Dagbani - Chapter 23 - Al-Muminun

Achiika! Ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli nya tarli

Bana n-nyɛ ninvuɣu shεba ban filindi bɛ maŋ’ (n-tiri Naawuni) bɛ jiŋli ni

Ni ninvuɣu shεba ban lebri biriti ka chɛ yεltɔɣakaha

Ni ninvuɣu shεba ban tiri zaka

Ni ninvuɣu shεba ban guri bɛ tooni (ka chɛ zina niŋbu)

Naɣila ni bɛ paɣaba, bee bɛ sulinsi, tɔ! Achiika! Bannim’ maa pala bɛ ni galindi shεba

Dinzuɣu, ŋun ti bo din pa dimbɔŋɔ- nim’ maa nyaaŋa, tɔ! Bannim’ maa nyɛla ninvuɣu shεba ban kpahi yεɣi

Ni ninvuɣu shεba ban guri bɛ daamaananim’ mini bɛ daalikauli

Ni ninvuɣu shεba ban guri bɛ jiŋli

Bannim’ maa n-nyɛ falidiriba

Bana n-nyɛ ninvuɣu shεba ban yɛn ti di Firdausi Daalizanda fali, ka bɛ nyɛla ban yɛn ti kpalim di puuni

Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) namla ninsala (Annabi Adam) ka o pilli nyɛ yεɣiri

Din nyaaŋa ka Ti zali o (Adam bia) ka o nyɛla maniyyi (dablim kom), ka di be bɛhigu shee din nyɛ suhudoo shee

Din nyaaŋa, ka Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ dablim kom maa n-nam ʒitalli, ka zaŋ ʒitalli maa n-nam nimkpilli, ka zaŋ nimkpilli maa n-nam din nyaaŋa ka Ti nam o ka o nyɛla koba, ka zaŋ mimdi n-limsi koba maa, binnamdi shɛli. Dinzuɣu, Naawuni so Ŋun mi nambu n-gari sokam maa nam tibgiya

Di nyaaŋa, achiika! Yi nyɛla ban yɛn kpi

Din nyaaŋa, achiika! Yi nyɛla bɛ ni yɛn ti yiɣisi shεba Zaadali

Yaha! Achiika! Ti namla sagbana ayɔpoin yi zuɣusaa. Ti mi pala ban tamdi binnamda yεla

Ka Ti siɣisi kom na zuɣsaa ni Ti ni bɔri li shɛm tariga, ka chɛ ka di ʒini tiŋgbani ni. Yaha! Achiika! Ti nyɛla ban yɛn tooi vuui li (ka chɛn ya)

Ka Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ li yihi Dobino mini Inabi (sinsaba) puri n-tin ya, ka di puuni mali binwola pam, ka yi nyɛla ban diri di puuni

N-ti pahi ti’ shεli din bindi Sainaa’a zoli zuɣu, 1 (dina n-nyɛ Zaituun), ka di yihiri kpaʒεrim mini kpa’ shɛli din duɣiri ʒεri na, domin ban diri li zuɣu

Yaha! Achiika! Yi mali kpahimbu n-zaŋ chaŋ yiŋbiŋkobri polo, ka Ti mali din be bɛ puya ni (bihim) n-nyuhiri ya. Yaha! Yi mali anfaani binyɛra pam bɛ puuni, ka ŋubri di puuni shεŋa

Yaha! Bɛ (biŋkobri maa) mini ŋarim zuɣu ka bɛ ʒiri ya

Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa tim Annabi Nuhu n-zaŋ chaŋ o niriba sani, ka o ti yεli: “Yaa yinim’ n niriba! Jεmmi ya Naawuni, yi ka Duuma so naɣila Ŋuna. Di ni bɔŋɔ, yi ku zo Naawuni?”

Ka asanzanim’ ban niŋ chɛfuritali o niriba puuni yεli: “Ŋumbɔŋɔ pala so naɣila ninsala yi tatabo, ka o bɔri ni o tibgi o maŋ’ yi zuɣu. Yaha! Naawuni yi di bɔra, o naan siɣisi Malaaikanim’ na, tinim’ na ʒin wum ŋɔ maa ti banim’ ban pun gari maa (ʒɛmana) puuni.”

