پیش از اینان قوم نوح و بعد از آنان حزبها(ی کافر) به تکذیب پرداختند. و هر امّتی آهنگ پیامبر خود را کردند، تا او را درگیرند. و به (وسیلهی) باطل جدال نمودند تا حقیقت را با آن پایمال کنند. پس آنان را فرو گرفتیم. پس آیا کیفر من چگونه بود؟
کسانی که عرش (آفریدهی ربانی) را حمل میکنند و نیز آنها را که پیرامون آنند (هر دو گروه) با سپاس پروردگارشان (او را) تسبیح میگویند و به او ایمان میآورند و برای کسانی که گرویدهاند پوشش میخواهند که: «پروردگارمان! تو از جهت علم و رحمت (خود) بر هر چیز احاطه داری، پس برای کسانی که بازگشته و راه تو را دنبال کردهاند پوشش بنه و آنها را از عذاب آتش شعلهور نگهدار.»
«پروردگارمان! و آنان را در باغهایی (با درختان) سر درهم جاوید که وعدهشان دادهای، با هر که از پدران و همسران و فرزندان و پیروانشان که شایستهاند، داخل کن، زیرا تو خود عزیز حکیمی.»
همانا کسانی که کافر شدند صدا زده میشوند که: «بهراستی غضب شدید خدا از غضب شدید شما نسبت به خودتان سختتر است، چون سوی ایمان فرا خوانده میشوید، پس کفر میورزید.»
این (کیفر از آن جهت است) که چون خدا به راستی به تنهاییاش خوانده شود، کفر میورزید؛ و چون به او شرک آورده شود، ایمان میآورید. پس (امروز) فرمان از آنِ خدای بسی والای بزرگ است
(خدا) بالا برندهی درجات، خدای عرش (فرماندهی)، به هر کس از بندگانش که خواهد روح (وحی) را، به فرمان خویش میفرستد، تا (مردم را) از روز ملاقات (با خدا) هشدار دهد
و آنان را از (آن) روز (رستاخیز) بس نزدیک بترسان. چون (که) جانها(شان) نزدیک گلوگاهها(شان) است، در حالی که اندوه خود را فرو میخورند، برای ستمگران نه هیچ یاری است و نه (هیچ) شفاعتگری که شفاعتش پذیرفته شود
آیا و در زمین سیر (تاریخی و جغرافیایی) نکردند تا ببینند فرجام کسانی که پیش از آنها بودند چگونه بوده است؟ آنان از ایشان نیرومندتر (بوده) و آثاری (پایدارتر) در روی زمین از خود باقی گذاشتند. با این همه، خدا آنان را به کیفر گناهانشان گرفتار کرد و در برابر خدا هیچ نگهبانی نداشتند
این (کفر) از آن روی بود، که پیامبرانشان همواره دلایل آشکار برایشان میآوردهاند ولی (آنها) انکار (و انگار) میکردند. پس خدا (گریبان) آنان را بر گرفت. همانا او نیرومند سختْپیگرد است
پس چون حقیقت را از جانب ما برای آنان آورد، گفتند: «پسران کسانی را که با او ایمان آوردهاند بکشید و زنانشان را زنده بگذارید و حیا را از آنان سلب کنید.» و (اما) نیرنگ کافران جز در (ژرفای) گمراهی نیست
و فرعون گفت: «مرا واگذارید تا موسی را بکشم و (در این حال) پروردگارش را باید بخوانَد. من بهراستی میترسم آیین شما را تغییر دهد یا در (این) سرزمین فساد را آشکار کند.»
و مردی مؤمن از خاندان فرعون - در حالی که ایمان خود را (از آنان) نهان میداشت- گفت: «آیا مردی را میکشید (تنها به این جرم) که میگوید پروردگار من خداست؟ و بهراستی برایتان از جانب پروردگارتان دلایل آشکاری آورده و اگر دروغگو باشد دروغش به زیان خود اوست و اگر راستگو باشد (دست کم) برخی از آنچه به شما وعده میدهد به شما خواهد رسید. همانا خدا کسی را که زیادهرو بس دروغزن است هدایت نمیکند.»
«ای قوم من! امروز فرمانروایی از شماست، حال آنکه در (این) سرزمین چیرهاید. پس چه کسی ما را از بلای خدا - اگر ما را در رسد- حمایت خواهد کرد؟» فرعون گفت: «جز آنچه میبینم، به شما نمینمایانم و شما را جز به راه راستین رهنمایی نمیکنم.»
