Fulah - Chapter 6 - Al-Anam

Gettooje woodanii Alla On Taguɗo kammuuli ɗin e leydi ndin,O Waɗi niɓe ɗen e annoora on.Refti ɓen yedduɓe Joomi maɓɓe on hobe firlito gaa Mum

Ko Kanko woni Taguɗo on immorde e loopal, refti O Ñaawi [gooto kala] lajal, e lajal innaangal ka Makko, refti onon hiɗon sikkitoo

Ko Kano kadi woni Alla ka kammuuli e ka leydi. Hino Anndi gunndoo mon e Feññinannde mon, himo Anndi kadi ko faggitotoɗon

Aaya arataa e maɓɓe immorde e Aayeeje Joomi maɓɓe, si wanaa ɓe ɗuurnoto gaay e majje

Gomɗii ɓe fennii goonga kan nde ka ari e maɓɓe. Arma ara e maɓɓe kumpite ɗe ɓe laatinoo hiɓe jalkita

E ɓe yi'aali ɗuuɗii ko Men Halkunoo ado maɓɓe, immorde e gire? Men Newinanno ɓe ka leydi ko Men Newinanaano on ; Men Nuliri kammu ngun e maɓɓe yuppagol, Men Waɗi canɗi ɗin no ila senngo ley maɓɓe. Men Halkiri ɓe junuubi maɓɓe ɗin ; Men sinci ɓaawo maɓɓe gire goo

Sinno Men Jippinno e dow maaɗa Deftere e nder ɗeri, ɓe meemiri nde juuɗe maɓɓe ɗen, yedduɓe ɓen wi'ayno : "Ɗum wonaali si wanaa mbilehu ɓanngu ngu

Ɓe wi'i : "Ko hanno Malaa'ikaajo jippinee e makko?" Sinno Men Jippinno Malaa'ikaajo, fiyaaku on gasayno ; hooti ɓe nennantaake

Sinno Men Waɗuno mo Malaa'ikaajo, Men Waɗayno mo gorko, Men Jillindirayno ɓe kadi kon ko ɓe jillindirta

Gomɗii Nulaaɓe goo jalkitanooma ado maaɗa, jippii e ɓen jalkituɓe ko ɓe laatinoo hiɓe jalkita

Maaku : "Yehee ka leydi refti ndaaron ko honno battane fennooɓe ɓen laatornoo

Maaku : "Ko hommbe woodani ko woni ko ka kammuuli e ka leydi?" Maaku : "Ko Alla!" O Waɗɗinii e Hoore-Makko yurmeende. Pellet, O Mooɓindiroyay on Ñalnde Darngal : nde sikke alaa e mu'un. Ɓen hayruɓe=pertinbe pittaali mu'un, kamɓe ɓe gomɗintaa

Ko Kanko woodani ko deeƴi nder jemma e ñalorma. Ko Kanko woni Nanoowo, Annduɗo

Maaku : "E ko ko woori Alla mi jogitotoo giɗo? Taguɗo Kammuulu ɗin e leydi ndin, Kanko himo Ñammina O ñammintaake". Maaku : "Min, Mi yamiraama nde mi wonata arano jebbiliiɗo". Wata a jeye dey e sirkooɓe ɓen

Maaku : "Min miɗo huli si mi yeddii Joomi am, lepte Ñalaande Mawnde

On mo lepte ɗen woɗɗinaa e mun nden Ñalnde, haray gomɗii [Alla] Yurmaama mo, ko ɗum woni malal ɓanngu ngal

Si Alla Meminii ma lorra, huncoowo ka alaa si wanaa Kanko. Si o Meminii ma kadi moƴƴere, Kanko e dow kala huunde ko O Hattanɗo

Ko Kanko woni Fooluɗo e hoore jeyaaɓe Makko ɓen ; ko Kanko woni Ñeeño, Humpitiiɗo. @Corrected

Maaku : "Ko honɗum e huunde ɓuri mawnude seedee?" Maaku : "Ko Alla, Ko O Seediiɗo hakkunde am e mo'on ; ndee Qur'aanaare Wahayinaama e am, fii yo mi rentinir on nde, e kala mo nde hewti". E onon on seedoto wonnde no wonndi e reweteeɗi goo? Maaku : "Min mi seedotaako". Maaku : "Anndee pellet, Kanko ko O Reweteeɗo Bajjo". Min ko mi danndiiɗo kon ko kafidoton e makko

Ɓen ɓen Men Okki Deftere nden, hiɓe anndiri (Nulaaɗo) on no ɓe anndiri ɓiɗɓe maɓɓe ɓen. Ɓen hayruɓe pittaali mun ɗin, kamɓe ɓe gomɗinta

Alaa ɓurɗo tooñude haa hewta on fefindiiɗo fenaande e hoore Alla, maa o fenni Aayeeje Makko ɗen. Si ko woni, tooñooɓe ɓen maletaake

Ñalnde Men Moɓindirta ɓe denndaangal, refti Men Wi'ana ɓen sirkuɓe : "Honto kafidiiɓe mon ɓen ɓe aaƴotonoɗon

Refti jaabawol maɓɓe ngol laataaki si wanaa nde ɓe wi'i : "Men woondirii Alla Joomi amen! Men laatanooki sirkooɓe

Hino e maɓɓe on heɗitotooɗo ma, Men Waɗii ka ɓerɗe maɓɓe kiɓɓale fii wata ɓe faamu [Qur'aanaare] nden, e ka noppi maɓɓe teddeendi. Hay si ɓe yi'ii kala Aaya, ɓe gomɗinta Mo. Haa si ɓe arii e maa, hiɓe wennjida e maaɗa, yedduɓe ɓen wi'a : "Ɗum ɗoo wonaali si wanaa tinndi adinooɓe

