[1] Elif, Lam, Mim
[2] Ky eshte libri ne te cilin nuk ka dyshim, udhezues per ata qe frikesohen (nga All-llahu)
[3] Te cilet e besojne te fshehten, e kryejne faljen dhe prej asaj qe Ne i kemi furnizuar, japin
[4] Dhe ata te cilet e besojne ate qe t’u shpall Ty, dhe ate qe eshte shpallur para teje, dhe te cilet per ahiretin (boten tjeter) jane te bindur
[5] Te tillet jane te udhezuarit nga Zoti i tyre dhe te tillet jane te shpetuarit
[6] E per ata qe mohuan eshte njelloj, ua terhoqe verejtjen apo nuk ua terhoqe, ata nuk besojne
[7] All-llahu vendoi vule ne zemrat e tyre dhe veshet e tyre, ndersa ne te pamurit e tyre ka nje perde, e per ta ka denim te madh
[8] Ka prej njerezve qe thone: “Ne i besojme All-llahut dhe jetes tjeter (ahiretit)”, por ata nuk jane besimtare
[9] (Perpiqen ta) mashtrojne All-llahun dhe ata qe besuan, por nuk mashtrojne tjeterke pos vetes, dhe nuk e kuptojne
[10] Ne zemrat e tyre ka semundje, pra All-llahu ua shton semundjen, dhe pesojne denim te dhembshem per shkak se pergenjenin
[11] E kur atyre u thuhet: “Mos beni c’rregullira ne toke”! Ata thone: “Ne jemi vetem paqesues!”
[12] A nuk jane vertet ata c’rregulluesit?; Por nuk kuptojne
[13] Dhe kur atyre u thuhet: Besoni sikurse besuan njerezit! Ata thone: “A te besojme ashtu sic besuan mendjelehtit?” A nuk jane vertet mu ata mendjelehtit?; Por nuk e dine
[14] E kur i takojne ata qe besuan thone: “Ne besojme!” por kur vecohen me djajt e vet u thone: “Ne jemi me ju, ne vetem jemi tallur”
[15] All-llahu tallet me ta, dhe ua shton te keqiat duke i lene te bredhin
[16] Te tillet jane ata qe blene lajthitjen me udhezimin, pra nuk pati fitim tregetia e tyre dhe ata nuk qene te udhezuar
[17] Shembulli i tyre eshte si shembulli i atij qe ndeze nje zjarr dhe posa ai ndricon vendin perreth tij, All-llahu ua shuan driten atyre dhe i le ne erresira, (dhe aty) nuk shohin
[18] (Jane) Te shurdher, memece dhe te verber, ata nuk kthehen (nga rruga e shtrember)
[19] Ose (Shembulli i tyre eshte) si ndonje shi i rrepte prej se larti me erresire, me bubullime e me vetetime, e prej frikes se vdekjes, nga rrufeja, ata vejne gishtat ne veshet e tyre. Po All-llahu eshte rrethues i mosbesimtareve (atij nuk mund t’i shpetoje askush)
[20] Vetetima gati ua merre te pamurit dhe, sahere qe ajo u bene drite atyre, ata ecin ne te, e kur u erresohet mbesin aty. E sikur te donte All-llahu, do t’ua merrte te degjuarit (me krismen e bubullimes) dhe te pamurit (me shkendijen e vetetimes). Vertete, All-llahu eshte i plotefuqishem per cdo gje
[21] U ju njerez, adhuronie Zotin tuaj, i cili ju krijoi juve ashtu qe te jeni te devotshem (te shpetuar)
[22] Ai, i cili per ju beri token shtrat, (vendbanim) e qiellin kulm, e prej qiellit ju leshoi shi me te cilin ju siguroi lloje te frutave si ushqim per ju, pra mos i pershkruani All-llahut shoke, duke qene se ju e dini (qe Ai nuk ka shoke)
[23] E ne qofte se jeni ne dyshim ne ate qe Ne ia shpallem gradualisht robit tone, atehere sillnie ju nje kaptine te ngjashme si ai (Kur’ani) dhe thirrni (per ndihme) deshmitaret tuaj (zoterat) pos All-llahut, nese jeni te sinqert (ne theniet tuaja se Kur’ani nuk eshte prej Zotit)
[24] E mos e pacit bere (deri me tash), e as qe do ta beni kurre (edhe ne te ardhmen), atehere ruajuni zjarrit, lende e te cilit jane njerezit dhe guret, qe eshte i pergaditur per mosbesimtaret
[25] E, pergezoi ata qe besuan dhe bene vepra te mira se ata do te jene ne Xhennete ne te cilet rrjedhin lumenj. Sahere qe u jepet ndonje ushqim nga frutat e tij, ata thone: “Ky eshte qe me te u ushqyem edhe me pare”. Ngase, u sillet ushqim i ngjashem (vetem ne forme, e jo edhe ne shije). Aty do te kene ata bashkeshorte te pastra dhe aty do te jene pergjithmone
[26] All-llahu nuk ngurron qe te marre cfaredo shembulli, qofte mushkonje a dicka edhe me e imet se ajo. Sa u perket atyre qe besuan, ata e dine se eshte e vertete nga Zoti i tyre, ndersa ata te cilet mohuan do te thone: “C’deshi All-llahu me kete shembull?” Ai me te lajthite shume, dhe udhezon me te shume (ne rrugen e drejte), por nuk lajthite me te (tjeterke), pos fasiket (mekataret e medhenj)
[27] Ata qe e thyejne besen e dhene All-llahut pasiqe eshte lidhur ajo, dhe e kepusin ate qe All-llahu ka urdheruar te jete e kapur (sa i takon fese se All-llahut, monoteizmit Islam, dhe te praktikohen ligjet e saj ne toke dhe gjithashtu sa i takon te mbajturit e lidhjeve te mira me farefisin dhe miqesine) e edhe bejne shkaterrimie ne toke, te tillet jane ata te deshtuarit
[28] Si e mohoni All-llahun, e dihet se ju ishit te vdekur, e Ai ju ngjalli, mandej ju ben te vdisni e pastaj ju ringjall, e mandej te Ai do te ktheheni
[29] Ai (All-llahu) eshte qe per juve krijoi gjithcka ka ne toke, pastaj vullnetin e vet ia drejtoi qiellit dhe i beri ata shtate qiej. Ai eshte i Gjithedijshmi per cdo gje
[30] (Perkujto Muhammed) Kur Zoti yt u tha engjejve: “Une po krijoj (po percaktoj) ne toke nje zevendes”! Ata thane: “A do te veshe ne te ate qe bene crregullime dhe qe derdh gjaqet, e ne te madherojme Ty me lavderimin Tend dhe plotesisht te adhurojme”! Ai tha: “Une di ate qe ju nuk dini”
[31] E Ai (Zoti) ia mesoi Ademit te gjithe emrat (e sendeve), pastaj ata ua prezentoi engjejve dhe u tha: “Me tregoni per emrat e ketyre (sendeve te emertuara), nese jeni te drejt (cka mendoni)?”
[32] (Engjejt) Thane: “Ti je i pa te meta, ne kemi dije tjeter pervec ate qe na mesove Ti. Vertete, Ti je i gjithdijshemi, i urti!”
[33] (Zoti) Tha: “O Adem, njoftoj ata (engjejt) me emrat e atyre (sendeve)!” E kur u rrefeu atyre per emrat e tyre, (Zoti) tha: “A nuk u kam thene juve se Une, me se miri e di fshehtesine e qiejve e te tokes dhe me se miri e di ate, qe ju e publikoni dhe ate qe e mbani fshehte.”
[34] E kur u thame engjejve: peruluni (bini ne sexhde) Ademit, ata menjehere iu perulen, me perjashtim te iblisit (djallit). Ai rrefuzoi dhe u mbajte ne te madh dhe u be pabesimtar
[35] Ne i thame: “O Adem, ti dhe bashkeshortja juaj banoni ne Xhennet dhe hani lirisht nga frutat e tij kah te doni, po mos iu afroni asaj bime (peme) e te beheni zulumqare (te vetvetes suaj).”
