Azerbaijani - Chapter 10 - Yunus

Əlif, Lam, Ra. Bunlar hikmətlə dolu Kitabın (Qur’anın) ayələridir

Icərilərindən bir adama: “Insanları (Allahın əzabı ilə) qorxut, iman gətirənləri (yaxsı əməllərinə gorə) Rəbbi yanında gozəl mukafat gozlədiyi ilə mujdələ!” – deyə vəhy etməyimiz xalqa təəccublu gəldimi ki, kafirlər: “Bu, həqiqətən, acıq-askar bir sehrbazdır!” dedilər

Rəbbiniz goyləri və yeri altı gundə xəlq edən, sonra ərsi yaradıb hokmu altına alan (ərsə uz tutan), hər isi yerinə qoyan (səhmana salan) Allahdır. Onun izni olmadan hec bir səfaət edən ola bilməz. Bu, Rəbbiniz olan Allahdır. Ona ibadət edin. Məgər oyud-nəsihət qəbul etməyəcəksiniz

Hamınızın (axır) donusu Onadır. Bu, Allahın haqq olan və’didir. (Hamınız Onun huzuruna qayıdacaqsınız). O, insanları (məxluqu) yoxdan yaradır, sonra iman gətirib yaxsı islər gorənləri ədalətlə mukafatlandırmaq ucun (qiyamət gunu) yenidən dirildir. Kafirləri etdikləri kufrlərə gorə qaynar su (cəhənnəm ickisi həmim) və siddətli bir əzab gozləyir

Gunəsi isıqlı (parlaq), ayı nurlu edən, illərin sayını və hesabı biləsiniz deyə, ay ucun mənzillər muəyyən edən məhz Odur. Allah bunları ancaq haqq olaraq yaratdı. O, ayələrini anlayıb bilən bir tayfa ucun belə mufəssəl izah edər

Gecə ilə gunduzun bir-birinin ardınca gəlməsində, Allahın goylərdə və yerdə yaratdıqlarında Allahdan qorxan bir tayfa ucun (Onun birliyini və qudrətini subut edən) dəlillər vardır

Bizimlə qarsılasacaqlarına (qiyamət gunu dirilib huzurumuzda duracaqlarına, cəzamıza yetisəcəklərinə) umid etməyənlərin, (axirətdən vaz kecərək) dunyanı bəyənib ona bel baglayanların və ayələrimizdən qafil olanların

Məhz onların qazandıqları gunahlara gorə dusəcəkləri yer Cəhənnəmdir

Iman gətirib yaxsı islər gorənlərin Rəbbi iman gətirdiklərinə gorə hidayətə (Cənnətə) qovusdurar. (Bol ne’mətli) Nəim cənnətlərində onların (qəsrləri, koskləri) altından caylar axar. [Və ya Rəbbi onlara imanları muqabilində (agacları) altından caylar axan Nəim cənnətlərinə yol gostərər

Onların oradakı (mo’minlərin Cənnətdəki) duası: “Pərvərdigara! Sən paksan, muqəddəssən!”, orada salamlasması: “Salam!” duası: “Həmd olsun aləmlərin Rəbbi Allaha!” sozləridir

Əgər Allah insanlara, xeyri tezliklə istədikləri kimi, səri də o teliklə versəydi, subhəsiz ki, əcəlləri coxdan tamam olmusdu. (Allah insanların yaxsı dualarını tez qəbul etdiyi kimi, qəzəbli halda etdikləri bəd duaları da dərhal qəbul buyursaydı, onlar coxdan məhv olub gedərdilər. Allah bəndələrinə əzab verməkdə tələsməz, ozlərini islah edib pis əməllərdən cəkinmək ucun mohlət verər). Bizimlə qarsılasacaqlarına umid etməyənləri oz azgınlıqları icərisində sasqın bir vəziyyətdə qoyarıq

Insana bir sıxıntı (xəstəlik, yoxsulluq, bəla) uz verən zaman uzananda da, oturanda da, ayaq ustə duranda da Bizə dua edər. Lakin onu sıxıntıdan qurtardıqda ondan otru (əvvəlcə) Bizə hec dua etməmis kimi cıxıb gedər. (Allaha sukur etməyi də unudub yaramaz islərində davam edər). Həddi asanlara etdikləri əməllər beləcə yaxsı gostərildi

