wan (saiyan) siliki. Ewan (saiyan, gava temtela Ibrahim ditine; ji bona wi ra aha) gotine: "Ibrahim! Tu ji me netirse; bi rasti em li bal komale Lut da hatine sandine

[71] Jina (Ibrahim) li piya (di xebata wan da, gava evan mijulyan bihist) bi wan keniya, idi me ji (di cara yekem da ewa jinika) bi lshaq u di pey lshaq da ji bi Yaqub daye mizgindane

[72] (Jinika Ibrahim aha) gotiye: "Xweli li minbe! Ez jineke pir im, eva mere, min e: kalek e. Eze ca zaran binim? Bi rasti eva tisteki sodret e

[73] Ewan (firisten sai ji bona we jinike ra aha) gotine: "Maliyen (Ibrahim!) dilovani u pirozaya Yezdan li ser we ye, bi vi ra ji hej hun ji fermana Yezdan sodret diminin? Bi rasti ewa pesinvane comerd e

[74] Idi gava ji (Ibrahim tirs cuye u mizginiya (zaran ji Ibrahim ra) hatiye (ji bona, ku sapate li ser komale Lut rake, bi saiyen) me ra tekosin kiriye

[75] Bi rasti Ibrahim yeki xuy nerme, pir lavakare xwe hispare (Yezdan e)

[76] (Saiyan ji bona Ibrahim ra aha) gotine: "Ibrahim! Tu dest ji ve tekosine berde. Bi sond! Fermana Xudaye te (bi sapatdana) wan hatiye u bi rasti ewa sapata, ku para dayina we qe ce nabe, we ji wan ra were

[77] U di gava (firisten) meyen sai hatine bal Lut, Lut (bi hatina wan) bi kovani mat maye u (tirsiya ye) ku komale wi (ewan saiyan ji) bihetikinin. (Lut bi xweber ji xwe ra aha) gotiye: "Eva royeke dijwar e

[78] (U di gava komale Lut, hatina wan firisten sai bihistine) bi lez hatine bal (Lut) hej di bere da ewan (komale Lut) tisten sikati dikiribune. (Lut ji bona wan ra aha) got: "Gele min! Idi hun ji Yezdan bitirsin, ji bona hetka mevane min, min li bal wan riswa nekin (rumeta min bigirin) evan kecen mine hanenan (bi jinani) ji bona we ra (ji van mevanan) paqijtirin. Di nava we da qe mereki xwezane tune ye

[79] (Komale Lut di bersiva wi da aha) gotine: "Bi sond! Tu dizan, ku ji bona me ra di kecen te da tu mafe (hewasi) tune ye. U bi sond! Tu dizani ka em ci dixwazin ji.”

[80] (Lut ji wan ra aha) gotiye: "Xwezika ji bona min ra hezeke (parisvan) hebuya! Ya ji (komaleki di dizeke zor parisvan ji bona min ra) hebuya (weye bidita!).”

[81] (Ewan firisten sai aha) gotine: "Lut! (qe tu netirse) Bi rasti em saiyen Xudaye te ne, bi sond! (deste wan) Nagiheje te, idi tu bi maliyen xwe va di daneki seve da (ji gunde xwe) derkebin ji pestire jina te. Bira tu kes para da nemine (li para xwe meze nekin). Bi rasti sapata bi wan da hati, we (bi jina te da ji) were. Dane (hatina sapate) sibeh e; qey sibeh nezik nine

[82] Idi gava fermana me (bi sapatdana wan) hatiye, me ewan bi serobini (zer u zeber) kirin u me li ser wan da keviren ji herya bi hev zeliqi barand (ya ji me li ser wan da rewaren ji herya keviren bi hev girti barandiye, ewan hemusk bi wan rewaran nexwes ketin mirin)

[83] (Evan heriyen bivan salixan) li bal Xudaye te berate ne (binav in). Ewa (sapata bivi awayi) dure cewrkaran nine

[84] U me (li bal welaten) Medyene da biraye wan e (bi nav) Su’eyb (bi pexemberi sandiye. Su’eyb ji bona wan ra aha) gotiye: "Gele min! Hun ji Yezdan ra peresti bikin; ji bona we ra ji pestire wi qe tu perestvan tune ye. U hun pivan u kesan kem nekin, bi rasti ez we berxudar u dewlemend dibinim. Bi rasti (heke hun dest ji van xaxan bernedin) ez ditirsim, ku bi ser we da sapata we roya, ku sapata we hemuti ye, were

[85] “U gele min! Hun bi dadvani: pivan u kesane (xwe) pek binin, hun ziyana merivan, di tiste wan da nekin u hun ji bona tekilkirine di zemin da tevdani nekin.”

[86] “Heke hun bi rasti bawer dikin, ewan histine Yezdan (ji kara; ku ji kirin u firotine dimine) ji bona we ra cetir e. Bi rasti es bi xweber ji bi parisvani li ser we cavner ninim.”

[87] (Komale Su’eyb bi bersivi aha) gotine: "Su’eyb! Qey nimeja te ye fermana te dike, ku em dest ji perestiya wan tisten bav u kale me ji wan ra peresti dikirin, berdin u sixurandina male xwe weki dilxwastina xwe nekin? Bi rasti (Su’eyb!) tu xuynerme xuzan buyi

[88] (Su’eyb di bersiva wan da aha) gotiye: "Gele min! (ka bejin; ku ez li we meze bikim) hun dibinin, heke (ji Xudaye min ji bona min ra berateke xuyayi hatibe) ez bi xweber ji li ser we berate bim u Xudaye min ji bal xwe, dilik (roziyen) xwes dabine min (hun ji van dexesi bikin, bawer nekin) ka ez idi ci dikarim bikim? Bi rasti min nave, ku ez ewan tisten ji we ra dibejim, nekin, ez bi xweber ji ewan tistan bikim. Ez hey weki heza xwe dikarim asti bikim u miraz bexsiya min hey bi Yezdan e, min xwe hey hispartiye wi. U ez hey ji wi dilxwaziyan dixwazim

[89] “U gele min! (wusa bikin) bira ewa hemberi hatina we bi min ra nebe sedem ji bona sapatdana we, ca hember hatina komale Nuh, ya ji komale Hud, ya ji komale Salih (buye sedema sapatdana wan). Komale Lut ji we dur nine (ewan biponijin, ka ci hatiye sere wan).”

[90] “U (gele min!) hun ji Xudaye xwe baxisandina xwe bixwazin, pase (ji kirine xwe) li bal (Xudaye) xwe da bizivirin. Bi rasti Xudaye min dilovine hezger e.”

[91] (Ewi komali di bersiva Su’eyb da aha) gotine: “Em bi pire wan tisten, ku tu dibeji pispor ninin u em te di nava xwe da be hez dibinin u heke pismamen te nebuyan, bi rasti meye te bi keviran (bi kusta) u ji bona te bi xweber ji, qe tu servahatin li ser me da tune ye.”

[92] (Su’eyb ji bona wan ra aha) gotiye: "Gele min! Qey pismamen min bi ser we da ji Yezdan, pirtir bi servehatiyen (ku hun heza pismamen min didine ber cave xwe, heza Yezdan ji) davejine pista (gohe xwe)? Bi rasti Xudaye min, ewan tisten ku hun bi wan dizanin (hildaye nava zanina xwe da)

[93] Gele min! (qe tistek nabe!) hun di suna xwe da ci dikarin, ewi bikin, bi rasti eze ji (pese xwe) bikim. Hune bizanin ka ji bona kera sapata riswabuni te u ka kijan derewan dikin. Hun temase bikin, bi rasti ez ji bi we ra temase dikim.”

[94] U di gava fermana me (bi sapatdana wan) hatiye, idi me Su’eyb u ewane ku bi wi ra bawer kirine hene! Bi dilovaniyeke ji xwe (ji we sapate) fereste kir. Ewane cewr kiribune hene! (ewi denge sapate) bi wan girtibu, ewan (di xaniyen) xwe da li ser cokan be can mabune

[95] (Wusa deriz bn) te digo qey ewan qe di wan xaniyan da ne jine. Bi zanin hisyar bin! Ca komale Semud (bi sapatan) dure (dilovaniya Yezdan bune) wusa ji (komale ku li bajare Medyene rudinistin) dure (dilovaniya Yezdan bune)

[96] Bi sond! Me Musa bi beraten bi hezen xuyayi va sandiye

[97] Li bal Fir’ewn u koma wi da, idi ewa (koma wi) bune peyrewe fermanen Fir’ewn u fermane Fir’ewn bi xweber ji xuzan u reber ne bune

[98] Di roya rabuna hemuti da (Fir’ewn) dibe pesrewane koma xwe, idi (Fir’ewn, ewe koma xwe) dibe agir. Ewa suna ku ewan cune, ci qa sike sunan e

[99] Di ve (cihane da) u di roya rabuna hemuti da ji, deherandina (ji dilovaniya Yezdan) buye peyrewe wan. Eva ciqa bexsiseke sik e

[100] (Muhemmed!) Ewa mijuliya serdaborya wan (gundiyen) ku hinek ji wan hej sopa wan heye, hinek ji wan ji qe sopa wan ne maye (deriz bune) heye! Eva buyera ku em ji te ra dipeyivin bi xweber e

[101] U me li wan cewr ne kiriye, le ewan bi xweber li xwe cewr kirine, idi gava fermana Xuda ye te (bi sapatdana wan hatiye) ewan perestvanen, ku ewan ji pestire Yezdan ji wan ra peresti dikirin hene! Qe bi tu tisti ewanan ji sapata Yezdan nedane paradane (parisvaniya wanan ne kirine). Ewan (perestvanen wan) ji bona wan ra hey tesqela wan pir kiriye

[102] Xudaye te gava meriven wan welaten cewrkar bigire, aha digire! Bi rasti girtina Xuda zor dilsoz e

[103] Bi rasti di van serdaboriyen (wan welaten ku hatine tesqelekirine hene!) ji bona wan kesen, ku sapata para da ditirsin, berateyen mezin hene (ji bo ku ewan ji wan beratan his hildin). Eva royeke wusa ne, ku hemu meriv ji bona we dicivin u ewa royeke (ku hemu heyinen ezman u zemin) di we roye da xuya ne

[104] U em ewe (royi) hey ji bona wi dane hijmari para da dihelin

[105] Gava ewa roya hat, be destura Yezdan qe tu kes napeyive. Idi hinek (ji wane civine) be bext in ji reya rast derketine) u hinek ji wan ji bextiyar in

[106] Idi ewane be bext hene! Ewanan di agir da nin, di agir da ji bona wan ra navqutan, qirin heye

[107] Ji pestire heke Xudaye te neve, ku ewan derxe; ewane di agir da heya ezman u zemin hebin we biminin. Bi rasti Xudaye te ci bive ewi be (kemasi) bi cih tine

[108] Le ewane bextiyar hene! ewanan di bihiste da nin, ji pestire heke Xudaye te derxistina wan bive (qe tu kes nikare ewan ji bihiste derxe) heya ezman u zemin hebin (ewane ji di wura da) biminin. (Eva) xelateke be pasi ye

[109] (Muhemmed!) Idi tu di puciya perestiya wan tisten, ku ewan je ra peresti dikin du dil nebe. Ca di bere da bav u kale wan peresti (ji wan putan ra) dikirin evan ji weki wan dikin. U bi rasti eme para wan (ji sapate) be kemasi bidine wan

[110] Bi sond! Me ji bona Musa ra pirtuk (Tewrat) daye, pase (komale wi di biryaren we pirtuke da) ne wekhev bun ce kirin. Heke peymana (sapatdana wane, we para da be dane) ji Xudaye te ne borya, we a di naha da berewaniya nava wan da pek bihata (xelat u celata wane bihata dane). U bi rasti ewan bi xweber ji (di mafe we pirtuke da) hey bi dudili mane

[111] U bi rasti Xudaye te e (xelat u celata) be kemasi bide wan, ewan ci dikin (Xudaye te) bi kirine wan zana u agahdar e

[112] Idi tu ca hati fermankirine wusa rast be, tu ji ewane bi te ra ji (ku ji kirine xwe ye bere para da zivirine) hemusk gava da (dadvani bin). U hun ji re dernekebin, loma hun ci bikin bi rasti (Xuda) dibine

[113] U (Muhemmed!) hun xwe ne hisperen wane ku cewr kirine (bi sedema cewrkirina wan) ku agir bi we ji negire, loma ji pestire Yezdan ji bona we ra tu serkar tune ye. (Heke hun bi gotina wan bikin) pase (ji aliye Yezdan da) arikariya we naye kirine

[114] U (Muhemmed!) tu di her du keleke roya da: (sibeh u evare da) u di seve da ji nezike (roye da) nimej bike. Bi rasti qenci, sikatiyan dibin. Evan (sireten) ji bona wane ku siretan lite dikin, bi rasti biraninek e

[115] (Muhemmed! Tu li ser wan cefadane wan) hew bike, bi rasti Yezdan xelata wane qenciyan dikin wunda nake

[116] Idi heke ewan meriven ku di berya we da borine (hisdar bun) fermana kesan bikirinan, ji bo ku ewan di zemin da tevdani nekin, we ci buya? Ji wan hindiken, ku me ewan fereste kirine, ewan bi tene (fermana kesan bi qenciyan) kirine. U ewane, ku cewr kiribune (qe fermana kesan bi qenciyan ne kirine) ewan sixwa bune peyrewe xwesiya ku teda bune u ewan bi rasti sikati kiribune

[117] Xudaye te gundeki, ku runistiyen wi astikar bin, ewan tu cari bi cewre tesqele nake

[118] (Muhemmed!) Heke Xudaye te biva, we Xudaye te e hemusk kes bixista komeke bi tene, le ewan qe nahewin, hey (di armancan da) ne wekhev dibin

[119] Ji pistire wane, ku Xudaye te li wan dilovani kiriye (ewan di armanca da xistiye komeke bi tene). Sixwa (Yezdan) ewan kesan ji bona (ne wekhevbun u hevcun u belavbune) afirandiye. U peyva Xudaye te pek hatiye; ku we doje ji me cetir u ji kesan hemuti ti ji bike (eva ne wekhevbun; ji bona pesvacuna kesan bi ve neve ye, ji bona ku di cihane da ewa pesvacuna merivan ji bona xwe ra armanc kirine; ne wekhev in, hey xebate dikin ji bo ku ji hev biborin; dizanin u pes e, u maldari, u ne mirin u nav u nisanan ji xwe ra bihelin: Ca Ji dar u ber u taris, rewar, gene wan ji ji bona hebun u jina xwe ra weki meriva dikin, ne wek hev dibin)

[120] Ji bona ku em dile te bidine hewkirine, em ewan hemu serdaboriyen wan pexemberen bori ji bona te ra dixunin (ji bona ku tu ji komale xwe, gava cewr u cefan bibini dile te ji hew bike firske te fire be). Di van da ji bona te ra maf u ji bona bawergeran ji siret u birxistineke mezin heye

[121] (Muhemmed!) Tu ji bona wane ku bawer nakin (aha) beje: "Hun li ser armanca xwe ci dikin bikin, bi rasti em ji weki armanca xwe dikin

[122] U hun heviya (xelat u celatan, ji bona xwe ra bikin) bi rasti em ji hevidarin

[123] U ci ne xuyayen di ezman u zemin da hene! Hemusk ji bona Yezdan ra nin u hemusk buyer hey li bal wi da dizivirin, idi (Muhemmed!) tu hey ji bona wi ra peresti bike u tu hey xwe hispere wi. Bi rasti Xudaye te ji kirine we be goman nine

[1] R. (Arsa van tipan hey Yezdan dizane. Evan beraten ku em ji bona we ra dibejin) hene! Bi rasti ewan berateyen we pirtuka huzvarti ne

[2] Bi rasti me ewa (Qur’ana) bi zimane ‘erebi hinartiye, ji bo ku hun ji we (pirtuke) bizanin; hevi heye bi rasti hun ji we his hildin

[3] (Muhemmed!) ji bo ku em eve Qur’ane li bal te da diniqinin, em qenctire serdaboryan ji te ra ji te ra dibejin. Loma tu di bere da ji ji van (serdaboryan) be goman bu i

[4] Gava (Yusuf ji bona bave xwe ra aha) gotibu: “Bavo! (min di xewna xwe da) dit, ku yanzded sterkan u roj u hive ji min ra kunde dibirin.”

[5] (Bave wi ji bona wi ra aha) gotiye: "Kurke min! Xewna xwe ji bona birayen xwe ra nebeje. (Heke tu ji wan ra beji) ewane ji bona te ra xaxan bikin. Loma bi rasti pelid ji bona merivan ra neyareki xuya ye

[6] Bi vi awayi, we Xudaye, te, te hilbejere u we (ca di xewne da te dit) te hine zanina tegihandina xewna bike u we qenciyen xwe li ser te da u li ser nisa Y’equb da peyweste bike, ca hej di bere da li ser her du baven te (qenciyen xwe) peyweste kiribu; (Ewan) Ibrahim Ishaq in. Bi rasti Xudaye te pirzane bijejke ye

[7] Bi sond! Ji bona pirsivanan. di serdaborya Yusuf u birayen wi da berateyen (sodreti hene)

[8] (Birayen Yusuf aha) gotine: "Em komeke bi hez in (tiveka me yek e) bi vi ra ji Yusuf u bi biraye xwe va li bal bave me, ji me heztir in. Bi rasti bave me di wundabuneke xuya da ne

[9] Ya hun Yusuf bikujin, ya ji hun bavejine zemineki dur, ji bo ku bere bave we hey ji we ra bimine u hune pase (ji kirie xwe posman bibin, Xudaye we bibaxisine) hune di peywi da bibine ji komaleki astikar

[10] (Yeki ji wan aha) gotiye: "Heke hun bi rasti diven (ku tisteki bi sere wi) bikin, hun ewi nekujin, hun ewi bavejine taritiya bir e dibe, ku hinek kerwan rasti wi werin (ewi weki male wundabuyi ji xwe ra hildin, beherin)

[11] (Dema xaxe xwe pek anine, fetiline bal bave xwe; ji bave xwe ra aha) gotine: "Bavo! Ci buye ji te ra ku tu ji bona Yusuf bi me ewle nabi u em bi xweber ji ji bona wi ra siretvan in

[12] (Bavo! Tu) ewi di sibehe da bi me ra bisine, ji bo ku ewa bigere u bileyize. Bi rasti em ji wi ra parisvan in

[13] (Bave wan ji wan ra aha) gotiye: "Heke hun ewi beherin, bi rasti behna min dernakebe, ez miruz dibim u ez ditirsim; ku haya we ji wi tune be, gur ewi bixun

[14] Ewan gotine: "(Bavo!) Heke gur ewi bixun u em bi xweber ji komeke bi hez in (li wura bin) bi rasti me idi di we gave da ziyan kiriye

[15] (Idi bave wan destura Yusuf daye). Dema ewan bi wi ra cune, ewan li hev civiyane, ku ewan ewi bixne tariya bire, (ewan Yusuf avetine bire). Me ji li bal wi da niqand: “(ne tirse)”. Bi sond! Haja wan bi xweber qe tune be tuye eve buyara wan e hane ji wan ra beji

[16] Ewan di evare da bigirin (ji bo xaxe kirine, xwe rast bidine diyarkirine) hatine bal bave xwe

[17] (Ji bave xwe ra) gotine: "Bavo! Em ciqa rastbej bin ji disa tu ji me bawer naki. Bi rasti dema em cun (me li ciyeki dani) me Yusuf hist li bal cirya xwe da, em cune (leyiztike); me da berhev (dema em para da hatin me dena xwe daye, ku) guran ewi xwarine

[18] (Heke tu ji me bawer naki ji) eva me kirase wi bi xun ji te ra aniye (xuneke bi vir li kirase wi dabune." Bave wan ji wan ra) gotiye: "Bi rasti gotina we nine, le cane we eva xaxa xwestiye we ji kiriye. Idi (kare min li ser ve buyere) hey hewa bi qenci ye. Li ser van salixen we, hey arikare min Yezdan e

[19] Kerwaneki hatiye li ser (we bire daniye; Meriven xweyen biskuri) sandine, ku ji wan ra (ave ji bire derxin). Dema bedloka xwe avetne bire (ji bo ku tiji av bikin, Yusuf bi bedloka wan re derket. Ewi qir daye aha) gotiye: "Mizgina min! Eva kureke (derket)." Ewan ji bona sermayeye kiren u firotine ewa vesartin u Yezdan bi xweber ji zanetire bi kirina wan e

[20] Ewi (kerwani Yusuf) bi bahaki hindike ku dihatine hijmartine firotine. Ewan di bahaye Yusuf da, damen ji cihane berdabun

[21] Ewi misriyi ku Yusuf kiribu, ji bona jina xwe ra (aha) gotibu: "Rumeta wi rind bigire u suna wi xwes bike, dibe ku ewa kere me be, ya ji ku em ewi ji xwe ra bixne kur (bibe urta me, li pey me bimine)." Bi vi awayi me ji bona Yusuf ra di zemin da, bingehek pek ani u me Yusuf hine zanina xewnan kiriye. Yezdan bi xweber ji servahate buyera Yusuf e, le pire merivan pe nizanin

[22] U dema (Yusuf) gihijte sedra xwe, me ji wi ra berewani u zanin da. Bi vi awayi em qencikaran xelat dikin

[23] Le ewa kevaniya mala ku (Yusuf) di wura da buye, diva ku ewa dest baveje we (sere xwe bi wi ra bixe yek): Deri hemu dadan (ji Yusuf ra aha) got: "Ka idi were nezik (ci buye ji te ra? Nereve, were bikebe paxila min." Yusuf) gotiye: "Ji bona Yezdan! Ka eze ca gotina te pek binim? Bi rasti malxwe male, xweye min e; ewi qenci bi min kiriye. suna min xwes kiriye. Loma bi rasti cewrkar fereste nabin

[24] Bi sond! Heke ewi beraten Xudaye xwe nedita, jinike ca va ye, ku ewa dest baveje, ewi ji va ye li bal jinike da here. Bi vi awayi, ji bo ku em ji (Yusuf) sikati u toliti bidine paradane (me bereten xwe dane nisane wi, ewa daye parisandine). Bi rasti (Yusuf) ji bendeyen min e xwurine

[25] U ewan (herdukan) dane berhev (heya ber) deri (reviyane. Jinike para da bi kirase wi girt) cirand u ewan herduk li bal deri raste mezine jinike hatin. Jinike (ji bona mezine xwe ra aha) gotiye: "Celata wi kese, ku bive sikati bi maliyen te ra bike, ji pestire ku bikebe zindane u ya ji bi sapateke dilsoz be sapatkirine, tu tist nine

[26] (Yusuf aha) gotiye: "Ewe diva, ku ez dest bavejime we (ez ji ber we reviyam, ku derkebime derva, rasti te hatim)." Yeki ji maliyan didevani (sahidi) kiriye; (aha) gotiye: "Heke kirase (Yusuf) ji ber va cirya be (Yusuf) vira dike (jinik) ji rastbejan e

[27] U heke kirase (Yusuf) ji para da cirya be (jinik) vira dike (Yusuf) ji rastbejan e (ka li bal wan da meze bike)

[28] Idi gava (merik meze kir) dit, ku kirase ewi para da cirya ye. (Meriki ji bona jinike ra aha) gotiye: "Bi rasti eva kirina, ji xaxe we jinan in. Bi rasti xaxe we jinan pir mezin e

[29] (Merik ji bona Yusuf ra ji aha dibeje): Yusuf! Tu ji van dest ber de (ji tu kesi ra nebeje)." Ji bona (jineke ra ji dibeje: “Tu ji bona (nusitemkarya xwe, ji Yezdan) baxisandina xwe bixwaze. Bi rasti tu bu i ji wane xeletkar

[30] (Dema jinen bajar, eva buyera bihistine aha) gotine: "Jina serok bi rasti buye bengiye berdeste xwe; (xwestiye ku sere xwe bi berdeste xwe ra bixe yek.) Loma hezkirina berdesti (hise we ji sere we hildaye). Bi rasti em dibinin, ku ewe hise xwe wunda kiriye. Eva ji wundabuneke xuya ye

[31] Idi gava jinike, gotine wan (jinen bajari, di mafe xwe da) bihistiye (ku ewan jinan li we digazinin u qenciyan je ra nabejin; saiyen xwe) sandiye pey wan, ji wan ra xewaneke (sifreke) bi palge u raxisti amade kiriye, ji bona her jineki ra kerek aniye. (Piri ku jin hatine runistine, jinike ji Yusuf ra aha) gotiye: "Derkebe hembere wan. "Dema ewan (jinan Yusuf) ditine, ewan (jinan Yusuf) mezin kirine u (haja ji wan nemaye, ker avetine deste xwe) deste xwe birine u gotine: "Ji bona Yezdan! Eva meriv nine. Eva hey firisteki kirnas e

[32] (Jinike ji bo jinen bajari aha) gotiye: "Eva ye, ku hun ji bona wi gazinda li min dikin. Bi sond! Min ji wi, ji bona xwe ra niyaza cane wi kiribu, ewi dawparisi kir u xwe para da. Heke ewa, ewe tista ku ez fermana wi dikim (ku ew ewi tisti bike) neke, we ewa e bekebe zindane u we ewa e bibe ji wane ku hatine picukkirine

[33] (Yusuf bi xweber ji xwe ra aha) gotiye: "Xudaye min! Bi rasti zindan li bal min, ji wi tista, ku evan kirina wi ji min dixwazin, hezgertir e. (Xuda!) Heke tu xaxe wan ji min nedi zivirandine, eze li bal wan da meyl bidim u eze bibime ji nezanan

[34] Idi ji bona wi ra Xudaye wi, bersiva wi daye u ji wi xaxe wan jinan daye zivirandine. Bi rasti Xuda bihistiye pirzan e

[35] Ji pisti ditina van beratan (ji bona maliyen serok) xuya buye, ku we ewane (Yusuf) heya daneki bixne zindane

[36] (Dema ewan Yusuf avetine zindane) bi Yusuf ra du xort ketine zindane. (Ewan her du xortan xewneke aha ditibune; ji hev ra xewna xwe gotine cune bal Yusuf; ji bona ku hine zanina xewna xwe bibin, ji Yusuf ra aha) gotine: "Yeke ji wan; min dit ku min tirye meyi digivast (mey ce dikir)." U ewe mayi. Min dit, ku min nan daye ser sere xwe, cukan ji wi, nan dixwarin. Idi tu ji van xewnan ji me ra beje. Bi rasti em te di binin ku tu ji qencikarani

[37] (Yusuf ji wan ra aha) gotiye: "Hej xwarina ku hun ji wi dixun, ji we ra ne hatibe, ez ewan xwarinan ji bona we ra dibejim, ka ci ne, (wusa ji derdikebe). Ew zanine ku Xudaye min hine min kiriye hene! Eva ji ji wan in. Bi rasti hun dest ji wi komale ku Yezdan bawer nakin u bi roya para da bune file, ber daye

[38] U ez bume peyrewe (ola) komale bavane xwe, ku Ibrahim u Ishaq u Ye’qub e. Ji bo me yeke ra ji maf nine ku ew tisteki bixne hevriyen Yezdan. Evan qenciyen hanenan ji rumeta Yezdan in, li ser me u kesan kiriye, le pire kesan ji sipazi nakin

[39] Her du hevalen mine zindane! Gelo (baweriya) bi xudayen cure cure qenc e, ya ji (baweriya) bi Yezdaneki bi tene, ku hezdare li ser hemu (tistan e) qenci

[40] Ewan tisten ku hun ji pestire Yezdan ji wan ra peresti dikin hene! Ewan ji pestire wan navderen, ku we u bav u bapiren xwe li wan nav danine, tu tist ninin. Yezdan (di mafe wan da) qe tu tist ne hinartiye. Hey ferman u (peres- ti) ji bona Yezdan ra ne. Ewi (Yezdani) ferman kiriye, ku hun hey ji wi ra peresti bikin. Bi rasti ola, ku maf e ewa ye, le pire kesan ji nizanin

[41] Her du hevalen mine zindane! (rind gohdarya min bikin. Arsa van xewnen ku we diti eva ye): "Yeke ji we, we disa meye bide xweye xwe, ewe mayi we be dardakirine, we (terme wiye li derva bimine) cuke di sere wi da ewi bixun. Ewa buyera ku we arsa wi ji min xwestiye; pek hatiye (idi qe ne qayilbuna xwe, diyar nekin)

[42] U (Yusuf) ji bona wi hevale (xwe e zindane) ku guman dikir, we ji herdukan, ewe fereste be (aha) gotiye: "Tu dabasa min li bal xweye xwe bike (dibe ku li min dilovani bike, min ji ji vira derxe)." Le pelid Xudaye wi ji bira wi biriye, idi qe (mijuliya) Xudaye xwe ne kiriye. (Her wusa hevale Yusuf ji zindane derket, dabasa Yusuf ji birva kir), idi (Yusuf) cend salan di zindane da maye

[43] (Heya we gava ku seroke misr e aha) gotiye: "Geli koma min! (Min di xewne da) bi rasti ditiye, ku hevt celeken qelew hebun, hevt celeken jar, ewan dixurin u min (dit) hevt wesiyen hesin, hevt wesiyen hisk, ewan hildane bine heza xwe. Ka ji min ra arsa van bejin, heke hun bi rasti ji bona xewnan ra arsa dizanin

[44] (Xewnzanan ji bona serok ra aha) gotine: "Eva xewna te diti, xewnerojk e u em bi xweber ji arsa xewnerojkan nizanin

[45] U (ewi xorte) ferestebuye: Yek ye ji wan her du hevale (Yusuf e zindane bu) ji pisti (ewle bu ji baxisandina serok, idi serok bi rasti ji wi ra tu celate nade, aha) gotiye: "Eze arsa ve xewne ji we ra bejim, idi hun min bisine (zindane).”

