Azerbaijani - Chapter 21 - Al-Anbiya

Insanların haqq-hesab vaxtı (qiyamət gunu) yaxınlasdı, onlar isə hələ də qəflət icindədirlər və (qiyamətə inanmaqdan) uz dondərirlər. (Qiyamət insanlar ucun nə qədər uzaq isə, Allahın dərgahında bir o qədər yaxındır. Fani dunyaya, san-sohrətə olan meyl, varlanmaq həvəsi insanların basını elə qatmısdır ki, qiyamət gunu barəsində əsla fikirləsmirlər)

Rəbbindən onlara (bir-birinin ardınca) elə bir yeni xəbərdarlıq (oyud-nəsihət) gəlməz ki, onu məsxərəyə qoyub dinləməsinlər

Qəlbləri qəflət icində olaraq (ona qulaq asmasınlar). Zalımlar oz aralarında gizli pıcıldasıb (bir-birinə): “Bu (Muhəmməd) sizin kimi ancaq adi bir insandır. (Onun gətirdiyi Qur’an sehrdən, cadudan basqa bir sey deyildir). Gozunuz gorə-gorə sehrəmi uyursunuz?” – dedilər

(Peygəmbər Məkkə musriklərinə) belə dedi: “Rəbbim goydə və yerdə (soylənən) hər sozu bilir. O, (hər seyi) esidəndir, biləndir!”

Onlar (muxtəlif fikirlərə dusərək) belə dedilər: “Xeyr, (bu Qur’an) qarmaqarısıq yuxulardır; xeyr, onu ozu uydurmusdur; xeyr, o, bir sairdir. (Əgər o, həqiqi peygəmbərdirsə, bunu subut etmək ucun) qoy əvvəlki peygəmbərlərə gondərilən mo’cuzələr kimi bizə bir mo’cuzə gətirsin!”

Onlardan əvvəl məhv etdiyimiz hec bir məmləkət (əhli mo’cuzələrlə gəlmis peygəmbərlərinə) iman gətirmədi. Bunlarmı iman gətirəcəklər

(Ya Rəsulum! Biz səndən əvvəl də hər bir ummətə mələk deyil) ancaq kisilər (kisi peygəmbərlər) gondərdik ki, onlara vəhy edirdik. Əgər bilmirsinizsə, zikr (kitab) əhlindən sorusun

Biz onları (peygəmbərləri) yeməz-icməz (yemək yeməz) bir bədən yaratmadıq. Onlar (dunyada) əbədi də deyillər

Sonra onlara verdiyimiz və’di yerinə yetirdik. (Peygəmbərlərə) və istədiyimiz kəslərə (onlara iman gətirənlərə) nicat verdik, (Allaha sərik qosmaqla, kufr etməklə) həddi asanları isə məhv etdik

Həqiqətən, sizə (Qureys əhlinə) elə bir Kitab nazil etdik ki, o sizdən otru bir sərəfdir. (O sizin qədir-qiymətinizi yuksəldər, dini və dunyəvi ehtiyaclarınızı aradan qaldırar, urəkdən inananlara behist yolunu gostərər. Halal-haramı daim mo’minlərin yadına salar). Məgər dərk etmirsinizmi

Biz zalım olan (kufr edən) necə-necə məmləkəti (məmləkət əhlini) məhv etdik və onlardan sonra basqa bir qovm (camaat) yaratdıq

Onlar əzabımızı (onları məhv edəcəyimizi) hiss edən kimi dərhal oradan (oz yurdlarından) qacmaga uz qoydular

Onlar (nicat tapmaqdan umidlərini uzuncə): “Vay halımıza! Biz, həqiqətən, zalım olmusuq (Rəbbimizə kufr etməklə ozumuz ozumuzə zulm etmisik)”, - dedilər

Biz onları ot kimi bicənəcən (kulə dondərənəcən) elə bu sozləri deyib dururdular (nalə cəkirdilər)

Biz goyu, yeri və onlar arasında olanları oyun-oyuncaq yaratmadıq. (Kainat əbəs yerə deyil, Allahın qudrətinin təcəssumu kimi yaradılmısdır. Buna gorə də insanlar yalnız onun xaliqi Allaha ibadət etməlidirlər)