Kamɓe hiɓe haɗa [yimɓe ɓen] gaay e maako, hiɓe haɗitoo kadi e makko. Ɓe alaa e halkude si wanaa pittaali maɓɓe ɗin, kono ɓe so'aa anndude

Sinno a tinu tuma nde ɓe darnanoo ka hoore Yiite, ɓe wi'a : "Ee haaniinande men ruttetee, hara men fennataa Aayeeje Joomi amen ɗen, Men jeyee e gomɗimɓe ɓen

Si ko woni, feeñanii ɓe kon ko ɓe suuɗaynoo ko adii. Sinno ɓe ruttita [aduna], ɓe artay e kon ko ɓe haɗanoo e mun, pellet, kamɓe ko ɓe fenooɓe

Ɓe wi'i : "Ɗum wonaali si wanaa nguurdam amen aduna, men wonaali immintinoyteeɓe

Sinno a tinu tuma nde ɓe darnaa yeeso Joomi amɓɓe. O Daala : "Ɗum laataaki goonga?" Ɓe wi'a : "Ko non woniri! Men woondirii Joomi amen!". O Daala : "Awa meeɗee non lepte ɗen sabu kon ko yeddiraynoɗon

Gomɗii hayrii ɓen fennuɓe hawroygol e Alla. Haa si Darngal ngal arii ɓe e juhal, ɓe wi'a : "Ee nimse amen e kon ko men welsindinoo e ɗam [nguurdam aduna]", hara hiɓe ronndorii bakkatuuji maɓɓe ɗin ka ɓabbe maɓɓe. Faamee bonii ko ɓe ronndoytoo

Nguurdam aduna wonaali si wanaa fijindaaru e mbeleeɗe. Ko galle laakara ɗen ɓuri moƴƴannde ɓen gomɗuɓe. E on haqqiltaa

Gomɗii Meɗen Anndi wonnde ko ɓe wowlata kon no sunine. Pellet, kamɓe ɓe alaa ma e fennude, kono tooñooɓe ɓen ko Aayeeje Alla ɗen woni yeddude

Gomɗii Nulaaɓe fennanooma ado maaɗa, ɓe muññii e kon ko ɓe fannaa, ɓe lorraa, haa ballal Amen ngal ari e maɓɓe. Alaa waɗtitoowo Konnguɗi Alla ɗin. Gomɗii arii e maaɗa kumpite Nulaaɓe ɓen

Si tawii ɗuurnagol maɓɓe ngol saɗtii e maa, si a haɗtanii nde ɗaɓɓataa yolnde ka nder leydi, maa ɓaargal ka kammu addanaaɓe Aaya, [haray waɗu ɗum]. Si Alla Muuyuno, O Mooɓayno ɓe e hoore peewal. Wata a jeye [ko saɗti woo] e majjuɓe ɓen

Anndu ko noototoo, ko ɓen nanooɓe. Maayɓe ɓen, Alla Immintinoyay ɓe ; refti ko ka Makko ɓe ruttetee

Ɓe wi'i : "Ko hanno Aaya Jippinee e makko?" Maaku : "Alla ko Haɗatanɗo nde O Jippinta Aaya. Kono ɗuuɗuɓe e maɓɓe anndaa

Alaa e ruɓoowel ka leydi, wanaa wiirayndu wiirira gabiti=bibje mun ɗiɗi, si wanaa ko mofte yeruuje mo'on. Men Accaali huunde ka Deftere. Refti ko ka Joomi maɓɓe ɓe mooɓoytee=rentite

Ɓen fennuɓe Aayeeje Amen ɗen ko faaɗuɓe mumɓe e nder majjere. On mo Alla Muuyi majjinnde O Majjinay mo, on Mo O Muuyi O Waɗay mo e laawol focciingol

Maaku : "Yeetee lam : si lepte Alla ɗen arii on maa Darngal ngal arii on, e ko ko woori Alla noddoton, si on laatike goonguɓe

Si ko woni, ko Kanko noddoton, O Hunca kon ko noddirton Mo e mun, si O Muuyii, yejjiton ko sirkoton

Gomɗii Men Nulii e mofte ado maa, Men Nanngiri ɓe saɗteendde e lorra -belajo'o, ɓe yankinoto

Ko hanno nde saɗteende Amen nden arnoo ɓe, ɓe yankinoo ? Kono ɓerɗe maɓɓe ɗen yoorii, seytaane kadi cuɗinanii ɓe kon ko gollaynoo

Nde ɓe yejjitunoo kon ko ɓe waajoraa, Men udditanno ɓe dame kala huunde ; haa nde ɓe weltori kon ko ɓe okkaa, Men Nanngiri ɓe juhal, e jaka ko ɓe taƴiiɓe

Asko yimɓe tooñooɓe ɓen taƴaa. Yettoore nden woodanii Alla, Jeyɗo Winndere nden

Maaku : "Yeetee lam! Si Alla nanngi nanɗe mon ɗen e giiɗe mon ɗen, O notii e ɓerɗe mon ɗen, ko hommbo e reweteeɓe ko woori Alla artiranta on ɗum? Ndaarii ko honno Men firlisirta Aayeeje ɗen! Refti hiɓe ɗuurnoo

Maaku : "Yeetee lam! Si lepte Alla ɗen ardirii on e juhal maa e kene, enee, hara halkete si wanaa ɓen tooñooɓe

Men Nuliraali Nulaaɓe ɓen si wanaa wewlinooɓe e rentinooɓe : ɓen gomɗimɓe ɓe moƴƴini, kulol alanaa ɓen wanaa kamɓe sunoytoo