[46] (Gava ewa cuye zindane li bal Yusuf, ji wi ra aha) gotiye: "Yusuf! Doste rastbej: Tu ji me ra arsa ve xewna beje; (serok aha ditiye): Hevt celeke jar, hevt celeke qelew dixwarin hevt wesiyen hisk, hevt wesiyen hesin hildane bine heza xwe (hemu hisk kirine, tune kirine). Hevi heye, ku ez para da herim bal ( wan kesen ku min destur ji wan xwestibu ji bona hatina bal te) ewan idi bi zanina te, bizanin (rumeta te bigirin, ku te ji zindane derxin)

[47] (Yusuf ji sai ra aha) Gotiye: "Hun hevt salan li pey hev (weki candina xwe ye bere) bicinin. Idi (ji pisti xwarina we ye vayi, hun ewe mayi) di gava dirune da, di nava wesiyen wi da bihelin

[48] We pase hevt salen werin, ewa candina, ku we zimher kiriye para da (histiye) ji pestire tove ku hun dicinin, hemuskan bixun

[49] We pase pey wan da saleke were (ku ji bona) kesan ra bariste bibare (hemi tiste hesin bibin, dar u ber, we beran bidin reze tirya bigirin, merive ewan tiryan ji xwe ra) bigivesin (disa mexzuvani ji bona hev ra bikin; meye vexun)

[50] (Pisti ku sai eva arsa ji bona xwena serok ji bal Yusuf ani, ji koma wan ra got, arsa xewne hise wan hildaye. Serok ji koma xwe ra aha) gotiye: "Hun ewi ji bona min ra binin." Idi dema sai ji bona gazikirina (Yusuf cuye zindane; Yusuf ji sai ra aha) gotiye: "Ka here bal xweye xwe, idi ji wi bipirse; ka temtela wan jinen (li ser xwarine) ku deste xwe je kirinbun, ci buye? (Bira eve buyere bikole). Bi rasti Xudaye min bi xaxe (wan jinan) pir zana ye

[51] (Serok gazi wan jinan kiriye, ji wan aha pirsiye): "Ka bejin, di we gava ku we dixwest Yusuf nezike we be, hun di we gave da di ci temtele da bun?" (Jinan bersiva serok dan, aha) gotin:" Ji bona Yezdan! Qe me tu sikati ji wi nizanbuye." (Di we gave da jina serok rabuye aha) gotiye: "Idi di naha da rasti derket; bi rasti min diva ku (Yusuf) sere xwe bi min ra bixe yek u bi rasti (Yusuf) ji rastbejan e

[52] (Dema sai para da cuye bal Yusuf; gotina jinan je ra gotiye; Yusuf ji bona sai re aha) gotiye: "Min evan kirnan bi ci da anine, ji bo ku serok bizane, ku min di dizika da ji evixaniya wi ne kiriye u Yezdan xaxe evixanan bi rasti nagihine qe tu armancan

[53] U bi rasti ez cane xwe (ji wan kirinan, ji ber xwe) denaxime paqijiye, loma ji pestire wi cane, ku Xudaye min li min dilovaniye kiriye, hemi hewasa canan fermana bi sikatiyan dikin. Bi rasti Xudaye min baxisgere dilovin e

[54] U serok ji bona koma xwe ra (aha) gotiye: "Hun ji min ra Yusuf binin; Eze ewi hey ji bona xwe bi tene ra xuri bikim. Idi (pisti ku ewan cun, Yusuf anine bal serok; Serok bi wi ra) mijul buye (serok di mijuliya xwe da, ji Yusuf ra) gotiye: "Di iro da tu li bal me bi paydari xweye suneke mezin i; (ji hemi xaxan ji) ewle yi

[55] (Yusuf ji serok ra) gotiye: "Tu (verihtina min) li ser xezineyen zemin bike. Bi rasti ez bi parisiye rind dizanim

[56] (Dema serok bersiva Yusuf da, je ra got: "Ere, me tu xisti serkare xezineyen zemin, idi tu ci dive, pek bine." Me litekirina gotina Yusuf, di dile serok da bi ci ani) her wusa me ji bona Yusuf ra di we (welati da ji pisti ferestiya wi ji zindane) suneke rumetdari pek aniye. Ca diva wusa di zemin da berewani dikir (loma serok gustil u gopal u tace seroktiye ji bona Yusuf ra dabu). Em bi dilovaniya xwe (evan qenciyan) digihinen evine xwe u em kirya qenckaran wunda nakin

[57] U ji bona wane (bi Yezdan) bawer kirine, parisya (mafe) biryaren Yezdan dikin, kirya para da cetir e

[58] Birane Yusuf (ji bona zimher) hatibune bal Yusuf, gava cune bal Yusuf. Idi ewi birayen xwe niyandin. Le birayen wi ewi ne niyasi bun

[59] Dema (Yusuf ji wan pirsi, hun ki ne? Ewan gotin: "Em kure Ye´qub Pexember in; danzdeh bira ne, biraki me li cole wunda bu, biraki me ji bave me heye, li bal bave me maye.") ji pisti tevdira wan dit, bare wan dagirt, (Yusuf) ji wan ra gotiye: "Heke hun careki dine hatin) ewi biraye we ye ji bave we ye, ji min ra binin. Ma qey hun nabinin va ez para wi ji dipivim? Ez qence mexzuvanan im

[60] Heke hun ewi (biraye xwe) ji min ra neynin, idi li bal min ji bona we ra tu (zimher) pivandin tune ye u nezike min ji nebin

[61] Ewan (birayen wi, ji wi ra) gotine: "Bi rasti eme ewi ji bave wi bixwazin; (bawer ke) eme (eve dilxwaziya e) pek binin

[62] U (Yusuf ji bona) xorten (paleyen) xwe ra gotiye: "Hun pulen wan bixne nava bare wan. Bi rasti hevi heye dema ewan bifetiline bal maliyen xwe, bi van (pulan) bizanin, dibe ku para da bizivirin

[63] Dema (ewan) para da fetiline bal bave xwe (ji bave xwe ra) gotine: "Bavo! Heke tu biraye me (bi me ra nesini) we pivandina (zimher ji me ra) be birine. Idi tu biraye me bi me ra bisine ku em (zimher) bipivin, bi rasti eme ji wi ra parisvan bin

[64] (Ye´qub) gotiye: "Ez ca hej di bere da ji bo biraye wi li we ewle bum (ku we bir, para da ne ani) wusa ji bi sond! Ji bona vi ji eze li we ewle bim (ma qey wusa nine?)" Bi rasti Yezdan qence parisvanan e. U ewa dilovintire dilovanan e

[65] Dema ewan dere bare xwe vekirin. dena xwe dane ku pule wan, para da li bal wan da hatiye fetilandine, qir dan (aha) gotin: "Bavo! Ka idi em ci dixwazin, eva pulu me li bal me da hatiye fetilandine (destura biraye me bide, eme bi hev ra herin) ji bona maliyen xwe ra eme zimher bipivin u eme parisvani ya biraye xwe bikin u eme bare deveki ji pir bikin. Eva zimhere (me aniye) pivaneke hindik e

[66] (Ye’qub) gotiye: "Heya hun peymaneki (sonda) bi Yezdan, ji min ra nedin, ji pestire heke hun hemi bi hev ra bene girtine, ku hun ewi disa para da ji min ra binin, ez ewi bi we ra nasinim. Idi gava ewan (ji bona Ye’qub ra bi Yezdan sond xwarin, ku ewane para da) biraye xwe (bi van girin da) binin. (Ye´qub aha) got: "Yezdan li ser van gotine me ciniste be (wekil)

[67] (Ya´qub) gotiye, "Geli kuren min! Hun di deryeki bi tene da nekebine bajar, hun di deriyen cure cure da bikebine bajar. Ewa sapata, ku Yezdan (peyman dabe, we bi we da bine) ez nikarim we ji we (sapate) biparisinim. Berewani hey ji bona Yezdan ra ne. Min hey xwa hispartiye wi, xwe hisparvan ji, xwe dihesperen Yezdan

[68] Dema ewan (bi biraye xwe va ji bona zimher cune welate Misr e) ca bave wan ferman kiribu; di deren cure cure da ketine bajar. Eve tedbira hane qe tu tisteki ji wan neda paradane. Loma tista ku Yezdan bike, qe tu tist pesya wi nagire (eva gotina hane, ku Ya´qub ji bona kuren xwe ra siret kiribu) sewrandineke, di dile wi da pek hatibu, ewi ji avete derva. Bi rasti tista me (bi Ye´qub) dabu hinkirine, dizanibu (ku tu tist pesya fermana Yezdan nagire). Le pire kesan pe nizanin

[69] Dema (ewan) cune bal Yusuf (ji pisti hinek mijuleya, Yusuf) biraye xwe ye (Binyamin) hildaye bal xwe, je ra gotiye: "Bi rasti ez biraye te ye (ji de u bave me) idi tu bi kirine van (birayen me) dertder u kulkes nebe

[70] Idi pisti ku (Yusuf) zimhere wan dagirtiye tasa av vexwarine xistiye nava bare biraye xwe ye (ji de u bav e. Pisti karwan rabuye, li pey wan da) yeki gazi wan kiriye: "Geli kerwan! Bi rasti hun diz in.”

[71] (Birayen Yusuf fetilin) bere xwe dane wan, ji wan ra gotin: "We ci wunda kiriye (hun li ci digerin)

[72] Ewan gotine: "Bi rasti me tasa av a serok wunda kiriye (em li we digerin) u ke ewa (tase) anibe (bira beje) eme ji wi ra bareki deva (zimher) bidin, ez bi xweber ji gerewa dayine me

[73] (Birayen Yusuf ji wan ra) gotine: "Bi Yezdan em sond dixun! Ku hun dizanin em ji bona tevdane di zemin da derxin, ne hatine (vi ra) u em bi xweber ji diz ninin

[74] (Ewan ji birayen Yusuf ra) gotine: "Heke ev gotina we vir be; celata wi ye (ku tas dizi be) ci ye

[75] (Birayen Yusuf bersiv dane) gotine: "Tas di bare ki da derkebe, ewa gerewa tase ye. Li bal me celatdana dizan wulo ye

[76] (Dema ewan para da cune bal Yusuf) idi (Yusuf) bare wan berya bare (biraye xwe ye ji de u bav e) vekiriye (tistek di bare wan da nedit). Pase bare biraye xwe ye (Bunyamin vekir, tas) ji nava bare wi da derxist. Her wuha me ji bona Yusuf ra endeze kiriye (xax) ku biraye xwe hilde bal xwe. (Heke wuha nebuya) ji pestire vina Yezdan qe bi tu awayi (Yusuf nikari bu) di wan biryaren serok da (biraye xwe hilda bal xwe). Bi vi awayi em payen evine xwe bilind dikin u li ser her zanaki ra zanaki behtir heye

[77] (Birayen Yusuf aha) gotine: "Heke evi dizi be, hej bere da ji biraki wi hebu, ewi ji dizi kiribu. U idi Yusuf eva gotina wan di hundure xwe da vesartiye u gotina wan ji bona wan ra venekiriye (Yusuf) gotiye: "Hun bi rasti di sike sunandan in." Yezdan bi wan salixen we cetir dizane

[78] Ewan (ji Yusuf ra aha) gotine: "Eziz! Bi rasti baveki wiye kal e pir heye, idi heke tu yeki ji me di suna wi da bigiri (tu bi me ra qenci diki). Bi rasti em dibinin ku tu ji qencikaran i

[79] (Yusuf) gotiye: "Ji bo Yezdan! Ka ca dibe: Em di suna wi ye ku me di nava bare wi da (tasa xwe) derxistiye, yeki mayi bigirin? Heke em wusa bikin di we gave da em cewre dikin

[80] Idi gava ewan (ji bona berdana biraye xwe, ji Yusuf) be hevi mane, di ciyeki da hevdu tene kirine; (Biraye) wan e mezin (ji bona wan ra aha) gotiye: "Qey hun nizanin, ku bave we bi sond ji we peyman standiye, hej bere da ji, ji bona Yusuf ji we standibu (we kirine xwe bi sere Yusuf da ani! Ka ve care eme bi ci ruyi herne bal bave xwe)? Idi (hun herin bi sond!) ez ji vi zemini ranagetim; heya bave min destura min nede, ya ji Yezdan cane min nestine. U ewa qenctire berewanan e

[81] Hun para da herin bal bave xwe, idi je ra bejin: "Bavo! bi rasti kure te dizi kir, me (bi cave xwe dit, ku tas di nava bare wi derket, tiste mayi em nizanin) u em bi xweber ji, ji bona tisten, ne ber cavi parisvan ninin

[82] (Heke tu ji me bawer neki, hez ki) ji wan gundiyen, ku me (bare xwe li wura, dagirtiye) u ji wi kerwane ku em bi hev ra hatine, bipirse. Bi rasti em rast dibejin

[83] Dema (ewan para da hatine bal bave xwe, gotina biraye xwe ji bave xwe ra gotine, Ye’qub aha) gotiye: "Bawer ke cane we ji bona we ra wusa xemilandiye, we ji eva buyera (kiriye) idi (ji bona min ra) hey hewa bi qenciya maye. Hevi heye ku Yezdan ewan hemuskan bi hev ra ji min ra bine. Bi rasti hey zanaye bijejke Yezdan e

[84] U (Ye’qub) pista xwe daye wan (aha) gotiye: "Ax, kovan li ser Yusuf (iro roya te ye, were ka Yusuf tu li kedere yi?)" Ji hesreta (Yusuf) her du cave wi sipi bun u bi xweber ji kula xwe vedisart

[85] Ewan (kuran ji Ye´qub ra) gotine: "Bi Yezdan! Tuye Yusuf bini bira xwe, bi bihatin jar bi, nexwes bikebi, ya ji bi sere te da tesqelake were

[86] (Ye´qub ji wan ra) gotiye: "Bi rasti ez gili u kul u kovane xwe hey ji Yezdan dikim, tista ku hun qe pe nizanbin, ez (bi sedema) Yezdan ji we cetir dizanim

[87] Geli kuren min! Hun herne (bajare Misr e) idi hun di wura da (dizika da) ji Yusuf u ji biraye wi kolandina bikin u hun ji dilovaniya Yezdan be hevi nebin, ji pestire filan, tu kes ji dilovaniya Yezdan be hevi nabin

[88] Idi dema ewan (disa fetiline Misre) cune ketine (xaniye Yusuf; je ra) gotin: "Wezir! Bi me u bi maliyen me da xelayi hatiye, em ji bi puleki hindik hatine, ve care tu ji me ra zimher bi hemuti pek bine u tu ji me ra qenci bike, bi rasti Yezdan qencikaran xelat dike

[89] (Yusuf) ji wan ra dibeje: "Gelo hun dizanin ka we ci bi sere Yusuf u biraye wi kiriye? Bi rasti hun di wan gavan da nezan bun

[90] (Ewan birayen wi) gotine: "Qey tu! Tu bi rasti Yusuf nini?" (Yusuf) got: "Ere, ez Yusuf im, eva ji biraye min e. Bi sond! Yezdan bi me qenci kiriye (em parisandine u mezin kirine) bi rasti ki (ji Yezdan bitirse u li ser cefadana di reya wi da) hew bike, idi be dudili (Yezdan) kirya qencikaran wunda nake

[91] (Ewan birayen Yusuf) gotine: "Bi Yezdan em sond dixun! Ku ewi tu li ser me, paydar kiriyi. Bi rasti em bi xweber ji nusitemkar bune.”

[92] (Yusuf ji wan ra) gotiye: "Di iro da ji aliye min da, ji bona we ra qe tu (rexne u kemasi) tune ye. Yezdan we bibaxisine. (U ewa) dilovintire dilovanan e

[93] Hun bi vi kirase min e hane va herne (welate xwe). Hun ewi kirasi bavejine li ser cave bave min, ku cave wi vebin u hun hemusk maliyen xwe hildin bene bal min

[94] Dema ku karwane wan ji MisrE raqetiyan, bavE wan gotiye: "Geli (maliyen min!) heke hun nebejin: "te hise xwe wunda kiriye" bi rasti behna Yusuf hate min

[95] (Ewan ji Ye´qub ra) gotine: "Bi Yezdan! Hej tu di we wunda bune bere da ni

[96] Idi gava mizginvan hat; (kirase Yusuf avete) ser cave (Ye´qub) ‘ewil cave wi vebuye. (Ye´qub ji maliyen xwe ra) gotiye: "(Hej bere da) min ji bona we ra qey ne gotibu: "Tista hun qe pe nizanin, ez ji Yezdan dizanim

[97] Kuren Ye´qub, je ra gotine: "Bavo! Bi rasti em nusitemkar in, idi tu ji bona baxisandina me (ji Xudaye xwe) lava bike

[98] (Ye´qub ji wan ra) gotiye: "Eze ji bona baxisandina we ji Xudaye xwe di nezik da lava bikim. Bi rasti Xudaye min bi xweber ji baxiskare dilovin e

[99] Idi gava (hemusk) bi hev ra cune (welate misr e): cune bal Yusuf. (Yusuf) de u bave xwe dane ber hemeza xwe (ji wan ra) gotiye: "Bi vina Yezdan, bi ewleti bikebine (bajar) e misr e

[100] (Yusuf) de u bave xwe bilind kiriye daniye li ser text, ewan ji Yusuf ra kunde birine. (Yusuf ji bona bave xwe ra) gotiye: "Bavo! Arsa we xewna ku min bere da ditibu, eva ye. Bi sond! Xudaye min ewa rast derxistiye u bi sond! Xudaye min bi min qenci kiriye. Loma ji pisti ku pelid nava min u birayen min da tevdani kiribu (ewan ez avetime bire, pase ez ketime zindane. Xudaye min) ez ji zindane derxistim u hun ji berye anine bal min. Bi rasti Xudaye min ci bive, ewi bi hurati dike. Bi rasti Xudaye min pirzane bijejke ye

[101] Xudaye min! Bi rasti te ji min ra pareke ji serokti u maldan daye u te parek ji hinkirina arsa xewnan daye min. Afirandeye ezman u zemin hey tu i u seroke min e di cihane u para da hey tu tene i. (Xuda!) Tu min bi misilmani bimirine u min bigihine astikaran

[102] Ewan tisten me li bal te da (di dabasa ve buyere da) niqandiye, ji wan (axiftine) ne xuya ne. Loma dema ewan civiyan, ku xaxan (bi sere Yusuf) bikin, tu li bal wan ne bu yi

[103] Tu ciqa bixwazi, hey piren kesan bawer nakin

[104] Tu (Muhemmed!) ji wan, ji bona (xundina biryaran) tu kirye naxwazi. Ewan (biryaran hemi) ji bona hemi kesan ra (siret) u birdaxistin in

[105] Ciqa beraten (mezin) di ezman u zemin da hene! Ewan li ser wan da diborin (qe bawer nakin) pista xwe didine wan (ji wan his hilnadin, we ca ji ve buyere his hildin)

[106] Heya pire ji wan, hevalan ji Yezdan ra ce nekin, bawer nakin

[107] Idi gelo heke bi ser wan da ji Yezdan sapateke, ku ewan (hemuskan hilde nava xwe da) were, ya ji niske va dane (weranbene) bi wan da were, qe haja wan bi xweber ji (bi hatina we) tune be: dikarin xwe biparisinin ewle bin

[108] (Muhemmed! Tu ji wan ra) beje: "Eva reya min e, ez (bi zanin u) ditin (komalan) gazi bal reya Yezdan dikim. Ez u peyrewe xwe va, Yezdan ji hemi kemasiyan paqij dikin. Bi rasti ez ji wane hevriceker ninim

[109] (Muhemmed! Ewan cima ji pexemberiya te sodret diminin?) Me ciqa pexember di berya te da sandine, ewan ji meren ji gund u (bajaran) bune, me li bal wan da niqandiye. Idi qey ewan di zemin da nagerin, ku li pasya wan kesen berya wan da borine meze bikin. U bi rasti ji bona wan kesen (xudapariz) bingaha para da cetir e, qe hun his hilnadin

[110] (Heya hinek danan ewan bi sere xwe mane, ji bona ve mayina hane bira nexapin. Ewane berya wan da ji wusa ji wan ra mecal hatibu dayine, le dema) ku pexember ji (baweriya) wan be hevi mane u goman kirine, ku ewa (koma wan) bi rasti ewan didine derewderandine bawer kirine ku ji wan ra qe tu sapat naye idi ji bona pexemberan u peyrewe wan ra cefa dane) pase ji bona (pexemberan ra) arikariya me hatiye. Idi ewane, ku me vaye fereste bin, fereste bune. Bi rasti ji komale nusitekar, heza me ya sapate naye zivirandine

[111] Bi sond! Di serdaborya (pexemberan da) ji bona xweye hisan beraten sodret hene. Loma ewa (Qur’ana) mijulyeke alozek e nine. U le ewa rastdare ji bona wan (pirtuken) berya we da borine. Ca ji ewa ji bona hemu tistan ra huzwartin u dave kirine. U ji bona komaleki bawer dikin reber u dilovinek e

[1] M.R. (Arsa van tipen ji hev cuyi, bi rasti hey Yezdan dizane.) Ewan beraten pirtuke (Qur’ane) ne. U ewan (biryaran) ji Xudaye te 1i bal te da hatin hinartine (hene!) ewan rast in. Le piren kesan bawer nakin

[2] Ewe ku hun ca dibinin, ezman be stun bilind kiriye, ewa Yezdan e u pase ewi ars (mana) hildaye bine heza xwe (hemi tist hildaye bine heza xwe ca bive wusa ewan dixebitine, her wusa) roj u hiv ji xwe ra ser nerm kiriye, hemusk ji bona dane navdayi diherikin dicin. (Yezdan) buyeren (afirandok) pek tine. (Ewa evan) beratan (ji bona we ra) vedike, bi rasti hevi heye, ku hun bi rast hatina Xudaye xwe bizanin

[3] U ewe zemin raxistiye (ewa Yezdan e). Ewi di zemin da ciyayen bineci u cem bi ci kiriye u di zemin da ji hemi beran bi zoti u coti ewi pek aniye; (hemi tist bi ner u meyiti afirandiye) sev u ro li hev dide pecandine. Bi rasti ji bona komale ramankar ra di wan kirinan da beraten (sodret) hene

[4] U (Yezdan) di zemin da paren mezinen, ku neze hev in pek aniye u rezen ji tiryan u zeviyen candi u daren xurman e bi heci u be heci bi cih kiriye (ewan hemi ji) bi aveke tene tene avdane. (Le) me dixwerin u renge wan da; hineke wan li ser hineken wan dane cetir kirine. Bi rasti di van da ji bona komale ku hisdari dikin, beraten (sodret) hene

[5] Heke (ji piste gotina van beratan, ne baweriya wan; Muhemmed!) te sodret bike, idi gotina wane, ku dibejin: "Qey gava (em bimirin bibine) xweli, qey disa eme careke dine bene afirandine? Sodrettir e.” Ewan kesen ku bi Xudaye xwe bune file hene! Ewan bi xweber in, ewanan ew in, ku di stuye wan da zincir hene. Ewan hevale agir in u we di agir da ji hey biminin

[6] Ewan (filan ciqa tu ji wan ra dibeji: "Heke hun ji van kirin u baweriyen xwe para da neyen, we Yezdane ji bona we ra sapatan bine, heke hun posman bibin, we Yezdane qenciyan bi we bike" disa) ji te di berya qenciyan da, sikatiyan dixwazin. Bi sond! Di berya wan da pir hecweki ji wan borine (gelo cima ji wan hecwekiyan his bilnadin?) Bi rasti di hembere cewra kesan da Xudaye te, ji bona kesan ra baxiskar e. U bi rasti Xudaye te zor sapat e

[7] Ewane bune file hene! (aha) dibejin: "Heke ji Xudaye wi (weki me ca diva) berate bihata hinartine (meye bi wi bawer bikira". Muhemmed!) tu hey (hati sandine) ji bo ku tu (ewan bi hatina sapatan) bide tirsandine. U ji bona her komaleki ra reberek heye

[8] Tista ku hemi me pe avis dibin u tista malberxa wan kem u pir dike (ji bona mezinati u jine pir dike tista bermai ji daveje derva) hey Yezdan pe dizane. U hemu tist li ba (Yezdan) bi pivan in

[9] Ewa bi dizi u xuyanan dizane, mezine bilind e

[10] Li bal wi ku yek ji we (mijuliyen xwe) dizika da bike, ya ji eskere mijul be, yek e (hey dibihe). U ci bi sev xwe vesere, ya ji bi ro derkebine sunen xwe (bene xuyandine yek e hemuskan dibine, di suna wan da bi ci datine)

[11] Ji bona van tistan ra peyrewen pesvacuyi peywesti hene, ku ewan peyrewan ewan tistan ji buyeren Yezdan diparisinin. Bi rasti Yezdan heya komalek; tista babete xwe, bi xweber nede hesivandine, ewe qenciya kiri ji wan nade hesivandine. U Yezdan bive ku sikatiye bi komaleki bike, tu kes idi nikare ewe sikatiye ji wan bide para dane. Sixwa ji pestire wi ji ji wan ra tu parisvan u serkar tune ye

[12] Ewe ku berqtave bi tirs u bi xwastin bi we dide ditine, heye! Ewa Yezdan e (gava hun berqetave dibinin; hinek ji we ditirsin, ji bona ledana biruske, hinek ji we ji diven, ku berqetav lexe, ji bona ku sili bibare) u ewan (berqetavan) ewran bi girani tiji dikin diwesinin

[13] Denge ewran (Yezdan) bi sipasi ji kemasiyan paqij dikin u firistan ji ji tirsan sipaziya (Yezdan) dikin. Ewa teyroke disine, idi kijani (ewi lexistina wi va ye) teyrok li wi dixe (bi vi ra ji ewan di mafe Yezdan da) hej tekosin dikin. Bi rasti Yezdan zor hembervan e

[14] Bi rasti gazikirina mafi (hey ji Yezdan ra ne). Ewane gazi pestire (Yezdan dikin hene!) bi tu tisti bersiva wan (ji aliye gazivanan) naye dane. (Hecwekiya wan aha ne): Weki wiye ku mista xwe vedike, ji bo ku av bigeheje deve wi, direji ave dike, deve wi bi xweber ji (bi direjkirina mista wi li bal ave da) nagiheje, (dive ku kulma xwe tiji ke bine deve xwe, pase bi leve xwe ave vebixwe). U gazi kirin u perestiya filan hey re wunda bune

[15] U di ezman u zemin da ci hene! Hemu bi zor u hesani u sihe wan ji, di sibe u evaran da, (kurt u direj dibin) ji bona Yezdan ra kunde dibin

[16] (Muhemmed! Tu ji wan ra) beje: "Gelo Xudaye ezman u zemin ki ye? (Heke hun dizanin ka ji min ra bejin.” Ewan ji bersive be hevi diminin,idi tu ji wan ra aha) beje: “Xudaye ezman u zemin) Yezdan e." (Pas da tu ji wan ra aha) beje: "Idi hun ca ji pestire (Yezdan, perestevanen) ku ewan ji bona xwe ra ji kar u ziyane nikarin bikin, ji xwera perestevan digirin? (Heke ewan ji doza xwe para da ne hatin, tu ji wan ra aha) beje: "Gelo (meriven) kor u bi cav (di ditine da) weki hev dibin? Gelo qe tari u ronahi weki hev dibin? Ya ji ewan hinek hevri ji Yezdan ra ce kirine, ewan hevriyan ji weki Yezdan (tistan) diafirinin, idi afirandina tistan li bal wan weki hev bune (ji hev dernaxin: kijan Yezdan afirandine, kijan hevriyan afirandine. Muhemmed! Tu ji wan ra) beje: "Afirandoke hemu tistan Yezdan e. Le ewa servahate bi tene ye

[17] (Ji wan ra beje: "Hecwekiya peresti ya Yezdan u perestiya pucan aha ne; weki ca) av ji azmanan dihinire, idi leyi dikise dikebe newalan, sirik ce dibin, pase leyi bi belqoqi kef digire (av dimine, kef dice). Weki (gava ku hun ji xwe ra biven) xisir u dezgahan cekin, hun li ser madenan agir pe dixin, madenan dibahitinin (helandin) li ser ruye madenan to digire (dema xebate) to dice, Le maden dimine, perestiya Yezdan u perestiya pucan bi vi awayi ye (perestiya Yezdan dimine. Le perestiya pucan dice ker naye.)” Her wusa Yezdan ji bona wan tisten vesarti hecwektiyan vedike

[18] Ji bona wane, ku bbersiva Xudaye xwe dane, qence xelatan heye. Ji bona wane bersiva Xuda ne dane, heke hemi heyinen di zemin da hene, weki wan disa hebin ji ewane (ji bo ku xwe ji sapata Yezdan fereste bikin) we hemuski di suna xwe da bidin. Hey ji bona wan ra sike celatan bi hijmari heye u sunware wan hey doj e. (Doj ciqa) sike helanan e

[19] Qe ewe dizane tista ji Xudaye te li bal te da hatiye hinartine rast e, weki wi ye, ku kor e (dibeje: "Ewa ne rast e)" dibe? Eve hey xweye his bira xwe tinin

[20] (Xweye his) ew in, ku peymana dane (Yezdan, bi yekatiya wi) pek tinin u peyman dayi nasikenin

[21] U (ewane xweye his) tista, ku Yezdan fermana gihijtin u gihandina wi kiriye, pek tinin u digihinin (ji bira u pismam u merivan, giza xwe nabirin, sertedan u serdana wan ra dicin) u ji Xudaye xwe ditirsin u xwe ji sike hijmaran diparisinin

[22] U (ewane xweye his) ji bona qayilbuna Xudaye xwe (li ser perestiya wi) hew dikin (weki ca hatine fermankirine wusa) nimej dikin u bi dizi u eskere ji wan rojiyen me daye wan ji hewcan ra disixwurinin u ewan sikatiyan, bi qenciyan diborinin. Serfiraziya para da ji bona ra ne

[23] (Serfiraziya para da ev e;) ku evan u teve wan bav u da u zar u zonen xweyen astikar va dikebine bihista xwesiyan, firiste ji di hemu deryan da dikebine bal wan

[24] (Ji wan ra aha dibejin): "Bi sedema hewa we ye (cihani, ka meze bikin Yezdan dawya cihane ca ji we ra) qenci ani, idi hun bijin

[25] Ewane ku (di cara yekem da peyman dane Yezdan, gotine: "Tista me dayi, be dudili eme pek binin." Pase) peymana xwe sikenandine u tista Yezdan fermana gihandina wi kiriye, ewan birine (gihandine pek naynin, di suna wi da di nava bira u pismaman da) di zemin da tekilkirine ce dikin (ewan bere hev didin) hene! Ji bona wan ra deherandina ji (dilovaniya Yezdan) heye u ji bona wan ra sike xaniyan heye

[26] Ewe ku rojinan bi vina xwe ji bona (heyan ra) kem u pir dike, ewa Yezdan e. Ji ber piratiya rojinan) ewan bi jina cihane sa dibin, jina cihane ji (li ber jina para da) ji pestire pinan tu tist nine

[27] Ewane bune file hene! Dibejin: “Heke ji Xudaye (Muhemmed) weki (ca em diven berate bihatinan, dibu ku me bi wi) bawer bikira, ci dibu ku berate bihatinan?" (Muhemmed! Tu ji wan ra) beje: "Bi rasti Yezdan (re) wundabuna ki bive (reya wi) wunda dike. U ewane bi dile xwe li bal wi da fetili bin, tine reya rast

