Azerbaijani - Chapter 6 - Al-Anam

Həmd, goyləri və yeri yaradan, zul­mət­lə­ri və nuru var edən Allaha məxsusdur! Bu dəlil­lər­dən sonra kafir olan­lar hələ də butləri oz Rəb­binə tay tuturlar

Sizi palcıqdan yaradan, son­ra da əcəlinizi təyin edən Odur. Onun yanın­da Qiya­mət gu­nu ucun də bəlli bir əcəl var­dır. Bunu bildikdən sonra siz ye­nə də subhə edir­siniz

O, həm goylərdə, həm də yerdə ibadət olunan Tək Allah­dır. O, gizlində saxladıgınızı da bilir, askarda etdiyinizi də. O, sizin nə qa­zanacagınızı da bi­lir

Onlara Rəbbindən gələn elə bir ayə yoxdur ki, ondan uz ce­vir­məsinlər

Onlara haqq gəldikdə onu yalan saydılar. Istehza et­dik­lə­ri se­yin xəbəri onlara tezliklə ca­ta­caqdır

Məgər onlar ozlərindən əv­vəl ne­cə-necə nəsilləri məhv et­di­yi­­mi­zi gor­mədilərmi? Biz onlara yer uzundə sizə ver­mə­diyimiz im­kan­ları vermis­dik. On­ların uzə­rinə goydən bol-bol yagıs yag­dır­mıs və ev­lərinin al­tından caylar axıt­mısdıq. Biz onları gunahlarına gorə hə­lak etdik və onlardan sonra basqa nə­sil­lər yaratdıq

Əgər sənə kagız uzərində bir yazı nazil etsəydik və onlar da əlləri ilə ona toxunsaydılar, kafir olanlar yenə də: “Bu, acıq-aydın sehrdən basqa bir sey de­yil­!”– deyərdilər

Onlar: “Nə ucun ona mə­lək endi­ril­məyib?”– dedilər. Əgər biz mələk en­dirsəydik, is bit­mis olar­dı, onlara isə moh­lət ve­ril­məz­di

Əgər biz onu mələk et­səy­­­dik, əl­bət­tə, onu kisi edərdik və on­la­rı bir daha dusdukləri sub­hə­yə salardıq

Əlbəttə, səndən əvvəlki el­cilərə də istehza edilmisdi. Am­ma istehza edən­­ləri, məsxə­rə­yə qoy­duqları sey hər tərəf­dən burudu

De: “Yer uzundə gəzib do­lasın və gorun haqqı yalan sayan­la­rın aqibəti ne­cə oldu”

De: “Goylərdə və yerdə olanlar kimə məxsusdur?” De: “Alla­ha məx­sus­dur!” Allah Ozu­­nə rəhmli olmagı yaz­mıs­­­dır. Gə­­lə­cə­yinə subhə edilməyən Qiya­mət gunundə sizi O top­la­­yacaqdır. Oz­lə­ri­ni zi­yana ug­ra­danlar iman gətir­məz­lər

Gecə və gunduzdə su­kunət icin­də olanların ha­mısı Ona məx­susdur. O, Esidəndir, Bi­ləndir

De: “Mən goyləri və ye­ri Yara­dan Allahdan basqa­sı­nımı dost tuta­ca­gam? O, ha­mı­nı yedi­rir, Ozunu isə hec kəs ye­dirmir”. De: “Mənə Allaha təs­lim olanla­rın birincisi olmaq əmr edildi”. Odur ki, sən mus­riklər­dən olma

De: “Əzəmətli gunun əza­bın­dan qorx­dugum ucun Rəb­bimə asi ol­ma­ram”

O gun kim bu əzabdan qurtularsa, Allah ona rəhm et­mis­dir. Bu, acıq-aydın ugur­dur

Əgər Allah sənə bir zə­rər vur­maq istəsə, bunun qarsı­sını On­dan bas­qa hec kəs ala bil­məz. Əgər sənə bir xe­yir to­xundursa, hec kəs Ona mane ola bil­məz. O, hər seyə qa­dirdir

O Oz qulları uzərində mut­ləq ha­kimiyyət sahibidir. O, Hikmət sahibidir, hər seydən Xə­bərdardır

De: “Kimin sahidliyi da­ha boyuk­dur?” De: “Allah mə­nimlə sizin ara­nız­da Sahiddir. Bu Quran mənə vəhy olun­du ki, onunla si­zi və onun cata­ca­gı hər kəsi xəbər­dar edim. Mə­gər siz Allah­la ya­nası ibadətə la­yiq olan basqa məbud­ların oldu­­gu­na sa­hidlik edir­si­niz?” De: “Mən sa­hidlik et­mirəm!” De: “O, Tək olan Ilahdır. Mən si­zin sərik qos­duqla­rınızdan uza­gam”

Ozlərinə Kitab verdiyi­miz kəslər Muhəmmədi oz ogul­larını tanı­dıq­ları ki­mi tanı­yır­lar. Ozlərini ziyana ugradan­lar iman gə­tir­məzlər

Allaha qarsı yalan uy­du­­ran və ya Onun ayələrini ya­lan he­sab edən kim­sədən daha zalım kim ola bilər? Sub­hə­siz ki, zalımlar nicat tapmaya­caq­lar

O gun onların hamısını bir yerə top­layacaq, sonra isə sə­rik qo­sanlara deyə­cəyik: “Id­dia etdi­yiniz sərikləriniz hara­dadır?”

Sonra onların: “Allaha – Rəb­bi­mi­zə and olsun ki, biz mus­rik olma­mıs­dıq!”– demə­lərindən basqa bir bəhanə­ləri qal­ma­ya­caq

Bax gor onlar ozlərinə qarsı necə yalan soyləyirlər. Uydur­duq­ları butlər isə onlar­dan uzaqlasıb yox olacaqlar

Aralarında səni dinlə­yənlər də vardır. Quranı anla­masın­lar deyə onla­rın qəlblə­rinə pərdə cək­dik, qulaq­la­rı­na da tıxac vurduq. Onlar istə­ni­lən ayə­ni gorsələr belə, yenə də ona inan­maz­lar. Hətta sə­nin ya­nına gəldikdə sə­ninlə mu­ba­hisə edir­lər. Kafir olanlar: “Bu, kecmisdəkilərin əf­sanələ­rin­dən bas­­qa bir sey deyildir”– de­yər­lər

Onlar həm insanları haq­­dan uzaq­lasdırır, həm də oz­lə­ri on­dan uzaq­la­sır­lar. Onlar ancaq ozlərini həlak edir və bunu hiss et­mirlər

Odun uzərində dayan­dı­­rıl­dıqları vaxt onların: “Kas ki, bizi dunya­ya qay­taraydılar! Onda biz Rəbbimizin ayə­lə­rini yalan say­mayıb mominlərdən olar­dıq”– dediklərini gorəy­din

Xeyr! Əvvəllər gizlət­dik­­­ləri gunah­lar onlara askar oldu. Əgər onlar geri qay­tarılsay­dı­lar, yenə də ozlərinə qada­gan olun­mus seylərə qayıdardılar. Sub­hə­siz ki, onlar yalancı­dır­lar

Onlar dedilər: “Dunya hə­ya­tı­mızdan basqa bir həyat yox­dur və biz diril­dilmə­yə­cə­yik!”

