Azerbaijani - Chapter 28 - Al-Qasas

Ta. Sin. Mim

Biz sənə, iman gətirən in­sanlar ucun, Musa ilə Fironun əh­va­la­tı­nı ol­dugu kimi oxuya­cagıq

Həqiqətən, Firon yer uzun­də təkəb­burluk gostərib onun əha­li­sini zumrə­lərə bolmusdu. Firon onlardan bir zum­rəni zə­if­lədir, on­ların oglan usaqları­nı oldurur, qadınlarını isə sag bu­raxırdı. Hə­qi­qətən, o, fitnə-fəsad torədənlərdən idi

Biz istədik ki, həmin yer­də aciz qa­lanlara mərhəmət gostə­rək, onları ondə gedənlər və varislər edək

yer uzundə onlara hokm­ranlıq bəxs edək, Firona, Ha­ma­na və onların əsgərlərinə qor­xub cəkindikləri seyi gos­tərək

Biz Musanın anasına: “Onu əmizdir. Ondan otru qorx­duq­da isə onu caya at. Qorxma və kədərlənmə. Cunki Biz onu sə­nə qay­ta­­racaq və onu elci­lə­ri­mizdən biri edəcəyik”– deyə vəhy etdik

Fironun ailəsi onu tapıb go­tur­du­ ki, axırda onlara dus­mən və baslarına bəla ol­sun. Hə­qiqətən, Firon, Haman və on­la­rın əs­gər­ləri gunahkar idi­lər

Fironun zovcəsi dedi: “Bu usaq həm mənim, həm də sə­nin ucun gozay­dın­lı­gıdır. Onu ol­durməyin. Ola bilsin ki, o bizə bir fay­da verər, yaxud da onu ogulluga goturərik”. Onlar bu isin sonu­nu bilmirdilər

Musanın anasının urəyi bos qal­mısdı (ovlad dərdindən bas­qa hec bir sey haqda du­sun­murdu). Əgər Biz, və­dimizə ina­nan­lar­dan olsun deyə, onun qəl­binə səbir ver­məsəydik, az qa­la gor­duyu isi acıb bildi­rə­cəkdi

Anası onun bacısına: “Onun da­lınca get!”– dedi. O da hec ki­mə hiss et­dirmədən kə­nardan Musaya goz qoyur­du

Daha oncə Biz ona oz ana­sından basqa butun sud ana­la­rı­nın dosu­nu əmməyi qadagan etmisdik. Musa­nın ba­cısı dedi: “Si­zin ucun onun qay­gı­sına qalacaq və ona qarsı xe­yirxah ola­caq bir ailəni sizə gos­tərimmi?”

Beləliklə, Biz onu oz ana­sına qay­tardıq ki, gozu ay­dın ol­sun, kədər­lən­məsin və Alla­hın vədinin haqq oldu­gu­nu bil­sin. La­kin onla­rın coxu bunu bil­mir

Musa yetkinləsib kamil­lik dov­ru­nə catdıqda Biz ona hokm­ran­lıq (pey­gəm­bərlik) və elm əta etdik. Biz xe­yir­xah is­lər gorənləri be­lə mukafat­lan­dı­rı­rıq

O, səhərə əhalisi xəbər­siz ikən da­xil oldu və orada bir-biri ilə vu­rusan iki kisi gordu. Biri onun tərəfdarlarından, o biri isə dus­mənlə­rindən idi. Tə­rəfdar­la­rından olan kəs onu dus­məninə qar­sı koməyə ca­gır­dı. Musa onu vurub ol­dur­du və: “Bu, seytan əmə­lindəndir. Həqi­qə­tən, o, haqq yoldan az­dı­ran acıq-aydın bir dus­mən­dir!”– dedi

Musa dedi: “Ey Rəbbim! Mən ozum-ozumə zulm et­dim. Mə­ni bagıs­la!” O da onu ba­gıs­ladı. Həqiqətən, O, Bagısla­yan­dır, Rəhm­li­dir

Musa dedi: “Ey Rəbbim! Mənə nemət bəxs etdiyin ucun mən hec vaxt gunahkarlara ar­xa olmayacagam!”

