Azerbaijani - Chapter 5 - Al-Maidah

Ey iman gətirənlər! Əhdlərə sadiq olun. Ihramda olarkən ov sizə qadagan edilməklə, (asagıda) adları cəkiləcək heyvanlar mustəsna olaraq, qalanları sizə halal edildi. Subhəsiz ki, Allah istədiyini hokm edər

Ey iman gətirənlər! Allahın muəyyən etdiyi mərasimə (həcc mərasiminə), haram (hormətli) aya (həcc ayı hesab edilən zulhiccəyə və ya rəcəb zulqə’də, zulhiccə və məhərrəm aylarına), (Kə’bəyə gətirilən) qurbanlara, boynuna nisan taxılmıs qurbanlıq heyvanlara, həmcinin Rəbbinin lutfunu və razılıgını diləyərək Beytulhərama (muqəddəs evə) uz tutub (ziyarətə) gələnlərə hormətsizlik etməyin! [Onlara qarsı nalayiq islər gorməyi ozunuzə halal (rəva) bilməyin!] Ihramdan cıxdıgınız zaman (istəsəniz) ov edin. (Vaxtilə) sizi Məscidulhərama daxil olmaga qoymayan camaata qarsı bəslədiyiniz kin sizi təcavuzə sovq etməsin (zulm və haqsızlıq gunahına batırmasın). Yaxsılıq etməkdə və pis əməllərdən cəkinməkdə əlbir olun, gunah is gorməkdə və dusməncilik etməkdə bir-birinizə komək gostərməyin. Allahdan qorxun. Həqiqətən, Allahın əzabı siddətlidir

Olu (kəsilmədən olub murdar olmus) heyvan, qan, donuz əti, Allahdan basqasının adı ilə (bismillah deyilmədən) kəsilmis, bogulmus, (kut alət və ya silahla) vurulmus, (bir yerdən) yıxılaraq olmus, (basqa bir heyvanın buynuzu ilə) vurulub gəbərmis, vəhsi heyvanlar tərəfindən parcalanıb yeyilmis - canı cıxmamıs kəsdiyiniz heyvanlar mustəsnadır - dikinə qoyulmus daslar (butlər və ya Kə’bənin ətrafındakı butpərəst qurbangahlar) uzərində kəsilmis heyvanlar və fal oxları ilə pay bolmək sizə haram edildi. Bunlar gunahdır. Bu gun kafirlər dininizdən (onu məhv edə bilmədikləri ucun) əllərini uzdulər. Onlardan qorxmayın, Məndən qorxun! Bu gun dininizi sizin ucun kamil etdim, sizə olan ne’mətimi (Məkkənin fəthi, islamın movqeyinin mohkəmlənməsi, Cahiliyyət dovrunun bir sıra zərərli adətlərinin aradan qaldırılması və i. a.) tamamladım və sizin ucun din olaraq islamı bəyənib secdim. Kim aclıq uzundən nacar qalarsa (cətinliyə dusərsə), gunaha meyl etmək niyyətində olmayaraq (zəruri ehtiyacını odəyəcək qədər bu haram ətlərdən yeyə bilər). Həqiqətən, Allah bagıslayandır, rəhm edəndir

(Ya Rəsulum!) Səndən hansı seylərin halal edildiyini sorusurlar. De: “Butun pak ne’mətlər sizə halal buyurulmusdur. Allahın sizə oyrətdiyi (ov usulları) ilə tə’lim edib əhliləsdirdiyiniz yırtıcı heyvanların (ov iti, sahin və s.) ovladıqları da sizə halaldır. Onların sizin ucun tutub gətirdiklərindən yeyin və ona gorə (tə’lim etdiyiniz heyvan və qusları ov uzərinə qısqırtdıgınız, silah islətdiyiniz və ovu kəsdiyiniz zaman) Allahın adını cəkin (bismillah, Allahu-əkbər deyin). Allahdan qorxun. Subhəsiz ki, Allah tezliklə haqq-hesab cəkəndir

Bu gun pak ne’mətlər sizə halal edilmisdir. Kitab əhlinin yeməkləri sizə, sizin yeməkləriniz isə kitab əhlinə halaldır. Mo’minlərin, həmcinin sizdən əvvəl kitab verilmislərin (yəhudilərin və xacpərəstlərin) azad və ismətli (ozlərini zinadan və nəfslərini haram seylərdən qoruyan) qadınları mehrlərini verdiyiniz, namuslu olub zina etmədiyiniz və asna saxlamadıgınız təqdirdə (evlənmək ucun) sizə halaldır. Imanı dananın butun isləri bosa cıxar və o, axirətdə zərər cəkənlərdən olar

Ey iman gətirənlər! Namaza durdugunuz zaman uzunuzu və dirsəklərlə birlikdə (dirsəklərdən və ya dirsəklərə qədər) əllərinizi yuyun. (Yas əlinizlə) basınızı və hər iki bəndə (oynaga) qədər ayaqlarınızı məsh edin (və ya: basınızı məhs edin, ayaqlarınızı isə hər iki topuga qədər yuyun). Əgər cunub (murdar) olmusunuzsa, qusl edin (bədəninizi basdan ayaga qədər yuyub təmizləyin). Xəstələndiyiniz, səfərdə oldugunuz, ayaq yolundan gəldiyiniz və ya qadınlarla yaxınlıq etdiyiniz zaman su tapmasanız, pak torpaqla təyəmmum edin, ondan uzunuzə və əllərinizə surtun (paklıgı niyyət edib əllərinizi bir dəfə torpaga surtərək uzunuzu, bir dəfə də torpaga surtərək əllərinizi məsh edin). Allah sizi cətinliyə salmaq istəməz, lakin O sizi pak, təmiz etmək və sizə olan ne’mətini tamamlamaq (artırmaq) istər ki, bəlkə, sukur edəsiniz

Allahın sizə olan ne’mətini və: “Esitdik və itaət etdik”, - dediyiniz zaman sizinlə bagladıgı əhdi unutmayın. Allahdan qorxun. Subhə yoxdur ki, Allah urəklərdə olanları (qəlblərin sirrini) biləndir

