Somali - Chapter 9 - At-Tawbah

Kani waa ogeysiin in Allaah iyo Rasuulkiisu ay bannaanka ka yihiin1 kuwaa ka midka ah Mushrikiinta, ee aad la gasheen heshiiska

Ee (ku) mara dhulka (nabad) muddo afar bilood ah (meeshaad doontaanba), ogaadase inaydaan caajis gelin kareyn Allaah, iyo in Allaah uu dulleyn doono gaalada

Oo waa ogeysiis ka soo baxay Allaah iyo Rasuulkiisa oo ku socda dadka maalinta Iidweynta Xajka2 inuu Allaah bannaanka ka yahay (dhammaan) heshiisyadii lala lahaa Mushrikiinta, Rasuulkiisuna (sidoo kale ka yahay bannaanka). Ee haddaad idinku toobad keentaan, waa sida idin khayr badan, haddaad se jeesataan, ogaada inaydaan caajis galin kareyn Allaah. Oo ogeysii cadaab aad u xanuun badan kuwaa gaalada ahi

Waxaan ahayn kuwaa mushrikiinta ka mid ah ee aad la gasheen axdiga, oo aan markaas waxba idiin dhimin, cidnana idiinla soo safan lidkiin. Ee u oofiya axdigooda inta ay muddadu dhammaaneyso. Hubaal Allaah waa jecel yahay kuwa iska ilaasha (xumaha)

Markase ay Bilaha Xurmadda leh baxaan3, ku dila mushrikiinta meeshaad ka heshaanba, oo qafaasha oo go’doomiya, oo u fariista suryo walba. Markaas hadday toobad keenaan oo oogaan salaadda, oo bixiyaan Zakada, u banneeya jidkooda. hubaal, Allaah waa Dambi Dhaaf Badane, Naxariis Badan

Oo hadduu qof ka mid ahi mushrikiinta idin weydiisto magan galyo magan geliya inta uu ka maqlo hadalka Ilaahay, kaddibna gaarsiiya halka uu ku nabad helayo, sidani waxaa ku wacan waa dad aan garasho lahayn

Sidee bay ugu lahaan karaan mushrikiintu axdi Allaah agti iyo Rasuulkiisa agti aan aheyn kuwa aad kula gasheen axdiga Masjidka xurmadda leh? Ee intay idiin toosnaadaan, idinkuna u toosnaada. Hubaal, Allaah waa uu jecel yahay kuwa dhowra (xilka uu saaray)

Sidee (ku ahaan kartaa) halka marka ay idinka awood bataan, aysan dhowrin wax xiriir ah ha ahaado mid wada dhalasho ama axdi aad leedihiin midna? Waxay idinku raalli galiyaan afafkooda, halka quluubtoodu ayan oggolaan (inay oofiyaan), oo intooda badani waa caasiyaal

Waxay siisteen qiimo yar Aayadaha Ilaahay, markaas bay ka duwaan (dadka) Jidkiisa. Hubaal, waa xumaan waxa ay falaan

Uma dhowraan mu'min wada dhalasho awgeed ama axdi midna. Oo waa kuwan kuwa ahi xad gudbayaasha

Hadday se toobad keenaan oo oogaan salaadda oo bixiyaan Sakada waa walaalihiinna diinta. Waxaanu uga dhignaa Aayadaha caddaan dad garasho leh

Oo hadday jabiyaan dhaarahooda axdigooda kaddib, oo (si cad) u duraan diintiinna, markaa la dagaallama hoggaamiyayaasha kufriga –hubaal waa kuwo aan axdi tixgeline bal inay ka joogaan (colaadda ay wadaan)

Miyeydaan la dagaallamayn dad ka baxay dhaarahooda (ballamahay idinla galeen) oo ku hammiyey saaridda Rasuulka, oo iyagu idinku billaabay weerarka marka hore? Miyaad ka baqeysaan? Allaah baase u xaq leh inaad ka baqdaan haddaad tihiin mu’miniin

La dagaallama, Allaah wuxuu ku cadaabi doonaa gacmihiinna oo uu ku dulli gelin doonaa, oo idiin gargaari oo bogsiin laabaha dad mu’miniin ah

Oo wuxuu ka saari ciilkii hayey quluubtooda. Oo Allaah wuxuu ugu soo laabtaa (si naxariis leh) qofkuu doono, oo Allaah waa wax kasta Ogsoone, Xakiim ah

Ma waxaad mooddaan in la idiinkaga tegi doono sidiinna isagoo uusan Allaah muujin kuwiinna idinka mid ah ee jihaaday oo aan ka dhigan cid aan ahayn Allaah iyo Rasuulkiisa iyo mu'miniinta gacallo. oo Allaah waa u Xog ogaal waxa aad fashaan

Ma laha mushrikiinta inay camiraan masaajidda Ilaahay iyagoo ku qiraya nafahooda gaalnimo. Waayo kuwani acmaashooda waxba kama jiraan, oo Naarta bay ku dhex waari doonaan

Waxaa uun camira Masaajidda Ilaahay kuwa rumeysan Allaah iyo Maalinta dambeysa, oo ooga salaadda oo bixiya Zakada oo aan ka baqin axadna Allaah maahee. haddaba kuwan baa laga yaabaa inay ka mid noqdaan kuwa hanuunsan

