Dagbani - Chapter 68 - Al-Qalam

Nuun (N). [Bachi gaŋ ŋɔ maa wuhirimi ni Alkur’aani nyɛla Muɣujizah (lahiʒibsi din ka ŋmali), dama so ʒi di gbinni naɣila Naawuni]. M (Mani Naawuni) Po alkalmi, ni bɛ (Malaaikanim’) ni sabri shɛli

(Yaa nyini Annabi)! A pala yinyaa domin a Duuma (Naawuni) ni ti a yolsigu shεli maa zuɣu

Yaha! Achiika! A mali sanyo’ shɛli (laara) din ka ŋmaabu

(Yaa nyini Annabi)! Achiika! A nyɛla Ŋun be hali shεŋa din gahim zuɣu

Dinzuɣu ni baalim, a ni ti nya, ka bɛ (Maka chεfurinim’) gba nya

Yi puuni ŋuni n-leei nyɛ yinyaa

Achiika! A Duuma (Naawuni) mi ninvuɣu so ŋun bɔrgi ka chɛ O soli, ka lahi mi ninvuɣu shεba ban dolsi

Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Di doli ninvuɣu shεba ban labsiri (Alkur’aani) ʒiri maa

Bɛ (Maka chεfurinim’ maa) di bɔri mi ni a balgi yεla pam n-ti ba, ka bɛ gba balgi yεla n-ti a

(Yaha! Yaa nyini Annabi)! Di doli ŋun kam pɔri Naawuni yiriŋ, ka nyɛ ŋun filiŋ

Ŋun zuri niriba nyaaŋa, ka chani ni tuɣuligu

Ŋun mɔŋdi alheeri, ka kpahiri yεɣira, ka zooi Naawuni taali ni kpɛbu

Ŋun nyɛ suhukuŋ lana, din nyaaŋa, ka o pa halali bia

Domin o nyɛ bundana, ka mali bihi zuɣu

Bɛ yi ti karindi Ti (Tinim’ Naawuni) aayanima n-tiri o, ka o yεli: “Ŋɔ maa nyɛla kurumbuni nima salima.”

Ni baalim, Ti (Tinim’ Naawuni) ni ti o dalinli o nyee zuɣu

Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) dahim ba mi kamani Ti ni daa dahim pukpariba la shεm, saha shεli bɛ ni daa po Naawuni kadama bɛ ni daŋ yibu chaŋ ti yihi bɛ puu ni bindira Asibaasi

Ka bi yɛli ni Naawuni yi saɣi

Ka buɣum yi a Duuma sani na n-ti tuui gili li (puu maa), ka bɛ nyɛla ban na be gom ni

Ka di (puu maa sabgi) leei ka yuŋ la

(Ka naan yεra): “Daŋmi ya yibu n-chaŋ yi puuni, yinim’ deei yi nyɛla ban yɛn yi yihi bindira (ni viεnyεla).”

Ka bɛ chaŋ (puu maa ni), ka nyɛla ban sɔɣiri gbaari saawɔra

(Ka yɛra): “Zuŋɔ di chɛn ya ka faralana so kpe na (puu ŋɔ ni) n-ti pahi yi zuɣu.”

Ka bɛ daŋ yibu chaŋ ni bɛm niya, ka nyɛla ban kuundi bɛ yiko

Saha shεli bɛ ni paai ti nya li (ka buɣum di li), ka bɛ yεli: “Achiika! Ti nyɛla ninvuɣu shεba ban bɔrgi.”

“Chɛli gba! Ti nyɛla ninvuɣu shεba bɛ (Naawuni) ni mɔŋ bindirigu.”

Ka bɛ puuni ŋun gari bɛ zaa haŋkali yεli: “M-bi yεli ya ni di tuya ni yi niŋ Naawuni kasi (ka chɛ biɛm niŋbu)?”

Ka bɛ yεli: “Ti Duuma (Naawuni) nam niŋ kasi, achiika! Ti daa shiri nyɛla zualindiriba.”

Ka bɛ puuni shεba ŋmalgi n-galindi taba

Ka bɛ yεli: “Yaa ni ti daashaara, achiika! Ti shiri nyɛla ban kpahi yεɣi tariga.”

