Azerbaijani - Chapter 31 - Luqman

Əlif, Lam, Mim

Bu hikmətli Kitabın (Qur’anın) ayələridir

(O Qur’an) yaxsı əməllər edənlərə bir hidayət (dogru yolu gostərən rəhbər) və rəhmətdir

O kəslər ki, namaz qılar, zəkat verər və axirətə tam yəqinliklə inanarlar

Onlar oz Rəbbi tərəfindən (gostərilmis) dogru yoldadırlar. Nicat tapanlar da (axirət əzabından qurtarıb savaba yetisənlər də) onlardır

Insanlar icərisində eləsi də vardır ki, nadanlıgı uzundən (tutdugu isin gunahını anlamadan xalqı) Allah yolundan (islam dinindən) dondərmək və bu minvalla onu məsxərəyə qoymaq ucun mə’nasız (oyun-oyuncaq) sozləri satın alarlar. Məhz belələrini alcaldıcı bir əzab gozləyir

Və ayələrimiz ona oxundugu zaman onları esitmirmis, qulaqlarında agırlıq (karlıq) varmıs kimi təkəbburlə arxasını cevirər. (Ya Rəsulum!) Sən də ona siddətli bir əzabla (axirətdə cəhənnəm odunda yanacagı ilə) mujdə ver

Onlar orada əbədi qalacaqlar. Allahın (mo’minlərə verdiyi cənnət) və’di haqdır. O, yenilməz quvvət, hikmət sahibidir

Allah gorduyunuz goyləri dirəksiz yaratmıs (yaxud O, goyləri gorə bildiyiniz bir dirək olmadan xəlq etmis), sizi yırgalamasın (atıb-tutmasın) deyə, yerdə mohkəm durmus daglar bərqərar etmis və ora (yer uzunə) curbəcur heyvanlar səpələmisdir. Biz goydən yagıs yagdırdıq və (onunla) yerdə novbənov gozəl (bitkilər, meyvələr) yetisdirdik

Bu (gordukləriniz) Allahın yaratdıqlarıdır. Indi siz də Mənə (Allahdan) basqalarının nə yaratdıgını gostərin. Xeyr, zalımlar (musriklər) acıq-askar əyri yoldadırlar (haqq yoldan azmıslar)

Həqiqətən, Logmana: “Allaha sukur et!” (deyə) hikmət verdik. Kim (Allahın ne’mətlərinə) sukur etsə, ozu ucun sukur edər. Kim nankor olsa, (bilsin ki) Allah onun sukurunə mohtac deyildir, (ozluyundə) sukurə (tə’rifə) layiqdir! (Onun butun isləri bəyəniləndir)

(Ya Rəsulum!) Yadında olsun ki, bir zaman Logman oz ogluna nəsihət edərək belə demisdi: “Oglum! Allaha sərik qosma. Dogrudan da, Allaha sərik qosmaq boyuk zulmdur! (Agır gunahdır!)”

Biz insana ata-anasına (yaxsılıq etməyi, valideyninə yaxsı baxmagı, onlarla gozəl davranmagı) tovsiyə etdik. Anası onu (bətnində) cox zəif bir halda dasımısdı. (Usagın suddən) kəsilməsi isə iki il ərzində olur. (Biz insana buyurduq:) “Mənə və ata-anana sukur et. Axır donus Mənədir

Əgər (ata-anan) bilmədiyin bir seyi Mənə sərik qosmagına cəhd gostərsələr, (bu isdə) onlara itaət etmə. (Qalan) dunya islərində onlarla gozəl kecin (onlara itaət et). Tovbə edib Mənə tərəf donənlərin (islamı qəbul edənlərin) yolunu tut. Sonra (qiyamət gunu) Mənim huzuruma qayıdacaqsınız. Mən də (dunyada) nə etdiklərinizi (bir-bir) sizə xəbər verəcəyəm!”

(Logman oyud-nəsihətinə davam edərək) dedi: “Oglum, (dunyada gorduyun hər hansı yaxsı, yaxud pis is) bir xardal dənəsi agırlıgında olsa da, bir qayanın (dasın) icində, yaxud goylərdə və ya yerin təkində olsa da, Allah onu (qiyamət gunu) ortaya gətirər (onun haqq-hesabını cəkər). Həqiqətən, Allah lətifdir (butun incə, nazik isləri biləndir; lutfkardır), (hər seydən) xəbərdardır

Oglum! Namaz qıl, (insanlara) yaxsı islər gorməyi əmr et, pis isləri qadagan elə. (Bu yolda) sənə uz verəcək musibətlərə doz. Həqiqətən, bu (dediklərim) vacib əməllərdəndir

Adamlardan təkəbburlə uz cevirmə, yer uzundə lovga-lovga gəzib dolanma. Həqiqətən, Allah hec bir ozundən razını, lovgalanıb fəxr edəni sevməz

Yerisində muvazinət gozlə (nə cox yeyin, nə də cox asta get) və (danısında) səsini qaldırma. Cunki ən cirkin səs uzunqulaq səsidir

(Ey Insanlar!) Məgər Allahın goylərdə və yerdə olanları (gunəsi, ayı, ulduzları və buludları; meyvələri, bitkiləri, dənizləri, cayları və golləri) sizə ram etdiyini (sizin istifadənizə verdiyini), askar (gormə, esitmə, saglamlıq) və gizli (əql, suur, fəhm, elm və i. a.) ne’mətləri sizə bolluca ehsan etdiyini gormursunuzmu? Insanlar icərisində eləsi də vardır ki, nə bir elmi, nə bir dogru yol gostərən rəhbəri, nə də bir nurani (ilahi) kitabı olmadan Allah barəsində mubahisə edər

