[1] Alif, lom, mim
[2] In kitoʙest, ki hec tardide [sakku gumone] dar [kitoʙi ilohi ʙudani] on nest va mojai hidojati parhezgoron ast
[3] On kasone, ki [dar nihonu oskor] ʙa ƣajʙ imon dorand va namoz ʙarpo medorand va az on ci ʙa eson ruzi dodaem, infoq [sarfu xarc va xajr] mekunand
[4] Va onhoe, ki ʙa on ci ʙar tu va [ʙar pajomʙaroni] pes az tu nozil sudaast, imon meovarand va ʙar ruzi rastoxez jaqin dorand
[5] Onho az coniʙi Parvardigorason az hidojat ʙarxurdorand va ononad, ki rastagorand
[6] Bar kasone, ki kofir sudaand, ʙaroʙar ast, ki ojo ʙimason dodai, jo nadodai, imon naxohand ovard
[7] Alloh taolo ʙar dilho va gushojason muhr [-i ƣaflat] zadaast va ʙar casmhojason pardaest va ʙarojason azoʙi ʙuzurge [dar pes] ast
[8] Barxe az mardum megujand: "Ba Alloh taolo va ruzi qijomat imon ovardaem", dar hole ki imon nadorand
[9] Onon [gumon mekunand] Alloh taolo va mu'minonro fireʙ medihand, dar hole ki faqat xudro fireʙ medihand, vale namefahmand
[10] Dar dilhojason ʙemori ast va Alloh taolo ʙar ʙemorii onon afzudaast va ʙa xotiri duruƣhoe, ki meguftand, azoʙi dardnoke [dar pes] xohand dost
[11] Har goh ʙa onon gufta savad: "Dar zamin fasod nakuned", [ʙa duruƣ] megujand: "Mo alʙatta xud islohgarem
[12] Ogoh ʙosed! Onon [taʙahkor va] mufsidand, vale namefahmand
[13] Va vaqte ʙa onon gufta savad: "Sumo niz hamcun mardum [-i munsif va voqe'ʙin] imon ovared", megujand: "Ojo [intizor dored] hamcun kamxiradon imon ovarem"? Ogoh ʙosed! [Mahz xudi] Ononand, ki kamxirad hastand, vale namedonand
[14] Va hangome ki mu'minonro muloqot mekunand, megujand: "Mo [niz hamcun sumo] imon ovardaem" va hangome ki ʙo ʙuzurgoni sajtonsifati xud xilvat mekunand [dar tanhoi jakco mesavand], megujand: "Mo ʙo sumo hastem va faqat [onhoro] masxara mekunem
[15] Alloh taolo tamasxurason mekunad va dar tuƣjonason sargasta nigah medorad
[16] Onon kasone hastand, ki gumrohiro ʙa [ʙahoi] hidojat xaridand, pas, ticoratason sude nadorad va hidojatjofta naʙudand
[17] Dostoni inon [munofiqon] hammonandi dostoni kasest, ki otase afruxt, pas, cun otas peromunasro ravsan soxt, Alloh taolo nurasonro ʙigirift va dar torikihoe, ki nameʙinand, rahojason kard
[18] Karu lolu kurand va [az gumrohii xud] ʙoznamegardand
[19] Jo [misolason] hamcun [giriftoroni] ʙoroni saxt (sel) ast, ki az osmon [furu merezad] va dar on torikiho va ra'du ʙarq ʙosad va onon az tarsi marg angustoni xudro dar gushojason furu meʙarand, to sadoi soiqa [otasak]-ro nasnavand va Alloh taolo ʙa kofiron ihota dorad
[20] Nazdik ast, ki ʙarq casmonasonro ʙiraʙojad, har goh ki [ʙarq mezanad va rohro] ʙar onon ravsan mesozad, gome dar [partavi] on ʙarmedorand va cun toriki ononro faro girad, [hajratzada] ʙozmeistand; va agar Alloh taolo ʙixohad, sunavoi va ʙinoiasonro az ʙajn meʙarad, zero Alloh taolo ʙar har kore tavonost
[21] Ej mardum, Parvardigori xudro parastis kuned; on kase, ki sumo va pesinijoni sumoro ofarid. Bosad, ki parhezgor saved
[22] On, ki zaminro ʙaroi sumo ʙigusturd va osmonro [hamcun saqfe] ʙoloi saraton qaror dod va az osmon oʙe furu firistod va ʙa vasilai on anvoi mevahoro ʙa vucud ovard, to ruzii sumo ʙosad. Binoʙar in ʙaroi Alloh taolo hamtojone qaror nadihed, dar hole ki [haqiqatro] medoned
[23] Va agar dar ʙorai on ci ʙar ʙandai xud [Muhammad] nozil kardaem, dar sakku tardid hasted, agar rost megued, surae hammonandi on ʙijovared va guvohoni xudro – ƣajr az Alloh taolo – faro xoned
[24] Pas, agar cunin nakarded – va hargiz natavoned kard – az otase ʙitarsed, ki hezumi on mardumu sangho hastand va ʙaroi kofiron omoda sudaast
[25] [Ej pajomʙar] Ba kasone, ki imon ovarda va korhoi soista ancom dodaand, muƶda ʙideh, ki ʙoƣhoe [az ʙihist] ʙarojason [dar pes] ast, ki az zeri [daraxtoni] on cujʙorho cori ast. Har zamon, ki mevae az on ʙa eson doda savad, megujand: "In hamon ast, ki pes az in [dar dunjo] ruzii mo suda ʙud; dar hole ki saʙehi on ʙa eson doda suda ʙud [na xudi on] va [dar on co] hamsaroni poke dorand va covidona dar on xohand ʙud
[26] Alloh taolo az in, ki ʙa passae–jo ʙolotar az on–masal ʙizanad, sarm namekunad. Onon, ki imon ovardaand, medonand, ki on [masal] haq ast az tarafi Parvardigorason [va az on pand megirand] va ammo onhoe, ki kofirand, megujand: "Alloh taolo az in masal ci xostaast?" Alloh taolo [ʙo ʙajoni in amsol] guruhi ʙisjorero [ki mustavciʙi onand hajron va] gumroh va guruhi ʙisjorero hidojat mekunad; va tanho [munofiqon va] fosiqonro ʙo on gumroh mesozad
[27] [Hamon] kasone, ki pajmoni Allohro – pas az mahkam soxtanas – mesikanand va ravoʙiti [nakui xesovandi]-ro, ki Alloh taolo ʙa ʙarqarorii on farmon dodaast, qat' va dar zamin fasod mekunand. Inon [dar dunjo va oxirat] zijondidagonand
[28] Ci guna [jaktoii] Allohro inkor mekuned, dar hole ki moddai ʙecon ʙuded va U sumoro hajot ʙaxsid. Boz sumoro memironad va ʙa'd az on zinda xohad kard, ʙa'd az on [ʙaroi ʙozpursi] ʙa pesgohas ʙoz gardonda mesaved
[29] Ust, ki hamai on ciro, ki dar zamin ast, ʙarojaton ofarid, Pas az on ʙa sui osmon ruj va onhoro ʙa surati haft osmon somon dod va U ʙa har ciz donost
[30] Va [jod kun] hangome ki Parvardigorat ʙa faristagon guft: "Man dar zamin [ʙaroi ʙasari nomas'ulu ʙeixtijor] conisine xoham gumost [ki mas'ulu mukallaf ast]. Onon guftand: Ojo kasero dar on co megumori, ki taʙahkori va xunrezi kunad, dar hole ki mo Turo ʙo sipos ʙa poki mesitoem va taqdis mekunem? Alloh taolo guft: "Man [dar ʙorai hadafu maslihati ofarinisi u] cizhoe medonam, ki sumo namedoned
[31] On goh hamai nomho [-i asjo va mavcudot]-ro ʙa Odam omuxt. Sipas onhoro ʙa faristagon arza dost va farmud: "Agar rost megued, az nomhoi inho ʙa man xaʙar dihed
[32] [Faristagon] Guftand: "Munazzahi [poki], Tu! Mo cize cuz on ci ʙa mo omuxtai namedonem. Tu donoi hakimi
[33] Farmud: "Ej Odam, ononro az nomhojason ogoh kun". Hangome ki vaj ononro ogoh kard, [Alloh taolo] farmud: "Ojo ʙa sumo naguftam, ki man asrori osmonhovu zaminro medonam va az on ci, ki oskor mekuned va pinhon medosted, ogoham
[34] [Jod kun] Hangome ki ʙa faristagon guftem: "Baroi [ʙuzurgdostu ehtirom ʙar] Odam sacda kuned"! Pas, [hamagi] sacda kardand, ʙa cuz iʙlis, ki xuddori kard va takaʙʙur varzid va az kofiron sud
[35] Guftem: "Ej Odam, tu va hamsarat [Havo] dar ʙihist sukunat kuned va az [ne'mathoi] on – az har co, ki mexohed – guvoro ʙixured, ammo ʙa in daraxt nazdik nasaved, ki [ʙa xotiri sarpecii farmoni ilohi] dar zumrai sitamgoron xohed ʙud
[36] Pas, sajton muciʙi laƣƶis [va sarpecii] on du sud. Sipas Alloh taolo onhoro az on ci dar on ʙudand [ʙihist] ʙerun kard va [ʙa on du va sajton] guftem: "Hamagi [ʙa zamin] furud oed, dar hole ki dusmani jakdigar xohed ʙud va ʙarojaton dar zamin to muddati muajjan qarorgoh va vasilai ʙahraʙardori vucud xohad dost
[37] On goh Odam az Parvardigoras kalimote faro girift [va darxosti ʙaxsois namud] va Alloh taolo tavʙai uro paziruft, caro ki Alloh taolo tavʙapaziru mehruʙon ast
[38] Guftem: "Hamagi az on [ʙihist] furud oed va har goh az coniʙi Man rahnamude ʙarojaton omad, kasone, ki az on [hidojat] pajravi kunand, na tarse xohand dost va na anduhgin mesavand
[39] Va kasone, ki kofir sudand va nisonahoi [qudratu jaktoii] moro duruƣ pindostand, onon ahli duzaxand va hamesa dar on xohand ʙud
[40] Ej Bani Isroil [farzandoni Ja'quʙ], ne'mathoero, ki ʙa sumo arzoni dostam, ʙa jod ovared va ʙa pajmone, ki ʙo man ʙastaed, vafo kuned, to Man niz ʙa pajmoni [xud ʙo] sumo [dar ʙorai ne'mathoi dunjo va oxirat] vafo kunam va tanho az man ʙitarsed
[41] Va ʙa on ci nozil kardaam [Qur'on] imon ʙijovared, ki tasdiqkunandai cizest, ki ʙo sumost va naxustin kofir ʙa on naʙosed va ojoti maro ʙa ʙahoi nociz nafurused va tanho az Man ʙitarsed
[42] Va, dar hole ki [haqiqatro] medoned, haqro ʙo ʙotil najomezed va onro kitmon [pinhon] nakuned
[43] Va namoz ʙarpo dored va zakot ʙipardozed va ʙo namozguzoron namoz ʙixoned
[44] Ojo, dar hole ki kitoʙi [Tavrot] – ro mexoned, mardumro ʙa neki farmon medihedu xudro faromus mekuned? Ojo nameandesed
[45] Va az sikeʙoivu namoz jori cued; va ʙa rosti, ki on [namoz] cuz ʙa furutanon dusvoru garon ast
[46] Hamon kasone, ki jaqin dorand, ki ʙa didori Parvardigori xes noil xohand sud va ʙa pesgohi U ʙozmegardand
[47] Ej Bani Isroil, ne'mathoero, ki ʙa sumo arzoni dostam, ʙa jod ovared va [niz] in ki sumoro [ʙa daleli ʙarxurdori az hidojat] ʙa cahonijon ʙartari dodam
[48] Va az ruze ʙitarsed, ki kase cize [az azoʙi Alloh taolo] – ro az kase daf' namekunad va az u safoat pazirufta namesavad va na ƣaromatu fidjae girifta mesavad va na jori mesavand
[49] Va [ʙa jod ovared] hangome ki sumoro az cangoli fir'avnijon nacot dodem. [Onon] Badtarin azoʙro ʙar saraton meovardand: Pisaronatonro mekustand va zanonatonro [ʙaroi kanizi] zinda nigah medostand va dar inho ozmoisi ʙuzurge az coniʙi Parvardigoraton ʙaroi sumo ʙud
[50] Va [ʙa jod ovared] hangome ki darjoro ʙarojaton sikoftem va sumoro nacot dodem va fir'avnijonro, dar hole ki [ʙa azoʙi onho ʙo casmi xud] menigaristed, ƣarq soxtem
[51] Va [ʙa jod ovared] hangomero ki [ʙaroi nuzuli Tavrot] cihil saʙ ʙo Muso va'da guzoridem, on goh sumo ʙa'd az u gusolaro [ʙa parastis] girifted, dar hole ki [nisʙat ʙa xestan] sitamgor ʙuded
[52] Sipas sumoro ʙa'd az on [gunoh] ʙaxsidem; ʙosad, ki siposguzori kuned
[53] Va [niz ʙa jod ovared] hangome ki ʙa Muso kitoʙi [Tavrot] – ro, ki cudokunanda [-i haq az ʙotil] ast, ato kardem; ʙosad, ki hidojat saved
[54] Va [ʙa jod ovared] zamonero, ki Muso ʙa qavmi xud guft: "Ej qavmi man, sumo ʙo intixoʙi gusola [ʙaroi parastis] ʙa xud sitam kardaed, pas, ʙa suji Ofaridgori xud ʙozgarded va tavʙa kuned va [xatokoroni] xudro ʙikused. In kor ʙaroi sumo dar pesgohi Parvardigoraton ʙehtar ast". On goh Alloh taolo tavʙai sumoro paziruft. Ba rosti, ki U tavʙapaziru mehruʙon ast
[55] Va [ʙa jod ovared] hangomero ki gufted: "Ej Muso, mo hargiz ʙa tu imon nameovarem, magar in ki Allohro oskoro ʙuʙinem". Pas, soiqa [otasak] sumoro dar hole girift, ki [azoʙi xudro ʙo casmi xes] menigaristed
[56] Sipas sumoro pas az margaton ʙarangextem, ʙosad, ki siposguzori kuned
[57] Va aʙrro ʙar sumo sojaʙon qaror dodem va mannu salvo [sahdu ʙedona] ʙarojaton furu firistodem [va guftem]: "Az ne'mathoi pokizae, ki ʙa sumo ruzi dodaem, ʙixured" [vale kufr varzided]. Onon [ʙo nosiposivu nofarmoni] ʙa mo sitam nakardand, ʙalki ʙa xud sitam ravo dostand
[58] Va [ʙa jod ovared] hangomero, ki guftem: "Ba in sahr [Bajt-ul-muqaddas] vorid saved va az [ne'mathoi] on, az har co [va har vaqt], ki xosted, ʙixured va ʙo furutani az darvoza vorid saved va ʙigued: "[Parvardigoro, gunohonamonro] furu rez". [Cunin ʙigued] To gunohonatonro ʙijomurzem va [jaqinan] ʙar [podosi] nakukoron xohem afzud
