Amharic

Translation: amh-muhammedsadiqan-la

Author: Muhammed Sadiq And Muhammed Sani Habib

አል-ፋቲሓ

Surah 1

[1] be’alahi simi ijigi bet’ami ruhiruhi bet’ami azanyi behonewi፡፡

[2] misigana le’alahi yigebawi ye‘alemati geta lehonewi፤

[3] ijigi bet’ami rihiruhi bet’ami azanyi

[4] yefiridu k’eni balebeti lehonewi፡፡

[5] aniteni bicha inigigezaleni፤ anitenimi bicha iridatani inileminaleni፡፡

[6] k’et’itenyawini menigedi mirani፡፡

[7] ye’ineziyani benerisu layi bego yewalikilachewini benesu layi yalitek’ot’ahibachewinina yalitesasatutinimi sewochi menigedi (mirani፤ belu)፡፡

አል-በቀራህ

Surah 2

[1] a.le.me

[2] yihi mets’ihafi (ke’alahi lemehonu) t’irit’iri yelebetimi፤ leferahiyani meri newi፡፡

[3] leneziya beruk’u negeri yemiyaminu solatinimi denibuni t’ebik’ewi yemisegidu keset’enachewimi sisayi yemicheru lehonuti፤

[4] le’ineziyami wede anite beteweredewina ke’anite befitimi beteweredewi yemiyaminu bemech’ereshayitumi (‘alemi) inerisu yemiyaregagit’u lehonuti (meri newi)፡፡

[5] ineziya kegetachewi bememerati layi nachewi፤ ineziyami inesu filagotachewini yagenyu nachewi፡፡

[6] ineziya yekaduti (sewochi) bitasiferarachewimi batasiferarachewimi benerisu layi ikuli newi፤ ayaminumi፡፡

[7] alahi belibochachewi layi bemesimiyachewimi layi atimobachewali፤ be‘ayinochachewimi layi meshefenya alile፤ lenesumi talak’i k’it’ati alachewi፡፡

[8] kesewochimi «be’alahina bemech’ereshawi k’eni aminenali» yemilu alilu፤ inerisumi amanyochi ayidelumi፡፡

[9] alahinina ineziyani yamenutini (sewochi) yatalilalu፤ yemayawik’u sihonu nefisochachewini iniji lelani ayatalilumi፡፡

[10] belibochachewi wisit’i (yenifik’ina) beshita alebachewi፡፡ alahimi beshitani ch’emerebachewi፡፡ lenerisumi yiwashu beneberuti mikiniyati asamami k’it’ati alachewi፡፡

[11] lenerisumi «bemidiri layi atabelashu» betebalu gize «inya asamariwochi bicha neni» yilalu፡፡

[12] nik’u inerisu at’ifiwochu inesuwi nachewi፤ gini ayawik’umi፡፡

[13] lenesumi «sewochu inidamenu imenu» betebalu gize «k’ilochu inidamenu inaminaleni?» yilalu፡፡ awaji nik’u inerisu k’ilochu inerisuwi nachewi፤ gini ayawik’umi፡፡

[14] ineziyanimi yamenutini betegenanyu gize «aminenali» yilalu፡፡ wede seyit’anochachewimi bagelelu gize «inya kenanite gari neni፤ inya (benesu) tesalak’iwochi bicha neni» yilalu፡፡

[15] alahi benesu yisalek’ibachewali፤ bet’imetachewimi wisit’i yemiwalilu sihonu yazegeyachewali፡፡

[16] inezihi ineziya sihitetini bek’inineti yegezu nachewi፡፡ nigidachewimi alaterefechimi፤ k’et’itenyochimi alihonumi፡፡

[17] (benifik’ina) misaleyachewi inideziya isatini inidanedede sewi bezuriyawi yalewini hulu baberachi gizemi alahi birihanachewini inidewesedebachewi bech’elemawochimi wisit’i yemayayu honewi inidetewachewi (sewochi) bit’e newi፡፡

[18] (inesu) denik’orowochi፣ didawochi፣ ‘iwirochi nachewi፤ silezihi inerisu ayimelesumi፡፡

