Rundi - Chapter 2 - Al-Baqarah

Alif,Laam, Miiym. (Insiguro y’izi ndome hamwe n’uwufise ubumenyi bwazo n’Imana yonyene gusa)

Iki nica gitabu murico ata makenga arimwo, kandi iki gitabu n’indongozi ku bantu bose batinya Imana yabo y’ukuri

Nabemera ibintu bitaboneka, hamwe n’uguhagarika amasengesho, n’ugutanga muvyo twabahaye

Nabemera ivya manuwe kuri wewe, hamwe nivyamanuwe imbere yawe, kandi bakemera n’umusi w’imperuka

Abo bantu bari hejuru y’uburokoke buvuye ku Muremyi wabo, nabo bantu nibo bene intsinzi nyakuri

Mu vy’ukuri bamwe bahakanye Imana yabo y’ukuri, nivyiza kuribo ubatujije, canke utabatujije ntibazopfa bemeye nagatoyi

Imana yarabateyeko ikidodo kumitima yabo, no hejuru y’amatwi yabo, no hejuru y’amaso yabo, kuko hariho imipfundikizo, rero abo bantu bazoba bafise ibihano bininiya cane

No mu bantu bamwe harimwo abavuga bati:- twebwe turemeye Imana hamwe n’umusi w’imperuka, mugihe kuribo batari mubemera Imana na gatoyi

Bagomba guhenda Imana hamwe nabarya bemeye bimwe bivuye kumitima yabo, mugabo ntibahenda atari imitima yabo gusa, nabo atavyo bazi

Mumitima yabo harimwo indwara, n’Imana yarabongereje indwara, rero bazoba bafise ibihano bibabaza cane kubera ukuvuga kwabo kw’ububeshi

No mugihe babwiwe ngo ntimugire ubwononyi ng’aha kw’Isi, baca bivugira bati :- twebwe turi mubakora ivyiza

Mu vy’ukuri abo bantu nibo bononyi mugabo ntavyo bazi na gatoyi

No mugihe babwiwe bati:- ni mwemere Imana yanyu y’ukuri nkuko bemeye abandi bantu, baca bavuga bati:- twebwe twemere nkuko bemeye barya badafise ubwenge, mu vy’ukuri nibo badafise ubwenge, mugabo ntavyo bazi na gatoyi

Mugihe bahuye n’abemeye Imana yabo y’ukuri baca bavuga bati:- twebwe turemeye bimwe bivuye kumizirikanyi yacu, mugabo biherereye kubwabo bari kumwe n’ibisigo vyabo baca bavuga bati:- mu vy’ukuri twebwe turi kumwe namwe, mugabo barya turiko turaba fyinatako gusa

Imana izoba hembera kuri uko gufyinata kwabo n’ukubasiga mubuzimire bwabo batayataya hirya no hino

Abo bantu nibo bitoreye inzira y’ubuzimire gusumba uburokoke, mugabo n’ibidandazwa vyabo ntivyaronse inyungu, kandi ntibari no mu bantu batumbera inzira y’ukuri

Akarorero kabo ni nk’akarorero kabamwe bahuye n’umwijima bagaca batsa umukomezwa mugihe waberetse ibiri kumpande zabo, Imana nayo yaciye ikura uwo muco wayo n’ukubasiga bari mumwijima batabona

Abatumva, ibiragi, n’impumyi, kuri ivyo ntibazo garuka namba

Canke ni nk’imvura ikaze cane ivuye mubicu, muriyo hakaba harimwo umwijima n’imituragaro hamwe n’imiravyo n’imiyaga nkuba, bagaca bashira intoke zabo mumatwi yabo kubera iyo mituragaro mugutinya urupfu, n’Imana niyo ibazi neza abo bahakanyi b’Imana y’ukuri

Uregereje uwo muravyo mukunogora amaso yabo, mugihe uba boneshereje n’ukugendera muriwo no mugihe ubateyemwo umwijima bagaca bahagarara, n’Imana iyo ibishaka yari kuba kurirako uko kutumva kwabo nuko kutabona kwabo, mu vy’ukuri Imana niyo nyene ubushobozi buri hejuru y’ibintu vyose

Mwa bantu mwe! Nimusenge Umuremyi wanyu kuko ariyo yabaremye hamwe n’abamyeho imbere yanyu kugira ngo mube mu bantu barokotse

Uwabagiriye iy’Isi kuba nk’ikirago hanyuma amajuru nayo akaba nk’ibisenge, n’ukumanura amazi avuye mubicu, no muri ayo mazi ayakuramwo ivyamwa kugira ngo bibabere ibifungurwa vyanyu, rero iyo Mana ntimuyigereranye n’ibindi bintu, mugihe mwebwe mufise ubumenyi buhagije

Nimwaba mufise amakenga kuri ivyo twamanuriye intumwa yacu, namwe nimuzane igisomwa kimwe cagizwe n’uwoba ameze nkawe hanyuma muce muhamagara Imana zanyu, itari Imana y’ukuri nimwaba muvugisha ukuri

Nimutagira gutyo mumenye yuko ataco muzosubira kugira namba, rero nimutinye uwo muriro udahera, kuko inkwi zawo n’abantu n’amabuye yabikiwe abahakanyi b’Imana y’ukuri

Kandi ubabwire abemeye Imana yabo y’ukuri hamwe n’abagira ibikorwa vyiza yuko bazoronka imirima ica imbere yabo inzuzi mumwanya uwariwo wose, bakazo ronkeramwo n’ivyamwa nkuko ari ibifungurwa vyabo n’ukuvuga bati:- ibi nivyabindi twahabwa kuva kera, kuko bazohabwa ivyo vyamwa mugihe bizoba bisa vyose muri ayo majuru, bakazo ronkerayo abagore bisukuye, hanyuma baze babe muri ayo majuru m’ubuzima bwabo bwose

Mu vy’ukuri Imana ntigira isoni mugutanga akarorero akariko kose kameze nkak’umubu canke gasumba uwo mubu, mugabo bamwe bemera Imana y’ukuri kuribo bazi yuko ari ivy’ukuri kuvuye k’Umuremyi wabo, mugabo abahakanye Imana yabo y’ukuri bavuga bati:- mbega n’igiki Imana ishaka kuri aka karorero? Imana yama ireka abantu benshi bakazimira kukarorero nkako, n’ukurongora benshi mu bantu kukarorero nkako nyene, mugabo Imana ntirekurira umuntu uwariwe wese ngo azimire kuri aka karorero dukuyemwo abo basenyura amategeko y’Imana

Abahonyanga amasezerano y’Imana munyuma yaho yamaze gufundikwa n’ukwanka ivyategetswe nayo kugira ngo bishigikirwe hamwe n’ukugira ubwononyi ngaha kw’Isi, abo nibo bantu bari muruhombo

Nigute komuhakana Imana y’ukuri mugihe mwari mubapfuye hanyuma irabazura, hanyuma isubira kubica hanyuma isubira kubazura hanyuma ku Mana niho muzo subizwayo

Niyo yabaremeye ibintu vyose biri ngaha kw’Isi, hanyuma ica yipfuza kurema amajuru yose, n’ukugira ayo majuru kuba ari indwi, nayo niyo ifise ubumenyi bw’ibintu vyose

Mugihe Umuremyi wawe yabwira Abamarayika biwe ati:- jewe nzozana ibindi biremwa bizoza kuba kuri iy’Isi, nabo baciye bavuga bati:- uzoshiramwo abazogira ubwononyi hamwe n’ugusesa amaraso, mugihe twebwe tuguhayagiza nkuko umeze hamwe n’ukukuvuga kubijanye n’ubutagatifu bwawe, Imana yaciye ivuga iti:- mu vy’ukuri jewe ndafise ubumenyi bw’ivyo mwebwe mutazi

Yaciye y’igisha intumwa y’Imana Adamu (iii) amazina y’ibintu vyose hanyuma ibishira imbere y’Abamarayika bose n’ukuvuga iti:- nimumbwire amazina yibi bintu nimwaba muvugisha ukuri

Bavuze bati:- ubutagatifu n’ubwiwawe natwe ntabumenyi dufise atari ubwo watwigishije, ntankeka niwewe nyene ubumenyi hamwe n’ingabirano zihagije

Imana yaciye ivuga iti:- ewe Adamu (iii):- babwire ayo mazina y’ivyo bintu, mugihe yaheza kubabwira ayo mazina yavyo, yaciye ivuga iti:- sinababwiye yuko jewe mfise ubumenyi bw’amabanga y’Amajuru yose na y’Isi, kandi nkaba mfise ubumenyi bwivyo muserura vyose hamwe nivyo munyegeza

Nigihe twabwira Abamarayika duti:- nimupfukamire intumwa y’Imana Adamu (iii) bose hamwe baciye bamupfukamira dukuyemwo uwitwa (Ibilisi) niwe yanse gupfukama n’ukwishima, nawe akaba yari mubahakanyi b’Imana

Twaciye tuvuga duti:- ewe ntumwa y’Imana Adamu (iii), n’uvyagire ngaha hamwe n’umutambukanyi wawe muri uyu murima, muteko mufungure mubirimwo vyose kandi mwipfuza, mugabo ntimwegere kuri iki giti gusa, kugira ngo ntimuze mube mu bantu bahemukiye imitima yabo

Mugabo shetani yarabanyereje uko ari babiri n’ukubakura muburyo barimwo, duca tubabwira duti:- nimugende mugihe mwabaye abansi kuri mwebwe nyene, n’ubwicaro bwanyu kuri iy’Isi hamwe n’amahirwe yanyu azoba ari kukiringo kigufiya

Yaciye aronka intumwa y’Imana Adamu (iii) amajambo avuye k’Umuremyi wiwe, n’ukuronka ico kigongwe ciwe kuko Imana niyo yakira ikigongwe hamwe n’impuhwe nyinshi zihagije

Duca tuvuga duti:- nimumanuke mwese kw’Isi, nimwashikirwa n’uburongozi buvuye iwanje, n’abazo kurikira uburongozi bwanje ntabwoba buzoba buri kuribo kandi ntibazo teterwa

Mugabo abazo hakana n’ukutemera aya majambo yacu, abo nibo bazoba bari mu bantu bo mu muriro udahera, muriwo niho hazoba hari ubwicaro bwabo bwamisi yose

Mwebwe ruvyaro rwa bene israeri, nimwibuke imigisha yanje nabahezagiye kuriyo, kandi mukurikire amasezerano yanje, nanje nzokurikiza amasezerano yanyu, kandi muntinye jewe gusa

