Somali - Chapter 26 - Ash-Shuara

Taa Siin Miim

Kuwakani waa Aayadaha Kitaabka ka yeela arrimaha caddaan

Waa intaasoo aad naftaada ku disho (murugo) inaysan rumayn (Xaqa) darteed

Haddii aan doonno, Waxaan kaga soo direynaa calaamo cirka, ay luqumahoodu u hogan lahaayeen

Oo uga ma yimaado waano (Qur'aan) Raxmaanka isagoo cusub oo is daba jooga, bal waa kuwii ka jeesada

Marka waxay dhabtii beeniyeen (Xaqa), sidaas darteed wararka waxay ku jees-jeesaan baa dhaqso u imaan doona

Miyeyna arag dhulka,_intee baan nooc kasta oo wanaagsan aan sababnay inuu ku soo baxo

Hubaal Waxaa arrinkani ku jira xaqiiq calaamo, mase aha badankoodu kuwo rumeyn doona

Oo hubaal (Allaah) Rabbigaa xaqiiq waa Awood Badanaha, Naxariista Badan

Oo waa tii Rabbigaa uu u dhawaaqay Muuse (Isagoo leh): U tag dadkaa gar ma qaatayaasha ah

Qoladaa Fircoon, miyaanay iska jireyn (xumaha oo u hoggaansameyn Allaah)

wuxuu yidhi: Rabbiyow! Hubaal waxaan ka cabsi qabaa inay i beeniyaan

Oo ay cidhiidhi noqoto laabteydu, oo cod kari waayo carrabkaygu. Ee u dir Haaruun (inuu i caawiyo)

Oo waxay igu heystaan danbi (dil aan geystey ah), sidaas darteed waxaan ka cabsi qabaa inay i dilaan

(Alle) wuxuu yidhi: “Ma jirto! Ee la taga idinku Aayadahayaga. Hubaal; Annagaa idinla jirna oo idin maqleyna

Ee u taga Fircoon oo ku dhaha: “Hubaal innagu waxaanu nahay Rusuulka Rabbiga uunanka

Ee nagu dar hana raacaane ilmihii Israa’iil

(Fircoon) wuxuu yidhi: Ma waanaan kugu barbaarin dhexdayada adigoo ilmo yar ah? O aad nala joogin sannado badan ka mid ah noloshaada

Oo waxaad fashay falkaagii aad fashay (dishay nin). Oo waxaad adigu ka mid tahay abaal laawayaasha

Wuxuu yidhi: “Waan falay haddaba anigoo ka mid ah kuwaa aan wax garanayn

Markaas baan idinka cararay markaan idinka cabsaday, markaasuu Rabbigay I siiyey xikmad, oo iga dhigay mid ka mid ah Rususha

Oo taasi ma nicmad baa aad iigu lib-sheegato, adigoo addoonsaday ilmihii Israa’iil

Fircoon wuxuu yidhi: Oo muxuu yahay Rabbiga uunanka

Wuxuu yidhi: “Waa Rabbiga samooyinka iyo arlada iyo waxa u dhexeeya, haddii aad rumeysaneysaan

Fircoon wuxuu ku yidhi kuwii hareera joogay: Ma waydaan maqleyn

(Muuse) Wuxuu yidhi:(Allaah) Rabbigiin iyo Rabbiga aabbayaashiinnii hore

(Fircoon) wuxuu yidhi3: Hubaal Rasulkiinna la idiin soo diray xaqiiq waa waalan yahay

(Muuse) wuxuu yidhi: Waa Rabbiga bariga iyo galbeedka iyo inta u dhexeysa, haddii aad caqli leedihiin

(Fircoon) wuxuu yidhi: Haddii aad yeelato ilaah kale aan aniga ahayn, Waxaan kaa mid dhigayaa kuwa xiran