“Di yi pa shɛli ka ti Duuma taɣi ti din gari li, achiika! Tinim’ nyɛla ban niŋdi kore n-zaŋ chaŋ ti Duuma (Naawuni) sani.”

Lala n-nyɛ azaaba shɛli Ti ni daa niŋ ba, amaa! Chiyaama daazaaba n-galsi gari lala, bɛ yi di nyɛla ninvuɣu shεba ban mi

Achiika! Wuntizɔriba mali ni’ima Daalizanda bɛ Duuma (Naawuni) sani

Di ni bɔŋɔ, Ti (Tinim’ Naawuni) ni zaŋ ban zaŋ bɛ maŋ’ zaasa n-ti Naawuni (Muslinnima) ka ŋmani bibiɛhi

Bo n-leei mali ya, wula ka yi niŋdi fukumsi shɛli dimbɔŋɔ maa

Bee yi malila litaafi shɛli (din yi Naawuni sani na), ka di nyɛ yi ni karindi shɛli puuni

Ka dinzuɣu chɛ ka yi piiri fukumsi shɛli yi ni bɔra

Bee yi malila alikauli shɛli din ʒɛ talahi Ti zuɣu hali ni Zaadali, ka di shiri nyɛla yi ni kuli bɔri shεli ka bɛ yɛn ti zaŋ niŋ ya fukumsi

(Yaa nyini Annabi)! Bɔhimi ba, bɛ puuni ŋuni n-leei yɛn tooi zani ti lala (fukumsi) maa

Bee bɛ malila duuma shεba ban pahi Naawuni zuɣu? Tɔ! Bɛ zaŋmi bɛ duumanim’ maa na, bɛ yi shiri nyɛla yεlimaŋli nima

Dabsi’ shεli bɛ ni yɛn ti kahi ka chɛ bee, ka bɛ boli ba (ninsalinim’) ni bɛ ti niŋ suzuuda (bε ti ŋmε gbiεɣu n-ti Naawuni), ka bɛ kɔŋ li niŋbu

Ka bɛ nina ba tiŋgbani ni, ka filiŋ ŋari ba, achiika! Bɛ daa nyɛla bɛ ni boondi shεba (Dunia puuni) ni bɛ ti niŋ suzuuda, ka bɛ nyɛla ban mali alaafee (ka zaɣisi li)

Dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Chεli Ma (Mani Naawuni) ni ninvuɣu so ŋun labsi yεltɔɣa (Alkur’aani) ŋɔ maa ʒiri, Ni baalim, Ti (Tinim’ Naawuni) ni gbaai ba luɣushεli polo bɛ ni bɛ mi

Yaha! N (Mani Naawuni) naɣisiri mi n-tiri ba, achiika! N nabiεri nyɛla din kpεma

(Yaa nyini Annabi)! Bee a bɔhiri ba la sanyo’ shεli, ka dinzuɣu chɛ ka samli maa niŋ timsim n-ti ba

Bee bɛ malila din sɔɣi baŋsim, ka bɛ ni tooi sabi li (ka mali li ŋmɛri namgbankpeeni)

Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Niŋmi suɣulo ni a Duuma (Naawuni) zaligu, ka miri ka a ti leei kamani zahimlana (Annabi Yinusa), saha shεli o ni daa suhi o Duuma, ka nyɛla ŋun puuni pali ni suhusaɣiŋgu

Di yi di pala o Duuma (Naawuni) yolsigu n-daa paagi o zuɣu, tɔ! Bɛ naan zaŋ o labi tiŋgbani kuŋ ni na, ka o leei bɛ ni galindi ninvuɣu so

Ka o Duuma (Naawuni) gahim o, ka zaŋ o niŋ ninvuɣu suma ni

Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Achiika! Ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali maa di chɛ biεla ni bɛ ʒi a luhi tiŋgbani ni ni bɛ yuligu, saha shεli bɛ ni daa wum teebu (Alkur’aani), ka bɛ naan yεra: “Achiika! O nyɛla yinyaa.”

Di mi pa shɛli naɣila teebu n-nyɛ li zaŋ ti binnamda