Kandi mwemere ivyo namanuye vyemeza mubiri kumwe namwe, mugabo ntimube mubambere muguhakana, kandi ntimugurishe aya amajambo yanje kukiguzi gitoyi, kandi muntinye jewe gusa

Kandi ntimuvange ukuri hamwe n’ibinyoma, hanyuma mugaca munyegeza uko kuri mugihe mukuzi

Nimuhagarike amasengesho, kandi mutange n’imperezwa, kandi mwuname hamwe n’abunama

Mbega mutegeka abantu kugira ineza, hanyuma mukibagiza imitima yanyu mugihe musoma igitabu c’Imana none mwebwe ntimutegera

Nimwihangane kandi mwigumye hamwe n’ugusenga, kuko mu vy’ukuri ico kintu kiragoye cane, dukuyemwo abantu b’abagamburutsi nyakuri

Nabafise ivyemezo vy’ukuri yuko bazohura n’Umuremyi wabo kandi bazosubizwa iwe

Mwebwe ruvyaro rwa bene israeri, nimwibuke imigisha yanje nabahaye hamwe n’iteka nabateye gusumba ibindi biremwa vyose

Kandi mutinye wamusi umutima w’umuntu ataco uzofasha uwundi mutima kukintu icarico cose, kandi ntihazo kwemerwa ibisabisho vyanyu, kandi ntihazo kwakirwa icoba kombora kivuye kuriwe, kandi ntibazoronka ikizoba kingira

No mugihe twarokora abantu bokwa Fir’auni aribo babahaye ibihano bibi cane mugukerera ibibondo vyanyu vy’abahungu, n’ugusigaza ibibondo vy’abigeme gusa, nomuri ivyo harabonetse imigisha mininiya ivuye k’Umuremyi wanyu

Mugihe twatandukanya ikiyaga kubera mwebwe n’ukubarokora, duca twibiza abantu bokwa Fir’auni namwe mwibonera

N’igihe twemerera intumwa y’Imana Mussa (iii) amajoro mirongo ine, hanyuma muca mugira intama munyuma yiwe nukuba mubahemukiye imitima yanyu

Mu nyuma yaho twaciye tubagirira ikigongwe, kugira ngo mube mu bantu bakenguruka

Mugihe twamuha intumwa y’Imana Mussa (iii) igitabu c’ugutandukanya hagati y’ibirimwo vy’ukuri hamwe n’ibitari ivy’ukuri kugira ngo murokoke

N’intumwa y’Imana Mussa (iii) mugihe yabwira abantu biwe avuga ati:- bantu banje! mu vy’ukuri mwebwe mwara hemukiye imitima yanyu mukugira intama kuba ariyo Mana yanyu, rero nimusabe ikigongwe cinshi ku Muremyi wanyu, kandi mwice iyo mitima yanyu, ivyo nivyo vyiza imbere y’Umuremyi wanyu, nayo ica yakira imbabazi zanyu, mu vy’ukuri niyo yakira izo mbabazi, kandi niyo nyene impuhwe zihagije

N’igihe mwavuga muti:- ewe ntumwa y’Imana Mussa (iii) twebwe ntituzo kwemera kugeza aho tuzobona Imana imbona nkubone, muca musokorwa n’urupfu giturumbuka namwe muraba

Hanyuma turabazura munyuma y’ukwitaba Umuremyi wanyu kugira ngo muyikengurukire

Tubashiriraho igitutu c’ibicu n’ukuba manurira ibipfungurwa vyitiriwe Manna hamwe na Salwa, rero nimufungure kuri ibi bifungurwa vyiza twabahaye, nabo rero ntiba hemukira twebwe, mugabo nibo bahemukiye imitima yabo

N’igihe twavuga duti:- nimwinjire muri iki gisagara hanyuma mufungure mwidegemvya aho mushaka hose, kandi mwinjire murugi rwayo n’ubugamburutsi ntangere, kandi muvuge muti:- tugirire ikigongwe kubera ibicumuro vyacu, natwe tuzoba girira ikigongwe c’amakosa yanyu, kandi tuzobongereza ineza kuri bamwe bagira ineza

Abahemukiye imitima yabo nuko bahinduye imvugo atari iyo babwiwe, duca tumanura hejuru yabamwe bahemukiye imitima yabo ibihano bininiya bivuye mw’ijuru kubera ukwiyonkora kwabo

N’intumwa y’Imana Mussa (iii) mugihe yasaba amazi kubera abantu biwe twaciye tuvuga duti:- n’ukubite iyo nkoni yawe kuri iryo buye, mumwanya haca hasesagurika amariba cumi n’abiri, hanyuma ubwoko bwose bwaciye bumenya ubunywero bwabo, rero nimufungure kandi munywe kuri iyi migisha y’Imana, kandi ntimwiyonkore kuri iy’Isi mukugira ubwononyi

N’igihe mwavuga muti:- ewe ntumwa y’Imana Mussa (iii) twebwe ntidushobora kurorera kubifungugwa vy’ubwoko bumwe gusa, rero n’udusabire k’Umuremyi wawe adukurire bimwe muvyimbugwa kw’Isi, nk’ivyakatsi n’amatango n’ingano hamwe na adesi n’ibitunguru, hanyuma Imana ica ivuga iti:- mwebwe muhindura ibintu bitari vyiza kubintu vyiza, rero nimugende mugisagara iyo niho muzoronka ivyo mwasavye, haca hakubitwa hejuru yabo ukutishoboza hamwe n’ubukene, baca bategerezwa kuronka ishavu ry’Imana, ivyo vyose vyatumwe nuko bahakanye amajambo y’Imana mukugandagura intumwa z’Imana ata kuri bafise, rero ibi vyose nuko biyonkoye n’ukurenga imbibe zagenywe n’Imana

Mubemeye Imana yabo y’ukuri n’Abayahudi n’Abakirisu hamwe naba Saa’ibu, umwe wese azokwemera Imana yiwe y’ukuri hamwe n’ukwemera umusi w’Imperuka n’ukugira ibikorwa vyiza, abo nibo bantu bazoronka uburusho bwabo buvuye ku Muremyi wabo, kandi ntabwoba buzoba buri kuribo, kandi ntibazo teterezwa

Mugihe twakira amasezerano yanyu twaciye turerura umusozi hejuru yanyu duca tubabwira duti:- nimufate uyu musozi n’inguvu kuri ibi twabahaye, kandi mwibuke n’ibirimwo kugira ngo mube mu bantu beranda

Munyuma yibi vyose mwariyonkoye iyo hataba imihezagiro y’Imana kuri mwebwe n’Impuhwe zayo mwari kuba mu bantu bo m’uruhombo

Mu vy’ukuri muramaze kumenya bamwe biyonkoye muri mwebwe kuri wamusi wa gatandatu, natwe duca tubabwira duti:- ni mube inkende z’ibimaramare

Kuri ivyo twaciye tugira kuba ari ukugabisha kuri barya bamyeho mubihe vyabo hamwe nabari inyuma yabo, hamwe n’ubutumwa ku bantu batinya Imana yabo y’ukuri

N ’intumwa y’Imana Mussa (iii) mugihe yabwira abantu biwe ati:- mu vy’ukuri Imana ibategetse kubaga inka, nabo bishura bati:- mbega uriko uradupfyinata ko? Nawe abishura ati:- jewe ndikinze ku Mana kuba ndi mu bantu b’ibijuju

Nabo bamwishura bati:- dusabire k’Umuremyi wawe adutandukanirize neza iyo nka uko imeze, nawe abishura ati:- mu vy’ukuri yavuze yuko iyo nka idashaje kandi itari nantoyi, ahubwo iri hagati na hagati, rero nimugire nkuko mwategetswe kugira gusa

Nabo bavuga bati:- dusabire k’Umuremyi wawe adu tandukanirize ibara ry’ayo n’ingene rimeze, nawe abishura ati:- iyo nka ifise ibara ry’umuhondo kuko niryo bara ryayo, kandi rirahishiye cane, kandi rirateye n’igomwe kubantu baje kuyiratira

Bavuze bati:- dusabire k’Umuremyi wawe aduta ndukanirize ingene iyo nka imeze, mu vy’ukuri inka zose zirasa mu vy’ukuri niyaba Imana ibishaka tube mu bantu barongotse

Yavuze ati:- weyavuze yuko iyo nka itagenewe ibikorwa vy’ukurima canke ivyo kunyweshereza ibiterwa, nayo ifise ibara ryiza, baca bavuga bati:- ubu rero uvugishije ukuri, baca batarukira kuri yanka barayibaga baca baba kure yivyo bagize

Mugihe mwica umutima, hanyuma muca muracanamwo kuri ivyo, n’Imana niyo itanga kuri ivyo vyose mwahora munyegeza

Duca tuvuga duti:- nimuyikubite kumpande zayo zose zishoboka, uko niko Imana izura abantu basandavye kandi ikabereka n’ibimenyetso vyayo kugira ngo munyurwe

Hanyuma imitima yanyu ica iraguma munyuma y’ivyo vyose kugeza naho iyo mitima iba nk’amabuye canke gusumba ayo mabuye, kuko hari n’ayandi mabuye ashungurukamwo inzuzi muriyo, hakabamwo n’ayandi mabuye akoragurika kubera ubwoba bw’Imana, nayo Imana ntiyibagira muvyo mugira vyose

Mbega mwizeye yuko bazobemera mugihe bamwe muribo bamye bumva amajambo y’Imana, hanyuma bagaca bayahindura mugihe bari bamaze kuyatahura neza kandi bayazi

Ntibazi yuko Imana ifise ubumenyi bw’ivyo banyegeza hamwe n’ivyo baserura

Kandi hari muri abo bantu batazi gusoma, kandi batazi n’igitabu c’Imana atari igihababu atakamaro kibamariye, nabo ntaco bafise atari ugukekeranya gusa

Rero ibihano bikaze cane bizoshikira abantu bandika igitabu kumaboko yabo, hanyuma bagaca bavuga bati:- iki gitabu kivuye ku Mana kugira ngo baronke ikiguzi gitoyi c’amaronko yo ngaha kw’Isi gusa, nibagabe kuri ibi bintu banditse kumaboko yabo, kandi bagabe no kubintu bagira

Baravuze bati:- ntituzokorwa ko n’umuriro atari kumisi mikeyi gusa, wewe vuga uti:- mbega muramaze kuronka amasezerano ku Mana? Rero nayo ntizota indagano yayo, canke murabeshera Imana kubintu mutazi