Sizdən əvvəl necə-necə nəsilləri (ummətləri) peygəmbərləri ozlərinə acıq-askar mo’cuzələr gətirdikləri halda (onlara) zulm etdikləri və iman gətirəsi olmadıqları ucun məhv etdik. Biz gunahkarları belə cəzalandırırıq

Onların ardınca yer uzunun varisləri sizi tə’yin etdik ki, gorək ozunuzu necə aparacaqsınız

(Musriklərə) ayələrimiz acıq-aydın oxundugu zaman (qiyamət gunu haqq–hesab ucun) Bizimlə qarsılasacaqlarına umid etməyənlər: “Bundan ayrı bir Qur’an gətir və ya onu dəyisdir!” – deyərlər. Onlara de: “Mən onu ozbasına (istədiyim kimi) dəyisə bilmərəm. Mən ancaq mənə gələn vəhyə tabe oluram. Əgər Rəbbimə asi olsan, (musibəti) boyuk gunun (qiyamət gununun) əzabından qorxuram”

De: “Əgər Allah istəsəydi, mən onu sizə oxutmazdım və Allah da onu sizə bildirməzdi. Mən ondan (Qur’an nazil ediləndən) qabaq sizin aranızda (qırx il) omur surmusəm. (Bu muddət ərzində məni dogru danısan bir adam kimi tanıyırsınız. Qırx yasından sonra mən sizə necə yalan deyə bilərəm?) Məgər (Qur’anın mənim sozlərim deyil, məhz Allah kəlamı oldugunu) dərk etmirsinizmi?”

Allaha iftira yaxan, Onun ayələrini yalan hesab edən adamdan daha zalım kim ola bilər? Gunahkarlar nicat tapa bilməzlər

Onlar Allahı qoyub ozlərinə nə bir xeyir, nə də bir zərər verə bilən butlərə ibadət edir və: “Bunlar Allah yanında bizdən otru səfaət edənlərdir!” – deyirlər. De: “Allaha goylərdə və yerdə (Ozunə sərik) bilmədiyi bir seyimi xəbər verirsiniz? Allah Ozunə sərik qosulan butlərdən uzaqdır və ucadır!”

Insanlar (əvvəlcə) ancaq tək bir ummət idilər (eyni bir dində idilər). Sonra (aralarında ixtilaf dusduyu ucun) ayrıldılar. Əgər Rəbbin tərədindən oncə bir soz (ilahi hokm, təqdir) olmasaydı (sorgu-sual və cəza qiyamətə saxlanılmasaydı), ixtilafda olduqları məsələlər barəsində aralarında dərhal hokm verilmisdi

Musriklər: “Barı, Peygəmbərə (bizə dediklərinizin dogru oldugunu bilməyimiz ucun) Rəbbi tərəfindən bir mo’cuzə nazil ediləydi!” – deyirlər. Onlara belə cavab ver: “Qeyb (aləmi) ancaq Allaha məxsusdur. Elə isə (Allahın əzabını gozləyin). Dogrusu, mən də sizinlə birlikdə gozləyləyənlərdənəm!”

Insanların basına gələn bir musibətdən sonra onlara bir mərhəmət (asudəlik) dadızdırsaq, (ayələrimiz barəsində) dərhal hiylə qurmaga girisərlər. De: “Allah daha tədbirlidir”. Subhəsiz ki, elcilərimiz (mələklər) qurdugunuz hiylələri (əməl dəftərinizə) yazırlar

Sizi suda və quruda gəzdirən Odur. Siz gəmidə oldugunuz, gəmilər gozəl bir kulək vasitəsilə icərisində olanları apardıgı, onlar da sevindikləri vaxt birdən fırtına qopub dalgalar hər tərəfdən gəmilərin uzərinə hucum etdikdə və musafirlər dalgaların onları buruduyunu (həlak edəcəyini) basa dusdukdə siqdi-urəkdən Allahın dininə sarılaraq Ona belə dua edərlər: “Əgər bizi bu təhlukədən qurtarsan, Sənə sukur edənlərdən olarıq!”

