Azerbaijani - Chapter 27 - An-Naml

Ta, Sin! Bu, Qur’anın və (haqqı batildən ayıran) acıq-aydın bir Kitabın ayələridir

Mo’minlərə (dogru yol gostərən) rəhbər və (Cənnətlə) mujdədir

O kəslər ki, (vaxtlı-vaxtında, lazımınca) namaz aılır, zəkat verir və axirətə mohkəm inanırlar

Həqiqətən, axirətə inanmayanların (pis) əməllərini ozlərinə yaxsı gostərdik. Onlar (oz azgınlıqları icərisində) sasqın bir vəziyyətdədirlər

(Ya Rəsulum!) Həqiqətən, Qur’an sənə hikmət sahibi olan, (hər seyi) bilən Allah tərəfindən təlqin (vəhy tə’lim) olunur

Bir zaman Musa (Mədyəndən Misirə gedərkən) ailəsinə demisdi: “Mən bir od gordum, (siz burada durun) mən də gedib ondan sizə bir xəbər, yaxud bir goz gətirim ki, qızınasınız”

Musa (alovun) yanına catdıqda belə bir nida gəldi: “Alovun yanında olan (Musa) və ətrafında olanlar (mələklər və ya peygəmbərlər) mubarək kimsələrdir (bərəkətlidirlər). Aləmlərin Rəbbi olan Allah pakdır, muqəddəsdir! (Butun eyib və noqsanlardan kənardır)

Ya Musa! Yenilməz quvvət, hikmət sahibi olan Allah Mənəm

Əsanı (yerə) at! (Musa əsanı yerə atdı). O, (əsanın) ilan kimi qıvrıldıgını gordukdə donub qacdı, hec dala da baxmadı. (Biz ona belə buyurduq:) “Ya Musa, qorxma! Peygəmbərlər Mənim huzurumda qorxmazlar

Yalnız (gunah etməklə ozunə) zulm eləyən (qorxmalıdır). Lakin (pislik etdikdən) sonra tovbə ilə pisliyi yaxsılıga cevirən kəs (bilsin ki, Mən beləsini) bagıslayanam, rəhm edənəm

Əlini qoynuna (koynəyinin yaxasına, yaxud qoltugunun altına) qoy ki, Fir’ona və onun tayfasına gondərilən doqquz mo’cuzədən biri olaraq eyibsiz-qusursuz agappaq (parlaq bir nur kimi) cıxsın. Həqiqətən, onlar (Allahın itaətindən cıxmis) fasiq bir camaatdır!”

Mo’cuzələrimiz askar səkildə gəlib onlara catdıqda: “Bu, acıq-aydın bir sehrdir!” – dedilər

(Mo’cuzələrimizin) həqiqiliyinə daxilən mohkəm əmin olduqları halda, haqsız yerə və təkəbbur uzundən onları inkar etdilər. (Ya Rəsulum!) Bir gor fitnə-fəsad torədənlərin axırı necə oldu

Biz Davuda və Suleymana elm (insanlar arasında mubahisəli məsələləri həll edib ədalətli hokm cıxartmaq, qusların dilini bilmək və i. a.) verdik. Onlar dedilər: “Bizi oz mo’min bəndələrinin coxundan ustun tutan Allaha həmd olsun!”

Suleyman Davuda (peygəmbərlikdə, elmdə və mulkdə) vərəsə oldu və dedi: “Ey insanlar! Bizə qus dili oyrədildi və (peygəmbərlərə, padsahlara nəsib olan) hər seydən verildi. Bu, həqiqətən acıq-askar bir lutfdur!”

(Bir gun) Suleymanın cinlərdən, insanlardan və quslardan ibarət qosunu toplandı. Onlar cərgə-cərgə duzulub (nizamla) gedirdilər

Nəhayət, onlar (Taifdəki, yaxud Samdakı) qarısqa vadisinə gəlib catdıqda bir qarısqa (qarısqaların padsahı) dedi: “Ey qarısqalar! Yuvalarınıza girin ki, Suleyman və ordusu ozləri də bilmədən sizi (ayaqları altında) basıb əzməsinlər!”

(Suleyman qarısqanın) bu sozundən gulumsəyib dedi: “Ey Rəbbim! Mənə mənim ozumə və ata-anama ehsan buyurdugun ne’mətə sukur etmək, Sənin razı qalacagın yaxsı is gormək ucun ilham (quvvət) ver! Və məni oz mərhəmətinə saleh bəndələrinin zumrəsinə daxil et!”