Egome, abagira amabi hamwe n’amakosa yabo akabakikuza, abo nibo bantu bo mu muriro udahera, bazowuba mwo mu buzima bwabo bwose

N’abemeye Imana yabo y’ukuri nukugira ibikorwa vyiza, abo nibo bantu bo mw’Ijuru, nabo bazobayo mubuzima bwabo bwose

Mugihe twagira amasezerano n’uruvyaro rwa bene israeri yuko batazosenga uwariwe wese atari Imana yonyene gusa, kandi mukabagirira ineza abavyeyi banyu, hamwe n’abagenzi banyu, hamwe n’impfuvyi n’aboro, kandi mukavugana n’abantu mumvugo nziza kandi mugahagarika n’amasengesho n’ugutanga imperezwa hanyuma nibahindukira dukuyemwo abantu bakeyi gusa muri mwebwe, namwe mutavyitaye ho

Mugihe twakira amasezerano yanyu yuko mutazosesa amaraso yanyu, canke mutazoshira abantu banyu mubisagara vyanyu, namwe muravyemeza kandi mubizi

Hunyuma mwebwe nyene nimwe mwagandaguye abantu banyu hanyuma mukura bamwe muri mwebwe mumazu yabo mufashanije nabo kubera ibicumuro n’urwanko rwanyu, rero nimwashikirwa n’imbohe mukazi kombora mugihe bibujijwe kuri mwebwe kuzitanga, mbega muremera bimwe mu gitabu n’uguhakana ibindi? Rero ntampembo y’umuntu agira ibintu nk’ibi muri mwebwe atari ibimaramare vyo mu buzima bwo ngaha kw’Isi, no k’umusi w’imperuka, nabo bazojanwa ahari ibihano bikaze cane, n’Imana ntisamazwa n’ivyo mugira

Abo nibo batoye ubuzima bwo ngaha kw’Isi aho botoye ubuzima bwo mw’Ijuru, kuri ivyo ntibazo gabanirizwa ibihano vyabo, canke ngo bakingirwe

Mu vy’ukuri twarahaye intumwa y’Imana Mussa (iii) igitabu, duca dukurikiza kuzindi ntumwa z’Imana munyuma yiwe, duca tumuha intumwa y’Imana Issa mwene Mariyamu (iii) ivyemezo biri k’umugaragaro n’ukumutera intege z’umutima mutagatifu, rero uko mwashikirwa n’intumwa z’Imana kubintu muta shimishijwe n’imitima yanyu, mwebwe mwaciye mwishima hanyuma umurwi umwe mwaciye muwuhakana, uwundi murwi nawo muca mura wica

Baravuze bati:- imitima yacu irapfundikiwe, nayo Imana yaraba vumye kubera ubuhakanyi bwabo, rero nibakeyi cane bemera

Mugihe bashikirwa n’igitabu kivuye ku Mana, cemeza ibiri hamwe nabo naho hambere bugururira abahakanyi b’Imana, mugabo mugihe bashikirwa nivyo bahora babifitiyeko ubumenyi baciye babihakana, rero umuvumo w’Imana uri hejuru yabo bahakanyi b’Imana y’ukuri

Ikibi kigaritse catumye bagurisha imitima yabo, nikurya kwanka ivyamanuwe n’Imana hejuru y’ukugira inzigo yuko Imana yabamanuriye imihezagiro yayo kubo yishakiye ku bantu bayo, kubera ivyo rero bakwiriye kuronswa ishavu rizoba hejuru y’irindi shavu, nabo bahakanyi b’Imana y’ukuri bazoronka ibihano bizoba tetereza

No mugihe babwiwe bati:- nimwemere ivyamanuwe n’Imana, baciye bavuga bati:- twebwe turemeye ivyamanuriwe kuri twebwe, mugabo twanka ibitari ivyo, mugihe iyi Qur’ani ntagatifu ariyo y’ukuri yemeza ibiri kumwe nabo, rero wewe n’uvuge uti:- mbega ni kuki mwagandaguye intumwa z’Imana aho hambere nimwaba mwari mubemera

Mwarashikiwe n’intumwa y’Imana Mussa (iii) ifise ivyemezo biri k’umugaragaro, hanyuma muca mugira intama munyuma yiwe, n’uguca muhemukira imitima yanyu

Mugihe twakira amasezerano yanyu nuguca turerura umusozi hejuru yanyu, duca tubabwira duti:- nimuwufate n’inguvu kuri ibi vyose twabahaye, kandi mutegere neza, nabo bishura bati:- turumvise kandi turahakanye, baca banyweshwa mumitima yabo intama kubera ubuhakanyi bwabo, rero nuvuge uti:- n’ikintu kibi cane cabategetse kubijanye nukwemera kwanyu nimwaba muri mu bantu bemera bimwe vy’ukuri

Vuga uti:- niyaba iyo nzu iri mw’Ijuru iri ku Mana ari rwanyu bwite hatarimwo abandi bantu, rero ni mwipfuze urupfu ni mwaba mwebwe muvugisha ukuri

Kandi ntibazo kwipfuza namba urwo rupfu kubera ivyo amaboko yabo yakoze, n’Imana irabazi neza abahemu bahemukiye imitima yabo

Kandi uzobabona bafise igihababu kininiya cane c’ukuba ngaha kw’Isi gusumba abandi bantu, n’ugusumba abagereranya Imana n’ibindi bintu, umwe wese muribo yipfuza yuko yoronka ubuzima bw’imyaka igihumbi, nuko kuronka ubwo buzima burebure ntibushobora kumukurira ibihano vyiwe, n’Imana irabibona ivyo bagira vyose

Vuga uti:- uwugira ihiganwa n’intumwa y’Imana Jibrilu (iii) mu vy’ukuri niyo yamanuye iyi Qur’ani ntagatifu mumutima wawe k’uruhusha rw’Imana ikaba yemeza ivyabayeho imbere yiwe, kandi n’uburongozi hamwe n’inkuru nziza ku bantu bemera Imana yabo y’ukuri

Uwuhiganwa n’Imana hamwe n’Abamarayika biwe, hamwe n’intumwa zayo zose, hamwe n’Umumarayika Jibrilu (iii) n’intumwa yayo Mikaeri (iii), nuko Imana izoba ariyo nyene intsinzi kuri abo bahakanyi b’Imana b’ukuri

Mu vy’ukuri twakumanuriye ivyemezo biri k’umugaragaro, kandi ntabantu babihakana ivyo vyemezo atari barya bononyi

Yoh! Umwanya uwariwo wose mugihe bapfunditse amasezerano yabo bamwe muribo baca biyonkora, ahubwo benshi muribo ayo masezerano ntibayemera

Mugihe bashikirwa n’intumwa y’Imana ivuye ku Mana yemeza ibiri kumwe nabo, umurwi umwe mubahawe igitabu waciye uta ico gitabu c’Imana gitagatifu inyuma y’imigono yabo, nkakumwe batakizi

Baciye bakurikira muvyo amashetani yababwira kuntwaro ya cami y’umwami Sulaimanu (iii) nawe akaba atahakanye Imana yiwe y’ukuri, ahubwo amashetani niyo yahakanye Imana yabo y’ukuri mukwigisha abantu uburozi, kandi ubwo burozi bwamanukanywe n’Abamarayika babiri aribo Haruta na Maruta mu gisagara ca Babil, kandi ntibigishije uwariwe wese kugeza aho bamubwira bati:- mu vy’ukuri twebwe ni nk’ikibazo, mugabo ntuhakane Imana yawe y’ukuri, baca biga kuribo muvyo bashoboye mu gutandukanya umuntu n’umukenyezi wiwe, kandi ntibari mu bantu bagira inabi canke mubadafise akamaro kuribo, mu vy’ukuri barafise ubumenyi bw’uko uwatoye ibi vyose atazoronka ahantu ahariho hose mw’ijuru, kandi ntankeka ni bibi cane muvyatumye bagurisha imitima yabo nkiyo babimenya

Nkiyo bemera hamwe nugutinya, ntankeka impembo ivuye ku Mana yari kuba nziza kuribo iyo babimenya

Mwebwe mwemeye Imana yanyu y’ukuri, ntimuvuge Raainaa, ahubwo nimuvuge muti:- ni muturabe, kandi ni mwumvirize, nayo abahakanyi b’Imana y’ukuri, bazoronka ibihano bibabaza cane

Ntibashima abo bagereranya Imana n’ibindi bintu mu bantu bahawe igitabu canke muba gereranya Imana n’ibindi bintu muba manuriwe ineza ivuye ku Muremyi wanyu, n’Imana imanurira imigisha yayo kuwo yishakiye, nayo niyo nyene imigisha mininiya cane

Ijambo ry’Imana y’ukuri iryariryo ryose duhanaguye canke twibagiye duca turisubirizako n’irindi jambo ryiza nk’iryo, ntuzi yuko Imana ifise ubushobozi buri hejuru y’ibintu vyose

Mbega ntuzi yuko Imana ariyo nyene ubwami bw’Amajuru n’Isi, namwe aho muri ntimufise uwuba kingira canke umufasha atari Imana yonyene gusa

Mbega mugomba kubaza intumwa y’Imana yanyu nkuko yabajijwe intumwa y’Imana Mussa (iii) aho hambere, rero uwuhindura idini rya Isilamu k’ubuhakanyi bw’Imana y’ukuri, ntankeka uyo muntu azoba yazimiye inzira y’ukuri

Benshi mu bantu bahawe igitabu c’Imana, bakunda yuko iyo mwebwe mwosubijwe kuba muri mu bantu b’abahakanyi b’Imana y’ukuri, no mugihe mwamaze kwemera bimwe bivuye k’umutima kubera inzigo iri mumitima yabo, kandi munyuma yaho bamaze kubonekerwa n’ukuri, rero mwebwe nimu giriranire ikigongwe, kandi ntimuvyiteho kugeza aho Imana izozanira itegeko ryayo, kandi mu vy’ukuri Imana niyo nyene ubushobozi buri hejuru y’ibintu vyose

Kandi muhagarike amasengesho, n’ugutanga ivyiza muzoba mwatanguje kubera imitima yanyu, ivyo navyo muzobisanga imbere y’Imana, kandi mu vy’ukuri Imana irabibona ivyo mugira vyose

Baravuze bati:- ntawuzo kwinjira mw’Ijuru atari Umuyahudi canke Umukirisu, ivyo n’ivyipfuzo vyabo gusa, wewe n’uvuge uti:- mwebwe nimuzane ivyemezo vyanyu nimwaba muvugisha ukuri