Həqiqətən, (ne’mətləri, cah-cəlalı ilə fəxr etdiyiniz) dunya həyatı goydən endirdiyimiz yagmura bənzər ki, onunla yer uzundə insanların və heyvanların yeyəcəyi bitkilər yetisib (əlvan cicəklər və muxtəlif meyvələrlə) bir-birinə qatısar. Nəhayət, yer uzu bəzəklənib susləndiyi və sakinləri də (onun məhsulunu, meyvəsini) yıgmaga qadır olduqlarını zənn etdikləri vaxt gecə, yaxud gunduz əmrimiz (bəlamız) gələr və Biz onu, dunən uzərində bol məhsul olmamıs kimi, (yolunub) bicilmis bir hala gətirərik. Biz ayələrimizi dusunən bir ummət ucun belə ətraflı izah edirik

Allah (bəndələrini) əmin-amanlıq yurduna (Cənnətə) cagırır və istədiyini dogru yola salır

Yaxsı islər gorənləri Cənnət və daha artıq mukafat (Allah rizası) gozləyir. Onların uzunə nə bir toz (ləkə), nə də bir zillət qonar. Onlar cənnətlikdirlər və orada əbədi qalacaqlar

Gunah qazananlara gunahları qədər cəza verilər. Onları zillət basar (buruyər). Onları Allahdan (Allahın əzabından) hec kəs qurtara bilməz. Onların uzu, sanki gecənin zulmət parcaları ilə ortulmusdur. Onlar cəhənnəmlikdirlər, ozləri də orada əbədi qalacaqlar

O gun onların hamısını (haqq-hesab cəkmək ucun bir yerə) yıgacaq, sonra musrikləri: “Siz də, Allaha qosdugunuz sərikləriniz (butləriniz) də yerinizdə durun!” – deyəcək və onları (bir-birindən, yaxud basqalarından) ayıracagıq. Sərikləri (butlər) dilə gəlib deyəcəklər: “Siz bizə ibadət etmirdiniz”

Sizinlə bizə aramızda təkcə Allahın sahid olması yetər. Biz (esitməz, gorməz və duymaz oldugumuz ucun) sizin bizə ibadət etməyinizdən xəbərsiz idik!”

Orada hər kəs əvvəlcə gorduyu is barəsində xəbər (hesabat) verəcək və həqiqi ixtiyar sahibi olan Allahın huzuruna qaytarılacaqdır. (Musriklərin) uydurub duzəltdikləri butlər isə onlardan (uzaqlasıb) qeyb olacaqlar

(Ya Rəsulum!) De: “Sizə goydən və yerdən kim ruzi verir? Qulaqlara və gozlərə sahib olan (onları yaradan) kimdir? Oludən diri, diridən olu cıxardan kimdir? Hər isi duzub qosan (səhmana salan) kimdir? Onlar: “Allahdır!” – deyəcəklər. De: “Bəs onda Allahdan qorxmursunuz?”

O sizin həqiqi Rəbbiniz olan Allahdır. Artıq haqdan sonra zəlalətdən basqa nə qalır?! Belə isə (haqdan) necə dondərilirsiniz?”

(Allahın itaətindən cıxmıs) fasiqlərin iman gətirməyəcəkləri barədə Rəbbinin sozu (hokmu) belə kercək oldu. (Və ya: fasiqlər iman gətirməyəcəkləri ucun Rəbbinin hokmu-cəzası onlara belə vacib oldu)

(Ya Rəsulum!) De: “Allaha qosdugunuz səriklər isərisində məxluqu (insanları) yoxdan yaradan, sonra onu (oldurub qiyamət gunu haqq-hesab ucun yenidən həyata) qaytara bilən bir kəs varmı?” De: “Allah məxluqu yoxdan yaradır, (oldukdən) sonra onu (yenidən dirildib əvvəlki halına) qaytarır. Elə isə (haqdan) necə dondərilirsiniz?”