[19] weyimi (misaleyachewi) kesemayi inide werede zinami (balebetochi) newi፤ berisu (bedemenawi) wisit’i ch’elemawochi፣ negodigwadimi፣ bilich’itami yalubeti sihoni kemebirek’ochu motini lemefirati t’atochachewini bejorochachewi wisit’i inidemiyaderigu bit’e newi፡፡ alahimi kehadiwochini kebabi newi፡፡

[20] bilich’itawi ‘ayinochachewini linet’ik’i yik’eribali፡፡ lenerisu baberalachewi k’ut’iri berisu wisit’i yihedalu፡፡ benesumi layi bach’eleme gize yik’omalu፡፡ alahimi besha noro mesimiyachewinina mayawochachewini bewesede neberi፤ alahi benegeru hulu layi chayi newina፡፡

[21] inanite sewochi hoyi! yefet’erachihuni ineziyanimi kenanite befiti yeneberutini (yefet’erewini) getachihuni tegezu፤ (k’it’atini) litit’enek’ek’u yikejelalina፡፡

[22] (irisu) ya lenanite midirini minit’afi semayinimi t’ara yaderege newi፤ kesemayimi (kedemena) wihani yawerede berisumi kefirewochi lenanite sisayini yawet’a newi፡፡ inanitemi (fet’arinetuni) yemitawik’u sitihonu le’alahi balanit’awochini atadirigu፡፡

[23] bebariyachinimi layi kaweredinewi bemet’erat’eri wisit’i bitihonu kebit’ewi aniditini mi‘irafi amit’u፡፡ iwinetenyochimi inidehonachihu ke’alahi lela mesikariwochachihuni t’iru፡፡

[24] (yihinini) batiseru fets’imomi atiserutimina yachini mek’et’at’eyawa sewochina dinigayochi yehonechiwini isati tet’ebek’u፤ lekehadiwochi tedegisalechi፡፡

[25] ineziyani yamenutinina melikamochinimi yeserutini lenerisu kesirochachewi wenizochi yemifesubachewi genetochi yalwachewi mehonuni abisirachewi፡፡ keriswa kefire (‘ayineti) sisayini betemegebu k’ut’iri (firewochiwa silemimesaselu) «yihi ya ke’ahuni befiti yetegemebinewi newi» yilalu፡፡ irisunimi temesasayi hono teset’uti፡፡ lenesumi bewisit’wa nits’uhi yetederegu misitochi alwachewi፡፡ inesumi bewisit’wa zewitariwochi nachewi፡፡

[26] alahi maninyawinimi negeri tininyinimi hone (betinishineti weyimi betilik’ineti) kebelayiwa yehonenimi misale lemadiregi ayafirimi፡፡ ineziya yamenutima፤ irisu (misalewi) kegetachewi (yetegenye) iwineti mehonuni yawik’alu፡፡ ineziyami yekadutima «alahi bezihi minini misale sha» yilalu፡፡ berisu (bemisalewi) bizuwochini yasasitali berisumi bizuwochini yak’enali፡፡ berisumi amets’enyochini iniji lelani ayasasitimi፡፡

[27] ineziya ye’alahini k’ali kidani ke’at’ebek’ebachewi behwala yemiyaferisu inidik’et’elimi berisu yazezewini negeri yemik’orit’u bemidirimi layi yemiyabelashu ineziya inerisu kesariwochu nachewi፡፡

[28] mutani yeneberachihu sitihonu hiyawi yaderegachihu keziyami yemigedilachihu keziyami hiyawi yemiyaderigachihu sihoni keziyami wederisu yemitimelesu sitihonu be’alahi inideti tikidalechihu

[29] irisu ya bemidiri yalewini hulu le’inanite yefet’ere newi፡፡ keziyami wede semayi asebe፤ sebati semayatimi aderegachewi፡፡ irisumi benegeru hulu ‘awak’i newi፡፡

[30] (muhamedi hoyi) getahi lemela’ikiti፡- «ine bemidiri layi mitikini adiragi nenyi፤» bale gize (yehonewini asitawisi፤ inerisumi) «inya kemamesigeni gari yeminat’erahi lanitemi yeminik’edisi sinihoni beriswa wisit’i yemiyat’efanina demochinimi yemiyafesini taderigalehini?» alu፡፡ (alahi) «ine yematawik’utini negeri awik’alehu» alachewi፡፡