[28] (Ewane hatine reya rast, ew in ku bi Yezdan) bawer kirine u dile wan bi biranina Yezdan hew dike. Hisyar be! Bi rasti dil, bi biranina Yezdan (li ser tesqelan) hew dike

[29] Ewan kesen ku bawer kirine u kare asti kirine hene! Ji bona wan ra (evan gotine hane hene!) "Xweziya me bi wan hati, ji wan ra ewiren qenci hene

[30] (Me ca di berya te da pexember sandibun) wusa em te ji li bal komaleki ku filetiya (Yezdane) dilovan dikin, di berya wan da ji pir kom borine, disinin, ji bo tista me li bal te da hinartiye tu ji wan ra bixuni. (Muhemmed! Tu ji wan ra) beje: "Ewa (Xudaye dilovan) Xudaye min e; ji pestire wi tu (yezdane babete perestiye) tune ye. Min xwe hispartiye wi, hey (para hatina ji sikatiyan) li bal wi da ne

[31] U ewan (filan aha gotine: "Heke Muhemmed! Ca Qur’an , anibu) bi Qur’ane ra ciya (li dore me) rabunan (me ji xwe ra zevi bicandinan, cihe me fire bibuya) ya ji ji me ra hinek zemin biqetanda (di nava wi da ceme av e bikisiyan me biresanda) ya ji miri (rakira bi me ra) mijul bibunan (meye bawer bikira u ewa dibu Qur’an )." Le fermana (van buyeran) hemi ji ji bona Yezdan ra ne. Idi qey ewane bawer kirine negihijtine, ku heke Yezdan biva, we hamu kese (ji aliye Yezdan da) bihatina reya rast. Ewane bune file hene! Ji pisti wan, heke niskeva sapatek li wan kebe, ya ji neze welate wan asitek bikebe, heya dane peymana hatina we asite neye, ewa asita bi ser wan da naye. Bi rasti Yezdan ji peymana daye para nace

[32] Bi sond! Bi wan pexemberen berya te da bori ji hatiye tinazkirine, idi me ji ji bona wane bune file ra mecal daye, pase ewan me bi sapatan girtin. Idi (meze bike) ka sapate min (ji wan ra) cane

[33] Idi (meze bike) qe ji bona wi (Yezdan)e ku li ser hemi candaran bi kirina wan (didevan e, hevri tene cekirine? Ewan (filan) ji bona Yezdan ra ji hevri ce kirine. (Muhemmed! Tu ji wan ra beje): "Ka, navan li wan (perestvanen xwe bikin, ku em meze bikin alyeki wane babete perestiye heye?) ya ji gelo hune bejin: "Tist di zemin da hene, Yezdan bi wan nizane?" Ya ji hun hey peyven belas dibejin? Gotina wan nine. Bi rasti (pelid) ji bona wane file ra kirine wan daye xemilandine (endezeyen wan xwesik tine xuyandine) u ewan ji reya wi hatine fetilandine. U Yezdan kijani wunda bike, idi ji wi ra qe tu beled tune ye

[34] Di jina cihane da ji bona (wane re derketi ra) sapatek heye u bi sond! Sapata para da hej zortir e. Tu parisvane ku ewana ji sapata Yezdan biparisine, tune ye

[35] Hecwekiya we bihista, ku ji bona wane xwe (ji be fermaniya Yezdan) parisandine hatiye peymandane (eva ye): "Di bine (dare) we da cem dikisin, xwurek u sihiyen we her hene." Encama wane xwe paris, eva ye. Encama filan ji agir e

[36] Ewane (ku me di bere da ji wan ra pirtuk sandiye) bi ve pirtuka me li bal te da niqandiye sa dibin. Le ji partiyan hinek hene! Ku bi hineki (Qur’ane) bawer nakin. Tu (ji wan ra) beje: "Ez hatime fermankirine, ku ez bi rasti perestiya Yezdan bikim u ez ji wi ra hevriyan ce nekim, ez hey li bal (Yezdan da) gazi (we) dikim u ewra (para da) hey (li bal Yezdan da ne)

[37] (Me di berya te da pirtuken hizger bi ezmane komal e wan li ser wan da hinartiye) wusa ji me ser te da pirtuka (bi nav Qur’ane bi zimane) Ereban hinartiye (ji bo ku tu bi wan biryaren we, fermane) berewani biki. Heke ji pisti, ku ji te ra zanin hatibe, pase tu bibi pewrewe (hewesa filan) idi ji bona te re tu parisvan u serkare, ku te (ji sapata) Yezdan fereste bike tune ye

[38] U bi sond! Di berya te da ji (ewan pexemberen weki te meriv bun) me li bal (kesan da) sandine ji bona wan ra ji jin u zar u urt me dane. (Ewan filan ci dibejin bila bejin, tu nexeyide). Tu pexemberek nikare be destura Yezdan beraten, ku meriv bi (pekanina wan bezar dibin) bine. (Ewan dane sapate dipirsin, heya dane wan sapatan neye, sapat bi wan da naye) loma ji bona her buyereki dane (hatina we) heye

[39] (Ku ewa buyera di wi dani da te u di wi dani da dice). Yezdan bi vina xwe, tista ku bive (di wan dana da) dihesivine u tista bi mayina wan bive (ewan ji heya dane wan dihile), Dayika wan sixwa li bal Yezdan e: (di gewde hemi heyan da gene pivandayi hene. Yezdan ji wan genan kijane pir buye, ya ji dane mirina wi hatiye, ewi di wi dani da dimirine pase hinek genen jindari, di suna wan genen miri da bi cih dike. Her wusa ewan heya dane para da bi pivayi ten u dicin. Le dayika wan genan di suna xwe da dimine)

[40] Heke em hineki ji we sapata ku me ji wan ra peyman daye (ji ber ku ewan bi te bawer nakin, bi wan da binin); bi te bidine ditine, ya ji hej te ewa sapata neditibe, em cane te bistinin, qe tu kovan tune ye, li ser te hey (eva heye), "Gelo te ewan biryaren me, ji wan ra gotiye ya ne gotiye?” Hijmara (xelat u celata wan ji) li ser me ye

[41] Ma qey ewan nabinin, ku em zemin tinin; li dorane wi em kem dikin (ava ya em kavil dikin, ciwanan em kal dikin, dimirinin, zemine wan ji deste wan derdixin, dixine deste hineke mayi). Yezdan (bi van biryaran) berewani dike. Tu kese bikebe pey fermane Yezdan bide para tune ye. Ewa zu hijmare (van biryaran e)

[42] Bi sond! Ewan (fileyen) di berya wan da ji endeze kirine (ku pexemberen xwe, bixapinin). Le hemi endeze (di zanina) Yezdan da nin. Can ci ked bike ew bi wi dizane. We fileyi ji bizanin ka dawya ve cihane ji bo ki re ne

[43] Ewane bune file hene! (Muhemmed! Ji te ra) dibejin: "Bi rasti tu (ji bal Yezdan da li bal me da bi pexemberi) ne hati sandıne." (Tu ji wan ra) beje: "Di niveka min u we da bi nehrewani (sahid) Yezdan u ewe zanina pirtuke li bal heye, bes e

[1] R. (Hey Yezdan bi arsa van tipan dizane). Me eva pirtuka li bal te da hinartiye, ji bo ku tu kesan bi destura Xudaye wan, ji taritiya (ne zanin u filetiye) li bal ruhnaya (zanin u baweriye da) derxi (ewa ji) reya Xudaye servahat e pesinvan e

[2] Ewa Yezdana (Xudayeki wusa ne) ku hemu tisten di ezman u zemin da hene ji wi ra nin. Ji bona sapata (Yezdan e) zor, xweli li wan filan be

[3] (Ewan file yen wusa nin) jina cihani, ji jina dawye pirtir hez kirine. (Ewan) diven, ku reya Yezdan (li ber kesan xar bikin u) bigirin. Ewanan bi rasti di re wundabuneke dur da nin

[4] Me ciqa pexemberek sandibe, hey ewa bi zimane komale xwe hatiye sandine, ji bo ku (bizane fermane me) ji wi koma xwe ra veke (u bi zanin ji wan ra beje): “Idi Yezdan ji ke ra bive ewi ji reya (rast) dur dixe u ji ke ra ji bive ewi tine reya rast.” Bi rasti (Yezdan) servahate bijejke ye

[5] Bi sond! Me Musa bi beraten xwe va (bi pexemberi li bal koma wi da) sandiye. (Me ji Musa ra got: "Musa!) Tu komale xwe ji taritiya (nezani u koletiye) li bal ruhnaya (zanin u azadiye da) derxe u tu ewan royen (ku di wan royan da, sapat bi wan komale file da hatiye) bixe bira, wan. Bi rasti di van da ji bona hemu kese (ku li ser sapatan) hewdari kirine u sipaziya (Yez- dan) kirine, beraten sodret hene

[6] U di gava Musa ji bona komale xwe ra (aha) gotibu: "Gele komale min! Dema Fir’ewn u bi komale xwe va hun bi sike sapatan didane cefadane bira xwe binin. Loma ewan zaren we yen kurin dikustin u jine we ji para da bi rindi dihistin. Yezdan bi we qenc kir hun ji wan fereste kirin. Bi rasti (di van sapatan da) ji Xudaye we, ji bona we ra ceribandineke mezin heye

[7] U (geli cihuyan! Xudye we gaveki ji bona we ra aha) gotibu: "Heke hun li ser wan (qenciyen ku min ji we ra kiriye) sipazi bikin, eze ewan (qenciyan) ji bona we ra pir bikim u heke hun nankori bikin (bi rasti agaha we hebe) sapata min pir zor e

[8] Musa (ji koma xwe ra aha) gotiye: "(Gele min!) heke hun hemu u bi wan heyinen di zemin da hene, nankori bikin ji (bizanin! Bi rasti) Yezdan ji hemu (heyinen cihane u ezmani) be perwa ye u pesinvan e

[9] Qey zanina bi serdaborya wan (pexemberen) berya we da bun, ji bona we ra ne hatiye (ka ewan ci bi sere wan pexemberen xwe kirine? Ewan komalan); Komale Nuh u Ad u Semud u ewan komalen pey wan da hati, ji pestire Yezdan tu kes bi hijmara wan nizane. Pexemberen wan (bi beraten) daveker va hatibune bal wan (ji wan ra sireten bi qenciyan dikirin). Idi ewan komale wan (pexemberan ji hersa) deste xwe danine ser deve xwe (Qir dane wan pexemberen xwe, ji wan ra gotine: "(Bes in, evan siretan nekin, em bi wan sireten we gej bun). Bi rasti em bi we tista ku hun ji me ra dibejin, bune file (bi we bawer nakin) u bi rasti em bi wi ye ku hun me, li bal wi da gazi dikin, di dudilyeki be goman da nin

[10] Pexemberen wan ji wan ra gotine: "Qe (di hebuna) Yezdan da dudili ce dibe? Ewi ezman u zemin afirandiye ewa, gazi we dike, ji bo ku ewa gonehen we ji bona we ra bibaxisine u ewa heya dane navdayi we (di cihane da) dihele.” Ewan (bersiva pexemberan didin) dibejin:"Hun ji meriven weki me ne. Hun ji me dixwazin, ku em dest ji perestiya wan tisten ku, bav u kale me ji wan ra peresti kirine, berdin. Heke hun (di van doze xwe da rast in, ka) ji me ra beraten bi hez u daveker binin

[11] Pexemberen wan ji wan ra gotine: "(Hun rast in) em ji merive weki we ne, ji xenci wi tu tist ninin. Le Yezdan ji kijan bende xwe ra bive, ji wi ra (pexemberi) dide. Ji pestire destura Yezdan ji me ra tu hez tune ye, ku em beraten heztir binin. Idi (geli) bawergeran! Hun xwe hisperin Yezdan

[12] Ma qey ci buye ji bona me ra, ku em xwe ne hisperin Yezdan? Bi sond! ewi em anine reya me ya (rast). Bi rasti eme li ser van cefanen ku hun didine me hew bikin, hisparok bi xweber ji xwe di hesperin Yezdan

[13] Ewane bune file (hene! Ewan ji bona) pexemberen xwe ra gotine: “(Ji van her du reyan hune yeki ji xwe ra hilbijerin); ya eme we ji welate xwe derxin (idi em gohdarya we nekin) ya hune (disa werin) ola komal e me." (Dema pexember ji baweriya wan be hevi bune) idi Xudaye wan ji wan ra niqandiye: "(Geli Pexemberen min! Hun bi miruz nebin, bi rasti) eme cewrkaran tesqele bikin

[14] U eme di pey wan da, we di zemin da biewirinin. Ewa (peymana hane) ji bona wane ku ji payen u celaten (mine peyman dayi) tirsiyane heye

[15] U (ewan pexemberan) servahatina bi ser neyaran (ji Yezdan) xwestine, idi hemu inckaren serdest be hevi mane

[16] Di pey (be hevi mane) ji wan ra doj heye (di doje da ewan) bi aveke kem u xune tene avdane

[17] Ewa ewe ave diqurtine, le je ra ce nabe, ku di qirika xwe da bixe xware u ji wi ra di hemu cihi da mirin hatiye (di xware ku bimire) le namire. (Cave wi wusa zoq dimine). Di peyda ji (ji bona wi ra) sapateke peywesti heye

[18] Hecwekiya wane ku filetiya Xuda ye xwe dikin hene! Kirine wan weki wane ku di royeke bager da be, ariste xweliye bide baye (ca ewe arist dide baye, tu tist deste wi da namine, eva ji) ci ked kiribe, nikare qe tu tisti ji keda xwe bigire. Re wundabuna dur, eva ye

[19] Ma qey tu (li bal ezman u zemin da) meze naki, bi rasti Yezdan ezman u zemin bi mafiti afirandiye? Heke (Yezdan) bive we we (bimirine) behere, di (suna we da) hinek afirandinen nu, bine

[20] U ewa kirina (hane ji) li ser Yezdan zor nine (hesani ye)

[21] (Di roya rabuna hemu da) ewan bi teve (kirine xwe va) di hembere Yezdan da xuya dibin (ewan bi xweber ji digotibune: "Evan kirine me li bal Yezdan nayene xuyandine." Yezdan dema kirine wan bi wan daye xuyandinu) idi ewane be wec ji bona wan peyrewen xweyen (ku doza mezinati kiribune) gotine: "Bi rasti em ji bona we ra peyrewan bun, idi qe hun nikarin ku me tisteki ji sapata Yezdan bi parisinin?” Ewan pesrewanan (bersiva be wecan aha dane) gotine: "Heke Yezdan em anibuna reya rast, meye ji hun bianina reya rast. ji bona me ra qe tu ferestebuni (ji asita Yezdan) tune ye, idi em ci qir u hewar bikin u em ci hew bikin, li ser me yek e (tu raqetana wan tune ye)

[22] Ji pisti ku buyera (wan) pek hatiye, pelid ji bona (wan fileyen ku cune doje aha) gotiye: "Bi rasti Yezdan ji bona we ra peymana xwe ye maf dabu, min ji ji bona we ra peyman dabu. Le idi ez ji peymana xwe posman bum (min peymana xwe pek neani) ji bona min ra li ser we (ji bo ku hun bibine file) qe tu hez tune bu, ji pestire min gazi we kiribu, idi we ji bersiva min dabu (hun li pey min hatin, bune file). Idi hun gazinan ji min nekin, u hun hey gazinan ji xwe bikin. Ez nikarim we (ji sapatan) fereste bikim. Bi rasti hej di bere da, ku we ez dixistime hevri (ji bona Yezdan ra) min dest ji we berdabu (bi we kirina we bawer ne dikir). Bi rasti ji bona cewrkaran ra sapateke dilsoz heye

[23] Ewane bawer kirine u kare asti kirine (hene!) ewanan dikebine bihista ku di bine (dare we da) cema av e dikisin: (ewan) bi destura Xudaye xwe (di we bihiste da) hey diminin. Sertedana wan (di bihiste da) ji hev ra "Selam" dibejin

[24] Ma qey te ne ditiye, Yezdan hecweki ca dane cekirine? Peyveke paqij weki dareke paqij e; ca ciqile we dare jor da ne, koka we ji di zemin da rehvedaye (ewa peyva ji ji merivan derdikebe, le qenceyen we ji bi jor da dicin)

[25] Di hemu gavan da beren ku ji we dare tene xwarine, bi destura Xudaye (we dare) ten. (Qenciyen ji wan peyvan ji di hemu gavan da tene goman kirine). Yezdan evan hecwekiyan ji bona kesan ra tine, hevi heye ku bi rasti ewan kesan ji van hecwekiyan his hildin

[26] Peyva sik ji weki sik e, ewa dara a sik ca li ser zemin buye qurm maye (kere tu tisti naye: bere we tune ye, ku meriv ji we bixun, li we meze bikin, peyva sik ji wusa ne) qe ji we dare ra tu hew tune ye

[27] Yezdan ewane bawer kirine; di cihan u di para da ji dihewine. U Yezdan cewrkaran ji (weki dara sike ku tu hew je ra tune ye) ji reya rast wunda dike. Yezdan ci bive ewi dike

[28] Ma qey tu li wane, ku qenciyen Yezdan bi nankoriye (u xirabiye) guhurandine u komale xwe ji di xaniye tesqele da ewirandine, meze naki (ka temtela wan ca ne)

[29] Ewa xaniya doj e (ewane) hemu li bal doje da pal bidin. Ewa ciqa sike ewra ne

[30] Ji bona ku reya Yezdan wunda bikin, ji bona Yezdan ra hevri ce kirine. (Muhemmed! Tu ji wan ra) beje: "Hun di xwesiya xwe da dum bikin, loma bi rasti hey zivirandina we li bal agir da ne

[31] (Muhemmed! Tu ji bona wan bendeyen mine bawer kirine) beje: "Me ca fermana wan kiriye) bira nimeja xwe wusa bikin u roziyen me dane wan, hej ewa roya tu kirin u fırotin teda tune ye u yarti ji teda tune ye (ne hatiye) bi dizi u eskere (ji bona hewcan ra) bidin

[32] Ewe ku ezman u zemin afirandiye heye! Ewa Yezdan e, ewi ji ezmanan avek hinartiye, idi (bi fermana wi) ji bona we ra, ji beren cure cure bi we ave rozi derxistiye u ewi ji bona we ra kelek semerin kiriye, ji bo ku hun bi fermana wi di zeryaye da bigerin. U Yezdan cemen ave ji xistiye bine deste we

[33] (Yezdan tum caran) roj u hiv ji, ku yek ji yeka mayi dur nekebe u ji hev necin ji sernerm kiriye (xistiye bine fermane, ji bona qenciya bi we ra). Ca sev u ro ji (ji bona qenciyan xistiye bine fermane, ku hun di wan gavan da ji xwe ra xebate bikin)

[34] U we ci (ji Yezdan) xwesti be, ewi ewan hemu ji bona we ra aniye, daye. Heke hun qenciyen Yezdan e (ku bi we kiriye) bihijmirin, hun nikarin ewan (qenciyan) bi deste deste ji bihejmirin. Bi rasti meriv (ji bona xwe ra) zor cewrkar u nankor e

[35] Ibrahim di gaveki da (aha) gotibu: "Xuda! Tu evi bajare hane ji hemu (sikatiyan) ewle bike. (Xuda!) tu min u zaren min ji perestiya putan biparisine

[36] Xuda! Bi rasti ewan (putan) piren ji kesan, ji reya rast dane wundakirine. Idi (Xuda!) kijan bibe peyrewe min, ewa ji min e u kijan be gotina min bike, bi rasti idi hey tu i baxisgere dilovin

[37] Xudaye me! Bi rasti min ji urta xwe di newaleke be candin, 1i bal xaniye te ye, ku li dora wi da kirina sikatiyan qedexe ne, daye hewandine. Xuda! (min wusa kiriye) ji bona ku ewan nimej bikin; idi (Xuda!) tu dile hinek kesan ji u bal wan da xar bike (ji bo ku herne bal wan, ewan bi tene neminin. Xuda!) Tu ji beran, ji wan ra rozini bide, bi rasti hevi heye ku ewan sipaziya (te) bikin

[38] Xudaye me! Bi rasti tu bi kirine me ye dizi u eskere dizani (em ci tisti veserin ya ji eskere bikin, tu bi hemuyan dizani) di ezman u zemin da tu tist li ser Yezdan vesarti nine

[39] “Ew Yezdane ku di gave kalti ya min da Ismail u Ishaq, ji min ra raber kiriye, hemu sipazi ji wi ra be. Loma bi rasti Xudaye min gazi kirinan (bi litekirin) dibehe

[40] Xudaye min! Tu ji bona min u hineke ji urta min (xuyeki wusa bidi me) ku em bi peywesti, nimej bikin. Xudaye me! Tu (van) xwastine me lite bike

[41] Xudaye me! Di roya hijmara (kirinan) tu min u de u bave min u bawergeran bibaxisini

[42] (Muhemmed!) Tu goman neke ku Yezdan ji kirine wan cewrkaran be agah

[43] Le Yezdan celata wan para da ji bona we roya cav teda zoq dibin, dihele. 43.43(Di we roye da) ewan sere xwe bilind dikin, direvin: Cave wan (wusa zoq dimine) li bal wan da nafetile, dile wan (ji qenciyan) vala ye

[44] (Muhemmed!) Tu merivan ji we roya, ku sapat di we roye da ji wan ra te dayine, bide tirsandine, idi ewane cewr kirine hene! (aha) dibejin: "Xudaye me! Tu ji bona me ra heya daneki nezik firsende bide, eme ji bona gazikirina te ra bersive bidin (fermane te li pek binin) u eme bibne peyrewe pexemberan." Ma qey di berya naha da we sond nedixwar, ku ji bona we ra tu cuna ava tune ye

[45] Hun di suna wane, ku bi xweber li xwe cewr kiribun ewirine, ji bona we ra diyar buye; ka me ca ewan (sapat) kirine u me ji bona we ra ji (ji temtela wan) hecweki anibu (wusa nine)

[46] Bi sond! Ewan endezen xwe ce kirine, ji wan endezen wan ciya di suna xwe da ji herin, hey Yezdane celata wan bi endezan bide

[47] (Muhemmed!) Tu goman neke, ku Yezdan ji we peymana daye pexemberen xwe, posman buye. Bi rasti Yezdan servahate xwe ye tul e

[48] Di we roya ku zemin be zemini u ezman be ezmani tene guhurandine, hemu (heyi) di hembere Yezdane servahati ye bi tene da, xuya dibin

[49] Di we roye da (Muhemmed!) tu dibini, ku nusitemkar bi heva (deste deste) hatine tewldane

[50] Kirase wan ji qiren e, agir ser cave wan diniximine

[51] Ji bo ku Yezdan her kesi bi keda wi bide celatkirine (evan tistan) dike. Bi rasti Yezdan zor zu hijmare

[52] U ji bona ku kes bi we tirsdane bene (hisyarkirine) u ji bona ku ewan bizanin, hey babete perestiye Yezdane bi tene ye u ji bona xweye his ji we siretan hildin, eva (Qur’ana) buye (sireteke) ragehini

[1] R. (Hey Yezdan bi arsa van tipen ji hevcuyi dizane). Evanan, beraten pirtuk u Qur’ana daveger in

[2] Gave werin, ewane bene file hene! (Ewane bejin:) "Xwezika em misilman buna

[3] (Muhemmed!) Tu dest ji (tekosina bi wan ra) berde. Bira ewan bixun u (bi xwesi) bijin, xwestine wan ewan didine para da. Idi di nezik da ewane bizanin (ka pasiya kirine wan ca ne)

[4] Me ciqa runistiyen welateki tesqele kiribin, hey ji bona tesqela wan, daneki diyari hebuye. (Ya ji, ji wan hey mayine nivisare diyari mane)

[5] Qe tu kom tune ye, ku ji dane (tesqele dane xwe) boriye, ya ji para da mayi be

[6] Ewan (filan ji bona te ra aha) gotine: "Bi rasti ewe ku (Qur’an) bi ser te da hatiye hinartine, tu yeki tepaketi yi

[7] Heke (bira, tu) di doza xwa da rast i, ka (ji bona rastiya pexemberiya xwe) ji me ra firisteyen (didevan) bine

[8] Em hey firistan (ji bona berewani u sapatdane) dihenirin. (Gava firiste werin hinartine idi ewanan nikarin) tu tisti bikin (firiste nahelin ku ewan cave xwe vekin)

[9] Bi rasti me (Qur’an) hinartiye, bi rasti em bi xweber ji ji bona (Qur’ane ra) parisvan in

[10] U bi sond! Di nava wan komen berya te da, me pexember sandine

[11] Ciqa pexemberek hatibe bal wan, ewan hey bi wi (pexemberi) tinaz kirine

[12] Em bi vi awayi (tinazan) dixine dile wan e nusitemkar

[13] Di berya wan da (ewan komalen tinazger) ka me ci bi sere wan da anibu, borine (evan sopa wan dibinin ji, disa) bawer nakin

[14] Heke me di ezman da ji bona wan ra deriyek vekiri buya, ku ewan di wi deri da hevraz derketinan ji (ewan beratan bi cave xwe biditanan)

[15] (We disa ewane) bi gotinan: "Bi rasti cave me sermest buye, bi rasti em komeleki wusa nin li me anc hatiyekirine

[16] Bi sond! Me di ezman da sunware (weki koskan) gerandine, me ewan (sunwaran) ji bona didevanan ra xemilandine

[17] Me ewa (ezmana) ji hemi peliden deherok dane parisandine

[18] Ji pestire wi pelid ku bi dizi gohdari dike, idi peten agire xuyayi dibine peyrewe wi pelidi

[19] U me zemin ji raxistiye. Me di nava zemin da ciyayen direj rakutan e. Me hemu tist di zemin da bi pivayi hesin kirine

[20] Di zemin da me ji bona we ra u ji bona wan candaren, ku hun ji wan ra roziyan nadin (roziyen) jine ce kirine

[21] U xezna hemi tistan hey li bal me ye. Em ewan weki hewcebune hey dihenirin (ji azman u zemin ji bona jina we derdixin, weki ba u baristan)

[22] U me ba, bi kevini sandiye (ewr civandine) idi em di jor da aveke wusa dihenirin, em we bi ve ave didine avdane. We bi xweber ji nikariye ewa ava bixista curnan

[23] U bi rasti hey em bi tene ne jin u mirin ce dikin. (Urta wan hemuyan ji) em bi tene ne. (Pisti wan, hey em bi tene diminin)

[24] Bi sond! Ewane ji we yen ku pes da cune, me bi wan zaniye. U bi sond! Ewane ji we yen ku para ten em bi wan dizanin

[25] U Xudaye te e (ewan bi rasti we ji bona hijmartina kirine wan) bicivine. Bi rasti Xuda bijejkeye zana ye

[26] Bi sond! Me meriv ji heryeke ji hev cuye geniye qimiti afirandiye

[27] Hej di bere da ji me mecetir ji agire baye germok e afirandiye

[28] Di gaveki da Xudaye te ji bona firistan ra gotibu: "Bi rasti eze merivan ji heryeke ji hevcuyi benketi qimiti biafirinin

[29] Idi gava min peka wi ani u ji cane xwe can berda gewde wi, heman hun ji wi ra kunde beherin

[30] (Ji pisti afirandina wi) hemi firistan (ji bona wi ra) kunde birin

[31] Ji pestire pelid; ewi ji bona kundebirine, xwe da para

[32] (Yezdan ji bona wi ra) gotiye: "Ci buye ji te ra pelid! Ku tu ji bi wane kundebir ra ne buyi

[33] (Pelid di bersiva Yezdan da) gotiye: "Eze ca ji bona wi kese, ku te ewa ji heryeke benketi qimitiye ji hevcuyi ce kiriye, kunde biherin

[34] (Yezdan ji pelid ra) gotiye: "Idi tu ji nava qenciye min derkebe. Bi rasti tu ji dilovaniya min hati deherandine

[35] U heya roya xelat u celatan deherandin li ser te ye

[36] (Pelid beresiv daye) gotiye: "Xudaye min! Heya roya ku ewane disa rabin (ji bona kirine xwe bene xelat u celatkirine, cane min nestine) li min meze bike (ka ez ci bi wan dikim)

[37] (Yezdan ji wi ra) dibeje: “Bi rasti ji te ra mecal hate dayine.”