[36] Po djalli i beri qe ata te dy te mashtrohen ne ate (peme ose Xhennetin) dhe i nxori ata nga ajo (e mire) qe ishin ne te, e Ne u thame: “Zbritni (dilni), jeni armik i njeri-tjetrit, e ju deri ne nje kohe ne toke keni vendbanim dhe defrim”
[37] E Ademi prej Zotit te vet pranoi disa fjale (lutje), prandaj Ai ia fali (gabimin), s’ka dyshim se Ai eshte Meshiruesi, Pendimpranuesi
[38] Ne u thame: “Dilni prej atyhit qe te gjithe, e juve gjithqysh do t’u arrije udhezim prej Meje, e kush pranon udhezimin Tim, per ata nuk ka as frike as qe do te brengosen”
[39] E ata qe mohuan dhe pergenjeshtruan argumentet tona, te tillet jane banues te zjarrit, ata do te jene aty pergjithmone
[40] O bijte e israilit, kujtoni (jini mirnjohes per) te mirat e Mia, te cilat ua dhurova juve dhe zbatoni premtimin qe me keni dhene Mua. Une zbatoj ate qe u premtova dhe te me keni frike vetem Mua
[41] Dhe besonie ate, qe e shpalla (Kur’anin), e qe verteton ate e keni ju e mos u beni mohues te pare te tij, dhe mos i nderroni ajetet e Mia (Kur’anin) me nje vlere te pakte, por vetem Mua te ma keni drone
[42] E mos e ngaterroni te verteten me te paverteten dhe me vetedije te fshehni realitetin
[43] Falni namazin dhe jepni zeqatin, dhe peruluni (ne ruku’) me ata qe perulen
[44] A po i urdheroni njerezit per pune te mira, e veten tuaj po e harroni? Ndersa ju e lexoni librin (Tevratin). A nuk po mendoni
[45] Kerkoni ndihme (ne te gjitha ceshtjet) me durim dhe me namaz, vertete, ajo eshte e madhe (e veshtire), por jo edhe per ata qe kane frike (Zotin)
[46] Te cilet jane te bindur se do te takojne Zotin e vet dhe se ata do t’i kthehen Atij
[47] O bijte e israilit, perkujtone dhuntine, Time, te cilen ua dhurova, dhe Une ju pata (te paret tuaj) dalluar ndaj njerezve te tjere (te asaj kohe)
[48] Dhe ruajuni nje dite kur askush askujt nuk do te mund t’i kryej asgje, kur nuk pranohet per te (jobesimtarin) ndonje ndermjetesim dhe nuk pranohet per te kompensim, e as qe do te ndihmohen ata (fajtoret)
[49] Perkujtoni edhe kur ju shpetuam prej popullit te faraonit, qe nga ai shijuat denimin me te idhet, duke ua therrur bijte tuaj, e duke ua lene gjalle grate tuaja. Ne kete torture perjetuat nje sprovim te madh nga Zoti juaj
[50] Dhe kur per ju e ndame detin, e ju shpetuam, ndersa ithtaret e faraonit i fundosem, e ju i shihnit (me syte tuaj)
[51] E kur i premtuam Musait (t’ia japim Tevratin) dyzet nete, pas tij ju (pasi shkoi ai per Tevrat) e adhuruat vicin, ju ishit demtues (te vetes suaj)
[52] Mandej edhe pas asaj ua falem (gabimin), ashtu qe te falenderoni
[53] Dhe (perkujtoni) kur ia dhame Musait librin, dalluesin ne menyre qe te udhezoheni ne rruge te drejte
[54] Dhe kur Musai popullit te vet i tha: “O populli im, me adhurimin e vicit (ne vend te Zotit), ju i bete zullum vetvetes, pra pendohuni para Krijuesit tuaj, dhe mbytne vetveten. Kjo per ju eshte me se miri te Krijuesi juaj. E Ai ua pranoi pendimin tuaj, Ai eshte meshirues, ndaj pranoi shume pendimin
[55] Dhe kur i thate: “O Musa, ne nuk te besojme ty derisa ta shohim All-llahun haptazi, e atehere juve u rrembeu rrufeja (zjarri) dhe ju e shihnit
[56] Pastaj, qe te jeni mirenjohes pas vdekjes suaj juve ju ngjallem
[57] Dhe Ne beme qe rete t’u bejne juve hije, ju furnizuam me rreshire (te embel -Manna) dhe me shkurteza (Salwa). (Ju thame) Hani nga te mirat qe ju furnizuam! (Ata nuk qene mirenjohes). Po Neve ata nuk na bene kurrfare demi, por ata demtuan vetveten
[58] E kur ju thame: “Hyni ne kete fshat (vendbanim), dhe hani ne te lirisht ku te deshironi, e hyni ne deren (e fshatit) perulur dhe thuani: “Hittatun” - ndjese, Ne ua falim mekatet tuaja, e bamiresve ua shtojme shperblimin
[59] E ata qe ishin mizore ate qe u ishte thene e ndryshuan me nje fjale tjeter, e Ne per shkak se ata kundershtuan, leshuam nga qielli Rizjan (lloj denimi) kunder atyre qe ishin mizore
[60] Dhe (perkujtoni) kur Musai kerkoi uje per popullin e tij, e Ne i thame: “Bjeri gurit me shkopin tend”, atehere nga ai gufuan dymbedhjete kroje qe secili grup e dinte vendin ku do te pinte uje. (U thame) Hani dhe pini nga begatite e All-llahut e mos vazhdoni te jeni crregullues ne toke
[61] Madje kur ju thate: “O Musa, ne nuk mund te durojme (hame) vetem nje ushqim (te njejte), lute pra Zotin tend per ne te na furnizoje me cka mbine toka prej perimeve te saj, prej trangujve, prej hudrave, prej thjerze (groshe) dhe prej qepeve te saj”! (Musai) Tha: “A kerkoni ta nderroni te miren per ate qe eshte me e thjeshte”? Zdirgjuni pra ne qytet, se aty do te keni ate qe kerkoni! E mbi ta rendoi poshtrimi dhe skamja, e ata kunder vetes shkaktuan hidherimin e All-llahut. Kjo ndodhi ngase ata mohonin argumentet e All-llahut, mbytnin pejgamberet pa kurrfare te drejte, dhe per shkak se kundershtuan dhe i kalonin kufijt ne te keqe
[62] Vertet, ata qe besuan, ata qe ishin jehudi, krishteret sabejet, kush besoi prej tyre (sinqerisht) All-llahun, dhe boten tjeter dhe beri vepra te mira, ata e kane shperblimin te Zoti i tyre. Per ta nuk ka frike as nuk kane perse te pikellohen
[63] (Perkujtoni) Kur Ne patem marre prej jush besen tuaj, ngritem mbi ju (kodren) Turin (u thame): veproni sipas atij (Tevratit) qe ua dhame me seriozitet, e mesoni ate qe eshte ne te, ashtuqe te ruheni
[64] E pas asaj (beses) ju me vone ia kthyet shpinen e po te mos ishte miresia dhe meshira e All-llahut ndaj jush, ju do te ishit prej te deshpruarve (ne te dy jeterat)
[65] Ju tanime e keni te njohur ceshtjen e atyre nga mesi juaj qe nuk respektuan (urdherin) ne te shtunen, e Ne u thame: Shnderrohuni ne majmune te perbuzur
[66] Ate (shnderrimin e tyre) e beme mase ndeshkuese per ata qe e perjetuan (me sy) dhe per te pastajshmit, por edhe si keshille per te devotshmit
[67] (Perkutjoni) Edhe kur Musai popullit te vet i tha: “All-llahu ju urdheron ta therrni nje lope! Ata thane: “A ben tallje me ne?” Ai tha: “All-llahut i mbeshtetem te me ruaj e te mos behem nga injorantet!”
[68] Ata thane: “Lute Zotin tend per ne te na sqaroje cfare eshte ajo? Ai tha: “Ai thote se ajo eshte nje lope as e vjeter (e moshuar) as e re (meshqere), eshte e mesme, zbatoni pra ate qe urdheroheni!”
[69] Ata thane: “Lute Zotin tend per ne qe te na sqaroje cfare eshte ngjyra e saj? A tha: “Ai thote se ajo eshte nje lope e verdhe, ngjyra e saj eshte e forte qe kenaqe shikuesit”
[70] Ata thane: “Lute Zotin tende per ne qe te na sqaroje cfare eshte ajo, se lopet na jane perzier (jane bere te ngjashme) e ne do te gjejme te verteten ne dashte All-llahu
[71] Ai tha: “Ai thote se ajo eshte lope jo e lodhur duke leruar token as duke ujitur bimet, ajo eshte pa te meta dhe ne te nuk ka shenje (ngjyre tjeter)!” Ata thane: “E tash na e sqarove sakte dhe e therren ate, e per pak e lane pa e kryer punen
[72] (Perkujtoni) Kur e patet mbytur nje njeri dhe u kundershtuat mes veti per te, e All-llahu eshte zbulues i asaj qe e mbanit fshehte
[73] E ne u thame: “Meshoni atij (te vdekurit) me nje pjese te saj (te lopes se therrur)!” Ja, keshtu All-llahu ngjalle te vdekurit dhe ua sqaron argumentet e veta, ashtu qe te kuptoni
[74] Edhe pas (fakteve te qarta) zemrat tuaja u bene pasandej te forta si guri, e edhe me te forta, sepse ka nga guret prej te cileve gufojne lumenj, e ka disa prej tyre qe cahen dhe prej tyre buron uje, madje ka prej tyre qe nga frika ndaj Zotit rrokullisen tatepjete (nga maja e kodres). All-llahu nuk eshte i pakujdeshem ndaj asaj qe veproni ju
[75] A shpresoni se do t’u besojne ata juve (jehudet), kur dihet se nje grup prej tyre degjuan fjalet e All-llahut, edhe pse i kishin kuptuar, e duke qene te vetedijshem (c’benin) i ndryshuan ato
[76] E kur takonin ata qe kishin besuar (muslimanet) thonin: “Ne kemi besuar! E kur vecoheshin ata mes veti thonin: “A po ju tregoni atyre (muslimaneve) per ate qe All-llahu ua shpalli juve (ne Tevrat rreth Muhammedit a. s.) qe ata para Zotit tuaj te kene argumente kunder jush. A nuk jeni duke kuptuar
[77] A thua nuk e dine ata (jehudite) se All-llahu e di ate cka e fshehin dhe ate cka e publikojne
[78] E ka disa prej tyre qe jane analfabete, nuk e kuptojne librin, por jetojne vetem ne shpresa, duke mos qene te sigurt
[79] Eshte shkaterrim per ata qe me duart e veta e shkruajne librin, e pastaj thone: “Ky eshte nga All-llahu!, e per te arritur me te nje fitim te pakte, pra eshte shkaterrim i madh per ta cka shkruan duart e tyre dhe eshte shkaterrim i madh per ta ajo cka fitojne
[80] Ata edhe thane: “Neve nuk do te na kape zjarri vetem per disa dite te numeruara!” Thuaj: “A mos keni marre prej All-llahut ndonje premtim, e All-llahu nuk e thyen premtimin e vet, ose jeni duke thene per All-llahun ate qe nuk e dini
[81] Po, (do te ju kape zjarri) ai qe ben keq dhe qe e vershojne gabimet e tij, ata jane banues te zjarrit, aty jane pergjithmone
[82] E ata qe besuan dhe bene vepra te mira, ata jane banues te Xhennetit, aty jane pergjithmone
[83] (perkujtoni) Kur Ne morem zotimin e bijve te Israilit; mos adhuroni tjeterke, pervec All-llahun, te silleni mire ndaj prinderve, ndaj te afermeve, ndaj jetimeve, ndaj miskineve (te varferve) dhe njerezve u thuani fjale te mira; faleni namazin dhe jepeni zekatin, e pastaj ju e thyet zotimin dhe pervec nje pakice prej jush, ia kthyet shpinen zotimit
[84] Dhe kur morem zotimin tuaj qe te mos derdhni gjakun tuaj, te mos deboni veten tuaj nga vendi juaj, e ju e pranuat, ndaj deshmonie
[85] Pastaj qe, ju jeni ata qe mbytni njeri-tjetrin, i deboni disa prej jush nga vendi i tyre duke bashkepunuar kunder tyre si eshte mekate e padrejte, e nese ata bien te ju ne roberi, ju jepni konpensim per (t’i liruar) ata, e debimi i tyre nga vendi eshte i ndaluar per ju. A e besoni nje pjese te librit, e tjetren e mohoni? C’mund te jete ndeshkimi ndaj atij qe punon ashtu prej jush, pos poshterim ne jeten e kesaj bote, e ne diten e gjykimit ata hidhen ne denimin me te ashper. All-llahu nuk eshte i pakujdesshem ndaj asaj qe veproni ju
[86] Te tille jane ata, qe e vleresuan jeten e kesaj bote mbi boten tjeter, andaj atyre as nuk do tu lehtesohet denimi, e as qe do te ndihmohen ata
[87] Ne i patem dhene Musait librin dhe pas tij patem derguar shume pejgambere. Isait, birit te Merjemes i dhame argumente (mrekulli) dhe e fuqizuam me (Xhibrilin) shpirtin e shenjte. E sahere qe u erdhi ndonje i derguar me cka nuk u pelqeu juve, a nuk u bete kryelarte dhe disa prej tyre i pergenjeshtruat e disa i mbytet
[88] E (jehudite e kohes se Muhammedit) thone: “Zemrat tona jane ne kellef!” Jo, por per shkak te mosbesimit te tyre, All-llahu i ka mallkuar, andaj pak jane qe besojne (ose: pak send besojne)
[89] E kur u erdhi atyre prej All-llahut libri (Kur’ani) qe eshte vertetues i atij, qe e kishin prane, e qe para se t’u vinte e kerkonin ndihmen e tij kunder mosbesimtareve, e mohuan ate (Muhammedin) qe e njihnin, kur u erdhi. Pra mallkimi i Allahut qofte kunder mosbesimtareve
[90] E shemtuar eshte ajo per cka ata e shiten vetveten. Ate qe e shpalli All-llahu te mos e besojne nga zilia, per shkak se All-llahu nga miresia e Tij t’i shpalle atij qe deshiron nga robet e vet. Andaj merituan zemerim mbi zemerim (gazep mbi gazep). Mosbesmtaret kane denim qe i poshterson
[91] Dhe kur atyre u thuhet: “Besoni ate qe e shpalli All-llahu”, ata thone: “Ne besojme ate qe na u shpall neve”, kurse e mohojme ate pas tij, edhe pse eshte vertetues i atij, qe e kane ata dhe eshte i vertet. Thuaj: “Nese jeni besimtare, pse i mbytnit me pare pejgamberet e All-llahut?”
