Rundi - Chapter 20 - Ta-Ha

Twa,Hha. (Insiguro y’izi ndome hamwe n’uwufise ubumenyi bwazo n’Imana yonyene gusa)

Nti twakumanuriye iyi Qur’ani ntagatifu kugira ngo ugire amakenga

Ahubwo ikubere ubutumwa ku bantu bayigamburukira

N’imanurwa rivuye kuwaremye Isi n’Amajuru yadugijwe hejuru

Niyo Mana nyene imigisha n’inganji iri hejuru y’inyegamo yiwe nyeranda

Ibiri mu Majuru n’ibiri kw’Isi hamwe n’ibiri hagati yavyo hamwe n’ibiri hasi y’Isi vyose nirwiwe

Niwavuga kw’ijwi rininiya mu vy’ukuri Imana niyo ifise ubumenyi bw’amabanga hamwe nivyinyegeje cane biri mumbari

Imana, ntayindi isengwa mu vy’ukuri atari yo yonyene rudende gusa, nayo niyo ifise amazina meza

Mbega warashikiwe n’ikiyago c’intumwa y’Imana Musa (iii)

Mugihe yabona umuriro aca abwira umuryango wiwe ati:- nimu rindire gatoyi mu vy’ukuri jewe nabonye umuriro kumbure ndaba zanira igishirira muri uwo muriro canke ndaza kuronka mwo uwundongora muri uwo muriro

Mugihe yashikayo yarahamagawe abwirwa ati:- ewe Musa (iii)

Ntankeka ni jewe Muremyi wawe, rero niwambure inkweto zawe mu vy’ukuri wewe uri mumwaba mutagatifu witiriwe Twuwaa

Nijewe nagutoye rero niwumvirize ubutumwa ushikirizwa

Mu vy’ukuri nijewe Mana, kuko ntayindi isengwa bimwe vy’ukuri atari jewe jenyene, rero nimunsenge kandi muhagarike amasengesho yose kandi mumpayagiza

Ntankeka umusi w’umuhero w’Isi uzoshika, nanje nkaba nshaka kuwunyegeza uwo musi kubigira mpaka kugira ngo umutima w’umwumwe wese urihwe kuvyo wakoze

Ntibakuzitire kuri ivyo, bamwe batavyemera nugukurikira ivyo imitima yabo yishakira, nawe ntuze urwe muruhombo

None ico kiri mukuboko kwawe kw’iburyo n’igiki ewe ntumwa y’Imana Musa (iii)

Intumwa y’Imana Musa (iii) ibishura iti:- iyi n’inkoni yanje negamira ko kandi niyo mpungurisha ivyatsi kubera ibitungwa vyanje, kandi nkayikoresha mubindi bikorwa

Imana ivuga iti:- nuyite hasi iyo nkoni yawe ewe ntumwa y’Imana Musa (iii)

Arayita hasi, mumwanya ica ihinduka inzoka yiruka cane

Imana ivuga iti:- nuyifate iyo nzoka kandi ntugire ubwoba, ubu rero duca tuyisubiza nkuko yamye aho hambere

Hanyuma ukurikize ukuboko kwawe mukwaha kwawe kuzoca kuvayo kwera derere atanabi gufise kukaba ari ikindi gitangaro kuri wewe

Kugira ngo tukwereke ibitangaro vyacu binini biniya

Nugende kwa Fir’auni, ntankeka niwe yarenze imbibe zagenywe

Intumwa y’Imana Musa (iii) ivuga iti:- ewe Muremyi wanje nunyagurire igikiriza canje

Kandi unyorohereze ibikorwa vyanje wampaye

Kandi unziturire ipfundo riri hagati y’ururimi rwanje

Bashobore gutahura amajambo yanje nzobabwira

Kandi ungirire umushikira nganji wo mumuryango wanje

Mwene wanje Haruna (iii) abe ariwe mufasha wanje

Umuhe ubushobozi bukwiye kuri we

Kandi umushire hamwe nanje muri ubu buzi bwanje

Kugira ngo tuguhayagize cane

Kandi tukuvuge wewe cane na cane

Mu vy’ukuri ni wewe utubona

Imana ivuga iti:- mu vy’ukuri wewe urahawe muvyo ntumwa y’Imana Musa (iii). wasavye ewe