Əgər Biz (Ozumuzə) əyləncə etmək (arvad-usaq duzəltmək) istəsəydik, onu mutləq Oz dərgahımızdan (mələklərdən, hurilərdən) edərdik. Lakin Biz (bunu) etmədik. (Cunki Allaha, insanlardan fərqli olaraq, əylənmək, Ozunə ovlad goturmək, yaxud kimisə Ozunə yoldas etmək yarasmaz)

Xeyr, Biz batili haqla (kufuru imanla) rədd edərik (haqqı batilin təpəsinə atarıq) və o da onu (batili) yox edər. (Bir də baxıb gorərsiniz ki) o yox olub getmisdir. (Batil sozlərlə Allaha) isnad etdiyiniz sifətlərə gorə vay halınıza

Goylərdə və yerdə olan (butun) məxluqat Onundur (Allahın qudrət əsəridir). Onun dərgahında olanlar (rutbə və sərəf e’tibarilə mə’nən Allaha yaxın mələklər) Ona ibadət etməyə təkəbbur gostərməz və (bu ibadətdən) yorulmaq bilməzlər

Onlar gecə-gunduz, yorulub-usanmadan (Rəbbini) təqdis edib sə’ninə təriflər deyərlər

Yoxsa (Məkkə musrikləri) yerdən (yerdə movcud olan das, qızıl-gumus və s. -dən ozləri ucun) tanrılar qəbul etdilər ki, onlar oluləri dirildəcəklər? (Xeyr, Allahdan basqa hec kəs (oluləri) dirildib məhsərə gətirməyə qadir deyildir

Əgər (yerdə və goydə) Allahdan basqa tanrılar olsa idi, onların ikisi də (muvazinətdən cıxıb) fəsada ugrayardı. Ərsin sahibi olan Allah (musriklərin Ona) aid etdikləri sifətlərdən tamamilə uzaqdır

(Allah) gorduyu islər barəsində sorgu-sual olunmaz; onlar (butun bəndələr) isə (tutduqları əməllərə gorə) sorgu-sual ediləcəklər

Yoxsa (musriklər ozləri ucun) Ondan (O Allahdan) basqa tanrılar qəbul etdilər? (Ya Rəsulum!) De: “(Etdiyiniz əməlin duzgunluyunu subut edən) dəlilinizi gətirin. Bu mənimlə onların (ummətimin) Kitabı (Qur’an), bu da məndən əvvəlkilərin kitabı (Tovrat və Incil)! Xeyr, onların əksəriyyəti haqqı bilməz və buna gorə də (ondan) uz dondərər!”

(Ya Rəsulum!) Səndən əvvəl elə bir peygəmbər gondərmədik ki, ona: “Məndən basqa hec bir tanrı yoxdur. Buna gorə də yalnız Mənə ibadət edin!” – deyə vəhy etməyək

(Kafirlər:) “Rəhman (mələklərdən Ozunə) ovlad goturdu!” – dedilər. O, pakdır, muqəddəsdir! (Belə seylərdən tamamilə uzaqdır!) Xeyr, (mələklər Onun ovladı deyil, xəlq etdiyi) mohtərəm qullardır

(Mələklər) Ondan qabaq soz danısmaz, Yalnız Onun əmri ilə is gorərlər

(Allah) onların ondəkilərini də, arxalarındakını da (nə etdiklərini və nə edəcəklərini) bilir. Onlar yalnız (Allahın) razı oldugu (izin verdiyi) kəslərdən otru səfaət edə bilər və Onun heybətindən qorxarlar

(Mələklərdən) hec kəs: “Mən Ondan basqa bir tanrıyam!” – desə, onu Cəhənnəmlə cəzalandırarıq. Biz zalımlara belə cəza veririk

Məgər kafir olanlar goylə yer bitisik ikən Bizim onları ayırdıgımızı, hər bir canlını sudan yaratdıgımızı bilmirlərmi?! Yenə də iman gətirməzlər? (Goylər ilk yaradılısda bir-birinə bitisik bir təbəqə oldugu halda, onların arası hava ilə acılıb yeddi təbəqəyə ayrılmıs, yer də bir təbəqə ikən sonra yeddi təbəqəyə bolunmusdur. Bu, Allahın qudrətini, əzəmətini subut edən ən tutarlı dəlillərdəndir)

Yer onları silkələməsin (atıb-tutmasın) deyə, orada mohkəm (durmus) daglar yaratdıq; onlar (istədikləri yerə) rahat gedib cata bilsinlər deyə, orada genis yollar əmələ gətirdik