Onları Rəbbinin qarsı­sın­da da­yan­dırılarkən bircə go­rəydin! Allah on­lara de­yəcək­: “Məgər bu dirilmə həqi­qət de­yil­mi?” On­lar: “Əlbəttə, Rəb­­bi­mizə and olsun ki, bu həqi­qət­dir!”– deyə­­cək­lər. O buyu­ra­caq­: “Elə isə inkar etdi­yi­nizə gorə dadın əzabı!”

Allah ilə qarsılasmagı ya­­lan sa­yanlar artıq ziyana ug­ramıs­lar. O Saat onları qəf­lə­tən haqla­dıqda onlar oz gu­nah yukləri­ni bel­lərində dasıyaraq de­yəcəklər: “Dunyada burax­dıgımız əməl­lərə go­rə vay ha­lımıza!” Onların dası­dıqları sey necə də pisdir

Dunya həyatı oyun və əy­lən­cə­dən basqa bir sey de­yil. Mut­təqilər ucun isə axi­rət yurdu daha xeyirlidir. Mə­gər anlamır­sı­nız

Səndən əvvəlki elciləri də yalancı saymısdılar. Lakin Bi­zim koməyimiz on­lara gələ­nə­dək ya­lancı sayılmalarına və on­lara əziy­yət verilməsinə sə­bir et­dilər. Hec kəs Allahın kəl­mələrini də­yi­sə bil­məz. Artıq peygəmbərlərə aid bə­zi xə­bər­lər sənə gəlib catdı

Əgər onların haqdan uz dondər­məsi sənə agır gəlirsə, on­da ba­carır­san­sa yerin altına ata biləcəyin bir lagım və goyə cıxa biləcə­yin bir nərdivan tap ki, onlara bir mocuzə gətirə­sən. Əgər Allah istə­səy­di on­ları top­layıb dogru yola yo­nəl­dərdi. Elə isə cahillər­dən ol­ma

Sənin cagırısını ancaq sə­mimi qəlb­dən din­­ləyənlər qəbul edər. Olu­lərə gəl­dik­də isə, Allah onları di­rildəcək, son­ra da on­lar Onun hu­zuruna qayta­rıla­caqlar

Kafirlər dedilər: “Niyə ona Rəb­bin­dən bir mocuzə en­diril­mə­yib?” De: “Sub­hə­siz ki, Allah mocuzə endirməyə qa­­dir­dir. La­­kin onların coxu bunu bil­mir”

Yer uzundə gəzən hey­van­ların və goydə ucan ikiqa­nadlı qusların ha­mısı sizin ki­mi um­mətlərdir. Biz Kitab­da hec bir seyi nəzərdən qacır­ma­dıq. Sonra on­lar Rəbbinin hu­zuruna top­la­na­caq­lar

Ayələrimizi yalan sa­yan­lar qa­ran­lıqlar icində qalmıs kar­lar və lallardır. Allah istədi­yini az­dırar, istədiyini isə duz yola yo­nəl­dər

De: “Dogru danı­san­lar­sı­­nızsa, de­yin gorum, əgər sizə Alla­hın əzabı gəlsə və ya hə­min Saat sizi haqlasa, Allah­dan bas­qa­sı­nı­mı cagıra­caqsı­nız?”

Xeyr! Siz yalnız Onu ca­gı­racaq­sı­nız. Əgər Allah istəsə, Ona uzaqlasdır­ması haqqında yal­var­dıgınız bəlanı ara­dan qal­dı­rar və sə­rik qosdugunuz sey­lə­ri unu­dar­sınız

Səndən əvvəl də um­mət­lərə elcilər gondərmisdik. Biz o um­mətləri sıxın­tıya və xəs­təliyə du­car etdik ki, bəlkə boyun əyə­lər

Nə ucun əzabımız on­la­ra gəldiyi zaman boyun əy­mə­dilər? On­ların qəlb­ləri sərt­ləs­di, seytan da onlara etdikləri əməlləri gozəl­ gosdərdi

Onlar ozlərinə edilmis xə­bər­dar­lı­gı unutduqları zaman hər seyin qapı­la­rını onların uzunə acdıq. Ozlərinə ve­ri­lən seylərə se­vindikləri vaxt isə on­ları qəf­lə­tən yaxaladıq və onlar naumid qal­­dılar

Beləliklə də zalım qov­mun koku kə­sildi. Həmd, aləm­lə­rin Rəbbi Allaha məxsudur

De: “Bir deyin gorək, əgər Allah sizin esitmə və gor­mə qa­­bi­liy­yə­tinizi əli­­nizdən al­sa, qəlb­­lərinizə mo­hur vur­sa, Allah­dan basqa hansı məbud on­ları si­zə qay­tara bilər?” Bax gor, Biz ayələri ne­cə izah edi­rik, sonra onlar ye­nə uz ce­vi­rirlər

De: “Bir deyin gorək, əgər Alla­hın əzabı sizə qəflə­tən və ya acıq-acıgı­na gəlsə, zalım qovmdən basqası hə­lak edi­lər­mi?”

Biz elciləri yalnız mujdə verən və xəbərdarlıq edənlər kimi gon­dəririk. Iman gətirib əməllə­rini islah edənlərin hec bir qorxu­su yoxdur və onlar kə­dər­lənməyə­cəklər

Ayələrimizi yalan sa­yan­­lara isə gunah islətdiklərinə go­rə əzab toxu­na­caqdır

De: “Mən sizə demirəm ki, Alla­hın xəzinələri mənim ya­nım­dadır. Mən qeybi də bil­mirəm. Mən sizə demirəm ki, mən mə­lə­­yəm. Mən yalnız mə­nə vəhy olu­nana tabe olu­ram”. De: “Mə­gər korla gorən eyni ola bilərmi? Məgər dusun­mur­sunuz?”

