(Ya Peygəmbər!) Həqiqətən, Biz sənə (musəlmanların futuhatının baslangıcını qoyan, Kə’bənin yerləsdiyi Məkkə səhərinin, habelə bir cox basqa məmləkətlərin fəthinə səbəb olacaq Hudeybiyyə sulhu ilə) acıq-askar bir zəfər bəxs etdik
Mo’minlərin imanı ustunə iman artırmaq ucun onların urəklərinə (Oz dərgahından) arxayınlıq (rahatlıq və mə’nəvi mohkəmlik) gondərən Odur. Goylərdəki və yerdəki ordular (mələklər, cinlər, insanlar, heyvanlar, ildırım, qasırga, fırtına, sel, zəlzələ, ayın tutulması, gunəsin batması və i. a.) Allahın ixtiyarındadır (Allah istədiyindən onlar vasitəsilə intiqam alar) Allah (hər seyi) biləndir, hikmət sahibidir
(Cihad əmri ona gorədir ki) Allah mo’min kisiləri və qadınları əbədi qalacaqları, (agacları) altından caylar axan cənnətlərə daxil etsin və onların gunahlarının ustunu ortsun. Bu, Allah dərgahında boyuk qurtulusdur (ugurdur)
(Cihad əmri həm də ona gorədir ki) Allah (Muhəmmədin Rəbbi nə Muhəmmədin ozunə, nə də mo’minlərə komək edəcəkdir -deyə) Onun barəsində bədguman (bədniyyət) olan munafiq kisi və qadınları, musrik kisi və qadınları əzaba ducar etsin. Onların bədniyyətliyi oz baslarında catlasın! Allahın onlara qəzəbi tutmus və (Allah) onlara lə’nət etmisdir. (Allah) Cəhənnəmi onlar ucun hazırlamısdır. Ora necə də pis məskəndir
(Biz onu gondərdik ki, siz insanlar) Allaha və Onun Rəsuluna iman gətirəsiniz, Ona (Allaha, yaxud Peygəmbərə) yardım edəsiniz, onu boyuk sayıb ehtiramını saxlayasınız və (Allahı) səhər-axsam təqdis edib sə’ninə tə’riflər deyəsiniz
(Ya Peygəmbər! Hudeybiyyə səfəri zamanı bir agacın altında bey’əti-rizvanla) sənə bey’ət edənlər, subhəsiz ki, Allaha bey’ət etmis olurlar. Allahın (qudrət) əli onların əllərinin ustundədir. Kim (bey’əti) pozsa, ancaq oz əleyhinə pozmus olar (bunun zərəri yalnız onun ozunə dəyər). Kim Allahla etdiyi əhdi yerinə yetirsə, (Allah) ona boyuk mukafat verər
(Hudeybiyyə səfərindən) geri qalan bədəvi ərəblər sənə deyəcəklər: “Mal-dovlətimiz və ailələrimiz basımızı qatdı (səninlə yola cıxa bilmədik). (Allahdan) bizim bagıslanmagımızı dilə!” Onlar urəklərində olmayanı dilləri ilə deyirlər. (Onlara) de: “Əgər Allah sizə bir zərər, yaxud bir xeyir vermək istəsə, bu isdə Allaha bir seylə kim mane ola bilər?!” Bəli, Allah sizin nə etdiyinizdən xəbərdardır
Yoxsa (ey munafiqlər!) siz elə guman edirdiniz ki, Peygəmbər və mo’minlər (doyusdə həlak olub) bir daha oz ailələrinə qayıtmayacaqlar? Bu sizin urəyinizə xos gəlmis və siz (Allah barəsində) pis fikrə dusmusdunuz. Və (elə buna gorə də) siz məhvə ducar edilmis (yaxud xeyirsiz) bir qovm oldunuz