[59] On goh sitamgaron in suxanro, ki ʙa onho gufta suda ʙud, taƣjir dodand [va ʙa cojas kalimoti masxaraomeze guftand]. Az in ru, ʙar sitamgaron, ʙa sazoi in nofarmoniason, azoʙe az osmon nozil kardem
[60] Va [ʙa jod ovared] hangomero, ki Muso ʙaroi qavmi xes oʙ xost, pas, guftem: "Asoi xudro ʙar sang ʙizan". On goh duvozdah casma az on cusid va har guruhe oʙnusgohi xudro donist [va guftem]: "Az ruzii Alloh taolo ʙixured va ʙijosomed va dar zamin ʙa fasod [va taʙohi] nakused
[61] Va [ʙa jod ovared] zamonero, ki gufted: "Ej Muso, mo hargiz toʙi tahammuli jak nav' ƣizoro nadorem, pas, Parvardigori xesro ʙixon, to az ruidanihoi zamin, az saʙzivu ʙodiring va gandumu nask va pijoz ʙarojamon ʙirujonad". [Muso] Guft: "Ojo cizero, ki pasttar ast, ʙo cizi ʙehtar cojguzin mekuned? Ba sahre furud oed; zero on ci ki xosted, dar on co ʙarojaton vucud dorad" va [cunin sud, ki muhri] zillatu ʙenavoi ʙar onon zada sud va sazovori xasmi Alloh taolo gardidand, caro ki onon ʙa ojoti Alloh taolo kufr mevarzidand va pajomʙaronro ʙa nohaq mekustand. Inho ʙa xotiri on ʙud, ki gunahgoru mutacoviz ʙudand
[62] Dar haqiqat kasone, ki [xolisona ʙa islom] imon ovardaand va onon, ki jahudi sudand va masehijonu soʙeon [fitratgarojon], har, ki ʙa Alloh taolo va ruzi qijomat imon ʙijovarad va kori soistae ancom dihad, podosason nazdi Parvardigorason ast; na tarse xohand dost va na anduhgin mesavand
[63] Va [ʙa jod ovared] zamonero, ki az sumo pajmon giriftem va [kuhi] Turro ʙoloi saraton ʙarafrostem [va guftem]: "On ci [az ahkomi Tavrot] ʙa sumo dodaem, ʙo ciddijat ʙigired va onciro, ki dar on ast, jod kuned, ʙosad, ki parhezkor saved
[64] Vale ʙa'd [az on hama ahdu pajmon] az in [farmon] ruj ʙartofted va agar fazlu ʙaxsisi Alloh taolo ʙar sumo nameʙud, jaqinan dar zumrai zijonkoron ʙuded
[65] Musallaman az [sarhi holi] kasone az xudaton ogoh sudaed, ki dar [mavridi hukmi hurmati sajdi mohi dar ruzhoi] sanʙe tacovuz kardand. Pas, ʙa onho guftem: "Buzinahoi xoru rondasuda ʙosed
[66] Pas, on [kajfar] – ro iʙrate ʙaroi mardumi on zamon va naslhoi pas az eson va [hamcunin] pandu andarze ʙaroi parhezgoron qaror dodem
[67] Va [ʙa jod ovared] hangome ki Muso ʙa qavmi xud guft: "Alloh taolo ʙa sumo dastur medihad, ki modagovero zaʙh kuned". Onon guftand: "Ojo moro masxara mekuni"? [Muso] guft: "[Tamasxur kori cohilon ast va] Ba Alloh taolo panoh meʙaram, az in ki dar zumrai cohilon ʙosam
[68] Guftand: "Az Parvardigorat ʙixoh, to ʙaroi mo ravsan kunad, ki on ci guna [gove] ast"? [Muso] Guft: [Alloh taolo] Mefarmojad: "On gove ast na pir va na cavon, ʙalki mijonasoli ʙajni in du ʙosad. Pas, [aknun] on ciro, ki dastur joftaed, ancom dihed
[69] Guftand: "Az Parvardigorat ʙixoh, to ʙaroi mo ravsan sozad, ki rangas ci guna ast"? [Muso] Guft: [Alloh taolo] Mefarmojad: "On gov zardi purrangest, ki [rangas] ʙinandagonro sod mekunad
[70] Guftand: "Az Parvardigorat [ʙoz ham] ʙixoh, to cigunagii on govro [az har cihat] ʙaroi mo ravsan sozad, zero [viƶagihoi] in gov hanuz ʙarojamon muʙham ast va insoalloh [ʙo tavzehoti tu] hidojat xohem sud
[71] [Muso] guft: "Vaj mefarmojad: "On gove ast na cunon rom, ki zaminro cuft kunad va jo kistzorro oʙ dihad, [ammo] ʙeajʙ astu jakrang va dar on hec rangi digare nest". Onon guftand: "Inak suxani durust ovardi". Sipas [cunon govero pajdo kardand va] onro sar ʙuridandu [alʙatta] nazdik ʙud, ki in korro nakunand
[72] Va [ʙa jod ovared] hangome ki fardero kusted va dar ʙorai [qotili] u ʙa nizo' pardoxted va Alloh taolo cizero, ki pinhon mekarded, oskor namud
[73] Pas guftem: "Porae az [ʙadani] govro ʙa maqtul ʙizaned [to zinda savad va qotili xesro muarrifi kunad]. Alloh taolo murdagonro hamin guna zinda mekunad va nisonahoi [oskori qudrati] xesro ʙa sumo nison medihad, ʙosad, ki ʙijandesed
[74] Pas az on [ʙo vucudi in mu'cizai ʙuzurg] dilhoi sumo saxt sud, hamcun sang, jo saxttar, zero [holi dilhojaton hargiz taƣjir namekunad, ammo sangho ducori taƣjiru tahavvul mesavand, cunon ki] ʙarxe az sangho mesikofand va az onho cujʙorhoe cori mesavand va ʙarxe mesikofandu [casmahoi] oʙ az onho mecusad va ʙarxe az tarsi Alloh taolo [az farozi kuhho] furu meaftand. Va Alloh taolo az on ci mekuned, ƣofil nest
[75] [Ej mu'minon, holo ki haqiqati dusmanii jahudijon ʙarojaton oskor gardid] Ojo umed dored, ki ʙa [oini] sumo imon ʙijovarand, ʙo in ki guruhe az [ulamoi] onon suxanoni Allohro [dar Tavrot] mesunidand va pas az fahmidanas [alfozu maonii] onro tahrif mekardand, hol on ki [az ʙuzurgii gunohi xes] ittilo' dostand
[76] Va [jake az fireʙkorihojason in ast, ki] vaqte ʙo mu'minon ruʙaru mesavand megujand: "[Mo ham] imon ovardaem", vale hangome ki ʙo jakdigar xilvat mekunand, megujand: "Caro matoliʙero, ki [dar ʙorai viƶagihoi pajomʙar va haqqonijati islom dar Tavrot omadaast va] Alloh taolo ʙaroi sumo ʙajon kardaast, ʙaroi musulmonon ʙozgu mekuned, to [ruzi qijomat] dar pesgohi Parvardigoraton alajhi [ʙar ziddi] sumo ʙa on istidlol kunand? Ojo namefahmed
[77] Ojo namedonand, ki Alloh taolo on ciro, ki pinhon medorand va oskor mesozand, [hamaro] medonad
[78] Va ʙarxe az onon ʙesavodone hastand, ki [faqat ʙa tilovati sodai Tavrot dilxusand] va kitoʙi Allohro cuz musti xajoloti xom namedonand va tanho ʙa pindorhoi xes [ki az ʙuzurgonason faro giriftaand] dil ʙastaand
[79] Pas, voj ʙar kasone, ki ʙo dasti xud menavisand, sipas megujand: "In az coniʙi Alloh taolo ast", to onro ʙa ʙahoi andak ʙifurusand! Pas, voj ʙar onho az on ci dasthojason navistaast va voj ʙar onon az on ci [az in roh] ʙa dast meovarand
[80] Va [jahudijon] guftand: "Otasi duzax cuz cand ruzi mahdude hargiz ʙa mo naxohad rasid". Bigu: "Ojo az nazdi Alloh taolo pajmone giriftaed, ki Alloh taolo hargiz xilofi pajmonas nakunad? Jo cizero, ki namedoned, ʙa Alloh taolo nisʙat medihed
[81] Ore, har ki murtakiʙi gunohe savad va gunohonas uro ihota kunad, onon ahli otasand va covidona dar on xohand ʙud
[82] Va kasone, ki imon ovarand va korhoi soista ancom dihand, onon ahli ʙihistand va covidona dar on xohand mond
[83] Va [ʙa jod ovared] hangome ki az Bani Isroil pajmon giriftem, ki: "Cuz Allohi jagonaro parastis nakuned va ʙa padaru modaru nazdikonu jatimon va ʙenavojon neki kuned va ʙa mardum [suxani] nek ʙiguedu namoz ʙarpo dored va zakot ʙipardozed", vale hamai sumo, cuz iddai kame pust gardonided va rujgardon suded
[84] Va [ʙa jod ovared] hangome ki az sumo pajmon giriftem, ki xuni jakdigarro narezed va hamdigarro az sarzaminaton ʙerun nakuned; sipas sumo iqror karded va xud [ʙar on pajmon] guvohi medihed
[85] Pas az on, hamin sumo hasted, ki jakdigarro mekused va guruhe az xudatonro az sarzaminason ʙerun mekuned va ʙa gunohu sitam alajhi onon ʙa jakdigar kumak mekuned va agar [ʙa'ze az onon dar cang ʙo hampajmononi araʙi sumo giriftor savand va ʙa surati] asir nazdaton ʙijojand [ʙo on ki hamdini sumo hastand, dar ʙaroʙari ozodiason] fidja megired, hol on ki ixroci onon [az hamon oƣoz] ʙar sumo harom ʙud. Ojo ʙa ʙaxse az [dasturoti] kitoʙ [-i osmoni dar mavridi fidja giriftan] imon meovared va ʙa ʙaxse [ki sumoro dar ʙorai hamdinonaton suporis mekunad] kofir mesaved? Pas, cazoi har kase az sumo, ki cunin kunad, cuz rasvoi va xori dar in cahon naxohad ʙud va dar ruzi qijomat ʙa sadidtarin azoʙ giriftor mesavand; va [jaqin ʙidoned, ki] Alloh taolo az on ci ancom medihed, ƣofil nest
[86] Inon kasone hastand, ki zindagonii dunjoro ʙa ʙahoi oxirat xaridand, pas, azoʙi onho taxfif doda namesavad va kase joriason naxohad kard
[87] Hamono ʙa Muso kitoʙi [Tavrot] dodem va pas az u pajomʙaroni pajdarpaj firistodem; va ʙa Iso pisari Marjam mu'cizotu daloili ravsan dodem va uro ʙa vasilai Ruhulqudus [Caʙrail] taqvijat kardem. Ojo cunin nest, ki har goh pajomʙare cize ʙarxilofi havoi nafsaton ovarad, dar ʙaroʙaras takaʙʙur namuded va guruhero takziʙ karded va guruhero kusted
[88] Va [jahudijon ʙaroi pajravi nakardan az Muhammad (s) az ruji tamasxur] guftand: "Dilhoi mo pusida va dar ƣilof ast", [cunin nest] ʙalki Alloh taolo onro ʙa sazoi kufrason la'nat kardaast, pas, [ʙa hamin dalel ast, ki] ʙisjor kam imon meovarand
[89] Va hangome ki az tarafi Alloh taolo kitoʙe [Qur'on] ʙaroi onon omad, ki tasdiqkunandai matoliʙe ʙud, ki ʙo xud dostand [Tavrot] va [ʙa intizor rasidani in kitoʙ] az qaʙl ʙa xud navidi piruzi ʙar kofironro medodand, ʙo in hama vaqte on kasero, ki az pes sinoxta ʙudand [Muhammad], nazdason omad, inkoras kardand. La'nati Alloh taolo ʙar kofiron ʙod
[90] Ba ci ʙahoi ʙade xudro furuxtand, ki az ruji hasad [va ʙartarixohi] ʙa on ci Alloh taolo firistoda ʙud, kofir sudand, ki caro Alloh taolo az fazli xes ʙar har kas az ʙandagonas, ki mexohad [vahj] nozil mekunad. Pas, [ʙa xotiri in hasodat] ʙes az pes ʙa xasmi [ilohi] giriftor sudand va ʙaroi kofiron azoʙi xorkunandae [dar pes] ast
[91] Va cun ʙa onon gufta savad: "Ba on ci Alloh taolo nozil kardaast, imon ʙijovared", megujand: "Mo ʙa cize imon meovarem, ki ʙar xudi mo nozil sudaast" va ʙa ƣajri on kofir mesavand, dar hole ki on [Qur'on suxani] haq va tasdiqkunandai matoliʙe ast, ki ʙo xud dorand. [Ej pajomʙar, ʙa onon] Bigu: "Agar [rost megued va] mu'mined, pas, caro pajomʙaroni Allohro pes az in mekusted
[92] Va ʙa rosti, Muso mu'cizahovu nisonahoi ravsane ʙarojaton ovard, on goh sumo pas az vaj dar hole gusolaro [ʙaroi parastis] ʙarguzided, ki [ʙa xotiri in sirkvarzi nisʙat ʙa xud] sitamgor ʙuded
[93] Va [ʙa jod ovared] hangomero, ki az sumo pajmon giriftem [ki az farmudahoi ilohi va rahnamudhoi Muso pajravi kuned] va [kuhi] Turro ʙoloi saraton ʙarafrostem [va guftem]: "On ci [az ahkomi Tavrot] ʙa sumo dodaem, mahkam ʙigired va [ʙa kalomi Alloh taolo] gus faro dihed". Guftand: "[Bo gushojamon] Sunidem, [vale ʙo raftoramon] nofarmoni kardem"; va ʙa saʙaʙi kufrason ʙo [muhaʙʙati] gusola dar dilhojason coj girift. [Ej pajomʙar, ʙa onon] Bigu: "Agar [voqean] mu'min hasted, imonaton ci farmoni ʙade ʙa sumo medihad
[94] Bigu: "[Ej qavmi jahud] Agar nazdi Alloh taolo saroi oxirat viƶai sumost na ʙaroi digar mardum, pas, agar rost megued, orzui marg kuned [to har ci zudtar ʙa in cojgoh dast joʙed]
[95] Vale onon ʙa xotiri on ci [az kufru takziʙ va tahrif] pes firistodaand, hargiz orzui marg naxohand kard va Alloh taolo ʙa [ahvoli] sitamgoron donost
[96] [Ej pajomʙar] Hatman, eson [jahudijon]-ro haristarini mardum ʙar zindagi xohi joft, [hatto] haristar az musrikon. Har jak az onon dust dorad, ki hazor sol umr ʙinad, dar hole ki [hatto] agar in umr [-i daroz] ʙa u doda savad, [ʙoz ham tuli umras] uro az azoʙ dur namekunad va Alloh taolo ʙa on ci mekunand, ʙinost