(Muuse) wuxuu yidhi: “Ma xitaa haddii aan kuula imaado wax (xujo) cad

Fircoon wuxuu yidhi: Haddaba la imow, haddii aad ka mid tahay run sheegyada

Markaas buu (Muuse) tuuray ushiisii, mise waa mas muuqda

Oo wuxuu soo saaray gacantiisii mise, waa mid u cad kuwa eegaya

(Fircoon) wuxuu ku yidhi xildhibaannadii hareera joogay: hubaal kanu xaqiiq waa saaxir xeel dheer

Ee raba inuu idiin kaga saaro dhulkiinna sixirkiisa ee maxaad haddaba ku talineysaan

Waxay yidhaahdeen: Dib u dhig isaga iyo walaalkiba (xaalkooda in yar) oo u dir magaalooyinka kuwo wax soo kulmiya

Inay kuu keenaan saaxir kasta oo xeel dheer

Markaas baa sixiroolayaashii la isugu soo wada kulmiyey madal maalin la yaqaan

Oo waxaa lagu yidhi dadkii: Ma soo kulmeysaan wada jir idinkoo dhammi

Inaan raacno sixiroolayasha hadday adkaadaan

Oo markii sixiroolayaashii ay yimaadeen, waxay ku yidhaahdeen Fircoon: “Ma leennahay abaalgud haddii aan annagu adkaanno

(Fircoon) wuxuu yidhi: Haah, oo hubaal idinku markaas waxaad ka mid ahaaneysaan kuwo iga ag dhow

(Muuse) wuxuu ku yidhi: Tuura waxaad idinku tuuraysaan

Markaas bay tuureen xargahoodii iyo ulahoodii; oo yidhaahdeen: “Waa nagu awoodda Fircoon, waxaan hubaal ahaan doonnaa xaqiiq kuwa adkaan doona

Markaas buu tuuray Muuse ushiisii, mise waxay guratay oo liqliqday waxay been maleegeen

Oo sixiroolayaashii dhulka baa loo riday sujuud darteed

Waxay yidhaahdeen: Waxaynu rumeysannahay Rabbiga uunanka

Rabbiga Muuse iyo Haaruun

(Fircoon) wuxuu yidhi: Ma waxaad rumayseen ka hor intii aan idiin idmin; hubaal isagu xaqiiq waa kan idiinku weyn ee idin baray sixirka, ee waad ogaan dontaan, hubaal waxaan u goyn doonaa gacmahiinna iyo lugahiinna isdhaaf oo hubaal waan idin daldali doonaa dhammaantiin

Waxay yidhaahdeen: Dhib ma laha; Hubaal, Annagu Xagga Rabigayo baan u laabmaynaa

Hubaal waxaanu rajayneynaa inuu Rabbigayo noo dhaafo gefefkayaga, inaanu nahay kuwa u hor rumeeeyey (Xaqa)

Oo waxaanu u waxyoonnay Muuse Annagoo leh: “La bax Addoomahayga idignkoo ku baxaya guuro habeennimo, hubaal waa la idiin soo raaciye

Markaasuu Fircoon diray ciidammo xagga magaalooyinka gudahood

Hubaal kuwani xaqiiq wax koox yar

Oo hubaal way na cadho geliyeen

Oo hubaal waxaan innagu dhammaan nahay kuwo had iyo jeer digtoon

Markaasaan ka saarnay beero iyo ilo

Iyo maaliyad iyo meeqaan wanaagsan

Waa sidaase oo waxaan dhaxal siinnay Ilmahii Israa’iil

Markaas bay ka soo daba baxeen goor qorrax soo bax ah

Markii ay labadii ciidan isu muuqdeen, Waxay yidhaahdeen asxaabtii Muuse: “hubaal waa layna haleelay”

(Muuse) wuxuu yidhi: Ma jirto. Waxaa ila jira Rabbigay, wuxuu i tusi doona jid aan ka baxo

Markaas baan u waxyoonnay Muuse (Annagoo leh): Ku dhufo badda ushaada. Markaas bay kala dhanbalantay, oo qayb walba waxay noqotay sida buur weyn

Oo Waan ku soo dhoweynay, halkaa kuwii kale (qoladii Fircoon)