Ma waxaad la mid dhigtaan (kan u xil quma) waraabinta xujeyda iyo daryeelka Masjidka xurmadda leh sida kan isagu rumeysan Allaah iyo Maalinta dambeysa oo aad ugu dadaala Jidka Ilaahay? Ma aha kuwo siman Allaah agtiis. Oo Allaah ma hanuuniyo dadkaa gar ma qaatayaasha ah

Kuwa rumeeyey oo ka soo hijrooday (guryahooda) oo aad ugula dadaalay Jidka Ilaahay maalkooda iyo nafahooda baa ku darajo weyn Allaah agtiis. Oo waa kuwaas kuwa ah guuleystayaasha

Rabbigood wuxuu ugu bishaareeyaa Naxariis Xaggiisa ah, iyo Raalli ahaansho iyo beero ay ku dhex leeyihiin barwaaqooyin ma guuraan ah

Iyagoo ku dhex waaraya waligood. hubaal, Allaah agtiis waxaa yaal abaal gud aad u Weyn

Mu’miniintoy! Ha ka dhigannina aabbayaashiin ama walaalihiin gacallo hadday jeclaadaan gaalnimo halkii Iimaanka. Oo qofkii sidaa yeela oo idinka mid ah, kuwaas weeye kuwa iyagu ah gar ma qaatayaasha

Dheh: Haddii ay aabbayaashiin, wiilashiinna, walaalihiin, xaasaskiinna, xigtadiinna; maalka aad tabcateen, ganac aad uga baqeysaan iibsi la’aan, iyo guryo aad ka raalli tihiin... ay idinkala weyn yihiin oo ka jeceshihiin Allaah iyo Rasuulkiisa, iyo u halgamidda Jidkiisa, marka suga inta Allaah ka fuliyo Amarkiisa. Oo Allaah ma hanuuniyo dadka caasiyaasha ah

Xaqiiq Allaah Wuxuu idinku gargaaray goobo dagaal oo badan, oo Maalintii Xunayn waa tii ay idin cajabisey tiro badnaantiinnu hase ahaatee wax idiin tari weydey, ee dhulku intuu ballaar le'egyahay idinku cidhiidhi noqday, markaas aad carar dhabarka jeediseen

Markaas Wuxuu Allaah arrinkani kaddib ugu soo noqon (si naxariis leh) cidduu doono. Oo Allaah waa Dambi dhaaf Badane, Naxariis Badan

Mu’miniintoy! Mushrikiintu sidooduba waa Nijaas ee yeysan u soo dhowaan Masjidka xurmadda leh sannadkan kaddib5, oo haddaad ka baqdaan faqri, Allaah baa idinka hodansiin doona Deeqdiisa hadduu doono. Hubaal, Allaah waa wax kasta Ogsoone, Xakiim ah

La dagaallama kuwa aan rumeysnayn Allaah, iyo Maalinta dambeysa, aan xaaraameyn waxa ay xaaraameeyeen Allaah iyo Rasuulkiisu, ee aan ka diin dhigan oo raacin Diinta Xaqa ah ee ka mid ah ehlu Kitaabka, ilaa ay ka dhiibaan Jisyo6 si raalli leh iyagoo hoggaansan

Oo Yuhuuddu waxay yidhaahdaan: Cuzayr waa wiilkii Ilaahay, oo Nasaaradu waxay yidhaahdaan: Masiixu waa wiilkii Ilaahay. Kuwakani waa hadalkooda ay afafkooda ka yidhaahdaan. Waxay ku hadal dayanayaan kuwii hore u gaaloobay. Allaha halaagee, maxaa (xaqa) ka duway

Waxay ka dhigteen qaysaskoodii iyo suufiyadoodii rabbiyo Allaah sokadi, iyo (sidoo kale) Masiixa ina Maryam, iyagoo la amray inaanay caabudin cid aan ahayn Allaah Keliya. Ma jiro ilaah (Xaq lagu caabudo) aan Isaga ahayn. Xurmo oo dhan Isagaa leh, wuu ka sarreeyaa oo nazahan yahay waxay wax la wadaajiyaan

Waxay rabaan inay ku damiyaan Nuurka Ilaahay afafkooda, ha yeeshee Allaah ma oggola waxaan aheyn inuu dhammeystiro Nuurkiisu, gaaladu haba necbaystaane

Isaga (Alle) weeye Kan la soo diray Rasuulkiisa hanuunka iyo Diinta Xaqa ah, si uu uga kor mariyo diimaha oo dhan, Mushrikiintu haba necbaystaane

Mu’miniintoy! hubaal, in badan oo ka mid ah qaysaska iyo suufiyadu waxay ku cunaan maalka dadka been, oo ka jeediyaan Jidka Ilaahay. Oo ( ma xagga) kuwa iyagu kaydsada dahabka iyo qalinka9 ee aan wax ku bixin Jidka Ilaahay, _ugu bishaaree cadaab aad u xanuun badan