[92] Juve u pat ardhur Musai me argumente, por pas tij ju e adhuruat vicin, pra ju ishit mizore
[93] (Perkujtoni) Kur morem premtimin tuaj dhe mbi ju ngritem kodren Tur, (u thame) merrni kete qe u dhame seriozisht dhe degjoni (respektoni). Ata thane: “Degjuam (me vesh) e kundershtuam”. E per shkak te mosbesimit te tyre, adhurimi ndaj vicit ishte perzier me gjak ne zemrat e tyre. Thuaj: “Nese jeni besimtare, besimi juaj eshte duke u udhezuar keq”
[94] Thuaj: “Nese bota tjeter (Xhenneti) te All-llahu eshte vetem per ju, edhe per njerezit e tjere, nese jeni te sinqert, kerkone vdekjen (e shkoni me shpejte)
[95] E per shkak te veprave te tyre (mekateve), ata kurr nuk e deshirojne ate. All-llahu di per zullumqaret
[96] Eshte e sigurte se njerezit me lakmues per te jetuar, ti ke per te gjetur ata (jehudite), bile edhe me lakmues se idhujtaret. Ndonjeri prej tyre deshiron te jetoje njemije vjet, por edhe sikur te jetoje, ajo (jeta e gjate) nuk do ta shpetoj ate prej denimit. All-llahu sheh cka veprojne ata
[97] Thuaj: Kush eshte armik i Xhibrilit (eshte armik i All-llahut), e ai me urdherin e All-llahut e zbriti Kur’anin ne zemren tende, qe eshte vertetues i asaj qe ishte me pare dhe udherrefyes e pergezues per besimtaret
[98] Kush eshte armik i All-llahut, i engjejve te Tij, i te derguarve te Tij, i Xhibrilit dhe i Mikailit (ai eshte mosbesimtare), All-llahu eshte pa dyshim armik i mosbesimtareve
[99] Ne te kemi shpallur ty (Muhammed) argumente te qarta dhe ato nuk i mohon askush, pervec atyre qe kane dale respektit
[100] (nuk besojne argumentet tona se) Sahere qe ata kane dhene ndonje premtim, nje grup prej tyre e hodhi ate, por shumica e tyre nuk beson
[101] E kur u erdhi atyre ndonje i derguar prej All-llahut, vertetues i asaj qe kishin ata, nje grup prej tyre te cileve iu ishte dhene libri, e hodhi pas shpine librin e All-llahut, kinse nuk dinin (asgje)
[102] (E hodhen librin e Zotit) E ndoqen ate qe thonin djajt ne kohen e sundimit te Sulejmanit. Por Sulejmani nuk ishte i pafe, djajt ishin te pafe, sepse u mesonin njerezve magjine. (Ndoqen) Edhe ate qe u zbriti ne Babil dy engjejve, Harutit dhe Marutit. E ata te dy nuk i mesonin askujt (magjine) para se t’i thonin: “Ne jemi vetem sprove, pra mos u ben i pa fe!” E, mesonin (njerezit) prej atyre dyve ate (magji) me cka ndanin burrin prej gruas se vet, por pa lejen e All-llahut me ate askujt nuk mund t’i benin dem dhe ashtu mesonin cka u sillte dem e nuk u sillte dobi atyre. E ata (jehudite) e kane ditur se ai qe (hodhi librin) e zgjodhi ate (magjine), ai ne boten tjeter nuk ka ndonje te drejte (ne meshiren e Zotit). Po ta dinin, ata se per c’ka e shiten vetveten, ajo eshte shume e keqe
[103] E sikur te kishin besuar ata dhe sikur te ishin ruajtur (prej mekateve), po te dinin, shperblimi prej All-llahut do te ishte shume me i dobishem
[104] O ju qe keni besuar, mos thuani: Raina - po thuani: Undhurna dhe respektoni! Mosbesimtaret kane denim te dhembshem
[105] As ata, ithtaret e librit qe nuk besuan, e as idhujtaret nuk duan qe juve te ju vije ndonje e mire nga Zoti juaj. Mirepo, All-llahu me meshiren e vet vecon ate qe deshiron, All-llahu eshte Zot i miresise se madhe
[106] Ne nuk abrogojme (pezullojme) asnje nga argumentet tona, apo ta hedhim ne harrese e te mos sjellim edhe me te dobishem se ai, ose te ngjashem me te. A nuk e ke ditur se All-llahu eshte i plotfuqishem per cdo send
[107] A nuk e ke ditur se vetem All-llahut i takon sundimi i qiejve e i tokes, dhe se pos All-llahut nuk keni as mbrojtes as ndihmetar
[108] A doni te pyetni te derguarin tuaj sikurse u pyet me pare Musai. Ai qe e nderron besimin me mosbesimin, ai tanime e ka humbur rrugen e drejte
[109] Shume ithtare te librit (jehudi, krishtere), edhe pasiqe iu eshte bere e qarte e verteta, nga vete zilia e tyre personale deshiruan qe pas besimit tuaj t’iu kthejne ne mosbesimtare, pra ju lini dhe largohuni prej tyre derisa All-llahu ta sjelle urdherin e vet. All-llahu ka mundesi per cdo send
[110] Kryeni faljen (namazin) dhe jepne Zeqatin, e cfardo te mire qe e pergatitni per veten tuaj, ate e gjeni te All-llahu. S’ka dyshim All-llahu percjell cdo veprim tuajin
[111] Ata edhe thane: “Kurrsesi nuk ka per te hyre kush ne Xhennet, pervec atij qe eshte jehudi ose i krishtere! Ato jane fantazi te tyre! Thuaju: “Sillni argumentin tuaj (cka thoni) po qe se jeni te drejte
[112] Nuk eshte ashtu (si thone ata), po ai qe eshte dorezuar All-llahut dhe eshte bamires, ai e ka shperblimin e vet te Zoti i tij, per ata nuk ka frike, as nuk kane pse te merziten
[113] Jehudite thane se te krishteret nuk kane te mbeshtetur ne asgje (nuk kane fe te vertete). Edhe te krishteret thane se jehudit nuk jane te mbeshtetur ne asgje, e duke qene se ata te dy palet e lexojne librin. Po keshtu si theniet e tyre, thane edhe ata qe nuk dinin (idhujtaret per Muhammedin). Po ne diten e gjykimit per ate qe ata nuk pajtoheshin, All-llahu gjykon ndermjet tyre
[114] E kush mundet te jete me mizor se ai qe ne xhamite e All-llahut pengon te permendet emri i Tij (te behet ibadet) dhe perpiqet per shkaterrimin e tyre. Atyre ndryshe nuk u takoi te hyjne vete ne to, vetem duke qene rrespektues (te tyre e jo rrenues). Ata ne kete jete kane nencmim e ne boten tjeter denim te madh
[115] Te All-llahut jane edhe (anet nga) lindja edhe perendimi, dhe kahdo qe te ktheheni, aty eshte ane e All-llahut. Vertete, All-llahu eshte i gjere (ne bujari) e i dijshem
[116] Ata (ithtaret e librit) thane: “All-llahu ka femije” I paster eshte Ai nga kjo e mete! E Tij eshte gjithcka ne qiej e ne toke, gjithcka i eshte nenshtruar Atij
[117] Ai eshte shpikes i qiejve e i tokes (pa kurrfare modeli te meparshem) e kur deshiron dicka, ai vetem i thote: “Behu!” ne ate moment behet
[118] E ata qe nuk dine (kurejshitet politeiste) thane: “Perse te mos na flase neve All-llahu, ose te na vije ndonje argument!” po keshtu, theniet e tyre ne menyre te njejte i paten perseritur edhe ata qe ishin para tyre. Te njejta jane zemrat e tyre. Ne tanime sqaruam argumentet per nje popull qe deshiron te bindet
[119] Ne te derguam ty (o Muhammed a. s.) me te Verteten (Islamin), pergezues dhe nedhir (verejtes, qortues, paralajmerues), e ti nuk je pergjegjes per banuesit e Xhehennemit
[120] As jehudite, e as krishteret kurre nuk do te jene te kenaqur me ty deri qe te pasosh fene e tyre. Thuaju: “Udhezimi i All-llahut eshte udhezim i drejte. E nese pasiqe te ka ardhur ty e verteta shkon pas mendimeve te tyre, nuk ka kush te ndihmoje e as te mbroje nga All-llahu
[121] Atyre, te cileve u dhame librin dhe te cilet e lexojne drejte ashtu si eshte, ata e besojne ate (Kur’anin). E ata qe e mohojne ate, te tillet jane ata qe deshtuan (ne dynja e ne ahiret)
[122] O bijte e israilit, kujtoni te mirat e Mia qe ua dhurova, qe ju dallova mbi njerezit tjere (te asaj kohe)
[123] Dhe ruajuni nje dite kur askush nuk do te mund ta ndihmoje tjetrin per asnje send, nuk pranohet prej askujt kompensim, nuk do t’i beje dobi askujt ndonje ndermjetesim dhe as qe do te ndihmohen (mekataret)
[124] Perkujto (O i derguar) kur Zoti i vet, Ibrahimin e provoi me disa obligime, e ai i permbushi ato, e Ai tha: “Une po te bej ty prijes (imam) te njerezimit!” Ai tha: “(ben o Zot) Edhe nga pasardhesit e mi!” (Zoti) Tha: “Miresine Time nuk mund ta gezojne mizoret!”
[125] Dhe kur shtepine (Qaben) e beme vendkthim dhe vendsigurie per njerezit, (u thame) Vendin ku qendroi Ibrahimi pranonie per vendfalje! Ibrahimin dhe Ismailin i urdheruam: ju te dy pastrone shtepine Time per vizituesit, per ata qe qendrojne aty dhe per ata qe falen aty
[126] Dhe kur Ibrahimi tha: “Zoti im, beje kete nje qytet sigurie dhe banoret e tij, qe besuan All-llahun dhe jeten tjeter, furnizoj me lloje te frutave!” Ai (All-llahu) tha: “(e furnizoj) Edhe atij qe nuk besoi do t’ia mundesoj shfrytezimin e frutave per nje kohe te shkurter, e pastaj do ta shtyej ne denimin e zjarrit, e sa perundim i shemtuar eshte ai
[127] Edhe kur Ibrahimi dhe Ismaili, duke i ngritur themelet e shtepise (Qabes luteshin): “Zoti yne, pranoje prej nesh, se me te vertete Ti je qe degjon dhe di!”