Oo Wxaaanu badbaadinnay Muuse iyo intii la jirtay oo dhan

Kaddib waxaan qarqinnay kuwii kale

Hubaal waxaa arrinkani ku sugan calaamo, mase aha badankoodu kuwo rumeyn doona

Oo hubaal, Rabbigaa, xaqiiq waa Isaga Awood Badanaha, Naxariista badan

Oo u akhri qisadii Ibraahiim

Waa tii uu ku yidhi aabbihi iyo dadkiisii: “Maxaad caabuddaan

Waxay yidhaahdeen: Waxaan caa- budnaa sanammo, oo aan u nahay daacad

(Ibraahiim) wuxuu yidhi: Oo miyey idin maqlaan marka aad baridaan

Waxse ma idin taraan ama idin yeelaan

Waxay yidhaahdeen: Mayee, waxaan ka soo gaarnay aabbayaashayadii hore oo sidaas falaya

(Ibraahiim) wuxuu yidhi: Ma u jeeddaan waxa aad soo caabudeyseen

“Idinka iyo aabbayaashiinnii horeba

Hubaal waa cadowgay oo col baan nahay, mase aha (sidaa) Rabbiga uunanka

“Ee i abuuray, haddana i hanuunshay

‘Oo Waa Isaga Kan I siiya cunto oo i siiya wax aan cabbo

Oo marka aan buko, Isaga baa I bogsiya

Oo waa Isaga Kan i dhinsiin doona, haddana ii soo nooleyn doona (mar kale)

Oo waa Kan aan rajeeyo inuu ii dhaafo gefkayga Maalinta Abaal marinta

Rabbiyow! I sii Xikmad, oo i haleeshii kuwa wanaagsan

Oo ii yeel xus fiican facyada dambe dhexdooda

Oo iga mid yeel dhaxlayaasha Jannada barwaaqada ah

Oo u dambi dhaaf Aabbahay, hubaal wuxuu ka mid yahay kuwaa lunsan

Oo ha i dulleyn Maalinta marka la soo la soo bixiyo (dhimasho kaddib)

Maalinta aysan wax tari doonin maal iyo carruur midna

Mid maahe ula yimaada Allaah qalbi ka fayow6 ( shirki, shaki, xumaan, iwm)

Oo Jannada waxaa loo soo dhoweyn doonaa kuwa iska jira (xumaha)

Oo Naarta waxaa loo muujin doonaa kuwa habowsan

Oo waxaa lagu odhan doonaa: Meeye waxaad caabudi jirteen

Allaah sokadi? Miyey idiin gargaari karaan,mase u gargaari karaan nafahooda

Markaas baa waxaa loogu tuuri doonaa wejiweji (Naarta),_iyaga iyo kuwa habowsanba

Iyo askartii ibliis oo dhanba

Waxay odhan doonaan iyagoo ku mur-maya dhexdeeda (Naarta)

Tallaahi, waxaanu ahayn xaqiiq kuwo ku jira habow aad u muuqda

Waa tii aan idin la sinnay Rabbiga uunanka

Oo cidna aan ka ahayn dambiilayaasha nama aysan lumin

Haatan ma lihin wax garab na siiya

Iyo saaxiib run ah midna

(Hahe!) Haddii na la siin lahaa hal fursad si aan ugu laabanno (dunidii) waxaan ka mid ahaan lahayn mu’-miniinta

Hubaal waxaa arrinkani ku sugan xaqiiq calaamo, mase aha badankood kuwo rumayn

Oo hubaal, Rabbigaa waa Isaga Awood Badanaha, Naxariista Badan

Dadkii Nuux waxay beeniyeen Rusushii

Waa tii uu walaalkood Nuux ku yidhi: “Miyeydaan ka joogeyn (xumaha)

Hubaal anigu waxaan idiin ahay Rasuul aamin ah

Ee iska jira (ciqaabka) Ilaahay oo I adeeca

“Oo idinkuma weydiisto wax abaalgud ah (fidinta Diinta Ilaahay), abaal gudkeyga waxaan ka sugaa oo keliya xagga Rabbiga uunanka