Ɓen fennuɓe Aayeeje Amen ɗen, lepte ɗen memirayɓe kon ko ɓe faasoqintonoo

Maaku : "Mi wi'ataa on miɗo mari ngaluuji Alla ɗin, mi anndaa kadi ko wirnii, mi wi'ataa on kadi ko mi malaa'ikaajo. Min mi jokkaa si wanaa kon ko wahayinaa e am". Maaku : "Hara bumɗo e yi'oowo fotay? E on miijitotaako

Rentinir ndee [Al Qur'aanaare], ɓen hulooɓe nde ɓe mooɓindiroytee ka Joomi maɓɓe, hara alanaa ɓe ko woori Mo giɗo wanaa tefoowo, belajo'o, ɓe hulay

Wata a raɗo ɓen noddayɓe Joomi maɓɓe bimmbi e kiikiiɗe, hiɓe ɗaɓɓa Yeeso Makko ngon. Huunde e ñaawoore maɓɓe fawaaki ma, wanaa kadi huunde e ñaawoore maa woni ko fawii ɓe sakko raɗoɗaa ɓe, jeyeɗaa e tooñooɓe ɓen

Ko wano non Men Jerribornoo yoga maɓɓe yoga, fii yo ɓe wi'u : "E ko ɓee ɗoo Alla Neemini e dow mu'un hakkunde amen?" E Alla wonaali ɓurɗo Anndude yettooɓe [Mo] ɓen

Si arii e maa ɓen gomɗinayɓe Aayeeje Amen ɗen, maaku : "Yo kisal wonu e mo'on! Joomi mon Waɗɗinii e Makko yurmeende nden : wonnde kala golluɗo e mo'on bone hara ko e majjere, refti o tuubi ɓaawo ɗum o moƴƴini, haray ko O Haforoowo, Hinnotooɗo

Ko wano non Men Fensitirta Aayeeje ɗen, fii no laawol bomɓe ɓen feeñira

Maaku : "Min mi haɗaama nde mi rewata ɓen ɓe noddoton gaanin Alla". Maaku : "Mi jokkataa beleeɗe mon ɗen : gomɗii haray mi majjii, haray kadi mi wonaali e feewuɓe ɓen

Maaku : "Min miɗo e ɓanngannduyee immorde ka Joomi am, on fennii ɗum. Mi alaa ko hawjanton kon. Ñaawoore nden ko Alla woodani : Himo Fillo goonga, ko Kanko ɓuri moƴƴude e fensitooɓe ɓen

Maaku : "Sinno miɗo joginoo kon ko hawjiraynoɗon, fiyaaku on gasayno hakkunde am e mo'on". Ko Alla ɓuri Anndude tooñooɓe ɓen

Ko ka Makko woni cottirɗe ko wirnii, anndaa ɗum si wanaa Kanko. Himo Anndi ko woni ka njorndi e ka maayo. Kaakol yanataa si wanaa hara himo Anndi fii maggol, wanaa abbere ka niɓe leydi, wanaa keccol wanaa yoorungol, si wanaa no e deftere ɓanngunde

Ko Kanko woni ƴettitoowo on jemma, himo Anndi ko faggitiɗon ñalorma. Refti O Immintina on ontuma fii timmine lajal innaangal. Refti ko ka Makko woni ruttorde mon, refti O Yeetitoo on kon ko gollaynoɗon

Ko Kanko woni Fooluɗo e dow jeyaaɓe Makko ɓen. Himo Nula e mo'on reenooɓe, haa si maayde nden arii goɗɗo e mo'on, nulaaɓe Amen ɓen ƴettita mo, kamɓe ɓe welsindotaako. @Corrected

Refti ɓe rutte ka Alla, giɗo maɓɓe goonga on. Faamee ko Kanko tun ñaawoore nden woodani, ko Kanko ɓuri yaawude ñaawooɓe

Maaku : "Ko hommbo daɗndata on niɓe njorndi e maayo?" Hiɗon noddira Mo yankinaare e gunndoo : "Si o daɗndii men e ɗum ɗoo, ma men jeye e yettooɓe ɓen

Maaku : "Ko Alla Daɗndata on e ɗum, e kala ngoƴo. Refti onon hiɗon sirka

Maaku : "Ko O Hattanɗo nulugol lepte e dow mo'on, maa ɗe iwra ley koyde mon, maa O Jillindira on dente-dente, O Meeɗina yoga e mo'on lepte yoga". Ndaaru no Men Firlisirta Aayeeje ɗen, belajo'o, ɓe faamay

Yimɓe maa ɓen fennii ndee [Al Qur'aanaare], ko kayre le woni goonga kan. Maaku : "Mi wonaali e dow mon fawtiiɗo

Kala kumpital no mari ñiiɓirde. Arma anndon

Si a yi'ii ɓen jumpayɓe e Aayeeje Amen ɗen, ɗuurno ɓe haa ɓe jumpa e yeewtere goo. Si seytaane yejjintinii ma, wata a jooɗodu ɓaawo annditugol ngol, e yimɓe tooñooɓe ɓen

Fawaaki ɓen gomɗuɓe, hay huunde e ñaawoore ɓeya nden. Si ko woni, ko waaju, belajo'o, ɓe hulay [Alla]

Terto ɓen jogitoriiɓe diina mun kan fijindaaru e mbeleeɗe, nguurndam aduna ɗam hodi ɓe. Waajor ndee (Qur'aanaare) nde wonkii tigintee ko ki faggitori. Alanaa ki gaanin Alla giɗo wanaa tefoowo ; hay si ko sottorii kala sottorgal, ki ƴettantaake ɗum. Ko ɓen woni tigintiniraaɓe kon ko ɓe faggitii. Hino woodani ɓe njaram wulɗam e lepte muusuɗe sabu kon ko ɓe yeddaynoo