Ey iman gətirənlər! Allah qarsısında (borcunuzu yerinə yetirməkdə) sabitqədəm və ədalətli sahidlər olun. Hər hansı bir camaata qarsı olan kininiz sizi ədalətsizliyə sovq etməsin. Ədalətli olun. Bu, təqvaya daha yaxındır. Allahdan qorxun. Allah etdiklərinizdən xəbərdardır

Allah iman gətirib yaxsı islər gorənlərə onlara bagıslanma və boyuk mukafat gozlədiyini və’d buyurmusdur

Kafir olub ayələrimizi təkzib edənlər isə cəhənnəmlikdirlər

Allah Israil ogullarından əhd almısdı. Biz onlardan (ozlərinə) on iki nəzarətci (vəkil) gondərmisdik. Allah buyurmusdu: “Mən sizinləyəm. Əgər namaz qılsanız, zəkat versəniz, peygəmbərlərimə iman gətirib onlara komək etsəniz, Allaha (Allah yolunda) gozəl bir borc (sədəqə) versəniz, əlbəttə, gunahlarınızın ustunu ortər və sizi (agacları) altından caylar axan cənnətlərə daxil edərəm. Lakin bundan sonra sizdən hər kəs (əhdi pozaraq) kufr edərsə, o artıq dogru yoldan azmıs olar!”

Sonra əhdlərini pozduqları ucun onları lə’nətlədik və urəklərini sərtləsdirdik. Onlar sozlərin (Tovratda peygəmbərin vəsfinə dair kəlmələrin və bə’zi basqa ayələrin) yerlərini dəyisib təhrif edir və xəbərdar edildikləri seylərin bir hissəsini (Muhəmməd peygəmbərə iman gətirməyi) unudurlar. Onların az bir qismi mustəsna olmaqla, sən onlardan həmisə xəyanət gorəcəksən. Bununla belə, onları bagısla, gunahlarından kec. Subhəsiz ki, Allah yaxsılıq edənləri sevər

“Biz xacpərəstik”, - deyənlərdən də əhd almısdıq. Sonra onlar xəbərdar olunduqları seylərin bir hissəsini (Muhəmməd peygəmbərə iman gətirməyi) unutdular. Biz də aralarına qiyamət gununə qədər davam edəcək ədavət və kin saldıq. Allah onlara gordukləri islər barəsində xəbər verəcəkdir

Ey kitab əhli! Sizə kitabda (Tovratda və Incildə) gizlətdiyiniz seylərin bir coxunu bildirən, bir coxunu da sizə bagıslayıb ustunu vurmayan (və ya sizdən bir coxunu bagıslayan) Peygəmbərimiz gəldi. Artıq Allah tərəfindən sizə bir nur və acıq-aydın bir Kitab (Qur’an) gəldi

Allah Oz lutfunə sıgınanları onunla (Peygəmbər və Qur’an vasitəsilə) əmin-amanlıq (sulh) yollarına yonəldər, onları oz iznilə zulmətdən nura cıxarar və duz yola istiqamətləndirər

“Allah Məryəm oglu Məsihdir”, - deyənlər, subhəsiz ki, kafir oldular. (Onlara) de: “Əgər Allah Məryəm oglu Məsihi, anasını və yer uzundə olanların hamısını məhv etmək istəsə, (bu isdə) kim Ona bir seylə mane ola bilər? Goylərin, yerlərin və onların arasında olan hər bir seyin ixtiyarı Allahın əlindədir. O, istədiyini yaradar, Allah hər seyə qadirdir

Yəhudilər və xacpərəstlər dedilər: “Biz Allahın ogulları və sevimliləriyik”. (Onlara) de: “Bəs onda Allah nə ucun gunahlarınıza gorə sizə əzab verir?” Xeyr, siz də Onun yaratdıgı bir bəsərsiniz. (Allah) istədiyini bagıslar, istədiyinə əzab verər. Goylərin, yerin və onların arasında olan hər bir seyin ixtiyarı Allahın əlindədir və axır donus də Onun huzurunadır

Ey kitab əhli! Peygəmbərlərin ardı-arası kəsildiyi bir dovrdə: “Bizə nə bir (Cənnətlə) mujdə verən, nə də bir (cəhənnəm əzabı ilə) qorxudan kimsə gəldi”, - deməməyiniz ucun sizə Peygəmbərimiz (Muhəmməd) gəldi. Artıq sizə mujdə verən və qorxudan (xəbərdarlıq edən) səxs gəlmisdir. Allah hər seyə qadirdir

Bir zaman Musa oz camaatına belə demisdi: “Ey camaatım, Allahın sizə olan ne’mətini xatırlayın ki, sizdən peygəmbərlər gondərdi, padsahlar tə’yin etdi və aləmlərdən (bəsər ovladından) hec birinə vermədiyini sizə verdi

Ey camaatım! Allahın sizin ucun əzəldən (vətən) muəyyən etdiyi muqəddəs torpaga (Beytulmuqəddəs və ya Sama) daxil olun, geri donməyin (dusməndən qorxub qacmayın və ya dininizdən donməyin), yoxsa zərər cəkmis halda geri donərsiniz

Onlar dedilər: “Ya Musa, orada nəhəng (quvvətli) adamlar (Ad qovmunə mənsub Əmaliqə tayfası) vardır. Onlar oradan cıxmayınca bir ora girməyəcəyik. Əgər onlar oradan cıxsalar, biz ora daxil olarıq”

(Allahdan) qorxanlardan Allahın ne’mət verdiyi iki nəfər dedi: “Onların ustunə (qəflətən) qapıdan (yasadıqları səhərin qapısından) girin. Əgər (qapıdan) girsəniz, onlara mutləq qələbə calarsanız. Əgər mo’minsinizsə, Allaha təvəkkul edin!”