[97] Bigu: "Kase, ki dusmani Caʙrail ʙosad, [dar haqiqat dusmani Alloh taolo ast, zero] u ʙa farmoni Alloh taolo Qur'onro ʙar qalʙi tu nozil kardaast, ki kitoʙhoi osmonii pes az xudro tasdiq mekunad va ʙaroi mu'minon hidojatu ʙasorat ast
[98] Har ki dusmani Alloh taolo va faristagoni U va pajomʙaronas va Caʙrailu Mikoil ʙosad, [ʙidonad, ki] Alloh taolo dusmani kofiron ast
[99] [Ej pajomʙar] Ba rosti, ki mo nisonahoi ravsane ʙar tu nozil kardem va cuz munharifon [az din] kase ʙa onho kufr namevarzad
[100] Ojo cunin nest, ki har goh onon pajmone [ʙo Alloh taolo va Rasul] ʙastand, guruhe az eson onro dur afkandand [va pajmon sikastand]?! Ore ʙestarason imon nameovarand
[101] Va hangome ki firistodae az suji Alloh taolo ʙa suroƣason omad, ki ʙo nisonahoe, ki [dar Tavrot] nazdi onon ʙud mutoʙiqat dost, guruhe az eson, ki ʙa onho kitoʙi [Tavrot] doda suda ʙud, kitoʙi Allohro pusti sar afkandand, gui [az on nisonaho] hec namedonand
[102] Va az on ci sajotin dar [ahdi] farmonravoii Sulajmon [ʙar mardum] mexondand, pajravi kardand [va muddai sudand, ki Sulajmon podsohii xesro ʙo sehr ustuvor kardaast] va [hol on ki] Sulajmon [hargiz dast ʙa sehr naolud] va kofir nasud, vale sajotin [ki] kufr varzidand ʙa mardum sehr meomuxtand va [niz] az on ci ʙar du farista: Horut va Morut dar Boʙul nozil suda ʙud, [pajravi kardand, vale on du farista] ʙa hec kas cize jod namedodand, magar in ki [qaʙlan az ruji xajrxohi ʙa u] meguftand: "Mo vasilai ozmois hastem, pas, [ʙo istifoda ʙurdani sehr] kofir nasav". Onon [jahudijon] az on du [farista] cizhoe meomuxtand, ki [ʙitavonand] tavassuti on mijoni mardu hamsaras cudoi afkanand, hol on ki ʙiduni icozatti Alloh taolo nametavonistand ʙa vasilai on ʙa kase zijone ʙirasonand va cize meomuxtand, ki [faqat] ʙa onon zijon merasonad va sude namedod va hatman medonistand, ki har kas [mustoqu] xaridori on [coduho] ʙosad, dar oxirat ʙahrae naxohad dost. Agar [haqiqatro] medonistand [mutavacceh mesudand, ki] ci ʙadu zist ʙud on ci xudro ʙa on furuxtand
[103] Va agar onho imon meovardand va parhezgori mekardand, agar ogahi dostand [darmejoftand, ki] podose, ki nazdi Alloh taolo ast ʙarojason ʙehtar ʙud
[104] Ej kasone, ki imon ovardaed, [hangome ki az pajomʙar ʙaroi darki ojoti Qur'on darxosti muhlat mekuned] nagued: "Ro'ino" [Zero ta'ʙiri mazkur ilova ʙar ma'noi asli mafhumi tavhinomeze hamguni "nodoni"-ro ʙa zehn merasonad], ʙalki ʙigued: "Unzurno" [kame ʙa mo fursat ʙideh] va [on goh ʙa ojoti Qur'on] gus kuned va [jaqin ʙidoned, ki] kofiron [va tamasxurkunandagoni pajomʙar] azoʙi dardnok [dar pes] dorand
[105] Kofiron – az ahli kitoʙ va musrikon – dust namedorand, ki az coniʙi Parvardigoraton xajru ʙarakate ʙar sumo nozil gardad, dar hole ki Alloh taolo rahmati xudro ʙa har kas, ki ʙixohad, ixtisos medihad va Alloh taolo doroi fazli ʙuzurg ast
[106] Har ojatero nasx kunem jo [az dili mardum ʙizudoem va] faromusas gardonem, ʙehtar az on jo hammonandasro meovarem. [Ej pajomʙar] Ojo namedoni, ki Alloh taolo ʙar har ciz tavonost
[107] Ojo namedoni, ki farmonravoii osmonho va zamin az oni Alloh taolo ast va sumo ʙa cuz Alloh taolo [hec] dustu jovare nadored [ki korsozaton ʙosad]
[108] [Ej mu'minon] Ojo mexohed az pajomʙari xud [mavoridi noma'qule hamcun didori Allohro] darxost kuned, ki pes az in az Muso xosta suda ʙud? Kase, ki kufrro ʙa [coji] imon ʙarguzinad, musallaman rohi rostro gum kardaast
[109] Bisjore az ahli kitoʙ pas az in, ki haq ʙarojason oskor gardid, ʙa xotiri hasodate, ki dar vucudason ast, orzu dorand, ki sumoro ʙa'd az imonaton ʙa holi kufr ʙozgardonand. Pas, sumo avf kuned va [az eson] darguzared, to Alloh taolo farmoni xesro [ʙaroi cihod ʙo onon] sodir namojad. Hamono Alloh taolo ʙar har cize tavonost
[110] Va namoz ʙarpo dored va zakot ʙipardozed va [ʙidoned, ki] har kori neke, ki ʙaroi xud pes mefiristed, [podosi] onro nazdi Alloh taolo xohed joft. Jaqinan Alloh taolo ʙa on ci mekuned, ʙinost
[111] [Ahli kitoʙ] Guftand: "Cuz jahudi jo masehi [hec kas] hargiz doxili ʙihist naxohad sud. In orzuhoi [ʙotili] onhost." [Ej pajomʙar ʙa onon] Bigu: "Agar rost megued, daleli xudro ʙijovared
[112] Ore, kase, ki muxlisona ruji xudro taslimi Alloh taolo kunad va nakukor ʙosad, podosas nazdi Parvardigoras [mahfuz] ast va [cunin kasone] na tarse xohand dost va na anduhgin mesavand
[113] Jahudijon guftand: "Masehijon ʙarhaq [va oini sahehe] nestand" va masehijon [niz] guftand: "Jahudijon ʙarhaq [va oini sahehe] nestand", dar hole ki [har du guruhi] onon kitoʙ [-i osmoni]–ro mexonand. Hamcunin, kasone [monandi musrikon], ki [az pajomi ilohi hec] namedonand [suxane] hammonandi onon guftand. Pas, Alloh taolo ruzi qijomat dar mavridi on ci ʙo ham ixtilof dostand, mijonason dovari xohad kard
[114] Kist sitamgortar az on, ki az ʙurdani nomi Alloh taolo dar masocid cilavgiri kunad va dar vajronii onho ʙikusad?! Soista nest, ki onon cuz ʙo holi vahsatu tars voridi in masocid savand. Bahrai onon dar dunjo xori va rasvoi ast va dar oxirat [niz] azoʙi ʙuzurge [dar pes] dorand
[115] Masriqu maƣriʙ az oni Alloh taolo ast, pas, ʙa har suje ru kuned, ru [ʙa] Alloh taolo ast. Hamono Alloh taolo kusoisgari donost
[116] [Ahli kitoʙ va musrikon] Guftand: "Alloh taolo [ʙaroi xud] farzande ʙarguzidaast". U [az cunin nisʙathoe] munazzah [-u pok] ast. [Alloh taolo na tanho nijoze ʙa farzand nadorad, ʙalki] On ci dar osmonho va zamin ast, mutaalliq ʙa Ust, [va] hama farmondardori U hastand
[117] [U] padidovarandai osmonho va zamin ast va cun ʙa kore iroda farmojad, tanho ʙa on megujad: "Bos", pas, mesavad
[118] Onon, ki [az ahli kitoʙ va musrikon hastand va az oini ilohi cize] namedonand guftand: "Caro Alloh taolo ʙo mo suxan namegujad? Jo [caro] mu'ciza va nisonae ʙaroi mo nameojad"? Kasone, ki pes az eson ʙudand, hamin guna suxan meguftand. [Afkor va] Dilhojason hammonandi jakdigar ast. Be tardid mo nisonaho [–i jaktoi va qudrati xes]–ro ʙaroi guruhe, ki jaqin dorand, oskor va ravsan soxtaem
[119] [Ej pajomʙar] Mo turo ʙa haq firistodem, to ʙasoratʙaxsu ʙimdihanda ʙosi va [tu hargiz dar oxirat] dar ʙorai [kufru ʙedinii] duzaxijon ʙozxost naxohi sud
[120] Jahudijon va masehijon hargiz az tu xusnud naxohand sud, magar in ki az oini onon pajravi kuni. Bigu: "Be tardid hidojat [-i rostin] hidojati Alloh taolo ast" va [jaqin ʙidon] agar pas az donise, ki ʙa tu rasidaast, az havashoi onon pajravi kuni, dar ʙaroʙari Alloh taolo hec dustu jovare naxohi dost
[121] Kasone, ki kitoʙi osmoni [Tavrot va Incil] ʙa onho dodaem [va] onro cunon, ki soistaast mexonand, ʙa [matoliʙi] on [ki dar ʙorai haqqonijati Muhammad va risolatas meʙosad] imon meovarand; va kasone, ki ʙa u [va oinas] kofir savand, onon zijondidagonand
[122] Ej Bani Isroil, ne'mathoero, ki ʙa sumo arzoni dostam, ʙa jod ovared va [niz] in ki sumoro [ʙa daleli ʙarxurdori az hidojat] ʙa cahonijon ʙartari dodam
[123] Az ruze ʙitarsed, ki hec kas az digare difo' namekunad va hec tovonu fidjae az u pazirufta namesavad va safoat ʙarojas sude nadorad va [insonho] jori namesavand
[124] Va [ej pajomʙar, jod kun az] hangome ki Alloh taolo Iʙrohimro ʙo suxanon [-i farogir ʙar ahkomu takolifi sar'i] ozmud va u hamaro ʙa xuʙi ʙa ancom rasond. [Alloh taolo ʙa vaj] Farmud: "Man turo pesvoi mardum qaror mediham". [Iʙrohim] guft: "[Parvardigoro] Az farzandonam [niz pesvojone qaror ʙideh, to mardum ʙa onon iqtido kunand]". [Alloh taolo] Farmud: "Ahdu pajmoni Man [ʙo tu dar mavridi pesvoi din] ʙa sitamgoron namerasad
[125] Va [jod kun az] hangome ki xonai [Ka'ʙa] – ro mahalli ʙozgast [-i hocijoni mustoq] va [coji] amne ʙaroi mardum qaror dodem va [muqarrar kardem, ki] maqomi Iʙrohimro namozgohe ʙaroi xes intixoʙ kuned va mo ʙa Iʙrohim va Ismoil vahj kardem, ki: "Xonai maro ʙaroi tavofkunandagonu mu'takifon va ruku'u sucudkunandagon [namozguzoron] poku pokiza kuned
[126] Va [jod kun az] hangome ki Iʙrohim guft: "Parvardigoro, in [sarzamini Makka]-ro sahri amn ʙigardon va ahli onro – [ja'ne] kasone az esonro, ki ʙa Alloh taolo va ruzi qijomat imon ovardaand – az mevahoi [gunogun] ruzi ʙideh". [Alloh taolo] farmud: "Har ki kofir savad, andake ʙahramandas mesozam, sipas uro ʙa azoʙi otas mekasonam va ci ʙad sarancome ast
[127] Va [jod kun az] hangome ki Iʙrohim va Ismoil pojahoi xonai [Ka'ʙa] – ro ʙolo meʙurdand [va meguftand]:"Parvardigoro, [a'moli neki mo, az cumla ʙinoi in xonai muqaddasro] az mo ʙipazir, ki ʙe tardid Tu sunavovu donoi
[128] Parvardigoro, moro [taslim va] farmonʙardori xud qaror ʙideh va az farzandonamon [niz] ummate farmonʙardori xud [padid ovar] va odoʙi iʙodatamonro ʙa mo nison ʙideh va tavʙai moro ʙipazir. Haqqo, ki Tu tavʙapaziru mehruʙoni
[129] Parvardigoro, dar mijoni onon [mardumi Makka] pajomʙare az xudason [az nasli Ismoil] ʙarangez, to ojoti Turo ʙar onon ʙixonad va ʙa eson kitoʙu hikmate ʙijomuzadu [az sirku nodoni] pokiza gardonad. Hamono ki Tu piruzmandu hakimi
[130] Va ci kase cuz on ki xudro ʙa [saʙuksarivu] nodoni meandozad az oini Iʙrohim rujgardon megardad? Va ʙa rosti, ki mo uro dar dunjo ʙarguzidem va ʙe tardid dar oxirat [niz] az soistagon xohad ʙud
[131] On goh, ki Parvardigoras ʙa u farmud: "[Xolisona] Taslim sav" [va u dar posux] guft: "Taslimi Parvardigori cahonijon sudam
[132] Va Iʙrohimu Jaquʙ farzandoni xudro ʙa in oin suporis kardand [va har jak ʙa onon meguftand]: "Ej farzandoni man, Alloh taolo in oinro ʙaroi sumo ʙarguzida ast [pas, ʙa on ʙigaraved] va az dunjo naraved, magar in ki taslimi [farmoni Haq] ʙosed
[133] Ojo hangome ki margi Jaquʙ faro rasid, sumo hozir ʙuded? On goh, ki ʙa farzandoni xud guft: "Ba'd az man ci cizro meparasted"? Guftand: "Ma'ʙudi tu va ma'ʙudi padaronat – Iʙrohim va Ismoilu Ishoq – Allohi jaktoro meparastem va mo taslimi U hastem
[134] Onon ummate ʙudand, ki darguzastand, on ci ki [az naticai a'molason] kasʙ kardaand, ʙaroi onhost va on ci sumo kasʙ kardaed, ʙaroi sumost va sumo dar ʙorai on ci [onon] mekardand, ʙozxost naxohed sud
[135] Va [ahli kitoʙ] guftand: "Jahudi jo masehi saved, to hidojat joʙed". [Ej pajomʙar ʙa onon] Bigu: "[Na az oini sumo] Balki az oini Iʙrohim [pajravi mekunem], ki haqgaro ʙud va hargiz dar zumrai musrikon naʙud
[136] [Ej mu'minon ʙa ahli kitoʙ] ʙigued: "Mo ʙa Alloh taolo imon ovardaem va ʙa on ci ʙar mo nozil sudaast va ʙa on ci, ki ʙar Iʙrohimu Ismoil va Ishoqu Ja'quʙ va navodagon [-i Ja'quʙ] nozil gardid va [hamcunin] ʙa on ci, ki ʙa Muso va Iso doda sudaast va ʙa on ci, ki ʙa pajomʙaroni [digar] az tarafi Parvardigorason doda sudaast [ore, ʙa hamai onon imon meovarem] va mijoni hec jak az eson tafovut nameguzorem va mo [hamagi] taslimi Alloh taolo hastem