Mu vy’ukuri twarakugiriye impuhwe ubugira kabiri

Mugihe twereka umuvyeyi wawe ivyerekanywe

Yuko woshira ikibondo cawe mw’isandugu hanyuma urishire mumwonga, n’uwo mwonga uzomuta kunkengera yarwo kugira ngo umwansi wanje aze amutore n’umwansi wiwe, kandi nashizemwo urukundo ruvuye iwanje kandi umunye ibiri mumaso yanje

Wibuke igihe mushiki wawe yagenda ku bantu ba Fir’auni avuga ati:- mbega ndaba menyeshe umuntu yomurera? Duca tumusubiza kwa nyoko wawe kugira ngo amaso yiwe anezerwe kandi ntagire agahinda, kandi waragandaguye umuntu duca turakurokora nako gahinda, dutako turaku gerageza kubigeragezo vyinshi hanyuma ubaho imyaka myishi n’abantu bokwa Madiani, hanyuma wagarutse ngaha nkuko vyateguwe ewe ntumwa y’Imana Musa (iii)

Kandi nagutoye kubera jewe ngo ube intumwa yanje

N’ugende hamwe na mwene wanyu mufise ivyemezo vyanje, kandi ntimuruhe mukunyibuka

Nimugende kwa Fir’auni, ntankeka yarengeje akarimbi

Mumubwire amajambo yoroshe nkumbure yoshobora gufata ubwo butumwa canke agatinya

Nabo bavuga bati:- ewe Muremyi wacu mu vy’ukuri twebwe turatinya yuko atorenga akarimbi kubera twebwe canke akatwishima ko

Imana ivuga iti:- ntimutinye, ntankeka ni jewe ndikumwe namwe kuko ni jewe numva kandi mbona

Rero ni mugende iwe kandi mumubwire muti:- mu vy’ukuri twebwe turi intumwa z’Umuremyi wawe, rero n’ubareke abo bene Israeri tujane nabo kandi ntubahane, mu vy’ukuri tukuzaniye ibimenyetso bivuye k’Umuremyi wawe, n’amahoro azoba ari ku bantu bakurikira uburokoke

Mu vy’ukuri twazaniwe ubutumwa yuko ibihano bizoshikira bamwe bahakana aya majambo y’Imana y’ukuri n’ukuyaha umugongo

Intumwa y’Imana Musa (iii) amwishura ati:- Umuremyi wacu nurya yahaye ikintu cose ishusho ryaco bwite hanyuma arakirongora

Avuga ati:- mbega ni gute bamyeho mubinjana vyaho hambere mukahise utarashika

Avuga ati:- ubumenyi bwivyo vyose buri k’Umuremyi buri mugitabu cayo, Umuremyi wanje atazimira canke atibagira

Ariyo yabagiriye iy’Isi kuba ubusaswa nukuba girira muriyo amayira hamwe nukuba manurira amazi avuye mubicu, no kuriyo twanagishijeko ubwoko bw’imbuto zitandukanye

Nimufungure kandi murishe ibitungwa vyanyu, ntankeka muri ibi vyose harimwo ibimenyetso ku bantu bafise ubwenge

Kuri iy’Isi niho twabaremeye, no muriyo niho tuzoba subizamwo, no kuva muriyo niho tuzoba kuramwo ubugira kabiri

Mu vy’ukuri twaramweretse Fir’auni ibimenyetso vyacu vyose, mugabo yarabi hakanye aravyanka

Avuga ati:- uje kudukura mugihugu cacu ukoresheje uburozi bwawe wewe Musa

Rero twebwe tuzo kuzanira uburozi bumeze nkubwo bw’iwawe, rero nugire isango riri hagati yacu na wewe, atari ayo twebwe tuzosenyura canke wewe, hanyuma tuze duhurire ahantu hateguwe neza

Intumwa y’Imana Musa (iii) ivuga iti:- isango ryanyu n’umusi mukuru w’ibisharizo n’abantu baze bakoranywe mugitondo