Sonra (Suleyman) qusları yoxlayıb dedi: “(Torpaq altında suyun harada oldugunu bilən) Hudhudu (sanapipiyi) niyə gormurəm? Yoxsa o burada yoxdur

And olsun ki, ona siddətli bir əzab verər, ya da tutub kəsərəm (bogazını uzərəm). Yaxud da o (uzrlu səbəbə gorə burada olmaması ucun) askar bir dəlil gətirsin!”

Bir azdan (Hudhud) gəlib dedi: “Sənin bilmədiyin bir seyi oyrəndim. Sənə Səbadan dogru bir xəbər gətirmisəm

Mən onlara (Səba əhlinə) padsahlıq edən bir qadın gordum. Ona (dunyada sahlara lazım olan) hər sey verrilmisdir. Onun cox boyuk (əzəmətli) bir taxtı vardır

Mən onun və tayfasının Allahı qoyub gunəsə sitayis etdiklərini gordum. Seytan (cirkin) əməllərini onlara gozəl gostərmis, onları (dogru) yoldan sapdırmısdır. Buna gorə də haqq yolunu tapa bilmirlər

Goylərdə və yerdə punhan olanı (yagısı, bitkiləri) askara cıxardan, onların gizlində və askarda etdikləri hər seyi bilən Allaha səcdə etməsinlər deyə (Seytan belə etmisdir)

O boyuk ərsin Rəbbi (sahibi) olan Allahdan basqa hec bir tanrı yoxdur!”

(Suleyman Hudhudə) dedi: “Baxaq gorək dogru deyirsən, yoxsa yalancısan

Mənim bu məktubumu aparıb (goydən) onlara at, sonra yaxın bir yerə cəkilib dur, bax gor nə cavab verəcəklər!”

(Səba hokmdarı Bəlqis Suleymanın məktubunu alıb oxuyandan sonra) dedi: “Ey ə’yanlar! Mənə cox hormətli bir məktub gondərildi (atıldı)

O məktub Suleymandandır və o “bismillahir-rəhmanır-rəhim” lədir (bismillahla baslanır)

(Məzmunu belədir:)” Mənə qarsı təkəbbur gostərməyin və yanıma mut’i (musəlman) olaraq gəlin! (Mənim də’vətimə saymazlıqla yanasmayın. Allaha təslim olaraq yanıma gəlin)”

(Bəlqis) dedi: “Ey ə’yanlar! Bu is barəsində mənə rə’yinizi bildirin. Mən sizinlə məsləhətləsməmis hec bir is gorən (hokm verən) deyiləm!”

Onlar dedilər: “Biz boyuk bir quvvət və qudrət sahibiyik. (Guclu ordumuz, sursatımız, hərb alətlərimiz var. Ozumuz də təcrubəli, mahir doyusculərik). Hokm sənindir. Nə əmr edəcəyinə ozun bax (fikirləs)!”

(Bəlqis) dedi: Hokmdarlar bir olkəyə (zorla) girdikləri zaman onu xarabazara cevirər, xalqının boyuklərini də zəlil (qul, əsir) edərlər. Onlar məhz belə hərəkət edərlər. (Hokmdarların adəti, davranısı belədir)

Mən onlara bir hədiyyə gondərəcəyəm; gorum elcilər nə ilə qayıdacaqlar! (Əgər Suleyman peygəmbərdirsə, onu rədd edər; yox, əgər ancaq bir padsahdırsa, qəbul edər)

(Elcibası Bəlqisin gondərdiyi hədiyyə ilə) Suleymanın yanına gəldikdə o dedi: “Siz mənə mal-dovlətləmi yardım edirsiniz? Allahın mənə verdiyi (peygəmbərlik, səltənət) sizə verdiyindən (dunya malından) daha yaxsıdır. Amma siz (dunyanın bərbəzəyinə aldanıb) oz hədiyyələrinizlə sevinirsiniz

Durma, onların (Səba əhlinin) yanına qayıt! And olsun ki, (əgər mut’i olaraq yanıma gəlməsələr) gucləri catmayacaq bir ordu ilə ustlərinə gedib onları oz yurdundan zəlil və xar vəziyyətdə cıxardarıq!”