[137] Pas, agar onon [niz] ʙa on ci sumo imon ovardaed, imon ovarand, hatman, hidojat joftaand va agar pust gardonand, pas, cuz in nest, ki hatman sari sitez [va cudoi] dorand, pas, [ej pajomʙar, Parvardigori jakto ʙaroi himojati tu kofi ast va] ʙa zudi Alloh taolo [sarri] onhoro az tu daf' xohad namud va U sunavovu donost
[138] Rangi ilohi [va dini Uro ʙipazired va ʙa on pojʙand ʙosed] va ci kase xusnigortar az Alloh taolo ast! Va mo tanho Uro meparastem
[139] [Ej pajomʙar ʙa ahli kitoʙ] Bigu: "Ojo dar ʙorai Alloh taolo ʙo mo mucodala mekuned, dar hole ki U parvardigori mo va sumost va kirdori mo az oni mo va kirdori sumo az oni sumost va mo Uro ʙo ixlos parastis mekunem
[140] [Ojo] Megued: "Iʙrohimu Ismoil va Ishoqu Ja'quʙ va navodagon [-i u] jahudi jo masehi ʙudand [dar hole ki Tavrot va Incil pas az in pajomʙaron nozil sudaast]"? Bigu: "Sumo donotared jo Alloh taolo"? Va kist sitamgortar az on, ki sahodatero, ki az [coniʙi] Alloh taolo [dar kitoʙhoi osmoni dar ʙorai in pajomʙaron omada va] nazdi Ust, kitmon mekunad? Va [jaqin ʙidoned, ki] Alloh taolo az on ci mekuned, ƣofil nest
[141] Onon ummate ʙudand, ki darguzastand, on ci ki [az naticai a'molason] kasʙ kardaand, ʙaroi onhost va on ci sumo kasʙ kardaed, ʙaroi sumost va sumo dar ʙorai on ci [onon] mekardand, ʙozxost naxohed sud
[142] Ba zudi guruhe az mardumi kamxirad [jahudi] xohand guft: "Ci cize onho [musulmonon]-ro az qiʙlaason [Bajt-ul-muqaddas], ki ʙar on ʙudand, [ʙa suji Ka'ʙa] ʙozgardond"? [Ej pajomʙar] Bigu: "Masriqu maƣriʙ az oni Alloh taolo ast, har kasro ʙixohad ʙa rohi rost hidojat mekunad
[143] Hamon guna [ki qiʙlai sumo jak qiʙlai mijona ast] sumoro niz ummati mijona [va ahli e'tidol] qaror dodem to [dar ruzi qijomat] ʙar mardum guvoh ʙosed [ki pajomʙaroni ilohi pajomasonro ʙa durusti rasonidaand] va pajomʙar ʙar sumo guvoh ʙosad [ki kalomi Allohro ʙa sumo rasonidaast] va mo qiʙlaero, ki ʙestar ʙar on ʙudi [Bajt-ul-muqaddas], qaror nadodem, magar ʙaroi in ki kasero, ki az pajomʙar pajravi mekunad, az kase, ki ʙa aqiʙ ʙozmegardad [va az itoati Alloh taolo va rasulas rujgardon mesavad], ʙozsinosem. Musallaman in [hukm] cuz ʙar kasone, ki Alloh taolo hidojatason karda ʙosad, sanginu dusvor ast. Alloh taolo hargiz imon [va namoz]-i sumoro zoe' namegardonad. Ba rosti, ki Alloh taolo nisʙat ʙa mardum dilsuzu mehruʙon ast
[144] [Ej pajomʙar] Ba rosti, ki mo gardondani rujatro ʙa [suji] osmon [ki dar intizori vahji ilohi ʙaroi taƣjiri qiʙla hasti] meʙinem. Aknun turo ʙa [suji] qiʙlae ʙozmegardonem, ki ʙa on xusnud mesavi, pas, ruji xudro ʙa suji Mascid-ul-harom kun va [sumo niz, ej mu'minon, ʙaroi adoi namoz] har co ʙuded, ruji xudro ʙa suji on ʙigardoned. Kasone, ki kitoʙi [osmoni] ʙa onho doda sud, ʙa xuʙi medonand, ki in [taƣjiri qiʙla farmoni] haq ast [va] az coniʙi Parvardigorason meʙosad va Alloh taolo az on ci mekunand, ƣofil nest
[145] Agar ʙaroi onon, ki kitoʙi [osmoni] ʙa eson doda sudaast, har nisona [va dalele ʙaroi haqqonijati taƣjiri qiʙla] ʙijovari, [ʙoz ham] az qiʙlai tu pajravi namekunand va tu [niz] az qiʙlai onon pajravi naxohi kard va ʙarxe az onon niz az qiʙlai ʙarxe digar pajravi namekunand va agar pas az on ki ilmu donis ʙa tu rasidaast, az xostahoi [nafsonii] onon [dar mavridi qiʙla va digar ahkom] pajravi kuni, dar in surat musallaman az sitamgoron xohi ʙud
[146] Kasone, ki ʙa onon kitoʙi [osmoni] dodaem, [Muhammad]-ro cunon mesinosand, ki farzandoni xudro mesinosand [va medonand, ki suxanas ʙarhaq ast], vale guruhe az onon, dar hole ki xud niz medonand, haqro kitmon mekunand
[147] [Ej pajomʙar on ci ʙar tu nozil megardad, hukmi] Haq az coniʙi Parvardigori tust, pas, hargiz az tardidkunandagon maʙos
[148] Har jake [az ummatho] cihate dorand, ki [hangomi namoz] ʙad-on ru mekunand, pas, [sumo ej mu'minon] dar nekiho [ʙar jakdigar] saʙqat ʙigired. Har co ki ʙosed, Alloh taolo [dar ruzi qijomat] hamai sumoro hozir mekunad. Hamono Alloh taolo ʙar har cize tavonost
[149] [Ej pajomʙar] Az har co ki [ʙa qasdi safar] xoric sudi, pas, [ʙa hangomi namoz] ruji xudro ʙa suji Mascid-ul-harom kun va ʙa durusti, ki in [ru kardanat] haqqe az coniʙi Parvardigorat ast va Alloh taolo az on ci mekuned, ƣofil nest
[150] Va az har co, ki ʙerun sudi, pas, [dar hangomi namoz] ruji xudro ʙa suji Mascid-ul-harom kun va [sumo, ej mu'minon] har co ki ʙosed, ruji xudro ʙa suji on [mascid] kuned, to mardum alajhi sumo huccate nadosta ʙosand [to ʙo istinod ʙa onho ʙahonatarosi kunand], magar kasone az eson, ki sitam kardand [va hamvora dusmanaton xohand ʙud]. Pas, az onho natarsed va az man ʙitarsed [in taƣjiri qiʙla ʙaroi on ʙud], ki ne'matamro ʙar sumo tamom kunam [va sumoro mutamoiz sozam], ʙosad, ki hidojat saved
[151] Hamcunon ki [ne'mati digare niz ʙa sumo arzoni dostem va] pajomʙare az xudaton ʙa mijonaton firistodem, ki ojoti moro ʙar sumo mexonad va sumoro [ʙo amri ma'ruf va nahji munkar az palidiho] pok megardonad va ʙa sumo kitoʙi [Qur'on] va hikmate meomuzad va on ciro [ki az umuri dinu dunjojaton] namedonisted, ʙa sumo omuzis medihad
[152] Pas, Maro jod kuned, to sumoro jod kunam va Maro sipos gued va ʙa Man nosiposi nakuned
[153] Ej kasone, ki imon ovardaed, az sikeʙoivu namoz jori ʙicued [ki] ʙe tardid Alloh taolo ʙo saʙrkunandagon ast
[154] Va ʙa onho, ki dar rohi Alloh taolo kusta mesavand, murda nagued, ʙalki onon [nazdi Parvardigorason] zindaand, vale sumo namefahmed
[155] Va hatman sumoro ʙo cize az [qaʙili] tarsu gurusnagi [qahti] va zijoni moli [noʙudi jo dusvorii kasʙi on] va coni [margu mir jo sahodat] va zijoni mahsulot [-i kisovarzi] meozmoem va [ej pajomʙar] saʙrkunandagonro [ʙa on ci dar dunjo va oxirat ʙarojason faroham meojad] ʙasorat ʙideh
[156] Onon, ki har goh musiʙate ʙa eson merasad, [az ruji rizoijat va taslim] megujand: "Ba rosti, ki mo az oni Alloh taolo hastem va ʙa suji U ʙozmegardem
[157] Inho hastand, ki durudho va rahmate az Parvardigorason ʙar eson ast va mahz inho hidojatjoftagonand
[158] Safo" va "Marva" az nisonahoi [zohiri sariati] Alloh taolo ast. Pas, har ki hacci xona [-i Ka'ʙa] jo umra ʙa coj meovarad, ʙar u gunohe nest, ki tavofi [sa'j] ʙajni on duro [niz] ancom dihad [va in kor az raftorhoi cohilijat sumorida namesavad] va kase, ki ʙa majli xud kori neke ancom dihad, pas, [ʙidonad, ki] ʙe tardid Alloh taolo siposguzori donost
[159] Kasone, ki on ciro az daloili ravsan va hidojat nozil kardaem – pas az on, ki dar kitoʙi [Tavrot va Incil] ʙaroi mardum ʙajonas namudem – pinhon medorand, Alloh taolo ononro la'nat mekunad va la'natkunandagon [az faristagonu mu'minon] la'natason mekunand
[160] Magar kasone, ki tavʙa kunand va [korhoi nosoistai xudro] isloh namojand va [haqiqatro] oskor sozand. Inon hastand, ki tavʙaasonro mepaziram va Man tavʙapaziru mehruʙonam
[161] Kasone, ki kufr varzidand [va ʙa inkori haq kusidand] va dar holi kufr murdand, la'nati Alloh taolo va faristagon va hamai mardum ʙar onho xohad ʙud
[162] Dar on [la'nat va azoʙi onon] covidona ʙoqi memonand va na az azoʙason kosta mesavad va na muhlat [-i uzrxohi] mejoʙand
[163] [Ej mardum] ma'ʙudi sumo ma'ʙudi jagona ast [ki] ʙa cuz U [hec] ma'ʙude [ʙa haq] nest; ʙaxsandavu mehruʙon ast
[164] Ba rosti dar ofarinisi osmonho va zaminu guzari saʙu ruz va kistihoe, ki ʙaroi ʙahraʙardorii mardum dar darjo ravonand va oʙe, ki Alloh taolo az osmon nozil namudaast, ki ʙo on zaminro pas az xuski va xazonas zinda karda va anvoi cunʙandagonro dar on parokanda ast va [hamcunin] dar taƣjiri masiri ʙodho va aʙrhoe, ki dar mijoni osmon va zamin ʙa xidmat [-i inson] gumosta sudaand, ʙaroi kasone, ki meandesand, nisonahoe [az qudrati Parvardigor] ast
[165] [Bo vucudi in ojoti ravsan] ʙarxe az mardum hamtojoni ƣajr az Allohro [ʙaroi parastis] ʙarmeguzinand va onhoro hamcun Alloh taolo dust medorand, vale kasone, ki imon ovardaand, Allohro ʙestar dust dorand va onon, ki [ʙo sirku irtikoʙi gunohon] sitam kardand, hangome ki azoʙi [qijomat] – ro ʙuʙinand, [xohand donist], ki tamomi qudrat az oni Alloh taolo ast va in ki Alloh taolo saxtkajfar ast
[166] On goh, ki rahʙaron [-i gumrohgar] az pajravoni xud ʙezori mecujand va azoʙro meʙinand va asʙoʙ [-u ravoʙite, ki muciʙi nacotason mesud, hamagi] gusasta megardad
[167] Va [dar in hangom] kasone, ki [dar dunjo az rahʙaroni gumrohgar] pajravi karda ʙudand, megujand: "Kos ʙaroi mo ʙozgaste [ʙa dunjo] ʙud, to hamon guna, ki onon az mo ʙezori custand, [mo niz] az onho ʙezori cuem. Alloh taolo cunin raftori esonro, ki mojai hasratason ast, ʙa onho nison medihad va hargiz az otasi [duzax] ʙerun naxohand omad
[168] Ej mardum, az on ci dar zamin ast halolu pokiza ʙixured va az [rohho va] gomhoi sajton [ki ʙa vasilai onho ʙa tadric sumoro ʙa suji azoʙ mekasad], pajravi nakuned, ki ʙa rosti u dusmani oskori sumost
[169] [U] Sumoro faqat ʙa ʙadi va zisti farmon medihad va [ʙar on medorad, to] on ciro, ki namedoned, ʙa Alloh taolo nisʙat dihed
[170] Va hangome ki ʙa onon [kofiron] gufta savad: "Az on ci Alloh taolo nozil kardaast, pajravi kuned", megujand: [Na] Balki mo az cize pajravi mekunem, ki padaroni xudro ʙar on joftaem. Ojo agar padaronason [az haqiqat] cize nafahmidavu hidojat najofta ʙosand [ʙoz ham kur – kurona az onon pajravi mekunand]
[171] Masali [da'vati tu – ej Muhammad – ʙaroi hidojati in] kofiron hamcun kasest, ki cahorpoero sado mezanad, ki cuz sado va ovoze namesunavad. [In kofiron dar rujorui ʙo haq] karu lolu kur hastand, az in ru, nameandesand
[172] Ej kasone, ki imon ovardaed, az cizhoi pokizae, ki ruzii sumo kardaem, ʙixured va sukri Allohro ʙa co ovared, agar tanho Uro meparasted
[173] [Alloh taolo] Tanho murdor va xunu gusti xuk va on ciro, ki [hangomi zaʙh] nomi ƣajri Alloh taolo ʙar on ʙurda savad, ʙar sumo harom kardaast. Pas, har ki [ ʙaroi hifzi coni xud ʙa xurdani onho] nocor savad [va] sarkasu zijodaxoh naʙosad, ʙar u gunohe nest. Ba rosti, ki Alloh taolo omurzandavu mehruʙon ast
[174] Kasone, ki on ciro Alloh taolo dar kitoʙi [Tavrot dar ʙorai nuʙuvvati Muhammad] nozil kardaast, kitmon mekunand va onro [ʙaroi kasʙi molu maqomi dunjo] ʙa ʙahoi andake mefurusand [dar haqiqat] cuz otas dar sikamhojason furu nameʙarand va Alloh taolo ruzi qijomat ʙo onon suxan namegujad va [az palidii gunoh] pokason namekunad va azoʙi dardnoke xohand dost
[175] Inon kasone hastand, ki gumrohiro ʙa [ʙahoi] hidojat va azoʙro ʙa [ʙahoi] omurzis xaridand, pas, ʙar otasi [duzax] ci sikeʙo hastand
[176] In [mucozot ʙar kitmoni haq] ʙa xotiri on ast, ki Alloh taolo kitoʙ [-hoi osmoni]-ro ʙa haq nozil kardaast va kasone, ki dar on ixtilof kardand, [az haqiqat] ʙisjor durand
