منزّه است کسی که بنده(ی ویژه)اش را شبانگاهی از مسجدالحرام به سوی دورترین مسجد (آسمانی) - که پیرامونش را برکت دادیم - به وسیلة بندگیِ ممتازش سیر داد، برای آنکه برخی از نشانههایمان را به او نشان دهیم، بیگمان او همان (خدای) بس شنوای بیناست
و به فرزندان اسرائیل در کتاب (آسمانیشان) خبری حتمی دادیم: «همانا دو بار در سراسر زمین همواره افساد خواهید کرد. و بیگمان (بار دوم) به سرکشی بزرگی بیامان بر خواهید خاست.»
پس آنگاه که (زمان تحقّق) وعدهی نخستین آن دو (افساد) فرا رسد، بندگان (ویژهی) خود را - که سخت نیرومندند - بر شما میگماریم. پس (در) میان خانهها (برای سرکوبی شما) به جستجویی بیامان بپردازند، و این وعدهای انجامشدنی بوده است
سپس دوباره شما (اسرائیلیان) را بر این بندگان ویژه چیره میکنیم و شما را با اموالی و پسرانی (یاری) و مدد میدهیم و شما را بیش از پیش (برای جنگ) بسیج میگردانیم
اگر نیکی کنید، برای خودهاتان نیکی کردهاید و اگر (هم) بدی کنید، به زیان خودتان است. پس آنگاه، وعدهی پایانی فرا رسد باید (آن بندگان ما) چهرههایتان را زشت و تباه کنند. و باید در آن مسجد (الاقصای زمینی) در آیند چنان که نخستین بار وارد آن شدند و (نیز) باید (با غلبه بر اسرائیلیان) بیگمان چیرگیشان را یکسره برچینند (چه) برچیدنی
بهراستی این قرآن به هر آن چه (از راهها) استوارتر، محکمتر و ارزشمندتر است هدایت میکند. و به آن مؤمنانی که کارهای شایسته میکنند، مژده میدهد که بیگمان برایشان پاداشی بزرگ است
و شب و روز را دو نشانه قرار دادیم؛ پس نشانهی شب را محو کردیم و نشانهی روز را بینا کننده قراردادیم، تا (در آن) فضلی از پروردگارتان بجویید. و تا شمارهی سالها و حساب (عمر و رویدادها) را بدانید. و هرچیزی (از احکام و غیره) را (به روشنی)توضیح دادیم (چه) توضیح دادنی
و(برای) هر انسانی پرندهاش [صدا و سیمای عملش را که گویی پروازگر و رفتی است] در گردنش [:عمق جانش] ضبط و ثبت کردیم و روز رستاخیز برای او برون میآوریم (همان) - کارنامهای را که باز شده - دریافتش میکند
هر کس (به شایستگی) به راه آید، تنها به سود خود به راه آمده، و هر کس به بیراهه رود تنها بر زیان خود به بیراهه رفته. و هیچ بردارندهی باری، بار (گناه) دگری را بر نمیدارد. و ما هرگز عذابکننده نبودهایم تا (آنگاه که) فرستادهای (وحیانی) برانگیزانیم
و هنگامی که بخواهیم قریهای[:مجتمعی انسانی] را هلاک کنیم، خودکامگان غرق شده در نعمتِ آن (قریه) را (به خیرات اجتماعی) امر میکنیم. پس در آن (قریه) سرپیچی میکنند؛ پس گفته [:وعده عذاب] بر آنان محقّق میگردد؛ در نتیجه آن (قریه) را یکسره زیر و زبر کنیم (چه) زیر و زبر کردنی
هر کس خواهان (دنیای) زودگذر بوده است ما (نیز) با شتاب - برای کسی که اراده کنیم، آنچه از آن را بخواهیم - به او میدهیم، سپس جهنم را برایش قرار دهیم (که) آن را میافروزد، در حالیکه سرزنششدهی راندهشده است