[31] ademinimi simochini hulwanimi asitemarewi፡፡ keziyami bemela’ikiti layi (tet’eriwochuni) ak’erebachewi፡፡ «iwinetenyochimi inidehonachihu yenezihini (tet’eriwochi) simochi nigerunyi» alachewi፡፡

[32] «t’irati yigebahi፤ ke’asitemarikeni negeri besitek’eri lenya ‘iwik’eti yelenimi፡፡ anite ‘awak’iwi t’ibebenyawi anite bicha nehina» (alu)፡፡

[33] ፡-«ademi hoyi simochachewini nigerachewi» alewi፡፡ simochachewini benegerachewimi gize «ine yesemayatinina yemidirini ruk’i misit’iri ‘awik’alehu፤ yemitigelits’utinina yaninimi tidebik’uti yeneberachihutini ‘awik’alehu alalikwachihumini?» alachewi፡፡

[34] lemela’ikitimi «le’ademi sigedu» balini gize (asitawisi) ፡፡ hulumi wediyawinu segedu፤ ibilisi (diyabilosi) bicha sik’eri imibi ale፤ korami kekehadiwochumi hone፡፡

[35] «ademi hoyi! anite kenemisitihi begeneti tek’emet’i፤ keriswami befelegachihuti sifira besefiwi temegebu፤ gini yihichini zafi atik’irebu፤ kebedelenyochi tihonalachihuna» alinimi፡፡

[36] keriswami seyit’ani adalet’achewi bewisit’umi keneberubeti (diloti) awet’achewi፡፡ «kefilachihumi lekefilu t’elati sihoni wiredu፤ lenanitemi bemidiri layi isike gize (motachihu) diresi merigiyana met’ak’emiya alachihu» alinachewi፡፡

[37] ademimi kegetawi k’alatini tek’ebele፡፡ berisu layimi (getawi ts’ets’etini bemek’ebeli) temeleseleti፤ ineho irisu ts’ets’etini tek’ebayi azanyi newina፡፡

[38] «hulachihumi honachihu keriswa wiredu፡፡ kenemi yehone memeriya bimet’alachihu wediyawinu memeriyayeni yeteketele sewi benesu layi firihati yelebachewimi፤ inesumi ayazinumi» alinachewi፡፡

[39] ineziyami (bemelikitenyochachini) yekadu be’anik’ets’ochachinimi yasitebabelu ineziya ye’isati gwadochi nachewi፡፡ inerisu bewisit’wa zewitariwochi nachewi፡፡

[40] ye’isira’eli lijochi hoyi! yachini benanite layi yelegesikwatini ts’egayeni asitawisu፡፡ bek’ali kidanemi mulu፤ bek’ali kidanachihu imolalehuna፤ inenimi bicha firu፡፡

[41] kenanite gari yalewini (mets’ihafi) yemiyaregagit’i hono baweredikutimi (k’uri’ani) imenu፡፡ berisumi yemejemeriya kehadi atihunu፡፡ be’anik’ets’ochemi t’ik’itini waga atilewit’u፡፡ inenimi bicha tet’enik’ek’u፡

[42] iwinetunimi bewisheti atik’elak’ilu፡፡ inanitemi yemitawik’u sitihonu iwinetini atidebik’u፡፡

[43] solatinimi denibuni t’ebik’achihu sigedu፡፡ zekanimi (gideta mits’iwatini) sit’u፡፡ (legetachihu) ke’agonibashochi garimi agonibisu፡፡

[44] inanite mets’ihafuni yemitanebu honachihu sewochini bebego sira tazalachihuni? nefisochachihunimi tiresalachihuni? (yesirachihuni met’ifoneti) atawik’umini

[45] bemetagesina besolatimi teredu፡፡ iriswami (solati) beferiwochi layi iniji belelawi layi be’irigit’i kebadi nati፡፡

[46] ineziya inerisu getachewini yemigenanyu inesumi wede’irisu temelashochi mehonachewini yemiyaregagit’u behonuti (layi iniji kebadi nati)፡፡