Səhəri gun qorxu icində ətrafa goz qoya-qoya səhərə cıx­dı. Bir­dən du­nən onu ko­məyə cagıran kəs yenə fər­yad qopa­rıb onu ko­məyə cagırdı. Musa ona: “Sən, dogrudan da, acıq-askar yo­lunu az­mısın biri­sən!”– dedi

Musa ikisinin də dus­mə­ni olan kəsi (misirlini) ya­xa­la­maq is­tə­dikdə o dedi: “Ey Mu­sa! Sən dunən birini vu­rub ol­durduyun ki­mi, məni də ol­dur­mək­mi istəyirsən? Sən yer uzun­də ancaq bir zulm­kar ol­maq is­təyirsən. Sən islah edən­lərdən olmaq istə­mir­sən”

Səhərin kənarından bir kisi qaca-qaca gəlib dedi: “Ey Musa! Za­dəganlar səni oldur­mək barəsində məsvərət edir­­lər. Cıx get! Inan ki, mən sənin yaxsı­lı­gını istəyənlərdənəm!”

Musa qorxu icində ətra­fa baxa-baxa oradan cıxıb: “Ey Rəb­bim! Məni zalım adamla­rın əlindən qurtar!”– de­di

O, Mədyən tərəfə yol­la­ndı və: “Ola bilsin ki, Rəbbim mə­nə dog­ru yolu gos­tərsin!”– de­di

O, Mədyən sulagına gə­lib catan­da quyunun yanında hey­van­larına su verən adamlar gor­du. Onların yaxın­lı­gında da qo­yun­la­rını o biri heyvanlar­dan geri cə­kən iki qız gorub: “Sizə nə olub?”– de­di. Onlar dedi­lər: “Co­banlar heyvanlarını surub apar­mamıs biz qo­­yunla­rımıza su verə bilmirik. Ata­mız da cox qoca­dır”

Musa onların yerinə qo­yunlara su verdi, sonra da kol­gəyə cə­ki­lib dedi: “Ey Rəbbim! Sənin mənə nazil edəcəyin xey­rə eh­ti­ya­cım var!”

Bir qədər sonra qızlar­dan biri utana-utana onun yanına gə­lib de­di: “Atam bi­zim yeri­mi­zə qoyunları sulamagının haq­qını odə­mək­dən otru səni ca­gı­rır”. Mu­sa onun yanına gəlib basına gələn əh­va­­la­tı ona danıs­dıqda o dedi: “Qorxma! Sən za­lım adam­ların əlin­dən xilas ol­mu­san!”

Qızlardan biri dedi: “Ata­can! Onu muzdla isə gotur, cunki o, muzd­la isə gotur­duk­lərinin ən yaxsısı, guclu və eti­barlı ola­nı­dır”

Sueyb dedi: “Səkkiz il mə­nə islə­mək sərti ilə qızla­rım­dan bi­ri­ni sənə ərə vermək istəyi­rəm. Əgər sən bu muddəti on ilə cat­dır­san, bu, sənin tərə­findən bir lutf olar. Mən sənə əziyyət vermək is­tə­­mi­rəm. Allah qoy­sa mənim əməlisa­leh­lərdən ol­dugumu go­rə­cək­sən”

Musa dedi: “Bu, ikimi­zin ara­sın­da olan razılıqdır. Bu iki mud­dət­dən han­sını basa cat­dırsam, mənə qarsı haqsız­lıq ol­mamalıdır. Allah da dedi­yi­mizə Vəkildir!”