(Israil ogulları) dedilər: “Ey Musa, nə qədər ki, onlar oradadırlar, biz ora girməyəcəyik. Sən və Rəbbin gedib onlarla vurusun. Biz isə burada oturacagıq”

(Musa) dedi: “Ey Rəbbim! Mənim yalnız ozumə və qardasıma (Haruna) gucum catar (sozum kecər). Sən bizi bu gunahkar və azgın camaatdan ayır!”

(Allah Musaya) buyurdu: “Artıq ora (muqəddəs torpaq) qırx il muddətinə onlara haram edildi. Onlar olduqları yerdə (Tih səhrasında) sərgərdan gəzib dolasacaqlar. O gunahkar (və azgın) camaatın halına acıma!”

(Ya Rəsulum!) Onlara Adəmin iki oglunun əhvalatını oldugu kimi soylə. Onlar qurban gətirdikləri zaman birinin qurbanı qəbul edilmis, digərininki isə qəbul olunmamısdı. (Qurbanı qəbul olunmayan Qabil qardası Habilə) demisdi: “Səni mutləq oldurəcəyəm! (Habil ona) belə cavab vermisdi: “Allah yalnız muttəqilərdən (qurban) qəbul edər

Sən məni oldurməkdən otru mənə əl qaldırsanda, mən səni oldurmək ucun sənə əl qaldıran deyiləm. Mən aləmlərin Rəbbi olan Allahdan qorxuram

Mən istəyirəm ki, sən (məni oldurməklə) mənim də gunahımı oz gunahınla birlikdə ustunə goturəsən və beləliklə də, Cəhənnəm sakinlərindən olasan. Zalimlərin cəzası budur!”

Nəfsi onu (Qabili) qardasını oldurməyə sovq etdi, onu (Habili) oldurdu və bununla da zərərcəkənlərdən oldu

Sonra Allah qardasının cəsədini necə basdırmagı ona gostərmək ucun yer esən bir qarga gondərdi. (Qabil) dedi: “Vay halıma! (Gor nə gunə qalmısam!) Bu qarga qədər olub qardasımın cəsədini də basdıra bilmərəm?” O, artıq pesman olmusdu

Buna gorə də Israil ogullarına (Tovratda) yazıb hokm etdik ki, hər kəs bir kimsəni oldurməmis (bununla da ozundən qisas alınmaga yer qoymamıs) və yer uzundə fitnə-fəsad torətməmis bir səxsi oldursə, o, butun insanları oldurmus kimi olur. Hər kəs belə bir kimsəni diriltsə (olumdən qurtarsa), o, butun insanları diriltmis kimi olur. Bizim peygəmbərlərimiz onlara (Israil ogullarına) acıq mo’cuzələr gətirmisdilər. Bundan (bu mo’cuzələrdən) sonra da onların bir coxu yer uzundə (kufr, qətl və cinayət etməklə) həddi asdılar

Allaha və Peygəmbərinə qarsı vurusanların, yer uzundə fitnə-fəsad salmaga calısanların cəzası ancaq oldurulmək, carmıxa cəkilmək, ya da əl-ayaqlarının carpazvari (sag əllərilə sol ayaqlarını) kəsilməsi, yaxud da yasadıqları yerdən surgun olunmalıdırlar. Bu (cəza) onlar ucun dunyada bir rusvaycılıqdır. Axirətdə isə onları boyuk bir əzab gozləyir

Sizin əlinizə kecməmisdən əvvəl tovbə edənlər mustəsnadır. Bilin ki, Allah bagıslayandır, rəhm edəndir

Ey iman gətirənlər! Allahdan qorxun, Ona (Onun rəhmətinə və lutfunə qovusmaq ucun) vəsilə (yol) axtarın. (Allah) yolunda cihad edin ki, nicat tapasınız

Əgər yer uzundə olanların hamısı, ustəlik bir o qədər kafirlərin əlində olsaydı və onlar bunu qiyamət gununun əzabından qurtarmaq ucun fidyə versəydilər, yenə də onlardan (fidyə) qəbul olunmazdı. Onları siddətli bir əzab gozləyir

Onlar atəsdən cıxmaq istədilər, lakin hec cur oradan cıxa bilməzlər. Onlar əbədi əzaba ducar olanlardır

Ogru kisi ilə ogru qadının gordukləri isin əvəzi kimi Allahdan cəza olaraq (sag) əllərini kəsin. Allah yenilməz quvvət sahibi, hikmət sahibidir

Lakin hər kəs gorduyu haqsız isdən (ogurluqdan) sonra tovbə edib ozunu duzəltsə, Allah onun tovbəsini qəbul edər. Həqiqətən, Allah bagıslayandır, rəhm edəndir

(Ey insan!) Məgər bilmirsən ki, goylərin və yerin hokmu Allaha məxsusdur?! O, istədiyinə əzab verər, istədiyini bagıslar. Allah hər seyə qadirdir

Ya Peygəmbər (Ya Rəsulum!) urəklərində inanmadıqları halda, dildə (agızları ilə): “Inandıq”, deyənlərin (munafiqlərin), yəhudilərdən yalana qulaq asanların, sənin huzuruna gəlməyən basqa bir camaata qulaq asanların (onlara casusluq edənlərin) kufr icində vurnuxanları səni kədərləndirməsin. Onlar (Tovratdakı) sozlərin yerini sonradan dəyisib təhrif edir və deyirlər: “Əgər sizə bu (təhrif olunmus dini hokm) verilsə, onu qəbul edin. Əgər verilməsə, ondan qacının”. Allahın fitnəyə (azgınlıga) dusməsini istədiyi səxs ucun Allaha qarsı sənin əlindən hec bir sey gəlməz. Onlar elə kəslərdir ki, Allah onların urəklərini təmizləmək istəməmisdir. Onları dunyada rusvaycılıq, axirətdə isə boyuk (dəhsətli) bir əzab gozləyir

Onlar yalana qulaq asanlar və haram yeyənlərdir. Əgər yanına gəlsələr, aralarında hokm et və ya onlardan uz cevir. Əgər onlardan uz dondərsən, sənə hec bir zərər verə bilməzlər. Əgər aralarında hokm etsən, ədalətlə hokm et. Allah ədalət sahiblərini sevər