Ee iska jira (ciqaabka) Ilaahay oo i adeeca

Waxay yidhaahdeen: Ma adiga baan ku rumaynsannaa iyagoo kuwii u liitay (dadka) ay ku raaceen

Wuxuu yidhi: Oo maxaan ka ogahay waxa ay falaan

“Xisaabtoodu waxaa leh oo keliya Rabbigay, haddii aad garasho leedihiin

Oo anigu ma eryayo mu’miniinta

Oo ma ahi anigu waxaan ahayn dige cad

Waxay yidhaahdeen: Haddii aad joojin oo aadan ka harin (baaqaagan) Nuuxow! Waxaad hubaal ka mid noqon doontaa xaqiiq kuwa la dhagaxyeeyo (ilaa ay ka dhintaan)

Wuxuu yidhi: Rabbiyow! Hubaal, dadkaygii waa ay i beeniyeen

Ee noo kala garsoor aniga iyo iyaga garsoor (caddaalad ah), oo i badbaadi aniga iyo kuwa ila jira ee mu'miniinta ah

Markaasaan badbaadinnay isaga iyo intii kula jirtayba Doonidii buuxday

Oo waxaan qarqinnay intaas kaddib kuwii haray (gaaladii)

Hubaal arrinkani waxaa ku sugan xaqiiq calaamo, mase aha badankoodu kuwo rumeyn

Oo hubaal, Rabbigaa, waa Isaga Awood Badanaha, Naxariista Badan

Caad waxay beeniyeen Rusushii

Waa tii uu walaalkood Huud ku yidhi: “Ma waydaan ka joogeyn (xumaha)

Hubaal, Waxaan idiin ahay Rasuul Aamin ah

Ee iska jira (ciqaabka) Ilaahay oo i adeeca

“Idinkuma weydiisto wax abaalgud ah ( Risaalada Ilaahay), abaalgudkeyga waxaan ka sugaa oo keliya xagga Rabbiga uunanka

Ma waxaad ka dhistaan taag waliba taallo8? Macno daranaa waxaas aad fashaan

Oo sameysataan dhufeyso adag bal inaad waartaan

Oo markaad soo qabataan (qof) waxaad u soo qabataan idinkoo jujuubayaal ah

“Ee iska jira (ciqaabka) Ilaahay oo i adeeca

Oo dhowra (Amarrada) Kan idin siiyey (waxyaalaha wanaagsan) aad ogtihiin

Idin siiyey xoolo tiro badan iyo carruur

Iyo beero tanaad ah iyo ilo

Hubaal waxaan idiinka cabsi qabaa (oo digayaa) cadaab Maalin murugo weyn

Waxay yidhaahdeen: Waa isugu kaaya mid haddii aad na wacdido ama aad ka mid ahaan kuwa dadka wacdiya

Kanu ma aha waxaan aheyn caadadii dadkii hore (ee laga tagay)

Oo ma nihin kuwo la cadaabayo

Oo way beeniyeen, markaas baan halaagnay, hubaal; arrinkani waxaa ku sugan xaqiiq calaamo, mase aha badankoodu kuwo rumayn

Oo hubaal, Rabbigaa, waa Isaga Awood Badanaha, Naxariista Badan

Thamuud waxay beenisay Rusushii

Waa tii uu walaalkood Saalix ku yidhi: “Miyeydaan ka joogeyn (xumaha)

Waxaan anigu idiin ahay Rasuul Aamin ah

Ee iska jira (ciqaabka) Ilaahay oo i adeeca

Idinkuma weydiisto wax abaal gud ah (Risaalada Ilaahay), abaalgudkeygu waxaan ka sugayaa oo keliya xagga (Ilaahay) Rabbiga uunanka