[38] Heya wi dane roya diyari

[39] (Pelid ji bona Yezdan ra) dibeje: "Xudaye min! Ji bo ku te ez (bi sedema wan) aziran dime, eze ji bona wan ra di zemin da (sikatiyan) bixemilinim u eze ewan hemuskan bi azirinim (ewan ji reya te derxim)

[40] Ji pestire wan kesen ji wan, ku xuri bendeyen te ne

[41] (Yezdan ji pelid ra) gotiye: "(Eva gotina te ye ku tu dibeji. Ez nikarim bendeyen te yen xuri ji reya rast derxim." Sixwe ewa) reya min a rast e

[42] Bi rasti li ser wan bendeyen mine xuri tu hez ji bona te ra tune ye. Ji pestire wane aziri ku bune peyrewe te

[43] Bi rasti doj, suna radawa wan aziryan hemuskan e

[44] Ji bona doje ra heft deri hene. Ji bona her yeki ji wan deriyan, pareke ku ji wan hatiye parkirine, heye

[45] (Ewane ku xwe ji pelid parisandine) hene! Ewan di bihist u kanya da nin

[46] Hun bi xelne u bi ewleti bikebine behistan

[47] Me dexesiya di singe wan da heyi, rakiriye. Ewan bi birati li ser textan hemberi hewyane

[48] Di wura da westandin bi wan nagire, u ewan ji bihiste ji nayene derxistine

[49] (Muhemmed!) Tu ji bendeyen min ra agahdari bide; "Bi rasti ez baxisgeri dilovin im

[50] Bi rasti sapata min ji sapata dilsoz e

[51] (Muhemmed!) Tu ji wan ra agahdari ji mevane Ibrahim bide

[52] Gava (ewan mevanan) ketine bal (Ibrahim, je ra aha)gotine: "Selam" (Ibrahim ji wan ra) gotiye:"Bi rasti em ji we veciniqin

[53] (Ewa mevanan ji bona Ibrahim ra) gotine: "Tu ji me veneciniqe, bi rasti (em hatine) te bi kureki zana didine mizgindane

[54] (Ibrahim ji wan ra) dibeje: "Ji piski kalti bi min da hatiye, hune bi ci idi mizgini bidine min

[55] (Ewan ji Ibrahim ra) dibejin: “Em mizgini didine te bi rasti tu nebe ji wane be hevi

[56] (Ibrahim ji wan ra) dibeje: "Ji pestire wane re derketi tu kes ji dilovaniya Yezdan be hevi nabe

[57] (Ji pisti ku Ibrahim zani, ewane hati firiste ne; ji wan pirsi) got: "Geli saiyan! Xwastina we ci ye

[58] (Ewan saiyan) gotine: "Em li bal komaleki nusitemkar da hatine sandine

[59] Ji pestire maliyen Lut. Bi rasti eme ewan (maliyen Lut) hemuskan fereste bikin

[60] Ji pestire jina (Lut) me bi rasti (ewa jinika ji wane ku di nava tesqalan da diminin hijmartiye). Bi rasti ewa jinika di tesqele da maye

[61] Idi gava ewan saiyan hatine bal maliyen Lut

[62] (Lut ji wan ra aha) gotiye: "Bi rasti hun komaleki (wusa ne niyas in) meriv ji we vediciniqin

[63] (Ewan saiyan) gotine: "(Hun ji me netirsin) me ewa (sapata) ku komale te, di hatina we da du dil in, ji te ra aniye

[64] U me bi rasti ewa sapata aniye u em di gotina xwe da ji rast in

[65] Idi tu di daneki seve da maliyen xwe derxe re u tu ji li pey wan da here, bira tu kes ji we para da meze neke, ciye hun hatine fermandane, ji bona cuna wedere, herin wura

[66] U me (li bal Lut da) pekanina ve fermane niqandiye, "Bi rasti pocika wane di sibehe da hatibe birine (qe tu kes ji wan namine)

[67] U runistiyen bajar bi hev ra mizgina (hatina saiyan) didane hev (direviyan hatibune bal mevanan)

[68] (Lut ji bajariyen xwe ra aha) gotiye: "Bi rasti evan mevane min in; hun min bi wan nehetikinin

[69] (Ci dibe!) Ji Yezdan bitirsin, hun min riswa nekin

[70] (Bajariyen Lut je ra) gotine: "Ma qey me tu ji kare biyanan ne dabu paradane (hej tu tekile kare wan ji dibi)

[71] (Lut ji bona bajariyan aha) gotiye: "Heke hune tisteki bikin, evan kecen (mine jine we ne) havanen

[72] (Lut!) Bi jina te ewan (komale te ye file) di mestiya xwe da kor mane

[73] Idi di gava roj derketine da, denge heja zemin bi wan girt

[74] Idi me ewan ser u bine hev kirin u me li ser wan da jana bi nav (xwurye keviran) barand (ya ji di zemine wan da me agir da hilkirine, wusa teqya di hundure xwe da herya xweye weki agir avete hewa, ewan weki curuske agir bi ser wan da barine)

[75] Bi rasti (di vi da) ji bona wane xwe niyas ra beraten (sodreti) hene

[76] U bi rasti ewa (bajare wan komale Lut) li ser reyeke bere da heyi da ne

[77] Bi rasti ji bona bawergeran ra di ve (buyere da) beraten hishildayi hene

[78] U bi rasti hevriyen (Eykete) zor cewrkar bune

[79] Idi me ji wan ji tol hildane. Ewan herduk (bajare Lut u bajare Eyketiyan li ser re) li ber cavan xuya ne

[80] Bi sond! Hevriyen hicre (sikeft u keviran) ji (pexember) dane derewderandine

[81] U me ji wan beraten xwe anine, idi ewan ji wan beratan ru fetilandine

[82] Ewan di wan ciyan da ji xwe ra xani bi ewleti dikolan

[83] Idi di dane sibe da denge (heja zemin) bi wan girtiye

[84] Ewa (xebata wan e, ku ewan di bere da ji bona ewletiya xwe di ciyan da xani kola bun) ewan (ji sapate) nedane parizandine

[85] Me ezman u zemin u tista niveka wan da heyi, hey bi mafi afirandiye (ne ji bona ku ewan rezike min hilsinin. Ewane di hembere te da derdikebin hene! Eme ji wan tole hildin) we ewa roya (rabuna hemutiye) were, idi tu bi wan ra bi qenci derbasi bike

[86] Bi rasti Xudaye te pir afirandok u pir zane ye

[87] U bi sond! Me ji zoyan heft paren zo (Fatihe) u bi Qur’ana mezin va, ji te ra anine

[88] (Muhemmed!) Tu cave xwe li bal hinek coten (ji wan) ku me ewan di cihane da (bi zengini u xwesi dane jinandine) zoq neke. (Ji bona ku ewan bi te bawer nakin) tu muruz nebe u tu ji bona wane bawer kirine baske xwe ber jer bike (di hembere wan da mulahim be)

[89] U (Muhemmed!) tu ji wan ra beje: "Bi rasti ez hey (ji bona we ra hisyareki) tirsdane ber cavi me

[90] (Hun dizanin, heke hun bawer nekin, we sapata Yezdane bi ser we da were) weki me ca li ser wan (fileyen) parkar da hinartiye

[91] Ewan (filan in) ku Qur’an parpar kirine (hineki we, ku weki Tewrat u Incile ye; lite kirine, ewa para ku weki Tewrat u Incile ne buye, bi we bawer ne kirine)

[92] Idi bi Xudaye te eme ji hemu (keda) wan pirs bikin

[93] Ka ewan ci ked kiribun

[94] Idi tu ca hati fermankirine (be perwa) ewan wusa pek bine u tu ru ji wane hevriceker bifetiline

[95] Bi rasti di hembere wane bi te tinazan dikin, em besi te ne

[96] Ewane (tinazan bi te dikin hene!) ewanan ji Yezdan ra hinek xudayen (xweye) mayi dixne hevri. Idi ewane di nezik da bizanin

[97] Bi sond! Em dizanin, ku dile te bi gotine wan teng dibe

[98] Idi tu bi pesindayina Xudaye xwe, ewi ji kemasiyan paqij bike u ewane kunde (ji Xuda ra) dibin hene! Tu bibe ji wan

[99] U heya mirina te be, tu perestiya Xudaye xwe bike

[1] Fermana Yezdan hat! Idi hun (ji bona hatina fermane) lez nekin. Bi rasti (Yezdan ji gotine wan filan; ku tistan je ra dixne hevri paqij u bilind e)

[2] Yezdan ji bendeyen xwe, ji kijani ra bive, bi fermana xwe firiste (Cibril) bi niqandine va li ser wan bendeyen xwe dihenirine, ji bo (ewan pexemberen bendeyen me, ku merivan hisyar bikin u ji bona wan ra eve gotina min a hane bejin): "Ji pestire min tu tiste babete (perestiye) tune ye, idi hun parisaya min bikin

[3] Ewe ku ezman u zemin bi mafi afirandiye heye! Ewa Yezdan e. Ji wi tiste, ku (ewan filan) je ra dixne hevri (paqij) u bilind e

[4] (Yezdan) meriv ji dilopeke (ava genoki ye) xwe aviti afirandiye. Hema (ewa meriva) pisti (gava afirandina xwe da) buye tekosingereki xwuyayi

[5] U (Yezdan) taris ji afirandiye. Di wan (tarisan da) ji bona we ra tiste germe (pek) tinin hene u pir karen (mayi ji) hene u hun ji hineki (wan tarisan ji) dixun

[6] U (hej) gava (ku hun ewan tarisan) di sibehe da berdidine cere u di evare da ji (hun ewan ji cere) tinin u dadikin, ji bona we ra (xwesi u) rindayi heye

[7] U (ewan tarisan) giraniyen we hildidin dibine bajaren (wusa dur) heya nive cane we derneketa hun nikar bun bigihijtina (wan bajaran). Bi rasti Xudaye we mehrivane dilovin e

[8] Ji bona siyariya we u xisran; (Yezdan) hesp u hestir u ker (afirandiye). U tistin qe hun pe nizanin ewa ewan ji diafirine

[9] Ewe reya xwe (rast dike u bendeyen xwe li bal reya rast da) tine, ewa hey Yezdan e. Le hinek reyen xaromaro hene hinek meriv di wan da dicin. Heke ewi biva, we hun hemusk bianina reya rast

[10] Ewe av ji ezmanan hinartiye, ewa Yezdan e. Di we ave da ji bona we ra vexurin heye, ji we ave (giha u dar u ber ji) ce dibin, hun (tarisen xwe) bi wan dicerinin

[11] Ji bona we ra bi we ave, candini zeytun u xurme u tiri u ji hemusk beran hesin dike. Ji bona komale ramankar ra di van kirinan da beraten (hisdari) hene

[12] (Yezdan) ji bona we ra sev u roj u tav u hiv (di xebata ji bona we ra, di rezeki da) bi sernermi daniye. Sterk ji sixwa di fermana Yezdan da sernerm in. Di van kirinan da ji bona komele hismend ra bi rasti beraten mezin hene

[13] U ewi ciqa candiniyen cure cureye di zemin da hene! (Hemu) ji bona xebitandina we ra (amade kiriye). Ji bona wi komale, ku bira xwe tinin di van da, beraten (heca) hene

[14] Ji bo ku hun ji zeryaye goste nu u sil bixun, ewi zerya di fermana we da amade kiriye, hun ji we zeryaye xemilen ku hun li xwe dikin, derdixin. Tu keleken mezin dibini, ku ewan eve ca diqelesin, dicin! Ji bo ku hun ji rumeta wi ji xwe ra rozinan bixwazin u ji bo hevi heye, ku hun sipaziya bikin ewi evan kirine

[15] Ji bo ku zemin we nehejine ewi li ser zemin da ciyayen mezin rakutane. Ji bo ku hun reya xwe wunda nekin ewi di zemun da cem u ru u re danine

[16] U (Yezdan) beraten mezin ji (di zemin da) rakutane. Sixwa ewan bi siterkan ji tene re

[17] Idi qe ew (Yezdane) ku afirandine dike, weki wan (tokelen) ku afirandine bikin, dibe? Qe hen (bi ponijandin evan) bira xwe naynin

[18] U heke hun (geli merivan!) qenciyen Yezdan yen (ku li ser we kiriye yek bi yek) bihijmerin, hun ewan deste deste ji nikarin bihijmerin. Bi rasti Yezdan baxisgere dilovin e

[19] U hun ci tisti veserin u ya ji eskere bikin, hey Yezdan bi wan dizane

[20] Ewan tisten ku ewan (filan) ji wan ra peresti dikin hene! Ewan qe tu tisti naafirinin, hej ewan bi xweber ji hatine afirandine

[21] Ewan (tokelan) mirine, zindi ninin. Ewan bi dane (rabuna hemuski, ji piste mirine) be agah in

[22] Yezdane ku (hun je ra peresti dikin) heye! Ewa Yezdaneki bi tene ye. Idi ewane ku bi dane para da bawer nakin hene! Dile wan (filan da) ne baweri ci daye, ewan bi xweber ji, ji baweriye, qureti dikin

[23] Qe tu ziyan nake! Bi rasti Yezdan bi wan tisten ku ewan dizi dikin ya ji eskere dikin dizane. Bi rasti (Yezdan) ji wane ku xwe qure dikin hez nake

[24] Gava ji wan te pirsine, "Xudaye we ci hinartiye?" (Ewan bersive didin) u dibjin: "Ciroken bere hinartiye

[25] (Aha bersiv dane) ji bo ku ewan hemi gonehen xwe u hinek ji, ji gonehen wane be zanin ji reya rast derxistine, di roya rabuna hemi da hildin. Hisyar bin! Ciqa bare wan sik e

[26] Bi sond! ewane berya wan da ji endeze kiribun, idi Yezdan ji xime avaye wan ji bin da ani, idi li ser wan da bane avayan hate xare. Di wi cihe ku haja wan pe tune bu, sapat bi wan da hatiye

[27] Pase di roya rabuna hemi da (Yezdan ewan hemuskan) riswa dike u (ji wan ra) dibeje: "Ka ewan hevriyen min ye, ku we (bi bawergeran ra, di mafe wan da) tekosin dikirin,li kedere ne?" Ewan (firistan u pexember u bawergeren) ku ji wan ra ji temtela (filan) zanin hatiye, gotine: "Bi rasti riswabun u sikati di iro da li ser filan e

[28] Ewane ku bi xweber li xwe cewr kirine hene! Gava firiste cane wan disitinin (aha) dibejin: "Me qe tistek ji riswabune nekiriye, idi hemi sikatiyan davejin." (Firisten bersiva wan didin aha) dibejin: "Gotina we nine, bi rasti we ci tista kiriye, Yezdan bi wi rind dizane

[29] “Idi hun di derye doje da bikebine doje, hun di doje da her biminin. Idi (doj) ji bona quran ciqa sike sunan e!”

[30] Ji bona wane (Yezdan) parizi kiribune (aha) te gotine: "Ji bona we ra, Xudaye we ci hinartiye?" (Ewan bawergeran bersiv dene u) gotin "Qenci (hinartiye)." Ji bona wane ku di ve cihane da qenci kirine, qenci hene. Hej xaniye para da (ji bona qecikaran) qenctir e. Bi rasti xaniye xudaparizan ciqa qenc e

[31] Ewa bihista ku di bine dare we da cem dikisin heye! (ewan xudaparizan) dikebine we, ewa bihista tiji u amade ye; ji bona wan ra, ci biven heye. Bi vi awayi Yezdan xudaparizan xelat dike

[32] Ewane xudapariz hene! Gava firiste cane wan distinin, bi paqiji distinin. (Firiste) ji wan ra dibejin: "Selam li ser we bin, bi sedema wan qenciyen we dikiribune bikebine bihiste

[33] (Ewane file hene!) Hey heviya vi dikin: "Gelo we kenge firistan werin (cane wan bistinin) ya ji gelo we kenge fermana Xudaye te ye bi sapatdana wan were." (Ya ji arsa ve berate aha ne: Ewa ji bona rastiya pexemberiya pexemberan, ji pexemberan ra gotine: "Ka ji bona xwe ra firistan ji ezmanan binin; bixne sahide xwe, ku em ji bi we bawer bikin." Idi qey ewan filan heviya hatina firistan, ya ji heviya hatina sapata Xudaye te dikin, ku bawer nakin?") Bi vi awawi ewane di berya wan da borine ji, weki wan kirine. Bi sedema kirine wan (Yezdan ewan tesqele kirine, bi ve kirine) Yezdan li wan cewr ne kiriye, le ewan bi xweber li xwe cewr kirine

[34] Idi sikatiya tista ku ewan kiribune, bi wan da hatiye, tista ewan ku (bi hatina we) tinaz dikiribune, bi ser wan da hatiye, ewan hildane nava xwe da

[35] U ewane ku ji bona (Yezdan ra) hevri ce kirine hene! (Bi tinaz aha) gotine: "Heke Yezdan biva, me u bav u bapiren xwe ji pestire wi, ji tu tisti ra peresti ne dikir u me (be wi) qe tu tist ne durist ne dikir." Bi vi awayi ewane berya wan da bori ji weki wan dikiribune. (Tu bi kirine wan miruz nebe) qey li ser pexemberan ji pestire gotina vekiri tu tistek heye

[36] U bi sond! Me di nava hemu koman da pexember sandine, ji bo ku ewan (pexemberan ji koma xwe ra aha bejin): “Hun ji Yezdan ra peresti bikin u hun xwe ji perestiya pelid biparisinin.” Idi ji we koma (pexember) hinek hene; Yezdan ewan anine reya rast u hinek ji ji wan koman hene: rewundabun li ser wan maf buye. Idi hun meze bikin! ka encama wane virek ca buye

[37] (Muhemmed!) Heke tu bihewili, ji bona hatina wan li bal reya rast da, bi rasti eve ku Yezdan reya rast li ber wi wunda kiribe, idi ewa naye reya rast, ji bona wan ra, tu arikar ji tune ye

[38] Ewan bi sonden xwe yen mezin bi Yezdan sond xwarine; ku Yezdan miriyan idi ranake. Bi rasti gotina wan nine (loma rakirina wan) li ser Yezdan mafek e. Le piren kesan pe nizanin

[39] Ji bo ku ji wan ra, ewa tista ku ewan teda ne wekhev bune, bi rasti diyar be u ji bo ku ewane bune file hene! Bizanin, ku ewan di bere da vir kiribune (we Yezdane ewan rake)

[40] Bi rasti gava em biven, ku buyerek ya ji tistek bibe, dema em ji wi ra dibejin, "bibe", idi ewa heman dibe

[41] Ewane ku li wan cewr hatiye kirine hene! Ku ji bona qayiltiya Yezdan, ji welate xwe koc kirine: Eme bi rasti ji bona wan ra di cihane da qenciyan bikin. Heke ewan bizanin, qenciyen para da hej meztir in

[42] (Ewane li wan hatiye cewrkirine; ji welate xwe ji bona qayilbuna Yezdan derketine) hew dikin hene! Ewan xwe dihesperne li ser Xudaye xwe

[43] Me ewane di berya te da bi pexemberi sandine, ewan ji hinek mer bune, me li bal van da niqandiye. Idi heke hun nizanin, hun ji zanan bipirsin

[44] Me (ewan pexemberan) bi beraten (vekiri) u bi pirtuka va (sandiye). Me eva Qur’ana li bal te da hinartiye, ji bona ku tu ji bo kesan ra tista li bal wan da hatiye hinartine veki, bi rasti hevi heye ku ewan raman bikin

[45] Idi ewane ku endezen sik kirine hene! Qey ewan ewle dibin, ku Yezdan ewan di zemin da nexe xware, ya ji ji wan ra sapatan di cihe qe haja wan tune be, bine

[46] Ya ji (dema ku ewan) di kar u xebata xwe da bin, heman sapat bi wan negire (ewle dibin)? Idi ewan ji nikarin, dema sapat hatibe, bidine para

[47] Ya ji ewan di tirsa hatina sapate da bin (heman niskeva sapat) bi wan negire (ewan ewle dibin)? Idi bi rasti Xudaye we mehrivane dilovin e

[48] Ma qey ewan li bal wan tisten, ku Yezdan afirandine meze nakin; ka siha wan ca bi rast u cep xaro maro dibin, ji bona Yezdan ra bi kurt u direj kunde dibin

[49] Ji revaran; ci ezman u zemin da hene u firiste hemusk, ji bona Yezdan ra kunde dibin, qe yek ji qureti nake

[50] Ewanan ji Xudaye ser xwe ditirsin, ewan bi ci tene fermankirine, hey ewi tisti dikin

[51] Yezdan gotiye: "Hun du ilaha (ji xwe ra) negirin. Bi rasti Yezdane (babete perestiye) yek Yezdane bi tene ye. Idi hun hey ji min bitirsin (li bal min da hune bi tirs bizivirin)

[52] Ci di ezman u zemin da hene! Hemi ji bona (Yezdan ra ne) u ola rast u peresti hey ji Yezdan bi tene ra ne. Idi qey hun parizaya pestire Yezdan dikin

[53] Ci qenciyek bi we da were (hun dibejin: "eva ji Yezdan e.") Pase dema nexwesiyek bi we bigire, disa hun li bal Yezdan da zari dikin

[54] Pase dema, ku ewa nexwesi ji we radibe, desteki ji we di we gave da hevriyan ji Xudaye xwe ra ce dikin

[55] Ewan, evan tistan dikin, ji bo ku (di hembere van) qenciyen me bi wan kiriye nankori bikin. Idi hun di xwesiya xwe da biminin. Le hune di nezik da bizanin

[56] Ewan (filan) ji wan roziyen ku me daye wan, ji wan (puten) ku qe tu tisti nizanin, par ce kirine. Bi Yezdan! Hune bi rasti ji wan viren ku hun dikin, bene pirskirine

[57] U ewan (filan) ji bona Yezdan ra (firiste) xistine (kec). Yezdan ji wan gotine wan paqij e. (Ciqa sodret e!); tista ji xwe ra ji dixwazin kur in. (firiste kec in, ewan zare Yezdan in, le kur ji ji xwe ra hildane: eva ciqa parkirineke sodret e)

[58] Gava yek ji wan be mizgindane: "ku ji te ra kecek buye," be gotine, ruye wi ji hersa res dibe, bi xweber ji hersa xwe diqurtine

[59] Ji bo sikatiya mizgine ewa xwe ji komal xwe vedisere. Gelo we ewa ye, ewe kecike bi serneguni xweyi bike, ya ji we ewe kecike di xwelye da cal bi- ke? (Bezar dimine nizane we ci bike). Hisyar bin! Tista ewan berewani dikin ciqa sik e

[60] Ji bona wane ku bi dane para bawer nakin hecwekiya sikati heye. Ji bona Yezdan ra ji hecwekiya balatir heye. Yezdan servahate bijejke ye

[61] U heke Yezdan bi sedema sikatiya kesan, heman bi wan da sapat bianiya; Li ser (zemin) tu rewar ne diman, le sapatdana wan, heya dane navdayi para dixe. Idi gava dane sapatdana wan hatibe, qe ewa dana para u pera nakebe

[62] Tista rike wan ji te, ewan ewi dixne (zare) Yezdan u zimane wan bi vir salixe ci tisten rind bide, bi rasti eva ji me ra ne (dibejin). Qe tu care tune ye; bi rasti ji bona wan ra agir heye u ewane di agir da her biminin

[63] Bi Yezdan! Me hej berya te da li bal gelek koman da pexember sandibun. Idi pelid kirine wan (koman) ji bona wan ra xemilandibu (kirine wan xwesa wan dicu, gotinen pexemberan ne dikirin) pelid di iro da ji serkare wan e, ji bona wan ra sapata dilsoz heye

[64] Hey ji bo ku tu ewan tisten, ku ewan (kesan) teda bi dudili ne wekhev dibin, veki (ewan rastiye bizanin) u ji bo ku ewa (pirtuka) ji bona komaleki bawerger bibe reber u dilovineki, me pirtuk li ser te da hinartiye

[65] U Yezdan ji ezman avek hinartiye, idi ji pisti mirina zemin, ewi zemin bi we ave zindi kiriye. Di ve kirine da ji bona komaleki bihistok ra (ku Yezdan ca zemin ji piste mirine zindi kiriye, wusa ji merivan ji pisti mirine dikare zindi bike) berateyen sodret hene

[66] Bi rasti ji bona we ra di (tarisen) mesini da tisten ku meriv je his hildin, hene. Ji tisten di zike wan mesinan da ku di niveka biskul u xwune derdikebin: Bi sireki xuri em we av didin, ewa sira ji bona vexwarya, bi hesani di qirika wan da dice xare

[67] Bi rasti di bere dare xurma u rezan da, ku hun ji wan (beran) roziyen qenc (ji xwarin u vexwarinan) u meye digirin, ji bona komalaki hisdari dikin, beraten (sodreti) hene

[68] U Xudaye te u bal moza hingiv da (aha) niqandiye: "Tu ji bona xwe ra di ciya u dar u ji wan arzelen (ku ji daran, meriv ce dikin u dicikinin) xaniyan bigire

[69] Pase ji hemi beran bi xwe u bi stuxari pase bikebe wan reyen Xuda ye xwe (derkebe) bigere. Ji zike wan mozan da aveke renge we cure cure derdikebe; ji bona merivan di wi (hingivi da) mefayek heye. Di van kirinan da ji bona komaleki ramanger ra beraten heja hene

[70] Yezdan hun afirandine, pase ewe cane we disitine u ji bo ku hun ji pisti zanine qe tu tisti nizanbin, hinekan ji we, Yezdan ewan heya dane xurifandine dihele. Bi rasti Yezdan pirzane bisiye

[71] Yezdan hineken ji we, bi ser hineken we da di roziniye da bi paydari pir kiriye. Idi ewane ku para wan pir e, hene: Ci dibe, ku hineki ji we roziye; ji bona wane be par in di bine deste wan da mane, bidin? Loma ewan hemi ji di we roziniya heye da, hevpar in. Qey hun (ji bona ve parkirina Yezdane, ku roziniya hineke we daye deste hineken ji we; ewan ji di para da roziniya wane bindeste xwe bidine wan, qayil nabin) hun bi qenciyen Yezdan nankori dikin

[72] U Yezdan ji bona we ra ji cane we zo ce kirine, ji wan zone we ji bona we ra kur u nevi ce kirine. U hun bi paqije roziyan dane rozinikirine. Idi qey ewan bi pucan bawer dikin u bi qenciyen Yezdan ji nankori dikin

[73] U ewan qey ji pestire Yezdan, ji bona wan (tokelen) ji ezman u ji zemin qe bi bu tisti rozinan ji wan ra kar nakin u nikarin ji kar bikin, peresti dikin

[74] Idi hun ji bona Yezdan ra hecwekiyan ce nekin (ji ber hise xwe nebejin: "Ka evan tokelan ji pisti, ku em ji wan ra peresti dikin, ewan ji pase weki perestiya me ji Yezdane mezin ra peresti dikin."). Bi rasti Yezdan (bi hecwekiyan) dizane u le hun (bi wan) nizanin

[75] Ji bona we ra Yezdan eve hecwekiye ceke; ewe (perestiya pestire Yezdan dike) weki wi bendeye di bine destan da zebun mayi, qe nikare tu tisti bike, ewe (perestiya Yezdan dike) weki wi bendaye ji bine destan derketi, ku me ji wi ra rozineke rind dabe, idi ewa ji bi dizi u eskere (di reya min da) bide xwarine, qe weki hev dibin? Ciqa pesindan hene! Hemu ji bona Yezdan ra nin. U le pire wan nizanin

[76] U Yezdan (ji bona we ra serdaborya) her du merikan ji hecweki kiriye; yek ji wan lal e, qe tu tisti nikare bike: Hey buye bareki ketiye stuye serkare xwe. Axaye wi ewi kuda disine, qe tu kare; qenciye nake. Eve merika, qe weki wi mere ku di reya rast da dice, fermana bi dadvani dike, dibe

[77] Ne xuya ne di ezman u zemin da heyi, hemu ji bona Yezdan ra nin. Fermana bi hatina dane rabuna hemuski li bal Yezdan, weki cav girtineki ye, ya ji hej neziktir e. Bi rasti Yezdan li ser hemu tistan bi hez e

[78] Gava Yezdan hun ji zike diya we derxistin, we qe tu tist nizanbu, ji bona ku bi rasti dibe hun sipaziya Yezdan bikin ewi ji bona we ra (alete bihistine u ditine u dil) ce kiriye

[79] Ma qey ewan (filan) li bal wan cuken hewa ku ji wan ra sernerm bune, meze nakin? Ji pestire Yezdan tu tist ewan (cukan) di jor da nagire. Bi rasti ji bona komaleki bawer dikin, di van kirinan da beraten (mezin) hene

[80] U Yezdan ji bona we ra ji xaniyen we ewirgah ce kiriye u ji bona sivikaiya, di roya barkirin u ewre da, Yezdan ji kele tarisan ji bona we ra (kon) u xani ce kiriye. Gava (ewan tarisan tene kemkirine) Yezdan ji hiri u tivtik u muye wan, ji bona we ra xemil u xwakirin u raxistin ce kiriye; (Hun ewan dikirin u difirosin)

[81] Yezdan ji bona we ra ji tisten ku afirandiye, siwan ce kiriye u ji bona we ra ji ciyan ewi kozik afiradiye u ji bona we ra kincen, ku we ji germe u kincen, ku we di qirinan da ji lexistinan biparisine ce kiriye. Bi vi awayi ewa qencen xwe li ser we peyweste dike, bi rasti hevi heye, ku hun xwe hisperne wi

[82] Idi heke ji pisti van (beratan, ewan filan, ji baweriye) ru bifetilinin (ji bona te ra tu xesar tune ye) li ser te hey eva dimine: Bi xuyayi ragihandina fermanan e

[83] Ewan qenciyen Yezdan niyas dikin (pase dibejin: "Evan qenciyan hineken mayi dane," ji wan ra peresti dikin.) Bi vi awayi pire wan nankori dikin

[84] Di we roya, ku em ji her kome ra sahidan tinin, idi ji bona wane file ra destur naye dayine, ku herin lavaya bagisandin ye xwe bikin

[85] Ewane cewr kirine hene! Gava ewan sapate bibinin, idi sapata wan sivik nabe u firseta wan ji naye dane

[86] Gava ewane hevriceker, ewan hevriyan dibinin (aha) dibejin: "Xudaye me! Ewan hevriyen, ku me ji pestire te ji wan ra peresti dikir, evanan in (idi tola xwe ji wan derxe, ewan em xapandibun," tokelan bersiva wan aha daye): "Bi rasti hun derewan dikin (qe tu cari me hun gazi bal perestiya xwe ne kirine)

[87] Di we roye da ewan xwe ji bona Yezdan ra dihespirinin, ewan tisten ku ewan (filan) ji bona Yezdan ra bi vir dixistne hevri dest ji wan berdane, wunda bune

[88] Ewane file ne, ku merivan ji reya Yezdan didine para da hene! Bi sedema ku ewan (di zemin da) tekili kiribune, me ji bona wan ra sapat bi ser sapatan pir kiriye

[89] Di we roya em di her komeki da ji wan bi xweber sahideki li ser wan da disinin u em te ji li ser van (misilmanan da) sahid tinin. Ji bo ku (Qur’an) bibe beled u dilovin u mizgindan ji bona misilmanan ra, me ewa Qur’ana davekirina hemi tistan, bi ser te da hinartiye

[90] Bi rasti Yezdan fermana bi dadi u qenciyan u dayina ji bona pismam u leziman, dike u ewa fermana parisandina ji mastoqiye u ji rikhatinan u ji cewrkirine dike. Evan siretan; ji we ra dike, bi rasti dibe ku hun ewan siretan hildin

[91] U gava we peyman (ji bona Yezdan) da hev, idi hun peymana Yezdan pek binin u ji pisti, ku we sonda xwe rast derand, idi sonda xwe nesikenin, loma we Yezdan xistiye sahide xwe. Bi rasti Yezdan bi tista hun dikin, dizane

[92] Hun ji weki we jinika, ku rise xwe qenc ristiye, pase vedirese, nekin. Gava hun bi nave Yezdan peymana didine hev, ewa desta we ye bi hez dixwaze ku bi hinek endezan peymana xwe bisikenin, disa ewane be hez biherciqinin (ji pisti ku we peyman bi hez dabe hev, bi hinek endezan pase di nava xwe da, peymana xwe ranekin) ku hun sonde xwe di nava xwe da disikenin. Bi rasti Yezdan we di van peymanan da diceribine. Ewa tista ku hun di mafe wi da ne wekhev bune, we di roya rabuna hemu da ji bona we ra be vekirine

[93] Heke Yezdan biva, we hun hemusk bixistina komeke bi tene; le Yezdan ji kijani ra bive ewi tine reya rast u kijani bive ewi ji reya rast wunda dike. Bi sond! Hune ji kirine xwe bene pirskirine

[94] U hun (geli bawergeran!) sonden xwe, di nava hev da nexine sedem ji bona tekilkirina, peymanan ranekin, idi ewa peye bi cih hatiye danine pase bira ne simite u bira hun ji ji bona birina re ya Yezdan li ber kesan, sike sapatan tam nekin. Bi rasti heke hun (wusa bikin) ji bona we ra sapateke mezin heye