Maalinta lagu soo kululeyn doono dabka Naarta oo wajiyadooda, dhinacyadooda, iyo dhabarradooda lagu summadeyn doono; (oo lagu odhan): Kani waa waxaad u kaydiseen nafahiinna ee dhadhamiya waxaad idinku kaydsateen

Hubaal, tirada bilahu Ilaahay agtiis waa labo iyo toban bilood xagga Qaddarka Ilaahay tan iyo maalintii uu abuuray samooyinka iyo arlada, waxaa ka mid ah afar xurmad gaar ah leh (Dul-Qicdah, Dul-Xijjah, Muxarram iyo Rajab). Sidaas baa ah dowga toosan, ee ha ku gardarroonina nafahiina dhexdooda, oo la dagaallama Mushrikiinta wadajir sida ay idiinla dagaallamaan wadajir. Oo ogaada in Allaah uu la jiro kuwa iska ilaasha xumaha

Dib dhigidda (bil caaggan oo xurmo gaar ah leh) waa uun gaalnimo dheeraad ah10: ee lagu habaabiyey gaalada, waxay ka dhigaan waxaan caagganeyn oo bannaan sannad oo caagaan sannad kale si ay isugu toosiyaan tirada bilaha uu caagay, oo ka dhigtaan kuwa caaggan ee xurmadda gaar ah leh wax bannaan. Acmaashooda xun baa loo qurxiyey. Oo Allaah ma hanuuniyo dadka gaalada ah

Mu’miniintoy! Maxaa idiinku wacan, in marka la idinku yidhaahdo: U soo baxa u jihaadka Arrinka Ilaahay aad isagu dhajisaan dhulka si culus? Ma waxaad ku raalli noqoteen nolosha adduunkan oo aad ka door biddeen Aakhirada? Oo ma aha sahayda noloshan adduunku marka la barbar dhigo Aakhirada waxaan ahayn wax yar

Haddaydaan u bixin (jihaadka), Wuxuu idinku cadaabi doonaa cadaab aad u xanuun badan oo idinku beddeli doonaa dad kale, waxbana kama dhimi doontaan marnaba, oo Allaah wax walba wuu Karaa

Haddaydaan u hiillin (Nabiga), Allaah baa xaqiiq u hiilliyey, markay debedda u soo saareen gaalada, isagoo labo midkood ah12 markay labaduba ku jireen hogga, waa tii uu ku lahaa saaxiibki: Ha murugoon, hubaal Allaah baa na la jira. Kolkaas buu Allaah ku soo dejiyey xasillooni dushiisa, oo uu ku xoojiyey ciidammo (malaa’ig) aydaan arkin, oo ka dhigay mid hooseysa kelmedda gaalada, oo Kelmedda Ilaahay13, waa taa sarreysa, Oo Allaah waa Adkaade, Xakiim ah

Baxa idinkoo fudud iyo idinkoo culusba, oo kula jihaada maalkiinna iyo nafahiinnaba Jidka Ilaahay14. Arrinkan baa idiin khayr badan, haddaad og tihiin

Hadday ahaan lahayd dheef dhow iyo safar fudud, xaqiiq way ku raaci lahaayeen, laakiinse tubtii baa ku dheeraatay, oo waxay ku dhaaran Allaah (iyagoo leh): haddaanu kareyno hubaal waa idin la bixi lahayn; waxay halaagayaan nafahooda, Oo Allaah wuu Og yahay inay xaqiiq yihiin beenalayaal

Allaha ku cafiyee! Maxaad u siisay idanka, ilaa ay kuu caaddaato kuwa runta sheegay, oo aad ogaato kuwa beenalayaasha ah

Kaama idan qaataan kuwa rumeysan Allaah iyo Maalinta dambeysa, si looga dhaafo inay ku dadaal muujiyaan maalkooda iyo nafahooda, Oo Allaah waa og yahay kuwa iska jira (xumaha)

Waxaase kaa idan qaata uun kuwa aan rumeysnayn Allaah iyo Maalinta dambeysa ee uu shaki ku jira quluubtooda ee iyagu shakigooda ku jaha wareersan

Oo hadday doonayaan inay baxaan, xaqiiq way u qalab diyaarsan lahaayeen, laakiinse Allaah wuxuu nacay bixiddooda, markaas buu wahsi galiyey oo lagu yidhi: La fadhiista fadhiidyada (guryaha)

Hadday idinla bixi lahaayeen, idiinma kordhiyeen waxaan aheyn qas, oo waxay xaqiiq u degedegi lahaayeen fasahaadintiinna iyagoo raba (inay abuuraan) fidmo dhexdiinna, oo waxaa idinku jira kuwo maqalka raariciya iyaga dartood.Oo Allaah wuu yaqaan gar ma qaatayaasha

Hubaal waxay idinla dooneen fidmo kal hore, oo ay kuu rogeen umuuraha15, _ jeer xaqu yimid oo Amarka Ilaahay (guusha) noqotay mid cad oo muuqata iyagoo nacaya aan raalli ka aheyn

Oo waxaa ka mid ah mid yidhaahda: Ii fasax (inaan guriga joogo) oo ha i fidmayn16. Hubaal waxayba ku dhaceen fidmo. Oo hubaal Naar baa koobi doonta Gaalada