De: “Sərikləriniz icərisində (insanları) haqq yola yonəldə bilən bir kimsə varmı?” (Sənə cavab verə bilməyən musriklərə) de: “Allah (insanları) haqq yola yonəldir. Belə olduqda dogru yola yonəldən kəs arxasınca gedilməyə daha cox layiqdir, yoxsa dogru yol gostərilmədikcə ozu onu tapa bilməyən kəs? Sizə nə olub? Necə muhakimə yurudursunuz?”

Onların əksəriyyəti ancaq zənnə uyar, zənn isə əsla həqiqət ola bilməz. Allah nələr etməkdə oldugunuzu biləndir

Bu Qur’an Allahdan basqasına yalandan aid edilə bilməz. (O ancaq Allahdandır, basqası tərəfindən uydurula bilməz). Lakin o ozundən əvvəlkiləri (Tovratı və Incili) təsdiq edən kitabı (lovhi-məhfuzdakı hokmləri) ətraflı izah edər. Onun aləmlərin Rəbbi tərəfindən nazil edilməsinə hec bir subhə yoxdur

Yoxsa: “(Peygəmbər) onu ozundən uydurdu!” – deyirlər. De: “Əgər dogru deyirsinizsə, ona (Qur’ana) bənzər bir surə gətirin və Allahdan basqa, kimə gucunuz catırsa, onu da (koməyə) cagırın!”

Xeyir, o kafirlər elmini qavraya bilmədikləri və hələ yozumu (musriklərə, kafirlərə və’d edilmis əzab) onlara gəlib catmamıs Qur’anı yalan hesab etdilər. Onlardan əvvəlkilər də (Allahın əmrlərini, ilahi kitabları, oz peygəmbərlərini) təkzib etmisdilər. Bir gor zalımların axırı necə oldu

(Kafirlər) icərisində ona (Qur’ana) inanan da var, inanmayan da. Rəbbin fitnə-fəsad to’rədənləri daha yaxsı tanıyandır

Əgər səni yalancı hesab etsələr, de: “Mənim əməlim mənə, sizin əməliniz isə sizə aiddir. Mənim etdiyim əməllərin sizə, sizin etdiyiniz əməllərin mənə hec bir dəxli yoxdur!”

Onların icərisində (Qur’an oxuyarkən) səni dinləyənlər (lakin onu qəbul etməyənlər) də vardır. (Onun) aglıkəsməz, anlamaz karlara sənmi esitdirə bilcəksən

Onların icərisində sənə baxanlar da (peygəmbərliyini təsdiq edənlər, mo’cuzələri gorənlər də) vardır. Bəsirəti olmayan korlara dogru yolu sənmi gostərə biləcəksən

Həqiqətən, Allah insanlara zərrəcə zulm etməz, lakin insanlar ozləri ozlərinə zulm edərlər

(Allah musrikləri) gunduz bir saat belə (dunyada) olmamıslar kimi, bir yerə toplayacagı gun (qiyamət gunu) onlar bir-birini tanıyacaqlar. Allahla qarsılasacaqlarını yalan hesab edənlər, sozsuz ki, ziyana ugrayacaqlar. Onlar hec dogru yolda da deyildilər

(Ya Rəsulum! Kafirlərə) və’d etdiyimiz əzabın bir qismini sənə (dunyada) gostərsək də, yaxud (ondan əvvəl) səni axirətə qovusdursaq (canını alsaq) da, bil ki, onların axır donusu Bizədir. Allah onların nə etdiklərinə sahiddir

Hər ummətin bir peygəmbəri vardır. Onlara peygəmbər gəldiyi zaman aralarında ədalətlə hokm olunar və onlara zulm edilməz

(Kafirlər:) “Əgər dogru danısırsınızsa, (bir xəbər verin gorək) bu və’d etdiyiniz qiyamət (və ya əzab) nə vaxt olacaq?” – deyə sorusarlar