[95] U hun (Geli kesan!) ewe peymana we daye Yezdan (ku hune bibine peyrewe pexember) bi pereki hindik nefirosin. Heke hun bizanin, bi rasti ewan qenciyen ku Yezdan peymana dana wan ji bona we ra daye, cetir e

[96] (Loma ewan malen cihani ku li bal we heye) pasya wan ten, ewan (qenciyen) li bal Yezdan hene, be pasine. Ewane ku ji bona reya me hatine cefadane u di hembere we cefaye ji hew kirine mane hene! Bi rasti eme ji kirine wan cetir xelata wan bidine wan

[97] Ci kese, ji mer u jinan, bi baweri kareki asti kiribe, eme ewi di cihane da bi paqije jinan, bidine jinandine (le di para da ji) bi qenctire keda ewan dikiribune, eme ewan xelat bikin

[98] Idi gava (Muhemmed! Tu bive) ku Qur’ane bixuni, tu (ji sikatiyen) pelide deherok, xwe baveje ber bexte Yezdane (dilovan; eve peyve bixune)

[99] Loma bi rasti li ser wane bawer kirine u xwe hispartine Xudaye xwe, ji bona pelid ra qe tu hez tune ye

[100] Heza wi pelidi, hey li ser wane, ku pelid ji xwe ra dixine serkar u li ser wane, ku hevriyan (ji Xudaye xwe ra) ce dikin, heye

[101] Gava, ku em berateki (ji fermane zor) rakin, di suna wi da (fermane hesani) binin, sixwa Yezdan bi hinartine xwe cetir dizane; ewan (filan aha) dibejin: "(Muhemmed!) tu van kirinan bi piz li bal xwe diki." Gotina wan nine, le pire wan bi ve kirine nizanin (ka me cima suna wan bi hev guhurandiye)

[102] (Muhemmed! tu ji bona wan ra) beje: "Ji bo ku ewane bawer kirine (dile wan) bi rasti hew bike u beled u mizgin be ji bona misilmanan ra, bi rasti evan (beraten hev guharok) Cibrile piroz ji Xudaye min hinartiye

[103] U bi sond! Em dizanin ku ewan dibejin: "Bi rasti hinek (zanayen cihu u mexinan, eve Qur’ane) hine (Muhemmed) dikin" Ka ca dibe! Ewan meriven, ku ewan goman dikin u dibejin: "(Evan, Muhemmed hine Qur’ane dikin.)" zimane wan biyani ye u eva (Qur’an bi xweber ji) bi zara weki ‘erebiye ber cavi ye

[104] Bi rasti ewane bi beraten Yezdan bawer nakin hene! Yezdan ewan li bal reya rast da nayne; ji bona wan ra sapateke dilsoz heye

[105] Ewane bi bereten Yezdan bawer nakin, hey ewan in (ku van) derewan bi vir dikin. Ewan bi xweber ji hey viroke ne

[106] Ji pestire kese ku dile wi bi baweriye hewya ye, ji pisti ku hatibe zordane li bal filetiye (ciqa bi deve xwe gotibe; "Ez bume file, idi dest ji min berdin" bi vi ra ji baweri dile wi da hewdabe) kijan ji pisti bawerye bibe file u dile wan bi fileti ji, bi sai vebube, idi xesma Yezdane mezin li ser wan e. Ji bona wan ra sapateke mezin heye

[107] Eva (celata wane bi vi awayi) ji ber ku ewan jina cihane ji jina para da pirtir hez kiribune (loma ji wan ra hatiye). Bi rasti Yezdan komale file nayne reya rast

[108] Ewan komaleki wusa nin, Yezdan li ser dile wan u li ser gohe wan u li ser ditina wan duruf kiriye. Ewan (ji ve kirine) be goman in

[109] Qe (tu tist nake!) bi rasti di para da ji ewan hey ziyan dikin

[110] Pase bi rasti Xudaye te, ji bona wane hatine cefadane ji welate xwe derketine, pase disa bi wan (filen ra) tekosin kirine, li ser tekosin u cefadane hew kirine, arikari dide. Ji pisti (van hemuyan) bi rasti Xudaye te baxisgere dilovin e

[111] Di roya para da te, hemu can ji ber xwe ra tekosine dikin (ji bo ku fereste bibin). Ji bona hemu candaran ra keda ewan kiri (be kemasi) te dayine, li wan naye cewrkirine

[112] Yezdan ewi gunde, ku gundiyen wi bi ewleti, be tirs teda hewyane bi hecweki tine; gundiyen wi be tirs teda dihewiyan, roziyen wan bi hesani ji her ali ji wan ra dihat. Idi pase ewan bi qenciyen Yezdan nankori kirine, Yezdan bi sedema peseyen, ku ewan dikiribune, xwekirina bircibun u tirse bi wan daye tamkirine

[113] Bi sond! Pixembere wan nankoran, ji wan, li bal wan da hatine, idi ewan, ew pexembera dane derewderandine, bi vi awayi cewra wan peyweste buye, idi sapate ji bi wan girtiye

[114] Idi hun (geli merivan!) ji wi roziniye ku Yezdan daye we, bi duristi u bi paqiji biwun. Heke hun bi rasti sipaziya qenciyen Yezdan dikin, perestiya wi bi tene bikin

[115] Bi rasti hey ji bona we ra mirar u xun u goste berazan u (goste we gorya) ku hun ji bona (qayilbuna) Yezdan (je nakin, le ji bona hatina serokan, ya ji ji bona mezar u goran, ya ji ji bona ku xweye wan goran, mafe bide nexwes u nexwesiya bi we da hati, je dikin) ne durist e. Idi heke yek ji we (rasti tu xarine ne hatibe, ji bona ku biji) dikare ji van (gosten bori) xarineke neji u nemir bixwe. Bi rasti Yezdan baxisgere dilovin e

[116] Hun (geli kesan!) zimane we bi vir salixe ci bide, bibeje: "Evan durist in u evan ne durist in," ji bo ku hun li ser nave Yezdan derewan bikin (evanan duristiyen Yezdan in bejin, wusa nekin). Bi rasti ewane bi vir, derewan li ser (nave) Yezdan dikin, ewan fereste nabin

[117] (Evan kirine wan di cihane da) derbasiyeke hindik e (le di para da) ji bona wan ra sapateke dilsoz heye

[118] Ewane cihu hene! Tista me ji te ra di bere da (ne duristiya wan) gotiye; ji wan ra ji me ne durist kiriye. Me bi ve (ne duristi) li wan cewr ne kiriye, le ewan bi xweber li xwe cewr kirine

[119] Ewane bi nezani sikati kirine hene! Heke ji pisti sikatiya kirine, posman bibin u temtela xwe rast kiribin. Bi rasti Xudaye te li bal wan e, bi rasti ji pisti van kirinan Xudaye te baxisgere dilovin e

[120] Bi rasti Ibrahim (pesrewanaki wusa ne, ku bi gotina Yezdan, hemu xuye qenciyi di xwe da civandiye) ji hemu pucan dest berdaye, ji bona Yezdan ra ziviriye. U qe tu cari hevri ce ne kiriye

[121] (Ibrahim) ji bona qenciyen Yezdan ra sipazkar e. (Yezdan, Ibrahim) li bal reya rast da aniye

[122] U me di cihane da (ji bona Ibrahim ra) qenci dane. Bi rasti ewa di para da ji ji astikaran e

[123] Pase me li bal te da niqand; ku tu bibi peyrewe komale Ibrahim ye mafperest. (Ibrahim) qe ne buye ji wane hevriceker

[124] (Hun roya ine ji bona xwe ra bixne roya rawestin u perestiye) roya semiye; ji bona wane ne wekhevbuni teda ce kirine (ji cihu u mexin u mayan) bi ve neve buye (roya rawesti u perestiya wan). Bi rasti Xudaye te ye, di roya rabuna hemu da di wi tiste ku ewan teda ne wekhevbuni kirine, berewaniya wan bike

[125] (Muhemmed!) Tu li bal reya Xudaye xwe da, ewan bi zanina retkoki u bi sireten qenci va gazi bike. Tu bi qence tekosina, bi wan ra tekosine bike. Bi rasti Xudaye te bi wane ku ji reya wi derketine cetir dizane

[126] Heke hun cefaye bidine (wan nayare xwe) idi weki ewan ca cefa dane we, hun ji hewqas bikin. Heke hun hew bikin (di hembere cefadana wan da) sixwa (baxisandin) ji bona hewdaran ra qenctir e

[127] U (Muhemmed! Tu li ser cefadana wan) hew bike (ewan bibaxisine). Sixwa hewa te bi xweber ji bi Yezdan e, ji bo ku ewan endezan dikin (bere xwe ji ola misilmaniye difetilinin) tu miruz nebe u singe xwe ji teng neke

[128] Bi rasti ewane xudaparizi dikin u bi xweber ji qencikar in, Yezdan bi wan ra ne

[1] Ew Xudaye, ku bende xwe, di seveki da ji mizgevta (bi nav) Mescid ul- Heram li bal mizgevta (bi nav) Mescid ul-Eqsa ya ku me dora we piroz kiriye, daye birine heye! Ewa ji hemu kemayan paqij e. (Me eva dabirandin ce kir) ji bo ku em bi wi (bendeye xwe ye Muhemmed ra) hineki beraten xwe yen (sodret) bidine xuyandine. Bi rasti (Yezdan) bihistoke didevan e

[2] Me ji bo Musa ra pirtuka (bi nav Tewrat) aniye, ji bo ku ewa ji bona zaren cihuyan ra bibe beled u ji bo ku (ewa ji wan ra beje: "Geli zaren cihuyan! Hun) ji pestire (Yezdan) ji xwe ra serkaran negirin

[3] (Geli urta, ku me hun bi Nuh ra) hildabune keleke! Bi rasti (Nuh) bendeki pir sipazger bu (hun cima sipazi nakin)

[4] Me li bal zaren cihuyan ra di pirtuke da pek aniye; ku hune di zemin da du caran tevdani bikin u hune pase bi qureti cewren mezin bikin

[5] Idi gava dane yekem ji wan her du danan hat; me li ser we da hinek bendeyen, ku ji bona me ra xwuribune, xweyi burha mezin u zor hez bune, sandiye: Ewan ketine welat u xaniyen we li wan deran da, li we digeryan (hun ber hev dikirin, ji welate we, hun derxistin, bi zebuni birin) eva (celata hane ji bona we ra idi) hatibu pekanine (paradana we qe ce ne dibu)

[6] Pase (hun ji kirine xwe posman bun) me ji heza we ya bere (ji bona servehatina bi ser neyaran da) disa da we; me hun bi mal u zaran bi hez kirin, me hun bi qirinvani u nijdevani pirtir kirin

[7] Heke hun qenciyan bikin, hun ji xwe ra qenciyan dikin, heke hun sikatiyan bikin, idi sixwa sikati ji bona we ra ne. Idi gava dane celata mayi hatiye; (we disa dest avetiye kirina sikatiyan, eme disa ewan bendeyen xwe yen xwurine, bi hez u zorbirhan, bi ser we da bisinin) ji bo ku ewan (disa) ruye we res bikin, ca di cara yekem da ketibune mizgevt u (welate we, hun bi kustin u zebuni, ji welat derxistibune) disa wusa bi sere we bikin; ji bo ku ewan rasti ci werin kavil bikin (ewan ji we tol hildane)

[8] (Heke hun ji wan kirine xwe posman bibin) dibe ku Xudaye we, li we dilovini bike. Heke hun disa bizivirine (bal wan kirinan) eme ji bizivirine (bal sapatdana we). Bi rasti me ji bona filan, doj xistiye zindana niximkar

[9] Bi rasti eva "Qur’an"a (ji bona kesan ra) belediya reya rasttir dike, ji bona wane bawer kirine u kare asti kirine mizgin dide, ku bi rasti ji bona wan ra kireke mezin heye

[10] Bi rasti ewane ku (bi jina) para da bawer nakin hene! Me ji bona wan ra sapateke dilsoz bi amadi peyman kiriye

[11] Meriv ca qenciyan dixwazin, wusa sikatiyan ji dixwazin (ca hez dikin hema bira qenci bi wan da werin, wusa ji hez dikin, heke we sapate bi wan da were, awil bira were). Di van xwestine xwe da meriv pir lezoke ne

[12] Me sev u ro xistine du berate; (ji bona sina-qudret xwe ku em dikarin tekile wan bin ji. Ewan her du berate ji bere da weki hev bun, pas da) me berata seve hesivand (ewa tari kir) u me berata roye ji xiste ditoker (me ronahi teda ce kiriye. Bi can teda tistan dibinin). U (me evan beratan xistine van rucikan). U ji bo ku hun rozinan ji rumeta Xudaye xwe ra bicivinin u hijmara salan u royan bizanin,me hemi tist bi eskere daye vekirine

[13] Em ji hemu kesan ra (kirine wi weki) cukan di stuye wi da darda dikin. Di roya rabuna hemu da em ji bona wi ra pirtukeke vekiri derdixin, ewa di we gave da raste we te

[14] (Ji wi ra em dibejin): "Ka idi tu bi xweber pirtuka xwe bixune. Di iro da tu bi xweber ji bona hijmartina (qenci u sikatiyen xwe) besi xwe i

[15] Kijan hatibe reya rast, idi ewa ji bo xwe ra hatiye reya rast. U kijan reya xwe wunda bike, idi re wunda kirina wi ji bona wi bi xweber e. Tu bardare (gonehan u qenciyan u giraniyan) bare mayiyan hilnade (hey bare xwe hildide). Heya em di nava komalan da pexemberan nesinin, ji tu komali ra em sapate nadin

[16] Gava ku em tesqeledana welateki biven, em (roziniye wan pir dikin, ewan biryaren me birva dikin). Veca em ji fermana wanan (bi hatina reya rast dikin) idi ewan ji reya rast dur dikebin (bi wi awayi peymana me ye) bi sapatdana wan maf dibe. Idi em ji ewan welatan bi kavili tesqele dikin

[17] Ji pisti Nuh da me ciqa (welat) di caxan da tesqele kiriye! Agah u ditina Xudaye te bi gonehen bendeyen xwe, besi wi ye

[18] Kijan (eve cihana hane) lezoke bive, em di cihane da ji bona wi ra, tista ku em biven, bi lez didin, pase em ji bona wi ra doje amade dikin. Ewa li bal doje da, bi serneguni u cikusi u ruresi te kisandine

[19] U kijan ji (di cihane da) jina para da bive u bi baweri ji bona (we jine) xebata babet ya we jine ji kiribe, idi kirine van tene spaskirine

[20] Em ji hemuskan ra ji; ewane (jina cihane va ne) u ewane (jina para da va ne u ewane herduk jin ji va ne u ewane file u bawerger ji) ji dayina Xudaye te ji wan ra raber dikin. Qenciyen Xudaye (te ji tu kese va ye ra) ne hatiye birine

[21] (Muhemmed!) Tu meze bike, ka me ca hineken ji wan bilind u paydar u maldar kiriye, li ser hineken wan. Bi rasti jina para da, meztire payan e u meztire rumeta ne

[22] (Muhemmed!) Ji bo ku di para da bi sere xwe bi tene bi miruzi runene, tu ilahen mayi, ji bona Yezdan ra beraber negire

[23] Xudaye te fermana xwe pek aniye; ku hun hey ji bona wi bi tene ra peresti bikin u hun ji bona de u bave xwe ra qenciyan bikin (qe li wan xirabi nekin). Gava yek ji wan, ya ji her du bi hev ra li bal te pir bun, idi tu (ji bona xebata berdeste wan aha) nebeje: "Of (ez westiyam, idi bes e ez naxebitim) li wan hers nebe. U tu ji bona wan herdukan ra mijuliyen qenci beje

[24] “U tu ji bona wan herdukan ra baske xwe bi dilovani berjer bike (di hembere wan da nerm xebat bike) u tu ji bona wan ra (aha lavayan bike): “Xudaye min! Tu (li de u bave min) dilovani bike, ca ewan di dane picukaya min da (1i min dilovani kiribun) ez mezin ki-ribume.”

[25] Xudaye we bi tista di hundure we da heye cetir dizane. Heke hun astiye bikin (ji kirine xweyen sik posman bibin) sixwa idi Xudaye we ji ji bona wane ku bi posmani lava dikin, baxiskar e

[26] U (Muhemmed! Tu bi teve kesan va) mafe bira u pismanan u belengaz u rewiyan (ji male xwe) bidine wan, tu (male xwe be perwa) bi destvekiri belav neke

[27] Loma ewane (ku male xwe b perwa) bi destvekiri belav dikin hene! Bi rasti ewan birane pelid in. Pelid bi xweber ji ji bona Xudaye xwe ra nankoreki hinckar e

[28] Heke (deste te da) ew male ku te ji dilovaniya Xudaye xwe diva, tune bu, idi te ji ji wan ru fetiland (ji ber ku di daste te da tune bu, tu bidi wan) bari tu ji bona wan ra mijuliyeke hesani u nerm beje

[29] (Di sixwurandina ji bona hewcan ra tu ji xwe ra reyeke niwari bikire); ne deste xwe li bal qirika xwe da girede (ji bo ku tu qe tisteki nedi wan) ne ji (deste te da ci mal hebe) hemuski belav neke, loma heke (tu wusa biki) tuye (bi rexni) kovanan bikisini u rune

[30] Bi rasti hey Xudaye te ji bona bendeyen xwe ra rozinan kem u pir dike. Loma (Xudaye te) agahdar u ditogere bi bendeyen xwe ye

[31] U hun (geli kesan!) ji tirsa xezaniye zaroke xwe nekujin. Loma ji bona wan zar u we bi xweber ji em rozinan didin. Bi rasti kustina ewan zaran goneheki pir mezin e

[32] U hun (geli kesan!) nezike mastoqiye (zina) nebin, loma bi rasti ewa karek gelek pis e. Ewa reyeke sik e

[33] U hun (geli kesan!) ewa kese, ku Yezdan kustina wi ne durist kiriye, be mafi ewi nekujin. Loma bi rasti kese bi cewri hatibe kustine, idi me ji bona miratxuren wi ra hez daye (ku ewa miratxura li mafe kusti bigere: Hez dike tola wi hilde, hez dike bira kujrawe bibaxisine). Ji ber ku ji wi ra hez hatiye dayine, idi bira (ewa miratxura ji ji pestire kujrawe deste xwe direji kustina mali u bira u pismamen kujrawe) bi kustini neke

[34] U hun (geli kesan! ji bona sixurandina male) sewiyan, nezike male wan nebin, heya ku ewan sedra xwe nebinin. Ji pestire heke hun male wan (ji wan cetir ji bona wan ra bisixurinin, hun we gave dikarin bisixurinin). U hun (geli kesan!) peymana we dayi pek binin. Loma bi rasti (hun) ji peymana dayi tene pirskirine

[35] U hun (geli kesan!) gava hun (tisteki) bi pivayi (bidine hev, hun) pivana xwe rind pek binin, hun bi tereziya rast kesan bikin. Aha kirin (ji bona kirin u firotina we) qenctir e. Sixwa dawiya wi ji qenctir e

[36] Tu ji bona wi tiste qe ji te ra di mafe wi da tu tist ji zanine tune ye, pey da cune neke. Loma bi rasti bihistin u ditin u dil, hemusk ji (meriv) ji wan tene pirsikirine

[37] Tu li ser zemin bi qureti negere. Loma tu nikari (bi cuna xwe) zemin biqelesi u tu bi direji ji nagiheji ciyan

[38] Evan (kirine bori, ku me fermana bine kirina wan kiriye) hemi ji kirina wan li bal Xudaye te sik e

[39] Evan (biryaren) ku Xudaye te li bal te da niqandine, ji wan zanine retkoki ne. Tu bi Yezdane (babete perestiye ra) bi xudati, tu ilahi negire. Heke (tu wusa biki) tuye bi ruresi li bal doje da (dure dilovaniya Yezdan) be avetine

[40] (Ka eva ca dibe!) Xudaye we hun bi zaren kurin xuri kirine, ji xwe ra ji ji firistan (kecen) me girtine? Bi rasti hun mijuliyen pir mezin dibejin

[41] Bi sond! Ji bo ku hun (evan qedexeyen Yezdan) bira xwe binin, me (evan arsan) di ve Qur’ane da (bi peyvane cure cure) pir caran (gotine). Le eve (gotina me) ji bona wan ra hey revandina (ji mafe) pir kiriye

[42] (Muhemmed! Tu ji bona wan ra aha) beje: "Heke ca (hevriceker) dibejin bi Yezdane (babete perestiye ra) heval hene wusa buya; we hevriyan (ji bona servahatina xwe li ser) xweye ars da, xebata (reyen servahatine) bigeryanan

[43] Ewa ji wan gotine wan, pir bilind u paqij e

[44] Ji bona wi ra heft ezman u zemin bi teve tisten di wan da heyi peresti u paqiji dikin. Sixwa ciqa tist hene! Hamu ji sipaziya bi paqiji dikin, le hun pispori u sipaziya paqija ya wan nakin. Bi rasti Yezdan mehrivane baxisger e

[45] Gava tu Qur’ane dixuni, em di niveka te u di niveka wane ku bi jina para da bawer nakin, xelyeke, ku xuyandin teda ce nabe, dikisinin

[46] (Em li ser dile wan da sapan u di gohe wan da ji girani datinin, ji bo ku ewan pisporiya we Qur’ane) nekin. Di gava ku tu di Qur’ane da (dibeji): "Xudaye min yeke bi tene ye" Ewan di para da dizivirin; rike xwe tinin

[47] Di gava ewan tene gohdarya te, ka ji bo ci gohdari dikin, em cetir dizanin; gava ewan tene gohdarya te, dizika da di nava hev da (aha pistepist dikin) ewan cewrkaran (aha) ji hev ra dibejin: "Bi rasti em bune peyrewe mereki anckar

[48] (Muhemmed!) Tu li wan meze bike, ka ewan ji bona te ra hecwekiyan ca ce dikin? (Gotin: "Bengiyek e, ancker e, tepa dikebe, be his e, nigase ye - xeyalperest. Idi ewan bi van hecwekiyan (reyen rast) wunda kirine, nikarin werin reya rast bibinin

[49] Ewan ji hev ra (aha) gotine: "Gava em bune hesti u arist ji, bi rasti qey eme ji nu da bene afirandine, ji bona (kirine me di cihane da kiri, hijmara wan bidin) eme disa bene civandine

[50] (Muhemmed! Tu ji wan ra) beje: "Hun hez dikin bibine kevir ya ji hesin

[51] Ya ji bibine ji wan hevinen, ku hun ewan heyan li bal xwe meztir dikin (hun ci dibin, bibin hune hey ji pisti mirine li bal w da bicivinin)." Ewan (aha) dibejin: "(Ji pisti mirine disa li bal jine da) ki me difetiline?” (Tu ji wan ra aha) beje: "Ewe ku di cara yekem da hun afirandine, we di ve care da ji we biaferine. Ewan sere xwe bi tinazi li bal te da dihejinin u ji te ra dibejin: "Ka ewa dana kenge ye?" (Tu ji wan ra) beje: "Bi rasti hevi heye ku ewa dana nezik be

[52] Di roya ku (Yezdan, di goran da) gazi we bike, idi hune bi spazi (bersiva wi bidin, herne civine) u hune goman bikin, ku hun (di goran da) hindik mane

[53] (Muhemmed! Tu ji bona) bendeyen min ra (aha) beje: "Hun (gava bi tokel perestiyan ra mijul bibin, hun) mijulya qenc ji wan ra bejin. Loma pelid dive, ku di niveka we da hev cuyine ce bike. Bi rasti pelid ji bona merivan ra neyareki xuya ye

[54] Xudaye we, bi we cetir dizane. Heke bive we li we dilovini bike, heke bive we we sapat bike (di niveka we u Xudaye we da tu tist tune ye)." Me tu nesandi ku tu li ser wan bibi serkar

[55] U Xudaye te bi wan kese di ezman u zemin da heyi, cetir dizane. Bi sond! Me hinek pexember, li ser hinek pexemberan (bi zanin) rumetdar kirine u me ji bona Davud ra (pirtuka bi nav) Zebur daye

[56] (Muhemmed! Tu ji bona wane file ra aha) beje: "(Geli filan! Ka idi hun) gazi wan xudayen, ku we ji pestire Yezdan, ji xwe ra bi qesti perestvan girtibune, bikin; bira arikarya we bikin,idi ewan nikarin tu ziyane ji we bidine rakirine u nikarin bidine fetilandine ji

[57] (Evan xudayen ku ewan filan bi peresti) gazi wan dikin hene! Peyrewe wan, ji bo ku ewan ji wan ra bibine darende li bal xudaye wan, gazi wan dikin ka kijan ji wan xudayan nezike Yezdan e, ku ewa ji bona wan peyrewen xwe ra, dilovaniya Yezdan bixwaze u peyrewe xwe ji sapata Yezdan biparisine. Bi rasti sapata Xudaye te pir tirseke zor e

[58] Ciqas welatek hebe; di berya roya rabuna hemu da, ya em ewi tesqele dikin, ya ji em (runistiyen wi) bi sapateke zor, sapat dikin. Eva (celatdana) bi vi awayi di pirtuke da hatiye nivisandine (bi ve neve te pekanine)

[59] Ji bona sandina beraten derhoze (mucize) tu tisti, ji pestire derewderandina wane bere, ku borine, em nedane para dane (loma me bere da ciqa berateke derhoze sandibu, ewane bere, dabune derewderandine, heke em naha ji bisinin we evane ji, disa bidine derewderandne, ji ber vi me ne sandiye). Me ji bona Semudiya, berateke (derhozeye) ber cavi; devek dabu. Idi ewan bi sedema we deve li xwe cewr kirine (loma bawer nekirin, di suna wi da rabun, deve je kirin). Em hey ji bona tirsdaniye beraten derhoze disinin

[60] Di gava me ji bona te ra (aha) gotibu: “Bi rasti Xudaye te hemi kes hildane bine haz a xwe (bira xwe bine)." Ewa xewna, ku me bi te dabu ditine (di seva bi nav Esra da) u di Qur’ane da ewa dara deherok (ku di doje da hesin dibe) hene! Me ewan ji bona kesan ra hey xistiye ceribandin." Em kesan (cure cure bi wan didine) tirsandine (evan anina van beratan) hey quretiya wan filan bi mezini pir kiriye

[61] Di gaveki da, me ji bona ferestan ra (aha) gotibu: "Geli firistan! Hun ji bona nisa kesan ra kunde beherin." Idi ji pestire nisa pelid, hemiskan kunde birin. (Yezdan ji wi pirsi: "Tu cima kunde nabi?" Nisa pelid aha) gotiye: "Ez ca kunde dibim ji bona wi ye, ku te ewa ji herye ce kiriye

[62] Tu qe li bal wi ye, ku te ewa li ser min rumetdar kiriye meze diki (ka bi Xude ki, ciye wi bi ser min dane, heya ez ji wi ra kunde beherim)? Bi sond! Heke tu min heya ruya rabuna hemiti para da biheli, ji pestire hindike ji urta wi, eze ji binva ewan ji reya rast derxim, li pey xwe binim

[63] (Yezdan ji wi ra aha) gotiye: "Bi qiste here, idi ji wan, ki bibe peyrewe te, doj celata we hemuya ne. Doj (ji bona we ra) celateke heca ye

[64] Tu ji wan bi kijani dikari, bi denge xwe ewan bisimitine u tu bi siyari u peyane xwe va erise behere ser wan; di mal u zaren wan da bibe hempaye wan u tu (ji bona wan ra) peymane (cure cure) bide. Sixwa pelid ji pestire xapandine tu peymane ji bona wan ra nade

[65] Bi rasti ewan bendeyen mine xuri hene! Ji bona te ra tu hez li ser wan tune ye. Bi serkari Xudaye te bese wan e

[66] (Geli merivan!) ewe ku ji bona we ra kelekan di deryaye da dide gerandine, ji bo ku hun ji rumeta wi roziyen xwe pek binin heye! Ewa Xudaye we ye. Bi rasti ewa Xuda ji bona we ra dilovin e

[67] Gava di deryaye da nexwesiyek bi we digire, ji pestire (Yezdan) ewan tisten ku hun ji wan lavaya dikin, wunda dibin (ji bira we dicin, loma ji pestire wi tu kes nikare we fereste bike). Dema ku Yezdan we ji deryaye li bal resayiye derdixe, hun disa ji we perestiya xuri ru difetilinin. Bi rasti meriv, pir nankor in

[68] (Geli kesan!) qey hun ewle dibin (kuYezdan) ewi zemini hun li ser fereste bune wernegerine, we nede dabiulandine, ya ji bahoreki bi ser we da bisine (keviran rake bi sere we da neyne xware? Heke Yezdan evan bike) pase hun ji bona xwe ra raste tu serkari nayen

[69] Ya ji hun ewle dibin, ku (Yezdan) careke dine wedisa li bal deryaye da bizivirine, idi li ser we da bagereke hilwejok bisine, bi sedema filetiya we, we hemuskan di deryaye da nefetisine? Heke (Yezdan evan bike) pase hun ji bona xwe ra ji raste tu peyrewkare, ku evikare we, li bal min peywesti bike (tola we hilde we ji deste min fereste bike) nayen

[70] Bi sond! Me urte Adem li ser (heyan) paydar kiriye. Me ewan di resayi u di deryaye da (li ser taris u kelekan) hildaye u me ji bona wan ra paqije dilikan daye. U me ewan li ser piren ji afirandine xwe bi rumetdari paydar kiriye

[71] Di we roya, ku em gazi hemu kesan bi pesrewane wan va dikin. Idi ji ki ra nivisandine xwe bi xweber dixunin, li wan weki taki cewr naye kirine

[72] Ki di vi cihane da kor be (reya rast ji bona xwe ra nebine) ewa di para da ji kor e (reya ferestebuna xwe ji asitan nabine) u ji herkesi ji pirtir re wunda kiriye

[73] Hindik mabu, ku ewan te ji ji wan biryaren me li bal te da hinarti bu, bidine paradane (ji bo ku tu hinek mafan ji bona perestiyen wan ra bizani u hineki rumetan ji bona wan ra bigiri aha ji te ra dibejin: "Heke ji te hate pirsine, ka tu evan kirinan, ji bona putan ji kur tini?” Tu bersiva wan aha bide, beje: "Yezdan wusa ferman kiriye." Pase eme bi te bawer bikin, Ewan evan kirinan ji te ra dibejin) ji bo ku tu bi vir, tista me ne kiriye baveji ser me u di we gave da ewane te ji xwe ra dost bigirin

[74] Bi sond! Heke me ji te ra nivadin u hew ne dabuya, teye bi tisteki hindik li bal wan da (ji ber gotin u kirine wan ji te ra) pal dabuya

[75] Gava (te bi gotina wan kiribuya) meye (sapata xwe) di jin u mirine da bi du cari bi te bida cesne kirine. Idi pase tu ji bona xwe ra (di hembere me da) raste tu arikari nedihati (ku ewa te ji sapata me fereste bike)

[76] U hindik mabu ku ewan te di zemin da bezar bikin, ji bona ku ewan te ji welat derxin u (ji pisti derketina te ji welat) ewan ji hidik li eiy te da (di welat da) diminin

[77] Eva reya, reya wan pexemberen me ne, ku me di berya te da sandibune (komale wan ji ewan ji nava xwe dane derxistine) u tu ji bona reya me ya hane ra rasti tu guhurandine naye (eva rezikek, wusa dom dike dice)

[78] Di gava roj, ji derketine li bal rojava da dice, heya tariya seve tu nimeja xwe bike u Qur’ana sibehe (ku di nimeja sibehe da direj te xwendine, birva neke). Bi rasti Qur’ana (di nimeja sibehe da te xwendine birva neke (loma dane, ku Qur’an teda te xwendine, evar u sibeh bi hev ra dicivin)

[79] Tu di daneke seve da rabe, ewa nimeja ku xuri ji bona te ra ne, bike, ku Xudaye te, te li bal paye sunwaren pesinvan da bisine

[80] Tu (ji Xudaye xwe aha lava bike): "Xudaye min! Tu di ciye ketina rastiye da min bixe (ciyan) u tu diciye derketina rastiye da min ji wan (ciyan) derxe (tu min kuda disim bi xwasi bisine u min ji keder e dem bi xwasi derxe) tu ji bal xwe, ji bona min ra hezeke arikar bide

[81] Tu (ji bona wan ra) beje: "Bi rasti maf hatiye u puci cuye. Sixwa bi rasti puciti bi xweber hey cuye

[82] Me ji bona bawergeran ji Qur’ane, tista mefa u dilovin e hinartiye. Eva (hinartina me) ji bona cewrkaran hey ziyane pir dike

[83] Gava em ji bona merivan qenciyan dikin: (ji wi ra mal u zar didin) ruye xwe difetiline, ewan qenciyan li bal xwe da dide: (evan qenciyan min bi xweber pek anine). Gava asitek pe da hatibe, heman (ji ferestiya we asite) be hevi dimine

[84] Tu (ji bona wan ra aha) beje: "Her kes weki xwe xebate dike. Idi Xudaye we ka kijan di reya rast e cetir da ne, pe dizane

[85] Ewan merivan ji te dipirsin: "Ka can ci ye?" (Tu bersiva wan aha bide): “Can ji fermana Xudaye min e, zanina (ji can,) li bal we da hindik hatiye dayine.”