Maaku : "E men nodday gaanin Alla kon ko nafataa men kadi lorrataa men? Men ruttitee e gaɗa-teppe amen ɓaawo nde Alla fewni men, wano on mo seytaane fijiri ka leydi himo weemi, himo mari wonndiiɓe ɓe no nodda mo e peewal : "Aru e amen"? Maaku : "Pellet, peewal Alla ngal, ko ngal woni peewal. Men yamiraama jebbilanagol Jom-Winndere nden

e wonnde ñiiɓnee julde nden hulon Mo. Ko Kanko woni on Mo mooɓoyteɗon ka Mun

Ko Kanko woni On tagirɗo kammuuli ɗin e leydi ndin goonga. Ñalnde O Daaloyta : "laato!", ɗum laatoo, Daalol Makko ngol ko goonga. Ko Kanko [tun] laamu woodani Ñalnde wuttoytee ka alaadu. Annduɗo ko wirnii e ko feeñi. Ko Kanko woni Ñeeñuɗo, Humpitiiɗo

[Janto] tuma nde Ibraa hiima maakannoo ben makko Aazara: "Ea jogitoto sanamuuji reweteeɗi?" Pellet, min miɗo yi'e an e yimɓe maa ɓen,e nder majjere ɓanngunde

Ko wano non Men holliri Ibraahiima laamuuji kammuuli ɗin e leydi ndin, e fii yo o jeye e yananaaɓe ɓen

Nde jemma on niɓɓitunoo e makko, o tini hoodere, o maaki : "Ndee ɗoo ko joomi am!" Ɓaawo nde mutii, o maaki : "Mi yiɗaa mutooɓe ɓen

Nde o tini lewru ndun no jalbi, o maaki : "Nduu ɗoo ko joomi am!" Ɓaawo ndu mutii, o maaki : "Si Joomi am fewnaali lam, ma mi jeye e yimɓe majjuɓe ɓen

Nde o tinunoo naange ngen no jalbi, o maaki : "Ngee ɗoo ko joomi am! Ko ngee ɗoo ɓuri mawnude" Ɓaawo nge mutii, o maaki : "Ko onon yo yimɓe am, min ko mi daɗndiiɗo e kon ko sirkoton

Min dey mi fewtinirii yeeso am ngon e On Taguɗo kammuuli ɗin e leydi ndin ; ooñiiɗo=haniifiyanke, min mi jeyaaka e sirkooɓe ɓen

Yimɓe makko ɓen wennji mo ; o maaki : "E on wennjay lam fii Alla, gomɗii le O fewnii lam? Mi hulataa kon ko kafidoton e Makko, si wanaa nde Joomi am Muuyi huunde. Joomi am yaajanii kala huunde anndal. E on waajitotaako

Ko honno mi hulirta kon ko kafiduɗon on hulaali onon le on kafidii Alla e huunde nde O Jippinanaali on hujja? Ko honnde e feddeeji ɗin ɗiɗi ɓuri hanndude e deeƴere? Si on laatike annduɓe

Ɓen gomɗimɓe ɓe jillaali gomɗinal maɓɓe ngal e tooñe, ɓen ɗon no woodani ɓe hoolaare, ɓen ko feewuɓe

Ɗun ko hujja Amen mo Men Okki Ibraahiima e dow yimɓe Makko ɓen. Meɗen Ɓamtana darjaaji on mo Men Muuyi. Pellet, Joomi maaɗa ko Ñeeño, Annduɗo

Men Okki mo Ishaaqa e Yaaquuba Men fewni ɓe kala. E Nuuhu Men Fewni mo ko adii, hino jeyaa e jurriiyaaji makko, Daawuuda e Sulaymaana e Ayyuuba e Yuusufa e Muusaa e Haaruuna. Ko wano nii Men yoɓirta moƴƴinooɓe ɓen

E Zakariyaa e Yahyaa e Iisaa e Ilyaasa, kala maɓɓe ko jeyaaɓe e moƴƴuɓe

E Ismaa'iila e Alyasa'a e Luutu, kala maɓɓe Men Ɓurnii e Winndere nden

E baabiraaɓe maɓɓe ɓen e Jurriiyaaji maɓɓe ɗin e musiɗɓe maɓɓe ɓen, Men Suɓii ɓe, Men Fewni ɓe e laawol focciingol

Ɗum ko peewal Alla, himo Fewnira ngal on Mo O Muuyi e jeyaaɓe Makko ɓen. Sinno ɓe sirkuno, poɓayno=yirbatna gaay e maɓɓe kon ko ɓe gollaaynoo

Ko ɓen woni ɓe Men Okki Deftere nden e Ñeñƴal ngal e Annabaaku ngun. Si ɓee yeddii ɗin, gomɗii Men Fawii ɗi yimɓe, ɓe laataaki yeddooɓe ɗi

Ko ɓen woni ɓe Alla Fewni : ko peewal maɓɓe ngal ñemtintaa. Maaku : "Mi lamndotaako e ɗum njoɓdi". Nde wonaali si wanaa waaju Winndere nden

Ɓe mawniniraali Alla no O haani mawninireede non tuma ɓe wi'unoo : "Alla Jippinaali e neɗɗanke hau e huunde". Maaku : "Ko hommno jippini Deftere nde Muusaa addi nden, ko nde annoora e peewal wonannde yimɓe ɓen? Hiɗon waɗa nde ɗeri, feññinon goɗɗum e majji, suuɗon ko heewi.Anndinaɗon ko onon anndaano onon, wanaa baabiraaɓe mo'on. Maaku : "Ko Alla". Refti accaaɓe e jumpougol maɓɓe hiɓe fija

Ndee ɗoo ko Deftere nde Men Jippini : barkinaande, goonginnde ko woni yeesi mayre, e fii yo a waajor nde yimɓe Makko ɓen e ɓen wonɓe takko ɗon. Ɓen gomɗimɓe laakara, hino gomɗini nden, kamɓe hiɓe reenoo e julde maɓɓe nden