Egome, abatumbereza amaso yabo ku Mana, bakaba bari mubagira ibikorwa vyiza, abo bantu nibo bazoronka impembo yabo ivuye ku Muremyi wabo, kandi ntabwoba bazoba bafise kuribo, kandi ntibazo teterezwa

N’Abayahudi bama bavuga bati:- Abakirisu ntaco bafise namba, n’Abakirisu nabo bakavuga bati:- Abayahudi ntaco bafise namba, mugihe bose basoma igitabu c’Imana y’ukuri, uku rero niko bamwe ataco bazi bavuga, ni nk’akarorero k’imvugo yabo, rero Imana izobacira urubanza ruzoba hagati yabo k’umusi w’imperuka kuvyo bamye batumvikana ko

None ni nde muhemu mukuru gusumba uwuzitira amasengero y’Imana, yuko muriyo hatovugirwamwo izina ry’Imana, n’ukwihangana mukutayonona, abantu nkabo ntibazo shobora kwinjira muri ayo masengero atari k’ubwoba gusa, abo nibo bazoteterezwa ngaha kw’Isi, nayo k’umusi w’imperuka bazoronka ibihano bininiya cane

Nayo ubuseruko hamwe n’uburengero bw’izuba nubw’Imana, rero ahantu muhindukirira hose niyo ntumbero yemewe n’Imana, ntankeka Imana niyo yagutse muvyayo hamwe n’ubumenyi buhagije

Bavuga bati:- Imana yarigiriye ikibondo, nayo iri kure yivyo vyose, ahubwo ibiremwa vyose nirwiwe mubiri mu Majuru no kw’Isi vyose bigamburukira Imana yonyene gusa

Umuremyi w’Amajuru n’Isi ata nkingi ziriko, no mugihe ishakiye ikintu ikibwira ngo kibe, kigaca kiba

Baravuze bamwe ataco bazi bati:- mbega ni kuki Imana itavugana natwe canke ikadushikiriza ivyemezo, kandi uko nyene niko bavuze bamwe bari imbere yabo kukarorero kiyo mvugo yabo hamwe n’imitima yabo igomba gusa n’iyindi, mu vy’ukuri twebwe turamaze kwerekana ivyemezo vyacu kubantu bemeza ibintu n’ibindi

Mu vy’ukuri ni twebwe twakurungitse ngo ubasigurire abantu ukuri kwama naho kuri, n’ugushikiriza ubutumwa hamwe nugutuza amabi, kandi kuri wewe ntuzobazwa abantu bo mumuriro udahera

Ntibazo kwemera nagatoyi kubera wewe abo bayahudi canke abo bakirisu kugeza aho wewe uzo kurikira imico yabo, na wewe vuga uti:- mu vy’ukuri uburongozi bw’Imana nibwo burongozi nyakuri, rero niwa kurikira muvyo bipfuza munyuma y’ivyagushikiye kubijanye n’ubumenyi bw’ukuri, ntuzoronka umufasha uwariwe wese canke uwuzo gukingira ku Mana yawe

Bamwe twahaye igitabu bakagisoma bimwe vy’ukuri, abo nibo bacemera, nayo abagihakana nibo bari m’uruhombo runiniya

Mwebwe ruvyaro rwa bene Israeri, ni mwibuke imigisha yanje nabahezagiriye ko, n’ingene n’abateye iteka hejuru y’ibindi biremwa vyose

Kandi mutinye umusi umutima w’umuntu ataco uzomarira uwundi mutima, kandi ntakizo kwemerwa kukizo komborwa kuriwe, canke n’ibisabwa ntaco bizowumarira, kandi ntibazo rokorwa

N’Umuremyi wiwe mugihe yaha ikibazo intumwa y’Imana Ibrahimu (iii) kumategeko menshi cane nawe arayarangura, Imana yamubwiye iti:- mu vy’ukuri jewe nzokugira ube umutegetsi w’abantu bose nawe amwishura ati:- mbega no kuruvyaro rwanje? Amasezerano yanje ntazoshikira abahemukiye imitima yabo

N’igihe twagira ingoro y’Imana ntagatifu ngo habe ari ahantu hagenderwa n’abantu bose kandi habe ari ahantu h’amahoro naho yahora ahagarira intumwa y’Imana Ibrahimu (iii), muce muhagira ngo habe ari ahantu hugusengera, rero twarahanuye intumwa y’Imana Ibrahiimu (iii) hamwe na Ismaili (iii) n’ukuba bwira duti:- ni musukure iyo nzu yanje kubera abantu bakikuza iyo ngoro hamwe n’abayivyagira mwo hamwe n’abunama n’ugupfukamira ngaho nyene

Mugihe intumwa y’Imana Ibrahimu (iii) yavuga ati:- ewe Muremyi wanje, n’ugire iki gisagara c’IMakkat kibe igisagara c’amahoro, hanyuma ubahe abo bene ico gisagara ivyamwa muri bamwe bemera Imana yabo y’ukuri hamwe n’umusi w’imperuka, nayo yishura iti:- n’uwuzo hakana nzo munezereza gatoyi gusa, hanyuma nze ndamusunike mubihano vyo mumuriro udahera, naho n’ahantu habi cane haho umuntu ato subizwa yo

N’intumwa y’Imana Ibrahim (iii) mugihe yasanura iyo nyubakwa aduza impome ziryo sengero ritagatifu ariyo (Al’ka’abat) ari kumwe n’ikibondo ciwe Ismail (iii) bose hamwe baciye basaba Imana yabo bavuga bati:- Muremyi wacu n’utwemerere, mu vy’ukuri ni wewe wumva kandi ni wewe nyene ubumenyi buhagije

Ewe Muremyi wacu, nutugire tube mu bantu bagamburuka kuri wewe, no k’uruvyaro rwacu tube turi mu bantu bakugamburukira kandi utwereke inzira y’amasengesho yacu, kandi utugirire n’ikigongwe, ntankeka ni wewe ugira imbabazi hamwe n’impuhwe zihagije

Ewe Muremyi wacu, n’ubazanire intumwa y’Imana ivuye muribo iteko ibasomere amajambo yawe matagatifu, n’ukubigisha igitabu cawe hamwe n’ubuhizi, kandi ubigishe isuku, mu vy’ukuri ni wewe ufise inguvu n’ubuhizi buhagije

None ni nde azokwiyonkora n’imigenzo y’intumwa y’Imana Ibrahimu (iii) atari uwuzoshira umutima wiwe mubujuju, mu vy’ukuri nitwebwe twatoye intumwa y’Imana Ibrahimu (iii) kuri iy‘Isi, mu vy’ukuri iyo mw’ijuru hazobayo abantu beranda

Mugihe Umuremyi wiwe yamubwira ati:- n’ugamburuke nawe yishura ati:- jewe ndagamburutse ku Muremyi w’ibiremwa vyose

N’intumwa y’Imana Ibrahim (iii) ica ibasigira iragi ibondo vyiwe hamwe n’intumwa y’Imana Ya’akubu (iii) nayo ibasigira ibibondo vyiwe iragi nkiryo ivuga iti:- bana banje, mu vy’ukuri Imana yarabatoreye iyi dini, rero ntimuze musandabe atari uko namwe mwabaye aba gamburutsi

Mbega niho mwari mugihe intumwa y’Imana Ya’akubu (iii) yashikigwa n’urupfu? Mugihe yabwira ibibondo vyiwe ati:- mbega mwebwe muzosenga nde munyuma zanje? bamwishura bati:- tuzosenga Umuremyi wawe hamwe n’Umuremyi yaremye ba so wanyu ariwe Ibrahimu (iii) na Ismaili (iii) na Is’haka (iii) ari Imana imwe gusa, natwe kuriyo turayi gamburukiye

Abo nimuri b’abantu bo muri kahise kakera bazoronka kuvyo bimbuye, namwe mukazo ronka kuvyo muzo kwimbura, kandi ntimuzo bazwa muvyo bahora bagira

Baca bavuga bati:- nimube Abayahudi canke Abakirisu niho muzorokoka, wewe vuga uti:- ahubwo imigenzo y’intumwa y’Imana Ibrahim (iii) ariwe yahevye idini ry’ubuzimire aca akurikira idini ry’ukuri, kandi ntiyari mu bantu bagereranya Imana n’ibindi bintu

Mwebwe nimuvuge muti:- twebwe turemeye Imana hamwe n’ivyo twamanuriwe, hamwe n’ivyamanuwe kuntumwa y’Imana Ibrahimu (iii) na Ismaili (iii) na Is’haka (iii) na Ya’akubu (iii), hamwe n‘uruvyaro rw’intumwa y’Imana Ya’akubu (iii), hamwe n’ivyo yahawe intumwa y’Imana Mussa (iii) n’intumwa y’Imana Issa mwene Mariyamu (iii), hamwe n’ivyo bahawe izindi ntumwa z’Imana bivuye ku Muremyi wabo, rero ntidutandukanya hagati y’umwe muribo natwe tugamburukiye Imana

Nibemera abo bantu nk’uko namwe mwemera, bizoba ari ivy’ukuri yuko barongotse, nayo nibahigimanga kuribo bazoba bari muri zantagondwa gusa, rero Imana izo gukingira n’ishari ryabo, nayo niyo yumva kandi niyo ifise ubumenyi buhagije

N’isharizo ry’Imana, none ni nde mwiza mu gushariza gusumba Imana? Natwe tukaba tuyisenga ariyo yonyene gusa

Vuga uti:- mbega muharira natwe kubera ijambo ry’Imana mugihe ariwe Muremyi wacu n’Umuremyi wanyu, natwe turafise ibikorwa vyacu, namwe murafise ibikogwa vyanyu, natwe turayi gamburukiye

Muvuga y’uko intumwa y’Imana Ibrahimu (iii) hamwe n’intumwa y’Imana Ismaili (iii) n’intumwa y’Imana Is’haka (iii) hamwe n’intumwa y’Imana Ya’akubu (iii) hamwe n’uruvyaro rwiwe ngo bari m’ubwoko bw’Abayahudi canke boba bari m’ubwoko bw’Abakirisu, wewe n’uvuge uti:- mbega mwebwe murafise ubumenyi buhagije gusumba Imana? None ni nde yoba ari umuhemu mukuru gusumba uwunyegeza icabona, kandi agifise kivuye ku Mana, n’Imana siyibagira kuri ivyo vyose muriko muragira

Abo n’abantu bamaze kurengana kuva kera, bakaba bazoronka impembo yabo kuvyo bakoze, namwe mukazoronka kuvyo mwakoreye, kandi mwebwe ntimuzobazwa kuvyo bahora bagira