[177] Neki [faqat] in nest, ki [ʙaroi namoz] ruji xudro ʙa suji masriq va [jo] maƣriʙ kuned, ʙalki neki [raftori] on kase ast, ki ʙa Alloh taolo va ruzi qijomat va faristagonu kitoʙi [osmoni] va pajomʙaron imon ovarda ʙosad va moli [xud]-ro, ʙo vucudi dust dostanas, ʙa xesovandonu jatimon va mustamandon va dar rohmondagonu darxostkunandagon [gadojon] va dar [rohi ozodii] ʙardagon ʙiʙaxsad va namoz ʙar poj dorad va zakot ʙipardozad va [niz] onon, ki cun ahd meʙandand, ʙa pajmonason vafo mekunand va [kasone, ki] dar faqru saxti va zijonu ʙemori va ʙa hangomi [siddat giriftani] naʙard, [pojdori va] sikeʙoi mekunand, onon [ki ʙa in viƶagiho orostaand], kasone hastand, ki rost guftand va onon parhezgoronand
[178] Ej kasone, ki imon ovardaed, dar [mavridi] kustagon [ki ʙarqasdona ʙa qatl rasidaand, hukmi] qasos ʙar sumo muqarrar gastaast: Ozod dar ʙaroʙari ozod va ʙarda dar ʙaroʙari ʙarda va zan dar ʙaroʙari zan. Pas, agar kase [valii dam] dar haqqi ʙarodar [-i dini]-as [qotil] ʙaxsis namojad, ʙojad [az azoʙu ozoras ʙiparhezad va ʙo u] xusraftori namojad va [qotil niz ʙojad mutaqoʙilan dija-xunʙahoro] ʙa neki ʙa u ʙipardozad. In [hukm] taxfifu rahmate ast az suji Parvardigoraton. Pas, agar kase ʙa'd az on [guzastu qaʙuli dija] tacovuz kunad, azoʙi dardnok [dar intizor] dorad
[179] Ej xiradmandon, dar [in] qasos ʙaroi sumo [tadovumi] zindagi ast, ʙosad, ki taqvo pesa kuned
[180] Bar sumo muqarrar sudaast, ki har goh zamoni margi jake az sumo faro rasad, agar mole az xud ʙa coj guzostaast, ʙaroi padaru modar va xesovandon ʙa sevai soista vasijat kunad. In [kor] haqqe ast ʙar parhezkoron [ki ʙojad ancom dihand]
[181] Pas, har ki on [vasijat]-ro pas az sunidanas taƣjir dihad, gunohas tanho ʙar [uhdai] kasonest, ki onro taƣjir medihand. Ba rosti, ki Alloh taolo sunavovu donost
[182] Pas, kase, ki az ʙeadolati [va majli ʙecoji] vasijatkunanda [nisʙat ʙa vorison] jo az gunohi u [dar vasijat ʙa kori xilof] ʙitarsad va [ʙo islohi vasijat] mijoni onon [vorison]-ro sozis dihad, ʙar u gunohe nest, [ki] hamono Alloh taolo omurzandai mehruʙon ast
[183] Ej kasone, ki imon ovardaed, ruza ʙar sumo vociʙ sudaast, hamon guna ki ʙar kasone, ki pes az sumo ʙudand, niz vociʙ suda ʙud; ʙosad, ki parhezkor saved
[184] Ruzhoi muajjan [-ro ruzadori kuned], pas, har kas az sumo, ki ʙemor jo musofir ʙosad, [ʙa andozai on ruzhoe, ki natavonistaast ruza ʙigirad] te'dode az ruzhoi digar [-ro ruza ʙigirad] va ʙar kasone, ki tavonoii onro nadorand, lozim ast kaffora ʙidihand [va on ʙa ʙaroʙari har ruz] xurok dodan ʙa jak tihidast ast va har ki ʙa majli xud [ʙestar] nakui kunad, on [afzunʙaxsi ʙa sudi ust va] ʙarojas ʙehtar ast va agar [fazilati ruzadoriro] ʙidoned, ruza ʙarojaton ʙehtar [az iftor va pardoxti kaffora] ast
[185] Mohi ramazon [mohe] ast, ki Qur'on dar on nozil sudaast; [kitoʙe,] ki rohnamoi mardum ast va daloili oskore az hidojat [ʙo xud dorad] va cudokunanda [-i haq az ʙotil] ast. Pas, har jake az sumo [ki muqimu solim ast] in mohro darjoʙad, ʙojad onro ruza ʙidorad va har ki ʙemor jo dar safar ʙosad, [ʙojad ʙa te'dodi ruzhoe, ki ruza nagiriftaast] ruzhoi digare [-ro ruza ʙigirad]. Alloh taolo [ʙo ʙajoni in ahkom] ʙarojaton osoni mexohad va dusvori namexohad, to [ʙitavoned ruzadori dar mohi ramazon]-ro komil kuned va Allohro ʙaroi on ki hidojataton kardaast, ʙa ʙuzurgi jod kuned; ʙosad, ki sukr guzored
[186] Va [ej pajomʙar] cun ʙandagonam dar ʙorai Man az tu ʙipursand, [ʙa onon] ʙigu: Man nazdikam va duoi duokunandaro – hangome ki maro ʙixonad – icoʙat mekunam, pas, [onon faqat] ʙojad da'vati Maro ʙipazarand va ʙa Man imon ʙijovarand; ʙosad, ki roh joʙand
[187] [Ej mu'minon] Omezis ʙo hamsaronaton dar saʙ [-hoi] ruza ʙar sumo halol gardidaast. Onon liʙosi sumo hastand va sumo liʙosi eson. Alloh taolo medonist, ki sumo ʙar xud xijonat mekarded [va ʙo on ki dar avoili islom omezis dar mohi ramazon harom ʙud, sumo ʙar on ʙetavaccuh ʙuded], pas, tavʙaatonro paziruftu az sumo darguzast. Pas, aknun [dar saʙhoi ramazon metavoned] ʙo onon omezis kuned va on ciro, ki Alloh taolo ʙarojaton muqarrar dostaast [az eson] talaʙ kuned. Bixured va ʙiosomed, to ristai sapedi suʙh [facri sodiq] az ristai sijoh [saʙ] ʙarojaton oskor gardad, on goh ruzaro to saʙ ʙa pojon ʙirasoned va, dar hole ki dar masocid mu'takif hasted, ʙo zanon omezis nakuned. In marzho [-i ahkom]-i ilohi ast, pas, ʙa onho nazdik nasaved. Alloh taolo cunin ojot [va ahkom]-i xudro ʙaroi mardum ravsan mesozad, ʙosad, ki parhezkor savand
[188] Va amvolatonro ʙajni xud ʙa ʙotil [va nohaq] naxured va ʙaroi on, ki ʙaxse az moli mardumro ʙa gunoh ʙixured, qazijaro ʙa hokimon nakasoned, dar hole ki medoned [ki in kor gunoh ast]
[189] [Ej pajomʙar] Az tu dar ʙorai hilolho [-i moh] mepursand, ʙigu: "Onho ʙajoni avqot [va gohsumorii taʙii] ʙaroi mardum va [vasilai ta'jini vaqti] hac hastand". Nakukori on nest, ki [monandi davroni cohilijat dar holi ehrom] az pusti xonaho vorid saved, ʙalki nakukor kasest, ki taqvo pesa kunad [pas, parhezkor ʙosed] va ʙa xonaho az darhojason vorid saved va az Alloh taolo ʙitarsed, ʙosad, ki rastagor saved
[190] Va dar rohi Alloh taolo ʙo kasone, ki ʙo sumo mecangand, ʙicanged [vale ʙo musla kardan va kustani kudakonu zanon va pironsolon] az had tacovuz nakuned, [ki] ʙa rosti Alloh taolo tacovuzgaronro dust namedorad
[191] Va onon [musrikon]-ro har kuco jofted, ʙikused va az on co [Makka], ki sumoro ʙerun kardaand, ʙerun kuned va fitna [kufru sirk] ʙadtar az qatl ast va ʙo onho dar kanori Mascid-ul-harom pajkor nakuned, magar in ki ʙo sumo dar on co ʙicangand. Pas, agar [dar on co] ʙo sumo cangidand, esonro ʙikused, [ki] sazoi kofiron cunin ast
[192] Pas, agar [az kufrason] dast ʙardostand [az naʙard dast ʙikased, ki] ʙe gumon Alloh taolo omurzandai mehruʙon ast
[193] Va ʙo onho ʙicanged, to fitnai [sirk] ʙoqi namonad va din [xolisona] az oni Alloh taolo gardad. Pas, agar dast ʙardostand, [sitam nakuned, ki] sitam cuz ʙar sitamgoron ravo nest
[194] [In] Mohi harom [soli haftumi hicri, ki imkoni umra guzoridan jofted] dar ʙaroʙari mohi harom [-i soli guzasta] ast [ki musrikon sumoro az adoi hac ʙozdosta ʙudand] va [tacovuzi] hurmatho [-i sarzaminu mohi harom] qasos dorad; pas, har ki sitam kard, ʙa hamon guna ki ʙar sumo sitam kardaast, ʙar u sitam ravo dored va az Alloh taolo parvo kuned va ʙidoned, ki Alloh taolo ʙo parhezkoron ast
[195] Va dar rohi Alloh taolo infoq kuned va [ʙo firor az majdoni cihod va tarki infoq] xudro ʙo dasti xestan ʙa halokat naafkaned va neki kuned, [ki] ʙa rosti Alloh taolo nakukoronro dust medorad
[196] Va haccu umraro ʙaroi Alloh taolo ʙa pojon rasoned va agar [ʙa vasilai dusman jo ʙemori az in kor] ʙozmoned, on ci az qurʙoni [xoh az suturu gov jo gusfand] faroham savad [zaʙh kuned va on goh az ehrom xoric saved] va sarhoi xudro natarosed, to qurʙoni ʙa cojgohas [dar qurʙongoh] ʙirasad va agar kase az sumo ʙemor ʙudu jo norohatie dar sar dost [ki nocor ʙud ʙad-on xotir dar holi ehrom sari xudro ʙitarosad], pas, fidja dihad, az [qaʙili se ruz] ruza jo sadaqa [taom dodani sas tihidasti haram] jo qurʙoni kardani gusfande [ki mijoni tihidastoni haram taqsim savad]. Pas, hangome ki dar amon ʙuded, har ki az umra ʙahramand gardid va sipas [a'moli] hacro oƣoz kard, on ci az qurʙoni [ʙarojas] mujassar sud [zaʙh kunad] va har ki [qurʙoni] najoft, se ruz dar [ajjomi] hac va haft ruz hangome ki [ʙa xona] ʙozgasted, ruza ʙigired. In dah [ruzi] komil ast. In [hukmi hacci tamattu'] ʙaroi kasest, ki xonavodaas sokini Mascid-ul-harom [Makka va atrofi on] naʙosad va az Alloh taolo parvo kuned va ʙidoned, ki Alloh taolo saxtkajfar ast
[197] [Mavsimi] hac dar mohhoi musaxxase ast [az oƣozi Savvol to dahumi Zulhicca]; pas, kase, ki dar in mohho hacro [ʙar xud] vociʙ gardonad, [ʙojad ʙidonad, ki] dar hac, omezisi cinsi va [irtikoʙi] gunoh va dargiri [va cidol ravo] nest va on ci az korhoi nek ancom medihed, Alloh taolo onro medonad; va [xuroku pusoki mavridi nijozi hacro ʙaroi xud faroham kuned va] tusa ʙargired, [vale ʙa jod dosta ʙosed, ki] ʙa rosti, ʙehtarin tusa parhezkorist va, ej xiradmandon, az man parvo kuned
[198] Gunohe ʙar sumo nest, ki [dar ajjomi hac ʙo xaridu furus] az fazli Parvardigoraton [manfiat va ruzi] talaʙ kuned va hangome ki [ruzi nuhum pas az vuquf] az Arafot kuc karded, Allohro dar "Mas'ar-ul-harom" jod kuned; va Uro jod kuned, caro ki sumoro, ki pestar az gumrohon ʙuded, [ʙa adoi manosiki haccu digar a'moli iʙodi] hidojat kard
[199] Pas, az hamon co, ki mardum [pajravoni Iʙrohim] ravona mesavand, [sumo niz az Arafot ʙa suji Mino] xarakat kuned va az Alloh taolo omurzis ʙixohed, [caro ki] ʙe tardid Alloh taolo omurzandavu mehruʙon ast
[200] Pas, cun manosiki [hacci] xudro ʙa coj ovarded, hamon guna, ki padaronatonro [ʙo faxru ƣurur] jod mekarded, ʙalki [ʙehtar va] ʙestar az on Allohro jod kuned; va ʙarxe az mardum [kofirone] hastand, ki megujand: "Parvardigoro, ʙa mo dar dunjo [molu farzand] ato kun". In saxs dar oxirat ʙahrae [az ne'mathoi ilohi] nadorad
[201] Va ʙarxe [digar] az eson [mu'minone] hastand, ki megujand: "Parvardigoro, ʙa mo dar dunjo neki [ruzi, salomati, donis va imon] ato kun va dar oxirat [niz] neki [ato farmo] va moro az azoʙi otas nigah dor
[202] Inhoand, ki az dastovardason ʙahrae dorand va Alloh taolo dar hisoʙrasi sare' ast
[203] Allohro dar ruzhoi muajjan [se ruzi ajjomi tasriq jozdahum to senzdahumi Zulhicca] jod kuned; pas, kase, ki sitoʙ kunad va taji du ruz [a'molro ancom dihad], gunohe ʙar u nest; va kase, ki ta'xir kunad [va a'molro dar se ruz ancom dihad], gunohe ʙar u nest. [In fursat] Baroi kase ast, ki taqvo pesa kunad; va [ej mu'minon] az Alloh taolo parvo kuned va ʙidoned, ki ʙa suji U hasr xohed sud
[204] Va [ej pajomʙar], az mardum kase ast, ki guftoras dar [mavridi] zindagii dunjo turo ʙa sigift meandozad va Allohro ʙar [imoni qalʙi va] on ci dar dilas dorad, guvoh megirad [to coje, ki uro rostgu mepindori] va hol on ki u [dar zumrai] sarsaxttarin dusmanon [va ʙadxohoni islomu muslimin] ast
[205] U hangome ki [az tu] ruj ʙarmegardonad va [az nazdat] meravad [jo ʙa rajosate merasad], dar rohi fasod dar zamin mekusad va [mahsuloti] kisovarzi va cahorpojonro noʙud mesozad; va Alloh taolo fasodu [taʙohkori]-ro dust nadorad
[206] Va hangome ki ʙa u gufta mesavad: "Az Alloh taolo ʙitars", xudʙuzurgʙini [va ƣururas] uro ʙa [idoma dodan ʙar ancomi] gunoh mekasonad; pas, [otasi] cahannam ʙarojas kofi ast va ci ʙad cojgohe ast
[207] Va az mardum kase [niz] hast, ki coni xudro ʙaroi kasʙi xusnudii Alloh taolo dareƣ namedorad; va Alloh taolo nisʙat ʙa ʙandagon mehruʙon ast
[208] Ej kasone, ki imon ovardaed, hamagi ʙa islom [va itoati Alloh taolo] daroed va az [rohhovu] gomhoi sajton pajravi nakuned. Ba rosti, ki u dusmani oskori sumost