بنگر چگونه (با عدل و فضل خود) بعضی از آنان را بر بعضی دیگر (در دنیا) (بسی) برتری دادیم، و بیگمان (در) آخرت درجاتی بزرگتر (از درجات دنیوی) و برتری دادنی بزرگتر (از برتری دادنهای دنیوی) است
و پروردگارت مقرر کرد که جز او را مپرستید. و به پدر و مادر(تان) احسان کنید. همانا اگر یکی از آن دو یا هر دو، نزد تو به سالخوردگی رسیدند، به آنها (حتی) اُفّ [:لفظی کراهتبار] مگو و بر سرشان بانگ مزن و بدیشان سخنی بس با کرامت بگوی
و حقِ نزدیکترین خویشاوند را به او بده و (نیز حق) مستمند و وامانده در راهِ (حلال از تأمین معاش) را، و تبذیر مکن تبذیری (که مال - یا حالت - را پایمال کنی)
و کسی را که خدا محترم داشته جز به حق مکشید. و هر کس مظلومانه کشته شود، بیچون برای خونخواهش سلطهای (بر جان قاتل) قرار دادهایم. پس (او) نباید در کشتن زیادهروی کند (که) همانا او (از طرف خدا) مؤیَّد بوده است
این(ها) از آن حکمتهایی است که پروردگارت به سوی تو وحی کرد. و (تو هم) با خدا معبودی دیگر (را شریک) قرار مده، پس سرزنششده و راندهشده در جهنم افکنده شوی
آسمانهای هفتگانه و زمینها و هرکس که در آنهاست برای او تسبیح مینمایند و هیچ چیز نیست مگر اینکه (خدا را) با ستایش او تسبیح مینماید، ولی شما تسبیحشان را نمیتوانید بفهمید. بهراستی او بردباری پوششگر بوده است
و بر دلهاشان پوششهایی مینهیم که آن را نفهمند. و در گوشهایشان سنگینی(ها)یی (قرار میدهیم). و هنگامی که پروردگارت را در قرآن به یگانگیاش یاد کنی، در حال نفرت (از توحید) پشتشان را بر میگردانند
چون به سوی تو گوش فرا میدارند، ما داناتریم (که) به چه (منظور) گوش فرا میدهند. و (نیز) چون ایشان نجوا (کنان)اند، در آن حال ستمکاران گویند: «جز مردی افسون شده را پیروی نمیکنید.»
«یا آفریدهای از آنچه در سینههایتان بزرگ مینماید.» پس خواهند گفت: «چه کسی ما را بر میگرداند؟» بگو: «همان کس که نخستین بار شما را (با فطرت توحیدی) آفرید.» باز سرهایشان را (مسخره کنان) به سویت تکان خواهند داد و میگویند: «آن (زمان) کِیْ است؟» بگو: «شاید که نزدیک باشد.»
و برای بندگانم بگو: «آنچه را که بهتر است بگویند.» بیگمان شیطان میانشان را بر هم میزند؛ همواره شیطان برای انسان دشمنی آشکار کنندهی (دشمنیاش) بوده است
پروردگارتان به (احوال) شما داناتر است؛ اگر بخواهد به شما رحم میکند، یا اگر بخواهد شما را عذاب میکند. و تو را بر ایشان (برای) کارسازی (تکوینی و تشریعی) نفرستادیم
و پروردگارت به هر که در آسمانها و زمین است (از همگان) داناتر است. و بهراستی بعضی از پیامبران بزرگ را بر بعضی (از ایشان) بیگمان برتری بخشیدیم، و داوود را زبور دادیم
بگو: «کسانی را که بجز او (معبود خود) پنداشتید، بخوانید و (از آنها) بخواهید؛ ولی آنها نه توانی دارند که از شما دفع زیان کنند و نه بلا گردانی (برای شما باشند.)»