Bazovuga bamwe mu bantu b’ibijuju bati:- n’igiki cabahinduye kuva kuntumbero bahora batumberako, wewe vuga uti:- ubuseruko n’uburengera zuba nivy’Imana kuko niyo irongora uwo yishakiye munzira igororotse

Uko niko twabagiriye abandi bantu b’intore kugira ngo mube ivyabona hejuru y’abantu n’intumwa y’Imana ibabere icabona kuri mwebwe, natwe ntitwagize iyi ntumbero wahora utumberako nu kugira ngo tumenyeshe uwukurikira intumwa y’Imana hamwe n’uwuhindukira inyuma, mu vy’ukuri ryari ijambo rihambaye atari kuri barya bantu Imana yarongoye, n’Imana ntiyari gutakaza ukwemera kwanyu, kuko Imana ku bantu bayo n’intungane cane kandi niyo ifise impuhwe zihagije

Mu vyukuri mugihe tukubona yuko uriko urahindukiza amaso yawe mw’ijuru, rero tuzo guhindukiza kuntumbero ikunezereza, rero n’uhindukize amaso yawe k’uruhande rw’isengero ritagatifu rya (Al’kaabat), n’ahandi hose muzoba muri mutumbereze amaso yanyu ahari iryo sengero ritagatifu ry’IMakkat, mu vy’ukuri bamwe bahawe igitabu c’Imana barafise ubumenyi buhagije yuko ari ukuri kuvuye k’Umuremyi wabo, n’Imana ntiyibagira kuvyo mugira

Nabo bahawe igitabu naho wobashikiriza ivyemezo vy’ubwoko bumeze gute, ntibazokwigera bakurikira iyo ntumbero yawe, kandi nawewe ntuzo kwigera utumbera intumbero yabo, na bamwe muribo ntibazo kwigera batumbera intumbero z’abandi, rero niwakurikira ivyipfuzo vyabo mugihe mumaze gushikirwa n’ubumenyi buhagije, wewe uzoba uri mubantu bahemukiye imitima yabo

Abo twahaye igitabu c’Imana barakizi neza nkuko bazi ibibondo vyabo, na bamwe muribo barakunyegeza uko kuri kandi bakuzi

Uku niko kuri kwama kwavuye k’Umuremyi wawe, rero ntube mu bantu bafise amakenga

N’abantu bose uko bari, bari bafise intumbero batumberako, rero nimwihangane mukugira ineza, aho muzoba muri hose kuko Imana izobegeranya mwese hamwe, mu vy’ukuri niyo nyene ubushobozi bw’ibintu vyose

Naho uzoja hose n’uhindukize amaso yawe kw’isengero ritagatifu, uku niko kuri kuvuye ku Muremyi wawe, n’Imana ntisamara kuvyo mugira vyose

Naho uzoja hose n’uhindukize amaso yawe kw’isengero ritagatifu naho muzoba hose ni muhindukize amaso yanyu kuruhande rw’iryo sengero kugira ngo abantu ntibaronke ivyitwazo hejuru yanyu, dukuyemwo abahemukiye imitima yabo muribo, rero ntimubatinye mugabo muntinye jewe kandi ndabakwirize imigisha yanje kandi muze murongoke

Nkuko twazanye intumwa y’Imana kuri mwebwe aturuka muri mwebwe nyene kandi abasomera amajambo yacu n’ukubasukura neza n’ukubigisha igitabu hamwe n’ubuhizi n’ukubigisha ivyo mutari muzi

Rero nimunyibuke nanje nzobibuka, kandi munshimire mugabo ntimube mubahakanyi b’Imana

Mwebwe mwemeye Imana yanyu y’ukuri, nimufashanye mukwigumya mumasengesho yanyu, ntankeka Imana iri kumwe n’abigumije

Kandi ntimubite bamwe bicirwa munzira y’Imana yuko bari mubapfuye, mugabo n’ukumenya yuko bari mu bantu bazima, mugabo mwebwe ntavyo muzi

Tuzobashira mubibazo vy’ukubatera ubwoba n’ikigoyi n’igabanukirwa ry’amatungo hamwe niry’abantu hamwe niry’ivyamwa, kandi mubamenyeshe iyi nkuru nziza z’abantu bigumya

Mubashikirwa n’ivyago bama bavuga bati:- mu vy’ukuri twebwe n’abantu b’Imana, niwe niyo tuzosubirayo twese

Abo bantu hejuru yabo hazoba hari imihezagiro ivuye ku Muremyi wabo hamwe n’impuhwe zayo kandi nibo bantu barongotse

Mu vyukuri umusozi wa (Swafaa) na (Marwat) nimubimenyetso vy’uguhayagiza idini ry’Imana, rero uwugize igisabisho (c’iHija) kuri iyo ngoro ntagatifu canke akagira igisabisho kigufiya citiriwe (Umrat) ntagicumuro kiba kuriwe akikuje iyo mitumba yose uko ari ibiri, rero n’uwugize ineza iyariyo yose nuko Imana ariyo nyene gushima nanyene ubumenyi bw’ibintu vyose

Mu vy’ukuri bamwe banyegeza ivyo twamanuye navyo bikaba ari ivyemezo vyacu biri k’umugaragaro hamwe n’uburongozi nyakuri nomunyuma yacu natwe twaramaze kubuserura ku bantu kandi biri no mugitabu gitagatifu, abo bantu nkabo Imana irabavuma kandi baravumwa n’ababavuma bose

Dukuyemwo abasavye imbabazi n’ukwumvikanisha n’ukwereka ivyo bahora bagira, abo bantu nibo nzokwakira, nanje ndimubakira imbabazi kandi n’impuhwe zihagije

Mu vy’ukuri abahakanye Imana yabo y’ukuri, bagashika aho bitaba Imana yabo y’ukuri nabo bakiri mubuhakanyi bwabo, abo nibo hejuru yabo hari umuvumo w’Imana hamwe nuw’Abamarayika hamwe nuw’abantu bose

Muriwo bazobayo mubuzima bwabo bwose, kandi ntibazo gabanirizwa ibihano canke ngo bahabwe ikiringo c’ukuruhuka

N’Imana yanyu n’Imana imwe yonyene gusa, kandi ntayindi Mana itegerezwa gusengwa atariyo yonyene gusa, kuko niyo itanga imigisha mininiya, hamwe n’imigisha mito mito

Mu vy’ukuri mukuremwa kw’Amajuru hamwe n’Isi nukubona kw’Ijoro n’Umutaga hamwe n’amato arenganira mubiyaga nukugirira akamaro abantu hamwe n’amazi yamanuwe n’Imana avuye mubicu, no kuriyo yaciye inagisha Isi mugihe yari yarapfuye, nugukwizamwo ubwoko bwose bw’ibikoko hamwe n’ihindagurika ry’imiyaga hamwe n’ibicu bitegekwa kurengana hagati y’Ijuru n’Isi, ntankeka harimwo ibimenyetso ku bantu bafise ubwenge

No mu bantu harimwo abagira Imana zitari Imana z’ukuri bakazikunda nkuko bakunda Imana y’ukuri, mugabo abemeye Imana yabo y’ukuri barayikunda cane, rero abahemukiye imitima yabo iyo bobibonye ivyo bihano yuko ubushobozi bwose ari ubw’Imana, n’Imana nayo ikaba ikaze cane muguhana

Abakurikiwe mugihe bazohakana aba bakurikiye mugihe bazoba bamaze kwibonera ivyo bihano, ntihazoba ibizotuma haba imigenderanire yabo nabo

Bazovuga bamwe bakurikira abandi bati:- iyo dushobora kugaruka ngaha kw’Isi tukabiyamiriza nkuko nabone batwiyamirije, uko niko Imana izobereka ibikorwa vyabo yuko ari ivy’agahinda kabo kandi ntibazo kwigera bava mumuriro udahera

Mwebe bantu nimufungure mubiri ngaha kw’Isi birekuriwe n’amategeko y’Imana kandi vyiza, mugabo ntimukurikire ibirenge vya Shetani, ntankeka kuri mwebwe bantu n’umwansi wanyu ari k’umugaragaro

Shetani niyo ibategeka ibintu bibi nivy’umwanda, hanyuma mugaca mubeshera Imana kuvyo mutazi namba

Mugihe abantu babwiwe bati:- nimukurikire ivyo Imana yamanuye baca bavuga bati:- ahubwo twebwe tuzokurikira kuvyo twasanganye abavyeyi bacu bagira, mbega naho abavyeyi babo atabumenyi bari bafise namba n’ukutarongoka

N’akarorero kuri bamwe bahakanye Imana yabo y’ukuri nink’akarorero k’umwe ahamagara umuntu atumva mugabo akumva ijwi n’induru gusa, rero n’intumva, kandi n’ibiragi, n’impumyi, kuri ivyo ntibategera namba

Mwebwe mwemeye Imana yanyu y’ukuri, nimufungure ibifungurwa vyiza twabahaye, kandi mukengurukire Imana yanyu nimwaba muyisenga ariyo yonyene rudende gusa

Niyo yababujije gufungura ibikoko vyapfuye, hamwe n’inyama y’ingurube, hamwe n’icavugiweko kitaubagiweko izina ritari iry’Imana, mugabo uwashikiwe n’ingorane zidasanzwe nawe atabishaka canke kutarenza urugero, uyo muntu ntagicumuro azoba afise, mu vy’ukuri Imana niyo nyene imbabazi n’impuhwe zihagije

Mu vy’ukuri bamwe banyegeza ivyamanuwe n’Imana bikaba biri mugitabu cayo n’ugushima ikiguzi kibayabaye, abo munda zabo ntibafungura atari umuriro gusa, kandi Imana ntizobavugisha k’umusi w’imperuka kandi ntizobasukura nabo bazoronka ibihano bibabaza cane

Abo nibo batoye ubuzimire gusumba uburokoke, n’ugutora ibihano gusumba imbabazi, mbega bafise ubukerebutsi nyabaki bw’ukurinda umuriro

Ivyo vyose n’ukubera yuko Imana yamanuye igitabu cayo gitagatifu c’ukuri, nayo bamwe batumvikanye muri iki gitabu c’Imana gitagatifu bari mubihari biri kure y’ukuri