Ma waxaa la idiinkaga tagayaa idinkoo nabad ah waxa halkaan ah

Ku sugan beero iyo ilo

Iyo galley iyo geedo timir fiiddeedu jilicsan yihiin

Oo waxaad ka qodataan guryo buuraha idinkoo isla weyn

Ee iska jira (ciqaabka) Ilaahay oo i adeeca

Oo ha adeecina amarka xad gudbayaasha

Ee ku fala fasahaad arlada oo aan wax hagaajin

Waxay yidhaahdeen: Waxaad tahay oo keliya mid ka mid ah kuwa sixran

Oo ma ahid waxaan ahayn qof nala mid ah. Ee noo keen calaamo haddii aad run sheegayso

(Saalix) wuxuu yidhi: Tani waa Hal9; waxay u leedahay xaq inay cabto (biyo) maalin, idinkuna waxaad u leedihin xaq inaad cabtaan (biyo) maalin la yaqaan

Oo ha ku taabannina wax xumaan (dhib) ah, yeysan idin qabane cadaab Maalin murugo weyn

Waase dileen, markaasay ka shallaayeen

Markaas baa Cadaab qabtay, hubaal; arrinkani waxaa ku sugan xaqiiq calaamo, mase aha badankoodu kuwo rumayn

Oo hubaal, Rabbigaa, waa Isaga Awood Badanaha, Naxariista Badan

Dadkii Luud waxay beeniyeen Rusushii

Waa tii uu walaalkood Luud ku yidhi: “Ma waydaan ka joogeyn (xumaha)

Hubaal waxaan anigu idiin ahay Rasuul aamin ah

Ee iska jira (ciqaabka) Ilaahay oo i adeeca

Idinkuma weydiisto wax abaalgud ah (Risaalada Ilaahay), abaalgudkeyga waxaan ka sugaa oo keliya xagga Rabbiga uunanka

Ma waxaad u tagtaan (galmootaan) labka oo aad kaga soocmaysaan arrinkaas Uunanka

Oo aad ka tagtaan waxa uu Rabbigiin idiin abuuray oo afooyinkiinna ah? Mayee, waxaad tihiin dad xadgudba

Waxay yidhaahdeen: Haddii aadan joojin Luudow (baaqaagan)! hubaal, Waxaad ka mid noqon doontaa kuwa debedda loo saaro

(Luud) wuxuu yidhi: Hubaal anigu waxaan ka mid ahay kuwa diiddan ee neceb camalkiinna (xun)

Rabbiyow! iga badbaadi aniga iyo Ehelkaygaba waxa ay falaan

Markaas baan badbaadinnay isaga iyo ehelkiisiiba, dhammaan

Habar duqowday ma ahee11 ka mid aheyd kuwaasi ku haray gadaal (cadaabta)

Markaasaan waxaan baabbi’innay intii kale

Oo Waxaanu ku soo daadinnay roob (dhagxaan naar ah). Xumaa roobka kuwa loo digay

Hubaal arrinkani waxaa ku sugan xaqiiq calaamo, mase aha badankoodu kuwo rumayn

Oo hubaal, Rabbigaa waa isaga Awood Badanaha, Naxariista Badan

Reer Hawdkii (dadkii Madyan) waxay beeniyeen Rusushii

Waa tii uu Shucayb ku yidhi: “Ma waydaan ka joogeyn (Xumaha)

Hubaal, waxaan anigu idiin ahay Rasuul aamin ah

“Ee iska jira (ciqaabka) Ilaahay oo I adeeca

Idinkuma weydiisto wax abaalgud ah (Risaalada Ilaahay), abaalgudkeyga waxaan ka sugaa oo keliya xagga (Ilaahay) Rabbiga uunanka

Bixiya beeg dhan oo ha ka mid noqonnina kuwa wax ka dhima

Oo wax ku miisaama Miisaan toosan

Oo ha ka dhimina dadka waxyaala- hooda ay xaq u leeyihiin, oo ha ku bi'innina (hallaynina) arlada ku falid fasahaad