[86] Bi sond! Heke em biven, eme zanina ji wan biryaren, ku me li bal te da hinartiye beherin, pase ji bo ku tu ewe (zanine para da bistini) ji bona te ra di hembere me da, rasthatina tu serkareki tune ye

[87] Ji pestire dilovaniyeke ji Xudaye te (hey ewa dikare disa ewan zanina para da bide te). Bi rasti rumeta Xuda 1i ser te pir mezin e

[88] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Bi sond! Heke meriv u mecetir bicivin ji bo ku (pirtukeke) weki Qur’ane (binivisin) binin, heke ewan bibine pistevane hev ji disa ewan nikarin weki we Qur’ane binin

[89] Bi sond! Me ji bona kesan ra di ve Qur’ane da ji hemi hecwekiyan car bi car anine, idi pire kesan (ji wan ru fetilandin) nankori kirine

[90] Ewan (nankoran) gotine: "Heya tu ji bona me ra kaniyeki ji zemin dernexi, em bi te bawer nakin

[91] Ya ji heya bax u rezeki te ji xurma u tiriyan, ku di bine dare wi da ji cemen ave bikisin, tune be (em bi te bawer nakin)

[92] Ya ji tu ca goman diki, heya tu bi ser me da, ji ezmanan paren (ji sapate) neyni xare, ya ji tuye Yezdan bi teve Firistan va di berya xwe da bini (ewane sahidi bidin, ku tu pexember i, wusa nebe em bi te bawer nakin)

[93] Ya ji xaniki te ye ji xisra tune be, ya ji heya tu bi jor da hevraz neci, heke tu heri ezmanan ji, heya tu ji bona me ra pirtukeki ji ezmanan nehinirini, ku em ewe pirtuke bixunin (ka tu pexember i, an ne, em bi te bawer nakin)". Tu (bersiva wan aha) bide: "Ez Xudaye xwe ji van (dilxaziyan) paqij dikim (qe mafe min nine, ku ez evan asitan ji wi bixwazim) hey ez xuri merivek im li bal we da (bi pexemberi) hatime sandine

[94] Sixwa paradana merivan ji baweryi eva ye. Gava ji wan ra reber u beled hatine, gotine: “(Em pexember in, bi me bawer bikim.)" Ewan ji (aha bersiva dane): "Qey Yezdan ji merivan pexemberan disine

[95] (Muhemmed! Tu ji bona wan ra) beje: "Heke di zemin da firisten nivanen geroke hebuna, meye di ezmanan da li ser wan da firiste bi pexemberi bisanda

[96] (Muhemmed! Tu ji bona wan ra) beje: "Di nava min u we da bi sahidi Yezdan bes e. Loma ewa bi kirine bendeye xwe agahdar e, dibine

[97] Yezdan kijani bine re, idi ewa hatiye reya rast u Yezdan kijani wunda bike, idi tu ji bona wi ra, ji pestire Yezdan rasti tu serkari naye. Eme ewan di roya rabuna hemi da kor u lal u ker bi deveru bicivinin. Ewra wan doj e, ciqa agire we ditemire, em pete agire wan pir dikin

[98] Celata wan eva ye, loma ewan bi beraten me bune file u ewan gotibune: "Heke gava em bibine hesti u arist ji, qey eme ji nu da bene afirandine, disa bene civandine

[99] Ma qey ewan meze nakin? Ew Yezdane, ku kariye ezman u zemin afirandiye, dikare ku heyine weki wan ji biafirine u Yezdan ji bona (afirandin u mirina) wan ra daneki be dudil daniye. Idi cewrkaran, ji pestire filetiye (ji hemi beratan ru fetilandine)

[100] (Muhemmed! tu ji wan ra) beje: "(Hun wusa cikusin) heke hun ji dilovaniya Xudaye min bibuna xweye xezinan ji, disa we ji tirsa xezaniye tu tist ji wan nedi sixuradin. Bi rasti meriv pir cikus in

[101] Bi sond! Me ji bona Musa ra neh beraten derhoze (mucize) bi vekiri dane. Idi tu ji zaren cihuyan pirs bike, gava Musa (bi van beratan va) hatibu bal wan, disa Fir’ewn ji bona Musa ra gotiye: "Bi rasti Musa ez goman dikim ku tu hati anckirine

[102] Musa (ji bona wi ra) gotiye: "(Fir’ewn!) Tu rind dizani, ku evan beratan (ji bona rast derandina min) hey Xudaye ezman u zemin hinartiye, sixwa li ber cava ne ji. U Fir’ewn! (idi qe tisteki ne beje) bi rasti ez goman di- kim, idi dawya te hatiye (te weri tesqelekirine)

[103] Idi (Fir’ewn) xwast, ku (Musa u zaren cihuyan) ji welate (Misre) derxe, me ji (Fir’ewn) u kesen bi wi ra heyi, hemi (di ave da) fetisandin

[104] Me ji pisti (Fir’ewn) ji bona zaren cihuyan gotiye: "(Geli zaren cihuyan!) Hun li du (fi- r’ewn da) di wi zemine (ku Fir’ewn, diva we ji wura derxe) runen. Idi gava dane para da hatibe, eme we hemiskan li hev pecayi binin ciyeki

[105] U me ewa Qur’ana (ji bona ku rastiye bide derxistine) hinartiye. Sixwa ewa bi mafi hiniriye. Me tu ji (Muhemmed!) hey ji bona mizgin u hisyariye bi pexemberi sandiyi

[106] Me beraten we Qur’ane ani ji hev derxist, ji bo ku tu hedi hedi bi nivani ji bo kesan ra bixuni. Me ewa Qur’ana (weki hewcebuna kesan hindik hindik) hinartiye

[107] (Muhemmed! tu ji wan ra) beje: "Hez dikin bawer bikin, ya ji bawer nekin, bi rasti ewane hej berya hatina Qur’ane (ji wan ra bihatina Qur’an u pexember) zanin hatiye dayine hene! Gava Qur’an ji wan ra te xendine, ewan deveru kunde dibin

[108] U (aha) dibejin: "Bi rasti Xudaye me ji kemayan paqij e. Bi rasti peymana Xudaye me dayi, pek hatiye

[109] (Qur’an ciqa te xwendine) nermaya wan hewqas pir dibe, ewan bi deveru dikebin digrin

[110] (Muhemmed! Tu ji wan ra) beje: "Hezki bi nave Yezdan hildin gazi bikin, hezki bi nave dilovan hildin gazi bikin, hun bi kijan navi gazi dikin, bikin, idi hey naven qenc ji Yezdan ra hene." Tu nimeja xwe bi denge bilind neke u bi denge dizika ji neke, tu di nava her du dengan da, dengeki nivwari bive. What do you plan on your 100MB of free space for

[111] (Muhemmed! Tu aha) beje: "Ciqa pesindani hene, hemu ji bona Yezdan ra ne, ku ji xwe ra zar ne girtine u ji bona wi ra hevparen di maldarye da ji tune ne u ji bona wi ra serkaren, ku ewi ji belengaziye fereste bikin ji tune ne, tu ewi ji kemayan paqij u bilind bike

[1] Ew Yezdane, ku 1i ser bendeye xwe ye (Muhemmed) da pirtuk hinartiye heye! Ciqa pesindan u sipazi hene! Hemi ji bona wira ne. Ewi ji bona we pirtuke ra qe tu xari ce ne kiriye

[2] Ji bo ku (merivan) bi wan sapaten zoren li bal we hene! Bide hisyarkirine (ewa Qur’ana) rast derandiye. (Ewa Qur’ana) ji bona wan (meriven) kare asti kirine, mizgini dide, ku bi rasti ji bona wan ra kiryeke qenc heye

[3] Ewane di nava wan kirenen qenc da (ku bihist e) hey biminin

[4] U (Yezdan bi we pirtuke) ewane ku dibejin: "Yezdan ji bona xwe ra zar girtine." (Bi hatina sapatan) dide hisyarkirine

[5] Ji bona wan u baven wan ra ji (di mafe ve dabase) qe tu zanin tune ye. Eva peyveke mezin e ji deve wan derdikebe. Ewanan hey derewan dibejin

[6] Idi ji bo ku ewan bi ve Qur’ane bawer nakin, dibe ku tu li ser wan ji kovanan xwe tesqele biki

[7] Bi rasti tista li ser zemin heyi, me ji bona zemin ra xistiye xisir, ji bo ku em kesan biceribinin, ka kijan xebate cetir bike (bi vi ra ji ewan nankorya min dikin, ka tu cima ji bona wan kovanan dikisini)

[8] U bi rasti (di royeki da) eme ewan xisiren li ser zemin heye, bixine xweliyeke zaha bihelin

[9] (Muhemmed!) Qey tu goman diki hevriyen sikevt u (li ser dere we sikevte) ku nave wan nivisar bu, ji wan derhoze me yen sodretin? (Na, wusa goman neke, hej ji wan betertir hene)

[10] Gava ewan xortan bere xwe dabun li bal sikevte cubun, idi (aha) gotibun: "Xudaye me! Tu ji bal xwe, dilovaniyeki bide me u tu ji bona me ra buyera me hesani bike (ji bo ku em bikaribin bigehejne armance xwe)

[11] Idi me ji bi cend salan li ser gohe wan (perda xewe dani, ewan heya cend salan di xewe da mayine)

[12] (Di mafE xewa wan da ewan bune du deste) ji bo ku em bizanin, ka kijan deste, dane mayina wan e di sikevte da rind hijmartiye, me pase ewan (hisyar kirin) sandin

[13] Bi rasti em serdaborya wan ji te ra bi mafi dibejin: "Ewanan destek xort bun, bi Xudaye xwe bawer kiribun, me ji baweri u hewa wana di hembere cefadane pir kiribu

[14] Di gava ewan (ji civata serok) rabune, me berdili da berdile wan. Idi ewan (ji bona civate ra aha) gotibune: "Xudaye me, Xudaye ezman u zemin e, ji pestire wi em gazi tu ilahi nakin. (Heke ji pestire wi em gazi hineke mayi bikin) di we gave da bi rasti em tisten be hisi dibejin

[15] (Tu) li van komale me ye hanenan (meze bike!) ji pestire Yezdan ji xwe ra hinek ilahen mayi girtine. Ma qey ji bona ilhitiya wan ra ne diva, ku beraten bi hez bianinan? Idi gelo ji wi kese, ku derewan bi vir li ser nave Yezdan dike, cewrkartir ki heye

[16] (Yeke ji wan xortan aha gotiye:") Gava we (ji (komal) u ji perestiyen wan ye ji pestire Yezdan (ewan ji wan ra) peresti dikiribune, dest berdane, idi hun herin, xwe bavejine sikevte, ji bo ku Xudaye we ji dilovaniya xwe (roziyan) ji bona we ra, bide raxistine u ji bona ku Xudaye we buyera we ji bona we ra hesani bike

[17] (Pisti mijuliya wi xorti, ewan di sikevte da razane). Gava roj hilte, tu dibini tireja roje li keleka raste, gava cuna ava ji li keleka cepe dixist, ewan bi xweber ji di firetiya sikevte da bune. (Ya ji gava roj derdikebe li keleka raste da dibore, le gava roj ava da ji di keleka cepe da dibire derbas dibe, ewan bi xweber ji niveka sikevte da raza bune, qe tave li wan ne xistiye). Eva temtela wan e hane ji beraten derhozeyen Yezdan in. Idi Yezdan kijani bine reya rast, ewi reya rast ditiye u, kijani (Yezdan) ji ber wi reya rast wunda bike, idi tu ji bona wi ra rasti tu serkare beled naye

[18] Ewan razayi bune, te digo qey hisyar in (loma cave wan vekiri buye, ewan di xew da bune) me ewan rast u cep dizivirandin u seyi wan ji herduk deste xwe ye pesiye (pe pesiyi) li ber deri direj kiribuye (raza ye). Heke te ewan bi ve (temtela wan) bidita, hundure teye tiji tirs buya, tuye ji wan bireviyayi

[19] (Me ca ewan razandi bun) wusa ji me ewan hisyar kirin, ji bo ku ewan (demen bori u temtela xwe) ji hev pirs bikin. Yeke ji wan (aha) gotiye: "Gelo ciqas e hun di vira da mane?" Ewane mayi (bersiva wi dane, aha) gotine: "Royek e u ya ji daneki ji roye ye (em razane di vira da mane." Ewane ku rastiya mayina xwe nizanbune, aha) gotine: "Xudaye we bi mayina we cetir dizane. Idi hun yeke ji xwe, bi van peren xwe va bisine bajar, bira ewa li xurekan meze bike, ka kijan xurek xwes e, idi bira ji, wi ji bona we ra roziniyeki bine, bira wusa xalyazi bike, ku tu kes bi wi nehese

[20] Loma bi rasti heke ewan bi we bihesin, ewane we bi keviran bikujin, ya ji we disa we beherin ser ola xwe. Bi rasti (heke hun herin ser ola wan) idi hun di we gave da fereste nabin

[21] Ji bo ku (ewane bi rabuna para da bawer nakin) bizanin, bi rasti peymana Yezdan e (ji pisti mirine) rabun heye, mafeki rast e u (bizanin ku) bi rasti di wi dani da, qe tu dudili tune ye. (Me ca ewan razandin, disa hisyar kirin) wusa ji me komal bi wan dane hesandine. (Loma ewan hej di bere da, di buyera rabun u civandine da, bi hev ra tekosin dikiribune, gava ewa cu sikevte, idi bi rasti mirin e) di we gave da komal bi hev ra tekosin kirin (ji bo ku hevriyen sikevte ca biparisinin): Hinekan ji wana gotine: "Hun li ser wan kumbetan ava bikin." (Hineka di mafe wan da tekosin kirine, gelo ki ne, nave wan ci ne? Le) Xudaye wan, bi wan cetir dizane. Ewane servatiyi buyera wan in (aha) gotine: "Eme li ser wan mizgevteki ava bikin

[22] (Ewane xweye pirtuk, di nezik da) dibejin: "Ewan xortan sise bune, care wan kucike wan buye." Hineki wan ji dibejin: " (Ewan xortan) penc bune, sese wan kucike wan buye;" evan (keviran) nediti davejin (ji ber xwe dibejin). Hinek ji dibejin: "(Wusa nine) rastiya wan eva ye; hevt bune, heste wan kucike wan buye." (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Xudaye min bi hijmara wan cetir dizane. Ewane bi wan dizanin hindik in. Idi tu di mafe hijmara wan xortan da, ji tekosina bercavi pestir qe tu tekosine bi wan ra neke. (Muhemmed! Tu) ji wan, di mafe xortan da tu tisti pirs neke

[23] (Muhemmed!) Tu ji bona tu tisti ra ne beje: "Eze evi tisti di sibehe da bikim

[24] Le tu (aha) beje: "Heke Yezdan bive (eze eve tisti bikim)." (Muhemmed!) Gava tu eve gotina, heke Yezdan bive, birva biki (ne beji), tu Xudaye xwe (bi paqiji u peresti) bine bira xwe u (aha) beje: "Ez hevi dikim, ku Xudaye min ji vi neziktir, min bigihine miraze min

[25] Ewan (xortan di sikevta xwe da, se sed sali mane, ewane (sala xwe bi hijmara hivan dihijmirinin) neh sal ji (li van salan) pir kirine (gotine: "Se sed u neh salan mane)

[26] (Muhemmed! Tu ji wan ra) beje: "Yezdan bi mayina wan (di sikevte da) cetir dizane, loma zanina bi ne xuyayen ezman u zemin hey ji Yezdan ra ne. Ew ciqa rind dibine u ciqa rind dibihe! Ji pestire Yezdan ji bona wan (xortan ra) qe tu arikar tune buye u tu kes di berewaniye da nabe hempaye Yezdan

[27] (Muhemmed!) Ji pirtuka Xuda ye te, ci li bal te da hatibe niqandine tu ewi bixune. Tu guhurandin ji bona peyven we ra tune ye, tu ji pestire wi ji raste tu penahi naye

[28] (Muhemmed!) Tu li bal wane, ku di sibeh u evara da, gazi Xudaye xwe dikin; ji bona ku Xudaye wan bi wan qayil be, hew bike. ji bo ku tu xisre ve cihana hane bive; bira her du cave te ji (xezane perestok) para da nefetile (li bal wane zenginda meze neke) u tu peyrewiya wiye, ku me dile wi ji biranina xwe, be goman kiriye, neke, ewi hey peyrewiya canxwestina xwe kiriye. Buyera wi ji hede xwe boriye

[29] U (Muhemmed! Tu aha) beje, "Bi rasti Qur’an ji Xudaye we (hatiye). Idi ke hez dike bira bawer bike u kijan hez nake bira bawer neke."Loma me ji bona cewrkaran ra agireki wusa amade kiriye, ku ewi agiri bi gorayiya xwe, ewan hildane nava xwe. Heke ewan ji bona vexwarine hewar bikin, hewariya wan, aveke germe wusa te, weki madena bihati, ru dixasandin. Ciqa vexwarineke sik e u ciqa ewra wan sike kursiya ne

[30] Bi rasti ewane bawer kirine u kare asti kirine hene! Em xelata wa yen qenc bi tu car wunda nakin

[31] Ji bona van ra bihisten bi nav ‘Edn (bihisten xurekan) heye, ku di bine dare wan da cem dikisin, ewan di we bihiste da bi bazine zer tene xemilandine u kincen hesin, ku ji ziv u burqonekan hatine cekirine, li xwe di- kin, di bihiste da li ser kursiyan pal dayine. Ciqa qence qenciya ne u ciqa qence kursiya ne

[32] (Muhemmed!) Tu ji bona wan ra bi hecweki serdaboraya wan her du meran beje: "Ji bona yeke ji wan ra me du rezen ji tiryan dabu, me ewan her du rez bi cergeyen dare xurman (ku di dora wan da bune) girtine, me di nava wan da ji (zeviyen) candiniye bi cih kiribu

[33] Ewan her du rezan ji, wusa ber didan, qe tu tist ji wan kem ne mabu, me di nava wan da ji cem dane kisandine

[34] Ji bona (xweye van rezan ra) bere (semer) daran hebu (xweye mal bu). Evi ji bona hevale xwe ye (xezan ra) xwe qure dikir (aha) gotiye: "Tu cima bi min ra (tekosine diki)? Bi mal ez ji te bi heztir im u zaren min ji ji zaren te pirtir in

[35] Gava dicu nava reze xwe, xwe qure dikir, bi xweber ji xwe cewr dikir (aha) digot: "Ez goman nakim, ku dawiya van rezan ben, di hemu gavan da we evane biminin.”

[36] U ez goman nakim, ku wu rabuna hemu ji ce be. (heke ce be ji) dema ez herime bal Xudaye xwe, bi rasti eze raste qenci yen wusa bem, hej ji van cetir bin

[37] Hevale wi ye (xezan) ji wi ra bi tekosini dibeje: "Tu ca bi wi Xudaye, ku di cara yekem da tu ji xweliye afirandiye, pase ji menya (dilmeyi) pase tu xisti mereki cekiri, dibi file?”

[38] (Tu bawer naki) le ez bawer dikim, ku Yezdan Xudaye min e, ez ji Xudaye xwe ra tu kesi naxime hevpar

[39] Ka, ci dibe; heke gava tu heri nava reze xwe (aha) beji: “Eva heza Yezdan e. Ciqa hezeke mezin e! Hemu hez bi Yezdan in. Hava tu dibini, ku mal u zaren min ji yen te kemtir in

[40] Dibe ku Xudaye min hej ji reze te cetir bi min ra qenciyan bike u li ser reze te da ji ji ezmanan birusk u asitan bisine, idi ewa reze te bibe xwelyeke tirlec bimine

[41] Ya ji ava wi bikise bine zemin, idi tu qe nikaribi li we ave bigeri, bibini

[42] (Evan bi hev ra mijul dibun male ewe file) zer u zeber bu, qe nikarya tu tisti bike. Idi desten xwe da ser hev, mizda u ji bona wan xebaten xwe yen pesiye, ku ji bona rezan kiribu bezar ma (kovan dikisand). Dema rez zer u ze- ber dibun (ewi ji aha) digot: "Xwezika min ji Xudaye xwe ra qe tu tisti ne xistibuya hevpar

[43] Ji bona wi ra komeke, ku arikarya wi bike ji, ji pestire Yezdan tune bu. Ewi bi xweber ji nikarbu ku tisteki bike

[44] Di ve gave da serkarya rast, ya Yezdan e. Ci qenciya Yezdan bike, cetir e u encama (aqubet) wi bi xweber ji qenctir e

[45] (Muhemmed!) Tu ji bona wan ra hecwekiya jina cihane (aha) veke: “Jina cihane weki ava ku em jor da dihenirinin: gava teve cereyen zemin dibin cere hesin dibin (dema ji wan zaha dibin) ewan ceran ji hisk dibin, dema ba li wan dixe; ewan ji hev derdixe belav dike." Bi rasti Yezdan li ser hemu tistan bi hez e

[46] Mal u ku,. xemla jina cihane ne. Ewane para da (ji bona merivan) diminin kare asti ne. Evan li bal Xudaye te bi qenci, cetir e u qence heviya ne

[47] Di roya ku em ciyan dibin; tu zemin (qe tu tist li ser ne mayi) li ber cavan rut dibini u em hemuskan dicivinin, idi em tu kesi ji wan nahelin

[48] Ewan hemu (weki xelyan-merasim) di hembere Xudaye te da bi rez nivyane. Bi sond! Me ca hun di cara yekem da (rut) afirandibu, hun wusa (rut) li bal me da harine. Le we goman kiribu, ku em ji bona we ra daneki (civine) ce nakin

[49] U pirtuka (xebata wan, ji bona wan ra bi vekiri) hate danine, idi tu gonehkaran dibini; (dema ewan kirine xwe) di pirtuke da dibinin; je vediciniqin (u aha) dibejin: "Xweli li me be! Ji bona ve pirtuke ra ci buye! Qe tu tist (ji kirine) picuk u mezin bernedaye: hemi kirine me hijmartiye (nivisiye). Loma ewan rast hatin, ku hemi kirine wan di pituke da amade ne. Xudaye te li tu kesi cewre nake

[50] U di gaveki da me ji bona firistan ra gotibu: “Geli firistan! Hun hemu ji bona nisa kesan ra secde bikin.” Ji pestire nisa pelide (bi nav) iblis hemuskan cun secde. Iblis bi xweber ji ji mecetiran bu, idi ewa ji fermana Xwedaye xwe derket. Idi hun (geli kesan! Ji qureti u pozbilindiya xwe) ji pestire min, hun iblis u urta wi ye, ku ji bona we ra neyar in, ca ji xwe ra serkar digirin? (Eva guhurandina hane, ku hun Yezdan dihelin, di suna wi da pelid ji xwe ra dixine serkar) ji bona cewrkaran ra ciqa guhurandineke sik e

[51] Min (iblis u urta wi va) ne di gava afirandina ezman u zemin da, ne ji di gava afirandina wan bi xweber da ji, amadeye afirandine ne kiribu u min ji bona xwe ra ji ewane ji reya rast derketi ne xistiye pistevan

[52] Di we roye da (Yezdan ji bona hevricekeran ra aha) dibeje: "Ka idi hun gazi wan hevriyen, ku we ji min ra goman dikirin, bikin (bira ferestiya we di iro da bikin)." Idi ewan (filan) gazi (wan hevriyan) kirine, qe ewan (hewriyan) ji bona wan ra tu bersiv ne dane. Me di nava (filan u hevriyen wan da) tesqelen mezin danine

[53] Di gava ku gonehkaran agir ditine, idi goman kirine, ku bi rasti we bikebine agir. U ewanan rasti tu penaheki ji nayen, ku ewa, ewan ji wi agiri bidine zivirandine

[54] U bi sond! Me ji bona merivan ra, di ve Qur’ane da ji hemi buyeran car bi car gotiye. Le meriv ji hemi tisti behtir, tekosine dive

[55] U gava (pexember u Qur’an) ji bona merivan ra hatine, ji pestire heviya wane ku ewan hevi dikirin: Ka ji bona wan ra ji sapa wan ye di berya wan da borine, hatibu, naye ya ji ka li ber cavan ji wan ra sapat naye, pase bawer bikin, tu tisti ewan ne dabune paradane, ku ji Xudaye xwe lavaya baxisandin a (gonehen) xwe bikin

[56] Me ciqa pexember sandine, hey ji bona, ku ewan pexemberan mizgina (bawergeran bi bihiste) u hisyara (filan ji bi tirsdana doje) bidine kirine (me sandine). Ewane bune file hene! Ewanan ji tekosine dikin, ji bo ku mafe, bi pucitiye be hez bikin. ewanan ji xwe ra berate u sapaten min tinaz girtine

[57] Gelo ji wi kese, ku bi beraten Xudaye xwe te siret kirine, idi pase pista xwe dide wan siretan (lite nake) u tista kiri ji birva bike (beje: "Evan kirine min ninin") cewrkartir ki heye? Ji bo ku ewan pisporiya rastiye nekin, me li ser dile wan da xeli kisandiye, di gohe wan bi xweber da ji kerayi heye. Heke tu ewana gazi bal rastiye biki, idi ewan tu gave nayene reya rast

[58] Heke ewi Xudaye te ye baxisgere dilovin, heman ewan bi keda wanen kiri, bi sapate bigirtinan, we sapate ji bona wan ra bi lez bihata. Le ji bona sapatdana wan, daneki wane wusa heye, gava ewa dana hat, ewan ji pestire Yezdan raste tu penahi nayen (ku ewan ji we sapate biparisine)

[59] Evanan, ew gunden, ku me ji bona cewra wan ewan tesqele kirine. Me ji bona tesqelekirina wan ji, daneki diyari dabuye

[60] Di gaveki da Musa ji bona xorte xwe (aha) gotibuye: "Heya ez necime wi cihe, ku her du avsin teve hev dibin, ez nahew im, ya ji eze bi salan bigerim

[61] Idi gava ewan cun, gehijtine wi cihe, ku her du zerya teve hev bune, ewan di wura da masiye xwe birva kirine. Masiye wan di deryaye da reya xwe girtiye cuye

[62] Idi gava ewan herduk ji we dere borine (Musa) ji bona xorte xwe ra gotiye: "Ka tasteya me bine, bi sond! Di ve rewetiya me ye hane da westandineki em girtine

[63] (Xort ji bona Musa) ra gotiye: "Te dit! Gava em hatibune bal zinar, idi min masi birva kiriye (masi li wura maye). Ji pestire pelid tu tisti ji bira min nebiriye, ku ez ji bona te ra bejim: (Ha va masi cuye avsine).” Ewi masiye di zeryaye da ji xwe ra reyeke sodret girtibu

[64] (Musa ji bona xorte xwe ra aha) gotiye: "Tista em le digeryan ewa ye." Idi ewan herduk para da di suna xwe da vegeryan, ji hev ra buyera xwe digotin

[65] Idi ewan herduk, rasti bendeki ji bendeyen me hatin, ku me ji bal xwe da ji bona wi ra dilovaniyek dabu u me ji bal xwe da ji bona wi ra zaninek hin kiribu

[66] Musa ji bona wi (bendi ra aha) gotibu: "(Destura te heye) ku ez bibime peyrewe te, ji bo ku tu min hine we zanina, tu hine we buyi, biki

[67] Ewi (ji bona Musa ra aha) gotiye: "Bi rasti tu nikari bi min ra hew biki

[68] U tuye ca li ser wan tisten, ku qe gura te bi wan tune ye hew biki

[69] (Musa ji wi ra aha) gotiye: "Bi hezkirina Yezdan, tuye bibini, ku ez bi te ra hew dikim u ez (di tu tisti da) be gotina te nakim

[70] Ewi (ji bona Musa ra aha) gotiye: "Idi heke tuye bibi peyrewe min, goti tu pirsa tu tisti ji min neki heya ez bi xweber ewi tisti ji te ra bejim

[71] Idi ewan herduk, bi hev ra cun, heya cune siyare keleke bune (ewi bendi rabuye) kelek qul kiriye. (Musa ji wi ra aha) gotiye: "Tu cima qul diki? We hemi rewiyen we, di ave da bifetidin. Bi sond! Eva tisteki sodret e tu diki (hemiska rike xwe ji me binin)

[72] (Ewi bende i ji Musa ra aha) gotiye, "Maqeymin ji te ra negot; ku bi rasti tu nikari bi min ra hew biki

[73] (Musa ji wi bendeyi ra aha) gotiye: "Min bibaxsine, bi sedeme birvakirin a min li min sitem neke, ji bona vekirina min tu ji min ra zoriti dernexe

[74] Idi ewan herduk bi hev ra cun, heya cune raste zareke kurin hatine (ewi bendeyi rabuye) kurik kustiye. (Musa ji wi bendeyi ra aha) gotiye: "Te cima ewa zaroka paqij a be gur u goman kust? Qe tu tola te li ser wi tune bu. Bi sond! Te tisteki wusa kiriye; weki wi sik tune ye

[75] (Ewi bende ji Musa ra aha gotiye): "Ma qey min ji te ra ne got, bi rasti tu nikari bi min ra hew biki

[76] (Musa ji bona wi bendeyi ra aha) gotiye: "Heke ez ji pisti vi, pirsa tisteki ji te bikim, idi tu bi min ra hevaltiye neke. Bi sond! Kirinen min li bal te gehistine baxisandina dawiye

[77] Idi ewan herduk bi hev ra cune, heya gava hatine wi gunde ku wan herdukan, ji komale wi gundi, xwarin xastine. Ewan gundiyan, ji bona wan herdukan ji xwarin ne dane. Ewan (di nava gund da geryan) heya cun, rasti diwareki wusa hatin, nezik bu, ku hilsiya. (Ewi bendeyi va) ku ewi diwari rast bike, idi xebiti rast kir. (Musa ji bona wi ra aha) gotiye: "Heke te ji bona cekirina diwar, kirya xwe bistanda cetir ne dibu (ku me ji bi wi ji xwe ra xarin, ji wan bikirya)

[78] (Ewi bendeyi, ji bona Musa ra aha) gotiye: "Idi ewa sedema raqetandina min u te ye. Eze ji bona te ra sedemen wan tiste ku te li ser wan hew ne dikir, pirsa wan ji min dikir, bejim

[79] “Kelek, male hinek belengazan bu, ewan di avsine da dixebitinin, di berya wan da serokeki pir zor hebu, bi zore hemi kelek ji xweye wan distandin. Min ji rabu kelek qul kir, ji bo (ku ewa serok qula we keleke bibine, idi kere wi naye keleka wan berde)

[80] Zarok ji kure da u baveki bawerger bu, idi em tirsiyan (dema ewa zaroka mezin bibe) wi da u bave xwe, ji hezkirina ku ewan ji wi hez kirine, bi qureti bixe file

[81] Idi me ji va, ku Xudaye wan her du; da u bavan, di suna wi kuriki da, zareki qenctir u dilovantir u paqijtir bide wan.”