Icərisində Allahın hokmu olan Tovrat əllərində ola-ola səni necə (nə uzlə) hakim tə’yin edir, sonra da ondan (sənin Tovrata muvafiq verdiyin hokmdən) uz cevirirlər? Onlar iman gətirmis (mo’min) kimsələr deyildirlər

Subhəsiz ki, Tovratı da Biz nazil etdik. Onda haqq yol və nur vardır. (Allaha) təslim olan peygəmbərlər yəhudilər arasında onunla, din alimləri və fəqihlər isə kitabdan qorunub saxlanılanlarla (Tovratdan ələ gəlib catan ayələrlə) hokm edərdilər. Onlar (peygəmbərlər, din alimləri və fəqihlər) ona (Tovratın ilahi bir kitab olmasını) sahiddirlər. (Ey yəhudi alimləri və rəisləri!) Insanlardan qorxmayın, Məndən qorxun. Mənim ayələrimi ucuz qiymətə satmayın. Allahın nazil etdiyi (kitab və səriət) ilə hokm etməyənlər, əlbəttə, kafirdirlər

Biz (Tovratda Israil ogullarına) yazıb hokm etdik ki, canın qisası can, gozun qisası goz, burununku burun, qulagınkı qulaq, disinki dis və yaralarınkı yaralardır. Lakin hər kəs (qisası) bagıslasa, bu onun ucun bir kəffarədir (Allah onun gunahlarının ustunu ortub bagıslar. Və ya zərərdidə qisası bagıslasa, bu, cani ucun bir kəffarədir. Haqq sahibi haqqından vaz kecib onu tələb etməsə, Allah da cinayətkarı cəzalandırmaz). Allahın nazil etdiyi (kitab və səriət) ilə hokm etməyənlər, əlbəttə, zalimdirlər

Onların ardınca Məryəm oglu Isanı ozundən qabaqkı Tovratı təsdiqləyici olaraq gondərdik. Ona icində haqq yolu və nur olan, ozundən əvvəlki Tovratı təsdiq edən, muttəqilər ucun dogru yol və nəsihət olan Incili verdik

Incil əhli Allahın onda nazil etdiyi (ehkam) ilə hokm etsin. Allahın nazil etdiyi ilə hokm etməyənlər, əlbəttə, gunahkarlardır

(Ya Rəsulum!) Biz (Qur’anı) sənə haqq olaraq, ozundən əvvəlki kitabı (butun ilahi kitbları) təsdiq edən və onu qoruyan (və ya onların dogruluguna sahid) olaraq endirdik. Sən onların arasında Allahın nazil etdiyi (Qur’an) ilə hokm et. Sənə gələn haqdan ayrılıb onların nəfslərinin istədiyinə uyma. Sizin hər biriniz ucun bir səriət və bir yol tə’yin etdik. Əgər Allah istədiyi, sizi (eyni səriətə tabe) vahid bir ummət edərdi. Lakin bu (muxtəliflik) Allahın verdikləri ilə sizi imtahan etməsi ucundur. Elə isə yaxsı islər gorməkdə bir-birinizi otməyə calısın (bir-birinizlə yarısın). Hamınızın axır donusu Allahadır. (Allah) aranızda ixtilaf doguran məsələlər barəsində sizə xəbər verəcəkdir

O halda onların arasında Allahın nazil etdiyi Kitabla hokm et. Onların nəfslərinin istədiyinə uyma. Allahın sənə nazil etdiyinin (hokmlərin) bir qismindən səni tovlayıb yayındıra biləcəklərindən ehtiyat edib ozunu onlardan gozlə. Əgər onlar (bu hokmlərdən) uz dondərsələr, bil ki, Allah onları bə’zi gunahlarına gorə musibətə ducar etmək istəyir. Dogrudan da, insanların coxu (Allahın itaətindən cıxmıs) fasiqlərdir

Onlar Cahiliyyət dovrunun hokmunumu istəyirlər? Tam qənaət sahibi olan bir camaat ucun Allahdan daha yaxsı hokm verə bilən kimdir

Ey iman gətirənlər! Yəhudi və xacpərəstləri (ozunuzə) dost tutmayın! Onlar bir-birinin dostudurlar. Sizdən kim onlarla dostluq edərsə, o da onlardandır. Allah zalım tayfanı duz yola yonəltməz

Ona gorə də qəlblərində mərəz (nifaq xəstəliyi) olanları onların (yəhudi və xacpərəstlərin) icində vurnuxan və: “Bizə bir fəlakət uz verməsindən (islamın məglubiyyətindən) qorxuruq”, - deyən gorərsən. Amma, ola bilsin ki, Allah (mo’minlərə) bir zəfər gətirsin və Oz tərəfindən elə bir is qursun ki, onlar (munafiqlər) urəklərində gizlətdiklərindən (kufr və nifaqdan) pesman olsunlar

Iman gətirənlər isə deyəcəklər: “Sizinlə birlikdə olacaqları barədə Allaha (yalandan) mohkəm andlar icən kəslər bunlarmıdır?” Onların (butun) əməlləri puca cıxdı və (axirətdə) zərərcəkənlərdən oldular

Ey iman gətirənlər! Sizdən hər kəs dinindən donsə, (bilsin ki) Allah (onun yerinə) elə bir tayfa gətirər ki, (Allah) onları, onlar da (Allahı) sevərlər. Onlar mo’minlərə qarsı mulayim, kafirlərə qarsı isə sərt olar, Allah yolunda vurusar və hec kəsin tə’nəsindən qorxmazlar. Bu, Allahın lutfudur, onu istədiyinə verər. Allah (oz lutfu ilə) genisdir, (O, hər seyi) biləndir

Sizin haminiz ancaq Allah, Onun Peygəmbəri və iman gətirənlərdir. O kəslər ki, (Allaha) namaz qılır və rukuda olduqları halda zəkat verirlər