Rəbbinin huzuruna top­la­na­caq­larından qorxanları xə­bər­dar et ki, Allahdan basqa onların nə bir hamisi, nə də bir havadarı vardır. Bəlkə pis əməl­­lərdən cə­kinələr

Rəbbinin Uzunu diləyə­rək səhər və axsam cagı Ona dua edən­ləri ya­nın­dan qovma. Nə sən onların verəcəkləri he­sa­bata az­ca da olsa cavab­deh­sən, nə də onlar sənin verə­cəyin hesabatına az­ca da olsa ca­vab­dehdirlər. On­ları qov­san, za­lım­lardan olarsan

Beləliklə, Biz onların bir qismini digəri ilə sınadıq ki, onlar de­sinlər: “Mə­gər Allah bizim ara­mızdan ancaq bun­la­ra lutf gos­tər­misdir?” Allah su­­kur edən­ləri daha yaxsı tanı­yan de­yil­­mi

Ayələrimizə iman gəti­rən­lər sə­nin yanına gəldikdə onlara de: “Sizə sa­lam olsun! Rəbbiniz Ozunə rəhmli ol­magı əzəldən yaz­mıs­dır; sizlərdən hər kəs avam­lıgı uzundən pis is gorsə, son­ra tov­bə edib əməl­lə­rini islah etsə, Allah onu ba­gıs­layar. Həqiqətən, O, Ba­gıs­la­yan­dır, Rəhmlidir”

Gunahkarların tutdugu yo­lun ay­dınlasdırılması ucun Biz ayə­lərimizi be­ləcə bir-bir izah edirik

De: “Allahdan basqa yal­var­dıq­larınıza ibadət etmək mə­nə qadagan edilmisdir”. De: “Mən sizin nəfsinizin is­təklə­rinə uy­ma­ram. Əks halda mən haqq yoldan azar və dogru yola yonəl­mis­­lər­dən olmaram”

De: “Mən Rəbbimdən na­zil olan acıq-aydın bir dəlilə əsasla­nı­ram. Siz isə onu yalan saydınız. Sizin səbir­siz­lik­lə can atdıgınız əzab məndə deyildir. Hokm yal­nız Allaha məxsus­dur. Allah haqqı soy­ləyir və O, ayırd edənlərin ən yaxsısıdır”

De: “Əgər səbirsizliklə can atdı­gı­nız əzab mənim əlim­də ol­saydı, əlbət­tə, mənimlə si­zin ara­nızda is bitmis olar­dı. Allah za­lımları daha yaxsı ta­nıyır”

Qeybin acarları Onun ya­nında­dır, Onları yalnız O bilir. O, quruda və də­nizdə nə­lər ol­dugunu bilir. Onun xə­bəri ol­madan ye­rə dusən bir yarpaq be­lə yoxdur. Yerin qaranlıq­la­rında elə bir to­xum, elə bir yas və elə bir quru sey yoxdur ki, acıq-aydın Yazıda (Lovhi-Məh­fuzda) olmasın

Gecələr sizi yatızdıran, gun­duz­lər isə nələr etdiyinizi bilən Odur. Son­ra O, sizi sə­hər­lər oya­dır ki, muəyyən olun­mus əcə­liniz gəlib catsın. Son­ra isə donu­sunuz Ona ola­caq. O, nə etdiklə­ri­niz ba­rədə sizə xəbər verəcək­dir

O Oz qulları uzərində mut­ləq ha­kimiyyət sahibidir. O sizə go­zətci mə­ləklər gon­də­rir. Nəha­yət sizlərdən biri­nə olum gəl­di­yi za­man elcilə­ri­miz mələk­­lər onun ca­nı­nı alır­lar və hec bir səhvə yol ver­mir­lər

Sonra onlar oz­lə­rinin hə­qiqi Hi­mayədarı olan Allaha qayta­rılacaq­lar. Hokm yalnız Ona məx­susdur və O, ən tez haqq-hesab cəkən­dir

De: “Acizanə və gizlicə: “Əgər bizi bundan qurtarsan, əl­bət­tə ki, su­kur edənlərdən olarıq”– deyə yal­var­dı­gınız za­man sizi qu­runun və dənizin zulmətlərindən xilas edən kim­dir?”

De: “Ondan və butun basqa sıxın­tılardan sizi Allah xilas edir. Sonra siz yenə də Ona sərik qosur­sunuz”

De: “Allah basınızın us­tun­dən və ya ayaqlarınızın al­tından sizə əzab gon­dər­məyə, ya da sizi qarısıqlıga sa­lıb dəs­tə-dəstə et­məyə və birinizə di­gəri­nin gu­cunu dad­dırmaga qa­dirdir”. Gor ayə­lərimizi necə izah edirik ki, bəl­kə basa dus­sunlər

Quran həqiqət ola-ola sə­nin qov­mun onu yalan saydı. De: “Mən sizi qo­ru­yan deyi­ləm”

Hər bir xəbərin gercəklə­sə­cəyi mu­əyyən vaxtı var və siz onu biləcəksiniz

Ayələrimizi məsxərəyə qo­yanları gorduyun zaman, on­lar bas­qa sohbətə kecənə qə­dər on­lardan uz cevir. Əgər sey­tan bunu sənə unutdursa, xatırla­dıq­dan son­ra zalım tayfa ilə birgə otur­ma

Muttəqilər onların torət­dik­lərinə gorə azca da olsa məsuliy­yət dası­mır­lar. Lakin xatırlatmaq lazımdır ki, bəl­kə Allahdan qor­xalar

Dinlərini oyun və əy­ləncə sa­yan­ları və dunya hə­ya­tının al­datdıgı səxs­lə­ri tərk et. Bununla xatırlat ki, hec kəs qa­zandıq­larına gorə ozunu məh­və məh­­kum etmə­sin. Allah­dan bas­qa onun nə bir hamisi, nə də bir havadarı olacaq­dır. O nə cur fidyə versə də, on­dan qə­bul olun­maya­caq. Onlar qa­zan­dıqları gu­nahlara gorə məhvə məhkum olan­lar­dır. Kafir ol­duq­larına gorə onlar ucun qay­nar icki və agrılı-acılı bir əzab hazır­lan­mıs­dır