[209] Pas, agar ʙa'd az on ki nisonahoi ravsanu oskor ʙarojaton omad, laƣƶis karded va [munharif suded], ʙidoned, ki Alloh taolo sikastnopaziru hakim ast
[210] Ojo intizori [-i onon, ki pajravi sajtonand] ƣajr az in ast, ki Alloh taolo [dar ruzi qijomat ʙaroi dovari] dar sojahoe az aʙrho ʙa sujason ʙijojad va faristagon [niz ʙaroi icroi azoʙi ilohi ononro ihota kunand] va kor jaksara savad? Va [ogoh ʙosed, ki hamai] korho ʙa suji Alloh taolo ʙozgardonda mesavad
[211] [Ej pajomʙar], az Bani Isroil ʙipurs, [ki] ci andoza nisonahoi oskor ʙa onho dodaem; va kase, ki ne'mati Allohro pas az on ki nasiʙas sud, [ʙa kufru nosiposi] taʙdil kunad, [azoʙi saxte xohad dost va ʙojad ʙidonad, ki] Alloh taolo saxtkajfar ast
[212] Zindagii dunjo ʙaroi kofiron orosta sudaast va mu'minonro masxara mekunand, hol on ki parhezkoron dar ruzi qijomat ʙolotar az onon hastand; [zero dar ʙihist covidonand] va Alloh taolo har kiro ʙixohad, ʙesumor ruzi medihad
[213] [Dar oƣoz] mardum jak ummat ʙudand [ammo dar amri din ixtilof kardand]; on goh Alloh taolo pajomʙaronro ʙasoratʙaxsu ʙimdihanda ʙarangext va hamroh ʙo onon kitoʙ [-i osmoni]-ro ʙa haq nozil kard, to mijoni mardum dar on ci ixtilof dostand, dovari kunand; va faqat kasone, ki Tavrot] ʙa onon doda suda ʙud – pas az on ki nisonahoi ravsan ʙa onho rasid – ʙa xotiri sitam va hasodate, ki ʙajnason ʙud, dar mavridi on ixtilof kardand; pas, Alloh taolo ʙa farmoni xes kasonero, ki imon ovarda ʙudand, ʙa haqiqate, ki dar on ixtilof dostand, hidojat namud; va Alloh taolo har kiro ʙixohad, ʙa rohi rost hidojat mekunad
[214] [Ej mu'minon] Ojo pindostaed, ki voridi ʙihist mesaved, hol on ki hanuz monandi on ci ʙar [sari] pesinijoni sumo omad, ʙar [sari] sumo naomadaast? Dusvori va zijon ʙa eson rasid va [on cunon saxti kasidand va] ʙa larza aftodand, ki pajomʙar va kasone, ki ʙo u imon ovarda ʙudand, guftand: "Jorii Alloh taolo kaj faro xohad rasid"? Ogoh ʙosed! Be tardid jorii Alloh taolo nazdik ast
[215] [Ej pajomʙar, joronat] Az tu mepursand, ci cize infoq kunand, ʙigu: "Har mole, ki infoq karded, ʙaroi padaru modaru nazdikon va jatimonu tihidaston va darrohmondagon ast va har kori neke, ki ancom dihed, Alloh taolo ʙa on donost
[216] [Ej mu'minon] Cihod [dar rohi Alloh taolo] ʙar sumo vociʙ sudaast, dar hole ki ʙaroi sumo noxusojand ast [zero xarci moli va coni dorad]. Ci ʙaso cizero xus nadosta ʙosed, hol on ki ʙarojaton ʙehtar ast va ci ʙaso cizero dust dosta ʙosed, hol on ki ʙarojaton ʙad ast; va Alloh taolo [xajru sarri korhoro] medonad va sumo namedoned
[217] [Ej pajomʙar] Az tu dar ʙorai cang dar mohi harom [Muharram, Racaʙ, Zulqa'da va Zulhicca] mepursand, ʙigu: "Cang dar on [mohho gunohi] ʙuzurg ast va ʙozdostan az rohi Alloh taolo va kufr varzidan ʙa U va [cilavgiri az vurudi mardum ʙa] Mascid-ul-harom va ʙerun rondani ahlas az on co nazdi Alloh taolo [gunohi] ʙuzurgtar ast va fitna [-i sirk] az qatl ʙuzurgtar ast". Va [ej mu'minon, musrikon] hamvora ʙo sumo mecangand, to agar ʙitavonand sumoro az dinaton ʙargardonand; va har jak az sumo, ki az dinas ʙozgardad va dar holi kufr ʙimirad, a'molas dar dunjo va oxirat taʙoh megardad va onon ahli otasand va hamesa dar on xohand ʙud
[218] Kasone, ki imon ovardand va kasone, ki [ʙaroi ʙarpoii dini haq] hicrat namudand va dar rohi Alloh taolo cihod kardand, onon ʙa rahmati Alloh taolo umedvorand va Alloh taolo [nisʙat ʙa eson] omurzandai mehruʙon ast
[219] [Ej pajomʙar, ashoʙat] az tu dar ʙorai saroʙ va qimor mepursand, ʙigu: "Dar on du gunohi ʙuzurg va [niz] sudhoe ʙaroi mardum vucud dorad, vale gunohi on du az sudason [ʙestar va] ʙuzurgtar ast"; va az tu mepursand, ci cize infoq kunand, ʙigu: "On ci afzun ojad [az nijozmandii xud]. Alloh taolo ojotro incunin ʙaroi sumo ravsan mesozad; ʙosad, ki ʙijandesed
[220] Dar ʙorai dunjo va oxirat [ʙijandesed]; va [ej pajomʙar] az tu dar mavridi [cigunagii sarparastiason ʙar] jatimon mepursand; ʙigu: "Islohi [koru parhez az daromextan dar amvoli] onon ʙehtar ast; va agar ʙo [cam' kardani amvoli onon ʙo doroii xud dar nafaqahoi zindagi va maskan ʙo] onon hamzisti kuned, [erode dar in kor nest; zero] onho ʙarodaroni [dinii] sumo hastand". Va Alloh taolo taʙahkorro az durustkor ʙozmesinosad; va agar Alloh taolo mexost, [dar mavridi jatimon saxtgiri mekard va] sumoro ʙa zahmat meandoxt. Ba rosti, ki Alloh taolo sikastnopaziru hakim ast
[221] Va [ej mu'minon] ʙo zanoni musrik to imon najovardaand, izdivoc nakuned; va ʙe gumon kanizi mu'min, az zani [ozodi] musrik ʙehtar ast; agarci [zeʙoi jo doroias] mavridi pisandaton voqe' gardad; va [zanoni musulmonro] ʙa izdivoci mardoni musrik darnajovared, magar on ki imon ʙijovarand; va hatman ʙardai mu'min az mardi [ozodi] musrik ʙehtar ast; agarci seftai [doroi va mavqeijati] u suda ʙosed. Onon ʙa suji otas [-i duzax] da'vat mekunand va Alloh taolo ʙa farmon [va tavfiq]-i xes ʙa suji ʙihist va omurzis da'vat mekunand va ojot [-u ahkomi] xudro ʙaroi mardum ravsan mesozad; ʙosad, ki pand girand
[222] Va [ej pajomʙar] az tu dar ʙorai hajz [odati mohonai zanon] mepursand, ʙigu: "On [holat] nav'i norohati ast; pas, dar holati qoidagi az zanon kanoragiri kuned va ʙo onon nazdiki nakuned, to pok savand. Pas, hangome ki pok sudand [va ƣusl kardand], az hamon coje, ki Alloh taolo ʙa sumo farmon dodaast, ʙo eson omezis kuned. Ba rosti, ki Alloh taolo tavʙakunandagonro dust medorad va pokizagonro [niz] dust medorad
[223] Zanoni sumo [dar hukmi] kistzore ʙaroi sumo hastand, pas, har guna ki mexohed ʙa kistzori xud daroed va [tusae hamcun farzandi soleh] ʙaroi xud pes ʙifiristed va az Alloh taolo parvo kuned va ʙidoned, ki Uro muloqot xohed kard va [ej pajomʙar, dar ʙorai ne'mathoi ilohi] ʙa mu'minon ʙasorat ʙideh
[224] Va Allohro dastovezi savgandhoi xud qaror nadihed, to [ʙa in ʙahona] az nakukori va parhezkorivu osti dodan mijoni mardum [dast ʙardored]; va [ʙidoned, ki] Alloh taolo sunavovu donost
[225] Alloh taolo sumoro ʙa xotiri savgandhoe, ki ʙehuda va ʙiduni kasd jod mekuned, ʙozpursi namekunad, vale ʙa xotiri on ci dilhojaton [amdan] kasʙ kardaast [va savgandhoi duruƣe, ki ogohona ʙar zaʙon ovardaed] ʙozxost mekunad va [agar tavʙa kuned] Alloh taolo omurzandai ʙurdʙor ast
[226] Baroi kasone, ki [ʙa rasmi cohilijat] ʙar tarki omezis ʙo zanoni xud savgand jod kunand, cahor moh intizor [va muhlat] ast. Pas, agar [dar muddati cahor moh jo kamtar pusajmon sudand va ʙa zanonason] ʙozgastand, [ʙidonand, ki] Alloh taolo omurzandai mehruʙon ast
[227] Va agar [ʙar tarki zanonason pofisori kunand va] tasmim ʙa taloq giriftand, [ʙidonand, ki] hamono Alloh taolo sunavovu donost
[228] Zanoni taloqsuda [pes az izdivoci mucaddad] ʙojad ʙa muddati se ʙor poki [didani se ʙor odati mohona] intizor ʙikasand; va agar ʙa Alloh taolo va ruzi qijomat imon dorand, ʙar onon ravo nest, ki on ciro Alloh taolo dar rahimhojason ofaridaast, kitmon kunand; va agar savharonason xohoni osti hastand, ʙaroi ʙozgardondani onon [ʙa zindagii zanosui] dar in [muddat az digaron] sazovortarand; va zanon huquqi soistae dorand, hammonand [-u hamsangii vazoife], ki ʙar uhda dorand va mardon [dar sarparastivu amri taloq] ʙar onon ʙartari dorand; va Alloh taolo sikastnopaziru hakim ast
[229] Taloq [-i rac'i] du ʙor ast; pas, [az on mard jo ʙojad hamsarasro] ʙa tarzi soista nigoh dorad, jo ʙa neki raho kunad; va [ej mardoni musulmon] ʙarojaton halol nest, ki [zarrae] az on ciro ʙa onon dodaed [mahrija va monandi on] pas ʙigired, magar on ki [zanu savhar] ʙitarsand, ki natavonand [huquqi zanosuivu] hududi ilohiro ʙarpo dorand; pas, [halli ixtilofro ʙa xesovandon jo dustoni xud mesuporand; va sumo ej mu'minon] agar tarsided, ki [mumkin ast zavcajn] hududi ilohiro ʙarpo nadorand, gunohe ʙar on du nest, ki zan [ʙaroi rozi kardani mard ʙa taloq mahrijaasro ʙiʙaxsad jo ʙa u] fidjae ʙipardozad [va taloqi xul' ʙigirad] . Inho hududi [ahkomi] ilohi ast; pas, az onho tacovuz nakuned; va har ki az hududi Alloh taolo tacovuz kunad, pas cunin odamon, ʙesak, sitamgoronand
[230] Agar [savhar ʙaroi ʙori savum] uro taloq dod, pas az on [zan] ʙarojas halol nest; magar in ki [ʙo qasdi izdivoci haqiqi va na ʙaroi halol sudan] ʙo savhari ƣajr az u izdivoc kunad [va ʙo vaj hamʙistar savad. Dar in surat] Agar [savhari ʙa'di favt kard jo] uro taloq dod, agar [du hamsari soʙiq] mepindorand, ki hududi [ahkomi] Allohro ʙarpo medorand, gunohe ʙar on du nest, ki [ʙo izdivoci mucaddad] ʙa jakdigar ʙozgardand. Inho hududi Alloh taolo ast, ki onhoro ʙaroi mardume, ki ogohand [va ʙa islom imon dorand], ʙajon mekunad
[231] Va hangome ki zanonro taloq [-i rac'i] doded va ʙa pojoni [ruzhoi] iddai xes rasidand, ʙa soistagi ononro nigah dored va jo ʙa nekivu xuʙi rahojason sozed; va [hamcun davroni cohilijat] ononro ʙa xotiri [ozoru] zijon rasondan nigah nadored, to [ʙa huquqason] tacovuz kuned; va har ki cunin kunad, hatman ʙa xud sitam kardaast; va ojoti Allohro ʙa suxra [lahvu la'ʙ] nagired va ne'mati Allohro ʙar xud va on ciro, ki az kitoʙ [Qur'on] va hikmat ʙar sumo nozil kardaast va sumoro ʙo on pand medihad, ʙa jod ʙijovared va az Alloh taolo parvo kuned va ʙidoned, ki Alloh taolo ʙa hama ciz donost
[232] Va hangome ki zanonro taloq doded va [muddate] iddai xudro ʙa pojon rasondand, [sumo, ej sarparaston] ononro ʙoz nadored, ki agar [ʙar asosi me'jorhoi sar'i] ʙa tarzi pisandidae ʙajni xes ʙa tavofuq rasida ʙudand, ʙo savharoni [soʙiqi] xud izdivoc kunand. In [dasture ast], ki har jake az sumo, ki ʙa Alloh taolo va ruzi qijomat imon dorad, ʙa on [hukm] pand doda mesavad; va in [dastur] ʙarojaton purʙarakattar va pokizatar ast; va Alloh taolo [xajru salohi sumoro] medonad va sumo namedoned
[233] Va modaron [ʙojad] farzandoni xudro du soli tamom sir dihand. [In dastur] Baroi kasest, ki ʙixohad davroni sirxoragi [-i farzandas]-ro takmil kunad; va ʙar sohiʙi farzand [padar] lozim ast xuroku pusoki onon [modaron]-ro [dar muddati sir dodan] ʙa tavri soista [faroham kunad]. Hec kas cuz ʙa andozai tavonoias mukallaf namesavad; na modar ʙojad ʙa xotiri farzandas zijon ʙuʙinad va na padar ʙa saʙaʙi farzandas. [Agar padari kudak favt karda ʙud va mole ham nadost] Monandi hamin [taahhudoti padar] ʙar voris [niz] lozim ast; pas, agar on du [padaru modar] ʙo rizojatu masvarati jakdigar ʙixohand [kudakro zudtar] az sir ʙozgirand, gunohe ʙar onho nest; va agar xosted, ki ʙaroi farzandaton dojae ʙigired, gunohe ʙar sumo nest; ʙa sarte ki on ci [az huququ dastmuzd] muqarrar kardaed, ʙa tavri soista ʙipardozed; va az Alloh taolo parvo kuned va ʙidoned, ki Alloh taolo ʙa on ci ancom medihed ʙinost