Goyu (yerdən otru və onun ustunə dusməsin deyə) qorunub saxlanılan bir tavan etdik. Halbuki (kafirlər) ayələrimizdən (vəhdaniyyətimizi, qudrətimizi subut edən bu dəlillərdən) uz dondərdilər

Gecəni və gunduzu də, Gunəsi və Ayı da yaradan Odur. Onların (həmcinin ulduzların) hər biri (ozunə məxsus) bir goydə uzur (oz hədəqəsində, oz dairəsində hərəkət edir)

(Ya Rəsulum!) Səndən əvvəl də (dunyada) hec bir bəsərə əbədiyyat (olməzlik) vermədik. Belə oldugu təqdirdə, sən olsən, onlar dirimi qalacaqlar

Hər bir kəs (hər bir canlı) olumu dadacaqdır. (Dozub-dozməyəcəyinizi, sukur edəcəyinizi, yaxud nankor olacagınızı) yoxlamaq məqsədilə Biz sizi sər və xeyirlə (xəstəlik, yoxsulluq, ehtiyac və saglamlıq, var-dovlət və cah-cəlalla) imtahana cəkərik. Və siz (qiyamət gunu əməllərinizin əvəzini almaq ucun) ancaq Bizim huzurumuza qaytarılacaqsınız

(Ya Rəsulum!) Kafir olanlar səni gordukləri zaman ancaq məsxərəyə qoyaraq (bir-birinə): “Sizin tanrılarınıza tə’nə edən bumudur?” – deyərlər. Halbuki onlar, məhz onlar Rəhmanın oyud-nəsihətini (Qur’anı) inkar edirlər

Insan tələsən (hovsələsiz) yaradılmısdır. (Insan təbiəti e’tibarilə hovsələsizdir, tələskəndir. Allahın əzabının tez gəlməsini istəyən musriklər kimi). Ayələrimi (Peygəmbərin dediyi sozlərin duzgun olmasını, əzabımı tezliklə) sizə gostərəcəyəm. Hələ Məni tələsdirməyin

Onlar (kafirlər): “Əgər siz dogru danısırsınızsa, bu və’din (əzabın, yaxud qiyamətin) nə vaxt olacagını bildirin!” – deyirlər

Kas kafirlər atəsi uzlərindən və arxalarından dəf edə bilməyəcəkləri və onlara hec bir komək olunmayacagı vaxtı (qiyaməti) biləydilər! (Əgər bilsəydilər, belə bir sual verməz, həm də Allahın əzabının tezliklə gəlməsini istəməzdilər)

Xeyr, (qiyamət) onları gozlənilmədən yaxalayar və sasırdar (mat-məbhut edər). (Kafirlər) onu əsla geri qaytara bilməzlər və onlara (tovbə, uzrxahlıq ucun) mohlət də verilməz

(Ya Rəsulum!) Səndən əvvəl də peygəmbərlərə istehza edilmisdi. Istehza edənləri məsxərəyə qoyduqların seyin ozu (peygəmbərlərin onları qorxutdugu əzab) məhv etdi

De: “Sizi gecə (yatdıgınız vaxt) və gunduz (gəzib dolandıgınız zaman) Rəhmandan (Rəhmanın əzabından) kim qurtara bilər?” Amma onlar Rəbbinin oyud-nəsihətindən (Qur’andan) uz dondərdilər

Yoxsa onların Bizdən basqa (əzabı) onlardan dəf edə biləcək tanrıları vardır?! Onlar (o tanrılar) hec ozlərinə belə yardım etməyə qadir olmaz, Bizdən də (əzabımızdan da) qoruna bilməzlər. (Və ya: Bizdən də dəstək gorə bilməzlər)

Dogrusu, Biz bununla (bu kafirlərə) və atalarına omurləri uzanıncaya qədər (dunyada) gun-guzəran verdik. (Onlar fani dunya malına aldanıb məgrur oldular). Məgər Bizim (onların) torpagına girib onu hər tərəfdən əskiltdiyimizi (gundən-gunə yurdlarının musəlmanların əlinə kecdiyini) gormurlərmi? Belə olduqda, qalib olanlar onlarmıdır

(Ya Rəsulum!) De: “Mən sizi ancaq vəhy ilə qorxuduram”. Karlar qorxuduldugu zaman cagırısı esitməzlər