(Ya Rəsulum!) De: “Allahın istədiyindən basqa, mən ozumə nə bir xeyir, nə də bir zərər verə bilərəm. Hər ummətin (əzəldən muəyyən olunmus) bir əcəl vaxtı (omrunun sona catma, məhv olma, tənəzzulə ugrama, əzaba, musibətə ducar olma cagı) vardır. Onların əcəli gəlib catdıqda (ondan) bircə saat belə nə geri qalar, nə də irəli kecərlər”

De: “Bir deyin gorək. Əgər (Allahın) əzabı sizə gecə, yaxud gunduz gəlsə (nə edərsiniz)! Gunahkarlar buna (əzabın gəlməsinə) niyə tələsirlər

O əzab gəldikdən sonramı ona inanacaqsınız? Indimi? Halbuki siz onun tez gəlməsini istəyirsiniz!”

Sonra zulm edənlərə: “Dadın əbədi əzabı. Siz ancaq qazandıgınız gunahlara gorə cəzalandırılırsınız!” – deyiləcək

(Ya Peygəmbərim!) Səndən: “O (bizi qorxutdugun əzab və ya qiyamət gunu) dogrudurmu?” – deyə xəbər alacaqlar. Onlara belə cavab ver: “Rəbbimə and olsun ki, o dogrudur. Siz ondan canınızı qurtara bilməzsiniz!”

Əgər zulm etmis bir səxs yer uzundə olan hər seyə sahib olsaydı, onu (Allahın əzabından qurtarmaq ucun) fidyə verərdi. Onlar əzabı gordukləri zaman icin-icin pesman olarlar. Insanlar arasında ədalətlə hokm olunar, onlara zulm edilməz. (Birinin gunahı o birinin boynuna qoyulmaz və hec kəsə gunahından artıq cəza verilməz)

Bilin ki, goylərdə və yerdə nə varsa, hamısı Allahındır. Xəbəriniz olsun ki, Allahın və’di haqdır, lakin (kafirlərin) əksəriyyəti (bunu) bilməz

Dirildən də, oldurən də Odur. Məhz Onun huzuruna qaytarılacaqsınız

(Ey insanlar!) Sizə Rəbbinizdən bir oyud-nəsihət, urəklərdə olana (cəhalətə, səkk-subhəyə, nifaqa) bir səfa, mo’minlərə hidayət və mərhəmət (Qur’an) gəlmisdir

(Ya Rəsulum!) De: “Allahın ne’məti və mərhəməti ilə - ancaq onunla sevinsinlər. Bu onların yıgdıqlarından (fani dunya malından) daha xeyirlidir!”

De: “Allahın sizə ruzi olaraq (goydən) nə endirdiyini gordunuzmu ki, onun bir qismini haram, bir qismini isə halal etdiniz?” De: “(Bunu deməyə) Allah Ozu sizə izin verdi, yoxsa Allaha iftira yaxırsınız?”

Allaha iftira yaxanların qiyamət gunu barəsindəki zənləri nədən ibarətdir? (Onlara əzab verilməyəcəyinimi guman edirlər?) Allah insanlara qarsı mərhəmətlidir, lakin onların əksəriyyəti (Allahın ne’mətlərinə və mərhəmətinə) sukur etməz

(Ya Peygəmbərim!) Sən nə is gorsən, Qur’andan nə oxusan, (ummətinlə birlikdə) nə is gorsəniz, onlara daldıgınız (onları etdiyiniz) zaman Biz sizə sahid olarıq. Yerdə və goydə zərrə qədər bir sey sənin Rəbbindən gizli qalmaz. Ondan daha boyuk, daha kicik elə bir sey də yoxdur ki, acıq-aydın kitabda (lovhi-məhfuzda) olmasın

Bilin ki, Allahın dostlarının hec bir qorxusu yoxdur və onlar qəm-qussə gorməzlər

O kəslər ki, iman gətirmis və pis əməllərdən cəkinmislər

Onlara dunyada da, axirətdə də mujdə vardır. Allahın sozləri (verdiyi və’dlər) hec vaxt dəyisməz. Bu, boyuk qurtulusdur (ugurdur)

(Ya Peygəmbərim!) Onların (kafirlərin bos, mə’nasız) sozləri səni kədərləndirməsin. Yenilməz izzət (quvvət) butovlukdə yalnız Allaha məxsusdur. O, (hər seyi) esidəndir, biləndir