Siz (Xeybərə) qənimət əldə etmək ucun getdiyiniz zaman (Hudeybiyyə səfərinə) getməyənlər (səfərdən geri qalanlar) deyəcəklər: “Qoyun biz də sizin arxanızca gələk!” Onlar Allahın (ya Peygəmbər! Hudeybiyyə səfərinə getməyib evdə oturanları hec yerə aparma!) sozunu dəyisdirmək istəyirlər. (Ya Peygəmbər! Onlara) de: “Siz əsla bizim arxamızca gəlməyəcəksiniz. Allah əvvəldən belə buyurmusdur” Onlar deyəcəklər: Xeyr, siz bizə paxıllıq edirsiniz (istəmirsiniz ki, bizim də payımıza qənimət dussun)”. Xeyr, onlar ozləri cox az qanan kimsələrdir
(Hudeybiyyə səfərindən) geri qalan bədəvi ərəblərə de: “Siz (bir muddətdən sonra) cox guclu bir qovmlə vurusmaga cagırılacaqsınız. Siz onlarla vurusacaqsınız, ya da onlar donub musəlman olacaqlar (doyusə ehtiyac qalmayacaqdır). Əgər itaət etsəniz, Allah sizə gozəl bir mukafat verər. Yox, əgər əvvəldə oldugu kimi (doyusdən) uz cevirsəniz, (Allah) sizə agrılı-acılı bir əzab verər”
(Cihada getməməyə gorə) kora gunah gəlməz, topala-silə gunah gəlməz, bir də xəstəyə gunah gəlməz. Kim Allaha və Peygəmbərinə itaət etsə, (Allah) onu (agacları) altından caylar axan cənnətlərə daxil edər. Kim (onlardan) uz dondərsə, (Allah) onu siddətli bir əzaba ducar edər
(Ya Peygəmbər!) And olsun ki, (Hudeybiyyədə) agac altında sənə bey’ət etdikləri zaman Allah mo’minlərdən razı oldu. (Allah) onların urəklərində olanı (sənə sadiq qalacaqlarını, əhdə vəfa edəcəklərini) bildi, onlara (oz dərgahından) arxayınlıq (rahatlıq, səbir, səbat, mə’nəvi quvvə) gondərdi və onları yaxın gələcəkdə qazanılacaq bir qələbə (Xeybərin fəthi) ilə mukafatlandırdı
Allah sizə cox-cox qənimətlər və’d buyurmusdur; siz onları əldə edəcəksiniz. Bunu (Xeybərdəki bu qəniməti) isə sizə tezliklə verdi. Mo’minlərə isarə olsun və sizi dogru yola cıxartsın deyə, (Allah) insanların sizə qarsı uzanmıs əllərini kəsdi (Xeybərdə muttəfiqlərin, yaxud Məkkə musriklərinin muqavimətini qırdı)
Hələ əldə edə bilmədiyiniz basqa qənimətlər də (Allahın sizə Məkkənin fəthini, yaxud Huneyn vurusu, Iranın fəthi və sonrakı necə-necə doyuslər zamanı əldə ediləcək qənimətlər və’d buyurmusdur). Allah onları (oz elmi ilə) ehtiva etmisdir. Allah hər seyə qadirdir
(Ya Peygəmbər!) Allahın əvvəldən qoydugu qayda-qanun (adət) belədir. Sən Allahın qayda-qanununda (adətində) hec vaxt bir dəyisiklik gorə bilməzsən! (Həmisə peygəmbərlər və mo’minlər qalib gəlmis, kafirlər isə məglub olmuslar)
Sizi onlara (musriklərə) qalib etdikdən sonra Məkkə vadisində (Hudeybiyyədə) onların əlini sizdən, sizin də əlinizi onlardan cəkən (onları sizinlə, sizi də onlarla vurusmaga qoymayan) Odur. Allah sizin nə etdiklərinizi gorəndir! (Peygəmbər əshabəsi ilə Hudeybiyyədə yerləsdiyi zaman səksən silahli Məkkə musriki musəlmanlara hucum etmək istəmis, lakin əsir tutulub Peygəmbərin yanına gətirilmis, o da onlara hec bir cəza verməyib hamısını azad etmisdi. Muhəmməd əleyhissəlamın bu lutfu Hudeybiyyə sulhunun imzalanmasına səbəb olmusdu)
