Azerbaijani - Chapter 37 - As-Saffat

And olsun (Rəbbinə ibadət ucun səmada) səf-səf duranlara (mələklərə)

(Buludları) qovduqca qovanlara (yaxud seytanların pis əməllərinə mane olanlara, insanlara gunah islər gorməyi qadagan edənlərə)

Və Qur’an oxuyanlara

Həqiqətən, sizin Allahınız birdir

O, goylərin, yerin və onların arasında olanların (butun məxluqatın) Rəbbidir. Məsriqlərin (sərqin və qərbin – gunəsin, ayın və ulduzların dogub batdıgı yerlərin) də Rəbbi Odur

Biz (sizə) ən yaxın olan goy uzunu (dunya səmasını) ulduzlarla bəzədik. (Gunəs, ay və ulduzlar basqa-basqa goylərdə olduqları halda, siz onların hamısını ozunuzlə muqayisədə ən yaxın bir yerdə, sanki basınızın ustundə gorursunuz)

(Biz həm də goyu) itaətdən cıxmıs hər bir seytandan qoruduq

Onlar ali bəzmə (yuxarı aləmə, mələklər aləminin sohbətlərinə) qulaq asa bilməz və hər tərəfdən (axan ulduzlar vasitəsilə) qovulub atılar

(Səmadan) kənar edilərlər. Onları daimi bir əzab goyləyir

Ancaq (seytanlar icərisində mələklərin sohbətlərindən bir sozu, bir xəbəri) cırpısdıran (ogrun-ogrun oyrənən) olsa, onu da dərhal yandırıb-yaxan bir ulduz (hər seyi dəlib kecən bir mə’səl) tə’qib edər

Indi (ya Peygəmbər, bu musriklərdən) sorus: onları yaratmaq cətindir, yoxsa Bizim (basqa) yaratdıqlarımızı? [Və ya: xilqətcə onlar gucludurlər, yoxsa Bizim (basqa) yaratdıqlarımız?] Axı Biz onları (insanların babası Adəmi) yapısqan (kimi) bir palcıqdan yaratdıq

Bəli, sən onlara (musriklərin Allahın qudrət əlamətlərini gordukləri halda qiyamətə inanmamalarına) təəcublənirsən, onlar isə (sənin bu inamına) istehza edirlər

Onlara (Qur’anla Allahın dəlilləri ilə) oyud-nəsihət verildikdə dusunub ibrət almazlar

Bir mo’cuzə gordukdə isə ona istehza edərlər

Və belə deyərlər: “Bu ancaq acıq-askar bir sehrdir

Məgər biz oldukdən, torpaq və sursumuk olduqdan sonra dirildiləcəyikmi

Eləcə də (bizdən) əvvəlki atalarımız (dirildiləcəklərmi)?!”

(Ya Peygəmbər!) De: “Bəli, ozu də zəlil (xar) olaraq (dirildiləcəksiniz)

O yalnız dəhsətli bir səsdən (Israfilin suru ikinci dəfə ufurməsindən) ibarətdir. Onlar dərhal (dirilib baslarına gətirilən musibətlərə) baxacaqlar

Və deyəcəklər: “Vay halımıza! Bu, haqq-hesab (cəza) gunudur!”

(Mələklər isə onlara belə deyəcəklər): “Bu (dunyada) yalan hesab etdiyiniz (haqq ilə batili, mo’minlə kafiri) ayırd etmə gunudur!”

(Allah mələklərə belə buyuracaqdır:) “Yıgın bir yerə zulm (kufr) edənləri, onların həmtaylarını və ibadət etdiklərini

Allahdan qeyri! Onlara Cəhənnəm yolunu gostərin

Onları tutub saxlayın, cunki sorgu-sual olunacaqlar!”

(Mələklər istehza ilə onlara deyəcəklər:) “Sizə nə olub ki, (bu gun dunyadakı kimi) bir-birinizə komək edə bilmirsiniz?”

Bəli, onlar bu gun (Allahın əmrinə) təslim olmuslar

Onların bir qismi (tabe olanlar) digəri (oz bascıları) ilə cənə-bogaz olmaga baslayacaq

(Tabe olanlar oz bascılarına) deyəcəklər: “Siz bizim yanımıza (ozunuzun haqlı oldugunuz barədə) and-amanla (bizim bərəkətli və ugurlu saydıgımız sag tərəfdən) gəlirdiniz. (Əslində isə bizi haqq yoldan azdırmısınız)”

(Bascıları) deyəcəklər: “Xeyr, siz (Allahın vəhdaniyyətinə) inanmırdınız

Buna gorə də Rəbbimizin sozu (əzab və’dəsi) bizim barəmizdə gercəkləsdi. Biz mutləq (əzabı) dadacagıq

Biz sizi yoldan cıxartdıq, cunki biz ozumuz yoldan cıxmıs kimsələr idik!”