Alaa ɓurɗo tooñude haa foti wa on fefindiiɗo e Alla fenaande maa o wi'i : "Wahayinaama e am", hara hay huunde wahayinaaka e makko. E on wi'uɗo : "Mi jippinay sugu kon ko Alla Jippini". Sinno a tinuno nde tooñooɓe ɓen woni e paɗɗe maayde, hara Malaa'ikaaɓe ɓen hino fonti juuɗe maɓe ɗen (no wi'a): "Yaltinee pittaali mon ɗin. Hannde on yoɓete lepte hoynooje sabu kon ko haalaynoɗon e hoore Alla ko wanaa goonga, laatiɗon gaay e Aayeeje Makko ɗen hiɗon mawnintinoo

Gomɗii on ardirii Men telɗugol, wano Men Tagirnoo on arannde laawol, on accii kon ko Men Jeynunoo on ɓaawo mon. Men Yiidaali e mon tefooɓe mon ɓen ɓe aaƴinoɗon wonnde kamɓe e mooɗon ko ɓe kafiduɓe. Gomɗii taƴondiral waɗii hakkunde mo'on : majjirii on kon ko laatinoɗon hiɗon aaƴoo

Pellet, ko Alla woni feccuɗo abbere e kundin : himo yaltina ko wuuri e immorde e ko maayi, ko O yaltinoowo ka maayi immorde e ko wuuri. O mo'on ko Alla. Ko honno wonaɗon fefindoreede

Feccuɗo subakaaji ɗin, O waɗi jemma on deeƴirde, naange ngen e lewru ndun limirɗi. Ɗum ko hoddiroore On Fooluɗo, Annduɗo

Ko Kanko woni waɗanɗo on koode ɗen fii yo on fewnitorɗe ka niɓe njorndi e ka maayo. Gomɗii Men fensitii Aayeeje ɗen wonannde yimɓe annduɓe

Ko Kanko woni fuɗɗuɗo on immorde e wonkii wooti, ko ñiiɓirde e marorde. Gomɗii Men fensitii Aayeeje ɗen wonannde yimɓe faamooɓe

Ko Kanko woni On Jippin jippinɗo ndiyam immorde ka kammu, Men yaltini e majjam puɗi kala huunde, Men yaltini e majjam e ɗin (puɗi) keccum, Meɗen yaltina e mun gabbe fawondirɗe ; e ka tamrooje immorde e piindi majje on dukke baɗtiiɗe, e gese immorde e inabuuje e nebbanteeje e rummaanaaje, nannduɗe e ɗe nanndaa. Ndaaree dimɗe mun ɗen si ɗe rimii e ɓenndugol mun. Pellet, no e ɗum ɗon mooɗon, Aayeeje wonannde yimɓe gomɗinooɓe

Ɓe waɗanii Alla jinnaaji kafidiiɗi, tawi le O tagii ɓe. Ɓe waɗani Mo ɓiɗɓe worɓe e rewɓe ko aldaa e ganndal! Senayee woodanii Mo, O Woɗɗike gaay e ko ɓe sifotoo kon

Fuɗɗuɗo kammuuli ɗin e leydi ndin. Ko honno woodiranta Mo ɓiɗɗo O maraa ɓeyngu?! O tagii kala huunde, Kanko ko O Annduɗo kala huunde

On mon ko Alla, Joomi mon! Reweteeɗo alaa (e goonga) si wanaa Kanko, Taguɗo kala huunde. Rewee Mo. Kanko e dow kala huunde ko O fawtiiɗo

Giiɗe ɗen huɓindotaako Mo, Kanko himo Huɓindoo giiɗe ɗen. Ko Kanko woni Newiiɗo, Humpitiiɗo

Gomɗii hujjaaji arii e mon immorde ka Joomi mon : kala jaɓuɗo yi'ude ko hoore-makko [o yi'ani], kala kadi huminkiniiɗo ko hoore-makko [o huminanii]. Mi wonaali e dow mooɗon reenoowo

Ko wano non Men Firlisirta Aayeeje ɗen, e fii no ɓe wi'ira : "A janngu", e fii yo Men Feññinan ɗum yimɓe anndooɓe

Jokku ko Wahyinaa kon e maa immorde ka Joomi maa. Alaa reweteeɗo (e goonga) si wanaa Kanko. Ɗuurno gaay e sirkooɓe ɓen

Sinno Alla Muuyuno, ɓe sirkataano! Men Waɗaali ma e dow maɓɓe reewnoowo ; a wonaali kadi e dow maɓɓe fawtiiɗo

Wata on on yennu ɓen rewooɓe gaani Alla, sakko ɓe yennira Alla yottagol ko aldaa e ganndal. Ko wano nii Men Cuɗirani kala mofte, golle maɓɓe, refti ko ka Joomi maɓɓe woni ruttorde maɓɓe ; O Humpita ɓe kon ko ɓe laatinoo hiɓe golla

Ɓe woodndirii Alla hattirde woondoore maɓɓe : si Aaya arii e maɓɓe, maa ɓe gomɗin mo. Maaku : "Anndee Aayeeje ɗen ko ka Alla woni". E ko so'ini on wonnde si ɗe arii, ɓe gomɗintaa

Men Waylitiray ɓerɗe maɓɓe e giiɗe maɓɓe, wano ɓe gomɗiniraali ɗe ka arannde laawol ; Men Acca ɓe e bewre maɓɓe hiɓe weema

Sinno Men Jippinno e maɓɓe Malaa'ika, maayɓe ɓen yeewtidi e maɓɓe, Men Mooɓi e maɓɓe kala huunde yeeso maɓɓe ; ɓe laatotanooko gomɗimɓe si wanaa nde Alla Muuyi. Kono ko ɗuuɗi e maɓɓe hino majjaa