(Suleyman) dedi: “Ey ə’yanlar! Onlar mut’i vəziyətdə (musəlman olaraq) yanıma gəlməmis hansınız onun (Bəlqisin) taxtını mənə gətirə bilər?”

Cinlərdən olan (cox quvvətli və nəhəng) bir ifrit dedi: “Sən yerindən (taxtından) qalxmamıs mən onu sənə gətirərəm. Mən bu isi gorməyə cox quvvətliyəm, e’tibarlıyam! (Mənim Bəlqisin taxtını goturub gətirməyə gucum catar. Mən taxtın uzərində olan qızıl-gumusə, lə’l-cəvahirata əlimi belə vurmaram, onlardan hec bir sey goturmərəm!)”

(Suleyman taxtın daha tez gətirilməsini istədi). Kitabdan (Allahın kitabından, yaxud lovhi-məhfuzdan) bir qədər xəbəri olan birisi (Cəbrail, yaxud Xızır və ya Suleymanın cox agıllı və tədbirli vəziri Asəf ibn Bərxiya) dedi: “Mən onu sənə bir goz qırpımında (gozunu yumub acınca) gətirərəm!” (Suleyman) onu (taxtı) yanında hazır durmus goruncə dedi: “Bu, Rəbbimin lutfundəndir (mərhəmətindəndir). Məni imtahana cəkməyi ucundur ki, gorək (Onun ne’mətinə) sukur edəcəyəm, yoxsa nankor olacagam! Kim (Rəbbimin ne’mətinə) sukur etsə, yalnız ozu ucun (oz xeyrinə) sukur edər; kim nankor olsa, (bilsin ki) həqiqətən, Rəbbim (onun sukrunə) mohtac deyildir, kərəm sahibidir!” (Allah dunyada qədirbilənə də, nankora da, mo’minə də, kafirə də lazımınca ruzi və gun-guzəran verər, cunki O, tukənməz mərhəmət sahibidir)

(Suleyman) dedi: “(Bəlqəsin) taxtını tanımaz hala salın, gorək onu tanıyacaq, ya yox?!”

(Bəlqis) gəldikdə ona: “Taxtın bu curdurmu?” – deyildi. O da: “Sanki odur!” – deyə cavab verdi. (Suleyman qadının dərin zəka sahibi oldugunu goruncə dedi:) “Bizə ondan daha oncə (tovhid haqqında) elm verilmis və biz (ondan daha qabaq Allaha) mut’i (musəlman) olmusuq!”

(Suleyman) ona Allahdan basqasına (gunəsə, aya) ibadət etməyi qadagan etdi. (Yaxud Allahdan basqasına tapınması o qadına Allaha ibadət etməyə mane olmusdu). Cunki o, kafir bir tayfadan idi

(Bəlqəsin əqlini, zəkasını yoxlamaq məqsədilə) ona belə deyildi: “Saraya daxil ol!” (Suleymanın sarayı bullurdan tikildiyi və altına su buraxıldıgı ucun Bəlqis) sarayı gordukdə onu dərin bir golməcə hesab etdi və (paltarı islanmasın deyə) atəyini qaldırdı (baldırlarını acdı). O (Suleyman): “Bu (su deyil) bullurdan tikilmis (səffaf) bir saraydır!” – dedi. (Bəlqis) dedi: “Ey Rəbbim! Mən (gunəsə sitayis etməklə) ozumə zulm etmisdim. Mən artıq Suleymanla (Suleymanın sayəsində) aləmlərin Rəbbi olan Allaha təslim oldum!”

Biz Səmud tayfasına – Allaha ibadət edin deyə, qardasları Salehi (peygəmbər) gondərdik. (Saleh oz tayfasının yanına gələn kimi) onlar bir-biri ilə cəkisən (dusməncilik edən) iki firqəyə (mo’minlərə və kafirlərə) ayrıldılar

(Saleh) dedi: “Ey qovmum! Siz nə ucun yaxsılıqdan qabaq pisliyə tələsirsiniz? (Tovbədən qabaq əzabı, mərhəmətdən oncə zulmu istəyirsiniz?) Nə ucun Allahdan bagıslanmagınızı diləmirsiniz ki, bəlkə, rəhm olunasınız?”