O gun hamısı əzaba (cəhənnəm oduna yanmaga) sərik olacaqlar

Həqiqətən, Biz gunahkarlarla belə rəftar edirik

Onlara: “Allahdan basqa hec bir tanrı yoxdur!” – deyildiyi zaman təkəbbur gostərirdilər

Və: Biz hec divanə bir sairdən otru tanrılarımızı tərk edərikmi?!” – deyirdilər

Xeyr, o, haqla (Qur’anla) gəldi və (ozundən əvvəlki) peygəmbərləri təsdiq etdi

Siz (musriklər) siddətli əzabı mutləq dadacaqsınız

Siz ancaq etdiyiniz əməllərin cəzasını alacaqsınız

Allahın muxlis bəndələri isə mustəsnadırlar (onlara cəza verilməyəcəkdir)

Məhz onlar ucun mə’lum bir ruzi vardır

(Onlar ucun) novbənov meyvələr vardır. Onlar hormətə (sərəfə) nail olacaqlar –

Nəim cənnətlərində

Onlar taxtlar ustundə bir-biri ilə uzbəuz əyləsəcəklər

Onlar ucun (cənnət saqiləri tərəfindən adamı kefləndirməyən, behistdə cay kimi axan) məin (sərab) dolu piyalələr dolandırılacaqdır

Agappaq, ozu də icənlərə ləzzət verən (bir məin)

Onun icində (dunyadakı sərabdan fərqli olaraq) aglı basdan cıxaran (basagrısı, sustluk verən) hec bir sey yoxdur. Onlar ondan məst də olmazlar

Onların yanında gozəl (irigozlu), baxısları (yalnız ərlərinə) dikilmis zovcələr olacaqdır

Onlar, sanki ortulu (baglı, hec bir əl dəyməmis, qabıgı icində təzə-təzə qalmıs, agappaq) yumurtadırlar (yaxud sədəf icində gizlənmis incidirlər)

Onlar bir-biri ilə (dunyada gordukləri barədə) sorgu-suala (soz-sohbətə) baslayacaqlar

Onlardan biri belə deyəcək: “Mənim bir yoldasım var idi

O deyirdi: “Sən, dogrudan da, inanmırsan ki

Biz oldukdən, torpaq və sur-sumuk olduqdan sonra (dirildilib) sorgu-sual olunacagıq (və əməllərimizə gorə cəzalandırılacagıq)?”

(Sonra həmin səxs Cənnətdəki yoldaslarına) deyəcək: “Siz (indi onun nə halda oldugunu) bilirsinizmi?” (Onlar: “Xeyr”, - deyə cavab verəcəklər)

O ozu baxıb onu (yoldasını) Cəhənnəmin ortasında gorəcək

Və (ona uz tutub) deyəcəkdir: “Allaha and olsun ki, sən az qala məni (yoldan cıxardıb) məhv edəcəkdin

Əgər Rəbbimin lutfu olmasaydı, mən də (Cəhənnəmə) gətirilənlərdən olardım

Biz artıq olməyəcəyik, elə deyilmi

(Dunyadakı) ilk olumumuz istisna olmaqla! Biz, əzad da gorməyəcəyik!”

Həqiqətən, bu, boyuk qurtulusdur (ugurdur)

Qoy (dunyada) calısanlar bunun ucun (belə bir əbədi səadət ugrunda) calıssınlar

(Ey insanlar!) Qonaq olmaga (ziyafət ucun) bu (Cənnət) yaxsıdır, yoxsa (Cəhənnəmdəki pis qorxulu, meyvəsi zəhər kimi acı) zəqqum agacı

Biz onu zalımlar (cəhənnəm istisində hec bir agac bitməz deyən kafirlər) ucun bir bəla (dərd) etdik

O elə bir agacdır ki, Cəhənnəmin lap dibindən (cəhənnəm odunun icindən) cıxar

Onun meyvəsi seytanların bası kimidir (olduqca cirkin və əcaibdir)

Onlar (cəhənnəm əhli) ondan yeyəcək və qarınlarını onunla dolduracaqlar

Sonra onlar ucun (icməyə) qaynar su ilə qatısmıs irin vardır

Daha sonra onların qayıdacaqları yer mutləq yenə Cəhənnəmdir

Cunki onlar atalarını (dunyada haqq yoldan) azmıs gordulər

Bununla belə yuyurə-yuyurə onların ardınca dusub getdilər

Həqiqətən, onlardan (Məkkə musriklərindən) əvvəlkilərin (kecmis ummətlərin) əksəriyyəti (haqq yoldan) azmısdı