Musa muddətini basa vu­rub ailəsi ilə birlikdə yola cıx­dı­gı za­man Tur dagının ya­nında bir od gordu və ailəsinə dedi: “Da­ya­nın! Mən bir od gor­dum. Mən ondan sizə bir xəbər və ya bir koz gə­ti­rə­rəm ki, qızına­sınız”

Musa oraya gəlib cat­dıq­da sag tərə­findəki vadinin ya­xın­lı­gın­da olan muba­rək yer­də­ki agac tərəfdən ona nida gəl­di: “Ey Mu­sa! Aləm­lə­rin Rəbbi olan Allah Mənəm

Əsanı yerə at!” Musa onun ilan ki­mi qıvrıldıgını gorub, ge­ri­yə belə bax­ma­dan donub qac­maga basladı. Allah dedi: “Ey Musa! Ya­xın gəl, qorx­ma! Sən əmin-amanlıqda olanlardan­san

Əlini qoynuna sal ki, əlin oradan ləkəsiz, agappaq cıxsın. Qor­xu kecib get­sin deyə əlini ozunə sıx. Bu, Firona və onun əyan­la­rına qarsı sənin Rəb­bin­dən olan iki tutarlı də­lildir. Hə­qiqətən, on­lar fasiq adam­lar­dır”

Musa dedi: “Ey Rəbbim! Mən on­lardan birini oldurmu­səm, qor­xuram ki, onlar da mə­ni oldurələr

Qardasım Harun dildə məndən daha bəlagətlidir. Onu da, de­dik­lərimi təsdiqləyən bir koməkci kimi mənimlə birlik­də gondər. Mən, həqiqətən də, on­ların məni yalancı sayacaq­larından qor­xu­ram”

Allah dedi: “Biz səni qar­dasınla quv­vətləndirəcək, iki­nizə də dəlil verə­cəyik. Onlar sizə hec bir pislik to­xun­du­ra bil­mə­yə­cək­lər. Mocuzələri­miz sa­yə­sin­də siz və sizə tabe olan­lar mutləq qalib gə­ləcəksiniz”

Musa onların yanına acıq-aydın dəlillərimizlə gəl­dikdə on­lar: “Bu an­caq uydu­rulmus bir sehrdir. Biz ulu ba­baları­mızdan be­lə bir sey esitmə­mi­sik”– dedilər

Musa dedi: “Rəbbim Oz tərəfin­dən kimin dogru yolu gos­tə­rən rəhbər gətirdiyini və Axi­rət yurdu­nun kimə nə­sib olaca­gını da­ha yaxsı bilir. Sub­həsiz ki, zalımlar nicat tap­maz­lar!”

Firon dedi: “Ey əyanlar! Mən si­zin ucun ozumdən bas­qa bir mə­bud tanı­mıram. Ey Ha­man! Mənim ucun palcı­gın uzə­rində od qa­la və bir qullə duzəlt ki, Musanın məbudu­nun yanı­na qal­xım. Mən, hə­qi­qə­tən də, onu yalancı­lardan hesab edirəm

Firon və onun əsgərləri yer uzun­də haqsız yerə təkəb­bur gos­tərdilər və elə guman etdilər ki, huzurumuza qay­ta­rıl­ma­ya­caq­lar

Biz də onu və onun əs­gər­lərini tu­tub dənizə atdıq. Bax gor za­lım­ların aqi­bəti necə oldu

Biz onları oda cagıran rəhbərlər etdik. Qiyamət gunu onlara ko­­mək edilməyəcəkdir

Bu dunyada onları lənə­tə ducar etdik. Qiyamət gunu isə on­lar Allahın rəhmətindən qo­vulmus kimsələrdən ola­caqlar

Biz əvvəlki nəsilləri məhv etdik­dən sonra Musaya insan­lar ucun acıq-aydın dəlillər, dog­ru yol gostəricisi və rəhmət ola­raq Ki­tab verdik ki, bəlkə, du­sunub ibrət alsınlar

Biz Musaya əmri yerinə yetir­mə­yi tapsırdıqda sən da­gın qərb tərəfində deyildin. Sən bu­na sahid olanlardan da de­yil­din

Lakin Biz Musadan sonra necə-necə nəsil yarat­dıq və on­lar uzun omur surdu­lər. Sən Mədyən sakinləri ara­sında olub ayə­lə­rimizi onlara oxu­mur­dun. Lakin elciləri Biz gondəririk