[128] Zoti yne, bena neve dyve besimtare te sinqerte ndaj Teje dhe nga pasardhesit tane, njerez te bindur ndaj Teje, na e meso manasikun (rregullat e adhurimit) dhe falna neve, vertete Ti je Falesi, Meshiruesi!”
[129] Zoti yne, dergo nder ta, nga gjiu i tyre te derguar qe t’u lexoje atyre ajetet Tua, t’u mesoje atyre librin dhe urtesine, e t’i pastroj (prej ndytesise se idhujtarise) ata. S’ka dyshim se Ti je ngadhenjyesi, i dijshmi
[130] E kush largohet prej fese se Ibrahimit pervec atij qe poshtron vetveten. Ne ate e beme te zgjedhur ne kete bote, kurse ne boten tjeter ai eshte njeri prej te larteve
[131] Kur Zoti i vet atij i tha: “Dorezohu”! Ai tha: “Iu kam dorezuar Zotit te gjithesise”
[132] E Ibrahimi i porositi bijte e tij me kete (fe), e edhe Jakubi, (u thane) “O bijte e mi, All-llahu ua zgjodhi fene (islame) juve, pra mos vdisni ndryshe, por vetem duke qene muslimane!”
[133] A ishit ju (ithtare te librit) deshmitare kur Jakubit iu afrua vdekja, e ai bijve te vet u tha: “Cka do te adhuroni pas meje”? Ata thane: “Do te adhurojme Zotin (Ilah) tend, dhe Zotin e prinderve tuaj: Ibrahimit, Ismailit, Is’hakut, Nje te Vetmin Zot dhe ne, vetem Atij i jemi dorezuar!”
[134] Ai ishte nje popull qe kaloi, atij i takoi ajo qe fitoi, e juve u takon ajo qe fituat, prandaj ju nuk jeni pergjegjes per ate qe vepruan ata
[135] Ata (ithtaret e librit) thane: “Behuni jehudi ose te krishtere, e gjeni rrugen e drejte”! Thuaj: “jo, (asnjeren) por fene e drejte te Ibrahimit qe ai nuk ishte nga idhujtaret
[136] Ju (besimtare) thuani: “Ne i besuam All-llahut, ate qe na u shpall neve, ate qe iu shpall Ibrahimit, Ismailit, Is’hakut, Jakubit dhe pasardhesve (te Jakubit qe ishin te ndare ne dymbedhjete kabile), ate qe i eshte dhene Musait, Isait dhe ate qe iu eshte dhene nga Zoti i tyre pejgambereve, ne nuk bejme dallim ne asnjerin prej tyre dhe ne vetem atij i jemi bindur
[137] Ne qofte se ata besuan ashtu sic besuat ju ata vertete kane gjetur rrugen e drejte, e nese refuzojne, atehere ata jane kundershtare (opozite), po ty (Muhammed) kunder tyre do te mjaftoje All-llahu. Ai eshte degjuesi, i dijshmi
[138] (kjo fe jona eshte) Njgyrosje e All-llahut, e kush ngjyros (me fe) me mire se All-llahu? Ne vetem ate e adhurojme
[139] Thuaj: “A doni te grindeni me ne per All-llahun, e Ai eshte Zoti yne dhe Zoti juaj dhe ne kemi vepra (shperblimin e veprave) tona, e ju keni veprat tuaja. Por ne jemi (besimtare) te sinqerte ndaj Tij
[140] A pretendoni se Ibrahimi, Ismaili, Is-haku, Jakubi dhe pasardhesit kane qene jehudi ose te krishtere? Thuaj: “A e dini ju me mire apo All-llahu? Kush eshte me mizor se ai, qe e ka deshmine e All-llahut prane veti dhe e fshehe. All-llahu nuk eshte i panjoftuar me veprimet tuaja”
[141] Ai ishte nje popull qe shkoi, te cilit i takoi ajo qe fitoi, e juve u takon ajo qe fituat, prandaj ju nuk jeni pergjegjes per ate qe ata vepruan
[142] Disa mendjelehte nga njerezit do te thone: “Cka i ktheu ata (muslimanet) prej kibles (drejtimit) ne te cilin ishin ata (Kudsi)? Thuaj: “Te All-llahut jane lindja dhe perendimi, Ai e ve ne rrugen e drejte ate qe do”
[143] Disa ashtu (sikur u udhezuam ne fene islame) Ne u beme juve nje popull te drejte (nje mes te zgjedhur) per te qene ju deshmitare (ne diten e gjykimit) ndaj njerezve, dhe per te qene i derguari deshmitar ndaj jush. E kiblen nga e cila ti u drejtove nuk e beme per tjeter, vetem se per te provuar ate qe shkon pas te derguarit, nga ai qe kthehet prapa, ndonese kjo ka qene veshtire (per disa), por jo edhe per ata qe All-llahu i drejtoi. All-llahu nuk eshte qe t’ua humbe besimin tuaj. S’ka dyshim se All-llahu eshte shume i bute dhe meshirues ndaj njerezve
[144] Ne shume here po shohim kthimin e fytyres tende kah qielli, e Ne gjithqysh do te drejtojme ty ne drejtim te nje kibleje (Qabja) qe ti e do ate. Pra kthehu anes se xhamise se shenjte (Qabes), dhe kudo qe te jeni (o besimtare) kthehuni kah ajo ane. E atyre qe u eshte dhuruar libri, ata e dine sigurisht se kjo (kthese) eshte e vertete nga Zoti i tyre. E All-llahut nuk mund t’i fshihet ajo qe veprojne ata
[145] Po edhe sikur t’u sillshe cdo lloj argumenti atyre qe u eshte dhene libri, ata nuk pasojne kiblen tende, e as ti nuk do te pasosh kiblen e tyre, po asnjera pale nuk do ta pasoje kiblen e tjetres. E pas dijes, e cila te ka ardhur, po e zeme se ishe vene pas deshirave te tyre, atehere ti do te ishe mizor
[146] Atyre qe u kemi dhene librin, ata e njohin ate (Muhammedin) sic i njohin bijte e vet, e nje grup prej tyre edhe pse e dine kete, jane duke e fshehur te verteten
[147] E verteta eshte nga Zoti yt, pra kurrsesi mos u be nga ata qe dyshojne
[148] Secili (popull) ka nje ane, te ciles ai i kthehet, ju shpejtoni kah punet e mbara, kudo qe te jeni All-llahu ka per t’ju tubuar te gjitheve, All-llahu ka fuqi per cdo send
[149] Kahdo qe te shkosh ktheje fytyren tende kah ana e xhamise se shenjte, kjo eshte e vertete nga Zoti yt. All-llahu percjell gjithcka veproni ju
[150] Dhe kahdo qe te dalesh, ktheje fytyren tende kah ana e xhamise se shenjte (Qabja) dhe kudo qe te gjendeni ktheni fytyrat tuaja kah ana e saj, ashtu qe njerezit mos te kene argument kunder jush, pervec atyre qe jane mizore nga ata (qe nga inati nuk pranojne kurrfare fakti), por mos ia keni friken atyre, frikesohuni prej Meje (e bera kete) qe te gjeni rrugen e drejte dhe qe te plotesoje miresine Time ndaj jush
[151] (sikurse plotesova miresine Time ndaj jush) Ashtu sic derguam nga gjiu i juaj te derguar t’u lexoje ajetet Tona, t’ju pastroje, e t’ju mesoje librin dhe traditen, e edhe t’ju mesoje ate qe nuk e dinit
[152] Pra me kujtoni Mua, Une ju kujtoj juve, Me falenderoni e mos Me mohoni
[153] O ju qe keni besuar, kerkoni ndihme me durim e me te falur, se vertete All-llahu eshte me durimtaret
[154] E per ata qe u mbyten ne rrugen e All-llahut mos thoni: “Jane te vdekur”, Jo, ata jane te gjalle, por ju nuk kuptoni
[155] Ne do t’ju sprovojme me ndonje frike, me uri, me ndonje humbje nga pasuria e nga jeta e edhe nga frytet, por ti pergezoji durimtaret
[156] Te cilet, kur i godet ndonje e pakendeshme thone: “Ne jemi te All-llahut dhe ne vetem te Ai kthehemi!”
[157] Te tillet jane ata qe kane bekime prej Zotit te tyre dhe meshire dhe te tillet jane ata te udhezuarit
[158] “Safa” dhe “Merve” jane nga shenjat (per adhurim) e All-llahut, e kush e mesyen shtepine per haxh (Qaben per haxh), ose per umre (vizite jashte kohes se haxhit), nuk eshte mekat per te t’i vizitoje ato dyja (te ece ne ato dy vende). E kush ben ndonje te mire nga vullneti (jo obliguese), s’ka dyshim se All-llahu eshte shperblyes i gjithdijshem
[159] Ata, te cilet fshehin argmentet dhe faktet qe Ne i shpallem, e pasi qe ato ua sqaruam njerezve ne librin, te tillet i mallkon All-llahu, i mallkojne edhe ata qe mallkojne
[160] Pervec atyre qe pendohen, qe permiresohen dhe qe u shpjegojne njerezve, (te verteten), te tilleve ua pranoj pendimin, se Une pranoj shume pendimin, jam meshirues
[161] Ata, te cilet mohuan dhe vdiqen si pabesimtare, kunder tyre eshte mallkimi i All-llahut, i engjejve dhe i te gjithe njerezve
[162] Ata pergjithmone jane aty (ne zjarre), as nuk u lehtesohet denimi, as nuk u jepet afat
[163] Zoti juaj (qe meriton adhurim) eshte nje, All-llahu, nuk ka zot pos Atij qe eshte meshireplote, gjithnje meshiron
[164] Eshte fakt se ne krijimin e qiejve e te tokes, ne nderrimin e nates e te dites, te anijes qe lundron ne det qe u sjell dobi njerezve, ne ate shi qe e leshon All-llahu prej se larti e me te ngjall token pas vdekjes se saj dhe perhape ne te nga cdo lloj gjallese, ne qarkullimin e ererave dhe reve te nenshtruara mes qiellit e tokes, (ne te gjitha keto), per nje popull qe ka mend ka argumente
[165] E nga njerezit ka asish qe ne vend te All-llahut besojne idhujt, qe i duan (i madherojne) ata, sikur (qe besimtaret e vertete e duan) All-llahun, po dashuria e atyre qe besuan All-llahun eshte shume me e forte. E sikur qe dinin ata qe bene mizori se kur do ta shohin denimin (ne boten tjeter), do te binden se e tere fuqia i takon vetem All-llahut (e jo idhujve) dhe se All-llahu eshte ndeshkues i rrepte
[166] Dhe (sikur te shihnin) kur do te largohen ata qe u prinin atyre qe i ndiqnin (paria largohet prej atyre qe u shkuan pas), e te gjithe e shohin denimin dhe keputen lidhjet e tyre
[167] E Ata, te cilet u paten shkuar pas do te thone: “Ah, sikur te na lejohej nje kthim (ne dynja) e te largohemi prej tyre (prijesve) sic u larguan ata tash prej nesh!” Keshtu All-llahu do t’ju paraqese veprat qe jane deshprim per ta, e ata nuk kane te dale prej zjarrit
[168] O ju njerez, hani nga ajo qe eshte ne toke e qe eshte e lejuar dhe e mire, e mos shkoni hapave te djallit se ai eshte armik i hapet i juaji
[169] Ai ju urdheron vetem me te keqia e turpesi, dhe ju shtyen te thoni per All-llahun ate qe nuk e dini
[170] E kur u thuhet atyre (idhujtareve): “Pranoni ate qe All-llahu e shpalli!” Ata thone: “Jo, ne ndjekim ate rruge ne te cilen i gjetem prinderit tane!” Edhe sikur prinderit e tyre te mos jene udhezuar ne rrugen e drejte (ata do t’i pasonin)?”