And olsun ki, Biz onlara (Allahın əzabı ilə) qorxudan peygəmbərlər gondərmisdik

(Ya Rəsulum!) Bir gor o qorxudulanların (lakin duz yola gəlməyənlərin) axırı necə oldu

Yalnız Allahın sadiq bəndələrindən basqa! (Onlara hec bir əzab verilmədi)

Həqiqətən, Nuh (oz tayfasının məhv edilməsi barədə) Bizə dua etmis, onun duası necə də gozəl qəbul olunmusdu

Biz (Nuh qovmunu suda bogub) onu və ailəsini boyuk fəlakətdən qurtardıq

Məhz onun nəslini (qiyamətə qədər yer uzundə) baqi etdik

Sonralar gələnlər icərisində onun ucun (yaxsı ad, gozəl xatirə) qoyduq

(Onu belə yad edirlər:) “Butun aləmlər (bəsər əhli) icərisində Nuha salam olsun!”

Həqiqətən, Biz yaxsı əməl sahiblərini belə mukafatlandırırıq

Subhəsiz ki, o Bizim mo’min bəndələrimizdən idi

Sonra basqalarını (Nuha iman gətirməyənləri) suda bogduq

Həqiqətən, Ibrahim də onun yolu ilə gedənlərdən (Nuhun firqəsindən) idi

O zaman o oz Rəbbinin huzuruna tərtəmiz bir qəlblə gəlmisdi

Həmin vaxt o, atasına və tayfasına belə demisdi: “Siz nəyə ibadət edirsiniz

Allahı qoyub yalancı tanrılarımı istəyirsiniz

Aləmlərin Rəbbi barəsində zənniniz nədir?” (Onun ruzisini yeyib butlərə tapınırsınız? Məgər bunun cəzasını cəkməyəcəksiniz)

(Ibrahim) ulduzlara bir nəzər saldı

Və (ətrafındakıları ozundən uzaqlasdıqmaq məqsədilə) dedi: “Mən xəstəyəm!”

(Ibrahimin yanındakılar xəstəliyin onlara yoluxmasından qorxaraq, həm də o gun qeyd edəcəkləri bayrama tələsərək) ondan uz cevirib getdilər

(Ibrahim) xəlvətcə onların tanrılarının yanına gedib (istehza ilə) dedi: “Məgər (yanınızda olan bu təamları) yeməyəcəksiniz

Sizə nə olub ki, danısmırsınız?”

Sonra butlərin ustunə yuyurub sag əli ilə onlara mohkəm bir zərbə endirdi

(Bundan xəbər tutan tayfası) yuyurə-yuyurə onun yanına gəldi

(Ibrahim onlara) dedi: “Siz ozunuz yonub duzəltdiyiniz seylərəmi ibadət edirsiniz

Halbuki sizə də, sizin duzəltdiklərinizi də Allah yaratmısdır!”

Onlar dedilər: “Bunun (Ibrahim) ucun bir bina tikin, (icərisini odunla doldurub) ozunu də oda atın!”

Onlar onun ucun belə bir hiyə qurmaq istədilər, Biz isə onları cox səfil (zəlil) bir vəziyyətə saldıq. (Hiylələri bas tutmadı, Ibrahimə hec bir sey edə bilmədilər)

(Ibrahim oddan xilas olduqdan sonra) dedi: “Mən Rəbbimə dogru (Allahın mənə buyurdugu yerə - Sama tərəf) gedirəm. O mənə dogru yolu mutləq gostərəcəkdir!”

(Ibrahim muqəddəs torpaga yetisdikdən sonra dua edib) dedi: “Ey Rəbbim! Mənə salehlərdən olan (bir ovlad) bəxs et!”

Biz də ona həlim xasiyyətli bir oglan usagı (Ismail) ilə mujdə verdik

O, yuyurub qacmaq (atasına komək edə bilmək) cagına (on uc yasına) catdıqda (Ibrahim) dedi: “Oglum! Yuxuda gordum ki, səni qurban kəsirəm. Bax gor (bu barədə) nə fikirləsirsən!” O dedi: “Atacan! Sənə nə əmr olunursa, onu da et. Insallah, mənim səbirlilərdən oldugumu gorəcəksən!”