Hər kəs Allahı, Onun Peygəmbərlərini və iman gətirənləri ozunə dost tutarsa, (hər iki dunyada isləri yaxsı gedər). Subhəsiz ki, qələbə calanlar məhz Allahın firqəsidir (Allahı ozunə hami və dost secən səxslərdir)

Ey iman gətirənlər! Sizdən əvvəl kitab verilmis olanlardan dininizi oyun-oyuncaq hesab edənləri və kafirləri ozunuzə dost tutmayın. Əgər mo’minsinizsə Allahdan qorxun

Siz (bir-birinizi) namaza cagırdıgınız zaman onlar onu oyun-oyuncaq sayarlar. Bu, onların anlamaz bir tayfa olmalarındandır

(Ya Rəsulum!) De: “Ey kitab əhli! Bizdən xosunuz gəlməməyiniz yalnız bizim Allaha, bizə nazil edilənə və bizdən daha əvvəl nazil edilənlərə inanmagımıza və sizin əksəriyyətinizin fasiq olmasınamı gorədir

De: “Allah yanında cəza e’tibarilə bundan (dediklərinizdən) daha pisini sizə xəbər verimmi? Allahın lə’nətlədiyi, qəzəbləndiyi, ozlərini meymunlara, donuzlara və seytanlara (butlərə) ibadət edənlərə dondərdiyi səxslər movqecə daha pis və dogru yoldan daha cox azanlardır

(Munafiqlər) sizin yanınıza gəldikləri zaman: “Biz iman gətirdik!” - deyirlər. Halbuki onlar (sizin huzurunuza urəklərində gizlətdikləri) kufrlə daxil olmus, kufrlə də cıxıb getmislər. Allah onların gizlətdiklərini (ozlərindən) daha yaxsı bilir

Onların bir coxunu gunah isləməyə, dusməncilik etməyə və haram yeməyə tələsən gorərsən. Onların gorduyu islər necə də pisdir

Kas onların (yəhudilərin) din alimləri və fəqihləri onlara gunah soyləməyi və haram yeməyi qadagan edəydilər! Onların torətdiyi əməllər necə də pisdir

Yəhudilər dedilər: “Allahın əli baglıdır!” Bu dedikləri sozə gorə onların oz əlləri baglandı və lə’nətə gəldilər. (Və ya dedikləri sozə gorə onların oz əlləri baglansın və lə’nətə gəlsinlər!) Xeyr, Allahın əlləri acıqdır. (O, kərimdir, səxavətlidir), istədiyi kimi lutf (və ehsan) edər. Rəbbindən sənə nazil edilən (Qur’an) onlardan bir coxunun yalnız kufrunu və azgınlıgını artırar. Biz onların arasında qiyamət gununə qədər davam edəcək dusməncılik və kin saldıq. Onlar muharibə alovu yandırdıqca Allah onu sondurər. Onlar yer uzundə fitnə-fəsad torətməyə calısarlar. Allah isə fitnə-fəsad torədənləri sevməz

Əgər kitab əhli (Muhəmməd peygəmbərə və Qur’ana) iman gətirsə və Allahdan qorxaraq pis əməllərdən cəkinsə, Biz, sozsuz ki, onların gunahlarının ustunu ortər və ozlərini də (ne’məti bol olan) Nəim cənnətlərinə daxil edərik

Əgər onlar Tovrata, Incilə və Rəbbi tərəfindən ozlərinə nazil edilənə (ilahi kitabların sonuncusu olan Qur’ana) duzgun əməl etsəydilər, onlar həm (basları) ustundə, həm də ayaqları altında olanlardan (goylərin və yerin ne’mətlərindən) yeyərdilər. Onlar arasında mo’tədil (islam dininə qarsı hec bir ədavət bəsləməyib onun muqəddəsliyini e’tiraf edən) bir camaat vardır. Lakin onların coxusunun gorduyu islər necə də pisdir

Ya Peygəmbər! Rəbbin tərəfindən sənə nazil ediləni (Qur’anı) təblig et. Əgər (bunu) etməsən, (Allahın) risalətini (sənə həvalə etdiyik elcilik, peygəmbərlik vəzifəsini) yerinə yetirmis olmazsan. Allah səni insanlardan qoruyacaq. Həqiqətən, Allah kafir camaatı duz yola yonəltməz

De: “Ey kitab əhli! Tovrata, Incil və Rəbbiniz tərəfindən sizə nazil edilmis olana (Qur’ana) duzgun əməl etmədikcə, siz (Allah yanında məqbul, dini baxımdan dogru olan) hec bir sey uzərində deyilsiniz. Rəbbin tərəfindən sənə nazil edilən (Qur’an) onlardan bir coxunun yalnız azgınlıgını və kufrunu artıracaqdır. Elə isə kafir tayfanın halına acıma

Subhəsiz ki, iman gətirənlərdən, yəhudilərdən, sabiilərdən və xacpərəstlərdən Allaha və axirət gununə inanıb yaxsı is gorənlərin hec bir qorxusu yoxdur və onlar qəm-qussə də gorməzlər

Biz Israil ogullarından əhd almıs, onlara peygəmbərlər gondərmisdik. Hər dəfə bir peygəmbər onlara urəklərinə yatmayan bir hokm gətirdikdə (həmin peygəmbərlərin) bir qismini yalancı hesab edər, bir qismini də oldurərdilər

Və elə hesab edərdilər ki, (bunun muqabilində ozlərinə) hec bir bəla uz verməyəcəkdir. Onlar kor və kar oldular. (Haqqı gorməkdən və esitməkdən aciz qaldılar). Sonra Allah onların tovbələrini qəbul etdi. Bundan sonra onların bir coxu yenə (haqqı) gorməz və esitməz oldu. Allah onların nə etdiklərini gorəndir

Subhəsiz ki: “Allah Məryəm oglu Məsihdir!” – deyənlər kafir oldular. Halbuki Məsih (Isa) belə demisdi: “Ey Israil ogulları! Mənim də, sizin də Rəbbiniz olan Allaha ibadət edin! Allaha sərik qosana Allah, subhəsiz ki, Cənnəti haram edər. Onun dusəcəyi yer Cəhənnəmdir. Zalımların hec bir koməkcisi yoxdur!”