Haddii samaani ay ku hesho, waa murugo gelisaa, oo haddii musiibo kugu dhacdo, waxay yidhaahdaan: Waxaan runtii qaadannay digtoonidayada kal hore, oo waxay sii jeestaan iyagoo faraxsan

Dheh: Waxba naguma dhici doonaan wuxuu Allaah noo qoray maahee. Isagaa ah Gargaarahayaga. Oo Allaah ha isku halleeyaan mu'miniintu

Dheh: Ma waad nala sugtaan waxaan aheyn labada wanaagsan middood (guul ama geeri)? halka aan innagu idinla sugno inuu Allaah idinku rido ciqaab Xaggiisa ah ama gacmahayaga ah. Ee suga, xaqiiq innaguna la jirkiin waa sugeynaa

Dheh: Ku bixiya wax Jidka Ilaahay idinkoo oggol ama idinkoo karahsan, la idinkama aqbali doono. waxaad hubaal idinku tihiin dad caasiyaal ah

Oo waxna uma diidin in laga aqbalo wax bixintooda aan aheyn inay rumeyn diideen Allaah iyo Rasuulkiisa; oo ma yimaadaan salaadda iyagoo wahsanaya maahee17; oo waxna ma bixiyaan iyagoo kahanaya maahee

Ee yaanay maalkooda iyo carruurtooda ku cajab gelin; Allaah wuxuu uun doonayaa inuu ku cadaabo nolosha adduukan, iyo in nafahu ka baxaan iyagoo gaalo ah

Oo waxay ku dhaartaan Allaah inay xaqiiq idinka mid yihiin, oo ma idinka mid aha, laakiinse iyagu waa dad idinka cabsan

Hadday heli lahaayeen magan ama hog, ama meel ay galaan, hubaal way u jeesan lahaayeen iyagoo u kala dheereynaya

Oo waxaa ka mid ah qaar kugu eedeeya arrin la xiriirta (qaybinta) sadaqooyinka. Oo haddii wax laga siiyo raalli ah, haddiise aan wax laga siin, mise way cadhoodaan

Oo hadday raalli ku noqon lahaayeen waxa ay Allaah iyo Rasuulkiisu siiyeen oo ay odhan lahaayeen: Allaah baa nagu Filan. Allaah baa dhaqso na siin doono wax (badan) oo ka mid ah Fadlgiiisa, iyo (sidoo kale) Rasuulkiisa. Hubaal innagu Allaah uun baan rabnaa oo wax ka dooneynaa

Sadaqooyinka (Zakada19) waxaa sideedaba iska leh oo keliya Fuqarada iyo Masaakiinta iyo kuwaa lagu howl galiyey inay soo ururiyaan; iyo kuwa ay u soo wehel sameen quluubtooda (Islaamka); iyo in lagu xoreeyo addoomaha; oo waxaa leh deymeysanayaasha; iyo in lagu bixiyo Jidka Ilaahay, iyo musaafirka (go’doonsan), waa faral Allaah uu gooyay. Oo Allaah waa wax kasta Oge, Xakiim ah

Oo waxaa ka mid ah kuwa dhiba Nabiga oo dhaha: Waa mid rumeysta (war kasta) uu maqlo20. Dheh: Waa khayr idiin maqlihiinna (ee) rumeysan Allaah; oo aamin ku qaba mu’miniinta; oo waa u naxariis kuwiinna idinka mid ah ee rumeysan. Oo ( ma xagga) kuwa dhiba Rasuulka Ilaahay waxay mudan doonaan cadaab aad u xanuun badan

Waxay idiinku dhaartaan Allaah si ay idiin raalli geliyaan, Allaah iyo sidoo kale Rasuulkiisa baase mudan inay raalli geliyaan haddii ay yihiin mu’miniin

Miyaanay ogayn in qofkii colaadiya Allaah iyo Rasuulkiisa hubaal isagu mudan doono Naarta Dabka ah aan dameyn uu ku dhex waarayo gudaheeda. Kaasi weeye dufowga aad u weyn

Munaafiqiintu waxay ka baqaan in lagu soo dejiyo Suurad ugu sheegeysa si cad waxa ku jira quluubtooda. Dheh: Iska jees jeesa! Hubaal Allaah Wuxuu soo bixin doonaa waxa aad ka baqdaan

Oo haddaad weydiiso waxay hubaal odhanayaan: Wax kale ma ahayne waanu iska kaftameynay, oo aan iska cayaaraynay. Waxaad tidhaahdaa: Oo ma Allaah iyo Aayaadkiisa iyo Rasuulkiisa ayaad idinku aad ku jeesjeeseyseen

Ha cudurdaarrannina; xaqiiq waad gaaloowdeen rumeyntiinnii kaddib. Haddaan cafinno koox idinka mid ah, Waxaan ciqaabi doonnaa koox, maxaa yeelay waa dambiilayaal

Munaafiqiinta iyo munaafiqooyinka waa ay is leeyihiin, waxay amraan xumaanta oo reebaan samaanta, oo laabaan gacmahooda21. Waxay illoobeen Allaah, markaas buu Isaguna iska illoobay. Munaafiqiintu hubaal waa iyaga kuwa caasiyaasha ah