Həqiqətən, əgər Rəbbinin əzabından az bir sey onlara toxunsa, onlar mutləq: “Vay halımıza! Biz, dogrudan da, zalım olmusuq (Allaha sərik qosmaqla, kufr etməklə ozumuz ozumuzə zulm etmisik)” – deyəcəklər

Biz qiyamət gunu ucun ədalət tərəzisi qurarıq. Hec kəsə əsla haqsızlıq edilməz. Bir xardal dənəsi agırlıgında olsa belə onu (hər hansı bir əməli tərəziyə) gətirərik. Haqq-hesab cəkməyə Biz kifayətik

Biz Musa və Haruna Furqanı (haqqı batildən ayıran Tovratı dogru yolu gostərən) bir nur və muttəqilərdən otru oyud-nəsihət olaraq vermisdik

O kəslərdən otru ki, onlar oz Rəbbindən Onu gormədən (yaxud Allahın axirətdə verəcəyi əzabdan) qorxar və qiyamətdən lərzəyə gələrlər

Bu (Qur’an) nazil etdiyimiz mubarək (insanlara daim xeyir-bərəkət gətirən) bir Kitabdır. Indi siz onu inkarmı edirsiniz

Biz daha oncə Ibrahimə də dogru yolu nəsib etmisdik (peygəmbərlik ehsan buyurmusduq). Biz onu (onun buna layiq oldugunu) bilirdik

(Ibrahim) atasına və tayfasına: “Sizin tapınıb durdugunuz bu heykəllər nədir?” – dediyi zaman

Onlar: “Biz atalarımızı onlara ibadət edən gorduk!” – deyə cavab vermisdilər

(Ibrahim onlara:) “And olsun ki, siz də, atalarınız da (haqq yoldan) acıq-askar azmısınız!” – demisdi

Onlar: “Sən bizə ciddi deyirsən, yoxsa zarafat edirsən? (Sən bizə haqlamı gəldin, yoxsa oyunbazlardansan?)” – deyə sorusduqda

(Ibrahim) belə cavab vermisdi: “Xeyr, Rəbbiniz goylərin və yerin Rəbbidir ki, onları yaratmısdır. Mən də buna sahidlik edənlərdənəm

Allaha and olsun ki, siz cıxıb getdikdən sonra butlərinizə bir hiyə quracagam! (Baslarına bir oyun acacagam!)”

(Onlar gedən kimi Ibrahim butləri) parca-parca edib yalnız onların boyuyunu saxladı ki, bəlkə, qayıdıb ona bas cəkdilər. (Qoy anlasınlar ki, bu dilsiz-agılsız butlər nəinki basqalarını, hətta ozlərini belə qorumaga qadir deyillər. Buna gorə də onlara ibadət etmək ən boyuk gunahdır)

(Onlar qayıdan kimi isin nə yerdə oldugunu gorub) dedilər: “Bunu tanrılarımıza kim edibsə, o, subhəsiz ki, zalımlardandır!”

(Musriklərin bə’ziləri:) “Ibrahim deyilən bir gəncin onları pislədiyini esitmisik!” – dedilər

(Qalanları:) “Bunların sahidlik edə bilmələri ucun onu (tapıb) camaatın gozu qabagına gətirin!” – dedilər

(Musriklər Ibrahimi tapıb gətirərək:) “Ya Ibrahim! Tanrılarımızı sənmi bu gunə saldın?” - deyə sorusdular

(Ibrahim sındırmadıgı iri butu gostərib:) “Bəlkə, onların bu boyuyu bunu etmisdir. Əgər danısa bilirlərsə, ozlərindən sorusun!” – deyə cavab verdi

Bunun nəticəsində onlar (agıllarını baslarına yıgıb) oz-ozlərinə muraciətlə: “Siz, dogrudan da, zalımlarsınız (dilsiz-agılsız, hec ozlərini belə qorumaga qadir olmayan butlərə tapınmaqla ozunuz ozunuzə zulm edirsiniz)”, - dedilər

Sonra (mubahisədə aciz qaldıqlarını gorub) yenə də oz kufrlərinə (baslarında olan əski e’tiqada) qayıdaraq (Ibrahimə): “Axı sən bilirsən ki, bunlar danısmırlar!” – dedilər

(Ibrahim) dedi: “Elə isə Allahı qoyub sizə hec bir xeyir və zərər verə bilməyən butlərəmi ibadət edirsiniz

Tfu sizə də, Allahdan basqa ibadət etdiyiniz butlərə də! Əcaba, (etdiyiniz əməllərin qəbahətini) anlamırsınız?”