O pala so m-pahila ninvuɣu so ŋun kpe yinyεri. Dinzuɣu, ʒinimi ya n-guhi o hali ni saha bɛla

Ka o (Annabi Nuhu) yεli: “Yaa n Duuma (Naawuni)! Tim ma nasara, dama bɛ labsi ʒiri niŋ n noli ni.”

Dinzuɣu, ka Ti (Tinim’ Naawuni) tim ni wahayi o sani (ka yεli): “Kpɛm ŋarim ni Ti (Tinim’ Naawuni) gulibu mini Ti tuuntali, di yi ti niŋ ka Ti zaligu maa kana, ka tiŋgbani puhi ni kom na, tɔ! Nyini zaŋmi biŋkɔbgu kam balibu buyi (doo ni paɣa) n-kpɛhi di puuni, n-ti pahi a malgu, naɣila Ti zaligu ni yɛn di so bɛ puuni. Yaha! Miri ka a yεli ma yεltɔɣa shɛli n-zaŋ chaŋ ninvuɣu shεba ban di zualinsi maa polo, achiika! Bɛ nyɛla kom ni yɛn di shεba.”

Dinzuɣu (yaa nyini Nuhu)! A mini ninvuɣu shεba ban pahi a zuɣu maa yi ti kpe ŋarim maa puuni, tɔ! Nyini yεlima: “Paɣibu balibu kam niŋ tabata n-ti Naawuni so Ŋun gu ti ka chɛ ninvuɣu shεba ban nyɛ zualindiriba maa.”

Yaha! Yεlima: “Yaa n Duuma (Naawuni)! Sheemi ma alibarika sheebu shee, dama nyini n-nyɛ Ŋun gari ban kam mali sheebu shee.”

Achiika! Ŋɔ maa puuni mali kpahimbu, achiika! Ti nyɛla ban dahinda (ninsalinima)

Di nyaaŋa, ka Ti (Tinim’ Naawuni) nam ninvuɣu shεba dabam bɛ nyaaŋa

Ka asanzanim’ ban niŋ chɛfuritali, ka labsi Chiyaama laɣimbu ʒiri o niriba puuni maa naan yεli, ka di nyɛla Ti ti bala ni’ima kam Dunia biɛhigu puuni: “Ŋumbɔŋɔ pala so m-pahila ninsala yi tatabo, ka o diri yi ni diri shɛli, ka nyuri yi ni nyuri shɛli puuni.”

“Yaha! Achiika! Yi yi doli ninsala yi tatabo, achiika! Yi nyɛla ninvuɣu shɛba ban kɔhilu.”

“Di ni bɔŋɔ, o gbaari yala alikauli kadama yi yi ti kpi, ka leei taŋkpaɣu mini koba, yi nyɛla bɛ ni yɛn ti yihi shεba na yi gbala ni?”

Bɛ ni gbaari ya alikauli shɛli maa niŋ katiŋa

“Di pala shɛli m-pahila ti Dunia biεhigu ŋɔ maa ka ti kpira, ka be ti bɛhigu ni. Yaha! Ti pala bɛ ni yɛn ti yiɣisi shεba.”

“O pala so m-pahila ninsala, ka o ŋma ʒiri m-pa Naawuni. Yaha! Tinim’ pala ban yɛn ti yεlimaŋli.”

Ka o (Annabi Hudu) yεli: “Yaa n Duuma (Naawuni)! Tim ma nasara, dama bɛ labsi ma ʒirilana.”

Ka O (Naawuni) yεli: “Di chɛ bɛla, bɛ ni leei ban yoli tεm.”