Allaah wuxuu u ballan qaaday munaafiqiinta iyo munaafiqooyinka iyo gaaladaba dabka Naarta ah aan dameyn iyagoo ku dhex waaraya, iyada baa ku filan. Oo Allaah wuu nacladay, oo waxay mudan doonaan cadaab ma guuraan ah

Sidii kuwii idinka horreeyay, waxay ahaayeen kuwo idinka xoog badan awood ahaan, oo idinka badan maal iyo carruurba. Marka waxay ku raaxaysteen calafkoodii, sidaas baad idinkuna ugu raaxaysateen calafkiinnii sidii ay kuwii idinka horreeyey ugu raaxaysteen calafkoodii; oo waxaad ku tiinbateen (xumaanta) sidii ay iyaguba ugu tiinbadeen. Kuwani waa kuwa camallaadooda ay buraan adduunkan iyo Aakhiradaba. Waana kuwan kuwa ku sugan khasaarada dhabta ah

Oo miyaanu ku soo gaadhin warka kuwii ka horreeyay, ee lahaa qolooyinkii Nuux iyo Caad iyo Thamuud iyo qolodii Ibraahiim, iyo reer Madyan iyo kuwii korkooda hoos loo rogay22, Rusushoodii waxay ula yimaadeen xujooyin cad. Oo ma aheyn Allaah mid u gefa, laakiinse iyaga baa nafahooda gef ka galay

Oo (ma xagga) Mu’miniintu iyo mu’mindahu, waa isu xulufo midba kan kale23, waxay amraan samaanta, oo reebaan xumaanta; oo oogaan salaadda, oo bixiyaan Zakada, oo adeecaan Allaah iyo Rasuulkiisa. Kuwani, Allaah wuu u naxariisan doonaa; hubaal Allaah waa Adkaade, Xakiim ah

Allaah wuxuu u ballan qaaday mu’miniinta iyo mu’minooyinka beero ay hoostoodu webiyo qul-qulayaan ay ku dhex waarayaan, iyo guryo san oo ku yaal Beeraha negaadiga; iyo wax inaataba ka sii wanaagsan waa Raalli ahaanshaha Ilaahay. Oo arrinkani baa ah Liibaanta Weyn

Nabiyow! La halgama gaalada iyo munaafiqiinta, oo ha u nuglaanine, oo hoygoodu waa Naar, _ oo xumaa aayotiin ahaan

Waxay ku dhaartaan Allaah inaanay odhan (wax xun), waxayse xaqiiq yidhaahdeen erey gaalnimo ah, oo waxay gaaloobeen kaddib markay islaameen, oo waxay goosteen wax ay gaari kari waayeen24, oo kama ayan helin gef waxaan ahayn inay hodan ka noqdeen Fadliga Ilaahay iyo Rasuulkiisa. Oo hadday soo laabtaan iyagay u roon tahay, haddiise ay jeesadaan, Allaah wuxuu cadaabi doonaa cadaab xanuun badan adduunyadan iyo Aakhiradaba. Oo kuma leh dhulka gacal iyo gargaare midna

Oo waxaa ka mid ah kuwo axdi la galay Ilaahay25: Hadduu wax naga siiyo Deeqdiisa, waxaan hubaal bixin doonnaa Sadaqooyin, oo waxaan hubaal ka mid ahaan doonnaa kuwa wanaagsan

Markase uu wax ka siiyey Deeqdiisa way ku bakhayleen, oo waxay jeediyeen dhabarka oo durba siibteen

Markaas buu ka yeelay munaafaqnimo inay gasho quluubtooda ilaa Maalinta marka ay la kulmi doonaan, ballankay kaga baxeen Allaah iyo beenaha ay sheegeen awgood

Ma waysan ogayn inuu Allaah Ogsoon yahay sirtooda iyo faqoodaba iyo in Allaah yahay kan Ogsoon waxa qarsoon aan muuqan

Kuwa ku ceebeeya kuwaa daacadda ah ee ka mid ah mu’miniinta sadaqada ay dar Ilaahay ula baxaan iyo kuwa aan heli karin inay baxshaan waxaan aheyn xoogsigooda oo ku jeesjeesa, Allaah baa ku jees jeesi doona, oo waxay mudan doonaan cadaab xanuun badan

U dalab dambi dhaaf iyaga ama ha u dalbin dambi dhaaf, xitaa haddaad u dambi dhaaf dalabto toddobaatan jeer, Allaah uma dambi dhaafi doono, arrinkani waxaa ugu wacan waxay rumeyn diideen Allaah iyo Rasuulkiisa. Oo Allaah ma hanuuniyo dadkaa caasiyaasha ah

Kuwii dib u haray waxay ku farxeen fadhigooda ay kaga hareen Rasuulkii Ilaahay; oo waxay naceen inay kula jihaad galaan maalkooda iyo Nafahooda Jidka Ilaahay, oo yidhaahdeen: Ha gurmad bixina kulaylaha. Dheh: Dabka Naarta ayaa ka kuleyl daran, haddii in uun ay garowsan lahaayeen

