خداوند کسی است که آسمانها را بدون ستونهایی که آنها را ببینید برافراشت، سپس بر عرش استیلاء یافت، و خورشید و ماه را رام کرد که هر یک تا زمانی معین، سیر میکند [همو] کار [و بار جهان] را تدبیر میکند و آیات [خویش] را روشن بیان میدارد، باشد که شما به لقای پروردگارتان یقین پیدا کنید
و او کسی است که زمین را گسترد و در آن کوهها و رودهایی پدید آورد، و در آن از هربار و بری زوجی دوگانه آفرید، شب را به روز [و روز را به شب] میپوشاند، بیگمان در این برای اندیشهوران مایههای عبرت است
و در زمین کرتهایی است نزدیک به هم و باغهایی از [درختان] انگور و کشتها [ی گوناگون] و خرما، همانند و ناهمانند، که همه به یک آب آبیاری میشوند و میوههای بعضی را از بعضی دیگر برتر ساختهایم، بیگمان در این برای خردورزان مایههای عبرت است
و اگر عجب کنی، سخن ایشان عجیب[تر] است [که میگویند] آیا آنگاه که خاک شدیم، آیا به آفرینش تازهای در میآییم؟ اینان کسانیاند که به پروردگارشان کفرورزیدهاند و هم اینانند که [در قیامت و در دوزخ] در گردنهایشان غل و بندهاست، و اینان دوزخیاند و جاودانه در آنند
و از تو به [شدت و] شتاب بدی [عذاب] را پیش از نیکی [آمرزش] میطلبند، و حال آنکه پیش از آنها [رسم] عقوبتها [ی الهی] برقرار بوده است، و بیگمان پروردگارت بر مردمان با وجود ستمشان آمرزنده است، و بیگمان پروردگارت سخت کیفر است
او [آدمی] را فرشتگانی پیایند، در پیش و پشت او هستند که او را به امر الهی نگهبانی میکنند، بیگمان خداوند آنچه قومی دارند دگرگون نکند مگر آنکه آنچه در دلهایشان دارند، دگرگون کنند و چون خداوند برای قومی [کیفر] بدی بخواهد، برگردانی ندارد، و در برابر او سروری ندارند
و رعد به سپاس او، و فرشتگان از خوف و خشیت او تسبیح میگویند، و [اوست که] صاعقهها را میفرستد، که به هرکس که او بخواهد برمیخورد، و آنان درباره خداوند مجادله میکنند، و او سختگیر است
فراخواندن راستین او راست، و کسانی که [مشرکان] به جای او میخوانند [و میپرستند] به آنان هیچگونه پاسخی نمیدهند، مگر همانند کسی که گشاینده دستان خویش به سوی آب است، تا آن را به دهانش برساند و رساننده آن نیست، و دعای کافران جز بیراه نیست
بگو [و بپرس] پروردگار آسمانها و زمین کیست؟ بگو خداوند است بگو پس آیا در برابر او سرورانی برای خود میگیرید و میپرستید که برای خویشتن هم اختیار سود و زیانی ندارند؟ بگو آیا نابینا و بینا برابر است، یا آیا تاریکیها و روشنایی برابر است، یا شریکانی برای خداوند قائلند که همانند آفرینش او آفریدهاند، و آفرینش [ها] بر آنان مشتبه شده است؟ بگو خداوند آفریدگار هر چیز است و او یگانه قهار است
[همو] از آسمان آبی فرو بارید، آنگاه رودها هر یک به اندازه خویش جاری شد، و سیلاب کف فراوانی با خود آورد، و از آنچه بر آتش میافروزند [و میگدازند] که زیور یا اثاثیه به دست آورند نیز کفی همانند آن [آب] هست، بدینسان خداوند حق و باطل را [این چنین] مثل میزند، و اما کف بر باد میرود، و اما آنچه به مردمان سود میرساند، بر روی زمین باقی میماند، خداوند بدین گونه مثل میزند
برای کسانی که [ندای] پروردگارشان را استجابت نکردهاند، نیکی [بهشت] است، و کسانی که [ندای] او را استجابت نکردهاند، اگر همه آنچه در زمین است و همانند آن، از آن ایشان باشد، آن را بدهند و بلا گردان کنند، اینانند که حسابشان سخت و سنگین است و سرا و سرانجامشان جهنم است و بد آرامگاهی است