Onlara (Məkkə əhlinə): “Allahın nazil etdiyinə (Qur’ana) tabe olun!” deyildikdə, onlar: “Xeyr, biz atalarımızın getdiyi yolla (ibadət etdiyi dinə) tabe olacagıq!” – deyə cavab verərlər. Bəs Seytan onları cəhənnəm odunun əzabına cagırırsa necə? (Yenədəmi həmin yolla gedəcəklər)

Kim yaxsı əməl sahibi olub ozunu (səmimi-qəlbdən) Allaha təslim edərsə, o artıq ən mohkəm ipdən (dəstəkdən - Qur’andan, imandan) yapısmıs olur. Butun islərin axırı Allaha gəlib cıxacaqdır! (Buyuruq Allahındır)

Kim kufr etsə, onun kufru (ya Rəsulum) səni kədərləndirməsin. Onlar Bizim huzurumuza qayıdacaqlar. Biz də onlara (dunyada) nələr etdiklərini xəbər verəcəyik. Həqiqətən, Allah urəklərdə olanları biləndir

Biz onlara bir qədər gun-guzəran (bir az dunya malı) verəcək, sonra da (axirətdə) agır bir əzaba ducar edəcəyik

(Ya Rəsulum!) Həqiqətən, əgər sən (musriklərdən): “Goyləri və yeri kim yaratmısdır?” – deyə sorussan, onlar mutləq: “Allah!” – deyə cavab verəcəklər. De: “Həmd olsun Allaha!” Lakin onların əksəriyyəti (həmd-sənanın kimə məxsus oldugunu) bilməz

Goylərdə və yerdə nə varsa, Allahındır. Allah (bəndələrinin, o cumlədən musriklərin ibadətinə) mohtac deyildir və (ozluyundə hər cur) sukrə (tə’rifə) layiqdir! (Onun butun isləri bəyəniləndir)

Əgər yer uzundəki butun agaclar qələm, dərya da arxasından yeddi dərya qatılaraq (murəkkəb) olsaydı, yenə də Allahın sozləri (yazmaqla) tukənməzdi. Həqiqətən, Allah yenilməz qudrət, hikmət sahibidir

(Ey insanlar!) Sizi (yoxdan) yaratmaq və (qiyamət gunu) diriltmək (Allah ucun) ancaq bir nəfəri yaratmaq və diriltmək kimidir. Həqiqətən, Allah (hər seyi) esidəndir, gorəndir

(Ya Rəsulum!) Məgər Allahın gecəni gunduzə, gunduzu də gecəyə qatdıgını (gah gunduzu, gah da gecəni uzatdıgını), gunəsi və ayı ram (sizin mənafeyinizə tabe) etdiyini gormursənmi? Onların hər biri (oz hədəqəsində, dairəsində) muəyyən muddətədək (qiyamət gununə qədər) dovr edər. Həqiqətən, Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır

Bu (deyilənlər) ona gorədir ki, Allah haqq, (musriklərin) Ondan qeyri ibadət etdikləri isə batildir. Həqiqətən, Allah (hər seydən) ucadır, (hər seydən) boyukdur

(Ya Rəsulum!) Sizə oz qudrət əlamətlərindən bə’zisini gostərsin deyə, gəmilərin dənizdə Allahın lutfu ilə uzduyunu gormursənmi? Həqiqətən, bunda (əziyyətlərə) səbr, (Allahın ne’mətlərinə) cox sukur edən hər kəs ucun ibrətlər vardır

(Kafirləri) ətrafına kolgə salan uca daglar (yaxud qara buludlar) kimi dalgalar buruduyu zaman onlar dini (ibadəti) Allaha məxsus edərək yalnız Ona dua edərlər. Allah onları sag-salamat quruya cıxartdıqda icərilərindən bə’ziləri (kufrlə iman arasında) orta movqe tutar. (Bə’ziləri isə oz kufrundə qalar). Bizim ayələrimizi yalnız cox xain, nankor olanlar danarlar

Ey insanlar! Rəbbinizdən qorxun. Atanın ogula, ogulun da ataya hec bir seylə kara gələ bilməyəcəyi bir gundən həzər edin. Allahın və’di, subhəsiz ki, haqdır. (Qiyamət gunu mutləq gələcəkdir). Ehtiyatlı olun ki, dunya həyatı sizi aldatmasın. Seytan sizi Allaha arxayın edib (Allah Oz bəndələrinə mehribandır, onların hamısını bagıslayacaq, gunahlarından kecəcək deyə) tovlamasın

Həqiqətən, o saatı (qiyamətin qopacagı vaxtı) ancaq Allah bilir. Yagısı (istədiyi vaxt) goydən O yagdırır, bətnlərdə olanı (dogulacaq usagın oglan, yaxud qız, xəstə və ya saglam, xosbəxt və ya bədbəxt, yaxsı və ya pis əməl sahibi olacagını) O bilir. Hec kəs səhər nə kəsb edəcəyini (savab, yaxud gunah qazanacagını), hec kəs harada oləcəyini bilməz. Allah isə, subhəsiz ki, (hər seyi) biləndir, (hər seydən) xəbərdardır