Ee ha qoslaan wax yar, oo (misna) ooyi doonaan wax badan abaal gud ahaan waxay galabsadeen

Ee hadduu kuu soo celiyo Allaah qaar iyaga ka mid ah, oo markaa ay kaa idan qaataan inay kula baxaan, dheh: marnaba waligay ilama bixi doontaan, iilamana dagaal geli doontaan cadow; hubaal waxaad raalli ku noqoteen inaad fadhiisataan markii horeba, ee la fadhiya (hadda) inta dib u hadhay

Oo ha ku tukan (salaad janaazo) weligaa mid ka mid ah oo dhinta, oo ha is dul taagin qabrigiisa. Waxay hubaal iyagu rumeyn diideen Allaah iyo Rasuulkiisa, oo waxay dhinteen iyagoo caasiyaal ah

Oo yeysan maalkooda iyo carruurtoodu ku cajab gelin. Allaah wuxuu uun rabaa inuu ku cadaabo adduunkan iyo inay nafaha ka baxaan iyagoo gaalo ah

Oo haddii la soo waxyoodo Suurad amreysa: Rumeeya Allaah oo gala jihaad la jirka Rasuulkiisa, kuwooda hodonka ah ayaa kaa idan qaata, oo yidhaahda: Na daa aan ka mid noqonno kuwa dib u hara ee fadhiya (guryaha)

Waxay ku Raalli noqdeen inay ahaadaan la jirka kuwaa ku hara (gadaal guryaha). Shaabad baana lagu daahay quluubtooda, marka waxba ma fahmaan

Laakiin Rasuulka iyo kuwa rumeysan ee la jira waxay ku jihaad galaan maalkooda iyo nafahooda. Oo kuwan weeye kuwa mudan doona khayraadka, oo waa kuwan kuwa ah liibaanayaasha

Allaah wuxuu u diyaarshay beero ay hoostoodu webiyo qul-qulaan iyagoo ku dhex waaraya. Arrinkaasi baa ah Liibaanta Weyn

Oo cudurdaartayaashii ka mid ahaa reer miyiga baa yimid iyagoo ku weydiisanaya Idan si looga dhaafo (ka qayb galka jihaadka), oo waxaa haray oo fadhiistay (guryaha) kuwii u sheegay beenta Allaah iyo Rasuulkiisa; waxaa ku dhici doona kuwa xaqa diiday ee ka mid ah cadaab aad u xanuun badan

Wax eed ah ma saarna korkooda kuwa tabarta yar26 ama bukaanka ah, ama kuwa aan heli karin wax ay bixiyaan hadday daacad u yihiin Allaah iyo Rasuulkiisa27. Ma jiro jid lagu eed saari karo sama falayaasha. Oo Allaah waa Dambi Dhaaf Badane, Naxariis Badan

Oo ma (saarna eed) kuwii markay kuu yimaadeen si aad u qaaddo, aad ku tidhi: Idiinma heli karo wax (gaadiid ah) aan idinku qaado, markaasay dib u laabteen iyagoo ay ka qubaneyso indhahooda ilmo, murugo darteed ay ka qabaan in aanay helin wax ay bixiyaan

Ee waxaa uun jid (eedeyn ah) lagu leeyahay kuwa idan kaa qaata iyagoo maal qabeen ah. waxay ku raalli noqdeen inay la joogaan kuwa dib u haray oo wuxuu Allah daboolay quluubtooda marka ma ay oga (waxa ay waayayaan)

Way idiin cudur daaran doonaaan markaad u laabataan. Dheh: Ha cudurdaaranina, marnaba idinma rumaysan doonno. Xaqiiq Allaah baa noo sheegay arrimo ku saabsan xaalkiinna. Oo haatan Allaah iyo Rasuulkiisu way arki doonaan camalladiinna. Markaas waxaa dib la idiinku soo celin doonaa Xagga (Allaah) Ogsoonaha waxa aan muuqan iyo waxa muuqdaba, markaas buu idiin sheegi doonaa waxaad fasheen

Waxay idiinku dhaaran doonaan Allaah markaad u laabataan si aad uga jeesataan. Ee isaga jeesta; hubaal waa qurun, oo hoygoodu waa Naar, _abaal marin waxay kasbadeen darteed

Way idiin dhaaran si aad uga raalli noqotaan, haddiise aad ka raalli noqotaan, haddaba hubaal Allaah kama raalli noqdo dadka caasiyaasha ah

Kuwa saxrahaa jira ayaa ugu gaalnimo iyo munaafaqnimo daran, oo u dhowdahay in aanay aqoon soohidmaha waxa uu Allaah u soo waxyooday Rasuulkiisa; Oo Allaah waa walba Ogsoone, Xakiim ah

Oo kuwa saxraha jira waxaa ka mid ah kuwo u qaata waxa ay bixiyaan inuu yahay ganaax, oo idinla suga belaayo (idinku dhacda), dushooda (bay ahaan doontaa) belaayada wareegta. Oo Allaah waa wax kasta Maqle, wax kasta Ogsoon