و بهراستی و درستی، یوسف پیش از این نزد شما با دلایل آشکار آمد. پس از آنچه برای شما آورد همواره (غرق) در تردید بودید، تا وقتی که رحلت کرد. گفتید: «خدا بعد از او هرگز فرستادهای را بر نخواهد انگیخت.» اینگونه، خدا هر که را زیادهرو شکّاک بیمستند است، بیراه میگذارد
کسانی که دربارهی آیات خدا - بدون هیچ حجّتی (روشنگر) که برای آنان آمده باشد - مجادله میکنند (این ستیزه) در نزد خدا و نزد کسانی که ایمان آوردهاند (مایهی) خشمی بس بزرگ است. این گونه، خدا بر تمامی دل (هر) متکبّر بس زورگویی مُهر مینهد
«وسایل (دستیابی به) آسمانها. پس سوی خدای موسی راه یابم و من او را سخت دروغپرداز میپندارم.» و این گونه برای فرعون، زشتی کارش آراسته گشت و از راه (راست) بازمانده شد و نیرنگ فرعون جز در (ژرفای) تباهی نیست
«هر که بدی کند، جز به مانند آن کیفر نیابد؛ و هر که کار شایسته کند - مرد باشد یا زن – در حالی که ایمان داشته باشد، پس ایشان داخل بهشت میگردند و در آنجا بیحساب روزی داده میشوند.»
«آنچه مرا سوی آن دعوت میکنید، ناچار نه در دنیا و نه در آخرت هیچگونه دعوتی (راستا برای الوهیت) ندارد و برگشت ما همانا سوی خداست. و زیادهروها، (هم)آنان همدمان آتشند.»
و آنگاه که در آتش با یکدیگر محاجه و نزاع میکنند، مستضعفان به مستکبران میگویند: «ما همواره پیرو شما بودهایم، پس آیا میتوانید بخشی از این آتش را از ما برگیرید؟»
بیگمان آنان که دربارهی نشانههای خدا - بی آنکه حجّتی برایشان آمده باشد - به مجادله بر میخیزند، در دلهایشان بجز خودبزرگبینی (خیالی) چیزی نیست، که هرگز به آن رسنده نیستند. پس به خدا پناه جوی (که) همانا، (هم)او بس شنوای بسیار بیناست
خداست که شب را برایتان پدید آورد، تا در آن آرام گیرید و روز را بیناییبخش (قرار داد). همانا خدا بر (سرو سامان) مردمان، بسیار صاحب فضیلت است ولی بیشتر مردم سپاس نمیدارند
خدایی که زمین را برای ما قرارگاه (شایستهی سکونت) نهاد و آسمان را (بر فرازش) بنیانی قرار داد و شما را صورتگری کرد و صورتهای شما را نیکو نمود و از چیزهای پاکیزه به شما روزی داد. این است خدا پروردگارتان. پس (بلندمرتبه و بزرگ و) مبارک است خدا، پروردگار جهانیان
اوست تنها زندهی پاینده (و) خدایی جز او نیست. پس او را -در حالیکه دین (خود) را برای وی بیآلایش گردانیدهاید- بخوانید. سپاس(ها همه) ویژهی خدا، پروردگار جهانیان است
بگو: «من همواره نهی شدهام از اینکه جز خدا کسانی را که (شما) میخوانید پرستش کنم. هنگامی که از جانب پروردگارم مرا دلایل روشن رسیده، امر شدهام که تنها فرمانبردار پروردگار جهانیان باشم.»
اوست کسی که شما را از خاکی آفرید، سپس از نطفهای، آنگاه از علقهای و بعد شما را (به صورت) کودکی برمیآورَد و تا به نیروهایتان برسید (و) پس (از آن) سالخورده باشید. و از میان شما کسی است که مرگ پیشرس مییابد. و برای اینکه به مدتی که مقرّر است برسید و شاید اندیشه کنید
پس صبر کن که همانا وعدهی خدا حق است. پس اگر بهراستی پارهای از آنچه را که به آنان وعده دادهایم بیگمان به تو بنمایانیم و یا تو را از دنیا بیچون بیرون ببریم، در هر صورت آنان سوی ما بازگردانیده میشوند
و همانا بهراستی پیش از تو فرستادگانی را فرستادیم (و ماجرای) برخی از آنان را بر تو حکایت کردیم و برخی از ایشان را بر تو حکایت نکردیم. و هیچ فرستادهای را (چنان) نبوده است که نشانهای آورد جز به اذن خدا. پس هنگامی که فرمان خدا در رسد بحق داوری شود و آنجاست که باطلکنندگان (حق) زیان میکنند
آیا پس در (تاریخ و جغرافیای) زمین نگشتهاند، تا ببینند فرجام کسانی که پیش از آنان بودند چگونه بوده است؟ (آنان) بیشتر از اینان و در نیرویی و در آثاری در زمین، استوارتر بودند و (اما) آنچه به دست میآوردهاند، به حالشان سودی نبخشید
پس چون پیامبرانشان دلایل آشکار برایشان آوردند، به آن چیز (مختصری) از دانش که نزدشان بود خرسند شدند و (سرانجام) آنچه به مسخره میگرفتند آنان را فرو گرفت
پس هنگامی که عذاب ما را مشاهده کردند، دیگر ایمانشان برایشان سودی نداشت. سنّت خدا را که از (دیر باز) دربارهی بندگانش چنین جاری شده (پروا بدار) و آنجاست که کافران زیان کردهاند