“Allah ucun (uc ilahinin) ucuncusudur!” – deyənlər, əlbəttə, kafir olmuslar. Halbuki bir olan Allahdan basqa hec bir tanrı yoxdur. Əgər onlar dediklərinə son qoymasalar, onlardan kafir olanlara, subhəsiz ki, siddətli bir əzab uz verəcəkdir (toxunacaqdır)

Məgər onlar Allaha tovbə edib Ondan bagıslanmalarını istəməyəcəklər? Axı Allah bagıslayandır, rəhm edəndir

Məryəm oglu Məsih ancaq bir peygəmbərdir. Ondan əvvəl də peygəmbərlər gəlib getmisdir. Onun anası isə cox pak (Allahın hokmlərini sidq-urəkdən təsdiq edən) bir qadın idi. Onlardan hər ikisi (adi insanlar kimi) yemək yeyirdi. Gor Biz ayələri onlara necə basa salırıq, onlar (bu ayələrdən) gor necə uz cevirirlər

De: “Allahı qoyub sizə nə bir zərər, nə də bir xeyir verən seylərəmi ibadət edirsiniz? Halbuki Allah (hər seyi) esidəndir, biləndir!”

De: “Ey kitab əhli! Dininizdə haqsız yerə ifrata varmayın. Əvvəlcə yolunu azmıs, bir coxlarını da azdırmıs və dogru yoldan cıxmıs bir tayfanın nəfsinin istəklərinə uymayın!”

Israil ogullarından kafir olanlara həm Davudun, həm də Məryəm oglu Isanın dili ilə lə’nət oxundu. Bu onların usyan etmələrinə və həddi asmalarına gorə idi

Onlar etdikləri pis əməldən əl cəkmirdilər (və ya onlar bir-birini etdikləri pis əməldən cəkindirmirdilər). Onların gordukləri is necə də pis idi

Onların (kitab əhlinin) bir coxunun kafirlərlə dostluq etdiyini gorursən. Gor nəfslərinin əvvəlcədən onlar ucun hazırladıgı sey (kufr) necə pisdir ki, Allahın onlara qəzəbi tutmusdur. Onlar əbədi əzaba ducar olanlardır

Əgər onlar Allaha, Peygəmbərə və ona nazil olana inansaydılar, onları (kafirləri) ozlərinə dost tutmazdılar. Lakin onların coxu itaətdən cıxmıs fasiqdirlər

(Ya Rəsulum!) Yəhudiləri və musrikləri iman gətirənlərin ən pis dusməni, “Biz xacpərəstik”, - deyənləri isə onların ən yaxın dostu gorəcəksən. Bu onların (mo’minlərin) icində (bilikli, abid) kesis və rahiblərin olması və onların ozlərini yuxarı tutmalarına gorədir

Peygəmbərə nazil olanı dinlədikləri zaman haqqı bildikləri ucun onların gozlərinin yasla doldugunu gorursən. Onlar (belə) deyirlər: “Ey Rəbbimiz! Biz iman gətirdik, bizi (haqqa) sahid olanlarla bir yerə yaz

Rəbbimizin bizi əməlisaleh camaatla birlikdə (Cənnətə) daxil etməsini umdugumuz halda, biz nə ucun Allaha və bizə haqdan gələnə inanmayaq

Allah da bu sozlərinə gorə onlara (agacları) altından caylar axan cənnətlər əta etdi. Onlar orada əbədi qalacaqlar. Yaxsı islər gorənlərin mukafatı budur

Kafir olub ayələrimizi yalan hesab edənlər isə cəhənnəmlikdirlər

Ey iman gətirənlər! Allahın sizə halal buyurdugu pak ne’mətləri (ozunuzə) haram etməyin və həddi asmayın. Dogrudan da, Allah həddi asanları sevməz

Allahın sizə verdiyi ruzidən halal və təmiz olanını yeyin. Inandıgınız Allahdan qorxun

Allah sizi bilmədən (səhvən) icdiyiniz andlarınıza gorə cəzalandırmaz (məzəmmət, sorgu-sual etnəz), lakin (bilə-bilə və ya qəsdən) icdiyiniz andları (pozmaga) gorə cəzalandırar. Belə bir andın pozmagın kəffarəsi ailənizə yedirtdiyinizin orta hesabından on yoxsulu yedirdib doyurmaq, yaxud geyindirmək, yaxud da bir kolə azad etməkdir. Bunları etməyə imkanı olmayan səxs uc gun (dalbadal) oruc tutmalıdır. Bu, icdiyiniz andların kəffarəsidir. Bununla belə, andlarınızı qoruyun (onları pozmaqdan cəkinin). Allah ayələrini sizə belə izah edir ki, bəlkə, sukur edəsiniz

Ey iman gətirənlər! Sərab da (icki də), qumar da, butlər də, fal oxları da Seytan əməlindən olan murdar bir seydir. Bunlardan cəkinin ki, bəlkə, nicat tapasınız

Subhəsiz ki, Seytan icki və qumarla aranıza ədavət və kin salmaqdan və namaz qılmaqdan ayırmaq istər. Artıq bu isə son qoyacaqsınızmı

Allaha və Peygəmbərə itaət edin. Əgər (itaətdən) boyun qacırsanız, bilin ki, Peygəmbərimizin vəzifəsi yalnız acıq bir təbligdir (Qur’anı acıq-aydın təblig etməkdir)

Iman gətirib yaxsı islər gorənlərə pis əməllərdən cəkinib iman gətirdikləri, saleh əməllər etdikləri, sonra pis əməllərdən cəkinib iman gətirdikləri, sonra yenə də pis əməllərdən cəkinib yaxsı islər gordukləri təqdirdə, (haram edilməmisdən əvvəl) daddıqları (yeyib icdikləri) seylərdən otru gunah tutulmaz. Allah yaxsı is gorənləri sevər