Bilin ki, goylərdə və yerdə kim (nə) varsa (mələklər, cinlər, insanlar – butun canlılar, butun məxluqat) hamısı Allahındır (Allahın quludur). Allahdan basqasına tapınanlar həqiqətdə Allaha qosduqları səriklərə tabe olmazlar (cunki əslində hec kəs Allaha sərik olmaga layiq deyildir və ola bilməz). Onlar ancaq zənnə uyar və yalandan basqa bir sey deməzlər

Gecəni dincəlməyiniz ucun (qaranlıq), gunduzu (calısıb ruzi qazanmagınız ucun) isıqlı edən Odur. Həqiqətən, bunda (Allah kəlamını) esidənlər ucun (ibrətamiz) dəlillər vardır

(Musriklər:) “Allah Ozunə ovlad goturdu!” dedilər. Allah pak və muqəddəsdir. O, (ovlada, usaga) mohtac deyildir. Goylərdə və yerdə nə varsa, hamısı Onundur. Bu haqda (Allahın Ozunə ovlad goturməsi barədə) sizin əlinizdə hec bir dəlil yoxdur. Allaha qarsı bilmədiyiniz seyimi deyirsiniz

(Ya Rəsulum!) De: “Allaha qarsı yalan uyduranlar, sozsuz ki, nicat tapmazlar!”

(Onlar ucun) dunyada bir qədər dolanacaq, mənfəət vardır. Sonra huzurumuza qayıdacaqlar, ondan sonra kufr etdiklərinə gorə onlara cox siddətli bir əzab daddıracagıq

(Ya Rəsulum!) Musriklərə Nuhun xəbərini soylə. Bir zaman o oz ummətinə belə demisdi: “Ey ummətim! Əgər aranızda qalmagım və Allahın ayələri ilə oyud-nəsihət verməyim sizə agır gəlirsə, mən (sizin mənə qarsı butun pis niyyətlərinizdən) Allaha təvəkkul edirəm. Səriklərinizlə birlikdə (mənim barəmdə) nə edəcəyinizi qərarlasdırın. Gorəcəyiniz is gizli qalmasın (onu mənə də bildirir), sonra mənə hec mohlət də verməyib haqqımda istədiyinizi edin (istədiyiniz hokmu cıxarın)

Əgər siz (mənim oyud-nəsihətimdən, də’vətimdən) uz cevirsəniz, (bilin ki) mən (bunun muqabilində) sizdən hec bir mukafat istəmirəm. Məni mukafatlandırmaq yalnız Allaha aiddir. Mənə musəlmanlardan (ozunu Allaha təslim edənlərdən) olmaq əmr edilmisdir!”

Onlar yenə də Nuhu yalancı hesab etdilər. Biz Nuha və onunla birlikdə gəmidə olanlara nicat verdik, onları (yer uzunə) varislər (xələflər) etdik. Ayələrimizi yalan hesab edənləri isə suda batırıb bogduq. Bir gor (əzabla) qorxudulanların (lakin yola gəlməyənlərin) axırı necə oldu

Nuhun ardınca oz ummətlərinə peygəmbərlər gondərdik. Onlar (oz ummətlərinə) acıq-askar mo’cuzələr gətirmisdilər. Bunlar isə oncə (peygəmbər gəlməzdən əvvəl) yalan hesab etdikləri seylərə iman gətirmədilər. Biz (kufr etməklə, gunah isləməklə) həddi asanların urəklərini belə mohurləyirik

Onlardan sonra Musanı və Harunu Fir’ona və camaatına acıq mo’cuzələrlə peygəmbər gondərdik. Lakin onlar (iman gətirməyi) ozlərinə sıgısdırmadılar və gunahkar bir tayfa oldular

Onlara Bizim tərəfimizdən haqq gəldikdə: “Bu, askar bir sehrdir!” – dedilər

Musa onlara belə dedi: “Məgər sizə haqq gəldiyi zaman onun barəsində beləmi deyirsiniz? Bu sehrdirmi? Sehrbazlar (dunyada və axirətdə) nicat tapmazlar!”