Kufr edənlər də, sizin Məscidulhərama daxil olmagınıza manecilik torədənlər də, qurbanlıqları oz yerinə (qurbangaha) gedib catmaga qoymayanlar da məhz onlardır (Məkkə musrikləridir). Əgər (Məkkədə) tanımadıgınız mo’min kisi və qadınları bilmədən ayaq altına alıb əzmək və bundan dolayı sizə gunah gəlmək ehtimalı olmasaydı (Allah siz mo’minlərin hamılıqla Məkkəyə daxil olmasına izin verərdi). Amma Allah istədiyini Oz mərhəmətinə qovusdursun deyə (o zaman buna izin vermədi). Əgər onlar (mo’minlərlə kafirlər) bir-birindən secilib ayrılmıs olsaydılar, Biz onlardan (Məkkə əhlindən) kafir olanları siddətli bir əzaba ducar edərdik
Kafirlər oz urəklərində Cahiliyyət təkəbburu təəssubunə qapıldıqları (Hudeybiyyə sazisinə “bismillahir-rəhmanir-rəhim”, “Muhəmmədun rəsulullah” sozlərini yazmaqdan imtina etdikləri, hicrətin altıncı ilində Muhəmməd əleyhissəlamın Məkkəyə daxil olmasına razılıq vermədikləri) zaman Allah Peygəmbərinə və mo’minlərə oz dərgahından arxayınlıq (qəlb rahatlıgı, mə’nəvi mohkəmlik) gondərmis və onlara təqva gəlməsini (la ilahə illallah, Muhəmmədun rəsulullah” sozunu) xas etmisdi. Onların bu sozə (Məkkə musriklərindən) daha cox haqqı var idi və ona layiq idilər. Allah hər seyi biləndir
And olsun ki, Allah-təala Oz Peygəmbərinin (Məkkə fəthi) ro’yasının cin oldugunu təsdiq etdi. (Ey mo’minlər!) Siz, insallah, əmin-amanlıqla, (bə’ziniz) basınızı qırxdırmıs, (bə’ziniz sacınızı) qısaltmıs halda və (musriklərdən) qorxmadan Məscidulhərama daxil olacaqsınız. (Allah) sizin bilmədiklərinizi bilir. O bundan əlavə (sizə) tezliklə bir qələbə (Xeybərin fəthini) də bəxs edəcəkdir. (Dogrudan da, Muhəmməd əleyhissəlam hicrətin yeddinci ilində əshabəsi ilə birlikdə Məkkəyə umrə ziyarətinə getdi və ziyarətdən əvvəl Xeybəri fəth etdi. Buna gorə də bir isə girisməzdən əvvəl mutləq “insallah” demək lazımdır)
Onu (islamı) butun dinlərdən ustun etmək (onun butun dinlərdən ustun oldugunu gostərmək) ucun Oz Peygəmbərini hidayət və haqq dinlə gondərən Odur. (Ya Rəsulum! Sənin peygəmbərliyinin həqiqiliyinə) Allahın sahid olması kifayət edər
Muhəmməd (əleyhissəlam) Allahın Peygəmbəridir. Onunla birlikdə olanlar (mo’minlər) kafirlərə qarsı sərt, bir-birinə (oz aralarında) isə mərhəmətlidirlər. Sən onları (namaz vaxtı) ruku edən, səcdəyə qapanan, Allahdan riza və lutf diləyən gorərsən. Onların əlaməti uzlərində olan səcdə izidir. (Qiyamət gunu onlar uzlərindəki mo’minlik nuru alınlarındakı mohur yeri ilə tanınırlar). Bu onların Tovratdakı vəsfidir. Incildə isə onlar elə bir əkinə bənzədilirlər ki, o artıq cucərtisini uzə cıxarmıs, onu bəsləyib cana-quvvətə gətirmis, o da (o cucərti də) mohkəmlənib govdəsi ustunə qalxaraq əkinciləri heyran qoymusdur. (Allahın bu təsbihi) kafirləri qəzəbləndirmək ucundur. Onlardan iman gətirib yaxsı əməllər edənlərə Allah məgfirət (gunahlardan bagıslanma) və boyuk mukafat (Cənnət) və’d buyurmusdur