[82] Diwar, male du zaren sewi yen di bajar da bun, di bine wi diwari da, xezineke wan her du sewiyan hebu, bave wan herdukan ji astikar bu, idi Xudaye te va ye (ku ez diware wan rast bikim, ku hilnese) heya ewan herduk zar bigihejne sedra xwe, pase xezina xwa derxin. Eva dilovaniyeke ji Xudaye te ye bi wan kiriye. Min evan ji ber xwa ne kirine. Sedema wan tisten me kiri eva ye, te ji li ser kirina wan hew ne dikir (tim dipirsi)

[83] (Muhemmed!) Ewan (kesan) ji te pirsa xweye du qocan (Zulqerneyn) dikin. Tu (beresiva wan aha) bide: "Eze ji bona we ra, ji serdaborya wi hinek axiftina bixunim

[84] Me ji bona wi ra di zemin da suneke bi heze parizvan ce kiriye u di wura da ca bive weki xwestina xwe xebat dike, ji bo ku bigiheje armanca xwe, me ji hemu tistan sedem u reyen wan, daye (Zulqerneyn)

[85] Idi ewi ji (ji bo ku bigiheje rojava, ji xwe ra) reyek girt (cu)

[86] Heya cuye gehistiye (suna) ku roj teda dice ava.Dena xwe daye, ku roj di kaniyeke herya res da dice ava. Di wedere da rasti komaleki hat, me ji bona (Zulqerneyn ra aha) got: "Zulqerneyn! Tuye ya ewan sapat biki, ya ji tuye bi wan ra qenciyan biki (ewan bi xwesi bini reya rast)

[87] (Zulqerneyn aha) gotiye: "Ki cewr kiribe, eme ewi sapat bikin, pase ewi li bal Xudaye xwe da be zivirandin, idi Xuda e ewi wusa sapat bike, ku weki wi sapat ne hatibe ditin

[88] Le kijani bawer kiribe u kare asti kiribe, idi ji bona wi ra ji qence qenciyan heye u eme ji bona wi ra ji fermanen xwe ye hesani bejin: "(Bira ewa tista hesani bike, tiste zor neke)

[89] Pase reyeke mayi ji xwe ra girt (cu, ji bo ku bigeheje armanca xwa ya vi ali)

[90] (Cuye) heya gehistiye (suna), ku roj je derdikebe, rasti komaleki hat, roj li ser wan derdiket. Me ji bona we komal ra ji bo ku xwe ji roje biparisinin qe tu perdek ce ne kiribu

[91] (Seroktiya Zulqerneyn wusa bu; ca biva, wusa dikir, wusa zana bu, reya her tisti dizaniya) Bi sond! Me zanina wi hilda bu bine heza xwe

[92] Pase ji ketiye reyeki (cuye)

[93] Heya cuye gihistiye (suna) her du bendan. Di rubari van her du bendan da rasti komaleki wusa hat, ku nikaribune bi pispori mijuliya wan ji hev deerxin

[94] Ewi komele (ji bona Zulqerneyn ra aha) gotine: "Zulqerneyn! Bi rasti komale (bi nav) "yecuc u mecuc" zemin weran kirine. Gelo ci dibe? Ku em kirya te bidin, tu di niveka me u wan da bendeki ce biki

[95] (Zulqerneyn ji wan ra) gotiye: "Ew mal u milke ku Xudaye min ez xistime nave ji wi (kirya ku hun bidine min) cetir e. Idi hun bi heza (gevde xwe) ji min ra arikari bikin, ku ez di niveka we u wan da bendeke derabi ce kim.”

[96] “Hun ji min ra kursiye hesin binin." (Dema ewan kursiye hesin anin, Zulqerneyn di niveka wan her du sermile ciyan tiji kir) heya gava her du sermil bune weki hev, yek man. (Zulqerneyn ji wan ra) gotiye: "Hun pufi (agir bikin, bira agjr pekebe." Dema agir peket) heya hesin sor buye (bu weki) agir maye. (Zulqerneyn ji wan ra) gotiye: "Hun ji min ra sifre biha (helya) binin: (Dema ewan, ewa sifra ji Zulqerneyn ra anine, Zulqerneyn ewa sifra) li ser wi hesini sor da kiriye

[97] Ewa (bende wusa zexm bu) idi (yecuc u mecucan) nikaribune derkebine ser bende u nikarbune ku qul bikin ji derkebin

[98] (Zulqerneyn aha) gotiye: "Eva (cekirina ve bende) dilovaniyeke ji Xudaye min e. Idi heya gava peymana Xudaye min (bi hilsandina) we hat; Xudaye min e ewe bi zemin va bixe yek; weran bike. Bi rasti peymana Xudaye min maf e

[99] Me kesen (cihane) di nava hev da histine, di we gave da ewan weki pele deryaye di nava hev da pel didin (ser bine hev da derbas dibin), idi (dema ku em ewan bicivinin) di sturi da, te pufdane em ewan wusa dicivinin qe yeki ji wan nahelin

[100] Em ji bona filan ra, di we roye da doje bi xuyayi vedikin

[101] Ewan filan ew kes in: ku cave wan ji biranina min, bi perde ye u ewan nikarin gohdarya (Qur’ane ji) bikin

[102] Qey ewane ku bune file goman dikin, ku ewan ji bal min, ji xwe ra heke ji bendeyen nun serkaran bigirin (we ji wan ra ker hatibin)? Bi rasti me ji bona filan ra doj bi ewirgahi amade kiriye

[103] (Muhemmed! Tu ji bona wan ra aha) beje: "Hun hez dikin, ku ez ji bona we ra ewane, ku keda xwe (di para da pir) ziyan kirine, ka ki ne, be- jim

[104] Ewanan; (eve bi van salixan, tene niyaskirine ne) ku di jina cihane da ci kirine, hemi wunda buye loma tista dikirin, goman kiribune, ku ewan peseyen qenc kiribune

[105] Ewanan; cw fileyen, ku bi berate u bi rasthatina Xudaye xwe (di roya para da) bawer nakin, idi keda wan hemu sewitiye. Em ji bona wan ra di roya rabuna hemu da, tu kese nadine cikandine (ji bo ku keda wan be kisandine)

[106] Bi sedema, ku ewan berate u pexembere min, di nava xwe da bi tinaz girtibune celata ne baweri u filetiya wan doj e

[107] Bi rasti ji bona wane, ku bawer kirine u kare asti kirine, bihista rezan buye evirgah

[108] Ewanan di we bihiste da her diminin,qe naxwazin ji wura derkebin

[109] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Heke zerya bibe hubur, ji bo, ku peyven Xudaye min, pe bene nivisandine, we dawya avsine were, hej dawya peyven ( Xudaye min naye. Heke em weki we avsine ji di arikarya we da binin (we disa dawya we ji were)

[110] (Muhemmed! Tu) beje: "Ez ji meriveki weki we me; li bal min da hatiye niqandine, ku Xudaye we yeki bi tene ye. Idi ki dixwaze, ku (bi ruki rusipi) here rasti Xudaye xwe be, bira kareki asti bike u bira di perestiya Xudaye xwe da, tu kesi nexe hevpar

[1] Y.A.S. (Arsa van tepen ji hev cuyi, hey Yezdan dizane)

[2] (Evan beraten ku em ji te ra dixunin) dilovaniya Xuda ye te ye, ji bona biranina bendeye xwe; Zekeriya (hinartiye)

[3] Di gaveki da (Zekeriya) bi dengeki dizi va, gazi Xudaye xwe kiribuye

[4] (Aha) gotibuye: "Xudaye min! Bi rasti idi hestiye min (ji kalbune bi jariti) sist bune u sere min ji ji kalitiye pe girtiye (sipi buye). Xudaye min! Min ciqa gazi te kiriye, ez be hevi ne bume (hey te bersiva min daye)

[5] Xuda! Bi rasti ez ji wan (pismamen xwe ye, ku ji pisti mirina min tisten ne pak bikin). Ditirsim u (tu dizani) jina min ji eremuk e (ci dibe!) ku tu li bal xwe da, ji bona min ra urteki bidi

[6] Ji bo ku ewa ji min ra u ji maliyen Y’equb ra ji bibe urt (bimine). (Xudaye min!) tu ewi bixe yeki wusa, ku tu bi wi qayil bibi

[7] (Yezdan ji bona Zekeriya ra aha qotiye:) "Zekeriya! Bi rasti eme te bi kureki bi nav Yehya bidine mizgindane, me ev nave hane di pesya wi da, qe li tu keseki ne kiribu

[8] (Zekeriya) gotiye: "Xudaye min! Ka we ca ji min ra kur bibe? Jina min eremuk e, ez bi xweber ji wusa kal bume temare min idi hisk bune

[9] (Xuda) gotiye: "Gotina te ye, 1e eva afirandina hane li ser Xudaye te hesani ye, hej bere da, tu ji tistek ne buye, min tu afirandi

[10] (Zekeriya) gotiye: "Xudaye min! Ka ji min ra berateki bide (ku ez bizanibim tuye ji min ra kureki bidi." Xuda ji Zekeriya ra) gotiye: "Berata te ev e: Heya se ro u sevan, hemi gewde te ji dirust be, tu nikari bi tu keseki ra mijul bibi

[11] Idi (Zekeriya) ji baboye (mihrabe) derkete nava komale xwe (nikarbu bi wan ra mijul bibe, bi hinek nisana ve ji wan ra aha) gotiye: "Hun di sibeh u evaran da ji Xudaye xwe ra nimej bikin u ewi ji kemasiyan paqij bikin

[12] (Idi dema ewa zaroka bu, nave wi Yehya danin. Me ji wi ra aha got): "Yehya! Tu pirtuke bi hez bigire (ewe ca ferman kiriye, wusa bike)." Bi rasti Yehya hej zar bu, me ji wi ra zanina retkoki dabu

[13] (Cima me ji wi ra dema zaroktiye da zanin dabu), loma Yehya li bal me delal u paqij bu. idi ewa xudapariz bu

[14] (Loma Yehya) ji bona de u bave xwe ra ji qencikar buye u ewa yeke pozbilinde, serhiske, qure ne buye

[15] Di roya ji dayik buye u di roya dimire u di roya we bi zindi rabe here civine da, selam li ser wi be

[16] (Muhemmed!) Tu di pirtuku da (serdaborya) Meryeme ji bixune. Kane, gava ewa ji maliyen xwe raqetiyabu li aliye rojhilat ji bona xwe ra sunek girtibu (qe li maliyen xwe meze ne dikir, xuri peresti dikir)

[17] Idi ewe di nava xwe u maliyen xwe da perdek vegirtibu (qe teve wan ne dibu). Idi me ji cane xwe li bal Meryeme da sandsye. Ewa cana ji bona Meryeme ra buye weki meriveki be kemasi xwe daye nisane we

[18] (Gava Meryeme ewa meriva dit, aha je ra) gotiye : "Ez ji te (ditirsim) xwe davejime ber bexte Xudaye dilovan, ku min ji te biparizine. Heke tu bi rasti xudaparis i (tekile min nebe)

[19] (Ewi ruhe, ku ketiye diliqe merivan, ji Meryeme ra aha) gotiye: "Bi rasti hey ez saiye Xudaye te me (hatime vira) ji bo ku ez ji bona te ra kureki titale zehirdar bidim

[20] (Meryeme bersiva wi daye, aha) gotiye: Qe tu meriv tekile min ne buye u ez bi xweber ji ez jineki xirab ji ne bume, we ca ji bona min ra kureki ce bibe

[21] (Ewi bersiva Meryeme daye, aha) gotiye: "Gotina te rast e. Le Xudaye te gotiye: Bi van salixan va ji (dayina kureki li ser me hesaniye;” (Eme ewi aha bidin); ji bo ku em ewi bixne berateke derhoze (mucize) ji bona kesan ra bihelin (Eva dayina) dilovaniyeke ji me ye.” Idi buyer (hadise) pek hat

[22] (Meryem) idi bi we zare bi zar maye. Ji ber vi qasi (Meryem, ji kemale xwe) cuye ciyeki dur maye

[23] (Dema gava razana we hatiye) sanciyan bi we girtiye, ewa cuye nava dare xurman, xwe bi ciqile daran girtiye (aha) gotiye: "Xwazika ez hej berya naha da miri buma u hatibuma birvakirine (min evan tistan ne ditibuyan)

[24] Idi gazi (Meryeme) kirine (aha) gotine: "Tu miruze xwe neke, bi sond! Xudaye te dibine (nige) te da nijdewaneki mezin ce kiriye

[25] Tu ciqle dare xurman li bal xwe da bihejine, ji bo ku li ser te da xurmen tere gihijti bikebin

[26] Idi tu bixwe u vexwe u tu cave xwe ji hestiran zaha bike (cave te ronahi be). Heke tu ji merivan, keseki bibini, tu ji wi ra (aha) beje: "Bi rasti min peyman daye, ku ez ji bona Xudaye dilovan ra roji bigirim; idi di iro da qe bi tu keseki ra mujul nabim

[27] Idi pase (Meryeme zara) xwe hildaye hatiye bal komale xwe. (Komale Meryeme je ra aha) gotine: "Meryem! Bi sond te tisteki sodret aniye u kiriye

[28] Xuska Harun! Bi rasti bave te meriveki xirab ne bu u diya te ji jineki pis ne bu

[29] (Ka te eva ji kedere aniye?) Idi (Meryeme) li bal wi zare da niqandiye (Gotiye: "Ji wi pirs bikin.)" Ewan (bersiva Meryeme dane, aha) gotine: "Ka ewa zaroka helane da, we ca bi me ra axiftin bike

[30] Ewe zaroke (bersiva wan daye u) gotiye: "Bi rasti ez bendeye Yezdan im; ewi ji min ra pirtuk aniye daye min u ez ji xwe ra xistime pexember

[31] U ewi ez li hemu cihi bi payeti rakutame u li min siret kiriye, heya ez bijim gotiye ez nimej bikim u baca xwe bidim

[32] Ji bona diya xwe ra ji qencikar bim. (Yezdan) ez ji serhiske pozbilind ye rederketi ne gerandime

[33] (Ji Yezdan) di roya ji dayikbuna min da u di roya mirina min da u di roya ku eze bi zindi rabim (herime civine) da, selam li ser min heye

[34] Rastiya wi ‘Isaye kur e Meryeme ku hun di rastiya wi da dudil in, eva ye

[35] Qe babet nine, ku Yezdan ji xwe ra zaran bigire, ewa ji van (gotinan) paqij e. Gava (Yezdan) bive ku buyereki ce bike, ji we buyere ra dibeje: "Bibe." Ewa ji ji ber xwe dibe

[36] Bi rasti Yezdan Xudaye min e u Xudaye we ye ji. Idi hun hey ji wi ra peresti bikin. Reya rast hey eva ye

[37] Idi (pase ewan di nava xwe da parti ce kirine). Ewan partiyan di nava xwe da ne wekhev bun ce kirine. Idi ji ditina roya mezin (ku roya rabuna hemu ye) xweli li wan filan be (ka ewan ca fereste bin)

[38] Di roya ku ewan tene bal me, ciqa rind dibehin u ciqa rind dibinin! Le ewane cewr kirine hene! Ewan di we roye da di wundabuneke xuya da nin

[39] U (Muhanmed!) tu ewan ji we roya, ku hemu buyer teda tene pekanine, meriv li ser kirine xwe kovanan dikisinin, bide hisyarkidrine. (Gava buyera wan pek te) haja wan namine, ewan bi xweber ji bawer nakin

[40] Bi rasti hey urta zemin u tista li ser (zemin) em tene ne. Ewan hey li bal me da bine zivirandine

[41] (Muhemmed!) Tu di pirtuke da (serdaborya) Ibrahim (ji bona koma xwe ra) bixune. Bi rasti (Ibrahim) pexembereki pir rast buye

[42] Di gaveki da (Ibrahim) ji bona bave xwe ra (aha) gotiye: "Bavo! Ka ji bo ci tu ji wan tisten, ku nabihen u nabinin, peresti diki? Ewan qe te (ji tu sapati ji) fereste nakin

[43] Bavo! Bi sond, ji bona min ra zanineke wusa hatiye, ku ewa zanina ji te ra ne hatiye, idi tu bibe peyrewe min, ku ez te beherime we reya rast ya be kemasi

[44] Bavo! Ji bona pelid ra peresti neke. Bi rasti pelid li ber Xudaye dilovan da seri bilind kiriye (bi gotina wi nake)

[45] Bavo! Bi rasti ez ditirsim, heke sapatek ji Xudaye dilovan bi te bigire, idi tu ji bibi doste pelid

[46] (Bave Ibrahim bersiva wi daye aha) gotiye: "Ibrahim! Qey tu ji perestiya Xudayen min, ru difetilini (perestiya wan neki)? Bi sond! Heke tu ji wan kirine xwe dest bernedi eze te kevir bikim (bikujim) u (Ibrahim) tu dest ji min berde, heya hinek gavan ji vira here

[47] (Ibrahim bersiva bave xwe aha daye), gotiye: "(Bavo!) selam li ser te be, eze ji bona te ra ji Xudaye xwe, lavaya baxisandine bikim. Loma Xudaye min, ji bona min ra pir qencikar e

[48] Bi rasti eze ji we u ji wan tisten, ku hun ji pestire Yezdan, ji wan ra peresti dikin dest berdim, eze hey ji Xudaye xwe ra peresti bikim. Goman dikim, ku ez ji (weki we) bi perestiya Xudaye xwe dil hisk u re derketi nebim

[49] Idi gava (Ibrahim) dest ji wan u ji pestire Yezdan, ji wan ra peresti dikirin, berdaye, me ji ji bona (Ibrahim ra) Ishaq u Y’equb raber kiriye. Me hemusk ji xistibune pexember

[50] Me ji dilovaniya xwe, ji bona wan ra (mal, hez u serwet) daye, me ji bona wan ra zimaneki raste bilind daye

[51] U (Muhemmed!) tu di pirtuke da (serdaborya) Musa (ji bona koma xwe ra) bixune. Bi rasti (Musa bendeki me ye) xwuri buye, ewa bi pexemberi (li bal zaren cihuyan da) hatiye sandine

[52] Me ji aliye raste ciya ye (bi nav) Tur da, gazi (Musa) kiriye. Ji bo ku em bi wi ra mijul bibin, me ewa neze xwe kiriye

[53] Me ji dilovaniya xwe, ji bona (Musa ra) biraye wi ye Harun bi pexemberi raber kiriye

[54] (Muhemmed!) Tu di pirtuke da (serdaborya) Isma’il (ji bona komale xwe ra) bixune; Bi rasti ewa di peymana xwe da rast buye. Ewa (li bal komale xwe da) bi pexemberi hatiye sandine

[55] (Isma’il) fermana maliyen xwe bi nimejkirine u bi baca male xwe dayine kiriye. Ewa li bal Xudaye xwe ji, hatiye qayilkirine

[56] (Muhemmed!) Tu di pirtuke da (serdaborya) Idris (ji bona komale xwe ra) bixune. Loma bi rasti (Idris) pexembereki pir rast buye

[57] Me ji ewa li bal ciyeki bilind da rakiriye

[58] Evan (pexemberen, ku nave wan borine) hene! Ji nisa (Adem) u ji nisa wan kesen, ku me ewan bi Nuh ra hildabune (keleke) u ji nisa Ibrahim u Israil (Y’equb) in. Me ji wan ra, re daye nisane u me ewan (di nava kesan da bi pexemberi) hilbijartine. Gava beraten Yezdane dilovan ji wan ra te xwendine ji xwe va dicin, bi giryane ve dicin secde

[59] Idi li pey wan (pexemberan) urteke wusa maye, ewe urte dest ji nimejkirine berdane, bune peyrewe dilxweziya xwe (haja wan ji fermanen me ne maye. Evane ji celata quretiya xwe bibinin). We li bal doje da bene avetine

[60] Ji pestire wane, ku ji kirine xwe posman bibin u kare asti kiribin, evanan dikebine bihiste, qe bi tu tisti cewr li wan naye kirine

[61] Ewa (bihista) bihisteke wusa ne (Yezdan)e dilovan bi ne xuyayi ji bona bendeyen xwe ra peyman daye (ku we ewane bikebine we bihiste). Bi rasti peymana (Xudaye dilovan) te suna xwe

[62] Ewanan (di bihiste da) hey raste ve peyven "Selam" ten, qe peyven kaji vaji teda tune ne. Ji bona wan ra di sibeh u evaran da xwarinen wan di bihiste da hene (ewan je dixun)

[63] Ewa bihista hane heye! Ji bendeyen me, kijane xudaparizi dike, em ewi dixine miratxware we bihiste

[64] (Dema niqandin, cend royan para ket, pexember ji Cebrail pirsiye: “Ka cima niqandin para ketiye?" Cebrail bersiva wi daye, aha gotiye): "Em hey bi fermana Xudaye te tene hiartine, ci di berya me da boriye u ci di pey me da maye, u di niveka van her du deman da ji ci heye, hemi ji bona Xudaye te ra ne (ci ferman bike wilo dibe). Sixwa Xudaye te (tu ji) birva ne kiriye

[65] Xudaye ezman u zemin u Xudaye tisten di niveka wan herdukan da heye, ewa ye. Idi tu ji bona wi (Xuda ra) peresti bike u tu ji bona perestiya wi ra binive. Qe tu bi nave yeki (ku bi nave Yezdan hatibe navdane) dizani

[66] Meriv (aha) dibeje: "Gava ez mirim, disa eze di nezik da zindi (ji gore) derkebim

[67] Qey meriv bira xwe naynin, me ewan afirandin, qe ewan di bere da tu tist nebun

[68] Bi Xudaye te! Eme ewan u pelidan bi hev ra bicivinin, pase eme ewan li dora doje li ser cokan amade bikin

[69] Pase ji hemi koman, ka kijan e di hembere (Yezdan)e dilovan da, bi curet u serbilind e, eme di nava wan da rakin

[70] Sixwa pase em bi xweber ji cetir dizanin ka li bal doje da kijan babet e, ku be avetine

[71] Di nava we da yeke nece doje tune ye (hemusk ji herine doje). Eva ketina doje li ser Xudaye te fermanek e, pek hatiye

[72] Pase eme ewane xudaparizi kirine hene! Ewan ji doje fereste bikin, eme ewane cewr kiribune ji di doje da li ser cokan bihelin

[73] Gava beraten me yen daveker ji bona wan ra tene xwendine, ewane bune file hene! Ji bona wanen bawerger ra (aha) dibejin: "(Ka hun geli bawergeran! Meze bikin) ji van her du destan, ciye kijan ye cetir e, kijan qenctir e (ku meriv ji xwe ra bixe heval)

[74] Me ciqa welatiyen, ku hej ji van bi mal u temtela xwe va pir rindtir bune, tesqele kirine, di berya wan da borine. (Tu dibe qe evan bi tesqela wan nizanin)

[75] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Ki reya xwe wunda kiribe, heke Yezdane dilovan heya hinek deman (mal u zar u fırsend) bide wi, ci je derdikebe? Loma heya gave peymane ji bona wan ra te, ewan ji van her du tistan, yeke dibinin: Ya celata wan (bi deste bawergeran di ve cihane da ne) ya ji di roya rabuna hemi da (doj bi xweber e.)" Idi ewane di wan gavan da bizanin, ka suna ki, sike suna ne u ka bi leskeri, ke bevece

[76] Ewane hatine reya rast hene! Yezdan belediya wan hej pirtir dike. Ewan karen astikari para da mayi hene! Ewan li bal Xudaye te, qence karan e u (evan kare, ka para da ji bona xweye wan ra te dayine) qence wan e ji

[77] (Muhemmed!) Qe tu eve, ku bi beraten me buye file (aha) dibeje: "We (di roya rabuna hemi da) mal u zare ji min ra bene dane (eze jiwe gave mafe teye li bal min heye bidime te”) nabini

[78] Gelo ewa bi nexuyanan (dizane, cuye ewan ditine) ya ji ji Yezdane dilovan peyman sitandiye (ku we ji wi ra mal u zare bene dayine)

[79] Gotina wi nine (ewa xapiyaye) ew tista ku ewa dibeje, eme ewi binivisin, eme sapate ji bona wi ra bi direjayi direj bikin

[80] Eme bibine urta wan gotine wi (mal u zaran ji wi bistinin) ewe bi sere xwe, bi tene were bal me

[81] Ji bona ku bibine pistevane wan, ewan ji xwe ra pestire Yezdane (babete perestiye) hinek ilah girtine

[82] Weki gotina wan nine! Ewan (ilahen, ku ewan ji xwe ra girtine) we nankorya peresti ya wan bikin u we ji wan ra bibine dij

[83] (Muhemmed!) ma qey tu nabini? Ku bi rasti me peliden (wusa) li ser filan da sandine, ji bo ku helane bi gonehkari bidine wan, ewan ji gonehan bikin

[84] Idi tu ji bona (sapatdana wan) lez neke, loma em ji bona wan ra dane (sapata) wan dihijmirin

[85] Di roya (rabuna da) em xudaparizan, deste u deste li bal (Yezdan)e dilovan da dicivinin

[86] U em gonehkaran ji li bal doje da bi xurakandin dajon (ca taris li bal xwe ave da dixurukin)

[87] Ji pestire wane ku li bal (Yezdan)e dilovan, peymana mehderye hildane, tu kes nikare mehderi bike

[88] Ewan (filan aha) gotibune: "(Yezdan)e dilovan ji xwe ra zar girtine

[89] Bi sond! We cureteki pir sik aniye

[90] (Wusa sik e) hindik maye, ku ezman ji we (gotina we) bicire u zemin bidire u ciyan ji biherifin

[91] Ji ber ku we doz kiriye u (gotiye): "Ji bona (Yezdane dilovan ra zar hene)

[92] Babet nine ji bona (Yezdan)e dilovan ra, ku ji xwe ra zaran bigire

[93] Sixwa ci tisten di ezman u zemin da hene! Hemusk ji li bal (Yezdan)e dilovan ra bi bendeti ten

[94] Bi sond! (Yezdan ewan hemisk ji) hildane bine hez ya xwe, ji hijmara wan ra pasi hatiye

[95] Ewan hemuske ji di roya rabuna hemu da (li bal Yezdan da) we bi kitayi werin

[96] Bi rasti ewane bawer kirine u kare asti kirine hene! We (Yezdan )e dilovan ji bona wan ra hezkirineki ce bike (her kese ji wan hez bikin)

[97] Idi ewa (Qur’an)a bi zimane te (hinartiye) hesani kiriye, ji bo, ku bi we (Qur’an)e xudaparizan bidi mizgindane (ewane felat bibin) u tu ewi komale lecker ji (bi hatina sapatan) bidi tirsandine

[98] Me di berya wan da ciqa (komalen) caxan tesqele kirine! Gelo qe tu ji yeke ji wan pejne hildidi, ya ji qe ji wan dengan dibihisi

[1] Arsa van tipen ji hevcui her Yezdan dizane

[2] (Muhemmed!) Me Qur’an li ser te da ne hinartiye, ji bo ku tu bi we (Qur’an)e cefa bikisini

[3] Le me (ewa Qur’ana hinartiye ku xuri ji bo (xuda) tirsan bibe biranineki

[4] Ewa (Qur’ana ji wi Xudaye) ku zemin u ezmana bilind afirandi (hedi hedi) hatiye hinartine

[5] (Yezdan)e dilovan, ars (wate) hildaye bine heza xwe

[6] Ci tiste di ezman u zemin da heye u tiste di niveka wan herdukan da ji heye u tiste di nava xunava xwelye da heye ji, hemi ji bona wi ra nin

[7] Heke tu (ji bona xwastin u lavayan) denge xwe bilind biki (ya ji dizika da beji, li bal Yezdan yek e). Loma ewa bi hemi dizi u vesartiyan dizane

[8] Yezdane (babete perestiye ew e) ji pestire wi tu ilahek tune ne, hey ji bona wi ra nave rind hene

[9] Qe (ji buyera) Musa, ji bona te ra zanin hatiye

[10] Di gaveki da (Musa) agirek ditibu. Idi ji bona maliyen xwe ra (aha) gotibu: "Hun li vira binivin, bi rasti agirek li ber cave min ket (eze herim). Guman dikim, ku ez ji wi agiri ji bona we ra kozeki binim, ya ji ez li ser wi agiri raste beledeki werim

[11] Idi gava (Musa) hatiye bal wi (agiri) deng (li Musa hate kirine, aha got): "Musa

[12] Bi rasti ez Xudaye te me, idi tu her du pelava derxe, loma bi rasti a, di naha da tu li newala piroz ya (bi nav) Tuwa dayi

[13] U min tu (ji bona pexemberiye) hilbijartiye, idi ewa tista li bal te da te niqandine tu guhdarya wi bike

[14] Bi rasti ez, ere ez! Yezdan im, ji pestire min, tu ilahek tune ne, idi tu ji min ra peresti bike, ji bona ku tu min bira xwe bini, tu nimej bike

[15] Bi rasti we roya rabuna hemiye were, ji bo ku hemi candar, bi kirine xwe bene xelat u celatkirine. em (dane hatina we) vediserin

[16] Idi bira ewe, ku bi hatina we bawer nake, te (ji bawerya hatina we roye) nede paradane, ewa hey buye peyrewe hewasa cane xwe. Idi (heke tu peyrewiya wi biki) tu e ji tesqele bibi

[17] (Yezdan ji Musa pirsiye, je ra gotiye): "Musa! Ewe di deste te ye raste da ci ye

[18] (Musa bersiv daye aha) gotiye: "Ewa gopale min e; Ez pala xwe didime li ser wi, ez pele daran ji bona peze xwe ra bi wi dadiwesinim u hej ji bona min ra di wi gopali da hinek niyazen mayi ji hene

[19] (Yezdan ji bona Musa ra) got: "Musa! Ewi (gopale ji deste xwe) baveje

[20] Dema Musa (ewa gopala ji deste xwe) avet, dena xweye (ewa kopala) weki tiremareki direve (tu dibe qey zihayek e)

[21] (Yezdan ji Musa ra aha) got: "Ewi bigire, tu ji wi netirse, disa eme li bal diliqe wi ye bere da bizirinin.”