[171] Shembulli i (i thirresit te) atyre qe nuk besuan eshte sikurse i atij (bariut) qe u leshon britme atyre (bagetive) qe nuk degjojne tjeter vetem se britme e ze (e nuk kuptojne). Ata jane te shurdher, memece e te verber, ata nuk kuptojne
[172] O ju qe besuat, hani nga te mirat qe u kemi dhene, dhe falenderoni All-llahun, nese jeni qe vetem Ate e adhuroni
[173] (All-llahu) Ua ndaloi juve vetem te ngordhten, gjakun, mishin e derrit dhe ate qe therret (ngritet zeri me te) jo ne emer te All-llahut. E kush shtrengohet (te haje nga keto) duke mos tepruar, per te nuk eshte mekat. Vertete All-llahu fale, eshte meshirues
[174] Ata qe fshehin nga libri ate qe shpalli All-llahu dhe per te fitojne shume te pakte, ata ne barqet e tyre fusin vetem zjarr. Atyre All-llahu nuk do t’u flase ne diten e gjykimit dhe as nuk i shfajson ata, por per ta pason denimi i rende e i padurueshem
[175] Ata jane qe ne vend te udhezimit e moren humbjen dhe denimin ne vend te shpetimit. Sa te durueshem qenkan ata ndaj zjarrit
[176] Ate (denim) per shkak se All-llahu e zbriti librin (Tevratin), me sqarim te drejte, e ata qe bene ndryshime ne librin, jane ne nje percarje te larget nga e verteta
[177] Nuk eshte tere e mira (e kufizuar) te ktheni fytyrat tuaja kah lindja ose perendimi, por miresi e vertete eshte ajo e atij qe i beson All-llahut, dites se gjykimit, engjejve, librit, lajmetareve dhe pasurine qe e do, ua jep te afermve, bonjakeve, te verferve, udhetareve, lypesve dhe per lirimin e roberve, dhe ai qe e fal namazin, e jep zeqatin, dhe ata qe kur premtojne e zbatojne, dhe te durueshmit ne skamje, ne semundje dhe ne flaken e luftes. Te tillet jane ata te sinqertit dhe te tillet jane ata te devotshmit
[178] O ju qe besuat, u eshte bere obligim gjurmimi per denim per mbytje: i liri per te lirin, robi per robin, femra per femren. Kurse atij qe i falet dicka nga vellau i vet atehere ajo le te percillet (e atij qe e fal) kuptueshem dhe shpagimi (nga dorasi) atij le t’i behet me te mire. kjo eshte nje lehtesim dhe meshire prej Zotit tuaj. E kush tejkalon pas ketij (pajtim), ai ka nje denim te idhet
[179] O ju te zotet e mendjes, kjo mase e denimit eshte jete per ju, ashtu qe te ruheni (nga mbytja e njeri tjetrit)
[180] Kur ndonjerit prej jush i eshte afruar vdekja, nese le pasuri pas vete, testamenti (vasijeti) per prinderit dhe per te afermit u eshte bere juve obligim, por ashtu sic eshte drejte. Per ata qe jane te devotshem kjo eshte detyre qe lypet kryer
[181] Kush ben ndryshimin e tij pasi qe ta kete degjuar (ditur) ate, mekati per te u takon atyre qe ndryshojne. All-llahu degjon dhe di
[182] E kush frikesohet prej testamentuesit se gabimisht po largohet nga drejtesia, ose qellimisht do te beje mekat, ai qe ben pajtim ndermjet tyre, ai nuk ka mekat. Vertete All-llahu shume fale dhe shume meshiron
[183] O ju qe besuat, agjerimi (saum) u eshte bere obligim sikurse qe ishte obligim edhe i atyre qe ishin para jush, keshtu qe te beheni te devotshem
[184] (jeni te obliguar per) Dite te caktuara, e kush eshte i semure prej jush ose eshte ne udhetim (e nuk agjeroi), atehere ai (le te agjeroje) me vone aq dite. E ata qe i rendon ai (nuk mund te agjerojne), jane te obliguar per kompenzim, ushqim (ditor), i nje te varferi ai qe nga vullneti jep me teper, ajo eshte aqe me mire per te. Mirepo, po qe se dini, agjerimi eshte me i mire per ju
[185] (ato dite te numeruara jane) Muaji i Ramadanit qe ne te (filloi te) shpallet Kur’ani, qe eshte udherefyes per njerez dhe sqaruesi i rruges se drejte dhe dallues (i te vertetes nga genjeshtra). E kush e perjeton prej jush kete muaj, le te agjeroje, ndersa kush eshte i semure ose ne udhetim, le te agjeroje aqe dite nga ditet e mevonshme. All-llahu me kete deshiron lehtesim per ju, e nuk deshiron veshtersim per ju. (te agjeroni ditet e leshuara me vone) Qe te plotesoni numrin, te madheroni All-llahun per ate se u udhezoi dhe qe te falenderoni
[186] E kur robet e Mi te pyesin ty per Mua, Une jam afer, i pergjigjem lutjes kur lutesi me lutet, pra per te qene ata drejt te udhezuar, le te me pergjigjen ata Mua dhe le te me besojne Mua
[187] Naten e agjerimit u eshte lejuar afrimi te grate tuaja, ato jane prehje per ju dhe ju jeni prehje per ato. All-llahu e di se ju e keni mashtruar vetveten, andaj ua pranoi pendimin tuaj dhe ua fali gabimin. Tash e tutje bashkohuni me to dhe kerkoni ate qe ua ka caktuar All-llahu dhe hani e pinin derisa qarte te dallohet peri i bardhe nga peri i zi ne agim, e pastaj agjerimin plotesojeni deri ne mbremje. E kur jeni te izoluar (ne i’tikafe) ne xhamia, mos t’u afroheni atyre (per maredhenie intime). Keto jane dispozitat e All-llahut, pra mos i kundershtoni. Ja keshtu, ne kete menyre All-llahu ua sqaron njerezve argumentet e veta qe ata te ruhen
[188] Dhe mos e hani pasurine e njeri- tjetrit ne menyre te palejuar, e as mos u paraqitni me te (me ryshfet) te gjyakatesit per te grabitur ne menyre te padrejte nje pjese te pasurise se njerezve, kur ju e dini (se pa te drejte po e hani ate)
[189] Te pyesin ty per henen e re (dhe fazat e saj) Thuaj: “Ato jane percaktime te kohes pre njerezi dhe per haxh. Nuk eshte miresi te hyni nga mbrapa ne shtepite por eshte miresi kush ruhet (nga te keqiat). Ne shtepia hyni kah dyert e tyre dhe kinie frike All-llahun qe ashtu te gjeni shpetim
[190] Dhe luftoni ne rrugen e All-llahut kunder atyre qe ju sulmojne e mos e teproni se All-llahu nuk i do ata qe e teprojne (e fillojne luften)
[191] Dhe luftoni ata kudo qe t’i zini, deboni prej vendit ata sikurse ju perzuan ata juve. Fitneja eshte me e rende se vrasja. Mos i luftoni ata prane xhamise se shenjte (Mesxhidul-Haram) deri qe ata t’ju luftojne juve aty, e nese ju sulmojne, atehere sulmoni edhe ju ata. I ketille eshte ndeshkimi ndaj pabesimtareve
[192] Dhe nese heqin dore, pra All-llahu eshte Mekatfalesi, Meshiruesi
[193] Vritni ata derisa te zhduket fitneja dhe te aplikohet feja vetem per All-llahun. E ne qofte se ndalen (nga propaganda dhe lufta), atehere lereni armiqesine, pervec atyre qe jane zullumqare
[194] Muaji i shenjte (i sivjetit) eshte per muajin e shenjte (te vjetit), e shenjterite (shkelja e tyre) jane mase ndeshkuese. Pra, kush ju sulmon juve, kthenia sulmin atij edhe ju po ne ate mase dhe kini frike nga All-llahu e ta dini se All-llahu eshte me te devotshmit
[195] Dhe jepni per nje rruge te All-llahut e mos hidhni veten ne rrezik dhe beni mire, se me te vertete All-llahu i do bamiresit
[196] E kryenie haxhin dhe umren per hir te All-llahut, po ne qofte se pengoheni, atehere (therrni per kurban) cka t’ju vije me lehte prej kurbaneve, e mos i rruani kokat tuaja derisa te arrije kurbani vendin e caktuar. Po kush eshte prej jush i semure ose ka mundim koke (e rruhet para kohe) kompensim eshte: agjerim, sadaka ose kurban. E kur jeni te sigurt, ai qe bene umren para haxhit (duhet therre) nje kurban qe i vjen me lehte, mirepo nese nuk ka, le te agjeroj tri dite gjate haxhit e shtate dite kur te ktheheni, keto jeni dhjete dite te plota. Ky eshte rregull per ata qe nuk kane familjen prane xhamise se shenjte. Pra kinie dro All-llahun dhe dine se All-llahu eshte ndeshkues i rrepte
[197] Haxhi eshte ne muajt e caktuar e kush ben (ia fillon te zbatoje) haxhin ne keta muaj, nuk duhet afruar gruas, nuk ben te merr neper kembe dispozitat e sheriatit, as nuk duhet shkaktuar grindje. All-llahu di per ate qe e punoni nga e mira. Dhe pergatituni me furnizim (per rruge), e furnizimi me i mire eshte devotshmeria, e ju te zotet e mendjes keni drone Time
[198] Nuk eshte mekat per ju te kerkoni begati nga Zoti juaj (te beni ndonje tregti gjate haxhit). E kur te derdheni (hiqeni) prej Arafatit, permendeni All-llahun ne vend te shenjte (Muzdelife), permendeni Ate, ashtu si u ka udhezuar Ai, sepse me pare ishit te humbur
[199] Pastaj zdirgjuni andej kah zdirgjen njerezit, kerkoni All-llahut falje, se All-llahu fal e eshte meshirues
[200] E kur t’i kryeni detyrat tuaja, permendeni All-llahun sikurse i perkujtoni prinderit tuaj, bile permendeni edhe me forte. Ka disa prej njerezve qe thone: “Zoti yne, na jep Ti neve ne kete bote!” per te nuk ka asgje ne boten tjeter
[201] E, ka prej tyre asish qe thone: “Zoti yne na jep te mira ne kete jete, te mira edhe ne boten tjeter, dhe na ruaj prej denimit me zjarr!”