[47] ye’isira’eli lijochi hoyi! yachini benanite layi yelegesikwatini ts’egayenina inemi be‘alemati layi yabelet’ikwachihu (abatochachihuni begizeyachewi keneberuti ‘alemati yabelet’ikuwachewi) mehoneni asitawisu፡፡

[48] (maninyawa) nefisimi ke(lelawa) nefisi mininimi yematimenedabetini፣ keriswami milijani yemayik’ebelubatini፣ keriswami beza yemayiyazibetini፣ inerisumi yemayiredubetini k’eni tet’enik’ek’u፡፡

[49] keferi‘onimi betesebochi (kegosochuna keserawitu) birituni k’it’ati yemiyak’emisuwachihu wenidochi lijochachihuni yemiyaridu setochachihunimi yemitewi sihonu badaninachihu gize (yehonewini asitawisu)፡፡ bezihachihumi kegetachihu talak’i fetena alebeti፡፡

[50] benanitemi mikiniyati bahiruni bekefelini gize (asitawisu)፡፡ wediyawimi adaninachihu፡፡ yeferi‘oninimi betesebochi inanite yemitimeleketu honachihu aset’eminachewi፡፡

[51] musanimi aribani leliti bek’et’erinewi gize (yehonewini asitawisu)፡፡ keziyami kerisu (mehedi) behwala inanite bedayochi sitihonu weyifenini (amilaki adirigachihu) yazachihu፡፡

[52] keziyami kezihi behwala inanite tameseginu zenidi kenanite mihireti aderegini፡፡

[53] musanimi mets’ihafinina (iwinetina wishetini) meleyanimi timeru zenidi beset’enewi gize (asitawisu)፡፡

[54] musami lehizibochu፡- «hiziboche hoyi! inanite weyifenini (amilaki adirigachihu) bemeyazachihu nefisochachihuni bedelachihu፡፡ wede fet’ariyachihumi temelesu፤ nefisochachihunimi gidelu፤ yihachihu befet’ariyachihu zenidi lenanite belach’i newi» bale gize (asitawisi)፡፡ be’inanitemi layi ts’ets’etini bemek’ebeli temeleselachihu፡፡ ineho irisu ts’ets’etini tek’ebayi azanyi newina፡፡

[55] «musa hoyi! alahini begilits’i isikeminayi diresi lanite befits’umi anaminilihimi» belachihumi gize (asitawisu)፡፡ inanitemi iyetemeleketachihu mebirek’i yazechachihu፡፡

[56] keziyami tameseginu zenidi kemotachihu behwala asinesanachihu፡፡

[57] benanitemi layi demenani at’elelini፡፡ benatemi layi (inide nech’i mari yale) meninani ina dirich’itini aweredini፡፡ keset’enachihumi t’afach’ochi «bilu (alini)፡፡» alibedelunimimi gini nefisochachewini yibedilu neberi፡፡

[58] «yihichinimi ketema gibu፡፡ keriswami beshachihuti sifira sefini (migibi) temegebu፡፡ berunimi yagonebesachihu honachihu gibu፤ (t’iyak’eyachini yehat’i’atachini merigefi newi) belumi፡፡ hat’i’atochachihuni lenanite inimiralenina፡፡ bego seriwochinimi (minidani) inich’emirilachewaleni» balini gize (asitawisu)፡፡

[59] ineziyami yebedeluti sewochi keziya lenesu ketebaluti lela k’alini lewet’u፡፡ beneziyami bebedeluti layi yamets’u bemehonachewi mikiniyati mek’isefitini aweredinibachewi፡፡

[60] musami lehizibochu met’et’ini befelege gize (yehonewini asitawisu)፡፡ «dinigayunimi bebetirihi mita» alinewi፡፡ (metawimi) kerisumi ‘asirahuleti minich’ochi felek’u፡፡ sewochu hulu met’ech’achewini be’irigit’i ‘awek’u፡፡ «ke’alahi sisayi bilu፤ t’et’umi፤ amet’enyochimi honachihu bemidiri layi atabelashu» (alinachewi)፡፡