Onlar dedilər: “Bizə sənin və yanında olanların ucbatından ugursuzluq uz verdi. (Ayagınız bizə dusmədiyi ucub pis gunə qaldıq, curbəcur musibətlərə ducar olduq). (Saleh) dedi: “Sizin ugursuzlugunuz Allahdandır. Bəlkə də, (itaət edib-etməyəcəyinizi bilmək ucun Allah tərəfindən) imtahan olunursunuz

(Səmud tayfasının yasadıgı Hirc adlı) səhərdə doqquz kisi var idi ki, yer uzundə fitnə-fəsad torədər, əsla yaxsı bir is gorməzlər

Onlar oz aralarında Allaha and icib belə dedilər: “Biz gecə ona və ailəsinə (yaxud ona iman gətirənlərə) hucum edib (hamısını) oldurəcək, sonra da onun (qanını almaq istəyən) qəyyumuna deyəcəyik ki, biz onun ailəsinin (kimlər tərəfindən) oldurulduyunu gorməmisik (oldurulduyu yerdə olmamısıq) və biz, həqiqətən, dogru danısırıq!”

Onlar bir hiylə qurdular. Biz isə ozləri də bilmədən (gozlənilməyən bir əzabla) hiylələrinin cəzasını verdik

(Ya Rəsulum!) Bir gor onların hiylələrinin axırı necə oldu. Biz onların (doqquz kisinin) ozlərini də, tayfalarını da busbutun yox etdik

Bu, zulmləri uzundən onların bombos (viran) qalmıs evləridir. Həqiqətən, bunda (qudrətimizi) anlayıb bilən bir qovm ucun ibrət vardır

Iman gətirib (Allaha sərik qosmaqdan, Ona asi olmaqdan) qorxanları isə xilas etdik

Lutu da (peygəmbər gondərdik). O zaman (Lut) oz tayfasına demisdi: “Gozunuz gorə-gorə cirkin isləmi məsgul olursunuz? (Etdiyiniz əməlin qəbahətini, gunahını basa dusə-dusə hələ də ona davam edirsiniz)

Siz qadınları qoyub səhvətlə erkəklərin yanınamı (ustunəmi) gedirsiniz? Həqiqətən, siz cahil bir tayfasınız!”

(Lut) tayfasının cavabı yalnız: “Lutun ailəsini yurdunuzdan qovub cıxardın. Cunki onlar (bizim gorduyumuz islərdən) təmiz qalmaq istəyən insanlardır!” – deməkləri olmusdu

Buna gorə də Biz onu və ailəsini xilas etdik, yalnız ovrətini (əzab icində) qalanlardan olmasını təqdir etdik. (Canında nə oldugunu bildiyimiz ucun onun barəsində əzəldən belə hokm verdik)

Onların ustunə (qızmar dasdan) bir yagıs yagdırdıq. (Peygəmbərlər vaxitəsilə Allahın əzabından) qorxudulanların yagısı nə yaman imis

(Ya Rəsulum!) De: “Həmd olsun Allaha! Salam olsun (Allahın peygəmbər) secdiyi bəndələrinə! (Ey Məkkə əhli!) Allah yaxsıdır, yoxsa (musriklərin) Ona sərik qosduqları (butlər)

(Butlər yaxsıdır) yoxsa goyləri və yeri yaradan, sizin ucun goydən yagmur endirən kimsə?! Sonra Biz o yagmurla sizin ucun gozəl bagcalar yetisdirdik. (Əgər Allahın yaratdıgı və yerə endirdiyi su olmasaydı) siz (o bagcaların) agaclarını goyərdə bilməzdiniz. Məgər Allahla yanası basqa bir tanrımı var?! Lakin (musriklər butlərini Allaha) bərabər tutan bir tayfadırlar! (Yaxud onlar qəsdən haqq yoldan yayınan bir qovmdurlər)

(Butlər yaxsıdır) yoxsa yeri (sizin ucun) məskən yaradıb ortasında caylar axıdan, uzərində (titrəməsin deyə) mohkəm durmus daglar bərqərar edən və (sirin və sor suları bir-birinə qarısmasın deyə) iki dənizin arasında maneə qoyan kimsə?! Məgər Allahla yanası basqa bir tanrımı var?! Lakin (musriklərin) əksəriyyəti (Allahın vəhdaniyyətini, Onun nə qədər əzəmətli oldugunu) bilmirlər

(Butlər yaxsıdır) yaxud əli hər yerdən uzulub darda qalan birisi Ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran, (sizdən) səri sovusduran, sizi yer uzunun varisləri edən kimsə? Məgər Allahla yanası basqa bir tanrımı var? Siz nə az dusunub danısırsınız