Biz Musanı cagırdıgımız zaman da sən Tur dagının yanında de­yil­din. Lakin səndən əvvəl oz­lərinə xəbərdar edən pey­gəm­bər gəl­mə­mis bir tayfanı xəbər­dar edəsən deyə, Rəbbin­dən bir mər­hə­mət ola­raq səni pey­gəmbər gondərdik ki, bəlkə, du­sunub anlayalar

Ozlərinin etdikləri əməl­lərə gorə onlara bir musibət uz ver­dik­də: “Ey Rəbbimiz! Nə ucun bizə bir peygəmbər gon­dərmədin ki, biz də Sənin ayə­lərinə tabe olub mominlərdən olaq?”– demə­səy­dilər, səni pey­gəmbər gondərməzdik

Bizim tərəfimizdən on­lara haqq gəldikdə onlar: “Nə ucun Mu­saya veri­lənin bən­zə­ri ona da verilmədi?”– de­dilər. Məgər on­lar daha oncə Musa­ya veriləni inkar etməmis­di­lər­mi? Onlar de­mis­dilər: “Bir-bi­rini dəs­təkləyən iki sehr (Tov­rat və Quran)!” Həm­cinin de­misdi­lər: “Biz hec birinə inan­mırıq!”

De: “Əgər dogru deyir­si­nizsə, Allah tərəfindən elə bir Kitab gə­tirin ki, bu ikisindən daha dogru yol gos­tərən bir rəh­bər olsun və mən də ona ta­be olum!”

Əgər sənə cavab vermə­sələr, bil ki, onlar nəfslərinin is­tək­lə­ri­nə uymus­lar. Allah­dan bir dogru yol gostəricisi gəl­məyincə oz nəf­sinin is­təyinə uyan­dan daha cox azmıs kim ola bilər?! Subhəsiz ki, Allah zalım adamları dogru yola yo­nəltməz

Biz Sozu onlara catdır­dıq ki, du­sunub ibrət alsın­lar

Qurandan əvvəl ozlərinə Kitab ver­diyimiz kəslər ona iman gə­tirirlər

Onlara Quran oxundu­gu zaman: “Biz ona iman gətir­dik. O, hə­qi­qətən də, Rəbbimizdən olan haqdır. Biz on­dan əvvəl də mu­səl­man idik!”– deyir­lər

Səbir etdiklərinə gorə on­lara mu­kafatları ikiqat veri­lə­cək. On­lar pis­li­yi yaxsı­lıqla dəf edir və ozlərinə ver­di­yi­miz ru­zi­dən Allah yolunda xərclə­yir­lər

Onlar laglagı esitdikləri zaman ondan uz cevirib: “Bi­zim əməl­lərimiz bizə, sizin əməlləriniz də sizə aiddir. Sizə salam ol­sun! Biz cahillərə qo­sul­maq istəmirik!”– deyirlər

Subhəsiz ki, sən istədi­yi­ni dogru yola yonəldə bil­məz­sən. Am­ma Allah istədi­yini dog­ru yola yonəldir. O, dog­ru yolda olan­la­rı daha yaxsı tanıyır

Kafirlər dedilər: “Əgər biz sənin­lə birlikdə dogru yol­la get­sək, yur­du­muzdan qo­vu­la­rıq”. Məgər Biz onları Ozu­muzdən bir ru­zi olaraq hər cur meyvənin gətirildiyi, muqəd­dəs, təhlu­kəsiz bir yer­də yer­ləsdirmədikmi? La­kin onların coxu bunu bilmir

Biz xos guzəranı ilə qur­rələnən necə-necə səhəri məhv et­dik. Bu­dur onların yurdları. Ozlərindən sonra bə­zilərindən basqa ora­da hec kəs sakin ol­madı. Onlara Biz varis olduq