[61] musa hoyi፡- «be’anidi (‘ayineti) migibi layi befits’umi anitagesimi፤ silezihi getahini keziya midiri kemitabek’ilewi hulu kek’it’elak’it’eli kedubawami kesinidewami kemisiriwami keshinikuritwami lenya yawet’a zenidi lenya leminilini» balachihumi gize (yehonewini asitawisu፡፡ musami፡- «yanini irisu zik’itenya yehonewini beziya irisu belach’i behonewi negeri lewit’ini tifeligalachihuni? wede ketema wiredu፤ lenanitemi yet’eyek’achihuti negeri alachihu» alachewi፡፡ benerisumi layi wiridetina dihineti temetabachewi፡፡ ke’alahimi behone k’ut’a temelesu፡፡ yihi inerisu be’alahi tamiratochi yikiduna nebiyatinimi yale higi yigedilu sileneberu newi፡፡ yihi bemamets’achewina weseni yemiyalifu bemehonachewi newi፡፡)

[62] ineziya yamenu ineziyami yihudawiyani yehonu፣ kirisitiyanochimi፣ sabiyanochimi (ke’inerisu) be’alahina bemech’ereshawi k’eni yamene melikaminimi sira yesera lenerisu begetachewi zenidi minidachewi alachewi፡፡ benerisumi layi firihati yelebachewimi፤ inesumi ayazinumi፡፡

[63] kebelayachihumi yet’urini terara yanesani honeni yet’ebek’e k’alikidanachihuni beyazini gize (yehonewini asitawisu)፡፡ «yanini yeset’enachihuni behayili yazu፤ bewisit’u yalewinimi negeri (ke’isati) tit’ebek’u zenidi asitawisu» (alini)፡፡

[64] keziyami kezihi behwala (kidanuni) tewachihu፡፡ benanitemi layi ye’alahi chirotana izinetu balinebere noro be’irigit’i ket’efiwochu behonachihu neberi፡፡

[65] ineziyanimi ke’inanite wisit’i bek’idame k’eni (‘asani bemat’imedi) weseni yalefutinina lenesu «weradawochi sitihonu zinijerowochi hunu» yalinachewini be’irigit’i ‘awek’achihu፡፡

[66] (k’it’atitunimi) leneziya besitefitiwa leneberutina leneziyami kebehwalawa laluti (hizibochi) mek’et’ach’a leferahiyanimi megesech’a adereginati፡፡

[67] musami lehizibochu፡- «alahi lamini iniditaridu yazachihwali» bale gize (asitawesu)፡፡«mesalek’iya adirigehi tiyizenalehini?» aluti፡፡ «ketesalak’iwochi kemehoni be’alahi it’ebek’alehu» alachewi፡፡

[68] «lenya getahini t’eyik’ilini፤ iriswa mini inidehonechi (‘idimewani) yabiraralini» alu፡፡ «irisu iriswa yalarejechi t’ijami yalihonechi bezihi mekakeli likenya yehonechi gideri nati yilachihwali፤ yetazezachihutinimi siru» alachewi፡፡

[69] «lenya getahini t’eyik’ilini፤ melikwa mini inidehone lenya yigilets’ilini» alu፡፡ «irisu iriswa melikwa demak’i temelikachochini yemitasidesiti dalecha lami nati yilachihwali» alachewi፡፡

[70] «lenya getahini t’eyik’ilini፤ iriswa mini inidehonechi yigilets’ilini፤ kebitochi benya layi temesaselubini፡፡ inyami alahi yesha inidehone be’irigit’i temeriwochi neni» alu፡፡

[71] «irisu iriswa yalitegerachi midirini (bemaresi) yematasinesa irishanimi yematat’et’a (kenewiri) yetet’ebek’echi liyu milikiti yelelebati nati yilachihwali» alachewi፡፡ «ahuni betikikili met’ahi» alu፤ liseru yalitek’arebumi sihonu aredwati ፡፡

[72] nefisinemi begedelachihuna beriswami (gedayi) betekerakerachihu gize (asitawisu)፡፡ alahimi tidebik’uti yeneberachihutini hulu gelach’i newi፡፡