(Nəmrud və ətrafındakılar oz camaatına) belə dedilər: “Əgər (tapındıqlarınıza yardım gostərmək, onları xilas etmək ucun) bir is gorəcəksinizsə, onu (Ibrahimi) yandırın və tanrılarınıza komək edin!”

Biz də: “Ey atəs! Ibrahimə qarsı sərin və zərərsiz ol! (Hətta soyugun belə ona zərər yetirməsin!)” – deyə buyurduq

Onlar (Ibrahimə) hiylə qurmaq istədilər, lakin Biz onları (curbəcur musibətlərə ducar etməklə, xususilə ustlərinə ətlərini yeyib qanlarını icən həsərat gondərməklə) daha cox ziyana ugratdıq

Biz onu da (Ibrahimi də), (qardası oglu) Lutu da (Nəmrud tayfasının əlindən qurtarıb) aləmlər ucun mubarək etdiyimiz (torpagında bəsər ovladına bərəkətlər verdiyimiz) yerə (Sama) qovusdurduq

Biz ona (Ibrahimə) Ishaqı, ustəlik Yə’qubu da bəxs edib onların hamısını saleh kimsələr etdik

Biz onları əmrimizlə (insanları) dogru yola gətirən imamlar (rəhbərlər) etdik. Biz onları xeyirli islər gorməyi, namaz qılmagı və zəkat verməyi vəhy etdik. Onlar yalnız Bizə ibadət edirdilər

Biz Luta da bir hokm (hikmət, peygəmbərlik; cətin məsələləri həll edib hokm cıxartmaq) və elm verdik, onu (əhalisi) cirkin islər gorən bir məmləkətdən (cıxardıb) xilas etdik. Həqiqətən, onlar pis, fasiq (Allaha asi olan, pozgun) bir tayfa idilər

Biz onu mərhəmətimizə qovusdurduq, cunki o, dogrudan da, saleh kimsələrdən idi

(Ya Rəsulum!) Nuhu da (yad et)! O daha oncə (oz kafir ummətinin əzaba ducar olması haqqında) yalvarıb dua etmisdi. Biz onun duasını qəbul buyurmus, onu da, ailəsini də boyuk fəlakətdən (tufandan) qurtarmısdıq

Biz ayələrimizi yalan hesab edən bir qovmə qarsı ona yardım gostərmisdik. Onlar, həqiqətən, pis bir camaat idilər. Buna gorə də Biz onların hamısını (suya) qərq etdik

(Ya Rəsulum!) Davudu və Suleymanı da (yad et)! O zaman ki, onlar bir tayfanın qoyunlarının girib xarab etdiyi bir əkin sahəsi haqqında hokm verirdilər və Biz də onların hokmunə sahid idik

Biz onu (məsələnin hokmunu) dərhal Suleymana anlatdıq. Və onların hər birinə hokm (hikmət, peygəmbərlik) və elm (səriəti dərindən bilmək) verdik. Biz dagları və qusları Davudla birlikdə (Allahı) təqdis edib tə’rifləsinlər deyə ona ram etdik. Bunları (sizə təəccublu gorunsə də, lovhi-məhfuzdakı əzəli hokmumuzlə) Biz etmisdik

Biz (Davuda) sizi (dusmənlə) vurusda qorumaq ucun zireh (toxumaq) sənətini oyrətdik. (Ey Məkkə əhli! Rəbbinizin bu ne’mətinə) artıq sukur edərmisiniz

Əmrilə bərəkət verdiyimiz yerə (Sama) dogru siddətlə əsən kuləyi də Suleymana Biz ram etdik. Biz hər seyi bilənik

Biz seytanlardan qəvvaslıq edənləri və basqa islər gorənləri (ev tikənləri, mehrab duzəldənləri) də onun ixtiyarına verdik. Biz (Suleymanın əmrindən cıxmasınlar, gordukləri isləri təzədən korlamasınlar, fitnə-fəsad torətməsinlər deyə) onların ustundə goz olurduq

(Ya Rəsulum!) Əyyubu da (yada sal)! Bir vaxt o, Rəbbinə yalvarıb dua edərək belə demisdi: “Mənə bəla uz verdi (Sənə pənah gətirdim). Sən rəhmlilərin rəhmlisisən!”