[22] Tu deste xwe bixe bincenqa xwe: deste te ye be nexwesi sipi derkebe. Eva ji berateke mayi ye.”

[23] “Ji bo ku em bi te, ji wan beraten me yen mezinen (derhoze) bidine ditine (me evan beratan bi te dane xuyandine)

[24] Tu here bal Fir’ewn, loma bi rasti Fir’ewn ji ava ru derketiye

[25] (Musa ji Yezdan lava kiriye aha) gotiye: "(Behna min teng e) tu behna min

[26] fire bike (ji bo singe min axiftinan hilde)." 26.26"Tu ji bona min ra buyera min hesani bike

[27] Tu gireya zimane min veke

[28] Ji bo ku ewan tegihandina min bikin (ka ez ci dibejim)

[29] Tu ji malina min, ji bona min ra sunmai u arikaran ce bike

[30] Bira ewa ji Harune bira ye min be

[31] Tu pistevaniya min bi hez bike

[32] Tu ewi di buyera min da, bixe hevpare min

[33] Ji bo ku em pir (ji te ra peresti bikin, em te) ji kemayan paqij bikin

[34] Em pir te bira xwe binin

[35] Bi rasti tu bi xweber ji me dibini

[36] (Yezdan bersiva Musa daye, aha) gotiye: "Musa! Xwastine te ci hene! (hemi) ji te ra hatine dayine

[37] Bi sond! Me careke mayi ji ji te ra qenci kiribu

[38] (Gava tu ji diya xwe buyi) me li bal diya te da eva (kirina hane) niqandibu

[39] Ku diya te, te bixe sursum, pase te baveje ava ro ya milmilok. Ji bo ku ewa ava, ewi sursumi baveje keleke xwe, we yeke, ku neyar e ji bona min u neyar e ji bona we (zara te ra ji) ewe (zara te) ji xwe ra bigire. (Musa!) Me hezkirineki ji xwe, berdabu ser te, ji bo ku (ewa neyara) di bine didevaniya min da te sayi bike

[40] (Idi ewi te hildaye bal xwe, me sire biyanan li ser te ne durist kiribu, te sir venedixwar)". Di we gave da xuska te cu bal wan; ji wan ra (aha) got: "Hun diven, ku ez yeke bikarbe ji wi (kuriki ra sir bide) ewi xweyi bike, bidime nisane we?" Ewan (bersiva xuska te dan u gotin: "Ere" (xuska te hat, diya te ji wan ra bir.) Idi me tu li bal diya te da zivirandi. Ji bo, ku cave we ji hestiran zaha bibe u bi muruzi cavner nebe. U (Musa) te (ji wan merek) kust, idi me ji te fereste kiri. Ji ber ku me te ji wan kovanan kiriyi, me tu bi pir asitan ceribandi. Tu bi cend salan di nava komalen (bajare) Medyene da hewyai, pase ewan gaven, ku me ji bona te ra dan, dabun (dema dawya wan hat) Musa! Idi tu li bal me da hati.”

[41] U min tu (bi pexemberi) ji bona xwe ra helbijarti.”

[42] Tu u biraye xwe bi beraten min va beheren u hun herduk ji, sistaye di biranina min da nekin

[43] Hun herduk herne bal Fir’ewn. Bi rasti ewa deliqiye ji ava ru derketiye

[44] (Gava hun cune bal Fir’ewn) je ra gotina nerm bejin, dibe ku ewa siretan hilde, ya ji (ji hatina sapatan) bitirse

[45] (Musa u Harun, bersiv dane, aha) gotine: “Xudaye me! Em ditirsin, ku (Fir’ewn) erise bine ser me (me bide cefadane) ya ji idi pirtir ji ava ru derkebe.”

[46] (Yezdan bersiva wan herdukan aha daye, ji wan ra) gotiye: “Hun netirsin, ku loma ez bi we ra me (gotin u kirine wan) dibehem u dibinim

[47] Idi hun herduk herne (bal Fir’ewn, nevinin herin) ji wi ra (aha) bejin: "Em herhuk ji pexemberen Xwedaye te ne (Fir’ewn!) tu zaren (cihuyan) bi me ra (me) bisine (welate me) tu idi li wan sapata neke. Bi sond! Me ji Xudaye te beraten derhoze (m’ucize) anine. Xwesi u jini ji bona peyrewe beleda ne

[48] Bi sond! Li bal me da haliye niqandine; ewan kesen ku bi doza (pexemberan bawer nakin) pista xwe dane wan u ewan dane derewderandine hene! Sapata (Yezdan) ji bona wan ra ne

[49] (Fir’ewn ji wan pirsiye; aha) gotiye: "Musa! Xudaye we ki ye

[50] (Musa bersiva Fir’ewn daye) gotiye: "Ewe afirandina hemu tistan daye (reng u rucike wan ce kiriye) pase ji (di armance afirandine da) anine reya rast, heye! Ewa Xudaye me ye

[51] (Fir’ewn ji wan pirsiye aha) gotiye: "Em (ji van doza we ra "Ere", bejin le) ka temtela wan (komalen) ku di deme bere da borine cane

[52] (Musa bersiva wan aha daye) gotiye: "Zanina bi wan, di pirtukeki da li bal Xudaye min e. Bi rasti Xudaye min ewan wunda nake u ji birva ji nake

[53] Ewe, ku ji bona we ra zemin xistiye helan heye! Ewa Xudaye min e. Ewi ji bona we ra di zemin da reyen celeb vekirine. U ewi ji jor da avek hinartiye. Idi me bi wi avi, ji hemi cereyen celeb bi zoti afirandiye. (Di vira da te zanine, ku cere ji bi zoti hatine afirandine)

[54] Hun ji wan hesinayan bixun u tarisen xwe bi wan bidine cerandine. Bi rasti ji bona wane, ku fermana parisaya ji sikatiyan dikin, beraten hishildane hene

[55] Me hun ji wi (zemini) afirandine u eme disa we li bal wi (zemini da bimiri) bizvirinin u eme careke dine disa we ji wi (zemini) derxin

[56] Bi sond! Me bi Fir’ewn hemi beraten xwe ye (derhoze) dane ditine. Idi ewi ewan beratan dane derewderandine, ji baweriya bi wan para da cu (bi wan bawer nekir)

[57] (Fir’ewn ji Musa ra aha) gotiye: "Musa! Qey tu hati bal me, ji bo ku tu bi wan ance xwe, me ji welate me derxi

[58] Idi eme ji weki wan ance, ku tu diki, ancan ji te ra binin. Idi (Musa!) tu di niveka me u xwe da, dane rademvai dayne: Bira ciyeki wusa be, ne em ne ji tu para nekebin (ji me her du destan ra weki hev be)

[59] (Musa ji wan ra aha) got: "Dane hatina me li bal hev bira roya xemla (ji bona cejne be); ji bo ku hemi meriv di gava taste da bicivin

[60] Idi Fir’ewn para da ziviri (cu). Pase endezezane xwe civandin, hatine (radewa xwe)

[61] (Pisti, ku Musa ji hate wura, endezezane Fir’evn ditin, ji wan ra aha) gotiye: "Xweli li we be! Li ser nave Yezdan bi vir derewan nekin, we reha we bi sapatan be birine. Bi sond! Ewe vira dike, bi xweber belangaz buye

[62] Idi ewan anckaren (Fir’ewn) di nava xwe da li ser buyera xwe tekosin kirine u bi dizi ji hev ra pistepist kirine

[63] (Bi eskere ji hev ra aha) gotine: "Evan herduk anckaran, hey diven, ku bi ance xwe we ji zemine we derxin, ewan diven ku ola we ya nemusi beherin

[64] Idi hun hemi endezeyen xwe bicivinin, pase deste dest, bi rezi werin. Bi sond! Ki iro bi ser va were, ewa fereste buye

[65] (Anckaran ji Musa ra aha) gotine: "Musa! Tuye baveji, ya ji eme di cara yekem da bibine avetkar

[66] (Musa ji wan ra) gotiye: "Na, hun bavejin. Idi (gava ewan gopal u kape xwe avetin) kap u gopale wan, ji ance wan (te digo qey) li bal hev da dibezyan

[67] Idi Musa (gava ewan) bi gewdeti (ditin) di hundure xwe da tirsiya

[68] Me (ji bona Musa ra) got: "(Musa!) tu netirse, loma bi rasti servahatin ji te ra ne

[69] (Musa!) tista di deste te ye raste da heye, ewi baveje. (Ewe deste te da) we wan tisten (ku ewan anckaran) bi peseti ce kirine dabi’uline. Loma tista ewan bi peseti ce kirine, ewan endezen anckaran in. Sixwa anckar ji kur hatibin, serfiraz nabin.”

[70] Idi (gava Musa gopale xwe avetiye, gopale Musa ewan peseyen anckaran daqulandiye) anckaran xweberdane cune secde (aha) gotine: "Me bi Xudaye Harun u Musa bawer kiriye

[71] (Fir’ewn ji wan ra aha) gotiye: "Hej berya min ji we ra destur ne daye, we bi wi bawer kiriye? (Bira wusa be) bi rasti (Musa) mezine we ye. Ewe ku hun hine ance kirine (sixwa ewa Musa bi xweber e). Idi (hune bibinin) ku eze dest u pa ye we bi cilocepi je bikim, pase eze we bi sere ciqile dare xurman da darda bikim. Hune we gave bizanin (ka ji min u ji Xudaye Musa) kijan ji me zor sapat e, sapata wi her heye

[72] Ewan (bersiva Fir’ewn dane aha) gotine: "Tu ci dikari biki (xwe nede para) bi sere me bike, loma em nikarin hilbijartina te, li ser van beraten vekiri ne (bercavi) ku ji me ra hatine u li ser wi Xudaye em afirandine, bikin. Tu ci ji biki, ewa kirina te, di jina ve cihane da ne

[73] (Bi rasti me bi Xudaye xwe bawer kiriye, ji bo ku Xudaye me, xeletiyen me u ewan gonehen ji anckirina, ku te bi me bi zor daye kirine cebuye) bibaxsine. Bi rasti Yezdan (ji te) cetire u her maitir e

[74] Loma ki bi gonehan va here bal Xudaye xwe, idi ji bona wi ra doj heye. Ewa di doje da, ne dimire u ne ji diji

[75] Le ki bi baweri here bal Xudaye xwe, bi rasti kare asti ji kiribe, idi ji bona wan ra payeyen bilind hene

[76] (Ewan payan) bihista rez u beran e, di bine (dare) we bihiste da cem dikisin, ewane di wura da her biminin. Xelata wan (kesen, ku) xwe ji gonehan paqij dikin ewa ye

[77] Bi sond! Me li bal Musa da (aha) niqandiye: "Tu zaren cihuyan (ji misre) bi sev da derxe re.” (Gava Musa ewan di seve da derxistin, hatine dere ave, nikaryan ji ave derbas bibunan, bezar mane) idi me (ji bona Musa ra aha got: "Musa!) tu (gopale xwe li ave) bixe, tu ji bona (peyrewe xwe ra) reyeke zaha ji deryaye bigire, ji bo ku ewan (ji gihandina Fir’ewn u hevale wi) netirsin u (ji fetisandina di ave da ji kovanan) bi tirs nekisinin

[78] Idi Fir’ewn bi teve leskere xwe va ketine pey wan. (Gava ewan ketine nava ave, te bidita ave ewan) ca niximandin! Idi ewan di ava milmili da, fetisin hatine niximandine

[79] (Bi ve kirina hane) Fir’ewn, komale xwe wud da kir, ne ani reya rast

[80] (Gava zaren cihuyan fereste bun, me ji wan ra aha gotibu:) "Geli zaren cihuyan! Bi sond! Me hun ji neyare we felat kirine. (Ji bona hinartina Tewrate me ji bona we ra) keleka raste ciya ye Ture Sina (bi ewirgahi) peyman dabu, me (ji bona, ku hun birci nebin, ji bona we ra) di jor da, gezo u goste qarutkan hinartiye

[81] Hun ji paqije roziyen me dane we, bixun, hun ji bona van xwarinan ne deliqin (ji ava ru dernetebin) ji bo ku xesma min bi ser we da nekebe. Bi sond! Xesma min bi ke da hatibe, idi ewan krtiye agir

[82] “Bi rasti ez bi xweber, ji bona wi kese ji kirine xwe ye (sik) posman bibe u bi hebuna gireden me (sert) bawer kiribe, pase ji hatibe reya rast, baxiskar im

[83] (Pisti ewan cihuyan li cola sina e ewirin, Musa biraye xwe ye Harun di na- va wan da hist, ji bona peymana Xuda daye, cune ciyaye Tur; Yezdan ji Musa ra aha gotiye): "Musa! Gelo ci tiste, ku tu bi lez ji komale te (raqetandi, hati vira)

[84] (Musa aha bersiv daye) gotiye: "Heya ewan di sopa min da nin, min lez kiriye, ez hatime bal te, ji bo ku tu Xuda! bi min qayil bibi

[85] (Xuda bersiva Musa daye) gotiye: "Bi sond! Ji pisti te, me komale te ceribandiye. Samiri ewan ji reya rast derxistin, reya wan wunda kiriye

[86] Idi Musa para da li bal komale xwe da bi hers u kovan, ziviri (ji komale xwe ra aha) gotiye: "Gele min! Qey Xudaye we ji bona we ra peymaneke rind ne dabu! Qey dane peymane pir direj bibu, ku we aha kir? Ya ji we bi van kirinan diva, ku ji Xudaye we xesmek bi we da were, idi hun rabun, peymana we dabu min, je posman bun

[87] (Ewan bersiva Musa dane, aha) gotine: "Bi rasti em ji ber xwe da, ji we peymana me daye te, posman ne bune, le ji xisre komale Fir’ewn, hinek bar li me hatibu kirine, me hildabu. idi me ewan (xisran) avetine (agir, me ewan bahatin) bi vi awayi "Samiri ji (xisre xwe) avete (agir bahat)

[88] Idi Samiri ji bona wan ra (tokela) golikeke, ku diore derxist, pase ewan (ji hev ra aha) gotine: "Ilahe we u ilahe Musa eva ye, le ewi eva birva kiriye (cuye li ciyaye "Turi Sina" le digere)

[89] Ma qey ewan nabinin, ku ewa golika li bal wan da tu (bersiveki) nazivirine u ji bona wan ra qe tu kar u ziyane ji nake

[90] Bi sond! Hej bere da ji Harun ji wan ra gotibu: "Gele min! Bi rasti hun bi we golika hatine ceribandine (huıı ji re derketine). Bi rasti Xudaye we ewe dilovin e; idi (hun werin) bibine peyrewe min u bi gotina min bikin

[91] Ewan (bersiva Harun dane aha) gotine: "Bi sond! Heya Musa (ji ciyaye Tur) li bal me da nezivire, neye vira, eme hey ji bona (perestiya we golike) be nivandin dom bikin

[92] (Ji pisti, ku Musa ji ciyaye "Tur" li bal wan da ziviri, bi hers, ji bona Harun aha) gotiye: "Harun! (Ka beje) gava te dit, ku ewan (evan tisten hane dikin, ji bo ci) te ewan ji ve rederketina hae nedane para da

[93] Ka ji bo ci tu nebuyi peyrewe min (weki min hersa xwe bianiya, ewan ji kirine wan bidana para?) Qey te be gotina min kiriye

[94] (Harun ji bona hers danina Musa aha) gotiye: "Kure dayika min bi ru u sere min negire, loma bi rasti ez (ji te tirsiyam) dibe tu gohdarya min neki, ku tu (ji bona min ra) beji: Te di nava zaren cihuyan da du tireti kiriye (ji ber vi ez tekili wan nebum)

[95] (Pase Musa ziviri ser Samiri je ra aha) gotiye: "Samiri! (ka beje;) te ji bona ci evan tistan kirine?”

[96] (Samiri bersiva Musa aha daye) gotiye: "Tista komal ne didit min ewa didit; (gava Cebrail ji te ra niqandin dianiya, min ewa didit) idi min ji sopa sai qemcek (xweli) hildaye avete nava xisre (hatibu bihatin, eva tokela hane je deket.) Sixwa cane min ji wusa sirin dixwest

[97] (Musa ji bona Samiri ra aha) got: "Idi tu (ji vira) here, di jina te ya cihane da, ji bona te ra eva heye;" Nezike min nebin (loma bi min ra derde be derman heye)". Ji bona te ra dane (sapate) heye. Qe tu ji we sapate para nakebi, tu li encama wi ilahe xwe i, ku nedihewyai ji wi ra te peresti dikir meze bike. Bi rasti eme ewi bisimitinin, pase eme ewi di ava milmili da bi huriti bidine baye

[98] Bi rasti ewe ku ji pestire wi tu ilahe bebete perestiye tune ye, heye! Ewa Yezdane we ye. Ewi hemi tist hildane zanina xwe

[99] Bi vi awayi em ji bona te ra ji serdaboriyen bere diaxivin. Bi sond! Me ji bal xwe da (pirtukeke da birxistoker) daye te

[100] Idi ke ji we ru bifetiline, bi rasti ewe di roya rabuna hemi da bareki giran hilde

[101] Ewan di bine wi bari da her diminin. (Ewa bara) di roya rabuna hemi da ji bona wan ra ciqa hildaneke sik e

[102] Di roya, ku di Sturi da te pufkirine, em nusitemkaran di we roye da bi cav beloqi u sasi dicivinin

[103] Di nava hev da pistepist dikin (ji hev dipirsin; gelo cend royan em di cihane da mane? Bersiva hev dane, aha gotine: "Hun di cihane da hey deh royan mane)

[104] Em bi we (mayina wan ye cihani, ku ewan di nava hev da pistepist dikirin, ji hev ra) digotin, cetir dizanin. Loma ewane di pesrewane da nemuse wan in (aha) gotine: "Hun di cihane da hey royeki mane

[105] (Muhemmed!) Ewan ji te temtela ciyan dipirsin: (Ka ciyaye di roya rabuna hemu da, we ca bibin?) idi tu ji wan ra beje: "Xudaye min e wan ciyan hur bike bixe (arist) bide baye

[106] Idi (Xudaye min e) suna wan rast bike, bihele

[107] Tu (suna wan da) qe tu kort u tepan nabini.”

[108] Di we roya (civine da) hemu kes dibine pewrewe wi gazikare, ku ji bona wi ra xarkirina (li bal rast u cepe da cenabe). Hemu deng ji bona (Yezdane) dilovan ra ker dibin. Idi tu ji pestire misiniye tu dengi ji wan nabini.”

[109] Di we roye da tu mehderi ker naye, ji pestire mehderya wi kesi, ku (Yezdan)e dilovan ji bona wi ra destura mehderye dabe u (Yezdan) bi gotine wi qayil bube (mehderya vi bi tene bi ker te)

[110] (Yezdan) bi kirine wan e bori u bi kirine wan e para te, dizane. Ewan kesan bi tu zanine, zanina (Yezdan, ya ji zanina ji Yezdan bi xweber) hilnedane bine zanina xwe

[111] U hemi ru ji bona (Yezdan)e zende u sira zebun bune. Bi sond! Ewane cewr hildane, hene! Ewan (di we roye da) belengaz bune

[112] U kijani ji bawer kiribe u kare asti kiribe, idi ewa ji cewr u ji maf ne dane, natirse

[113] Bi vi awayi me (ewa pirtuka) Qur’aneke ‘erebi hinartiye me di we (Qur’an)e da (peymana) sapatan bi cure cure fetilandin (ji wan ra gotin). Loma dibu ku ewan xudaparizi bikin, ya ji ewa (Qur’an)a ji bona wan ra bibe birdaxistineki

[114] Idi bi rasti seroke maf, Yezdane bilinde. (Muhemmed!) Heya ku li bal te da niqandina we pek ne hatibe tu leza (xundina) Qur’ane neke, tu (aha) beje: "Xudaye min! Tu zanina min pir bike

[115] Bi sond! Me hej di bere da li bal nisa kesan da peyman dabu (ku ewa ji bere we dare nexu). Idi (ewe nisa e peymana me) birva kiriye, em bi xweber ji ji bona (nisa kesan ra) raste tu cade ne hatin

[116] Gava me (nisa kesan afirandibu, me) ji bona firistan ra (aha) gotibu: "Geli firistan! Hun ji bona Adem ra secde beherin." Idi ji pestire nisa pelid hemi (firistan ji bona Adem ra) secde birin, ewi secde nebir

[117] Idi me ji (ji bona nisa kesan ra aha) got: "Adem! Bi rasti eva (pelida) ji bo te u jina te ra neyar e (haja we bira bi we hebe) ku ewa we herdukan ji bihiste dernexe, idi ku hun sepirze bibin

[118] Bi rasti (di bihite da) ji bona te ra tazibun u bircibun tune ye

[119] “(Tu di bihiste da) bi rasti ne ti dibi u ne ji tav li te dixe

[120] Idi pelid li bal (nisa kesan da xwarina ji bere dara da zanine (Seceret ul-M’erifet) daye siwerandine, ji wi ra (aha) gotiye: "Adem! Tu dive ku ez belediya te bikim, li bal dara (dazanina) her mai u li bal seroktiya be dawiya ne rizi

[121] Idi (ji bo ku ji mirine felat bibin. tim cari bijin, rabun) ji we dare xwarin (picti xwarine) ji herdukan ra cihe ‘eyben wan vebun, herduk li bal (dare) bihiste da reviyan, ji bo ku bi pelen wan daran pes u pasiya xwe bigirin. Adem (bi vi awayi) ji gotina Xudaye xwe derket u je mehrum ma

[122] Pase (Adem bi zarin u girin ji wan kirine xwe posman bu). Xudaye Adem, ewa (ji nava heyan) hilbijart u kirine wi baxisandin, idi ewa ani reya rast

[123] (Xudaye wi ji wan ra aha) gotiye: “Hun herduk hemi (ji bihiste) berjer bin: Hineke ji we, we ji bona hineken we ra neyar bin. Idi gava ji min li bal we da beledi hat, ki ji we bibe peyrewe beledi ya min, pase ewa re wunda nake u sepirze ji nabe

[124] Kijan ru ji biranina min bifetiline, idi ji bona wi ra jineke nemir u neji heye u eme ewe di roya rabuna hemi da kor bicivinin

[125] (Ewa di we roye da aha) dibeje: "Xudaye min! Te ji bo ci ez bi kori civandime? Bi sond (hej bere da) min didit

[126] (Xuda je ra) dibeje: "Wusa ne: Gava bereten me ji te ra hat, idi te ewan beraten me birva kiribun, tu ji wusa di iro da hati birva kirine

[127] Em bi vi awayi, ewe dest belave, ku bi beraten Xudaye xwe bawer nake celat dikin. Bi rasti sapata para da ji hej zortir u her mayitir e

[128] Qey ji bona wan ra ne buye rezber, ku me di berya wan da ciqa komalen caxan tesqele kiriye? Ewan bi xweber ji di nava kavile wan da digerin (bi cave xwe ji ewan kavilan di binin). Bi rasti di van (beratan da) ji bona xwe parizan, beraten sodreti hene

[129] Heke ewa paymana (dane sapatdana wan) ji Xudaye te ne bori buya (celata wane, we bi kirina wan ra) bihata. (Le) dane (sapatdane) hatiye navdane

[130] Idi tu li ser gotine wan hew bike, tu di berya roj hila u roj ava da bi sipaziya Xudaye xwe, peresti bike tu di hineki dane seve da u keleke roye da ji bi paqijiya Xudaye xwe ji kemasiyan perestiya wi bike. Loma hevi heye ku tu (bi ve kirine) qayil bibi

[131] (Muhemmed!) Tu her du cave xwe, li bal wan zone (Fileyen) ku me ji hineki wan ra ji bona ceribandina wan, xemla cihane daye wan, bi direji zoq neke. Bi rasti roziyen Xudaye te, qenctir u her mayitir e

[132] Tu fermana maliyen xwe bi nimejkirine bike. Tu bi xweber ji li ser cefayen we berxwe bide. Em ji te rozinan naxwezin, em ji te ra rozinan didin. Sixwa encam ji bona xudaparizan e

[133] Ewan (aha) gotine: "Goti ewi (ji bona pexemberya xwe) hinek beraten (derhoze) ne anibuya (ku me bi wi bawer bikira)?" Qey ji bona wan ra di pirtuke bere da beraten daveker ne hatibu

[134] Heke me ewan hej di berya hatina (pexemberan li bal wan da, tesqele kiribunan, we ewane bi gotinan: "Xudaye me! Qey ci dibu, ku te li bal me da pexemberek sandibuya, idi hej ku em aha ser berjer u riswa ne bibunan em bibuna peyrewe beraten te)

[135] (Muhemmed! Tu ji wan ra aha) beje: "Hemi kes didari dikin, idi hun ji didari bikin (pase em meze bikin) ka hevriyen reya rast ki ne u ka kijan di reya rast da nin? Hune we gave bizanin

[1] Ji bona kesan ra (dane) hijmara (kirine wan) nezik buye, le ewan bi xweber ji dibe gomaniyeke wusa da nin (ji hatina we dani) ru fetilandine

[2] Ciqa berateke nu ji Xudaye wan ji wan ra hatiye, ewan hey bi tinazkirina we berate gohdari kirine

[3] Dile wan hey di laqirdiyan da ne. Ewane cewr kirine hene! Di nava xwe da (aha) kurepisti kirine; ma qey (Muhemmed) ji meriveki weki we nine? Idi hun ca li ber cavan dicin dibine (peyrewe wi) anckari

[4] (Pexember ji wan ra aha) gotiye: "Bi rasti Xudaye min, di ezman u zemin da ci gotin hebin, bi wan dizane. Ewa bihistoke pirzan e

[5] Na, (Muhemmed, pexember nine, eme cima bibine peyrewe wi? Pase aha) gotine: "Evan tisten dibeje ji sewrandin u xewen rojk in, dibe ku ji ber xwe ji dibeje. Wusa ne xwuzaneki (pir zana ye). Heke aha nine, de ka bira weki wan peemberen bere hati, ji bona me ra beraten derhoze) bine

[6] Ciqa (runistiyen) welateki, ku me di berya wan da tesqele kiribin, ji ber ewan bawer ne kirine, loma me ewan tesqele kirine, ija evane bawer bikin

[7] Me ciqa (pexember) di berya te da sandine, ewan ji hey mer bune; me 1i bal wan da niqandiye. Idi heke hun (bi van rastiya) nizanin, hun ji (xweyi pirtukan, rastiya wan) bipirsin

[8] Me ewan (pexemberan) ne xistine termeki wusa, ku qe xwarinan ne xun. Ewan (pexemberan di cihane da ji) be mirin ninin

[9] Me pase, ewan peymana, ku me dabu wan (pexemberan) rast derxist. Idi me ewan u bi evine xwe va felat kirin u ewane dest bela ji me tesqele kirin

[10] Bi sond (geli kesan!) Me li bal we da pirtukeke wusa hinartiye, di we (pirtuke da) nav u nisane we bi aburi heye. Idi qe hun his hilnadin

[11] Me ciqa ji wan welatiyen, ku cewr kiribune bi skenandine tesqele kirine! U me pase (di suna wan da) komaleki mayi afirandiye

[12] Idi gava ewan pejna sapata me ye zor hildane, heman silikine, bardaren xwe zengu kirine reviyane (ji welat derketine)

[13] Hun (geli cewrkaran! Belas) nerevin u para da li bal wan berxwudariyen xwe u xaniyen xwe da bizivirin, loma hune bi rasti ji wan bene pirsine

[14] Ewan (cewrkaran aha) gotine: "Xweli li me be! Bi rasti em cewrkar bune

[15] Eva peyva (hewre "xweli" li me be) tim digotm; heya me ewan bi duruni (weki candinan durut) denge wan temiri

[16] Me ezman u zemin u tisten di nava wan da heyi, bi tinazi ne afirandiye

[17] Heke me biva, ku ji xwe ra peleyiztek bigirta, meye ewa tista li bal xwe hilda (ku ewa babet buya ji bona nave me ra). Heke me bikira, meye aha bikira

[18] Na, (gotina wan nine, le em) mafe davejine ser pucitiye, idi puci can dide (parpari dibe, namine). Ji bona salixen wan yen, ku ji bona (Yezdan ra kemayan dibejin), xweli li we be