Ka tahigu gbaai ba ni yεlimaŋli, ka Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ ba leei kamani saamokura la. Dinzuɣu, Naawuni nambɔzɔbo niŋ katiŋ’ ka chɛ ninvuɣu shεba ban nyɛ zualindiriba

Din nyaaŋa ka Ti (Tinim’ Naawuni) lahi nam tiŋŋgbani shɛŋa bɛ nyaaŋa

Tiŋgbani shεli hallaka niŋbu saha bi daŋsira, bɛ mi bi naɣisira

Din nyaaŋa, ka Ti (Tinim’ Naawuni) tim Ti tuumba na, ka bɛ kuli tuɣi taba, saha shεli kam ka tiŋgbani shɛli nim tumo ti kaba na, ka bɛ labsi o ʒirilana, dinzuɣu ka Ti niŋ ba hallaka m-pa taba zuɣu, ka zaŋ ba leei lahibaya. Dinzuɣu, Naawuni nambɔzɔbo niŋ katiŋ’ ka chɛ ninvuɣu shεba ban bi tiri yεlimaŋli

Din nyaaŋa, ka Ti (Tinim’ Naawuni) tim Annabi Musa mini o mabia Haruna ni Ti aayanima, n-ti pahi daliri din be polo ni

N-zaŋ chaŋ Fir’auna mini o kpambaliba sani, ka bɛ ti tibgi bɛ maŋ’ ka leei ninvuɣu shεba ban kpahi yεɣi

Ka bɛ naan yεli: “Di ni bɔŋɔ, ti yɛn tila yεlimaŋli ni niriba ayi ban nyɛ ti tatabonima, ka bɛ niriba nyɛla ban jɛmdi ti?”

Ka bɛ labsi bɛ niriba ayi maa ʒirinima, ka pahi ninvuɣu shεba ban niŋ hallaka puuni

Yaha! Achiika! Ti daa ti Annabi Musa litaafi (n-zaŋ chaŋ o niriba sani), kadama achiika! Bɛ nyɛla ban yɛn dolsi

Ka Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ Mariam bia (Annabi Issa) mini o ma ka bɛ nyɛ alaama shɛli (n-ti Dunianima), ka laɣim ba n-zaŋ chaŋ tiŋgbani shεli ni din du (Baitul Mukaddas), 1 ka mali suhudoo, ni kobilnina

“Yaa yinim’ tuumba! Dim ya bindirsuma, ka tum ya tuunvεlli, achiika! N (Mani Naawuni) nyɛla Baŋda ni yi tuuntumsa.”

Yaha! Achiika! Yi daadiini ŋɔ maa (Muslinsi daadiini) nyɛla adiini yini. Yaha! Mani (Naawuni) n-nyɛ yi Duuma, dinzuɣu zom ya Ma

Ka bɛ woli woli bɛ daadiini bɛ suusuuni, ka salo kam niŋdi suhupiɛlli ni din be bɛ sani

Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Chεli ba bɛ birginsim puuni hali ni saha bɛla

Di ni bɔŋɔ, bɛ (chεfurinim’) tεhirimi ni arzichi mini bihi shεba Ti (Tinim’ Naawuni) ni pahiri ba (Dunia puuni ŋɔ) maa nyɛla shɛli zuɣu

Ti (Tinim’ Naawuni) niŋdi ba la yomyom viɛnyɛla kam puuni. Chɛli gba! Bɛ bi mi (ni Ti teerila mia bahiri ba, ni Ti ti gbaai ba Chiyaama)

Achiika! Ninvuɣu shεba ban filindi bɛ maŋ’ domin bɛ Duuma (Naawuni) dabεm zuɣu

Ni ninvuɣu shεba ban tiri yεlimaŋli ni bɛ Duuma (Naawuni) aayanima

Ni ninvuɣu shεba ban bi laɣindi bɛ Duuma (Naawuni) ni shɛli jεmda

Ni ninvuɣu shεba ban tiri bɛ ni ti shɛli, ka bɛ suhiri nyɛ din zɔri dabiɛm kadama bɛ Duuma (Naawuni) sani ka bɛ yɛn ti labi

Bannim’ maa niŋdila yomyom’ ni tuunviεla tumbu, ka nyɛla ban kpaɣiri taba ni dina (tuunviɛla maa)

Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) bi niŋdi nyεvuli shεli talahi, naɣila din ni tooi shεli. Ti mi mali litaafi shεli din yεri ni yεlimaŋli, bɛ mi ti ku di ba (bɛ ninsalinim’) zualinsi