[234] Va afrode az sumo, ki memirand va hamsaron [-i ƣajri ʙordor az xud] ʙoqi meguzorand, [on zanon ʙaroi izdivoci mucaddad] ʙojad cahor moh va dah ruz intizor ʙikasand [va idda nigah dorand] va hangome ki muddati iddai xudro ʙa pojon rasonidand, dar mavridi on ci onon ʙa tavri soista [va masru'] dar ʙorai [zindagii] xud ancom dihand, gunohe ʙar sumo [sarparaston] nest; va Alloh taolo ʙa on ci mekuned, ogoh ast
[235] Va gunohe ʙar sumo nest, ki ʙa tavri kinoja az zanoni [ʙeva jo taloqsudae, ki idda nigah dostaand] xostgori kuned va jo dar dil tasmim ʙar in kor ʙigired [ʙiduni in ki onro ʙajon kuned]. Alloh taolo medonist, ki sumo ʙa zudi ʙa jodi onon xohed aftod; vale pinhoni ʙa onho va'da [-i zanosui] nadihed, magar in ki [ʙa kinoja] suxani pisandida ʙigued va [hamcunin] tasmim ʙa aqdi izdivoc nagired, to muddati muqarrar [idda] ʙa sar ojad; va ʙidoned, ki Alloh taolo on ciro, ki dar dilhoi sumost, medonad; pas, az [muxolifat ʙo] U parvo kuned va ʙidoned, ki ʙa rosti Alloh taolo omurzandai ʙurdʙor ast
[236] Agar zanonro pes az omezis va ta'jini mahrija [ʙa daloile] taloq dihed, gunohe ʙar sumo nest va [dar in surat dilcui kuned va] ononro [ʙo hadjai munosiʙ] ʙahramand sozed; tavongar ʙa andozai tavonas va tangdast ʙa andozai tavonas. [Icroi in hukm] Bar nakukoron [haqqi soʙit va] ilzomist
[237] Agar pes az nazdiki ʙo onon xosted taloqason ʙidihed va mahrijae ʙarojason ta'jin karda ʙuded, nisfi on ciro, ki ta'jin kardaed [ʙa onon ʙipardozed]; magar in ki [haqqi xudro] ʙiʙaxsand jo [savhar, ja'ne] kase, ki [tasmimgiri dar mavridi] pajvandi izdivoc ʙo ust, guzast kunad [va tamomi mahrijaro ʙipardozad]. Guzast kardani sumo [va ʙaxsidani tamomi mahrija ʙa zanon] ʙa parhezkori nazdiktar ast. [Ej mu'minon, hangomi pardoxti huquq, osongiri va] nekiro mijoni xud faromus nakuned [va ʙidoned, ki] ʙa rosti Alloh taolo ʙa on ci mekuned ʙinost
[238] [Ej musulmonon] ʙar [ancomi] hama namozho va [ʙa xusus] namozi asr kuso ʙosed [sa'ju talos kuned] va ʙo furutanivu farmonʙardori ʙaroi Alloh taolo ʙa po xezed
[239] Agar [az xatar] tarsided, dar holi pijoda jo savora [jo hatto ʙo imo va isora namozro ʙa coj ovared] va cun emin suded, Allohro [cunonki ʙa sumo omuxtaast] jod kuned [va sukrasro ʙa co ovared], ki on ciro namedonisted ʙa sumo jod dod
[240] Kasone az sumo, ki margason faro merasad va hamsarone [az xud] ʙa co meguzorand, ʙojad ʙaroi hamsaronason vasijat kunand, ki [vorison] to jak sol ononro [ʙo pardoxtani xarci zindagi] ʙahramand sozand, ʙiduni on ki [az xonai savhar] ʙerun kunand. Pas, agar [ʙa majli xud pes az pojoni jak sol xonaro tark kunand va] ʙerun ʙiravand, dar ʙorai on ci, ki nisʙat ʙa [zohir va zindagii] xud ʙa tavri soista [va masru'] ancom medihand [az qaʙili zinat kardan va izdivoci mucaddad] gunohe ʙar sumo nest; va Alloh taolo sikastnopaziru hakim ast
[241] Va ʙaroi zanoni taloqsuda hadjai munosiʙu soista lozim ast [ki az tarafi savhar pardoxta savad, to dilsikastagias cuʙron gardad. Icroi in hukm], haqqe ast ʙar mardoni parhezkor
[242] [Ej mu'minon] Alloh taolo ojoti xudro [ki mustamal ʙar hudud va ahkom ast] incunin ʙarojaton ʙa ravsani ʙajon mekunad; ʙosad, ki ʙijandesed
[243] [Ej pajomʙar] Ojo namedoni, [dostoni] afrode [az ʙani Isroil]-ro, ki hazoron nafar ʙudand, ki az tarsi [ʙemori va] marg az xonahojason firor kardand? Alloh taolo ʙa onon guft: Bimired [pas murdand]. Sipas Alloh taolo onhoro zinda kard [to ʙarojason ravsan gardonad, ki tamomi korho ʙa dasti Ust]. Ba rosti, ki Alloh taolo nisʙat ʙa ʙandagonas ʙaxsois dorad, vale ʙestari mardum sukr [-i ne'matho] -asro ʙa coj nameovarand
[244] Va [ej mu'minon] dar rohi Alloh taolo ʙicanged va ʙidoned, ki ʙe tardid Alloh taolo sunavovu donost
[245] Kist, ki ʙa Alloh taolo qarz dihad; qarzi naku [va az amvolas dar rohi xusnudii Parvardigor infoq kunad], to [Alloh taolo] onro ʙarojas candin ʙaroʙar kunad? Va Alloh taolo ast, ki [az ruji hikmat va adolat, dar ruzii ʙandagonas] tangi va kusois padid meovarad va [hamagi dar oxirat] ʙa suji U ʙozgardonda mesaved
[246] [Ej pajomʙar] Ojo [az dostoni] guruhe az [asrofu ʙuzurgoni] Bani Isroil xaʙar dori, ki ʙa'd az Muso ʙa pajomʙari xud guftand: "Farmonravoe ʙarojamon intixoʙ kun, to [ʙa dasturas] dar rohi Alloh taolo ʙicangem"? [Pajomʙarason] Guft: "Sojad agar cihod ʙar sumo muqarrar savad, [sarpeci kuned va] cihod nakuned". Guftand: "Caro dar rohi Alloh taolo cihod nakunem, dar hole ki az xonahojamon ronda sudaem va pisaronamon [-ro kustaand jo ʙa asorat ʙurdaand]"? Pas, hangome ki cang ʙar eson muqarrar sud – cuz iddai kame az onon – [hamagi] sarpeci kardand; va Alloh taolo ʙa [holi pajmonsikanon va] sitamgoron donost
[247] Pajomʙarason ʙa onon guft: "Alloh taolo Tolutro ʙa farmonravoii sumo ʙarguzidaast". [Onon] guftand: "Ci guna u ʙar mo farmonravoi mekunad, dar hole ki mo ʙa farmonravoi az u sazovortarem va az mol [-i dunjo niz] ʙahrai candone [ʙa vaj] doda nasudaast"? U guft: "Ba rosti, ki Alloh taolo uro ʙar sumo ʙarguzida va donisu nerui cismiasro vus'at ʙaxsidaast; va Alloh taolo farmonravoii xudro ʙa har ki ʙixohad medihad va Alloh taolo kusoisgaru donost
[248] Pajomʙarason ʙa onho guft: Nisonai [rosti va durustii] farmonravoii u, in ast, ki toʙuti ahd ʙarojaton merasad, ki mojai oromise az suji Parvardigoraton meʙosad va darunas ʙozmondai merosi xonadoni Muso va Horun [hamcun aso va ʙarxe alvohi Tavrot] qaror dorad va dar hole merasad, ki faristagon onro ʙardostaand. Agar mu'min ʙosed, musallaman dar in [amr] nisonae [dar mavridi haqqonijati Tolut] ʙarojaton vucud dorad
[249] Pas, hangome ki Tolut ʙo laskarijon rahsipor sud, ʙa onon guft: "Alloh taolo [sikeʙoii] sumoro ʙa vasilai jak nahr [oʙ] ozmois mekunad; har ki az on ʙinusad, az [joroni] man nest va har ki az on nanusad, hatman az [joroni] man ast; magar kase, ki ʙo dasti xud muste [az on oʙ] ʙargirad [va ʙa andozai kafi daste ʙiosomad]". Pas, cuz iddai kame hamagi az on [oʙ] nusidand; va hangome ki u va kasone, ki ʙo u imon ovarda ʙudand, az on [nahr] guzastand, [az kamii afrodi xud norohat sudand va ʙarxe] guftand: "Imruz mo tavonoii [muqoʙilijat] ʙo Colut va sipohijonasro nadorem". [Dar in hangom kasone, ki ʙa didori Alloh taolo [dar oxirat] jaqin dostand, guftand: "Ci ʙaso guruhi kucake, ki ʙa farmoni Alloh taolo ʙar guruhi ʙisjor piruz sudand va [ʙidoned, ki hamvora] Alloh taolo hamrohi saʙrkunandagon ast
[250] Va hangome ki [Tolut va hamrohonas] ʙaroi [muʙoriza] ʙo Colut va sipohijonas ʙa majdon omadand, guftand: "Parvardigoro, ʙar [dilhoi] mo saʙru sikeʙoi furu rez va gomhojamonro ustuvor ʙidor va moro ʙar guruhi kofiron piruz gardon
[251] Pas, ʙa farmoni Alloh taolo, onhoro sikast dodand va Dovud [cavoni nerumandu sucoe, ki dar laskari Tolut ʙud] Colutro kust va Alloh taolo farmonravoivu nuʙuvvatro ʙa u ʙaxsid va az on ci mexost, ʙa u omuxt; va agar Alloh taolo [fitnai] ʙarxe az mardumro tavassuti ʙarxi digar [dur namekard] namerond, hatman zamin taʙoh megardid; vale Alloh taolo ʙar cahonijon ʙaxsis dorad
[252] [Ej pajomʙar] Inho ojoti Alloh taolo ast, ki onro ʙa haq ʙar tu mexonem va ʙa rosti, tu az pajomʙaron hasti
[253] In pajomʙaron [ki nomi ʙarxe az onon guzast] ʙarxe az esonro [dar darjofti vahj va te'dodi pajravon] ʙar ʙarxe digar ʙartari dodem. Az [mijoni] eson kase [hamcun] ʙud, ki Alloh taolo ʙo u suxan guft va daracoti ʙarxe [digar] az ononro ʙolo ʙurd; va ʙa Iso pisari Marjam nisonahoi ravsane [ʙar isʙoti nuʙuvvatas] dodem va uro tavassuti Ruhulqudus [Caʙrail] ta'jid [va taqvijat] kardem; va agar Alloh taolo mexost, kasone, ki ʙa'd az onho ʙudand, pas az on [hama] nisonahoi ravsane, ki ʙarojason omad, ʙo jakdigar cang namekardand; vale [ʙo ham] ixtilof kardand va ʙarxe az onon imon ovardand va ʙarxe kufr varzidand; va agar Alloh taolo mexost, [hargiz] ʙo ham namecangidand; vale Alloh taolo on ciro mexohad, ancom medihad
[254] Ej kasone, ki imon ovardaed, az on ci ʙa sumo ruzi dodaem, infoq kuned, pes az on ki ruze faro rasad, ki dar on na xaridu furuse hast va na dustivu safoate; va kofiron [ʙa saʙaʙi kufrason] hamon sitamgoronand
[255] Alloh taolo [ma'ʙudi rostin ast] hec ma'ʙude [ʙa haq] cuz U nest; zindai pojanda [va qoim ʙa zot] ast; na xoʙi saʙuk [ƣanav, pinak] Uro faro megirad va na xoʙi sangin; on ci dar osmonho va zamin ast, az oni Ust. Kist, ki dar nazdi U cuz ʙa farmonas safoat kunad?! Guzasta va ojandai eson [ʙandagon]-ro medonad va [onon] ʙa cize az ilmi U ihota [va ogohi] namejoʙand, magar on ci xud ʙixohad. Kursii U osmonho va zaminro dar ʙar giriftaast va nigah dostani onho ʙar U [sanginu] dusvor nest va U ʙalandmartaʙa [va] ʙuzurg ast
[256] Dar [pazirisi] din, hec icʙore nest; ʙa rosti, ki rohi rost [va hidojat] az rohi inhirof [va gumrohi] ravsan sudaast; pas, har kas ʙa toƣut [on ci ʙa coji Alloh taolo parastis mesavad] kufr ʙivarzad va ʙa Alloh taolo imon ovarad, hatman, ʙa mahkamtarin dastovez cang zadaast, ki hargiz naxohad gusast; va Alloh taolo sunavovu donost
[257] Alloh taolo jovar [va korsozi] kasone ast, ki imon ovardaand; ononro az torikiho ʙa suji nur ʙerun meʙarad; va kasone, ki kofir sudand, [korsoz va] jovarason toƣut ast, [ki] ononro az nur [–i imon va ilm] ʙa suji torikiho [–i kufru nodoni] ʙerun meʙarad. Onon ahli otasand [va] dar on covidonand
[258] [Ej pajomʙar], ojo [dostoni] on saxsro nadonistai, ki az [sari masti] on ki Alloh taolo ʙar u farmonravoi ʙaxsida ʙud ʙo Iʙrohim dar ʙorai Parvardigoras mucodala mekard? Hangome ki Iʙrohim guft: "Parvardigori man kase ast, ki zinda mekunad va memironad". [Namrud] Guft: "Man [niz] zinda mekunam va memironam". Iʙrohim guft: "Alloh taolo xursedro az masriq [ʙerun] meovarad, pas, tu onro az maƣriʙ ʙijovar". [Dar in co] On ki kufr varzida ʙud, maʙhut sud; va Alloh taolo sitamgoronro hidojat namekunad
[259] Jo hamcun on, ki az sahr [-i vajronu matruk] guzast, ki saqfho va devorhojas furu rexta ʙud. [U ʙo xud] Guft: "Ci guna Alloh taolo [ahli] in [dijor] – ro pas az margason zinda mekunad"? Pas Alloh taolo uro [ʙa muddati] sad sol mironid, [va] sipas zinda kard [va ʙa u] guft: "Cand muddat [dar in hol] mondai"? Guft: "Jak ruz jo ʙaxse az jak ruz [dar in hol] mondaam". Farmud: "Cunin nest; sad sol [dar cunin hole] mondai. Ba xurdanivu nusidaniat ʙingar, ki ʙo guzasti zamon digargun nasudaast va ʙa darozgusi xud ʙingar [ki ci guna mutalosi sudaast. Mo cunin kardem to ʙa suolat posux guem] va turo ʙaroi mardum nisonae [dar mavridi qijomat] qaror dihem. [Aknun] Ba ustuxonhoi on [hajvon] nigoh kun, ki ci guna onhoro ʙa ham pajvand medihem va sipas guste ʙar on mepusonem". Pas, hangome ki [qudrati ilohi ʙar zinda kardani murdagon] ʙarojas oskor sud, guft: "[Ba jaqin] Medonam, ki Alloh taolo ʙar har kore tavonost