اینان (پیامبران و مؤمنان) کسانیاند که (پروردگارشان) را میخوانند و او را میخواهند در حالیکه هر کدام از آنان (که به او) نزدیکترند (نزدیکترین) وسیله (های حرکت) به سوی پروردگارشان را میجویند و به رحمت او امیدوارند و از عذابش میترسند. عذاب پروردگارت همواره ترسناک بوده است
و هیچ قریهای [:مجتمعی انسانی] نیست مگر اینکه ما آن را پیش از روز رستاخیز هلاک کنندهایم، یا آن را (در صورت استحقاق) به عذابی سخت دچار کنندهایم. این (جریان) در کتاب (علم و حکمت و قدرت الهی) ثبت شده بوده است
و (چیزی) ما را از اینکه (خاتم پیامبران را) با نشانهها (ی بصری) بفرستیم باز نداشت، جز اینکه پیشینیان، با آنها (همان) نشانهها را تکذیب کردند. و به ثمود ماده شتر دادیم، در حالیکه (نشانهای) بینا کننده بود. پس به آن ستم کردند. و ما (پیامبران را) با (آن) نشانهها جز برای ترساندن (مردمان) نمیفرستیم
و چون برایت گفتیم: «بهراستی پروردگارت به مردم احاطه داشته» و آن رؤیایی را که به تو نمایاندیم و (نیز) آن درخت لعنتشده در قرآن را، جز آزمایشی آتشین برای مردمان قرار ندادیم. و ما بیمشان میدهیم، پس ایشان را بجز طغیانی بزرگ نمیافزاید
و چون به فرشتگان گفتیم: برای (شکرانة یادگیری از) آدم (خدا را) سجده کنید» پس (همه) سجده کردند، جز ابلیس (که) گفت: «آیا برای کسی که در حال گل بودن (او را) آفریدی سجده کنم؟»
(ابلیس) گفت: «آیا خود را (بخوبی) دیدی؟ این کس را (نسبت)به من گرامی داشتی؟ اگر تا روز قیامت (عُمرِ) مرا تأخیر اندازی حتماً نسلش را - جز اندکی - همواره افسار خواهم کرد.»
«و از ایشان هر که را توانستی با آوای خود بیهوده تحریک کن و با سوارگان و پیادگانت بر آنان بتاز و در اموال و اولادشان مشارکت کن و «به ایشان وعده بده.» و شیطان جز فریبی به آنها وعده نمیدهد
پروردگار شما کسی است که کشتی را در دریا (از امواج سهمگینش) برای شما از جای بر میکَند، تا از فضل او (برای خود) بجویید. او (نسبت) به شما رحمتگری ویژه بوده است
و هنگامی که در دریا به شما زیان (فراگیر) در رسد، هر که را جز او میخوانید و میخواهید ناپدید گردد. پس هنگامیکه (خدا) شما را فراسوی خشکی رهانید (از همو) رویگردان میشوید. و (نوعِ) انسان بسی کافر (یا) کفرانکننده بوده است
پس آیا ایمن شدید (از این) که (خدا) به واسطهی (شرک) شما بخشی از خشکی (در زمین) را بشکافد، و (با فرو بُردنتان در آن) چهرهتان را بپوشاند یا بر شما طوفانی از شن بفرستد، سپس برای خودتان نگهبان کارسازی نیابید؟
یا ایمن شدید (از این) که بار دیگر شما را به (آن) دریا بازگرداند، پس تندبادی از جای کننده بر شما بفرستد. پس به (سزای) آنچه کفر ورزیدید غرقتان کند، (و) آنگاه برای خودتان در برابر ما (نسبت) به آن (عذاب، دادستان و) پیجویی نیابید؟
و ما همواره فرزندان آدم را بهراستی گرامی داشتیم. و آنان را در خشکی و دریا (بر مَرکبها) حمل کردیم. و از پاکیزهها به ایشان روزی دادیم. و آنها را بر بسیاری از کسانی که آفریدیم برتری دادیم (آن هم) برتری (ویژه)ای
روزی که هر گروهی (از مکلّفان) را با پیشوایشان فرا میخوانیم، پس هر کس کارنامهاش به دست راستش داده شود (نشانهی نجات اوست)، پس اینان کارنامهی خودشان را میخوانند. و به اندازة نَخَک هستهی خرمایی (هم) به آنان ستم نمیشود
چیزی نمانده بود (که) تو را ناگزیر و ناگریز از آنچه به سویت وحی کردیم با مکرشان (دچار) آزمایشی سخت کنند، تا غیر آن را بر ما افترا ببندی. و آنگاه بیگمان تو را به دوستی تنگاتنگ (خود) برگیرند
و چیزی نمانده بود (که) تو را همواره از این سرزمین (از بُن) بَر کَنند، تا تو را از آنجا بیرون برانند. و در آن هنگام (آنان) جز (زمان و تعداد) اندکی در مخالفت با تو نمیمانند
نماز را - بههنگام زوال آفتاب تا تاریکترین وقتِ شب - و (به ویژه نمازِ) خواندنیِ صبحگاهان را بهپادار. بیگمان، خواندنی صبحگاهان در دیدرسِ (فرشتگان شب و روز) بوده است
و بگو: «پروردگارم! مرا (در هر کاری) به گونهای راست و درست داخل نما. و مرا (از هر کاری) به گونهای راست و درست خارج ساز، و از جانب خود برای من سلطهای پیروزمندانه قرار ده.»