De: “Biz Allahı qoyub bi­zə nə bir xeyir, nə də bir zərər verə bilməyən sey­­lərəmi iba­dət edəcə­yik? Allah bizi dog­ru yola yonəlt­dikdən sonra, sey­tan­la­rın yer uzun­də azdır­dıgı, momin dost­ları­nın isə: “Bizə tə­rəf gəl!”– deyib dogru yola ca­­gır­dıqları casbas qa­lan kim­sə ki­mi ge­ri­yəmi dondə­riləcəyik?” De: “An­caq Alla­­hın haqq yolu dogru yoldur! Bizə əmr edil­misdir ki, aləm­lərin Rəb­binə təs­lim olaq

Namaz qılın, Allahdan qor­­xun, məhz Onun huzuruna top­lana­caqsınız”

Goyləri və yeri haqq ola­­raq xəlq edən Odur. O: “Ol!”– de­di­yi gun hər sey olar. Onun Sozu haq­dır. Sur ufuru­lə­cə­yi gun hokm yalnız Ona məxsus ola­caq­dır. Qeybi və askarı Bi­lən də Odur. O, Hikmət sahibidir, hər seydən Xəbər­dardır

Bir zaman Ibrahim atası Azərə demisdi: “Sən butləri mə­bud­lar­mı qə­bul edirsən? Mən səni və sənin qovmu­nu acıq-aydın azgın­lıq icin­də goru­rəm”

Beləcə, Biz, Ibrahimə goy­­lərin və yerin səltənətini gos­tərdik ki, yəqin­lik­lə inanan­lar­dan olsun

Gecənin qaranlıgı onu bu­ru­duk­də o, ulduz gorub: “Bu mə­nim Rəbbim­dir!”– dedi. O bat­dıqda isə: “Mən ba­tanları sevmi­rəm!”– dedi

Dogan ayı gordukdə: “Bu mənim Rəbbim­dir!”– dedi. O bat­dıqda isə: “Əgər Rəbbim məni dogru yola yo­nəlt­mə­səy­di, mən az­mıs adamlardan olar­dım”– dedi

Dogan gunəsi gorduk­də: “Bu mə­nim Rəbbim­dir, bu da­ha bo­yukdur!”– dedi. O bat­dıq­da isə dedi: “Ey qov­mum! Hə­qiqətən, mən sizin Allaha sərik qosduq­larınızdan uzagam

Dogrudan da mən, hə­nif olaraq uzumu goyləri və yeri ya­radana ce­vir­dim. Mən mus­riklər­dən deyiləm”

Qovmu onunla hocət­ləs­di. O de­di: “Allah məni dogru yola yonəlt­diyi halda, siz Onun barə­sində mənimlə ho­cət­ləsir­siniz? Rəb­bimin istə­diyi sey­lər­­dən basqa mən, sizin Ona sə­rik qosduq­la­rı­nızdan qorx­mu­ram. Rəb­bim el­mi ilə hər seyi əhatə etmis­dir. Mə­gər dusu­nub ibrət alma­ya­caqsınız

Siz, Allahın sizə, haq­qın­da hec bir dəlil nazil etmə­diyi sey­lə­ri Ona sə­rik qosmaqdan qorxmursu­nuz­sa, mən sizin sə­rik qos­duq­ları­nızdan necə qor­xa bilə­rəm? Əgər bilirsinizsə, deyin go­rum iki dəstədən hansı əmin-aman­lıq­da olmaga daha haq­lıdır?”

Iman gətirdikdən sonra iman­la­rına zulm qatısdırma­yan­ları əmin-aman­­lıq gozləyir. Dog­ru yola yonəl­mislər də məhz on­lardır

Bunlar, oz qovmunə qar­sı Ibra­hi­mə verdiyimiz dəlil­lə­ri­miz­dir. Biz istə­diyi­miz kəsi dərəcə-dərəcə ucaldarıq. Sub­­həsiz ki, Rəb­bin hikmət sahibidir, hər seyi bi­lən­dir

Biz ona Ishaqı və Ya­qubu bəxs etdik. Hər ikisini dogru yola yonəltdik. Bundan əvvəl Nuhu da dogru yola yo­nəltmisdik. Onun nəslindən olan Da­vudu, Suley­manı, Əy­yubu, Yusufu, Mu­­sanı və Ha­runu da. Biz yaxsı əməl sa­hib­lərini belə mukafatlandırırıq

Zəkəriyyanı, Yəhyanı, Isa­nı və Il­yası da. Hamısı əməli­saleh­lər­dən idilər

Ismaili, Əlyəsəni, Yunu­su və Lu­tu da. Hamısını aləm­lərdən ustun et­dik

Onların atalarından, nə­sil­lərin­dən və qardaslarından bəzilə­ri­ni də. On­ları secdik və duz yola yonəltdik

Bu, Allahın hidayətidir. Bununla O, qullarından is­tə­di­yi səx­si dogru yola yonəldir. Əgər Ona sərik qossaydılar, əl­bəttə, et­dik­ləri əməllər puc olar­dı

Bunlar, Kitab, hikmət və pey­gəm­bərlik verdiyimiz kəs­lər­dir. Əgər ka­fir­lər ayələri in­kar etsələr, Biz onları inkar et­məyən bir qovmə həvalə edə­rik

Bunlar Allahın dogru yo­la yo­nəlt­diyi kəslərdir. Sən də on­la­rın haqq yo­lu­na yonəl. De: “Mən bunun əvəzinə siz­dən hec bir mu­kafat istəmirəm. Bu Ki­tab aləmlər ucun yalnız bir xatırlat­ma­dır”

Onlar: “Allah insana hec bir sey nazil etməmisdir”– de­mək­lə Allahı la­yiqincə qiy­mət­ləndirmədilər. De: “Mu­sa­nın in­sanlar ucun nur və dogru yolu gostərən rəhbər olaraq gətir­di­yi Kitabı kim nazil et­misdir? Siz onu kagızlara yazıb bir qis­mini gostərir, co­xu­nu isə giz­lə­dirsiniz. Axı, sizin də, ata­la­rı­nı­zın da bil­mədiyiniz sey­lər si­zə oy­rədilmis­dir”. Sən: “Allah!”– de, sonra da onları bu­rax ki, oz bosbogazlıq­ları ilə əylən­sin­lər