Ko woni nii Men Waɗirani kala Annabaajo gaño : seytaaneeji yimɓe e jinna ; yoga maɓɓe no wahyina e yoga, cuɗaari konngol hodo. Sinno Joomi maa Muuyuno, ɓe waɗataani ɗum, tertodu ɓe e ko ɓe fefindotoo

E fii yo heɗito ɗum, ɓerɗe ɓen ɓe gomɗinaa laakara, e fii yo ɓe wele ɗum, e fii yo ɓe fefindo huunde nde ɓe fefindotoo

E ko ko woori Alla mi ɗaɓɓata ñaawoowo, ko Kanko woni Jippinɗo e mo'on ndee Deftere fensitaande? Ɓen ɓe Men Okki Defte ɓen, hiɓe anndi wonnde ko nde Jippinaande immorde ka Joomi maaɗa goonga. Wata a jeye e sikkitiiɓe ɓen

Konngol Joomi maaɗa ngol timmirii goonga e nunɗal. Alaa wattitoowo konnguɗi Makko ɗin. Ko Kanko woni Nanoowo, Annduɗo

Si a ɗoftike ko ɓuri ɗuuɗude e wonɓe ka leydi ɓen, ɓe majjinte e laawol Alla ngol : ɓe wonaalli hiɓe jokka si wanaa sikke, ɓe wonaali si wanaa hottotooɓe

Pellet, ko Joomi maa ɓuri Anndude on majjuɗo laawol Makko ngol, ko Kanko kadi ɓuri Anndude feewuɓe ɓen

Ñaamee kon ko Innde Alla jantaa e mun si on laatike gomɗimɓe Aayeeje Makko ɗen

E ko haɗata on nde on ñaamataa kon ko Innde Alla jantaa e mun? Gomɗii O Fensitanii on kon ko O Harmini e mon, si wanaa kon ko ɓittorɗon e mun. Pellet, ko ɗuuɗi [e sirkooɓe ɓen] hino majjira mbeleeɗe mu'un ko alaa e ganndal. Pellet, ko Joomi ɓuri Anndude jaggitooɓe ɓen

Tertee ko feeñi e bakkaatu e ko wirnii e mun. Pellet, ɓen faggitotooɓe bakkaatu, ɓe yoɓoyte kon ko laatinoo hiɓe fefindoo

Wata on ñaamu kon ko Innde Alla jantaaka e mun, pellet, (salagol) ɗum ko faasiqiyaagal. E pellet, seytaaneeji ɗin no sowonsina e weldiiɓe maɓɓe ɓen no ɓe wennjira on. Si on ɗoftike ɓe, haray pellet, ko on sirkuɓe

E ko on laatinooɗo maayɗo, Wuurniti mo, Men wuurniti mbo Waɗani mo annoora himo yaara on hakkunde yimɓe ɓen, wa'ata wa on wonɗon e niɓe mo wanaa yaltoowo ton? Ko wano non heeferɓe ɓen cuɗiranaa kon ko ɓe gollaynoo

Ko wano non Men Waɗiri e kala hoɗo, mawɓe bonɓe, fii no ɓe fewjira e mayre. Ɓe alaa e fewjude si wanaa e ko'e maɓɓe, kono ɓe so'aa anndude

Si Aaya arii e maɓɓe ɓe wi'a : "Men gomɗintaa haa men okkee sugu ko Nulaaɓe Alla ɓen okkaa kon". Ko Alla ɓuri Anndude ka O Waɗata Nulal Makko ngal. Aray ka koyeera e lepte tiiɗuɗe heɓa ɓen bonɓe, sabu kon ko ɓe fewjanynoo

Kala mo Alla Faandii fewnude, O Yaññanay=yaajnat ɓernde makko nden Lislaamu. Kala kadi mo O Faandii Majjinnde, O Waɗay ɓernde makko nden faaɗunde ɓittunde ; hara himo wa'i wa ŋabboowo yaha ka kammu. Ko wano non Alla Waɗirta lepte ɗen e ɓen ɓe gomɗintaa

Ko ɗum ɗoo woni laawol Joomi maaɗa ngol feewungol. Gomɗii Men Fensitii Aayeeje ɗen woannde yimɓe waajitotooɓe

Hino woodanibe galle kisal ka Joomi maɓɓe. Ko Kanko woni Giɗo maɓɓe sabu kon ko ɓe gollaynoo

Ñalnde O Mooɓitoyta ɓe denndaangal : "Ko onon yo onon yo dental jinna, gomɗii on ɗuɗɗinorii (majjingol) yimɓe ɓen". Yiɗɓe maɓɓe ɓen ka yimɓe wi'a : "Joomi amen, yoga amen dakmitorii yoga, men yottike ngal caatal=lajal amen ngal saatinanɗaa men". O Daala : "Ko Yiite ngen woni werde mon, ko on luttooɓe ton, si wanaa kon ko Alla Muuyi". Pellet, Joomi maaɗa ko Ñeeñuɗo, Annduɗo

Ko wano non Men Wurtirta yoga e tooñooɓe ɓen e hoore yoga ; sabu kon ko ɓe faggitotonoo

Ko onon yo dental jinna e yimɓe, e araali e mo'on Nulaaɓe jeyaaɓe e mo'on, ɓe no fillanoo on Aayeeje Am ɗen, ɓe rentina on hawrugol ndee ɗoo Ñalaande mon? Ɓe wi'a : "Men seedike e hoore pittaali amen". Nguurndam aduna ɗam hodi ɓe ; ɓe seeditii e hoore pittaali maɓɓe ɗin wonnde ɓe laatino heeferɓe