[202] Te tillet e kane shperblimin nga ajo qe e fituan. All-llahu eshte i shpejte ne llogari
[203] All-llahun permendeni ne ditet e caktuara (ne ditet e bajramit). Kush ngutet (te largohet prej Mines) per dy dite, nuk ben mekat, po edhe ai qe e shtyen (edhe per nje dite) nuk bene mekat, keto rregulla jane per ate qe don te jete i perpiket. Pra, kini kujdes All-llahun dhe dine se ju, te Ai tuboheni
[204] Ka ndonje nga njerezit qe fjala e tij te mahnit, por vetem ne kete bote (pse ne boten tjeter gjykon Ai qe e di te fshehtat), dhe per ate qe ka ne zemren e tij, e paraqet All-llahun deshmues, e ne realitet ai eshte kundershtari me i rrepte
[205] E posa te kthehet, ai ne toke vepron te beje shkaterrim ne te, te asgjesoje te korrat (mbjelljet) dhe gjallesat. E All-llahu nuk e do crregullimin (fesadin)
[206] Dhe kur i thuet atij: “Kij frike All-llahun!”, ate e kap eufori per pune mekati. Shtrat i shemtuar eshte ai qe i takon atij (Xhehennemi)
[207] Ka nga njerezit, i cili per hire te All-llahut e flijojne vetveten, e edhe All-llahu eshte shume i meshirshem per robte e vet
[208] O ju qe besuat, hyni ne islamizmin e teresishem (Perqafoni fene islame ne teresi), e mos ndiqni rrugen e djallit, sepse ai eshte armik i juaji i hapet
[209] E nese devijoni pasi u kane ardhur argumentet e qarta, ta dini pra se All-llahu eshte i plotefuqishem, i vetedijshem
[210] Ata nuk jane duke pritur tjeter, por vetem t’u vije All-llahu (urdheri i All-llahut ne diten e gjykimit) nen hije te reve, (t’u vijne) engjejt dhe ceshtja te jete e kryer (kush per Xhennet e kush per Xhehennem). Vetem te All-llahu eshte fundi i te gjitha ceshtjeve
[211] Pyeti bijte e Israilit, se sa argumente te carta u kemi dhene atyre (dhe nuk besuan). E kush e nderron te miren e All-llahut pasi qe t’i ka ardhur ajo, s’ka dyshim se ndeshkimi i All-llahut eshte i ashper
[212] Atyre qe nuk besuan, u eshte bere e hijshme jeta e kesaj bote dhe bejne tallje me ata qe besuan. Po ata qe u ruajten (besimtaret) ne diten e kijametit. All-llahu i jep (shperblim) pa mase atij qe e do
[213] Njerezit ishin nje popull (te fese se natyrshme islame) e (kur u percane) All-llahu dergoi pejgamberet pergezues dhe qortues, dhe atyre Ai u zbriti edhe librin me fakte te sakta per te gjykuar ne ate qe u kundershtuan vetem ata qe kishin liber (ithetaret e librit). E perpos atyre qe iu kishte dhene ai (libri) dhe u kishin ardhur argumente te qarta, nuk kundershtoi kush ne te (ne librin), po edhe ate (kundershtim e bene), nga zilia ndermjet tyre, mirepo All-llahu me meshiren e Tij i udhezoi ata qe besuan te e verteta e asaj per cka ishin kundershtuar. All-llahu e vene ne rruge te drejte ate qe deshiron
[214] Po ju menduat se do te hyni ne Xhennet, pa u provuar edhe ju me shembullin e atyre qe ishin para jush, te cilet i paten goditur skamjet e vuajtjet dhe qene tronditur, sa qe i derguari thoshte, e me te edhe ata qe kishin besuar: “Kur do te jete ndihma e All-llahut?” Ja (u erdhi ndihma) vertete ndihma e All-llahut eshte afer!”
[215] Te pyesin se cdo te japin. Thuaj: “Ate qe jepni per te afermit, per bonjaket, per te varferit, per gurbetcinjte. E cdo te mire qe punoni, s’ka dyshim se All-llahu e di
[216] Juve u eshte bere obligim kitali (xhihadi), ndonese ju e urreni ate. Por mund qe ju ta urreni nje send, e ai eshte shume i dobishem per ju, dhe mund qe ju ta doni nje send, e ai eshte dem per ju. All-llahu di, e ju nuk dini
[217] Te pyesin per luften ne muajin e shenjte, thuaj: “Lufta ne te eshte e madhe (mekat i madh), por pengimi nga rruga e All-llahut, mosbesimi ndaj Tij, pengimi nga xhamia e shenjte (Qabja) dhe debimi i banoreve te saj nga ajo, jane mekate edhe me te medha te All-llahu. E fitneja eshte edhe me e madhe se mbytja. Ata do t’u luftojne juve vazhdimisht per t’ju zbrapsur, nese munden, nga feja juaj. E kush zbrapset prej jush nga feja e tij dhe vdes si pabesimtar, ata i kane zhdukur veprat e veta ne kete jete dhe ne jeten tjeter. Te tillet jane banore te zjarrit dhe ne te do te qendrojne perjetshem
[218] Ata te cilet besuan, ata qe u shperngulen dhe luftuan ne rrugen e All-llahut, ata meritojne te shpresojne ne meshiren e Tij. All-llahu fale shume dhe eshte meshirues
[219] Te pyesin ty per veren dhe bixhozin. Thuaj: “Qe te dyja jane mekat i madh, e ka edhe dobi ne to (te pakta) per njerez, por demi i tyre eshte me i madh se dobia e tyre. Te pyesin ty edhe se c’do te japin. Thuaj: “Tepricen!” Keshtu ua sqaron All-llahu juve argumentet ashtu qe te mendoni (cka eshte mire e cka eshte keq)
[220] (te mendoni) Per kete bote dhe per boten tjeter. Dhe te pyesin ty per bonjaket. Thuaj: “Po t’i ndihmoni ne punet e tyre eshte me mire, e nese i perzieni (pasurin e tyre me tuajen), ata jane vellezerit tuaj. All-llahu di te dalloje qellimkeqin nga qellimmiri. E sikur te deshironte All-llahu do t’ju rendoje. All-llahu eshte me i fuqishem, me i urti
[221] Mos u martoni me idhujtare deri qe ato te besojne (Zotin). Nje roberesh besimtare eshte me e vlefshme se nje idhujtare, edhe nese ajo (idhujtarja) ju mahnite. Mos u martoni as me idhujtare deri qe ata te besojne (Zotin). Nje rob besimtar eshte me i vlefshem se idhujtari edhe nese ai ju mahnit. Ata ju ftojne per ne zjarr, e All-llahu me meshiren e vet ju fton per ne Xhennet, per ne shpetim dhe u sqaron njerezve argumentet e veta, ashtu qe ata te perkujtojne
[222] Te pyesin ty per menstruacionin (hajdin). Thuaj: “Ajo eshte gjendje e neveritur, andaj largohuni prej grave gjate menstruacionit dhe mos iu afroni atyre (per maredhenie) derisa te pastrohen. E kur te pastrohen, atehere afrohuni atyre ashtu sic u ka lejuar All-llahu. All-llahu i do ata qe pendohen, dhe ata qe ruhen prej puneve te ndyta e te neveritshme
[223] Grate tuaja jane vendmbjellje e juaj, afrohuni vendmbjelljes suaj si te deshironi, por pergatitni per veten tuaj, dhe kinie frike All-llahu, e ta dini se fundi juaj eshte te Ai, e besimtareve jepu myzhde
[224] E mos e beni All-llahun peng te betimeve tuaja (kur betoheni ne Te), kur doni te beni vepra te mira, te silleni mire dhe te beni pajtim ndermjet njerezve. All-llahu degjon te gjitha dhe i di
[225] All-llahu nuk ju merr ne pergjegjesi per betimet tuaja te paqellimta, por ju merr per ato qe i beni qellimisht me gjithe zemer. All-llahu eshte i bute dhe fale shume
[226] Ata qe betohen se do te largohen prej grave te tyre (te mos bejne kontakt me to), afati i pritjes eshte kater muaj. Ne qofte se kthehen ata (heqin dore nga betimi), s’ka dyshim All-llahu ben falje dhe meshiron
[227] E ne qofte se ata kane vendosur per shkurorezim, All-llahu degjon (fjalet e tyre) i di (qellimet e tyre)
[228] E ato gra qe jane shkurorezuar jane te obliguara te presin tri menstruacione. Nese ato i besojne All-llahut dhe dites se mbrame, atyre nuk u lejohet te fshehin ate qe All-llahu krijoi ne mitrat e tyre. E burrat e tyre kane me shume te drejta qe gjate asaj kohe, nese duan pajtim, t’i rikthejne ato. Edhe atyre (grave) u takon e drejta sikurse edhe pergjegjesia ne bashkeshortesi, e burrave u takon nje perparesi ndaj tyre. All-llahu eshte i gjithfuqishem, i urtie
[229] Leshimi (pas se cilit mund te behet rikthimi) eshte dy here, e (pastaj) ose jete e njerezishme (bashkeshortore) ose shkurorezim me mirekuptim. E juve (burrave) nuk u lejohet t’u merrni asnje send nga ajo qe u keni dhuruar (si niqah), vetem nese qe te dy frikesoheni se nuk do te mund t’i ruajne dispozitat e All-llahut (ne bashkeshortesi). E nese keni frike se ata te dy nuk do te mund t’i ruajne dispozitat e All-llahut, atehere per ate, me cka ajo ben kompensim per shkurorezim (hule), per ata te dy nuk ka mekate. Keto jane dispozita te All-llahut, pra mos i kundershtoni, sepse kush i tejkalon dispozitat e All-llahut, pikerisht te tillet jane zullumqaret
[230] E ne qofte se ai (burri) e leshon ate (per here te trete), pas atij (leshimi) nuk lejohet me derisa te martohet ajo per nje burre tjeter. E nese ai (burri i dyte) e leshon ate, atehere per ata dy, po qe se mendojne se do t’i zbatojne dispozitat e All-llahut, nuk ka pengese te rikthehen (ne bashkeshortesi). Keto jane dispozita te All-llahut qe ia sqaron nje populli qe kupton
[231] E kur t’i keni leshuar grate dhe ato i afrohen afatit te tyre, atehere ose mbani si duhet, ose i leni si duhet (te kryejne fatin), e mos i mbani sa per t’i demtuar, e te beheni te padrejte. E kush ben ate, ai e ka demtuar vetveten. Dispozitat e All-llahut mos i merrni per shaka. Perkujtoni te mirat e All-llahut, ndaj jush edhe ate qe ju shpalli Kur’ani dhe dispozitat e sheriatit me te cilat ju udhezon, dhe keni frike All-llahun e dine se All-llahu eshte i gjithdijshem per cdo send
[232] Dhe kur i leshoni grate, e ato e permbushin afatin e tyre (te pritjes), nese pelqejne mes vete ashtu si kerkojne rregullat, mos i pengoni qe te martohen per burrat e tyre. Me kete keshillohet ai qe prej jush e beson All-llahun dhe boten tjeter, kjo eshte me e dobishme per ju, me e paster, se All-llahu e di, e ju nuk e dini