Sənin Rəbbin səhərlər­dən ən mu­hum olanına, ozlə­rinə ayə­lə­ri­­mizi oxu­yan bir elci gon­dərməmis o səhərləri məhv et­mədi. Biz yal­­nız əhalisi zalım olan səhərləri məhv etdik

Sizə verilən hər sey an­caq dunya həyatının kecici zovqu və onun bərbə­zəyidir. Allah ya­nında olanlar isə daha xeyirli və daha su­rəklidir. Məgər anlamırsınız

Məgər verdiyimiz gozəl bir vədə (Cənnətə) qovusan kimsə, dun­ya həya­tının kecici zovqunu bəxs etdiyimiz, sonra da qiyamət gu­nu Cəhənnəmə gə­tiriləcək kimsə ilə eyni ola bilər

O gun Allah onları cagı­rıb deyə­cəkdir: “Iddia etdi­yi­niz sə­rik­lərim ha­radadırlar?”

Barələrində Sozun ger­cək­ləsə­cə­yi kimsələr deyəcək­lər: “Ey Rəb­bimiz! Bunlar bi­zim azdırdıgımız kimsələrdir. Ozumuz az­dı­gı­mız kimi on­ları da az­dırdıq. Biz onlardan uzaq­lasıb Sənə uz tu­tu­ruq. Dog­ru­su, onlar bizə ibadət et­mir­di­lər”

Musriklərə: “Sərikləri­nizi cagı­rın!”– deyiləcək. Mus­riklər on­la­rı cagı­ra­caq, lakin sərikləri onlara cavab ver­mə­yəcəklər. Onlar əza­bı go­rə­cək­lər. Yaxsı olardı ki, onlar dogru yolla get­mis olay­dı­lar

O gun Allah onları ca­gırıb: “El­ci­lərə nə cavab verdi­niz?”– de­yəcək

O gun xəbərlər onlar­dan gizli qa­lacaq. Onlar bir-bi­rin­dən hec bir sey sorusa bil­məyəcəklər

Tovbə edib iman gətirən və yaxsı islər gorən kimsəyə gə­lin­cə, ola bilsin ki, o, nicat ta­panlardan olsun

Rəbbin istədiyini yara­dır və istə­diyini də peygəmbər se­cir. On­la­rın isə sec­məyə haqqı yoxdur. Allah pakdır, muqəd­dəsdir və on­la­rın qosduqları sə­riklərdən ucadır

Sənin Rəbbin onların qəl­binin həm gizli saxladıqlarını, həm də askar etdik­lərini bilir

O, Allahdır. Ondan bas­qa ibadətə layiq olan məbud yox­dur. Dun­yada da, Axi­rətdə də həmd Ona məxsusdur. Hokm Onundur və siz Ona qaytarıla­caqsınız

De: “Bir deyin gorək, əgər Allah gecəni uzərinizdə Qi­ya­mə­tə qə­dər uzat­sa, Allah­dan basqa hansı məbud sizə bir isıq gətirə bi­lər? Məgər esit­mir­si­niz?”

De: “Bir deyin gorək, əgər Allah gunduzu uzərinizdə qi­ya­mə­tə qədər uzatsa, Allah­dan basqa hansı məbud din­cəl­di­yi­niz ge­cə­ni sizə gətirə bilər? Mə­gər gormursunuz?”

O, Oz mərhəməti ilə si­zin ucun gecəni və gunduzu yaratdı ki, gecəni dincə­lə­si­niz və gunduzu Onun lutfundən ruzi axta­rası­nız. Bəl­kə, sukur edə­siniz

O gun Allah onları ca­gı­rıb: “Id­dia etdiyiniz səriklə­rim ha­ra­da­dır­lar?”– deyəcək­dir

Biz hər ummətdən bir sa­hid cı­xar­dacaq və: “Dəlili­ni­zi gə­ti­rin!”– deyə­cəyik. Onlar bi­lə­cəklər ki, haqq yalnız Alla­ha məxsus­dur. Uydur­duqları but­lər isə onları qoyub gedə­cək­lər