[260] Va [Ej pajomʙar, jod kun az] hangome ki Iʙrohim guft: "Parvardigoro, ʙa man nison ʙideh, ci guna murdagonro zinda mekuni"? [Alloh taolo] Farmud: "Magar imon najovardai"? Guft: "Bale, vale [mexoham] qalʙam orom ʙigirad". Farmud: "Pas, cahor parranda ʙigir [va ʙikus] va pora – pora kun [va dar ham ʙijomez], sipas ʙar har kuhe porae az onhoro ʙigzor, [va] ongoh onhoro [ʙa suji xud] faro xon; [xohi did, ki zinda mesavand va] sitoʙon ʙa suji tu meojand; va [ej Iʙrohim], ʙidon, ki Alloh taolo sikastnopaziru hakim ast
[261] Masali [acru savoʙi] kasone, ki amvoli xudro dar rohi Alloh taolo infoq mekunand, hammonandi donaest, ki haft xusa merujonad, ki dar har xusa sad dona ast; va Alloh taolo ʙaroi har ki ʙixohad, [podosasro] cand ʙaroʙar mekunad va Alloh taolo kusoisgaru donost
[262] Kasone, ki amvolasonro dar rohi Alloh taolo meʙaxsand va dar paji ʙaxsisi xud minnatu ozor ravo namedorand, podosason nazdi Parvardigorason [mahfuz] ast; na tarse xohand dost va na anduhgin mesavand
[263] Suxani pisandida [dar ʙarxurd ʙo nijozmandon] va guzast [az isroru tundii onon], ʙehtar az sadaqae ast, ki ozore ʙa dunʙolas ʙosad; va Alloh taolo ʙenijozu ʙurdʙor ast
[264] Ej kasone, ki imon ovardaed, sadaqahoi xudro ʙo minnatu ozor ʙotil nakuned, hamcun kase, ki moli xudro ʙaroi namois dodan ʙa mardum infoq mekunad va ʙa Allohu ruzi qijomat imon nadorad; pas, masali u hamcun masali sangi sofest, ki ruji on [andake] xok nisastaast; on goh ʙoroni tunde ʙar on mezanad [va hamai xokhoro az sang mesujad] va onro sof [-u ʙiduni xok] raho mekunad. Onon [rijokoron] az on ci, ki ancom dodaand, cize ʙa dast nameovarand; va Alloh taolo guruhi kofironro hidojat namekunad
[265] Va masali kasone, ki amvoli xudro ʙaroi talaʙi xusnudii Alloh taolo va ʙa xotiri ʙovare, ki dar dilhojason [ʙa podosi Alloh taolo] dorand, infoq mekunand, hamcun ʙustone ʙar teppae ast, ki ʙoroni tunde ʙar on ʙorad va mevahojasro ducandon ʙa ʙor ovarad; va agar ʙoroni tunde ham ʙa on narasad, ʙoroni saʙuk [niz zamini pokasro pursamar mesozad]; va Alloh taolo az on ci mekuned, ogoh ast
[266] Ojo hec jak az sumo dust dorad, ki ʙoƣe az daraxtoni xurmo va angur dosta ʙosad, ki az zeri onho cujʙorho [-i guvoro] ravon ast va har guna meva ʙarojas ʙa ʙor meovarad va [ammo] dar hole ki ʙa sinni piri rasida va farzandon [-i xurdsol] va notavon dorad, nogahon girdʙodi otasin dar on zanadu [hamai ʙoƣ] ʙisuzad? [Holi kasone, ki sadaqahoi xudro ʙo minnatu ozor va rijo ʙotil mekunand niz cunin ast]. Alloh taolo ʙad-in guna ojot [-i xud]-ro ʙaroi sumo ravsan mesozad; ʙosad, ki ʙiandesed
[267] Ej kasone, ki imon ovardaed, az cizhoi pokizae, ki ʙa dast ovardaed va az on ci az zamin ʙaroi sumo ʙarovardaem, infoq kuned; va ʙa suroƣ [-i moli] nopok naraved, ki az on infoq namoed; dar hole ki xudaton hozir ʙa paziruftanas nested, magar ʙo casmpusi [va ʙemajli] nisʙat ʙa on; [pas, ci guna cizero, ki ʙaroi xud namepisanded, ʙaroi Alloh taolo ravo medored]? Va ʙidoned, ki Alloh taolo ʙenijozu sutuda ast
[268] Sajton sumoro [ʙa hangomi infoq metarsonad va] va'dai tihidasti medihad va sumoro ʙa zistiho [gunoh namudan] amr mekunad; vale Alloh taolo az coniʙi xud ʙa sumo va'dai omurzis va afzuni [-i ne'mat] medihad va Alloh taolo kusoisgaru donost
[269] [Alloh taolo] Ba har ki ʙixohad, hikmat [rosti dar guftor va kirdor] medihad va ʙe tardid, ʙa har ki hikmat doda savad, xajri farovone ato sudaast; va ʙa cuz xiradmandon [az ojoti ilohi] pand namegirand
[270] Har cize, ki infoq kuned jo har nazre, ki [ʙo xud] ahd kuned, hatman, Alloh taolo onro medonad [Har ki az icroi farmudahoi ilohi cilavgiri kunad, sitamgor ast] va sitamgoron [dar oxirat] hec jovare nadorand
[271] Agar sadaqahoro oskor kuned, ci nakust! Va agar onxoro pinhon dored va ʙa tihidaston ʙidihed, ʙarojaton ʙehtar ast va [in guna sadaqai xolisona va pinhoni] az gunohonaton mezudojad; va [ʙidoned, ki dar hama surat] Alloh taolo ʙa on ci mekuned, ogoh ast
[272] [Ej pajomʙar] Hidojati onon ʙar uhdai tu nest; ʙalki Alloh taolo har kiro ʙixohad hidojat mekunad; va [ej mu'minon] on ci az moli [xud] infoq mekuned, ʙa sudi xudaton ast va [ʙa jod dosta ʙosed, ki] cuz ʙaroi xusnudii Alloh taolo infoq nakuned; va on ci az mol infoq mekuned, [podosas] ʙa tavri komil va tamom ʙa sumo doda mesavad va [hargiz] sitam naxohed did
[273] [Sadaqoti sumo] Baroi afrodi tangdaste ast, ki xudro vaqf [-i cihod] dar rohi Alloh taolo kardaand va nametavonand [ʙaroi ta'mini xarchoi zindagi] dar zamin safar kunand. Az siddati [nacoʙat va] xestandori afrodi noogoh ononro ʙenijoz mepindorand. Esonro az nisonahojason [ki dar liʙosu vaz'ijati zohiriason oskor ast, ʙa tavri oskor] mesinosi [va onon hargiz] ʙo isror cize az mardum namexohand; va on ci az mol infoq mekuned, hatman, Alloh taolo az on ogoh ast
[274] Kasone, ki amvoli xudro dar saʙu ruz, pinhonu oskor infoq mekunand, podosason nazdi Parvardigorason [mahfuz] ast; na tarse xohand dost va na anduhgin mesavand
[275] Kasone, ki riʙo mexurand, [ruzi qijomat az qaʙr] ʙarnamexezand; magar monandi ʙarxostani kase, ki ʙar asari tamosi sajton devona sudaast va [nametavonad taoduli xudro hifz kunad]. In ʙad-on saʙaʙ ast, ki onon [riʙoxoron] guftand: "Dodu sitad niz monandi riʙost [va in har du molro afzun mekunad]"; dar hole ki Alloh taolo, dodu sitadro halol va riʙoro harom namudaast. Pas, har ki az [coniʙi] Parvardigoras pande ʙa u ʙirasad va [az riʙoxori] dast ʙardorad, on ci guzasta va [sudhoe, ki qaʙl az nuzuli hukmi riʙo darjoft kardaast] az oni ust va [dar mavridi ojanda niz] koras ʙa Alloh taolo voguzor mesavad; va [ammo] kasone, ki [ʙa riʙoxori] ʙozmegardand, ahli otasand va dar on covidonand
[276] Alloh taolo riʙoro noʙud [va ʙeʙarakat] megardonad va sadaqotro [ʙo izofa kardan ʙar savoʙas] afzois [va ʙarakat] medihad; va Alloh taolo hec kofiri lacucu gunahgorero dust namedorad
[277] Kasone, ki imon ovardaand va korhoi soista ancom dodaand va namoz ʙarpo dostaand va zakot pardoxtaand, podosason nazdi Parvardigorason [mahfuz] ast; na tarse xohand dost va na anduhgin mesavand
[278] Ej kasone, ki imon ovardaed, az Alloh taolo parvo kuned [ʙitarsed] va agar mu'min hasted, on ciro, ki az [mutoliʙoti] riʙo ʙoqi mondaast, raho kuned
[279] Agar [cunin] nakarded, ʙidoned, ki Alloh taolo va rasulas ʙo sumo pajkor xohand kard; va agar tavʙa karded, asli sarmojahojaton az oni sumost; na [ʙo giriftani sudi sarmojaaton ʙa kase] sitam mekuned va na [ʙo casmpusi az on sudi harom] ʙar sumo sitam meravad
[280] Va agar [saxsi qarzdor] tangdast ʙuvad, to [hangomi] kusois [va tavonoii ʙozpardoxt ʙa u] muhlat dihed va [agar tavonoii pardoxt nadost], ʙaxsidani on [qarz] ʙarojaton ʙehtar ast, agar [savoʙi in korro] ʙidoned
[281] Va az [azoʙi] ruze ʙitarsed, ki dar on ʙa suji Alloh taolo ʙozgardonda mesaved; sipas ʙa har kas [podosi] on ci ancom dodaast, ʙa tavri komil doda mesavad va ʙa onon sitam naxohad sud
[282] Ej kasone, ki imon ovardaed, agar ʙa hamdigar vome [pardoxted jo muomilai nasijae ancom] doded, ki sarrasidi muajjane dost, onro ʙinavised; va ʙojad navisanda [qarordodi in korro] ʙar asosi adolat ʙajni sumo ʙinavisad va hec navisandae naʙojad az navistanas xuddori kunad, hamon guna [va ʙa sukronai on], ki Alloh taolo ʙa u omuzis dodaast; va kase, ki vom ʙar uhdai ust [qarzdor] ʙojad imlo kunad va u [navisanda] ʙinavisad; va ʙojad az Alloh taolo, ki Parvardigori ust, ʙiparhezad va az [maʙlaƣ va muddati] on [vom] cize nakohad. Agar kase, ki vom ʙar uhdai ust, safeh [kudak jo devona] jo notavon ast jo xud nametavonad imlo kunad, ʙojad sarparasti u ʙo [riojati] adolat imlo kunad va du sohid az mardonatonro [ʙar on qarordod] guvoh ʙigired. Agar du mard naʙosad, jak mardu du zan az mijoni guvohone, ki [ʙa adolati onon] rizoijat dored [guvoh ʙigired], to agar jake az on du [zan] faromus kard, digare ʙa u jodovari kunad; va hangome ki guvohon [ʙaroi adoi sahodat] da'vat savand, naʙojad [az omadan] xuddori kunand. Va az navistani [qarz] to sarrasidas [ozurda va] dilgir nasaved, xoh [maʙlaƣas] kam ʙosad xoh zijod. In [kor] dar nazdi Alloh taolo ʙa adolat nazdiktar va ʙaroi guvohi dodan ustuvortar va ʙaroi on, ki [dar miqdor va muddati vom] ducori tardid nasaved, [ʙa adolat] nazdiktar ast; magar in ki dodu sitadi naqdi ʙosad, ki ʙajni xud dast ʙa dast mekuned. Dar in surat gunohe ʙar sumo nest, ki onro nanavised; va hangome ki dodu sitad [-i naqdi] karded, guvoh ʙigired va [dar in mijon] naʙojad ʙa navisanda va guvoh [hec] rancu zijone ʙirasad; va agar [cunin] kuned; ʙe sak [ʙajongari] nofarmonii sumo xohad ʙud; va [ej mu'minon], az Alloh taolo parvo kuned [va muomilotro ʙa hamon sakle, ki amr mekunad, ancom dihed]. Alloh taolo [on ciro, ki ʙaroi dunjo va oxirataton sudmand ast] ʙa sumo omuzis medihad va Alloh taolo ʙa har ciz donost
[283] Agar dar safar ʙuded va navisandae najofted [ki sanadi vomro ʙinavisad, cize] garav ʙigired va agar jake az sumo digarero amin donist [va cize garav nagirift va navistavu guvohe niz nadost], on ki amin sumurda sudaast, ʙojad amonat [va qarzi] xudro ʙozpas dihad va ʙojad az Alloh taolo, ki Parvardigori ust, parvo kunad; va sahodatro kitmon nakuned va [ʙidoned, ki] har kase onro kitmon kunad, ʙe sak, qalʙas gunahkor ast; va Alloh taolo ʙa on ci mekuned, donost
[284] On ci dar osmonho va zamin ast, az oni Alloh taolo ast. Agar on ciro dar dili xud dored, oskor kuned jo pinhonas namoed, Alloh taolo sumoro ʙar [asosi] on muhosiʙa [ʙozpursi] mekunad; pas, [ʙar asosi ʙaxsis va rahmati xes] har kiro ʙixohad, meʙaxsad va [az ruji adolat va hikmatas niz] har kiro ʙixohad, azoʙ mekunad; va Alloh taolo ʙar [ancomi] har kore tavonost
[285] Rasul [-i Alloh taolo] ʙa on ci az [suji] Parvardigoras ʙar u nozil suda, imon ovardaast va mu'minon [niz] hamagi ʙa Alloh taolo va faristagonu kitoʙho va pajomʙaronas imon ovardaand; [va suxanason in ast, ki]: "Mijoni hec jak az pajomʙaronas [dar imon ʙa eson] tafovute nameguzorem" va guftand: "Sunidem va itoat kardem. Parvardigoro, omurzisi Turo [xohonem] va ʙozgasti [tamomi umur] ʙa suji Tust
[286] Alloh taolo hec kasro cuz ʙa andozai tavonas taklif [uhdador] namekunad. On ci [az xuʙi] ʙa dast ovardaast ʙa sudi ust va on ci [az ʙadi] kasʙ kardaast, ʙa zijoni ust. [Pajomʙaron va mu'minon guftand:] "Parvardigoro, agar faromus jo xato kardem, moro ʙozxost makun. Parvardigoro, ʙori garon [va taklifi sangin] ʙar [dusi] mo magzor; cunon ki onro [ʙa mucozoti gunoh va sarkasi] ʙar [dusi] kasone, ki pes az mo ʙudand [jahudijon] nihodi. Parvardigoro, on ci, ki toʙi tahammulasro nadorem, ʙar [dusi] mo magzor va moro ʙijomurz va ʙa mo rahm kun. Tu jor [-u korsozi] moi; pas, moro ʙar guruhi kofiron piruz gardon