Ey iman gətirənlər! Allah Ozunu gormədən (gizlində) Ondan qorxanları ayırd etmək (xalqa bildirmək) ucun sizi (ihramda ikən) əllərinizin və mizraqlarınızın cata biləcəyi (azacıq) bir ovla imtahan edəcəkdir. Bundan sonra həddi asanı (ov edəni) siddətli bir əzab gozləyir

Ey iman gətirənlər! Ihramda olarkən ovu (əti yeyilən heyvanları) oldurməyin. Sizdən ovu qəsdən oldurən hər bir kəsin boynuna cəza və ya kəffarə dusur. Onun cəzası icərinizdən olan iki ədələtli səxsin hokmu ilə oldurduyunə bənzər (onun qiymətinə bərabər) bir heyvanı Kə’bəyə catası (Kə’bənin yaxınlıgında kəsilib oradakı yoxsullara paylanacaq) qurban etmək, kəffarəsi isə, gorduyu isin zərərini, acısını dadsın deyə, (oldurduyu heyvanın dəyəri muqabilində) yoxsullara yedirtmək, yaxud ona bərabər (hərəsi ucun bir gun olmaq sərtilə yedirəcəyi yoxsulların sayı qədər) oruc tutmaqdır. Allah kecmisdə olanları bagıslamısdır. Hər kəs bundan sonra belə bir is gorsə, Allah ondan intiqam alar. Allah yenilməz quvvət sahibi, intiqam sahibidir

Sizin ucun bir dolanacaq vasitəsi olsun deyə, (ihramda ikən) dəniz ovu və onu yemək sizə də, yolculara (səfərdə olanlara) da halal edildi. Ihramda oldugunuz muddətdə isə quruda ov etmək sizə haram buyuruldu. Huzuruna toplanacagınız Allahdan qorxun

Allah Beytulhəram (muqəddəs ev) olan Kə’bəni haram ayı (zulhiccəni), (Kə’bəyə gətirilən) boyunları bagsız və baglı (boyunlarına nisan taxılmamıs və taxılmıs) qurbanları insanların (dini və dunyəvi islərinin) duzəlib sahmana dusməsi ucun bir yol muəyyən etdi. Bu ona gorədir ki, Allahın goylərdə və yerdə nə varsa (hamısını) bilməsini, ozu də Allahın hər seyi (layiqincə) bilən olmasını siz də biləsiniz

Bilin ki, Allahın əzabı siddətlidir və Allah bagıslayandır, rəhm edəndir

Peygəmbərin uzərinə dusən vəzifəsi ancaq (Allahın əmrlərini insanlara) təblig etməkdir. Allah uzə cıxartdıqlarınızı və gizlətdiklərinizi (hamısını) bilir

(Ya Rəsulum!) De: “(Ey insan!) Murdar (haram) seyin coxlugu xosuna gəlsə belə, murdarla təmiz (haramla halal) bir ola bilməz”. Ey agıl sahibləri, Allahdan qorxun ki, nicat tapasınız

Ey iman gətirənlər! Sizə bəlli olunca qanınızı qaraldacaq seylər barəsində sorusmayın. Əgər onlar haqqında Qur’an nazil edildikdə sorussanız, onlar sizə aydın olar. (Lakin pis vəziyyətdə qalar və kədərlənərsiniz). Allah onları (indiyə qədər verdiyiniz bu cur sualları) bagısladı. Allah bagıslayandır, həlimdir! (Bəndələrinə əzab verməkdə tələsən deyildir)

Sizdən əvvəl bir tayfa (belə luzumsuz seyləri) sorusmus, sonra da buna gorə (onlara aid olan hokmləri inkar edib yerinə yetirmədikləri ucun) kafir olmusdu

Bəhirə, saibə, vəsilə və haminin hec birisini Allah (sizin ucun muəyyən edib) qanuni buyurmamısdır. Lakin kafirlər Allaha qarsı yalan uydururlar. Onların (kafirlərə uyan camaatın) əksəriyyəti isə (bu cur iddiaların Allaha qarsı bohtan, iftira oldugunu) dərk etmirlər

Onlara: “Allahın nazil etdiyinə və Peygəmbərə tərəf gəlin!” – deyildiyi zaman: “Atalarımızın getdiyi yol bizə yetər”, - deyə cavab verirlər. Bəs ataları hec bir sey bilməyib dogru yolda deyildilərsə necə

Ey iman gətirənlər! Nəfslərinizi qorumaq sizin borcunuzdur. Siz dogru yolda olsanız, (haqq yoldan) azanlar sizə hec bir zərər yetirə bilməzlər. Hamınızın axır donusu Allahadır. Allah etdiyiniz əməllər barəsində sizə xəbər verəcəkdir

Ey iman gətirənlər! Sizlərdən hər hansı birinizi olum haqladıqda vəsiyyət vaxtı aranızdan iki ədalətli səxsi, səfərdə oldugunuz zaman basınıza olum musibəti gəldikdə isə ozunuzdən (musəlman) olmayan iki nəfəri sahid tutun. Əgər (bu qeyri-musəlman sahidlərin dogruluguna) subhə etsəniz, namazdan (əsr, ikindi namazından) sonra hər ikisini tutub saxlayın və onları: “Andımızı qohumlarımıza belə hec bir qiymətə satmarıq (qohumlarımızın lehinə belə yalandan səhadət vermərik) və Allahın sahidliyini gizlətmərik. Yoxsa, subhəsiz ki, gunahkarlardan olarıq”, - deyə Allaha and icdirin

Əgər onların (bu qeyri-musəlman sahidlərin yalan yerə and icmək və yalandan səhadət verməklə) gunah qazandıqları bəlli olsa, o zaman onların yerini (həmin sahidlər tərəfindən) haqsızlıga mə’ruz qalmıs (varislərdən olənə) daha yaxın (mirası almaga daha layiq) olan basqa iki nəfər tutar. Onlar: “Həqiqətən, bizim sahidliyimiz onların hər ikisinin sahidliyindən daha dogrudur. Biz (yalandan and icib) həddi asmadıq. Əks təqdirdə, biz subhəsiz ki, zalımlardan olarıq”,- deyə Allaha and icərlər