Yaxud qurunun və suyun (səhranın və dənizin) zulmətlərində sizə dogru yol gostərən, kuləkləri Oz rəhməti (yagısı) onundə bir mujdəci olaraq gondərən kimsə?! Məgər Allahla yanası basqa bir tanrımı var?! Allah (musriklərin) Ona sərik qosduqlarından (butlərdən) ucadır

Yaxud (məxluqatı) oncə yaradan (oldukdən) sonra (qiyamət gunu) onu yenidən dirildən, sizə goydən (yagısla), yerdən (novbənov bitkilərlə, meyvələrlə) ruzi verən kimsə?! Məgər Allahla yanası basqa tanrımı var?” De: “(Ey musriklər!) Əgər (Allahın sərikləri oldugunu) dogru deyirsinizsə, dəlilinizi gətirin!”

(Ya Rəsulum!) De: “Allahdan basqa goylərdə və yerdə olan hec kəs qeybi bilməz! Onlar yenidən nə vaxt diriləcəklərini də bilməzlər

Xeyr, onların (musriklərin) elmi axirəti qavrayıb dərk edə bilməz. Xeyr, onlar (axirət) barəsində səkk-subhə icindədirlər. Xeyr, onlar ona qarsı kordurlar!” (Musriklər axirətə inanmadıqları halda, nə ucun onun barəsində sual verirlər?! Məgər onların elmi belə bir sual verməyə kifayətdirmi?! Və ya musriklər axirət haqqında yalnız qəbirlərindən cıxardılıb dirildiləcəkləri zaman biləcəklər ki, bu da onlara hec bir fayda verməyəcəkdir)

Kafirlər dedilər: “Məgər bizlər və atalarımız torpaq olduqdan sonra (dirildilib qəbirlərimizdən) cıxardılacagıq

Həqiqətən, bu (dirilmə) bizə və’d olundugu kimi, oncə atalarımıza da (və’d olunmusdu). Bu, qədimlərin əfsanələrindən (yalan sozlərindən) basqa bir sey deyildir!”

(Ya Rəsulum!) De: “Yer uzunu gəzib-dolasın, gunahkarların axırının necə olduguna bir baxın!”

(Ya Peygəmbərim!) Onlardan (kafirlərin təkzib etmələrindən) otru kədərlənmə və (sənə qarsı) qurduqlarına (hiylələrə) gorə də urəyini qısma

Onlar: Əgər dogru danısırsınızsa, (deyin gorək) bu və’d (bizi qorxutdugunuz əzab və’dəsi) nə vaxt yerinə yetəcəkdir?” – deyə sorusarlar

De: “Tez-tələsik istədiyiniz (əzabın) bir hissəsi, bəlkə də, artıq sizə gəlib catmaq uzərədir!” (Musriklər onlara və’d olunan əzabın bir hissəsini Uhud vurusunda daddılar, qalanını isə Cəhənnəmdə dadacaqlar)

(Ya Rəsulum!) Həqiqətən, sənin Rəbbin insanlara mərhəmətlidir, lakin onların əksəriyyəti (Allahın bu mərhəmətinə) sukur etməz

Subhəsiz ki, sənin Rəbbin onların urəklərinin gizli saxladıgı və ozlərinin askar etdikləri hər seyi (qəlblərin sirlərini və acıq-askar əməllərini) bilir

Goylərdə və yerdə (hec kəsin bilmədiyi) elə bir gizli sey yoxdur ki, acıq-aydın Kitabda (lovhi-məhfuzda) olmasın

Həqiqətən, bu Qur’an Israil ogullarına ixtilafda olduqları seylərin əksəriyyətini anladıb xəbər verir

Və subhəsiz ki, o mo’minlərə bir hidayət (dogru yolu gostərən rəhbər) və mərhəmətdir

Həqiqətən, sənin Rəbbin onların (dini məsələlərdə ixtilafda olanların) arasında Oz hokmunu (ədalətlə) verəcəkdir. O, (hər seyə) qalib olandır, (hər seyi) biləndir

(Ya Rəsulum!) Sən ancaq Allaha təvəkkul et, cunki sən acıq-aydın həqiqi dindəsən (haqq yoldasan)

Subhəsiz ki, sən nə olulərə (haqqı) basa sala bilər, nə də donub gedən karlara (haqqa) cagırısı esitdirə bilərsən