Bu, səhərlər anası Mək­kəni və onun ətrafındakı­ları qor­xut­maq ucun nazil etdiyi­miz, ozundən əvvəlkiləri təs­diq edən mu­ba­rək bir Kitabdır. Axi­rətə inananlar ona da inanı­rlar. Onlar na­maz­larını dogru-duzgun qılırlar

Allaha qarsı yalan uy­du­­randan və ya ozunə vəhy olun­ma­dı­gı halda: “Mə­nə də vəhy olun­musdur”– soylə­yəndən və: “Mən də Allahın nazil et­di­yi­nin bənzə­rini endirəcəyəm”– deyən­dən da­ha zalım kim ola bilər? Zalımları olum girda­bın­da olduqda, mə­lək­lərin də əl­lərini uzadıb: “Canları­nızı cı­xarın! Allaha qarsı na­haq soz­lər soylədiyinizə və Onun ayə­lərinə təkəbbur gostərdiyi­ni­zə go­rə bu gun siz cəzalan­dırı­la­caq­sı­nız!”– dediklərini bircə go­rəy­din

Huzurumuza ilk dəfə si­zi xəlq etdiyimiz kimi tək-tən­ha, həm də sizə verdiyimiz ne­mətləri arxanızda qoyub gəl­di­niz. Oz ara­nızda Allaha sərik say­dıgınız sə­faət­cilərinizi də ya­nı­nızda gor­mu­ruk. Artıq ara­nız­da əlaqə qırıl­mıs, iddia et­di­yi­niz məbudlar isə sizdən uzaq­lasmısdır

Subhəsiz ki, toxumu da, cərdəyi də Allah catladır. O, olu­dən diri cıxarır, diridən isə olu cıxarır. Budur Allah! Siz necə də haqdan dondərilir­siniz

Dan yerini də O sokur. O, gecəni dinclik, gunəsi və ayı isə vaxt ucun he­sablama olcusu etdi. Bu, Qudrətli və Bi­lən Alla­hın mu­əyyən etdiyi hokmdur

Qurunun və dənizin qa­ran­lıq­la­rında yolu tapa bilə­si­niz de­yə sizin ucun ulduzları yaradan Odur. Artıq Biz ayə­ləri bilən bir qovmə izah etdik

Sizi tək bir candan ya­ra­dan Odur. Sizin ucun qərar tu­ta­ca­gı­nız və əmanət sax­la­nılan yer vardır. Artıq Biz ayələri anlayan bir qovmə izah etdik

Goydən su endirən Odur. Biz onunla hər bir bitkini ye­tis­dir­dik, on­dan yasıl otlar bi­tirdik, onlar­dan da ust-ustə du­zul­mus də­nələr cıxartdıq. Xur­ma agacından, onun tumur­cugun­dan sallan­­mıs sal­­xımlar yetisir. Biz həmcinin uzum bag­ları, bir-bi­rinə bənzə­yən və bənzə­mə­yən zeytun və nar agac­ları da yetis­di­rdik. Bar ver­diyi və ye­tisdiyi za­man onların meyvə­sinə ba­xın. Subhəsiz ki, bun­larda iman gətirən adamlar ucun də­lil­lər vardır

Onlar cinləri Allaha sə­rik qos­du­­lar. Halbuki onları da Allah yarat­mıs­dır. Onlar Allah haqqında bir sey bil­mə­dən Onun ucun oz­lə­rindən ogullar və qız­lar uydur­dular. Allah onların uy­dur­duqları si­fət­lərdən uzaq­dır və uca­dır

O, goyləri və yeri icad edəndir. Onun zovcəsi olma­dıgı hal­da ovladı necə ola bi­lər? Hər seyi O xəlq etmis­dir. O, hər seyi bi­lir

Budur sizin Rəb­bi­niz olan Allah. On­dan basqa iba­də­tə layiq olan məbud yoxdur. Hər seyin Ya­ra­dıcısı Allahdır! Elə isə Ona iba­dət edin! O, hər seyi Qo­ruyandır

Gozlər Onu dərk etmir. O isə gozləri dərk edir. O, Lə­tifdir, hər seydən Xəbərdardır

De: “Rəbbinizdən sizə goz qa­ba­gında olan dəlillər gəl­mis­dir. Kim on­la­rı gorsə, xeyri onun ozunə, kim kor olsa, zərəri onun oz əleyhinə olar. Mən sizin ustu­nuzdə gozətci deyiləm”

Biz ayələri beləcə izah edi­rik ki, onlar: “Sən dərs al­mı­san”– de­sinlər və Biz də Qu­ra­nı bilən adamlara izah edək

Rəbbindən sənə vəhy olu­nana tabe ol! Ondan basqa ibadətə layiq olan mə­bud yox­dur. Mus­riklərdən isə uz cevir

Əgər Allah istəsəydi, on­lar sə­rik qosmazdılar. Biz səni on­la­rın us­tundə gozətci qoy­ma­mısıq və sən on­ları qo­ru­yan da de­yil­sən

Musriklərin Allahdan bas­qa­la­rı­na tapındıqlarını soy­mə­yin. Yox­sa onlar da elmsiz ola­raq dus­məncəsinə Allahı so­yərlər. Biz hər bir ummətə oz əməl­lə­ri­ni be­ləcə gozəl­ləs­dir­dik. Sonra isə on­la­rın donusu oz Rəbbinə olacaq, O da nə et­dikləri barədə onlara xə­bər ve­rə­cək­dir

Kafirlər Allahın adı ilə mohkəm and icdilər ki, əgər on­lara bir ayə gəlsə, mutləq ona ina­nacaqlar. De: “Ayələr an­caq Alla­hın ya­nındadır. Siz hara­dan bilə­siniz ki, o ayələr gəl­dik­də onlar ye­nə də iman gə­tir­məyəcəklər?”