Biz (Əyyubun) duasını qəbul buyurduq, onu ducar oldugu bəladan (xəstəlikdən və ailəsinə uz vermis musibətdən) qurtardıq. Dərgahımızdan (Əyyuba) bir rəhmət və (Allaha) ibadət edənlərə ibrət dərsi (oyud-nəsihət) olsun deyə, (həlak olmus) ovladlarını qaytarıb ona verdik, ustəlik bir o qədər də əlavə etdik

(Ya Rəsulum!) Ismaili, Idrisi və Zulkifli də (yad et)! Onların hər biri səbr edən kimsələrdən idi

Biz onları mərhəmətimizə qovusduqduq (peygəmbər etdik). Onlar, dogrudan da, saleh bəndələrdən idilər

Zun-Nunu (balıq sahibi Yunisi) da xatırla! Bir zaman o (kufr etməkdə həddi asmıs ummətinə qarsı) qəzəblənərək cıxıb getmis və (Bizə xos gəlməyən bu səbirsizliyinə gorə) onu mohnətə ducar etməyəcəyimizi (gucumuz, yaxud hokmumuzun ona yetməyəcəyini) guman etmisdi. Amma sonra qaranlıqlar icində (balıgın qarnında; gecənin, yaxud dənizin zulmətində): “(Pərvərdigara!) Səndən basqa hec bir tanrı yoxdur. Sən paksan, muqəddəssən! Mən isə, həqiqətən, zalımlardan olmusam (əmrinə qarsı cıxaraq ozumə zulm eləmisəm)”,-deyib dua etmisdi

Biz onun (Yunisin) duasını qəbul buyurduq və (balıgın qarnından cıxartmaqla) onu qəmdən qurtardıq. Biz mo’minlərə belə nicat veririk

(Ya Rəsulum!) Zəkəriyyanı da (yada sal)! Bir vaxt o: “Ey Rəbbim! Məni tək (kimsəsiz, varissiz) buraxma. Sən varislərin ən yaxsısısan! (Butun məxluqat yox olar, ancaq Sən qalarsan!)” – deyə yalvarıb Rəbbinə dua etmisdi

Biz (Zəkəriyyanın) duasını qəbul buyurduq, ona Yəhyanı bəxs etdik və zovcəsini (dogmaga) qabil bir hala gətirdik. Onlar xeyirli islər gorməyə tələsər (yaxsı əməllər etməkdə bir-birini otməyə calısar), umid və qorxu ilə (rəhmətimizə umid bəsləyib əzabımızdan qorxaraq) Bizə ibadət edirdilər. Onlar Bizə mut’i idilər

(Ya Rəsulum!) Ismətini (bəkarətini) qoruyanı da (Məryəmi də yad et)! Biz Oz ruhumuzdan (Ozumuzun yaratdıgımız ruhdan Cəbrail vasitəsilə) ona ufurduk, onu və oglunu (atasız dogulmus Isanı) aləmlərə (mələklərə, butun insanlara və cinlərə) bir mo’cuzə etdik

(Ey insanlar!) Həqiqətən, bu (tovhid dini olan islam) tək bir din olaraq sizin dininizdir. Mən də sizin Rəbbinizəm. Buna gorə də yalnız Mənə ibadət edin

Amma (insanlar din barəsində) oz aralarında firqələrə bolunub parcalandılar. Onların hamısı Bizim huzurumuza qayıdacaqlar. (Biz də muvafiq surətdə əməllərinin əvəzini verəcəyik)

Hər kim mo’min ikən yaxsı islər gorsə, onun zəhməti danılmayacaqdır (mukafatı tamamilə odəniləcəkdir). Subhəsiz ki, Biz onun ucun (gorduyu isləri mələklər vasitəsilə əməl dəftərinə) yazırıq

Məhv etdiyimiz hər hansı bir məmləkət əhlinin (qiyamət qopana qədər tovbə etmək ucun bir də dunyaya, yaxud haqq dinə) qayıtması mumkun deyildir (haramdır)

Nəhayət, Yə’cuc-Mə’cuc (səddinin) acılıb (dagılıb) onlar hər tərəfdən (alcaq və yuksək təpələrdən) sur’ətlə (məhsərə) axısdıqları zaman

Dogru və’d (qiyamət gunu) yaxınlasdıqda kafir olanların gozləri (dəhsətdən) dərhal bərəlib: “Vay halımıza! Biz (dunyada) bundan qafil idik. Xeyr, biz zalım olmusuq (peygəmbərlərin dediklərinə inanmamaqla zulm etmisik)!” – deyərlər