Onların hər ikisi (Allahın əmrinə) təslim oldugu və (Ibrahim Ismaili qurban kəsmək ucun) uzustə yerə yıxdıgı zaman

Biz ona belə xitab etdik: “Ya Ibrahim

Artıq sən ro’yanın duzgunluyunu (Allah tərəfindən oldugunu) təsdiq etdin!” (Sənə yuxuda nə əmr olunmusdusa, onu yerinə yetirdin. Allah sənə lutf edərək oglunun yerinə bir qoc kəsməyi buyurur). Biz yaxsı is gorənləri belə mukafatlandırırıq

Subhəsiz ki, bu, acıq-aydın bir imtahan idi

Biz ona boyuk bir qurbanlıq (Habilin qurbanlıq qocunu) əvəz verdik

Sonradan gələnlər arasında onun ucun (yaxsı ad, gozəl xatirə) qoyduq

(Onu belə yad edirlər:) “Ibrahimə salam olsun!”

Həqiqətən, Biz yaxsı əməl sahiblərini belə mukafatlandırırıq

Subhəsiz ki, o Bizim mo’min bəndələrimizdən idi

Ona salehlərdən olan Ishaqın peygəmbər olacagı ilə mujdə verdik

Biz ona Ishaqa (peygəmbərliklə, ovlad coxlugu ilə) bərəkət verdik. Onların hər ikisinin nəslindən yaxsı islər gorən də var, acıq-askar ozunə zulm edən də

Biz Musa və Haruna da ne’mət (peygəmbərlik) bəxs etdik

Onların hər ikisini boyuk fəlakətdən (Fir’onun əsarətindən, yaxud suda bogulmaqdan) qurtardıq

Onlara yardım etdik və onlar (dusmənə) qalib gəldilər

Onların hər ikisinə (hokmləri) acıq-aydın o kitabı (Tovratı) verdik

Onların hər ikisini dogru yola muvəffəq etdik

Sonradan gələnlər icərisində onların hər ikisi ucun (yaxsı ad, gozəl xatirə) qoyduq

(Onları belə yad edirlər:) “Musaya və Haruna salam olsun!”

Həqiqətən, Biz yaxsı əməl sahiblərini belə mukafatlandırırıq

Subhəsiz ki, onların hər ikisi Bizim mo’min bəndələrimizdən idi

Həqiqətən, Ilyas da (Bizim tərəfimizdən gondərilmis) peygəmbərlərdəndir

Bir zaman o oz tayfasına belə demisdi: “Məgər (butlərə ibadət etməklə) Allahdan qorxmursunuz

Məgər siz yaradanların ən yaxsısını (Allahı) qoyub Bə’lə (Bə’l adlı butə) ibadət edirsiniz

Həm sizin Rəbbiniz, həm də (sizdən) əvvəlki atalarınızın (babalarınızın) Rəbbi olan Allahımı (tərk edirsiniz)?”

Lakin onlar onu təkzib etdilər, buna gorə də (qiyamət gunu Cəhənnəmə) gətiriləcəklər

Yalnız Allahın muxlis bəndələrindən basqa

Sonradan gələnlər arasında onun ucun (yaxsı ad, gozəl xatirə) qoyduq

(Onu belə yad edirlər:) “Ilyasinə (Ilyasa) salam olsun!”

Həqiqətən, Biz yaxsı əməl sahiblərini belə mukafatlandırırıq

Subhəsiz ki, o Bizim mo’min bəndələrimizdən idi

Həqiqətən, Lut da peygəmbərlərdəndir

(Ya Rəsulum!) Yadına sal ki, Biz o vaxt (Lut tayfasına musibət uz verdiyi zaman) onu və butun ailəsini xilas etdik

Yalnız əzab icində qalanlar arasında olan qoca qarıdan (Lutun ovrətindən) basqa

Sonra isə basqalarını (iman gətirməyənləri) yox etdik

Siz (Sama getdiyiniz zaman) səhər vaxtı onların yurdundan kecirsiniz

Eləcə də axsam vaxtı. Məgər bir dusunub-dasınmırsınız

Həqiqətən, Yunis də (Bizim təfəfimizdən gondərilmis) peygəmbərlərdəndir

(Ya Peygəmbər!) Yadına sal ki, bir zaman o, (qovmunun kufru uzundən yuk və adamla) dolu bir gəmiyə qacmısdı

(Gəmidə olanlar) pusk atmıs və (pusk ona dusduyu ucun) məglub edilənlərdən olmusdu. (Yunis gəmiyə mindiyi zaman gəmi yerindən tərpənməmis, buna gorə də sərnisinlər: “Yəqin ki, icərimizdə agasından qacmıs kolə vardır”, - demisdilər. Kolənin kim oldugunu bilmək ucun pusk atılmıs və o, Yunisə dusmusdu. Yunis ozunu dənizə atmaga məcbur olmusdu)