و کسانی که برای نیل به خشنودی پروردگارشان شکیبایی پیشه کردهاند و نماز را برپا داشتهاند و از هر آنچه روزیشان کردهایم، پنهان و آشکارا میبخشند و بدی را با نیکی دفع میکنند، اینانند که نیک سرانجامی دارند
[از] بهشتهای عدن [برخوردارند] که هم خودشان و هم کسانی از پدران [و مادران] و همسران و زاد و رودشان که نیکوکارند، وارد آن میشوند، و فرشتگان از هر دری بر آنان وارد میشوند
و کسانی که عهد الهی را پس از بستنش میشکنند، و هر چه خداوند به پیوند کردن آن فرمان داده است، میگسلند، و در زمین فتنه و فساد میکنند، اینانند که لعنت و بدفرجامی دارند
خداوند روزی [خویش] را بر هرکس که بخواهد گشایش میدهد یا تنگ و فروبسته میدارد، و [بعضی] به زندگانی دنیا سرمست شدهاند، و زندگانی دنیا در جنب آخرت، جز بهرهای ناچیز نیست
و کافران گویند چرا از سوی پروردگارش معجزهای بر او نازل نمیشود؟ بگو خداوند هر کس را که بخواهد بیراه وامیگذارد، و هر کس را که رو به او آورده باشد، به سوی خویش به راه میبرد
بدینسان تو را به میان امتی فرستادیم که پیش از آنها امتهایی آمده [و رفته] بودند، تا آنچه بر تو وحی کردهایم، بر آنان بخوانی، و حال آنکه آنان به خدای رحمان کفر و انکار میورزند، بگو او پروردگار من است [و] خدایی جز او نیست، بر او توکل کردهام و بازگشت من به سوی اوست
و اگر قرآنی بود که کوهها از [هیبت] آن به حرکت در میآمد و زمین میشکافت، یا مردگان با آن به سخن درمیآمدند [همین قرآن بود، و باز ایمان نمیآوردند]، آری سررشته کارها همه به دست خداست، آیا کسانی که ایمان آوردهاند نمیدانند که اگر خداوند میخواست همه مردم را هدایت میکرد، و به کافران همواره به خاطر کار و کردارشان عقوبتی هایل میرسد، یا به زودی به خانه [ شهر] آنان [فاتحانه] وارد شوی، تا آنکه وعده الهی فرارسد، که خداوند خلف وعده نمیکند
آیا کسی که حاکم بر هر کسی و کار و کردار اوست [همانند کسی است که چنین نیست؟] و برای خداوند شریکانی قائل شدند، بگو نام ایشان را ببرید، آیا او را به چیزی که در روی زمین [چنین چیزی] نمیشناسد خبر میدهید؟ یا صرفا سخنی سطحی میگویید؟ بلکه در نظر کافران مکرشان آراسته جلوه کرده است و از راه [خدا] باز داشته شدهاند، و هرکس که خدا بیراه گذاردش، برای او رهنمایی نیست
وصف بهشتی که به پارسایان وعده داده شده است [چنین است که] جویباران از فرو دست آن جاری است و میوهها و سایه آن همیشگی است، این سرانجام پرواپیشگان است، و سرانجام کافران آتش دوزخ است
و اهل کتاب به آنچه بر تو نازل شده است، شادمانی میکنند، و از گروه مشرکان کسانی هستند که بخشی از آن را انکار میکنند، بگو همین به من فرمان رسیده است که خداوند را بپرستم و به او شرک نیاورم، به سوی او دعوت میکنم و بازگشت من به سوی اوست
و بدینسان آن را به صورت کتابی حکمتآموز عربی نازل کردهایم، و اگر پس از علمی که بر تو نازل شده است، از هوا و هوس آنان پیروی کنی، در برابر خداوند یاور و نگهدارندهای نداری
و پیش از تو پیامبرانی فرستادهایم و همسران و فرزندانی به آنان بخشیدهایم، و هیچ پیامبری را نرسد که معجزهای جز به اذن الهی بیاورد، هر اجلی [را سرآمدی] معین است
و به راستی که پیشینیان آنان هم مکرورزیدند، ولی مکر و تدبیر هر چه هست در اختیار خداوند است، میداند که هر جانداری چه به دست میآورد، و کافران به زودی خواهند دانست که نیک سرانجامی از آن کیست