Ɗum ko tawde Joomi maa wonaali halkoowo ca'e sabu tooñe, hara yimɓe majje ko welsindiiɓe

Hino woodani kala en darjaaji kon ko ɓe golli. Joomi maa wonaali Welsindiiɗo e kon ko ɓe gollata

Ko Joomi ma woni Galo Jom-Yurmeende. Si O Muuyii O Naɓay on, O Lontina ɓaawo mo'on ko O Muuyi ; wano O Fuɗɗornoo on immorde e ɓiɗɓe yimɓe goo

Pellet, ko fodaɗon kon ko aray ɗum. On wonaali ronkinooɓe [Men]

Maaku: "Ko onon yo yimɓe, gollee e nokku mo'on, min ko mi golloowo. On anndoyay ko hommbo (e men) laatantoo ɗum battane galle ɗen". pellet,O malnatah tooñooɓe ɓen

Ɓe waɗanii Alla geɓal e ko O Tagi kon immorde e gese e neemoraaɗi, ɓe wi'i : "Ɗum ɗoo ko Alla -e aaƴagol maɓɓe!- Ɗum ɗoo ko kafidiiɗi amen ɗin". Ko wanani kon kafidiiɗi maɓɓe ɗin hewtataa Alla, kono ko wonani kon Alla hewtay kadidiiɗi maɓɓe ɗin. Ko ɓe ñaawata kon bonii

Ko wano non kafidiiɗi ko heewi e sirkooɓe ɓen cuɗirani ɓe warugol ɓiɗɓe maɓɓe, fii yo ɗi halkuɓe e fii yo ɓe jiiɓitu diina maɓɓe kan. Sinno Alla Muuyuno, ɓe waɗataano ɗum. Tertodu ɓe e ko ɓe fefindotoo

Ɓe wi'i : "Ɗii ɗoo ko neemoraaɗi e gese feraaɗi : ñaamataa ɗi si wanaa on mo men yiɗi."-Ka aaƴagol maɓɓe!- E neemoraaɗi harminaaɗi ɓabbe mun, e neemoraaɗi ɗi ɓe jantotaako Innde Alla e mun, fefindagol e Makko ; O Yoɓoyay ɓe kon ko ɓe fefindotonoo. Ma Alla yobbe fefindagol mu*en ngol

Ɓe wi'i kadi: "Ko woni kon e deedi ɗii neemoraaɗi, ko heeranii ɗum worɓe amen, harmani rewɓe amen". Si ɗum wonii ko jiibuɗum, kamɓe ko ɓe kafooɓe ɗum. O Yoɓoyay ɓe ko ɓe hanndi kon. Kanko ko O Ñeeñuɗo, Annduɗo

Gomɗii sooyii ɓen warirɓe ɓiɗɓe mun njofoyaagal ko aldaa e ganndal, ɓe harminiri kon ko Alla Arsiki ɓe fefindagol e hoore Alla. Gomɗii ɓe majjii, ɓe wonaano feewuɓe

Ko Kanko woni On Fuɗɗuɗo gese waɗaaɗe bente e ɗe waɗaaka bente, e tamarooje, e remuruuji sertuɗi ñaamndu mu'un, e nebbanteeje, e rummaana nannduɗe e ɗe nanndaa. Ñaamee e dimɗe majje si ɗe rimii, jonnon asakal mun ñalnde soñaa. Wata on ɓurtin, pellet, Kanko O Yiɗaa ɓurtinooɓe ɓen

Hino e neemoraaɗi ɗin ronndotooɗi e joltuɗi. Ñaamee e kon ko Alla Arsiki on, wata on jokku taaɓaŋlle seytaane ɗen, pellet, kanko ko o gaño mon feeñuɗo

[O Taganii on] nooneeji jeetati : no e baali ɗin ɗiɗi, no e be'i ɗin kadi ɗiɗi. Maaku : "E ko gori ɗin ɗiɗi O Harmini kaa ko deyi ɗin ɗiɗi, kaa ko ko woni e nder renngaaji deyi ɗin ɗiɗi? Humpitiree lam ganndal si on laatike goonguɓe

No e gelooɗi ɗin ɗiɗi, no e na'i ɗin kadi ɗiɗi. Maaku : "E ko gori ɗin ɗiɗi O Harmini kaa ko deyi ɗin ɗiɗi, kaa ko ko woni e nder renngaaji deyi ɗin ɗiɗi, kaa on seedino tuma Alla Wasiyinoo on ɗum?" Kohommbo ɓuri tooñude haa fota wa on fefindiiɗo fenaande e hoore Alla fii no o majjiniri yimɓe ɓen ko aldaa e ganndal? Pellet, Alla Fewnataa yimɓe tooñooɓe ɓen

Maaku : "Mi tawaali e kon ko wahyinaa e am, ko harminaa e ñaamoowo mo no ñaama ɗum, si wanaa nde laatotoo ko maayi (jiibi), maa ƴiiƴam sankotooɗam, maa teewu kose -sabu ɗum ko soɓe- maa (ko hirsiraa) faasiqiyaagal". Kala on ɓittiiɗo, hara wanaa bewɗo, wanaa jaggituɗo, haray pellet, Joomi maa ko Haforoowo, Hinnotooɗo

Ko en ɓen Alyahuudaaɓe (tun) woni ko Men Harmini kala ko jogii peɗaali. Na'i ɗin e dammi ɗin kadi, Men Harminii e maɓɓe ɓelle majji ɗen, si wanaa ko ɓabbe majji ronndii, maa tete on, maa ko jillondiri e ƴi'e. Ko ɗum Men Yoɓirnoo ɓe berwre maɓɓe nden. Pellet, ko Men Goonguɓe

Si ɓe fennii ma, maaku : "Joomi mon ko Jom-Yurmeende yaajunde, lepte Makko ɗen ruttetaake e yimɓe bomɓe ɓen