Fir’auni aragaruka nugutegura imigambi yiwe hanyuma arashika n’abarozi biwe

Intumwa y’Imana Musa (iii) ibabwira iti: mwa bantu mwe! ntimwadukane ububeshi hejuru y’Imana ntize ibahanagure kubera ibihano vyayo, nayo uwadukana ibintu ntantsinzi afise

Rero barahaririye kuri urwo rubanza ruri hagati yabo, baca barupfundika mumwiherero

Bavuga bati:- mu vy’ukuri aba bantu babiri n’abarozi bagomba babakura mugihugu canyu bakoresheje uburozi bwabo, kandi bagomba kubakurira imico n’imigenzo yanyu myiza mufise

Kuri ivyo rero nimwegeranye ivyanyu vyose hanyuma muje iwabo mutonze kumirongo, mu vy’ukuri kuri uno musi uri hejuru hazotsinda uwuzotsinda

Bavuga bati:- ewe ntumwa y’Imana Mussa (iii) mbega ni wewe utangura kujugunya canke ni twebwe bambere dutangura kujugunya

Intumwa y’Imana Mussa (iii) ibishura iti:- nimutangure mwebwe kujugunya, bagize gutya baza babona yamigozi yabo hamwe n’inkoni zabo zibonekana imbere y’Intumwa y’Imana Mussa (iii) kubera uburozi bwabo zigenda ningoga na ningoga

Intumwa y’Imana Mussa (iii) ica itangura kugira ubwoba mumutima wiwe

Duca tumubwira duti:- ntugire ubwoba mu vy’ukuri wewe niwe uzoba uri nyene intsinzi

Nujugunye ikiri mukuboko kwawe kw’iburyo, kizoca kimira ivyo vyose bagize, mu vy’ukuri bagize ingeso z’umurozi gusa, nayo umurozi wese ntantsinzi afise ahariho hose

Babarozi bose baratsindwa baca barapfukama bashira imitwe yabo hasi bavuga bati:- turamwemeye Umuremyi w’intumwa y’Imana Haruna (iii) hamwe n’intumwa y’Imana Mussa (iii)

Fir’auni aca avuga ati:- mbega mwamwemeye imbere yuko ndabaha uruhusha, ntankeka niwe mukuru wanyu yabigishije ubu burozi, rero, nzobaca amaboko yanyu hamwe n’amaguru yanyu ndabikabishije ukuboko kw’iburyo n’ukuguru kw’ibubanfu n’ukuboko kw’ibubanfu hamwe n’ukuguru kw’iburyo hanyuma nce ndaba bamba kubishitsi vy’ibiti vy’imitende, ntankeka muzoca mutahura neza uwariwe muri twebwe akaze cane muguhana nukubi bandanya

Nabo bavuga bati:- twebwe ntituzo gutora wewe gusumba vyabimenyetso biri k’umugaragaro vyadushikiye, tukaba turahiye kuwa turemye yuko tutazo gutora, rero nugire ivyo ushaka kugira, wewe urashobora gutanga itegeko rijanye n’ubu buzima bwo ngaha kw’Isi gusa

Mu vy’ukuri twebwe twemeye Umuremyi wacu kugira ngo atugirire ikigongwe kubijanye n’amakosa yacu twagize hamwe n’uburozi bwawe wadutegetse kugira, n’Imana niyo nziza n’iyiramba

Mu vy’ukuri uwuzoshika imbere y’Umuremyi wiwe afise ivyaha, mu vy’ukuri amenye yuko azoronka umuriro udahera witiriwe Jahannamu, muriwo ntazopfira muriwo canke ntazowuba mwo mubuzima bwiza

Nuwuzo shikirwa nawe ari umu Isilamu w’ukuri yagize ibikorwa vyiza, rero abo nibo bazoronswa ubutegetsi bwo hejuru

N’imirima idahera icamwo imyonga imbere y’abo, bakazoba mwo mubuzima bwabo bwose, n’ivyo rero niyo mpembo y’abantu bisukuye

Mu vy’ukuri twebwe twara murungikiye ubutumwa intumwa y’Imana Mussa (iii) ngo atware abantu banje mw’ijoro, hanyuma abagirire inzira yo kunkengera y’ikiyaga rero ntuze utinye gufatwa kandi ntutinye ikintu icarico cose