[233] Nenat, ato qe duan ta plotesojne gjidhenien, jane te obliguara t’u japin gji femijeve te vet dy vjet te plota. I ati i femijes eshte i obliguar per furnizim dhe veshmbathjen e tyre (gruas) ashtu si eshte rregulli. Askush nuk ngarkohet me teper, vetem aq sa ka mundesin e tij. Asnje nen nuk ben te demtohet me femijen e saj, e as babai me femijen e tij. Po ashtu eshte i obliguar edhe trashegimtari (i femijes). E nese pas nje konsultimi dhe pelqimi (prinderit) shfaqin deshiren per nderprerjen (me heret) e gjinit, nuk eshte ndonje mekat per ta. Nese ju baballaret) per femijen tuaj deshironi gjidhenese tjeter me kusht qe pagesen t’ia beni ne menyre te duhur, nuk eshte ndonje mekat. Kini frike nga All-llahu dhe dine se All-llahu sheh cka punoni
[234] E ata qe vdesin dhe lene gra pas vete, ato (grate) presin kater muaj e dhjete dite. E kur ta kryejne ato afatin e tyre, nuk eshte mekat per ju (familja kujdestare) per ate qe bejne ato ne menyre te njerezishme me veten e tyre. All-llahu hollesisht e di cka veproni
[235] Paraqitja juaj per martese ndaj grave (qe kane kryer afatin e tyre), ne menyre te terthorte, ose mbajtja fshehte ne veten tuaj, nuk eshte mekat per ju. All-llahu e di se ju do t’ua permendni atyre (deshiren per martese), por kursesi mos u premtoni atyre fshehtazi (dic tjeter), perpos t’u thoni fjale te lejuara. Dhe mos vendosni lidhjen e kurores derisa te perfundoje afati i caktuar. Ta dini se All-llahu e di cka fshehni ne vete, pra kini frike prej Atij, dhe dine se All-llahu shume fale eshte i bute
[236] Nuk eshte mekat per ju nese i leshoni grate pa pasur kontakt (martese) me to dhe para se t’u caktoni atyre ndonje caktim (kurore-nikah), po pajisni ato (me ndonje pajisje), pasaniku sipas mundesise se tij dhe i varferi sipas mundesise se tij. Nje pajisje e zakonshme eshte obligim per bemiresit
[237] E nese i leshoni ato para se te kontaktoni, por u keni pas caktuar atyre nje caktim (kurores), atehere duhet t’u jepni gjysmen e asaj qe e keni caktuar, pervec nese ju falin ose ju fale ai ne duart e te cilit eshte lidhja e kurores. E te falni (burra ose gra) eshte me afer devotshmerise, e mos e harroni bamiresine ndermjet jush. Vertete, All-llahu sheh ate qe veproni
[238] Vazhdoni rregullisht namazet (faljet), e edhe ate namazin e mesem, dhe ndaj All-llahut te jeni respektues (ne namaze)
[239] E nese keni frike (nga armiku), atehere fauni duke ecur ose duke kaloruar, por kur te jeni te siguruar, perkujtoni (me namaz) All-llahun ashtu si u mesoi Ai per ate qe ju nuk dinit
[240] Ata qe vdesin nga mesi i juaj dhe lene pas vete gra, le te testamentojne (lene porosi) per grate e tyre, furnizimin per nje vjet, duke mos i nxjerre prej shtepise. E nese (me deshiren e vet) dalin, nuk eshte mekat per ju per ate pune te lejueshme qe bejne ato me vetveten. All-llahu eshte me i fuqishmi, me i dituri
[241] Per te devotshmit eshte obligim qe edhe per grate e leshuara te bejne nje furnizim te zakonshem
[242] Keshtu, qe t’i kuptoni, All-llahu ua shpjegon argumentet e veta
[243] A nuk di per ata, te cilet nga frika prej vdekjes u larguan prej atedheut te vet, e te cilet ishin me mijera, e All-llahu atyre u tha: “Vdisni!” (ata vdiqen) Pastaj i ngjalli. All-llahu eshte shume bamires per njerez, por shumica e njerezve nuk jane mirenjohes
[244] Luftoni per hire te All-llahut, ete dini se All-llahu degjon, di
[245] Kush eshte ai qe i huazon All-llahut nje hua te mire, e Ai t’ia shtoje atij shumefish Ate? All-llahu shtrengon (varferon) dhe cliron (begaton) dhe kthimi juaj eshte vetem te Ai
[246] A nuk ke marre vesh per parine e bijeve te israilit pas Musait? Kur i paten thene nje te derguarit te tyre (Shem’unit): “Cakto per neve nje sundues e te luftojme ne rrugen e All-llahut!” Ai (pejgamberi) tha: “A mund te ndodhe qe nese lufta u behet obligim ju te mos luftoni!” ata thane: “E c’kemi ne qe te mos luftojme ne rrugen e All-llahut, kur dihet se ne jemi debuar nga atdheu dhe bijt tane?” E kur u obliguan me lufte, pervec nje pakice prej tyre, ata u zbrapen. All-llahu eshte i njohur per punet e zullumqareve
[247] Pejgamberi i tyre u tha: “All-llahu caktoi sundues tuajin Talutin” Ata thane: “Si mund te jete ai sundues yni, kur ne kemi me shume merite se ai per sundim, madje ai edhe nuk eshte i pasur? Ai tha: “All-llahu zgjodhi ate sundues tuajin dhe e pajisi me dituri te gjere e me fuqi trupore!” All-llahu ia jep sundimin e vet atij qe do, All-llahu eshte dhurues i madh, i dijshem
[248] Lajmetari i tyre u tha: “Shenje e sundimit te tij eshte qe t’ju sjelle arken, qe e bartin engjejt, dhe qe ne te gjeni qetesim (shpirteror - Sekine) nga Zoti juaj e, edhe dicka qe ka mbetur nga thesari i familjes se Musait dhe Harunit. S’ka dyshim se ky, po qe se jeni besimtare, eshte nje fakt per ju”
[249] E kur doli (prej qytetit) Taluti me ushtrine, tha: “All-llahu do t’ju sprovoje me nje lume, e ai qe pi prej atij, ai nuk eshte me mua, e kush nuk shijon ate, ai eshte me mua, pervec atij qe me doren e vet e pi nje grusht?” Mirepo, me perjashtim te nje pakice prej tyre, te tjeret pine nga ai. E kur e kaloi ai (taluti) ate se bashku me te edhe ata qe ishin besimtare thane: “Ne sot nuk kemi fuqi kunder Xhalutit dhe ushtrise se tij!” Po ata qe ishin te bindur se do ta takonin All-llahun thane: “Sa e sa grupe te vogla me deshiren e All-llahut kane triumfuar ndaj grupeve te medha!” All-llahu eshte me durimtaret
[250] E kur dualen perballe Xhalutit dhe ushtrise se tij, thane: “Zoti yne! na dhuro durim! na i perforco kembet tona dhe na ndihmo kunder pabesimtareve
[251] Me ndihmen e All-llahut i thyen ata, e Davudi e mbyti Xhalutin dhe All-llahu i dha atij (Davudit) sundimin dhe hikmetin (urtesine, nubuwetin) dhe e mesoi ate per cdo gje qe deshi. Dhe sikur All-llahu te mos i mbronte njerezit me disa prej disa te tjereve, do te shkaterrohej toka, po All-llahu eshte bamires i madh ndaj njerezimit
[252] Keta jane argumente te All-llahut, po t’i lexojme ty me saktesi, e s’ka dyshim se ti (Muhammed) je prej te derguarve
[253] Keta (per te cilet te rrefyem) jane te derguarit, disa prej tyre i dalluam nga te tjeret, prej tyre pati qe All-llahu u foli, disa i ngriti ne shkalle me te larte, Isait, birit te Merjemes i dhame argumente dhe e perfocuam me shpirtin e shenjte (Xhibrilin). E sikur te donte All-llahu, nuk do te mbyteshin ndermjet vete ata (populli) qe ishin pas tyre, pasi qe atyre u paten zbritur argumentet, por ata megjithate u percane. E pati prej tyre qe besuan dhe pati te tille qe nuk besuan, e sikur te deshironte All-llahu ata nuk do te mbyteshin, por All-llahu punon cka deshiron
[254] O ju qe keni besuar, para se te vije nje dite kur nuk do te kete as shitblerje, as miqesi, e as ndermjetesi, jepni nga ajo me cka Ne u furnizuam juve. Pabesimtaret jane mizore
[255] All-llahu - s’ka zot pos Tij. I Gjalli, Vigjiluesi. Nuk e ze te koturit, e as gjumi. E Tija eshte c’ka ne qiej dhe c’ka ne toke. Kush mund te ndermjetesoje te Ai, pos me lejen e Tij? Ai e di se c’po u ndodhe dhe c’do t’u ndodhe. Dhe asgje nga dija e Tij nuk mund te pervetesojne, pos sa te doje Ai. Ndersa pushteti i Tij perfshin qiejt dhe token. E nuk lodhet duke i ruajtur (mirembajtur), ngase Ai eshte i Larti, Madheshtori. (Ky ajet quhet edhe “Ajetul-Kursij”)
[256] Ne fe nuk ka dhune. Eshte sqaruar e verteta nga e kota. E kush nuk i beson tagutet, e i beson All-llahut, ai eshte kapur per lidhjen me te forte, e cila nuk ka keputje. All-llahu eshte degjues i dijshem
[257] All-llahu eshte mbikeqyres i atyre qe besuan, i nxjerr ata prej erresirave ne drite. E kujdestare te atyre qe nuk besuan jane djajte qe i nxjerrin ata prej drite e i hudhin ne erresira. Ata jane banues te zjarrit, ku do te qendrojne pergjithmone
[258] A nuk ke arritur te dijsh per ate qe perse All-llahu i kishte dhene pushtet, ai (Nemrudi) polemizoi me Ibrahimin rreth Zotit te tij. Kur Ibrahimi tha: “Zoti im eshte Ai qe jep jete dhe vdekje!” Ai tha: “Edhe une jep jete dhe vdekje!” Ibrahimi tha: “Zoti im e sjell diellin nga lindja, sille pra ti ate nga perendimi?” Atehere ai qe nuk besoi mbeti i hutuar. All-llahu shpie ne rruge te drejte popullin mizor
[259] Ose (nuk je i njohur) me shembullin e atij qe kaloi prane nje fshati qe ishte rrenuar ne kulmet e tij, e tha: “Si e ngjalle All-llahu kete pas shkaterrimit te tij?” e All-llahu e beri te vdekur ate (pyetesin - Uzejrin) njeqind vjet, pastaj e ringjalli dhe i tha: “Sa qendrove (i vdekur)?” Ai tha: “Nje dite, ose nje pjese te dites!” Ai (All-llahu) Tha:” Jo, por ke ndejtur (i vdekur) njeqind vjet, shikoje ushqimin dhe pijen tende si nuk eshte prishur, e shikoje edhe gomarin tend (si i jane shkaperderdhur eshtrat). E per te bere ty argument per njerezit (beme kete sprove), shiko se si i kombinojme eshtrat e pastaj i veshim me mish. E kur iu be e qarte atij tha: “U binda se me te vertete All-llahu ka mundesi per cdo send!”