Sivyiza kuba mutumbereza amaso yanyu k’uruhande rw’ubuseruko bw’Izuba no k’uruhande rw’uburengero bw’Izuba mugusenga, mugabo ivyiza nikuri barya bemera Imana yabo y’ukuri hamwe n’umusi w’imperuka hamwe n’Abamarayika n’igitabu cabo, hamwe n’intumwa z’Imana n’ugutanga amatungo yabo kuko bayakunda nukubaha abagenzi babo hamwe n’impfuvyi n’aboro hamwe n’abari m’urugendo hamwe n’abasegerezi hamwe n’abari m’ubuja, bakaba bahagarika amasengesho yabo hamwe n’ugutanga imperezwa, hamwe n’ukudata indagano zabo mugihe bazitanze, hamwe n’abihangana mugihe c’ingorane hamwe n’ivyaduka no mugihe c’intambara, abo nibo bantu biyemeje ubu Isilamu bwabo kandi nibo bantu batinya Imana yabo y’ukuri

Mwebwe mwemeye Imana yanyu y’ukuri, mwararonkejwe uruhusha rw’ukwihora ku bantu bishwe, uwidegemvya kuwidegemvya, n’uwuri mubuja hamwe n’uwuri muribwo, n’umukenyezi n’uwundi n’uwugiriwe imbabazi namwene wabo yababaye cane, rero nafatwe neza mukuriha n’ubwitonzi nawe arihe n’ubundi bwitonzi, uku niko kworoheza kuvuye k’Umuremyi wanyu n’impuhwe zayo, nayo uwuzorenga imbibe zayo munyuma y’ibi vyose uyo muntu azoronka ibihano bibabaza cane

Muzoba mufise ubuzima bwiza mugihe muzokwihorana mwebwe mufise ubwenge kugira ngo mutinye Imana yanyu y’ukuri

Murategetswe kuri umwe muri mwebwe mugihe ashikiwe n’urupfu mugihe yasize amatungo, ni kuriwe gusiga iragi kubavyeyi biwe no k’umuryango wiwe kuneza nziza yemewe n’amategeko y’Imana, kandi ningombwa ku bantu bose batinya Imana yabo y’ukuri

Nuwuzo hindura iryo ragi nawe amaze kuryumva ibicumuro vyiwe bizoba biri kuri barya bazorihindura, mu vy’ukuri Imana iraryumva kandi irarifitiye ubumenyi

Nabazobona kuwasize iragi yuko yahengamye mukugira amakosa canke mukugira ibicumuro hanyuma akabanguranya hagati yabo bantu rero uyo muntu ntabicumuro azoba afise, mu vyukuri Imana niyo nyene ikigongwe cinshi hamwe n’impuhwe zihagije

Mwebwe mwemeye Imana yanyu y’ukuri, mutegetswe kwisonzesha nkuko bategetswe abamyeho aho hambere yanyu kugira ngo mutinye Imana yanyu

N’imisi mikeyi gusa iharuwe, n’uwuzoba akitswe n’amagara muri mwebwe canke ari murugendo n’aharure kuyindi misi, nabamwe badashoboye kwisonzesha nibatange indishi mukurisha umukene, n’uwuzogira ineza bivuye k’umutima wiwe ni vyiza kuri we, n’ukwisonzesha nivyiza kuri mwebwe nimwaba mubizi

N’ukwezi kwitiriwe Ramadhani kwamanuriwemwo iyi Qur’ani ntagatifu kugira ngo ibabere indongozi ku bantu bose hamwe n’ivyemezo biri k’umugaragaro n’uburongozi hamwe n’ugutandukanya n’uwuzoba ari mugisagara muri uko kwezi kwa Ramadhani niyisonzeshe, n’uwuzoba akitswe n’amagara canke ari murugendo n’akwize igiharuro kuyindi misi, n’Imana ibashakira kworoheza ivyoroshe, kandi ntibashakira ibintu vy’amananiza, kandi nimukwize ivyo biharuro n’ukuninahaza Imana kuko niyo yabarongoye kugira ngo muronke kuyishimira

N’abantu banje mugihe bazokubaza kubijanye n’ukuri kwanje nuko jewe ndi hafi yabo nitabira ibisabisho vy’umusavyi mugihe yansavye, rero nibanyitabire kandi banyemere kugira ngo barongoke

Mwarahawe uburenganzira kubijanye n’amajoro y’ukwisonzesha muguhuza ibitsina vyanyu n’abatambukanyi banyu, namwe n’impuzu kuribo, n’Imana niyo ifise ubumenyi yuko mwahora muhemukira imitima yanyu, kuri ivyo rero Imana irabemereye ico kigongwe canyu kandi irabagiriye n’imbabazi, rero nimwivangane nabo kandi musabe ivyo Imana yabandikiye, kandi mufungure n’ukunywa kugeza aho hazobonekera umuco w’umutwenzi uvuye mu muco wirabura w’ijoro, hanyuma mukwize uko kwisonzesha kwanyu kugeza mw’ijoro, kandi ntimwivangane nabo namwe muri mumasengero yanyu ya (Itiqafu) izo nizo mbibe z’Imana, kandi ntimuzegere, uko rero niko Imana igaragaza ivyemezo vyayo ku bantu kugira ngo bayitinye

Kandi ntimurye amatungo yanyu munzira zitari mumategeko y’Imana, n’ukuyatwara kubaca manza kugira ngo mushobore kuyarya munzira z’ibicumuro kandi namwe mubizi

Barakubaza kubijanye n’amezi, wewe n’uvuge uti:- ivyo n’ibipimo bijanye n’ibihe kubera abantu hamwe n’urugendo rutagatifu rw’IHidja, kandi sukugira ineza mukwinjira mumazu y’abantu muciye mubikari, ahubwo umuntu w’urupfasoni nurya atinya Imana yiwe, rero nimwinjire mumazu y’abantu mutumbereye amarembo yayo, kandi mutinye Imana yanyu kugira ngo mushobore kuronka intsinzi nyakuri

Nimurwane muri munzira y’Imana nabo babarwanya, kandi ntimurenge imbibe kuko Imana ntikunda abarenga imbibe zayo

Nimubice aho muzobasanga hose, kandi mubakure aho babakuye kuko mukwonona abantu bari mw’idini ryabo nibibi cane gusumba ukwica, kandi ntimurwane nabo muri hafi y’isengero ritagatifu kugeza aho bazobatera, nibabatera namwe nimuce mubivuna, uko rero niko barihwa impembo y’abatemera Imana yabo y’ukuri

Mugabo nibahagarika kubarwanya Imana yonyene niyo ifise ikigongwe cinshi hamwe n’impuhwe zayo zihagije

Nimurwane nabo bansi kugeza naho hatazoba ibihano ivyarivyo vyose hanyuma idini ribeho kubera Imana yonyene gusa, rero nibareka kugira ivyo vyose ntikahabe ubwansi atari kubantu bahemukiye imitima yabo gusa

Ukwezi gutagatifu kukwezi gutagatifu n’ibintu bitagatifu vyashiriweho ingere kuyindi, n’ababatera namwe nimubivune nkuko babateye, kandi mutinye Imana yanyu kandi mumenye yuko iri kumwe n’abayitinya

Nimutange munzira y’Imana kandi ntimwite mumaboko yanyu mukwiyahura mugabo nimugire ineza, mu vy’ukuri Imana ikunda abagira ineza

Nimukwize urwo rugendo rutagatifu rw’itiriwe IHidja na Umrat kubera Imana yonyene gusa, mugabo nimwa zitirirwa kugira izo ngendo nimworoheze ibikoko vyoroshe biboneka, kandi ntimwimweshe imishatsi y’imitwe yanyu kugeza aho ivyo bikoko bizoshikira kw’ibagiro ryavyo, n’uwuzoba asinzikajwe n’amagara muri mwembwe canke afise ibintu vyamushavujije biri k’umutwe wiwe n’atange indishi y’ukwisonzesha canke atange imperezwa, canke abage intungwa, nimwaba muri mumahoro, uwuzoba yanezerejwe mukugira cagisabisho kigufiya citiriwe Umrat hanyuma ahejeje aca akurikiza igisabisho c’iHidja, rero aca abaga intungwa imworoheye nayo uwutazoyironka nace yisonzesha imisi itatu nawe ari muri urwo rugendo rw’iHidja hamwe n’ukwisonzesha imisi indwi mugihe yaganutse murugo iwe, iyo rero n’imisi cumi izoba irumanye, ivyo rero nikuri wa muntu abiwe batari hafi y’isengero ritagatifu ry’iMakkat, rero nimutinye Imana yanyu kandi mumenye yuko Imana ikaze cane muguhana

Urugendo rutagatifu rw’IHidja ruri mumezi azwi, rero uwipfuza kugira urwo rugengo rutagatifu rw’iHidja muri ayo mezi asabwe kutavuga amajambo mabi mabi, kandi ntagire ibikorwa bibi bibi kandi ntagire ibihari muri urwo rugendo arirwo rw’iHidja n’ivyiza mugira vyose Imana iba ibizi, rero nimwitwaze impamba mu vy’ukuri impamba nziza n’irya umuntu agira kugira ngo ntabe umusegerezi, kandi muntinye jewe kuri mwebwe mufise ubwenge

Si bibi kuri mwebwe mugihe murondera ineza y’Umuremyi wanyu, mugihe muganutse muvuye k’umusozi wa Arafat ni muhayagize Imana kukimenyetso citiriwe Mash’ari l’haraam, kandi muyibuke nkuko yabarongoye, mu vy’ukuri aho hambere mwari mu bantu bazimiye

Hanyuma mushunguruke muva ahantu bashungurukira abantu bose, kandi musabe imbabazi ku Mana, mu vy’ukuri Imana niyo ifise ikigongwe cinshi n’impuhwe zihagije

Nimwarangiza ayo masengesho yanyu y’IHidja nimu takambire Imana yanyu nkuko mwamye mutakambira abavyeyi banyu, ahubwo nimuyi hayagize cane iyo Mana, kandi hari bamwe mu bantu bavuga bati:- Muremyi wacu nuduhe ngaha kw’Isi, nabo k’umusi w’imperuka ntaco bazoba bafise na gitoyi

No muribo harimwo abavuga bati:- Muremyi wacu n’uduhe ineza ngaha kw’Isi hamwe n’ineza yo k’umusi w’imperuka, kandi udukingire n’ibihano vy’umuriro udahera

Abo bantu nibo bazoronka ibice vyabo kubera ivyo bakoreye, n’Imana niyo ifise umwete w’uguharura

Nimuyi hayagize Imana yanyu kuri ya misi iharuwe, mugabo k’umuntu yihuta kuri yamisi ibiri uyo ntagicumuro kizoba kiri kuriwe, n’uwutevye nawe ntagicumuro kizoba kiri kuriwe k’umuntu atinya Imana yiwe y’ukuri, rero nimutinye Imana yanyu kandi mumenye yuko mwebwe muzo koranywa mujanwa iwe