Biz onların urəklərini və goz­lə­rini ilk dəfə ona iman gə­tir­mədikləri ki­mi tərsinə ce­vi­rər və onları oz azgınlıq­ları icə­risində sərgərdan dola­san və­ziy­yətdə tərk edərik

Əgər Biz onlara mələk­ləri gon­dərsəydik, olulər də onlarla danıs­saydı və hər seyi onların qarsısına top­la­say­dıq, Allah istə­mə­yincə, onlar iman gə­tir­məz­dilər. Lakin onların coxu bunu bilmir

Beləliklə, Biz hər bir pey­gəmbər ucun insanlar və cin­lər­dən olan seytan­ları dus­mən­ muəyyən etdik. Bunlar aldat­maq məq­sədilə bir-birlə­ri­nə təm­təraqlı sozlər təlqin edirlər. Əgər Rəbbin istəsəy­di, onlar bunu etməz­di­lər. Onları uydurduqları sey­lər­lə birlik­də tərk et

Bu ona gorədir ki, axi­rə­tə inanma­yanların urəkləri təm­­tə­raqlı sozlərə meyl etsin, bun­dan razı qalsınlar və gor­duk­lə­ri pis isləri bir daha gor­sunlər

De: “Allah bu Kitabı si­zə təfər­ru­atı ilə nazil etdiyi hal­da, mən Ondan basqasınımı hakim qəbul etməliyəm?” Ki­tab verdik­lə­rimiz bilirlər ki, o, həqi­qə­tən, sənin Rəbbin tərə­findən nazil edil­misdir. Odur ki, subhə edənlərdən olma

Rəbbinin kəlamı həm dog­ruluq, həm də ədalət baxı­mın­dan tamam­lan­mısdır. Hec kəs Onun kəlmələrini də­yi­sə bil­məz. O, Esidəndir, Biləndir

Əgər sən yer uzundə olan­ların ək­səriyyətinə itaət et­­sən, on­lar səni Allah yolun­dan azdı­rarlar. Onlar ancaq zənnə qapılır və ancaq yalan uydu­rur­lar

Həqiqətən, sənin Rəbbin, Onun yolundan azanları daha yax­sı tanıyır. O, dogru yolda olan­ları da yaxsı tanı­yır

Əgər Allahın ayələrinə ima­n gətirmissinizsə, ustundə Onun adı cə­kilmis – “bis­milləh” de­yi­lib kə­silmis heyvanlardan ye­yin

Allah, – məcburiyyət qar­sısında yeyəcəyiniz seylər istisna ol­maqla – ha­ram buyu­rulanları təfsilatı ilə sizə bil­­dirdiyi halda, ustundə Onun adı cəki­lənlərdən nə ucun ye­məyəsi­niz? Sub­həsiz ki, cox­la­rı elmsiz olduqları ucun oz is­təklərinə uyub insanları dog­ru yol­dan azdırırlar. Həqiqə­tən, sə­nin Rəb­bin, həddi asan­ları da­ha yaxsı tanıyır

Gunahın askarından da, gizli­sin­dən də əl cəkin! Subhə­siz ki, gunah qa­zananlar etdik­ləri əməllərə gorə cəza­lan­dı­rı­lacaqlar

Ustundə Allahın adı cə­ki­lməmis – “bismilləh” deyi­lib kə­­sil­mə­mis heyvan­lar­dan ye­məyin. Cunki bu, gunah­dır. Hə­qi­qə­tən, sey­tan­lar oz dost­larına si­zinlə mu­bahisə etmək ucun ba­til əqidə­lər təl­qin edir­lər. Əgər onlara itaət etsəniz, soz­suz ki, siz də mus­rik­lər­dən olar­sı­nız

Məgər olu ikən dirilt­di­yi­miz və ozunə də insanlar ara­sın­da gəzmək ucun nur ver­di­yi­miz səxs qaranlıqlar icin­də qa­lıb ora­dan cıxa bilməyən kəs ki­mi ola bi­lərmi? Kafirlərə gor­duk­­lə­ri islər be­ləcə gozəl­ləs­di­rildi

Beləliklə hər bir olkə­də oranın gunahkarlarını bascı­lar tə­yin etdik ki, onlar orada mum­kun qədər yaramaz is­lər gor­sun­lər. Hal­buki onlar o yaramaz isləri yalnız oz­lərinə qarsı edir­lər və bu­nu da hiss etmirlər

Onlara bir ayə gəldik­də: “Alla­hın elcilərinə verilə­nin bən­zə­ri bizə də verilmə­yincə iman gətirməyəcəyik”– de­di­lər. Allah pey­gəmbərliyini kimə ve­rəcəyini daha yaxsı bilir. Gu­nahkar­lar, qur­duqları hiylələrə gorə Allahın huzurun­da rəzil ola­caq və sid­dət­li əzab cə­kə­cəklər

Allah kimi dogru yola yonəlt­mək istəsə, onun koksu­nu Is­lam ucun acar, kimi az­dır­maq istəsə, onun kok­su­nu, san­ki o, goyə cı­xırmıs kimi daral­dar və sıxın­tılı edər. Allah iman gətir­məyənləri be­ləcə cəza­lan­dırar

Rəbbinin dogru yolu bu­dur. Ar­tıq Biz ayələri dusu­nən bir qovmə izah etdik

Onlar ucun Rəbbi ya­nın­da əmin-amanlıq yurdu ha­­zır­lan­mıs­dır. Gordukləri yaxsı islərə gorə onların Hi­mayəcisi Odur

Allah onların hamısını bir yerə toplayacagı gun deyə­cəkdir: “Ey cin tay­fası! Artıq siz insan­lardan bir coxunu ozu­nu­zə tabe et­di­niz”. On­ların in­san­­lardan olan dostları isə de­yə­cəklər: “Ey Rəb­bi­miz! Biz bir-birimizdən fay­da­lan­dıq və bi­zim ucun mu­əyyən et­di­yin əcə­li­mizə yetis­dik”. Allah de­yə­cək: “Si­zin qa­la­cagınız yer Od­dur. Allahın istə­dikləri kəslərdən basqa siz ora­da əbə­di qala­caq­sınız”. Həqi­qə­tən, Rəbbin hikmət sahibidir, hər seyi bilən­dir

Beləliklə, qazandıqları gu­nahlara gorə zalımların bir qis­mi­ni digərinə ha­kim təyin edərik

Allah deyəcək: “Ey cin və insan tayfası! Məgər sizə oz icə­ri­niz­dən ayə­lə­rimi xəbər ve­rən və bu gunu­nuzlə qarsıla­saca­gı­nız ba­rədə sizə xə­bərdarlıq edən elcilər gəl­mə­dimi?” Onlar de­yə­cək­lər: “Biz oz əley­hi­mizə sa­hidlik edi­rik!” Onları dunya hə­­yatı aldat­dı və onlar kafir ol­duqları ba­rədə ozlərinə qarsı səhadət ver­dilər