Chɛli gba! Bɛ (chεfurinim’) suhiri be ʒilinsi ni ni ŋɔ (Alkur’aani) maa, ka lahi mali tuun’ shεŋa din pa li, ka bɛ nyɛla ban tumdi li

Hali ni Ti (Tinim’ Naawuni) yi ti gbaai bɛ ninvuɣu asanzanim’ ni azaaba, dinsaha maa ka a yɛn nya ka bɛ duhiri bɛ kukoya (m-bɔri sɔŋsim)

(Ka Naawuni yεli ba): “Zuŋɔ, di duhiri ya yi yee, yi pala bɛ ni yɛn sɔŋ shεba Ti (Tinim’ Naawuni) sani

Achiika! Bɛ daa karindi N aaya- nima n-tiri ya, ka yi nyɛla ban labri yi napoŋboba zuɣu

Ka nyɛla ban tibgi yi maŋ’ ni dina, ka tɔɣisiri yεltɔɣa yoya n-zaŋ chaŋ di (Alkur’aani) polo yuŋ kam

Di ni bɔŋɔ, bɛ (Maka chεfurinim’) bɛ kpahindila yɛltɔɣali (Alkur’aani) ŋɔ maa, bee din kaba na maa daa bi ka bɛ banim’ ban daŋ tooni maa na

Bee bɛ bi baŋla bɛ tumo maa (Annabi Muhammadu), ka dinzuɣu chɛ ka bɛ zaɣisiri o

Bee bɛ yεrimi ni yinyεri m-kpe o? Chɛli gba! O ka ba mi na ni yεlimaŋli, ka bɛ pam mi nyɛla ban je yεlimaŋli

Yaha! Yεlimaŋli (Alkur’aani) yi di doli bɛ suhuyurlim, achiika! Sagbana mini tiŋgbani ni din kam be di puuni naan saɣim. Chɛli gba! Ti kaba mi na ni bɛ teebu (Alkur’aani). Amaa! Ka bɛ (Larbunim’) nyɛla ban lebri biriti ka chɛ bɛ teebu maa

(Yaa nyini Annabi)! Bee a bɔhiri ba la farku shεli? Dinzuɣu a Duuma (Naawuni) sanyoo n-gari. Yaha! Ŋuna n-gari ŋun kam tiri arzichi

Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Achiika! A nyɛla ŋun boondi ba n-zaŋ chaŋ sochibga

Yaha! Achiika! Ninvuɣu shεba ban bi ti Chiyaama yεlimaŋli maa nyɛla ban ŋmaɣiri ka chεri sochibga

Yaha! Hali Ti (Tinim’ Naawuni) yi zo bɛ (Maka chεfurinim’) nambɔɣu, ka vuui biɛrim (kum ni sanzali) shεli din paai ba ŋɔ maa, tɔ! Bɛ naan lahi zilgi bɛ kpeeyi maa ni, ka nyɛla ban birinda

Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) N-gbaai ba ni azaaba, amaa! Bɛ bi siɣisi bɛ maŋa n-ti bɛ Duuma (Naawuni), bɛ mi bɛ filindi bɛ maŋa

Hali ni saha shɛli Ti (Tinim’ Naawuni) yi ti yooi dindo’ shεli bahi ba ka di nyɛ azaabakpeeni dindoli, dinsaha ka a yɛn nya ba, ka bɛ nyɛla ban yihiri tamaha ni Naawuni nambɔzɔbo

Yaha! Ŋuna (Naawuni) N-nam wumbu ni nyεbu n-ti pahi haŋkaya n-tin ya, amaa! Biɛla ka yi (ninsalinim’) paɣira

Yaha! Ŋuna (Naawuni) n-nyɛ Ŋun nam ya tiŋgbani yaaŋa zuɣu na. Yaha! O sani ka bɛ yɛn ti laɣim ya (Zaadali)

Yaha! Ŋuna (Naawuni) n-nyɛ Ŋun neeri ka kura. Yaha! Ŋuna n-su yuŋ ni wuntaŋni taɣibu. Di ni bɔŋɔ, yi ku niŋ haŋkali

Chɛli gba! Bɛ yεlila ban daa daŋ tooni maa ni daa yεli shεm maa ŋmali

Ka bɛ naan yεli: “Di ni bɔŋɔ, ti yi kpi ka leei taŋkpaɣu mini koba. Di ni- bɔŋɔ, ti nyɛla bɛ ni yɛn ti yiɣisi ninvuɣu shεba?”