Bu (hokm) onların (əvvəlki sahidlərin) səhadəti oldugu kimi vermələri və andlarının sonradan basqa andlarla rədd edilməsindən qorxmaları ucun daha munasib bir usuldur. Allahdan qorxun və (Onu) esidin. Allah fasiq qovmu dogru yola yonəltməz

Allah peygəmbərləri toplayacagı gun (qiyamət gunu) belə buyuracaq: “(Ummətlərinizi Mənim əmrimə tabe olmaga də’vət etdiyiniz zaman) sizə nə cavab verildi?” Onlar isə (təvazokarlıq edib): “Biz hec bir sey bilmirik. Həqiqətən, qeybləri (gorunməyənləri) bilən ancaq Sənsən! – deyə cavab verəcəklər

(Ya Rəsulum!) Xatırla ki, o gun (qiyamət gunu) Allah (Isaya) belə buyuracaq: “Ya Məryəm oglu Isa! Sənə və anana ne’mətimi yadına sal. O zaman səni muqəddəs ruhla quvvətləndirmisdim. Sən besikdə olanda da, yetkin cagında da adamlarla danısırdın. Sənə kitabı (yazıb-oxumagı), hikməti, Tovratı və Incili oyrətmisdim. O zaman sən Mənim iznimlə palcıqdan qusa bənzər bir sey duzəldib ona ufururdun, o da Mənim iznimlə qus olurdu. Sən Mənim iznimlə anadangəlmə kora cə cuzamlı xəstəyə səfa verir və Mənim iznimlə oluləri (qəbirdən cıxardıb) dirildirdin. Sən Israil ogullarına acıq-askar mo’cuzələr gətirdiyin zaman Mən (onların bəlasını) səndən dəf etmisdim (səni oldurmək istədikdə onlara mane olmusdum). Onlardan kufrə batanlar isə belə demisdilər: “Bu, acıq-aydın sehrdən basqa bir sey deyildir!”

Xatırla ki, o zaman həvarilərə (Isanın on iki əshabəsinə): “Mənə və peygəmbərimə iman gətirin!” – deyə əmr etmisdim. Onlar isə: “Bizim (Sənə və peygəmbərinə) itaətkar kəslər olmagımıza sahid ol!” – deyə cavab vermisdilər

Onu da xatırla ki, o zaman həvarilər demisdilər: “Ya Məryəm oglu Isa! Rəbbin bizə goydən (yeməklə dolu) bir sufrə gondərə bilərmi? O (Isa):” Əgər mo’minsinizsə, Allahdan qorxun!” – demisdi

(Həvarilər) demisdilər: “Biz istəyirik ki, ondan yeyək, urəklərimiz sakit olsun, sənin bizə dogru dediyini bilək və ona (sufrənin goydən enməsi mo’cuzəsini gorməklə sənin peygəmbərliyinin həqiqiliyinə) sahidlik edənlərdən olaq”

Məryəm oglu Isa dedi: “Ya Allah, ey bizim Rəbbimiz! Bizə goydən bir sufrə nazil et ki, o bizim həm birincimiz, həm də axırıncımız (həm bizim, həm də bizdən sonra gələnlər) ucun bir bayram və Səndən (Sənin qudrətindən) bir mo’cuzə olsun. Bizə ruzi ver ki, Sən ruzi verənlərin ən yaxsısısan!”

Allah buyurdu: “Mən onu sizə, əlbəttə, nazil edərəm. Lakin ondan sonra sizlərdən kim kufrə dusərsə, ona aləmlərdə olanlardan (bəsər ovladından, zəmanə əhlindən) hec kəsə verməyəcəyim bir əzab verərəm!”

(Ya Rəsulum!) Xatırla ki, o zaman (qiyamət gunu) Allah belə buyuracaq: “Ya Məryəm oglu Isa! Sənmi insanlara: “Allahla yanası, məni və anamı da ozunuzə tanrı bilin!” – demisdin? “(Isa cavabında) deyəcək:” Sən pak və muqəddəssən! Haqqım catmayan bir seyi demək mənə yarasmaz. Əgər bunu mən demis olsaydım, Sən onu mutləq bilərdin. Sən mənim urəyimdə olan hər seyi bilirsən, mən isə Sənin zatından ola bilmərəm. Subhəsiz ki, qeybləri bilən ancaq Sənsən

Mən onlara yalnız Sənin mənə etdiyin əmri catdırıb belə demisəm: “Mənim də, sizin də Rəbbiniz olan Allaha ibadət edin!” Nə qədər ki, onların arasında idim, onlara sahid mən idim (onları belə nalayiq hərəkətlər etməyə qoymurdum). Sən məni (goyə qaldırıb dərgahına) qəbul etdikdən sonra onlara nəzarətci Ozun oldun. Yalnız Sən hər seyə sahidsən

Əgər onlara əzab versən, subhə yoxdur ki, onlar Sənin qullarındır. Əgər onları bagıslasan, yenə subhə yoxdur ki, Sən yenilməz quvvət sahibi, hikmət sahibisən” (Istədiyin bəndəyə əzab verməyə, istədiyini bagıslamaga və hər hansı bir məsələni həkimanə həll etməyə qadir olan ancaq Sənsən)

Allah buyurdu: “Bu (qiyamət gunu) elə bir gundur ki, duz danısanlara duzlukləri fayda verər. Onları (agacları) altından caylar axan cənnətlər gozləyir. Onlar orada əbədi qalacaqlar. Allah onlardan, onlar da Allahdan razıdırlar. Bu, (mo’minlər ucun) boyuk qurtulusdur (ugurdur)!”

Goylərin, yerin və onlarda olan hər seyin hokmu Allaha məxsusdur. Allah hər seyə qadirdir