Bu ona gorədir ki, sənin Rəb­bin əhalisi qa­fil olan kəndləri haq­sız­casına məhv etməz

Hər kəsin etdiyi əməl­lə­rə gorə dərəcələri vardır. Rəb­bin on­ların etdik­lərindən qafil deyil­dir

Rəbbin Zəngindir, mər­­hə­mət sa­hibidir. Istəsə, sizi məhv edər və sizi bas­qa bir qovmun nəslindən yaratdıgı ki­mi siz­dən son­ra da yerinizə istə­di­yi­ni gə­tirər

Həqiqətən, sizə vəd olu­nan əzab gələcəkdir. Siz ondan yaxa qurtara bil­məyəcəksiniz

De: “Ey qovmum! Əli­niz­dən gə­ləni edin. Mən də edə­cə­yəm. Axirət Yurdunun aqi­bə­ti­nin kimə nəsib ola­ca­gını bi­lə­cək­si­niz. Subhəsiz ki, za­lım­lar nicat tapmazlar”

Onlar Allah ucun Onun yarat­dı­gı əkindən və mal-qa­ra­dan pay ayırıb oz batil id­dia­la­rına əsasən: “Bu, Allah ucun­dur, bu da sə­rik qosduq­ları­mız butlər ucundur”– deyirlər. Sə­rikləri ucun ayır­dıqları pay Alla­ha catmır, Allah ucun ayır­dıq­ları pay isə sərik­lə­ri­nə catır. On­ların verdik­ləri hokm necə də pisdir

Beləliklə, musriklərin bir coxu­na ovladlarını oldur­məyi oz sərikləri gozəl gostər­dilər ki, həm onları məhv et­sinlər, həm də din­lərinə qarma­qarı­sıq­lıq salsınlar. Əgər Allah istə­səy­di, onlar bu­nu etməz­dilər. Elə isə onları uydur­duqları ilə birlikdə tərk et

Onlar oz batil iddiala­rına gorə: “Bu mal-qara və əkin­lər ha­ram­dır. Bun­ları bizim is­tədikləri­mizdən basqa hec kəs yeyə bil­məz”– deyirlər. Mus­rik­lər mal-qaradan bəzisinə min­məyi haram edir, bəzisini də kəsərkən ustundə Alla­hın adını cək­mirlər. Onlar bu­nu Allaha iftira ataraq edirlər. O da on­la­rı atdıq­la­rı iftiraya gorə cəza­landıracaqdır

Onlar: “Bu mal-qara­nın qarın­la­rın­dakı balalar kisiləri­mi­zə halal, qadın­larımıza isə haram­dır”– deyirlər. Əgər o bala olu do­gu­larsa, hamısı onu yeməyə sə­rik olurlar. Allah on­ları bu vəsf­lə­rinə gorə cəza­lan­dıracaqdır. Hə­qiqətən, O, hikmət sahibidir, hər seyi biləndir

Axmaqlıqları uzundən dərk et­mə­dən oz ovladlarını oldu­rən və Alla­hın onlara ver­diyi ruzini Allaha iftira ataraq haram edənlər, əlbəttə, ziyana ugramıs­lar. Onlar azdılar və dogru yo­la yonəl­mədilər

Talvar uzərində olan və tal­var­sız oz govdəsi uzə­rində du­ran bagları, dad­ları muxtəlif olan xurma və dənli bitkiləri, bir-birinə bənzəyən və bənzə­mə­yən zeytunu və narı yaradan Odur. Bar ver­di­yi za­man onla­rın mey­vəsin­dən yeyin, yıgım gunu zəka­tını ve­rin, lakin israf etmə­yin. Subhəsiz ki, Allah israf edənləri sevmir

Ustundə yuk dasınan və yuk da­sınmayan mal-qaranı da ya­radan Odur. Allahın sizə ver­diyi ruzilərdən yeyin, seyta­nın izi ilə get­məyin! Subhəsiz ki, o, sizin acıq-askar dusməni­nizdir

Allah, o heyvanlardan sək­kiz cift yaratdı; qoyundan iki­sini və kecidən iki­sini. De: “O, iki erkəyi haram buyurdu, yox­sa iki di­si­ni, yaxud iki disinin qar­nındakı balaları? Əgər dog­ru danı­san­lar­sı­nızsa, elmə əsas­lanıb bu haqda mə­nə xəbər ve­rin”

Dəvədən də ikisini, inək­­dən də ikisini. De: “O, iki er­kəyi ha­ram bu­yur­du, yoxsa iki disini, yaxud iki disinin qar­nındakı ba­laları? Yoxsa Allah bunu sizə tovsiyə etdiyi za­man sahid idi­niz?” Elmsiz olaraq in­sanları az­dırmaq ucun Allaha qarsı yalan uy­du­ran kim­sədən daha zalım kim ola bilər? Sub­hə­siz ki, Allah zalım qovmu dogru yola yo­nəltməz

De: “Mənə gələn vəhy­lər icə­ri­sində olu heyvan, axar qan, murdar sa­yılan donuz əti və Allahdan basqasının adı ilə kəsil­mis murdar heyvanlardan basqa, hər hansı bir səxsin ye­diyi ye­məklər icərisində ha­ram buyu­rulan bir sey gormurəm”. Hər kəs harama meyl etmədən və həd­di as­madan bunlardan yeməyə məc­bur olarsa, ona gu­nah gəlməz. Subhəsiz ki, Allah Bagıslayan­dır, Rəhm­lidir

Yəhudilərə dırnaqlı hey­vanların hamısını haram etdik. Inək və qoyunun bel sutunla­rına və ya bagırsaqlarına ya­pı­san, yaxud sumuklərə qarısan yaglar istisna olmaqla, onların piylərini də ha­ram etdik. Bu, həddi as­dıqlarına gorə on­lara verdiyimiz cəzadır. Subhəsiz ki, Biz dogru danısanlarıq

Əgər onlar səni yalancı hesab et­sələr, de: “Rəbbiniz ge­nis mər­həmət sa­hibidir. La­kin Onun əzabı gunahkar tayfa­dan uzaq­las­dırılmaz”

Musriklər deyəcəklər: “Allah is­təsəydi, nə biz, nə də ata­la­rı­mız Ona sərik qosar, nə də biz bir seyi haram edə bi­lərdik”. On­lar­dan əvvəlkilər də oz pey­gəmbərlərini beləcə ya­lan­cı hesab et­mis­di­lər. Axırda əza­bımızı dad­dılar. De: “Bizə gos­tərə biləcəyi­niz bir bil­gi­niz­mi var? Siz ancaq zənnə qapılır və an­caq yalan danı­sır­sı­nız”