Fir’auni yaciye aba kurikira ari kumwe n’ingabo ziwe, baca bubikirwa mukiyaga nicabubitse

Na Fir’auni aca atakaza ingabo ziwe zose kandi ntiyashoboye kuzirongora

Mwebwe bene Israeri, mu vy’ukuri twarabarokoye n’umwansi wanyu nuku bemerera yuko mwoja kuruhande bw’iburyo bw’uwo musozi nukuba manurira ubuki bwitiriwe Manna hamwe n’inyoni ziryoshe zitiriwe Salwaa

Nimu fungure muri ivyo bintu vyiza twabahaye mugabo ntimurenge imbibe kuri ivyo, ntimuhave mumanukirwa n’ishavu ryanje, kuko uwozo manukirwa n’ishavu ryanje uyo azoba ari mubatakaye

Mu vy’ukuri jewe ndi mubagirira ikigongwe cinshi cane ku bantu basavye ico kigongwe n’ukwemera bimwe biboneka hamwe nukugira ibikorwa vyiza, kandi akagumana n’uburokoke

None n’igiki catumye wihuta nugusiga abantu bawe ewe ntumwa y’Imana Mussa (iii)

Avuga ati:- bari inyuma yanje bankurikira, nanje naje ndakwihutira wewe Muremyi wanje kugira ngo ungwirize imihezagiro yawe

Imana ivuga iti:- tubashiriyeho ibibazo abo bantu bawe munyuma yawe, nuyo Samiriyyu niwe yabatakaje

Intumwa y’imana Mussa (iii) ica isubira inyuma kubantu bayo n’ishavu ryinshi n’agahinda kenshi, aca avuga ati:- bantu banje mbega Umuremyi wanyu ntiyabemereye indagano nziza? None iyo ndagano yayo yabaye ndende kuri mwebwe canke mwashatse yuko mumanukirwa n’ishavu rivuye ku Muremyi wanyu, kuri ivyo mwarenze kumasezerano yanje

Baca bavuga bati:- twebwe ntitwarenze kumasezerano yawe kugushaka kwacu mugabo twarikorejwe amatu y’inzahabu twatijije ku bantu turayata, uku niko Samiriyyu yabitaye

Aca abazimana intama y’umubiri ukwiye, ifise n’ijwi baca bavuga bati:- iyi niyo Mana yanyu hamwe n’Imana ya Mussa (iii), mugabo uyu Mussa (iii) yibagiye

Mbega ntibabonye yuko iyo ntama ataco ibasubiza mw’ijambo canke ataco baganza mukuba girira inabi canke mukuba girira ineza

Intumwa y’Imana Haruna (iii) yarababwiye kuva kera ati:- emwe bantu banje! Mu vy’ukuri mwebwe mwara teranijwe n’inzigo gusa kuri iki n’IMana ifise impuhwe, rero ni munkurikire kandi mu ngamburukire kumategeko yanje

Nabo bishura bati:- twebwe ntituzoreka namba kumusenga kugeza aho intumwa y’Imana Mussa (iii) azogaruka iwacu

Mugihe intumwa y’Imana Mussa (iii) yagaruka yavuze ati:- ewe Haruna (iii) n’igiki cakubujije kuta nkurikira mugihe wababona bazimiye

Mbega icakubujije kuta nkurikira, mbega wiyonkoye kumategeko yanje

Avuga ati:- ewe mwene Mama wanje, ntunfate kubwanwa bwanje canke kumutwe wanje, mu vy’ukuri jewe naratinye kugira ngo ntuze uvuge yuko ari wewe watandukanije bene Israeri hanyuma ntiwarindira ijambo rivuye kuri jewe

Intumwa y’Imana ivuga iti:- ewe Samiriyyu, vyabaye gute kugira ngo ugire gutyo

Nawe yishura ati:- jewe nabonye ivyo abandi batabonye nca mfata urugendo rugufiya rw’intumwa y’Imana, hanyuma ndaruvamwo, uku rero niko umutima wanje wantumye