No mu bantu harimwo abafise imvugo zinezereza ngaha kw’Isi, nabo bakemeza ku Mana kubiri mumitima yabo mugihe aribo bafitaniye amatati ahanitse cane kuribo

Mugihe bagiye, bagenda hirya no hino ngaha kw’Isi kugira ubwononyi bwabo n’uguhonya ibiterwa hamwe n’imitima y’abantu, n’Imana ikaba idakunda ubwononyi

Mugihe babwiwe ngo nimutinye Imana yanyu y’ukuri, imitima yabo ibatwara kure mukugira ivyo bicumuro, rero umuriro witiriwe Jahannamu urahagije kuribo, naho n’ahantu habi cane hateguriwe ikiremwa muntu

Hari mubandi bantu bagurisha imitima yabo mugushaka iragi ry’Imana, n’Imana n’intungane kubaja biwe

Mwebwe mwemeye Imana yanyu y’ukuri, nimwinjire mumategeko y’idini rya Isilamu uko angana yose, kandi ntimukurikire inyosha mbi za Shetani, mu vy’ukuri kuri mwebwe bantu n’umwansi wanyu ari k’umugaragaro

Nimwahuba mumaze gushikirwa n’ivyemezo biri k’umugaragaro, mumenye yuko Imana ifise ubushobozi n’ubuhizi buhagije

Hari ikindi barindiriye atari ugushikirwa n’ibihano vy’Imana biri mubitutu vy’ibicu nugushikirwa n’Abamarayika n’iryo jambo rihere burundu, n’ibintu vyose vyama bisubizwa ku Mana

Nimubaze urwo ruvyaro rwa bene Israeri, n’ivyemezo bingahe biri k’umugaragaro twabahaye, rero uwuhindura imigisha y’Imana mugihe imaze kumushikira mu vy’ukuri Imana irakaze cane muguhana

Barasharijwe abatemera Imana yabo y’ukuri mubuzima bwabo bwose bwo ngaha kw’isi, n’ukugirira akagayo aba Isilamu, nayo abatinya Imana yabo bimwe vy’ukuri nibo bazoba bari hejuru yabo k’umusi w’imperuka, n’Imana niyo iha imigisha k’uwo yishakiye batagiriraniye ibiharuro kanaka

Abantu bose bari mw’idini rimwe, hanyuma Imana ibarungikira intumwa zayo zibashikiriza ubutumwa bwiza kuko bajejwe gutuza, hamwe n’ivyo vyose yarabamanuriye ibitabu bijanye n’ukuri kugira ngo bibacire imanza ziri hagati y’abantu muvyo batumvikanye ko, kandi ntibumvikanye kuri ivyo atari kuri barya bahawe ivyo bitabu bamaze gushikirwa n’ivyemezo biri k’umugaragaro kubera inzigo n’inzikira zari hagati yabo, ninaho Imana yarongoye abayemeye kugira k’ukuri kuri birya batumvikanyeko kw’itegeko ry’Imana, nayo Imana irongora uwo yishakiye kuja munzira igororotse

Mwiyumvira yuko muzo kwinjira mw’ijuru mugihe mutara shikirwa n’akarorero kabamwe barengana imbere yanyu, kuko barasikiwe n’ingorane n’amagorwa hamwe n’ukujugumizwa cane kugeza naho intumwa z’Imana hamwe n’abemeye Imana yabo y’ukuri nabone baciye bavuga bati:- mbega intsinzi y’Imana izodushikira ryari? Mumenye yuko intsinzi y’Imana iri hafi cane

Barakubaza mbega batange iki? Wewe vuga uti:- amatungo ayariyo yose muzotanga nimuyahe abavyeyi hamwe n’ababanyi n’impfuvyi hamwe n’aboro hamwe n’abari murugendo, n’ineza iyariyo yose mugira, Imana irabifitiye mwo ubumenyi buhagije

Mutegetswe kugira ingwano kuko ari igikorwa gihambaye kuri mwebwe, nkumbure hari naho mwoshavuzwa n’ikintu naco kikaba ari ineza kuri mwebwe, canke hari naho mwokunda ikintu naco kikababera intabamyi kuri mwebwe, n’Imana niyo ifise ubumenyi bw’ibintu vyose namwe ntavyo muzi namba

Barakubaza kubijanye n’ukurwana mumezi matagatifu, wewe n’uvuge uti:- kurwana muri ayo mezi n’igicumuro kininiya cane, kandi n’ukuzitira abantu mw’idini ry’Imana hamwe n’uguhakana Imana n’ukuzitirira abantu kuri iryo Sengero ritagatifu hamwe nukubakura mwo abari muri iryo sengero ritagatifu, n’igicumuro kininiya imbere y’Imana, hamwe n’ukuzitira abantu mw’idini ryabo ivyo n’ibintu bibi cane gusumba ubwicanyi, kandi ntibazoreka kurwana namwe kugeza aho bazobakura mw’idini ryanyu nibabishobora, n’abazo kwiyonjorora mw’idini ryanyu babishoboye n’abazo kwiyonjorora mw’idini ryabo muri mwebwe hanyuma bakitaba Umuremyi wabo nabo ari abahakanyi b’Imana abo bantu nibo ibikorwa vyabo bizoba vyononekaye kuri iy’Isi no k’umusi w’imperuka, kandi nibo bantu bo mumuriro udahera muriwo bazowuba mwo mubuzima bwabo bwose

Mu y’ukuri bamwe bemeye Imana yabo y’ukuri hamwe n’abimutse nukurwanira munzira y’Imana, abo nibo bantu bizeye impuhwe z’Imana, n’Imana niyo ifise ikigongwe cinshi n’impuhwe zihagije

Barakubaza kubijanye n’akaborerwe hamwe n’akamari, wewe vuga uti:- muri ivyo vyose harimwo ingaruka mbi cane n’akamaro kuri bamwe mubantu, mugabo ingaruka mbi cane niyo niniya gusumba akamaro kayo, kandi barakubaza ico botanga, wewe vuga uti:- nimu bibarengeye, uko rero niko Imana ibamenyesha amajambo yayo matagatifu kugira ngo mushobore kwiyumvira

Kuri iy’Isi no mw’Ijuru barakubaza kubijanye n’impfuvyi, wewe vuga uti:- kubagirira ineza nivyo vyiza cane, rero nimwivangana nabo mumenye yuko ari bene wanyu n’Imana irazi umwononyi n’umugira ineza, niyo Imana ibishaka yari kubashira ahantu hatari umwumvikano mu vy’ukuri Imana niyo yonyene ifise ubushobozi n’ubuhizi buhagije

Kandi ntimwubake izanyu n’abakenyezi bagereranya Imana n’ibindi bintu kugeza aho bazo kwemera Imana yabo y’ukuri, n’umushumvyi w’umupfasoni yemeye Imana yiwe y’ukuri uyo niwe mwiza gusumba uwidegemvya agereranya Imana n’ibindi bintu, naho yoba yabagomwe, kandi ntimuhe abagabo bagereranya Imana n’ibindi bintu abo bakenyezi baba Isilamu kazi kugeza aho bazo kwemera bimwe biboneka Imana yabo y’ukuri, n’umushumvyi yemeye Imana yiwe y’ukuri niwe mwiza gusumba uwidegemvya agereranya Imana yiwe n’ibindi bintu naho yobabera mwiza, abo bantu baba hamagarira mu muriro udahera, n’Imana iba hamagarira kuronka ijuru n’ikigongwe kw’itegeko ryayo, nayo ibabwira amajambo yayo matagatifu ku bantu kugira ngo bagume biyibuka

Kandi barakubaza kuvyerekeye imihango y’abakenyezi, babwire yuko uwo ari umwanda rero nimutandukane nabo bakenyezi mugihe bari mumihango yabo, kandi ntimubegere kugeza aho bazo kwisukurira, nibaheza kwisukura niho murekuriwe kubatumbera munzira Imana yabategetse gucamwo mu vy’ukuri Imana ikunda abasaba ikigongwe kandi igakunda n’abisukuye

Abakenyezi banyu kuri mwebwe nink’imirima yanyu, rero nimugendere iyo mirima yanyu nkuko mushaka, mugabo mutanguze imitima yanyu kandi mutinye Imana yanyu, kandi mumenye yuko muzohura n’Imana, kandi mubashikirize inkuru nziza y’abantu bemeye Imana yabo y’ukuri

Kandi ntimugire indahiro zanyu kw’izina ry’Imana kugira ngo ibe ariyo mpamvu y’ukuba zitira n’ugutinya Imana n’uguhuza hagati y’abantu, n’Imana niyo yumva kandi niyo ifise ubumenyi buhagije

Imana ntizobafata kubera indahiro zanyu ataco zimaze, ahubwo izobafata kuvyagizwe n’inguvu hamwe n’imitima yanyu, n’Imana niyo ifise ikigongwe cinshi kandi niyo ntungane cane

Ku bantu barahira yuko bazotandukana n’abakenyezi babo, n’ukurindira kugeza kukiringo c’amezi ane, hanyuma nibasubiza hamwe, bamenye yuko Imana ifise ikigongwe cinshi n’impuhwe zihagije

Nibafata ingingo z’ukwahukana Imana niyo yumva kandi niyo ifise ubumenyi buhagije

N’abakenyezi bahukanye kubanega babo, nibarindire kugeza aho bazo kwisukurira kumihango yabo y’amezi atatu arangiye, kandi ntibarekuriwe kunyegeza imbanyi zabo bafise zaremwe n’Imana ziri munda zabo niba bemera Imana yabo y’ukuri hamwe n’umusi w’imperuka, nabo batambukanyi babo barafise uburenga nzira bw’ukubacura muri ico kiringo niba bagomba kugiriranira imbabazi, nabo bakenyezi barafise uburenga nzira bw’amategeko y’Imana nk’uburenga nzira buri kuribo z’ukubagirira abatambukanyi babo, nabo banega babo barafise iteka ntangere kubasumba, n’Imana niyo nyene ubushobozi n’ubuhizi buhagije

Ukwahukana n’incuro zibiri gusa, hanyuma n’ukubana nuyo mukenyezi kuneza canke mukahukana nawe mumahoro, hanyuma n’ukubana nabo bakenyezi kuneza canke mukahukana nabo kuneza, kandi ntibirekuriwe n’amategeko kuri mwebwe gutwara icarico cose mwahaye abo bakenyezi banyu, dukuye abatinye muribo yuko batazo shobora guhagarika imbibe z’Imana, rero izo mbibe ntimuzirengeko, n’abazozirengako izo mbibe z’Imana abo nibo bazoba bahemukiye imitima yabo