Oo iska jira (ciqaabka) Kan idin abuuray idinka iyo uunankii horeba

Waxay yidhaahdeen: Waxaad tahay oo keliya mid ka mid ah kuwa sixran

Oo ma ahid waxaan ahayn qof nala mid ah, oo waxaanu yaqiinsannahay inaad dhabtii ka mid tahay beenlowyada

Ee nagu soo rid jab samada ah haddii aad ka mid tahay run sheegyada

Wuxuu yidhi: Rabbigay baa Ogsoon waxa aad fashaan

Wayse beeniyeen, markaasaa cadaab maalintii harka (daruur madow) qabatay, hubaal waxay aheyd cadaab Maalin aad u murugo weyn

Hubaal, arrinkani waxaa ku sugan xaqiiq calaamo, mase aha badankoodu kuwo rumayn

Oo hubaal, Rabbigaa waa Isaga Awood Badanaha, Naxariista Badan

Oo hubaal, kani (Qur’aankani) waa waxyi ka yimid xagga Rabbiga uunanka

Ruuxa aaminka ah (Jabriil) baa la soo degey (oo ku shubay)

Qalbigaaga si aad uga mid noqoto Digayaasha

Isago af Carabi faseex ah

Oo hubaal isla midkani xaqiiq wuxuu ku yaal Kutubtii dadkii hore

Miyeyna calaamo u ahayn inay culimidii Banii Israa'iil ay og yihiin

Oo haddii aan u soo waxyoon laheyn (Qur’aankani) cajamiga midkood

Oo uu ku dul akhriyi lahaa, ma ay rumeeyeen waxa ku soo arooray

Sidaas baan yeellaa inuu u galo quluubta Dambiilayaasha

Ma ay rumayn doonaan jeer ay arkaan cadaabka xanuunka badan

Oo ugu imaan doona si kedis ah, iyagoo aan fileyn

Markaas bay waxay odhan: Ma nala siinayaa fursad (aan ku rumeyno)

Ee ma cadaabtayada bay degdegsan

Ee ka warran, haddii aan u deyno inay raaxeystaan sanooyin

Markaas uu u yimaado waxaa (ciqaabka) loogu gooddiyo

Waxaa loo daayey inay ku raaxeystaan maxay bal u tari doonaan

Oo ma jirto magaalo aan halaagno Annagoon marka hore u dirin Digayaal

Si loo waaniyo, oo ma nihin kuwo ku gardarrooda (dadka)

Oo Shaydaammada ma ayan keenin15 (Qur’aankan)

Oo kuma habboona, oo ma leh awood inay isagoo kale keenaan

Hubaal, waa kuwo xaqiiq laga fogeeyey inay maqalaan isaga

Ee ha la baryin ilaah kale la jirka Allaah yaadan ka mid noqone kuwa la cadaabayo

Oo u dig xigtadaada kuu sii dhow

Oo u raarici garabkaaga ciddii ku raacda ee ka mid ah mu’miiinta

Haddayse ku caasiyaan markaa dheh: Anigu shaqo kuma lihi waxa aad fashaan

Kan ku arka marka aad kaceyso

Iyo gad-gaddoonkaaga dhexdood18 kuwaa u sujuuda (Allaah)

Hubaal, (Allaah) waa wax kasta Maqlaha, wax kasta Ogsoon

Ma idiin sheegaa (dadow) kan ay ku soo degaan shaydaammada

Waxay ku soo degaan beenaale kasta, dambiile ah

Waxay dhigtaan dhegaha19, oo badankoodu waa beenlawyo

Oo ma xagga gabyaayada, kuwaa habowsan baa raaca

Miyaadan arag inay dhex wareegaan iyagoo wareersan tog waliba

Iyo inay yidhaahdaan waxaysan falayn

Marka laga reebo kuwa (Xaqa) rumeysan oo samaha fala, oo xusa Allaah in badan, oo difaaca nafahooda kaddib marka lagu gardarrooday21. Oo kuwa gefka geysta durba way ogaan doonaan rogmasho noocee ah bay rogmi doonaan