Sən o korları dusdukləri əyri yoldan duz yola gətirə bilməzsən. Sən (haqqı) yalnız ayələrimizə inananlara esitdirə bilərsən. Məhz onlar musəlmandırlar. (Allaha urəkdən inanıb Ona canla-basla itaət edərlər)

Onlara deyilən soz yerinə yetdiyi (qiyamət yaxınlasdıgı) zaman onlar ucun yerdən (mo’minlərlə kafirləri xususi nisanla bir-birlərindən ayıran) bir heyvan cıxardarıq ki, onlarla danısıb (Bizim adımızdan): “Insanlar ayələrimizə inanmırdılar!” – deyər

O gun hər ummətdən ayələrimizi təkzib edənləri dəstə-dəstə yıgarıq. Sonra onlar (bir yerə cəm edilib məhsərə) suruklənərlər

Onlar (haqq-hesab yerinə) gəlib catdıqda (Allah) buyurar: “Ayələrimizi anlamadıgınız (bilmədiyiniz) halda, onları yalanmı hesab edirdiniz? Yaxud siz (dunyada) nə edirdiniz? (O nə is idi ki, gorurdunuz?)”

Etdikləri zulm (kufr) uzundən onlara deyilən soz yerinə yetər (və’d olunduqları əzab, musibət baslarına gələr). Onlar hec danısa da bilməzlər

Məgər gecəni onların istirahəti ucun (qaranlıq) yaratdıgımızı, gunduzu isə (islərini gormək, ruzi qazanmaq ucun) isıqlı etdiyimizi gormurlərmi? Iman gətirən bir tayfa ucun bunda (Allahın vəhdaniyyətinə, qudrətinə dəlalət edən) əlamətlər vardır

Sur calınacagı gun Allahın istədiklərindən (məhrəm mələklərdən, yaxud Allahın yanında həmisə diri olan səhidlərdən) basqa, goylərdə və yerdə olanlar (butun məxluqat) dəhsətli bir qorxuya dusər və onların hamısı Onun huzuruna mut’i (zəlil) vəziyyətdə gələr

(O gun) daglara baxıb onları donmus (hərəkətsiz durmus) zənn edərsən, halbuki onlar bulud kecdiyi kimi kecib gedərlər. Bu, hər seyi bacarıqla (yerli-yerində) edən Allahın gorduyu isdir. Həqiqətən, O, etdiyiniz (butun) əməllərdən xəbərdardır

Hər kəs (Rəbbinin huzuruna) yaxsı əməllə (tovhid kəlməsi ilə, səmimi-qəlbdən imanla) gəlsə, onu (bu əməlin) muqabilində daha yaxsı bir mukafat (Cənnət) gozləyir. Belələri o gun (qiyamət gunu) dəhsətli qorxudan da əmin olarlar

(Rəbbinin huzuruna) pis əməllə gələnlər isə cəhənnəm oduna uzustə atılarlar. (Mələklər onlara belə deyərlər:) “Bu, yalnız (dunyadakı pis) əməllərinizin cəzasıdır! (Sizə artıq hec bir sey edilmir!)”

(Ya Rəsulum! De:) “Mənə ancaq bu səhərin (Məkkənin) Rəbbinə ibadət etmək əmr olumusdur. Elə bir səhər ki, (Rəbbim) onu muqəddəs tutmusdur. (Orada qan tokmək, bir kəsə zulm etmək qadagan olunmusdur. Basqa yerdə halal olan seylər orada haram buyurulmusdur). Hər sey yalnız Onundur. Mənə musəlman (Allaha təslim) olmaq əmr edilmisdir

Və mənə Qur’an oxumaq (buyurulmusdur)!” Hər kəs dogru yolda olsa, yalnız ozu (oz xeyri) ucun dogru yolda olmus olar. Hər kəs dogru yoldan cıxsa, (ona) de: “Mən yalnız (insanları Allahın əzabı ilə) qorxudan peygəmbərlərdənəm!” (Mənim vəzifəm ancaq dini təblig etməkdir. Həc kəsi iman gətirməyə məcbur edən deyiləm)

Və de: “Həmd olsun Allaha! O Oz ayələrini (qudrət nisanələrini) sizə gostərəcək, siz də onları gorub tanıyacaqsınız. Rəbbin etdiyiniz əməllərdən (Məkkə musrikləri və kafirlərin gorduyu islərdən) əsla xəbərsiz deyildir!”