“Achiika! Bɛ daa pun niŋ ti mini ti banim’ alikauli ŋɔ maa tatabo, dinzuɣu ŋɔ (Alkur’aani) maa pa shεli m-pahila kurumbuninim’ salima.”

(Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Ŋuni n-leei su tiŋgbani ni din be di puuni, yi yi nyɛla ninvuɣu shεba ban mi

Ni baalim, bɛ (Maka chεfurnim’) ni yεli: “Naawuni n-nyɛ Ŋun su li,” tɔ! Yεlima: “Di ni bɔŋɔ, yi ku niŋ tεha?”

(Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Ŋuni n-leei nyɛ sagbana ayɔpɔin ni Al’arshi shεli din galsila Duuma?”

Ni baalim, bɛ ni yεli: “Naawuni n- nyɛ Ŋun su li,” tɔ! Yεlima: “Di ni bɔŋɔ, yi ku zo Naawuni?”

Yεlima: “Ŋuni nuuni ka binshɛɣu kam yiko be, ka O lahi nyɛ Ŋun gura, amaa! Bɛ bi bɔri gulibu so sani O zuɣu, yi yi nyɛla ninvuɣu shɛba ban mi?”

Ni baalim, bɛ (Maka chεfurnim’) ni yεli: “Di bela Naawuni sani.” Yεlima: “Ka wula ka bɛ ŋmalgiri ya ka chε yεlimaŋli?”

Chɛli gba! Ti (Tinim’ Naawuni) ka ba mi na ni yεlimaŋli, amaa! Ka bɛ nyɛla ʒirinim’ ni achiika

Naawuni bɛ gbibi so ka o nyɛ bia, duuma so mi kani m-pahi O zuɣu, (di yi di nyɛ lala), duuma kam naan zaŋ o ni nam shɛli n-chaŋ. Yaha! Bɛ (duuma- nim’ maa) shεba naan bɔri ni bɛ du m- ba taba. Dinzuɣu, Naawuni nam niŋ kasi ka chɛ yi ni mali O ŋmahindi shɛli maa

Ŋuna m mi din sɔɣi, ni din be polo ni, O nam duya ka chɛ bɛ ni laɣindi O mini binyɛri shɛŋa jεmdi maa

(Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Yaa n Duuma Naawuni! A yi ni wuhi ma bɛ ni niŋdi ba shɛli (azaaba) daalikauli maa (Dunia ŋɔ).”

“Yaa n Duuma (Naawuni)! Di zaŋ ma niŋ zualindiriba puuni.”

Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) nyɛla ban yɛn tooi chɛ ka a nya Ti ni niŋdi ba shɛli (azaaba) daalikauli maa

(Yaa nyini Annabi)! “Zaŋmi din vεla n-taɣi din be. Ti (Tinim’ Naawuni) mi bɛ ni buɣisiri shɛli maa.”

Yaha! Yεlima: “Yaa n Duuma Naawuni! M-bɔri taɣibu a sani ni shintana ti zaŋ din be niŋ n suhi ni.”

“Yaha! M-bɔri taɣibu A sani ni bɛ (shintana) ti miri ma.”

Hali ni saha shεli kum ni yɛn ti kana bɛ (shintana maa) puuni zaɣiyino kam, ka o yεli: “Yaa n Duuma! Labsim ya ma (Dunia puuni).”