بگو: «اگر همواره انس و جن با هم پیوسته و هماهنگ گردند بر اینکه مانند این قرآن را بیاورند (هرگز) مانند آن را نمیآورند و گر چه (بر فرض محال) آنان (در این جریان) پشتیبان یکدیگر باشند
«یا برای تو خانهای(آراسته) از زینتهایی(گوناگون) باشد، یا در آسمان بالا روی، و به بالا رفتنت (هم) هرگز ایمان نخواهیم آورد تا بر ما کتابی نازل کنی (که) آن را بخوانیم.» بگو: «(پاک و) منّزه است پروردگارم، آیا من جز بشری فرستاده (ی خدا) بودهام؟»
و هر که را خدا راه نماید (هم) او رهیافته است و هر که را گمراه سازد، جز او برای آنان هرگز رهبرانی نیابی. و روز قیامت آنان را در حالی که کوران و لالان و کرانی هستند (که) بر روی چهرههاشان در افتادند، ناگزیرگرد آوریم؛ پناهگاهشان دوزخ است، (و) هر بار آتش آن فرو نشیند، شرارهای سوزان برآنان میافزاییم
این (همان)کیفرشان است به سبب اینکه همواره آنان آیات ما (یا با آیات ما همانها) را انکار کردند و گفتند: «آیا آن هنگام که ما استخوانها و پوسیدگانی پراکنده باشیم، آیا بهراستی ما با آفرینشی نوین، بیگمان (از) برانگیختهشدگانیم؟»
آیا (دلیلهای دیگر را درنیافتند) و ننگریستندکه خدایی که بهراستی آسمانها و زمین را آفریده، تواناست بر این که مانندشان را بیافریند؛ حال آنکه (همو) برایشان اجلی مقرر فرموده، (که) در آن هیچ شک مستندی نیست؟ پس ستمکاران تنها از روی کفر(یا) کفران(از آن) خودداری کردند
و همانا ما به موسی بهراستی نُه نشانهی آشکار دادیم - پس از فرزندان اسرائیل بپرس – چون (موسی) نزد آنان آمد، پس فرعون به او گفت: «موسی! همانا من جداً تو را افسونشدهای میپندارم.»
گفت: «تو بهراستی و درستی دانستهای (که) این (نشانهها) را جز پروردگار آسمانها و زمین (به عنوان) دیدهبانهایی نازل نکرده است، و من بهراستی بیچون تو را تباهشده و هلاکتیافتهای میپندارم.»
بگو: « (چه) به آن ایمان بیاورید یا ایمان نیاورید، بیگمان کسانی که پیش از (نزول) قرآن (نسبت به آن) علم دادهشدهاند، هنگامی که(این کتاب) بر آنان خواندهشود سجدهکنان بر(روی) چانههاشان فرو میافتند؛
بگو: «الله را بخوانید یا رحمان را بخوانید، هرکدام را (خواهید) بخوانید و بخواهید، برای او نیکوترین نامهاست. و نمازت را به آواز بلند مخوان و آنرا بسیار آهسته (هم) مخوان و در این میان راهی (میانه) برگزین.»
و بگو: « هرستایش (شایسته) برای خداست که نه فرزندی برگرفته و نه برای او در جهانداری شریکی بوده و نه برایش سرپرستی از (روی) خواری بوده است.» و او را بزرگ بدار، بزرگداشتنی (شایسته)