Arma sirkuɓe ɓen wi'a : "Sinno Alla Muuyuno, men sirkataano, wanaa baabiraaɓe amen ɓen, men harmintaano kadi hay e huunde". Ko non ɓen adinooɓe ɓe fennirnoo haa ɓe meeɗi lepte Amen ɗen. Maaku : "Hara ganndal no woodani on yaltinanon men ngal? Pellet, on jokkaa si wanaa sikke, onon on wonaali si wanaa fenooɓe

Maaku : "Ko Alla woodani hujja yottiiɗo on.Sinno O Muuyuno, O Fewnayno on denndaangal

Maaku : "Addee seedeeɓe mon ɓen, ɓe seeditoo wonnde Alla Harminii ɗum ɗoo". Si ɓe seedike, wata a seedodu e maɓɓe. Wata a jokku mbeleeɗe ɓen fennuɓe Aayeeje Amen ɗen e ɓen ɓe gomɗinaa laakara, kamɓe hiɓe sirkana Joomi maɓɓe

Maaku : "Aree mi janngana on ko Joomi mo Harmini e mon : ko nde kafidoton e Makko huunde, waɗanon jibimɓe mon ɓen moƴƴere. Wata on waru ɓiɗɓe mon ɓen kulol immorde e baasal. Ko Menen Arsikata on e kamɓe. Wata on ɓaɗto pankare ɗen ko feeñi e majje e ko wirnii. Wata waru wonkii ki Alla Harmini si wanaa e goonga. Ko ɗum mooɗon O Wasiyii on ; belajo'o, on haqqilay

Wata on ɓaɗto jawdi wonduɗo si wanaa hara ko no ɓuri moƴƴirde, haa o yottoo kellefuyee makko. Timminiree etirɗe ɗen e manndikirɗe= peesirde ɗen no nunɗiri. Men fawaa wonkii si wanaa ko ki townata. Si on wowlay nunɗee hay si ko e hoore jom-ɓaɗtodal. Ahadi Alla ndin hunnon. Ko ɗum mooɗon woni ko O Wasiyii on; belajo'o, on annditay

E wonnde pellet, ɗum ɗoo ko laawol am focciingol, jokkee ngol ; wata on jokku laawoy senndaykoy on e laawol Makko ngol". Ko ɗum mooɗon woni ko O Wasiyii on ; belajo'o, on rentoto

Refti Men Okki Muusaa Deftere nden timmirnde (neema) mo o moƴƴiniri, fensitunde kala huunde, ko nde peewal e yurmeende ; belajo'o, ɓe gomɗinay hawrygol e Jommi maɓɓe

Ndee ɗoo ko Deftere (Alqur'aana), Men Jippiinde ko nde barkinnde - jokkee nde, rentoɗon ; belajo'o, on yurmedon

Fii wata on wi'oy : "Defte ɗen ko e feddeeji ɗiɗi Jippinaa, ado amen, men laatinoke welsindiiɓe janngugol ɗe

maa ɗum wi'on : "Sinno menen, Deftere nden Jippinano e amen, men laatotono ɓurɓe ɓen ɗon feewude". Gomɗii arii on immorde ka Joomi mon, ɓanngannduyee, e peewal, e yurmeende. Alaa ɓurɗo tooñude haa hewta on fennuɗo Aayeeje Alla ɗen o ɗuurnii ɗe. Arma Men Yoɓiroya ɓen ɗuurnotooɓe Aayeeje Amen ɗen lepte bonɗe, sabu ko ɓe laatinoo hiɓe ɗuurnoo

Hara ɓee no habbii si wanaa nde Malaa'ikaaɓe ɓen ara e maɓɓe? Maa Joomi maa Ara? Maa yoga e Maandeeji Joomi maa ara? Ñalnde yoga e Maandeeji Joomi maa ari, nafataa wonkii gomɗinal makki, ki laatanooki gomɗinki ko adii, maa ki faggitii e gomɗinal makki moƴƴere. Maaku : "Habbitee! Menen ko men habbitiiɓe

Pellet, ɓen sennduɓe diina mun kan, ɓe laatii feddeeji, a jeyaaka e maɓɓe e huunde : Anndee fiyaaku maɓɓe ko faade ka Alla. Refti O Humpita ɓe ko ɓe laatinoo hiɓe golla

Kala arduɗo e moƴƴere hino woodani mo sappo yeru mayre ; kala kadi arduɗo e bone o yoɓitetaake si wanaa yeru makko. Kamɓe ɓe tooñetaake

Maaku : "Min, Joomi am Fewni lam faade e laawol focciingol, diina ñiiɓuka, diina Ibraahiima, ooñiiɗo [e diina meere] ; o jeyanooka e sirkooɓe ɓen

Maaku : "Pellet, julde am nden, e kirse am ɗen, e nguurndam am ɗam, e maayde am nden, ko All woodani, Jeyɗo Winndere nden

Kafidiiɗo alanaa Mo! Ko ɗum mi yamiraa, ko mi woni arano e jebbiliiɓe ɓen

Maaku : "E ko tanaa Alla mi ɗaɓɓata reweteeɗo, ko Kanko woni Jeyɗo kala huunde?! Kala wonkii faggitantaako si wanaa e hoore-makki : wonkii ronndotaako bone wonkii goo. Refti ko faade ka Joomi mon woni ruttorde mon, O Humpita on kon ko luutondiraynoɗon e mun

Ko Kanko woni Waɗuɗo on lontiiɓe ka keydi, O Ɓamtiri yoga mon dow yoga, darjaaji ; fii yo O Jarribo on e ko O Okki on. Pellet, Joomi maa ko yaawuɗo lepte, Kanko kadi, ko O Haforoowo, Hinnotooɗo