(Ey Məkkə əhli!) Siz və Allahdan qeyri ibadət etdiyiniz butlər isə cəhənnəm yanacagısınız (odunusunuz). Siz ora varid olacaqsınız

Əgər bunlar tanrı olsaydılar, ora girməzdilər. Hamısı orada həmisəlik qalacaqlar

Onları orada inilti (ah-nalə) gozləyir. Onlar orada (hec bir xos soz) esitməzlər

(Yaxsı əməllərin mukafatı olaraq) oncədən ozlərinə ən gozəl ne’mət (Cənnət, əbədi səadət) yazılmıs kəslər – məhz onlar ondan (Cəhənnəmdən) uzaqlasdırılmıs olacaqlar

Onlar (Cəhənnəmin) ugultusunu esitməyəcəklər. Onlar (Cənnətdə) urəklərinin istədiyi (ne’mətlər) icində əbədi qalacaqlar

Onları ən boyuk qorxu (Israfilin suru axırıncı dəfə calınıb cəhənnəmliklərin Cəhənnəmə atılması) məhzun etməyəcəkdir. Mələklər onları qarsılayıb: “Bu sizə və’d olunmus gununuzdur!” – deyəcəklər

Goyu kitab səhifəsi kimi bukub qatlayacagımız gunu (qiyamət gununu) yadınıza salın. (O gun insanları) ilk dəfə (yoxdan) yaratdıgımız kimi qaytarıb (dirildib) əvvəlki halına salarıq. Biz yerinə yetirməli oldugumuz və’di mutləq yerinə yetirəcəyik. (Biz qiyamət gunu sizi dirildib lut-uryan, anadangəlmə vəziyyətdə məhsərə gətirməyi və’d etmisdik. Biz onu mutləq edəcəyik)

Biz kitabdan (Tovratdan, yaxud lovhi-məhfuzdan) sonra Zəburda da (cənnət torpagına, yer uzunə və ya muqəddəs) torpaga yalnız Mənim saleh bəndələrimin daxil olacagını yazmısdıq

Həqiqətən, bunda da (Qur’anda da Allaha) ibadət edən bir ummətdən otru (kifayət qədər) moizə (oyud-nəsihət) vardır

Səni də (Ya Rəsulum!) aləmlərə (butun insanlara və cinlərə) ancaq bir rəhmət olaraq gondərdik. (Sən təkcə insanlara deyil, eyni zamanda cinlərə də peygəmbər gondərilmisən. Butun aləmlər əhli, o cumlədən goydəki mələklər, yerdəki insanlar və cinlər sənin vucudunla sərəfə nail olurlar. Sənin sayəndə gunahkarlara mohlət verilmis, hətta səni inkar edənlərin belə cəzası qiyamətə qədər tə’xirə salınmısdır. Mo’minlər isə sənə iman gətirməklə dunyada boyuk savab qazanıb axirətdə yuksək dərəcələrə, əbədi səadətə nail olacaqlar)

(Musriklərə) de ki, mənə, həqiqətən, belə vəhy olunur: “Sizin tanrınız ancaq bir olan Allahdır. Bundan sonra (Ona) itaət etməyə (musəlman olmaga) boyun qoyacaqsınızmı?”

(Ya Rəsulum!) Əgər onlar (imandan) uz dondərsələr, de: “(Mənə vəhy olunanı) sizə oldugu kimi (hamıya eyni dərəcədə) bildirdim. Sizə və’d olunan seyin (qiyamət gununun və ya mo’minlərin qələbəsinin) yaxınmı, uzaqmı oldugunu bilmirəm

Subhəsiz ki, (Allah) askar (ucadan) deyilən sozu də, sizin gizlətdiklərinizi də bilir

Mən bilmirəm, bəlkə də, (cəzanızın) tə’xirə salınması sizi imtahana cəkmək və bir muddət (əcəliniz catana qədər) sizə gun-guzəran vermək ucundur”

(Peygəmbər) dedi: “Ey Rəbbim! (Mənimlə məni təkzib edən Məkkə musrikləri arasında) ədalətlə hokm et. Sizin mənə aid etdiyiniz sifətlərə (dediyiniz pis sozlərə) qarsı komək dilənilməsi kimsə yalnız Rəhman olan Rəbbimizdir!”