[260] “Perkujto kur Ibrahimi tha: “Zoti im, me mundeso te shoh se si i ngjalle te vdekurit?” Ai (Zoti) tha: “A nuk beson?” Ai (Ibrahimi) tha: “Po, por desha qe zemra e ime te ngopet (bindje)!” Ai (Zoti) tha: “Merri kater shpeze prane vete (therri e copetoji), e pastaj ne cdo koder vene nga nje pjese te tyre, mandej thirri ato, do te vijne ty shpejt, e dije se All-llahu eshte i Gjithfuqishmi, i Urti.”
[261] Shembulli i pasurise se atyre qe e japin ne rrugen e All-llahut eshte si nje kokerr prej te ciles mbijne shtate kallinj, ndersa ne secilin kalli ka nga njeqind kokrra. All-llahu ia shumefishon (shperblimin) atij qe deshiron, All-llahu eshte Bujar i Madh, i di qellimet
[262] Ata qe per hir te All-llahut e japin pasurine e tyre, e pastaj ate qe e dhane nuk e percjellin me te permendur e me mburrje, ata e kane shperblimin e vet te Zoti i tyre, per ta nuk ka frike, ata as qe do te brengosen
[263] Nje fjale e mire dhe nje lehtesim (qe i behet lypesit) eshte me e mire se nje lemoshe qe percillet me te keqe. All-llahu nuk ka nevoje per aske, eshte i Bute
[264] O ju qe besuat, mos i prishni lemoshat tuaja me te krenuar e me ofendim sic ben ai qe ia jep pasurine e vet sa par sy e faqe te njerezve, e nuk beson All-llahun dhe boten tjeter. Shembulli i tij eshte si nje gur i madh e i lemuar bmi te cilin ka pak dhe, e kur e godet ate nje shi i madh e le te zhveshur (lakuriq). Ata (formalistet) nuk arrijne asgje nga ajo qe punuan. All-llahu nuk udhezon popullin pabesimtar
[265] E shembulli i atyre qe pasurine e vet e japin nga bindja e tyre e duke kerkuar kenaqesine e All-llahut, i perngjan nje kopshti ne nje rrafshnalte qe i bie shi i madh, e ai jep fruta te dyfishte. Po edhe nese nuk i bie shi i madh, i bie nje rige (qe i mjafton). All-llahu sheh ate qe veproni
[266] A deshiron ndonjeri prej jush ndonje kopsht me hurma e rrush ne te cilin rrjedhin lumenj, ne te cilin ka nga te gjitha frutet, e ate (pronarin e kopshtit) ta kete kapur pleqeria dhe ai te kete pasardhes te mitur, e ate (kopshtin) ta godase ndonje stuhi me zjarr e ta djege. Keshtu All-llahu jua sqaron argumentet qe te mendoni
[267] O ju qe besuat, jepni nga me e mira e asaj qe e fituat dhe nga ajo qe ju dhame prej tokes, e mos nxitoni ta jepni ate me te pavlefshmen nga ajo, e qe ju nuk do ta pranonit per vete pos symbyllas. Dhe dijeni se All-llahu nuk ka nevoje per ju, ngase eshte i Madheruar
[268] Djalli ju frikeson me varferi dhe ju urdheron per te keqija, e All-llahu ju garanton falje (mekatesh) e begati; All-llahu eshte Dhurues i Madh, i Dijshem
[269] Ai ia dhuron hikmetin atij qe do, e kujt i eshte dhene hikmeti, i eshte dhene miresi e shumte, por nuk perkujtohet askush pos te mencurve
[270] All-llahu di per ate qe e keni dhene nga pasuria ose keni zbatuar ndonje premtim (nedher), e per mekataret nuk ka ndonje ndihmes
[271] Nese lemoshat i jepni haptazi, ajo eshte mire, por nese ato ua jepni te varferve fshehurazi, ajo eshte edhe me e mire per ju dhe Ai ua largon te keqiat. All-llahu eshte i njohur hollesisht per veprat e juaja
[272] “Nuk eshte obligim yti (Muhammed) udhezimi i tyre (ne rruge te drejte), All-llahu e shpie ne rruge te drejte ate qe do. Ckado qe te jepni nga pasuria, e keni per veten tuaj, po mos jepni per tjeterke, por vetem per hir te All-llahut, e ckado qe t’u jepni te tjereve nga pasuria, ajo do t’u kompensohet ne menyre te plote duke mos ju demtuar.”
[273] (Jepni) per te varferit qe jane te angazhuat ne rrugen e All-llahut dhe nuk kane mundesi te gjallerojne ne toke, duke qene se ata nuk lypin, prandaj ai qe nuk e di gjendjen e tyre mendon se ata jane te pasur. Ata i njeh nga vete pamja e tyre (te raskapitur), por nuk kerkojne e as nuk i merzisin njerezit. Pra ckado qe te jepni nga pasuria, s’ka dyshim se All-llahu e di ate mire
[274] Ata, te cilet pasurine e tyre e shperndajne (ne rruge te Zotit) naten e diten, fshehurazi ose haptazi, ata shperblimin e vet e kane te Zoti i tyre dhe per ta nuk ka as frike, as pikellim
[275] Ata qe e hane kamaten nuk ngrehen ndryshe pos sic ngrehet i cmenduri nga te prekurit e djallit. (Bejne) keshtu ngase thane: “Shitblerja nuk eshte pos kamate!” e All-llahu ka lejuar shitblerjen, ndersa ka ndaluar kamaten. Atij qe i ka ardhur keshille (udhezim) prej Zotit te tij dhe eshte ndalur (prej kamates) i ka takuar e kaluara dhe ceshtja e saj mbetet te All-llahu, e kush e perserit (pas ndalimit), ata jane banues te zjarrit, ku do te mbesin pergjithmone
[276] All-llahu zhduk kamaten dhe shton lemoshen, All-llahu nuk e do asnje beseprere dhe mekatar
[277] S’ka dyshim se ata qe besuan dhe bene vepra te mira, falen namazin dhe dhane zekatin i pret shperblim i madh te Zoti i tyre, ata nuk do te kene kurrfare frike as brengosje
[278] O ju qe besuat, keni frike All-llahun dhe nese jeni besimtare te sinqerte hiqni dore prej asaj qe ka mbetur nga kamata
[279] E ne qofte se nuk e beni kete (nuk heqni dore nga kamata), atehere binduni se jeni ne konflikt me All-llahun dhe te derguarin e Tij. E nese jeni penduar, atehere juve ju takon kryet e mallit tuaj - aske nuk demtoni, e as vete nuk demtoheni
[280] Po ne qofte se ai (borxhliu) eshte ne gjendje te veshtire, atehere beni nje pritje deri sa te vije ne nje clirim. E t’ia falni (borxhin) ne emer te lemoshes eshte shume me e mire per ju, nese dini
[281] Dhe ruajuni dites kur do te ktheheni te All-llahu, dhe secilit njeri i plotesohet ajo qe ka fituar, dhe atyre nuk u behet padrejtesi
[282] O besimtare, kur merrni hua prej njeri-tjetrit per nje afat te caktuar, shkruajeni ate. Dhe nga gjiu juaj le te shkruaje nje shkrues i drejte dhe te mos ngurroje nga te shkruarit ashtu sic e ka mesuar All-llahu. Le te shkruaje, ndersa atij le t’i diktoje ai qe pranon borxhin, le t’i frikesohet All-llahut, Zotit te tij e te mos lere manget asnje send nga ai. E ne qofte se ai qe ngarkohet me borxh eshte i paafte mentalisht, eshte i mitur ose nuk eshte ne gjendje te diktoje, atehere le te diktoje drejt kujdestari i tij. Kerkoni te deshmojne dy deshmitare burra nga mesi juaj, e ne qofte se nuk jane dy burra, atehere nje burr e dy gra, nga deshmitaret qe i pelqeni. (Dy gra ne vend te nje burri) Per ate se nese njera prej tyre gabon, t’ia perkujtoje tjetra. Deshmitaret te mos refuzojne kur te thirren. Dhe mos pertoni per ta shkruar ate dhe afatin e tij, i vogel qofte ose i madh, sepse kjo eshte me e drejte te All-llahu, me e forte per deshmi dhe me afer mosdyshimit. Vetem nese eshte tregti e menjehereshme (dora-doras) qe e praktikoni mes jush, atehere nuk eshte ndonje mekat te mos e shenoni. Por, kur beni shitblerje, deshmojeni. E ai (pronari i pasurise) nuk demton as shkruesit as deshmitaret, e nese beni (demtimin), ai eshte mosrespekt i juaj (ndaj dispozitave te All-llahut). Keni frike All-llahun se All-llahu ju dhuron dituri (te jashtzako-nshme), All-llahu eshte i Gjithdijshem per cdo send
[283] E ne qofte se gjendeni ne udhetim dhe nuk gjeni shkrues, atehere merrni peng (paradhenie ose kapar). E nese i besoni njeri-tjetrit, atij qe i eshte besuar le ta zbatoje ate (amanetin) qe i eshte besuar, dhe le te kete frike All-llahun, Zotin e tij. Mos e fshehni deshmine, sepse ai qe e fsheh ate eshte mekatar me zemren e vet, All-llahu di ate qe veproni
[284] Te All-llahut jane c’ka ne qiell dhe c’ka ne toke, e per ate qe e keni ne veten tuaj, e shfaqet haptazi ose e mbajtet fshehte, All-llahu do t’ju marre ne llogari, e Ai ia fal atij qe do dhe denon ate qe do. All-llahu ka mundesi per cdo send
[285] I derguari i besoi asaj qe iu shpall prej Zotit te Tij, si dhe besimtaret. Secili i besoi All-llahut dhe melekeve te Tij dhe te derguarve te Tij. “Ne nuk bejme dallim ne asnjerin nga te derguarit e Tij”, dhe thane: “Degjuam dhe respektuam. Kerkojme faljen tende o Zoti yne, te Ti eshte ardhmeria (jone).”
[286] All-llahu nuk ngarkon aske pertej mundesive te veta, atij (njeriut) i takon ajo qe e fitoi dhe atij i bie ajo (e keqe) qe e meritoi. “Zoti yne, mos na deno nese harrojme ose gabojme! Zoti yne, mos na ngarko neve barre te rende sic i ngarkove ata para nesh! Dhe Zoti yne, mos na ngarko me ate per te cilen nuk kemi fuqi! Dhe na i mbulo te keqiat, na fal dhe na meshiro. Ti je Mbrojtesi yne, pra na ndihmo kunder popullit pabesimtar