Yahukanye n’uwo mukenyezi ubugira gatatu, rero uyo mugabo ntarekuriwe n’amategeko kuriwe munyuma yaho kugeza aho azo kwubaka urwiwe k’uwundi mugabo mushasha, nuyo nawe ni yahukana nawe aho ntagicumuro kuribo cuko bosubirana babonye yuko bazohagarika imbibe z’Imana. Izi nizo mbibe z’Imana zimenyesha abantu bafise ubumenyi buhagije

Nimwahukana nabo bakenyezi banyu, bagashika aho bamarira imihango yabo, rero nimuce mubacura kuneza canke mwahukane nabo kuneza nyene, kandi ntimubane nabo mukuba girira inabi hanyuma mugaca musimba kuri zambibe zagenywe n’amategeko y’Imana, rero uwuzogira gutyo amenye yuko yihemukiye wenyene, kandi ntimubifate minenerwe kuri aya majambo y’Imana matagatifu, kandi mwibuke imigisha y’Imana iri hejuru yanyu mukumanurirwa iyi Qur’ani ntagatifu hamwe n’ubundi bumenyi abatuzirako, rero nimutinye Imana yanyu kandi mumenye yuko Imana ifise ubumenyi bw’ibintu vyose

Nimwahukana nabo bakenyezi banyu bagaca bamarira imihango yabo, ntimubazitire mukuja kwubaka izabo n’abandi bagabo mugihe hagati yabo bumvikanye kuneza yabo, rero uyo muntu atuzwa n’uwuri muri mwebwe yemera Imana yiwe y’ukuri hamwe n’umusi w’imperuka, ivyo navyo nivyo vyiza cane kuri mwebwe n’Imana niyo ifise ubumenyi mugabo mwebwe ntavyo muzi namba

N’abakenyezi bibarutse nibonse ibibondo vyabo kukiringo c’imyaka ibiri ikwiye, k’uwushaka gukwiza uko kwonsa kwiwe, kandi ni hejuru ya Se w’ikibondo kubaronsa ibifungurwa n’impuzu zabo nkuko bitegekanijwe n’amategeko y’Imana, kandi s’ibihatagizwa k’umutima w’umuntu uwariwe wese atari k’urugero rwayo, umukenyezi ntashirwe mungorane kubera ikibondo ciwe, canke se w’umwana nawe ntagwe muri izo ngorane kubera ikibondo ciwe, ni hejuru y’uwasigiwe ibisigi nkuko nyene, nihaba kuri abo bavyeyi uko ari babiri bagomba kumukura kw’ibere baka vyemanga n’uguha nurana n’ukuja inama n’ingingo rero ntagicumuro kuribo, rero nimwaba mushaka guha ibibondo vyanyu uwundi muvyeyi yobonkereza ivyo bibondo ntagicumuro kuri mwebwe mutanze ico mwabemereye kubijanye n’amategeko y’Imana, kandi mutinye Imana yanyu, kandi mumenye yuko Imana ibona ivyo mugira vyose

N’abitavye Umuremyi wabo muri mwebwe n’ugusiga abakenyezi babo, abo bakenyezi nibarindire amezi ane n’imisi cumi, bashikiye kuri ico kiringo cabo kuribo ntagicumuro kizoba kiri hejuru yanyu kuvyo bahora bagirira imitima yabo yemezwa n’amategeko, n’Imana niyo ifise inkuru z’ivyo muhora mugira vyose

Kandi ntagicumuro kuri mwebwe mugihe mutwaye inkuru z’ugukwa ataco mwitwajije mugapfa kukigereranya gusa mukwubaka izanyu nabo bakenyezi canke mugushira kumizirikanyi yanyu ico cipfuzo, n’Imana niyo ifise ubumenyi yuko mwebwe muzo bibuka mugabo ntimugiriranire nabo amasezerano yomumbari mugabo muvugane nabo amajambo meza, kandi ntimwipfuze kwubaka izanyu nabo kugeza kugihe canditswe kigere kumpera yaco, kandi mumenye yuko Imana ifise ubumenyi bw’ibiri mumishaha yanyu, rero nimuyitinye kandi mumenye yuko Imana ifise ikigongwe cinshi kandi ari intungane cane

Kandi s’igicumuro kuri mwebwe mubahaye abo bakenyezi banyu kubijanye nuko kwahukana kwanyu nabo mutarahuza nabo ibitsina, canke mutara bamenyesha icese agashimwe kabo, mugabo nimubahe icoba nezereza, k’uwufise uburyo bukwiye atange ubwo buryo ashoboye, n’uwudafise ico atanga nawe n’atange kuri ubwo buryo nyene afise, n’ubwo buryo bubeho niko amategeko abivuga, uko rero niko kuba ari ngombwa kubagira ineza

Nimwahukana nabo bakenyezi imbere yuko muhuza nabo ibitsina kandi mukaba mwaramaze kubatangira ubwo bushimwe bwabo rero nimugabure ako gashimwe nkuko mwasezeranye nabo dukuyemwo abo bapfasoni biyankiye kwakira ako gashimwe kubwabo, canke uyo mugabo ukugira ubugeni bwiwe buri muminwe yiwe akirekura n’ukurekuriranira niko kwiyegereza cane kw’umuntu ku Mana yiwe kandi ntimwibagire kugira ineza hagati yanyu, mu vy’ukuri Imana irabona ivyo mugira vyose

Nimubungabunge amasengesho yose mugira, na cane cane ca gisabisho kiri hagati na hagati, kandi muhagarare n’ubwitonzi ntangere mugusenga Imana yanyu y’ukuri

Nimwaba mufise ubwoba, namwe mugenda n’amaguru canke muri hejuru y’ibikoko namwe muri mumutekano ntangere, nimwibuke Imana yanyu nkuko yabigishije kuvyo mutari muzi na gatoyi

N’abitaba Imana yabo muri mwebwe bagasiga abakenyezi niba basigire iragi kubera abo bakenyezi babo kugira ngo baronke imfashanyo y’umwaka umwe badakuwe mumazu barimwo, nibasohoka abo bakenyezi muri ayo mazu barimwo sibibi kuri mwebwe kuvyo bagize biturutse kumitima yabo yonyene mugukurikiza amategeko y’Imana, nayo niyo ifise ubushobozi hamwe n’ubuhizi buhagije

N’abakenyezi bahukanye nibahabwe ico bafasha kuburyo bwiza buvurwa n’amategeko, rero ningombwa kubantu batinya Imana yabo y’ukuri

Uko rero niko Imana ibimenyesha mumajambo yayo matagatifu kugira ngo mutegere neza

Ntiwumvise bamwe basohorwa mumazu yabo nabo bari ibihumbi n’ibihumbi batinya urupfu, Imana ica ibabwira iti:- nimupfe, hanyuma ica irabazura, mu vy’ukuri Imana niyo nyene imihezagiro iri hejuru y’abantu bose, mugabo abantu benshi ntibashima nagatoyi

Nimurwanire munzira y’Imana, kandi mumenye yuko ariyo yumva kandi ifise ubumenyi bw’ibintu vyose

Ni nde muri mwebwe azomanyurira Imana ikimanyu ciza kugira ngo Imana imwongereze umusesekara mwinshi, n’Imana niyo ikingira kandi niyo itanga kandi n’iwe niyo muzosubizwayo mwese

Ntiwumvise inkuru z’abategetsi babene Israeri munyuma y’intumwa y’Imana Mussa (iii) mugihe babwira intumwa yabo bati:- dushirireho umwami kugira ngo turwanire munzira y’Imana, nawe abishura ati:- ntivyumvikana yuko mutazorwana nimutandikirwa kurwana, nabo bishura bati:- bishoboka gute tutarwaniye munzira y’Imana, mugihe twirukanywe mumazu yacu hamwe n’ibibondo vyacu, rero mugihe bandikirwa kurwana baciye bahinduka dukuyemwo bakeyi gusa muribo, n’Imana niyo ibazi cane abo bahemu bahemukiye imitima yabo

Niyo ntumwa yabo yababwiye iti:- Imana yabatoreye uwitwa Twaluti ngo ababere umwami wanyu, nabo bishura bati:- nigute azoba afise ubwami hejuru yacu natwe aritwe dukwiwe kuronka ubwo bwami gusumba we nawe akaba atahawe amatungo akwiye, nawe yabishuye ati:- Imana niyo yamutoye hejuru yanyu kandi Imana ikaba ariyo yamwongereje amaronko hamwe n’ubumenyi buhagije hamwe no k’umubiri, n’Imana niyo iha ubwami bwayo kuwo yishakiye, kandi niyo nyene amaronko n’ubumenyi buhagije

N’intumwa yabo yababwiye iti:- ikimenyetso c’ubwo bwami bwiwe nuko muzoshikirwa n’isandugu ririmwo ihumurizo ry’imitima yanyu, rivuye k’Umuremyi wanyu hamwe n’ibisigarira vyasizwe n’abantu b’intumwa y’Imana Mussa (iii) hamwe nab’intumwa y’Imana Haruna (iii) rikaba rireruwe n’Abamarayika, ntankeka muri ivyo vyose harimwo ivyemezo kuri mwebwe nimwaba mwemera bimwe vy’ukuri

Mugihe Twaluti yagenda n’ingabo ziwe yavuze ati:- Imana izobaha ibibazo biturutse k’uruzi, rero uwuzonywa kuri ayo madahurwa y’urwo ruzi ntazoba ari kumwe nanje, n’uwutazonywa kuri ayo madahurwa niwe azoba ari kumwe nanje, dukuyemwo uwuzodaha amadahurwa makeyi akuzuza urushi rw’ukuboko kwiwe, mugabo muribo barayanyoye dukuyemwo bakeyi muribo, rero mugihe yajabuka ayo mazi ari kumwe n’abemeye Imana yabo y’ukuri baciye bavuga bati:- uno musi uri hejuru ntitumu shobora Jaluti hamwe n’ingabo ziwe, nabo baca bishura bamwe bemeye Imana yabo y’ukuri n’uguhura n’Umuremyi wabo bavuze bati:- n’imirwi ingahe kandi mito mito yatsinze imirwi mininiya kw’itegeko ry’Imana, n’Imana ikaba iri kumwe n’abantu bihangana