(Yunis Allahın izni olmadan qovmunu tərk edib getdiyinə gorə) ozunu qınayarkən (dənizə atılarkən) balıq onu udmusdu

Əgər o, (Allahı) cox təqdis edənlərdən (namaz qılanlardan) olmasaydı

Yəqin ki, balıgın qarnında qiyamət gununə qədər qalardı

Nəhayət, o, xəstə oldugu halda onu bos bir yerə (sahilə) atdıq

Və (bası) ustundə (ona kolgə salmaq ucun) iri yarpaqlı bir agac (yaxud qabaq tagı) bitirdik

Biz onu yuz min nəfərə və daha cox kimsəyə peygəmbər gondərdik

Nəhayət, onlar ona (Yunisə) iman gətirdilər və Biz də onlara muəyyən vaxtadək (omurlərinin axırına kimi) gun-guzəran verdik

(Ya Peygəmbər! Indi o musriklərdən) sorus: “Deməli, qızlar sənin Rəbbinin, oglanlar isə onların ozlərinindir, eləmi?”

Yoxsa Biz mələkləri disi yaratmısıq və onlar da (buna) sahid olublar

Xəbərin olsun ki, onlar oz yalanları uzundən mutləq belə deyəcəklər

“Allah ovlad torətmisdir (mələklər Onun qızlarıdır)”. Onlar, həqiqətən, yalancıdırlar

Məgər Allah (mələkləri ozunə ovlad goturməklə) qızları oglanlardan ustunmu tutmusdur

Sizə nə olmusdur, necə muhakimə yurudursunuz

Hec dusunursunuz

Yoxsa sizin acıq-askar bir dəliliniz vardır

Əgər dogru danısırsınızsa, kitabınızı gətirin

(Musriklərə həm də ozlərindən) Onunla (Allahla) cinlər (pərilər, yaxud mələklər) arasında bir qohumluq əlaqəsi icad etdilər. Həqiqətən, cinlər onların (bu sozu deyənlərin qiyamət gunu Cəhənnəmə) gətiriləcəyini bilirlər

Allah (musriklərin) Ona aid etdikləri sifətlərdən təmamilə uzaqdır

Allahın muslis (mo’min) bəndələri isə istisnadır

(Ey Musriklər!) Nə siz, nə də ibadət etdikləriniz

Hec kəsi tovlayıb yoldan cıxara bilməzsiniz

Yalnız Cəhənnəmə girəcək kimsədən basqa

(Cəbrail Peygəmbər əleyhissəlama belə dedi:) “Bizdən (mələklərdən) elə birisi yoxdur ki, onun (səmada Allaha ibadət ucun) muəyyən bir yeri olmasın

Həqiqətən, biz səf-səf dururuq

Və (Allahı) təqdis edib sə’ninə tə’riflər deyirik

(Məkkə musrikləri) tə’kidlə belə deyirdilər

“Əgər bizdə əvvəlkilərin kitablarından biri olsa idi

Biz də mutləq Allahın muxlis bəndələri olardıq!”

Amma onu (Qur’anı) inkar etdilər. Onlar (kufrlərinin aqibətini) mutləq biləcəklər

And olsun ki, peygəmbər bəndələrimiz haqqında əvvəlcədən (lovhi-məhfuzda) bu sozumuz deyilmisdi

“Onlar mutləq qalib gələcəklər

Bizim əsgərlərimiz (mo’minlər) labud olaraq (kafirlərə) zəfər calacaqlar!”

(Ya Peygəmbər!) Sən bir muddət (Bədr vurusuna, yaxud Məkkənin fəthinədək) onlardan uz cevir

Və (kənardan) onlara bax! Onlar mutləq (kufrlərinin aqibətini) gorəcəklər

Onlar əzabımızın tezliklə gəlməsini istəyirlər

(O əzab) onlara yetisdikdə (evlərində ikən baslarının ustunu aldıqda) qorxudulanların (lakin yola gəlməyənlərin) sabahı necə də pis olacaq

(Ya Peygəmbər!) Sən onlardan bir muddət uz cevir

Və (kənardan) onlara bax! Onlar mutləq (kufrlərinin aqibətini) gorəcəklər

Sənin Rəbbin – yenilməz quvvət sahibi (mulkundə hər seyə qalib) olan Rəbbin (musriklərin) Ona aid etdikləri sifətlərdən tamamilə uzaqdır

Peygəmbərlərə salam olsun

Aləmlərin Rəbbi olan Allaha həmd olsun