De: “Tutarlı dəlillər Alla­ha məx­susdur. Əgər O istə­səy­di, si­zin ha­mınızı dogru yola yonəl­dərdi”

De: “Sahidlərinizi gəti­rin səha­dət versinlər ki, bunu Allah haram bu­yurmusdur”. Əgər onlar səhadət ver­sə­lər, sən onlarla bir­likdə səhadət ver­mə. Ayələrimizi yalan sa­yanların və axirətə inan­­mayan­ların is­təklə­rinə uyma. On­lar bas­qa­la­rını oz Rəbbinə tay tuturlar

De: “Gəlin, Rəbbinizin sizə nə­lə­ri haram etdiyini oxu­yum”. Ona hec nə­yi sərik qos­ma­yın, valideynlərə yax­sı­lıq edin və yox­sul­luq uzundən usaq­larınızı oldurməyin. Sizin də, onla­rın da ru­zisini Biz ve­ri­rik. Murdar əməl­­lərin aska­rına da, gizlisinə də ya­xın­las­mayın. Allahın, oldurul­məsini haram bu­yurdugu səxsi haqsız yerə oldurməyin. Allah bunları sizə tovsiyə etmisdir ki, bəlkə an­la­­yasınız

Yetim həddi-buluga ca­tana qə­dər, – xeyirxahlıq (qo­ru­yub sax­lamaq və ar­tırmaq məq­sədilə istifadə etmək) is­tis­na olmaqla, – onun malına ya­xın­las­mayın! Ol­cuyə və cəkiyə ədalətlə tam riayət edin. Biz hər kəsi yalnız onun quvvəsi cat­dıgı qədər yukləyərik. Soz soy­lə­di­yi­niz zaman, qohumu­nuz olsa be­lə, əda­lətli olun. Allah qarsısındakı əhdə sa­diq qalın. Allah bunları sizə tov­siyə et­misdir ki, bəlkə, dusu­nub ib­rət alasınız

Bu, Mənim dogru yo­lum­dur, onu tutub gedin. Bas­qa yol­la­ra uyma­yın. Cunki, o yollar sizi Allahın yolun­dan uzaqlasdırar. Allah bunları si­zə tov­siyə etmis­dir ki, bəlkə pis əməllərdən cəki­nəsi­niz

Sonra Biz Musaya – yax­sı is go­rən kimsəyə nemə­timizi ta­mam­lamaq məqsədilə, hər se­yi mufəssəl izah edən, dogru yol gos­tə­ricisi və mər­həmət ola­raq Kitab verdik ki, bəlkə on­lar oz Rəbbi ilə qar­sılasa­caq­la­rına iman gə­tirələr

Bu, Bizim nazil etdiyi­miz mu­ba­rək bir Kitabdır. Ona tabe olun və Allah­dan qorxun ki, bəlkə sizə rəhm oluna­

Biz bunu ona gorə nazil etdik ki, siz: “Kitab yal­nız biz­dən əv­vəl­ki iki tay­­faya – yəhu­dilərə və xacpərəstlərə nazil edil­misdir. Biz isə onla­rın oxu­duq­la­rın­dan xəbərsi­zik”

və ya: “Əgər bizə Kitab nazil edil­səydi, onlardan daha cox dogru yol­da olar­dıq”– de­məyə­si­niz. Artıq sizə Rəb­bi­niz­dən acıq-ay­dın bir dəlil, dogru yol gostəricisi və mər­həmət gəl­misdir. Alla­hın ayə­lə­rini yalan sayan və onlar­dan uz ce­virən kimsədən daha za­lım kim ola bilər? Ayələrimizdən uz cevi­rənləri uz cevir­dik­lə­ri­nə gorə pis əzab­la cəza­lan­dıra­cagıq

Yoxsa onlar ancaq ya mələk­lə­rin, ya Rəbbinin və ya­xud da Rəbbinin bəzi əlamət­lərinin gəlmə­sini gozləyir­lər? Rəbbinin bəzi əlamətləri gələ­cəyi gun əv­vəlcə iman gətir­mə­mis və ya ima­nında bir xeyir qazanmamıs kimsəyə iman gə­tirməsi fayda verməyə­cək­dir. De: “Gozləyin, subhə­siz ki, Biz də goz­ləyirik”

Dinlərini parcalayıb fir­qə-fir­qə olan­larla sənin hec bir əla­qən yox­dur. Onların isi Alla­ha aiddir. Sonra Allah onlara etdik­ləri əməllər barədə xəbər verə­cəkdir

Kim yax­sı əməl gə­tirərsə, ona gətir­diyinin on qat əvəzi ve­ri­lər. Kim pis əməl gə­tirərsə, ona ancaq gə­tirdi­yi­nin misli qədər cəza ve­rilər. On­lara haq­sızlıq edilməz

De: “Həqiqətən, Rəb­bim məni dogru yola, həqiqi dinə, hənif Ibrahimin dininə yo­nəlt­di. O hec vaxt musrik­lər­dən ol­ma­mıs­dı”

De: “Subhəsiz ki, mə­nim nama­zım da, qurbanım da, hə­ya­tım da, olu­mum də aləm­lə­rin Rəbbi Allah ucun­dur

Onun hec bir səriki yox­dur. Mə­nə belə buyurul­mus­dur və mən musəl­manların birinci­siyəm”

De: “Allah hər seyin Rəbbi ol­dugu halda, mən On­dan bas­qa məbud­mu axtaraca­gam?” Hər kəsin qazandıgı gu­­nah yalnız oz əley­hinədir. Hec bir gu­nahkar bas­qasının guna­hını dası­maz. Son­ra isə donu­sunuz Rəbbinizə olacaq və O, ixtilafa dusduyunuz mə­sə­lələr barədə sizə xəbər verəcəkdir

Verdiyi nemətlərlə sı­namaq ucun sizi yer uzunun xə­ləf­ləri təyin edən, bi­rinizi di­gə­rini­zin fov­qunə dərəcə-də­rə­cə qal­dı­ran Odur. Həqi­qə­tən, sənin Rəb­bin tezliklə cəza ve­rəndir. Həqiqətən, O, Ba­gıs­la­yandır, Rəhm­lidir