Intumwa y’Imana Mussa (iii) ivuga iti:- nugende mu vy’ukuri hazoba kuri wewe mubuzima bwawe uvuga uti:- ntunkoreko wewe ntankeka urafise amasezerano atamenwa kandi urabe Imana yawe wabandanije gusenga, ntankeka tuzo muturira hanyuma tumwibize mukiyaga azimangane burundu

Mu vy’ukuri uwusengwa wanyu n’Imana yonyene gusa, kuko atayindi Mana isengwa bimwe vy’ukuri atariyo yonyene rudende, kuko niyo ikwijije mubintu vyose k’ubumenyi bwayo

Uku niko tukubwira muri zankuru zivyabaye, kandi ntankeka twebwe tuguhaye ubutumwa buvuye kuri twebwe

Abazo kwiyonkora kuriwe mu vy’ukuri k’umusi w’imperuka bazokwikorera amatu y’ibicumuro vyabo

Bazoba muri ivyo bicumuro mubuzima bwabo bwose, naho n’ahantu habi hameze gute k’umuntu kuri uwo musi w’imperuka kwikorera ayo matu y’ibicumuro

Umusi hazovuzwa inzamba nukwegeranya abafise ivyaha kuri uwo musi w’imperuka, mugihe amaso yabo azoba asa n’ubururu kubera ubwoba

Bazo kwongorerana bamwe n’abandi nukuvuga bati:- mbega ntimwabaye kw’Isi atari nk’imisi icumi gutya

Twebwe turafise ubumenyi buhanitse bw’ivyo bazovuga, mugihe bazovuga abantu babo bababona ko aria bantu b’iteka muribo no munyifato zabo, bababwira yuko mwebwe mutabayeho kw’Isi atari umusi umwe gusa

Barakubaza inkuru zijanye n’imisozi, wewe n’ubabwire uti:- Umuremyi wanje azoyisenya gura yose

Azosiga ari imbuga iringaniye neza cane

Ntuzobona kuri iy’Isi ahari ahantu hashunguruka canke ahaduga

Kuri uwo musi bazokurikira uwukeneye icarico cose ataco adafise ubuzimire, hanyuma amajwi yose azo gamburukira ijwi ry’Imana nyene Impuhwe kandi ntuzokwumva atari imidiho y’amaguru y’abantu gusa

Kuri uwo musi ntagisabisho c’uwundi muntu kizofasha atari uwuzoba yahawe uruhusha na nyene Impuhwe hamwe nukumemererwa amajambo yiwe

Imana niyo ifise ubumenyi bw’ibiri imbere yabo hamwe n’ibiri inyuma yabo, kandi nabo ntiba shobora kuyimenya Imana ukuri kwama

N’ayandi maso y’abantu azoteterwa imbere y’Imana ifise ubuzima budahera, igira ibintu vyose, kandi nabononekewe abantu bagira ubuhemu

Nayo uwuzogira ibikorwa vyiza nawe ari umu Isilamu, ntazotinya guhemukirwa canke kwimwa ivyiwe

Uku niko twamanuye iyi Qur’ani ntagatifu mururimi rw’icarabu, kandi tukaba twarasiguye muri ico gitabu umwanya uwariwo wose harimwo ituzwa ry’ubwoko bwose kugira ngo abantu bashobore gutinya n’ukubaha ivyibutso bishasha

Nihaninahazwe Imana rugira vyose Umwami w’ukuri, kandi ntiyihutire iyi Qur’ani imbere mukuyisoma imbere yuko yuguhera kw’ubutumwa bwayo, kandi uvuge uti:- Muremyi wanje nunyongereze ubumenyi bukwiye

Aho hambere twaramuhaye isango intumwa y’Imana Adamu (iii) mugabo yararyibagiye kandi ntitwabonye kuriwe ishaka rininiya

N’igihe twababwira Abamarayika duti:- nimu pfukamire intumwa y’Imana Adamu (iii) baragamburutse bose dukuyemwo uwitwa (Shetani) niwe yanse gupfukamira intumwa y’Imana Adamu (iii)

Duca tuvuga duti:- ewe Adamu (iii) mu vy’ukuri uyu n’umwansi wawe hamwe n’umutambukanyi wawe, rero ntabakure mw’Ijuru muzoba mwitaye mungorane