Həqiqətən, Qarun Musa ilə həm­tayfa idi. Amma onlara qar­sı yamanlıq edirdi. Biz ona elə xəzinələr vermisdik ki, on­ların acar­larını dasımaq bir dəs­tə quv­vətli adama agır gəlirdi. Qovmu ona dedi: “Oyunmə! Həqiqətən, Allah oyunənləri sevmir

Allahın sənə verdiyi ilə Axirət yurduna can at. Dunya­dakı nə­sibini də unutma. Allah sənə yaxsılıq etdiyi ki­mi, sən də bas­qa­la­rı­na yaxsılıq et. Yer uzundə fitnə-fəsad torətməyə calısma. Sub­hə­siz ki, Allah fit­nə-fəsad torədən­ləri sevmir”

Qarun dedi: “Bu mənə ancaq mən­də olan biliyə gorə ve­ril­mis­dir”. Mə­gər o bilmirdi ki, Allah ondan əv­vəlki nəsil­lər­dən, on­dan daha quvvətli və daha cox var-dovlət yıgan kəs­ləri məhv et­mis­dir? Gunah­kar­lar oz gunah­ları barəsində sor­gu-sual olun­maz (uz­lə­rindən tanınarlar)

Qarun oz zinəti icində xalqının qarsısına cıxdı. Dun­ya hə­ya­tı­nı ar­zula­yanlar de­di­lər: “Kas ki, Qaruna veri­lə­nin bən­zəri bizə də veriləydi! Hə­qiqə­tən, o, boyuk qismət sa­hi­bidir”

Elm verilmis kəslər isə dedilər: “Vay halınıza! Iman gətirib yax­sı əməl edən kim­sə ucun Allahın mukafatı daha xeyirlidir. Bu­na isə yalnız sə­bir edənlər nail olarlar”

Biz onu oz evi ilə bir­lik­də yerə ba­tırdıq. Allaha qarsı ona ko­mək edə bi­lə­cək hava­darları yox idi. Və ozu də ozu­nə komək edə bil­mədi

Dunən onun yerində ol­magı ar­zulayanlar ertəsi gun de­yir­di­lər: “Ah, demək Allah Oz qullarından istədiyi kəs ucun ru­zini ar­tırar da, azaldar da. Əgər Allah bizə lutf etmə­səydi, bizi də yerə ba­tırardı. Ah, de­mək ka­fir­lər nicat tap­ma­yacaq­larmıs!”

Biz o Axirət yurdunu yer uzundə təkəbburluk etmək və fit­nə-fəsad torət­mək istəmə­yən­lərə nəsib edirik. Gozəl aqibət mut­tə­qi­­lərindir

Kim Qiyamət gunu yaxsı əməl gə­tirsə, ona bundan daha yax­sısı verilər. Kim də pis əməl gətirsə, pis is gorənlərə ancaq et­dik­ləri əməllərin cə­za­sı veri­lər

Quranı sənə nazil edib va­cib bu­yu­ran Allah qayıdaca­gın ye­rə (Məkkəyə, yaxud Axi­rət yurduna) səni mutləq qay­ta­ra­caqdır. De: “Rəb­bim kimin hi­dayət gətirdiyini və kimin acıq-aydın az­gın­lıq icin­də ol­dugunu yaxsı bilir”

Sən bu Kitabın sənə na­zil ola­ca­gı­na umid etmirdin. Bu an­caq Rəbbindən bir mər­hə­mətdir. Odur ki, hec vaxt ka­fir­lə­rə arxa ol­ma

Allahın ayələri sənə na­zil edil­dikdən sonra mugayat ol ki, on­lar səni bu ayələrdən don­dərməsinlər. Sən Rəb­binə də­vət et və mus­riklərdən olma

Allahla yanası basqa bir məbuda yalvarma! Ondan bas­qa iba­dətə layiq olan hec bir mə­bud yoxdur. Onun Uzundən basqa hər sey məhv olacaq­. Hokm Onundur və siz Ona qayta­rılacaqsınız