Oo kuwa saxrahaa jira waxaa ka mid ah kuwo rumeysan Allaah iyo Maalinta dambeysa, oo ka yeesha waxa ay bixiyaan (habab ay ku mutaan) u dhowaansho Allaah iyo ducooyinka Rasuulka. Hubaal waxay u ahaan doontaa dhowaansho. Allaah wuxuu galin doonaa Naxariistiisa. Hubaal Allaah waa Dambi Dhaaf Badane, Naxariis Badan

Oo (ma) kuwa u hormaray, ee horreeyey oo ka mid ah Muhaajiriinta28 iyo Ansaarta29 iyo kuwa ku raacay wanaagga. Allaah raalli buu ka yahay, iyana raalli bay ka yihiin. Oo Wuxuu u diyaariyey beero ay hoostoodu wabiyadu qul-qulaan, ay ku dhex waarayaan weligood. Kaas baa ah Liibaanta Weyn

Oo waxaa ka mid ah kuwaa hareerihiinna ah ee ka mid ah kuwa dega saxaraha munaafiqiin, oo reer Madiina ( sidoo kale) waxaa ka mid ah kuwo ku madax adag nifaaqa, adigu ma taqaanid iyaga, Annaga baa ogsoon. Waxaanu ca- daabi doonnaa labo jeer, markaas baa loo celin doonaa xagga Cadaab aad u Weyn

Oo (waxaa jira) kuwo kale ee qirtay dambiyadooda, waxay isku dareen camal wanaagsan iyo mid kale oo xun30. Waa intaasoo Allaah u soo noqdo (si naxariis leh). Hubaal Allaah waa Dambi Dhaaf Badane, Naxariis Badan

Ka qaad (Nabi Muxammadow) maalkooda Sadaqo aad ku hufeyso oo ku daahirineyso, oo u ducee. Hubaal ducadaadu waa waxay ku xasilaan, oo Allaah waa wax kasta Maqle, wax kasta Ogsoon

Mawaysan ogayn in Allaah ka aqbalo toobada addoomahiisa oo qaato sadaqooyinka iyo in Allaah yahay Kan u soo laabashada badan (naxariista), ee Naxariista Badan

Dheh: Shaqeeya; marka Allaah wuu arki doonaa shaqadiinna (sidaas bayna yeeli doonaan) Rasuulkiisa iyo mu’miniintaba. Oo waxaa dib la idiinku soo celin doonaa Xagga (Allaah) Ogsoonaha waxa aan muuqan iyo waxa muuqdaba. markaasuu wuxuu idiin sheegi doonaa waxa aad fasheen

Oo (waxaa jira) kuwo kale oo dib loogu dhigay inay sugaan Amarka Ilaahay, haddii uu cadaabayo ama haddii uu ka aqbalayo toobada. Oo Allaah waa wax kasta Ogsoone, Xakiim ah

Kuwase dhistay masjid ay dhibaato ku geystaan iyo gaalnimo darteed iyo si ay tafaraaruq u dhex dhigaan mu’miniinta iyo inuu u ahaado dhufays kan isagu horay ula dagaal galay31 Allaah iyo Rasuulkiisa, oo waxay xaqiiq ku dhaaran doonaan ma aanu rabin waxaan ahayn wanaag. Oo Allaah wuxuu markhaati ka yahay inay hubaal yihiin beenalayaal

Ha isdhex taagin waligaa. Xaqiiq Masjid32 aasaaskiisa lagu dhisay taqwo maalintii ugu horreysayba baa uga xaq leh inaad dhex joogsato (si aad ugu tukato). Waxaa jooga rag jecel inay isdaahiriyaan. Oo Allaah wuu jecel yahay kuwa is-daahiriya

Ee ma mid aasaas uga dhiga dhismihiisa cabsida Ilaahay iyo Raalli gelintiisa baa khayr roon, mise mid ka dhiga aasaaska dhismihiisa qarka god dumaya dushiis, oo markaas kula soo dhacay dabka Naarta. Oo Allaah ma hanuuniyo dadka ah gar ma qaatayaasha

Dhismahii ay dhiseen kama suuli doono marnaba inuu ahaado sabab keenta walaac ku jira quluubtooda33 in maahee ay u kala go'go’aan quluubtooda qaybo34. Oo Allaah waa wax kasta Oge, Xakiim ah

Hubaal Allaah wuxuu kaga gatay mu’miniinta nafahooda iyo maalkoodaba inay mudan doonaan Jannada, waxay u dagaallamaan Jidka Ilaahay35, markaasay dilaan (nabad diidyada) oo iyagana loo dilaa (Xaqa iyo Nabadda ay fidiyaan) . Waa ballan dushiisa ah oo xaq ah oo ku sugan Tawraadda iyo Injiilka iyo Qur’aanka. Oo yaa ka oofin og ballan uu qaaday Allaah? ee ku farxa beeciinna ee aad heshiiska ku gasheen; oo taasi weeye Liibaanta Weyn

Kuwa u soo noqda (Allaah), ee caabuda, ee ammaana, ee sooma, ee rukuuca, ee la dhaca sujuudda ee amra waxa san ee reeba waxa xun, ee ilaaliya soohdimaha Ilaahay36 oo u bishaaree mu’miniintaa