“Achiika! N-nyɛla ŋun yɛn tum tuunvεlli n-ni chɛ shɛli puuni. Chɛli gba! Di nyɛla yεltɔɣili ka o yεli li, ka saɣili be bɛ nyaaŋa (n-taɣi bɛ mini Dunia sunsuuni), hali ni dabsi’ shεli bɛ ni yɛn ti yiɣisi ba (Zaadali)

Dinzuɣu, bɛ (Malaaika) yi ti piεbsi kikaa ni, tɔ! Dɔɣim ti bi lahi yɛn be bɛ (ninsalinim’) suusuuni, bɛ mi ti bi yɛn bɔhiri taba yεla

Dinzuɣu, ŋun binzahindigu ti niŋ timsim (ni tuunviɛla), tɔ! Bannim’ maa n-nyɛ ninvuɣu shεba ban nya tarli. tuumviɛla), tɔ! Bannim’ maa n-nyɛ

Yaha! Ŋun binzahindigu ti filiŋ (ni ninvuɣu shεba ban niŋ bɛ maŋ’ ashaara, ka nyɛla ban yɛn ti kpalim ʒahannama puuni)

Ka buɣum diri bɛ nina, ka bɛ nyɛla ban namgbanpiba cheecheei

(Ka Naawuni yɛli)! Di ni bɔŋɔ, bɛ daa bi karindi ya N aayanima, ka yi nyɛla ban labsiri li ʒiri

Ka bɛ (chεfurinim’) yεli: “Yaa ti Duuma (Naawuni)! Ti zuɣubetali n-daa nyεŋ ti. Yaha! Ti daa nyɛla ninvuɣu shεba ban bɔrigi.”

Yaa ti Duuma (Naawuni)! Yihimi ti di (buɣum maa) puuni, ti yi ti lahi tum din be, tɔ! Achiika! Ti nyɛla zualin- diriba.”

Ka O (Naawuni) yεli: “Kpalimmi ya ka nyɛla ban filiŋ di (buɣum maa) puuni, ka miri ya ka yi yɛli ma yɛltɔɣa shεli.”

“Achiika! Zamaatu shɛba n daba puuni daa nyɛla ban yεra: Yaa ti Duuma Naawuni! Ti ti yεlimaŋli, dinzuɣu, chεli paŋ ti, ka zo ti nambɔɣu, nyini n-nyɛ Ŋun gari ŋun kam zɔri nambɔɣu.”

Ka yi (chεfurnim’) gbibi ba ni ansarsi, hali ka bɛ zuɣu ti chɛ ka yi tam N (Mani Naawuni) yεla teebu. Yaha! Yi daa nyɛla ban lari ba (Dunia puuni)

Achiika! Zuŋɔ, N (Mani Naawuni) yo bala samli ni suɣulo shεli bɛ ni daa niŋ maa, achiika! Bana n-nyɛ ninvuɣu shεba ban nyɛ tarli

Ka O (Naawuni) yɛli: “Yuma ala ka yi (buɣum bihi) daa ʒini tiŋgbani yaaŋa zuɣu?”

Ka bɛ yεli: “Ti ʒinila dahinyini (Dunia puuni), bee dabsili pirgili, dinzuɣu, bɔhimi ninvuɣu shεba ban maandi laasabu.”

Ka O (Naawuni) yεli: “Yi daa bi ʒini (Dunia puuni) naɣila bɛla, yi yi daa nyɛla ninvuɣu shεba ban mi.”

“Di ni bɔŋɔ, yi (ninsalinim’) tεhimi ni achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) nam ya mi ka di nyɛla kpεrigu zuɣu, ka (tɛhi) ni bɛ ku lahi labsi ya na Ti sani?”

Dinzuɣu, Naawuni nam duya, Ŋuna n-nyɛ yεlimaŋli Naa, duuma jεmdigu n-kani ni yεlimaŋli naɣila Ŋuna, Al-arshi shɛli din galsila Duuma

Yaha! Ŋun ti jεm shɛli m-pahi Naawuni zuɣu, tɔ! O ka daliri shεli, dinzuɣu o saliya karibu be O Duuma (Naawuni) sani. Achiika! Chεfurinim’ ti ku tilgi (Zaadali)

(Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Yaa n Duuma (Naawuni)! Chεli paŋ, ka zo nambɔɣu. Yaha! Nyini n-nyε Ŋun gari ban zɔri nambɔɣu