Onlar (Musaya və Haruna): “Bizi atalarımızın tapındıgı dindən dondərmək, ozunuz də yer uzundə boyukluk etmək ucunmu gəldiniz? Biz sizə iman gətirən deyilik!” – dedilər

Fir’on: “Nə qədər bilikli sehrbaz varsa, gətirin!” – dedi

Sehrbazlar gəldikdə Musa: “Nə atacaqsınızsa, atın (istədiyiniz əsaları və kəndirləri yerə atın!)” – dedi

Onlar (əllərindəkini yerə) atdıqda Musa dedi: “Sizin etdiyiniz (gətirdiyiniz) hər sey sehrdir. Allah, sozsuz ki, onu batil edəcəkdir. Allah fitnə-fəsad torədənləri sevməz

Gunahkarlar istəməsələr də, Allah sozləri (əmr və hokmləri) ilə haqqı gercəkləsdirəcək (bərqərar edəcəkdir)!”

Fir’onun və ə’yanlarının bəlası qorxusundan Musaya oz qovmundən (və ya Fir’on camaatından) yalnız kicik bir dəstə (nəsil) iman gətirdi. Cunki Fir’on o yerdə hakim idi. O, (kufr və azgınlıq etməkdə) həddi asmısdı

Musa dedi: “Ey qovmum! Əgər Allaha iman gətirmisinizsə və təslim olmusunuzsa, Ona təvəkkul edin!”

Onlar dedilər: “Biz yalnız Allaha təvəkul etdik. Ey Rəbbimiz! Bizi zalım tayfanın fitnəsinə ugratma! Zalim tayfanın əlində sınaga cəkmə

Və bizi oz mərhəmətinlə kafirlərin əlindən qurtar!”

Musaya və qardasına: “Camaatınız ucun Misirdə evlər tikdirib onları qiblə (namazgah) edin, namaz qılın və mo’minləri (zəfərlə, Cənnətlə) mujdələyin!” – deyə vəhy etdik

Musa dedi: “Ey Rəbbimiz! Sən Fir’ona və ə’yan-əsrafına dunyada zinət və mal-dovlət ehsan etdin! Ey Rəbbimiz! (Bu sərvəti onlara bəndələrini) Sənin (haqq) yolundan azdırmaq ucun verdin? Ey Rəbbimiz! Onların mal-dovlətini məhv et və urəklərini mohurlə (sərtləsdir) ki, siddətli əzabı gorməyincə iman gətirməsinlər!”

(Allah) buyurdu: “Hər ikinizin duasını qəbul etdim. Siz (oz də’vətinizdə və təbliginizdə) sabitqədəm olun və cahillərin yoluna uymayın

Israil ogullarını dənizdən (sag-salamat) kecirtdik. Fir’on və əsgərləri zalımcasına və dusməncəsinə onların arxasınca dusdulər. (Fir’on) batacagı anda: “Israil ogullarının inandıqlarılarından basqa tanrı olmadıgına iman gətirdim. Mən artıq (Ona) təslim olanlardanam!” – dedi

Indimi? (Butun var-dovlətin, hakimiyyətin əlindən cıxdıqdan sonramı iman gətirirsən?) Halbuki əvvəlcə (Allaha) qarsı cıxmıs və fitnə-fəsad torədənlərdən olmusdun

Səndən sonrakılara bir ibrət olsun deyə, bu gun səni xilas edəcəyik (sənin cansız bədənini sahilə atacagıq). Həqiqətən, insanların coxusu ayələrimizdən qafildir

Israil ogullarına (Misirdə və Samda) cox gozəl bir yerdə təmiz (halal) ruzi verdik. Onlar ozlərinə bir elm (Qur’an) gələnə qədər ixtilafda olmadılar. (Yəhudilər Tovratda Muhəmməd peygəmbər haqqında oxumusdular, onun əlamətlərini bilir və gələcəyinə inanırdılar. Lakin Qur’an nazil olduqda həsədləri uzundən əksəriyyəti onun peygəmbərliyini inkar etdi). Qiyamət gunu (Ya Rəsulum!) Rəbbin ixtilafda olduqları məsələlər barəsində aralarında hokm verəcəkdir