Kuma (habboona) Nabiga iyo kuwa rumeysan inay u dambi dhaaf dalbaan mushrikiinta qaraababa ha ahaadaane, kaddib kolkay u caddaatay inay yihiin ehlu Naar37 (ku dhinteen gaalnimo)

Oo Ibraahiim u dambi dhaaf dalabkii aabbihiis ma ahayn waxaan ahayn ballan uu ka qaaday. Markiise ay u caddaatay inuu ahaa cadow Ilaahay, bannaankuu ka maray; hubaal Ibraahiim wuxuu ahaa kal same, dulqaad badan

Oo ma aha (sifad) Allaah inuu lumiyo dad kaddib marka uu hanuuniyey bal xitaa wuxuu u caddeeyaa waxa ay tahay inay iska jiraan38. hubaal Allaah waa Ogsoonaha wax walba

Hubaal Allaah baa iska leh Boqortooyada (runta ah ee) samooyinka iyo aralda, wuxuu bixiyaa nolol oo sababaa dhimasho. oo ma lihidin Allaah ka sokow gacal ama gargaare midkoodna

Wuxuu xaqiiq Allaah ugu soo noqday (si naxariis leh) Nabiga iyo Muhaajiriinta iyo Ansaartii raacday waqtigii adkaa, kaddib markii quluubta qaar ka mid ah ay ku sigteen inay weecdaan, markaasuu ugu soo noqday ( si naxariis leh). Hubaal Allaah waa mid u Turid iyo Naxariis Badan

Oo (sidoo kale wuu cafiyey) seddexdii dib loo dhigay (oo ka xumaaday khaladkoodii)39, heer arladu ku ciriiryoontay waxay ballaar laheyd, oo nafahooda sidoo kale ku ciriiryoomeen, oo waxay hubeen in aanay jirin meel laga magan galaa Allaah aan ahayn Xaggiisa. Markaasu ugu soo laabtay (si naxariis leh), si ay ugu soo laabtaan. Hubaal Allaah waa u soo laabasho badanaha (naxariista), Naxariista badan

Mu’miniintoy! Dhowra xilka uu idin saaray (Allaah), oo ahaada la jirka kuwa runlowyada ah

Kuma habboona reer Madiina iyo kuwa hareerahooda ah ee ka mid ah kuwa dega saxraha miyiga inay uga haraan gadaal Rasuulka Ilaahay, iyo inay ka jecleystaan nafahooda naftiisa. Maxaa yeelay ma jiro harraad iyo daal ama gaajo ku soo gaara Jidka Ilaahay40, oo ma jiro goob ay cagaha dhigaan oo ay ku cadho gashaan gaalada, oo ma jiro lib ay ka helaan cadowga oo aan loogu qoreyn camal san dartood. Hubaal Allaah ma dayaco ajarka sama falayaasha

Oo ma jiro wax yar iyo wax weyn oo ay bixiyaan oo ma jiro tog ay ka tillaabaan oo aan loogu qorayn ajar ahaan, si uu Allaah ugu abaal mariyo si waafaqsan kan ugu fiicnaa camalladii ay faleen

Oo ma aha mu’miniinta inay u soo wada baxaan (duullaanka) dhammaantood mar keliya. Ee waa inay iska soo saaraan qayb walba oo iyaga ka mid ah koox (u hareysa) inay fahmaan diinta si ay ugu digaan (oo waaniyaan) dadkooda marka ay u soo laabtaan, si ay u digtonaadaan

Mu’miniintoy! La dagaallama kuwa idinku qabsan ee ka mid ah gaalada oo ha idinka heleyn adadayg, oo ogaada inuu Allaah la jiro kuwa iska ilaasha (xumaha)

Oo marka Suurad la soo waxyoodo, waxaa ka mid ah (munaafiqiinta) kuwo yidhaahda: Kiinnee bay tani u kordhisay Iimaan?. Marka ma kuwa rumeysan waxay u kordhisaa iimaan, oo waa bay ku farxaan

Ma kuwase uu quluubtoodu ku jiro cudur41, waxay uun u kordhisaa xumaan42 ( ka badan) xumaantoodii, oo waxay dhintaan iyagoo gaalo ah

Mawaysan arag in la jarribo sannad waliba mar ama labo jeer? Sidaa oy tahay uma soo laabtaan (Allaah), oo ma waansamaan

Oo marka Suurad la soo waxyoodo, wuxuu eegaa qaarkoodba qaarka kale (oo isweydiiyaan): Cid ma idin aragtaa? markaasay jeesadaan. Allaah baa ka jeediyey quluubtooda (hanuunka), waayo waa dad aan garasho lahayn

Xaqiiq waxaa idiin yimid Rasuul idinka mid ah, ay murugo geliso waxa idin dhiba, idiin roon oo dadaal badan, mu’miniinta u turid iyo naxariis badan

Haddiise ay jeesadaan, dheh: Waxaa igu Filan Allaah. Ma jiro ilaah (xaq ah)Isaga maahee. Isaga ayaan isku halleeyaa, oo waa Isaga Rabbiga Carshiga aad u Weyn