Mu vy’ukuri iyo mw’ijuru ntuzo sonzerayo kandi ntuzobura ico wambara

Mu vy’ukuri muri ayo Majuru ntuzo nyoterwayo canke ntuzo ronkerayo ubushuhe

Mugabo Shetani yaramwoheje imubwira iti:- ewe Adamu (iii) mbega ndakumenyeshe igiti c’ubuzima budahera hamwe n’Ubwami budahera

Baca batarukira gufungura kuri cagiti uko ari babiri, hanyuma ibitsina vyabo bica birabonekana, baca batangura kwimadika ivyatsi vyo mw’Ijuru, nayo intumwa y’Imana Adamu (iii) ica ihemukira Umuremyi wayo nuguca ihuvya inzira gatoyi

Hanyuma Umuremyi wiwe yaciye imutora nuku mwemerera ikigongwe ciwe nuku murongora

Imana ica ivuga iti:- nimumvire ngaha mwese, mugihe mwabaye abansi kubandi, nimwashikirwa n’uburokoke buvuye iwanje, nayo uwuzo kurikira ubwo burokoke bwanje uwo muntu ntazozimira canke ntazogira ingorane

Nayo uwuzoba kure n’ubutumwa bwanje, mu vy’ukuri uwo muntu azoronka ubuzima bw’ingorane, hanyuma k’umusi w’umuhero w’Isi tuzomuzura nawe ari impumyi

Nawe azokwishura ati:- ewe Muremyi wanje, mbegako unzuye ndi impumyi, nanje nari nkomeye mbona

Imana izovuga iti:- egome nuko nyene washikiwe n’amajambo yacu urayibagira, nawe uno musi uzokwibagirwa

Uku niko tuzohemba umwe wese yimonogoje mukurenga akarimbi n’ukutemera amajambo y’Umuremyi wiwe, kandi ntankeka ibihano vy’umusi w’imperuka birakaze cane kandi n’ibiguma bibandanya igihe cose

Mbega ntivya menyekanye yuko ari ibinjana bingahe twahoneje imbere yabo, n’aba baguma bijanda jandira mumazu yabo, ntankeka muri ibi vyose harimwo ibimenyetso ku bantu bafise ubwenge

Iyo hataba ijambo ryabanje kuba rivuye ku Muremyi wawe, hamwe n’umwanya wagenewe, ntankeka hari gushika ibihano vy’uguhonywa abo bantu babi

Niwihangane kuvyo bakuvuga ko vyose kandi uhayagize Umuremyi wawe hamwe n’ukuyitakambira imbere yaho izuba ritaraseruka n’imbere yaho ritaragoroba hamwe no mumyanya hamwe no mumyanya y’ijoro nahone uyitakambire, no hagati y’umurango kugira ngo uronke ivyo guhumuriza

Kandi ntusamarire n’amaso yawe kuvyo twanezereje bamwe mu bantu muribo, ivyo navyo n’ihiganwa ry’ubuzima bwo ngaha kw’Isi gusa kugira ngo tubahe ibibazo kurivyo, n’imigisha y’Umuremyi wawe niyo myiza cane kandi iguma ibandanya

Kandi utegeke abantu bawe bose gusenga, kandi nawe kubwawe ugume ubandanya nivyo, twebwe ntidugusaba imigisha iyariyo yose ahubwo ni twebwe tuyiguha, n’impera nziza izomenyekana kubatinya Imana yabo y’ukuri

N’abahakanyi b’Imana y’ukuri bavuze bati:- ni kuki atatuzaniye ibitangaro bivuye ku Muremyi wiwe, mbega ntimwashikiwe n’ivyemezo biri k’umugaragaro biri mubitabu vyaho hambere

Iyo tubahonya n’ibihano imbere yukuza kw’iyo ntumwa y’Imana, bari kuvuga bati:- ewe Muremyi wacu ni kuki utatuzaniye intumwa y’Imana tugaca dukurikira ayo majambo yawe imbere yuko twebwe tumaramara gutya n’uguteterwa

Vuga uti:- umwe wese muri twebwe ararindiriye impembo yiwe, rero namwe nimurindire ubu vuba muzotahura uwariwe uwuzoba ari munzira y’ukuri n’uwuzoba ari muburokoke