(Ya Peygəmbərim!) Əgər sənə nazil etdiyimizə subhə edirsənsə, (bu haqda) səndən əvvəl kitab (Tovrat) oxuyanlardan (Abdullah ibn Salam kimi kitab əhlindən) sorus. Haqq sənə, sozsuz ki, Rəbbindən gəlmisdir. Subhə edənlərdən olma

Allahın ayələrini təkzib edənlərdən də olma, yoxsa ziyana ugrayanlardan olarsan

Həqiqətən, əleyhinə sənin Rəbbinin sozu gercəklənmis olanlar iman gətirməzlər

Onlara hər hansı bir ayə gəlsə, siddətli əzabı gorməyincə (inanmazlar)

Əzab gəlməkdə ikən Yunisin ummətindən basqa iman gətirib imanı ozlərinə fayda verə bilən bir məmləkət əhli vardırmı? (Yunisin umməti) iman gətirən zaman onları dunyadakı rusvaycılıq əzabından qurtardıq və onlara bir muddət (omurlərinin axırınadək) gun-guzəran verdik

Əgər Rəbbin istəsəydi, yer uzundə olanların hamısı iman gətirərdi. Insanları iman gətirməyə sənmi məcbur edəcəksən?! (Bu sənin isin deyildir. Sənin vəzifən ancaq islamı təblig etməkdir)

Hec kəs Allahın izni olmadan iman gətirə bilməz (buna gorə də əbəs yerə ozunu yorma). Allah (Ozunun oyud-nəsihətlərini, hokmlərini) anlamayanları əzaba (kəsafətə) ducar edər

De: “Bir gor goylərdə və yerdə (Allahın birliyini və qudrətini subut edən) nələr var. Lakin iman gətirməyən bir tayfaya ayələr və (Allahın əzabı ilə qorxudan) peygəmbərlər hec bir fayda verməz

Onlar ancaq ozlərindən əvvəl gəlib-gedənlərin gunləri (baslarına gələn musibətlər) kimi bir gun gozləyirlər!” De: “Gozləyin, dogrusu, mən də sizinlə birlikdə gozləyənlərdənəm!”

Sonra peygəmbərlərimizi və iman gətirənləri xilas edərik. Mo’minləri (verdiyimiz və’də əməl edərək) belə xilas etmək Bizə vacibdir

De: “Ey insanlar! (Ey Məkkə musrikləri!) Əgər mənim dinim bardəsində subhəyə dusmusunuzsə, (bilin ki) mən Allahı qoyub tapındıgınız basqa butlərə ibadət etmirəm. Ancaq sizin canınızı alacaq Allaha ibadət edirəm. Mənə mo’minlərdən olmaq əmr edilmisdir”

Və: “Batildən haqqa tapınaraq uzunu islam dininə cevir, musriklərdən olma

Allahdan basqa, sənə nə bir xeyir, nə də zərər verə bilən seylərə (tanrılara və butlərə) ibadət etmə! Əgər belə etsən, subhəsiz ki, ozunə zulm edənlərdən olarsan!, - deyə buyurulmusdur

Əgər Allah sənə bir zərər toxundursa (sıxıntı versə), onu Ozundən basqa (səndən) hec kəs sovusdura bilməz. Əgər Allah sənə bir xeyir diləsə, hec kəs Onun ne’mətini (lutfunu) geri qaytara bilməz. Allah onu bəndələrindən istədiyinə nəsib edər. O, bagıslayandır, rəhm edəndir

(Ya Rəsulum!) De: “Ey insanlar! Artıq Rəbbinizdən sizə haqq (Qur’an və Peygəmbər) gəlmisdir. Dogru yolu tutan ozunə savab, dogru yoldan azan isə ozunə gunah qazanar. Mən sizə zamin deyiləm!”

Sənə nə vəhy gəlirsə, ona tabe ol. Allah hokm (zəfər hokmunu) verənə qədər səbr et. O, hokm verənlərin ən yaxsısıdır