[73] «(bedinuni) bekefilwami mituti» alini፤ inidezihu alahi mutanini yasinesali፤ tawik’umi zenidi tamiratochini yasayachihwali፡፡

[74] keziyami kezihi behwala libochachihu derek’u፤ iriswami inide dinigayochi weyimi bedirik’ina yibelit’i yeberetachi nati፡፡ kedinigayochimi kerisu jiretochi yemifesuleti alile፡፡ kenerisumi be’irigit’i yemisenet’ek’ina kerisu wiha (minich’i) yemiwet’awi alile፡፡ kenerisumi alahini kemefirati yetenesa wede tachi yemiweridi alile፡፡ alahimi kemitiseruti negeri zenigi ayidelemi፡፡

[75] (ayihudochi) kenesu yehonu ch’ifirochi ye’alahini k’ali yemisemuna keziyami ketereduti behwala inerisu iyawek’u yemilewit’uti sihonu lenanite mamenachewini tikejilalachihuni

[76] ineziyanimi yamenutini bagenyu gize «aminenali» yilalu፡፡ kefilachewimi wede kefilu bagelele «gize alahi benanite layi begelets’elachehu negeri igetachihu zenidi berisu inidikerakeruwachihu tinegiruwachewalachihuni? atawik’umini?» yilalu፡፡

[77] alahi yemidebik’utinina yemigelits’utini yemiyawik’i mehonuni ayawik’umini

[78] kenesumi mets’ihafuni yemayawik’u mehayimanani alu፡፡ gini kenitu minyotochini (yimenyalu)፤ inerisumi yemit’erat’eru iniji lela ayidelumi፡፡

[79] leneziyami mets’ihafuni be’ijochachewi lemits’ifuna keziyami berisu t’ik’itini waga ligezubeti «yihi ke’alahi zenidi newi» lemilu weyolachewi፡፡ lenerisumi keziya ijochachewi kets’afuti weyolachewi፡፡ lenesumi keziya kemiyaferuti (hat’i’ati) weyolachewi፡፡

[80] «isatimi yetek’ot’eruni k’enochi iniji atinekanimi» alu፡፡ «alahi zenidi k’ali kidani yizachihwalini? (yihi kehone) alahimi kidanuni ayaferisimi፤ be’iwinetu be’alahi layi yematawik’utini tinageralachihu» belachewi፡፡

[81] ayidelemi (tinekachihwalechi)፤ met’ifoni (kihidetini) yesera berisumi hat’e’atu yekebebechiwi sewi ineziya ye’isati gwadochi nachewi፡፡ inerisu bewisit’wa zewitariwochi nachewi፡፡

[82] ineziyami yamenuti bego sirawochinimi yeseruti ineziya yegeneti gwadochi nachewi፡፡ inerisu bewisit’wa zelalemi zewitariwochi nachewi፡፡

[83] ye’isira’eli lijochinimi t’ibik’i kidani alahini iniji lelani atamiliku፤ bewelajochimi begoni sira (adirigu)፤ bezimidina balebetochimi፣ beyetimochimi (abati yelelachewi lijochi) bemisikinochimi (bego walu)፤ lesewochimi melikamini tenageru፤ solatinimi denibuni t’ebik’achihu sigedu፤ zekanimi sit’u bemaleti beyazinibachewi gize (asitawisu)፡፡ keziyami kenanite t’ik’itochi sik’eru sheshachihu inanitemi (kidanini) yemititewu nachihu፡፡

[84] demochachihuni atafisisu nefisochachihunimi (kefilachihuni) ke’agerochachihu atawit’u yeminili sinihoni yet’ebek’e k’ali kidanachihuni beyazinibachihu gize (asitawisu)፡፡ keziyami (bekidanu) aregaget’achihu፤ inanitemi timesekiralachihu፡፡

[85] keziyami inanite ineziya nefisochachihuni yemitigedilu kenanitemi yehonu ch’ifirochini behat’i’atina bemebedeli benerisu layi yemitiredadu sitihonu ke’agerochachewi yemitawet’u mirikonyochimi honewi bimet’uwachihu yemitibezhu nachihu፡፡ irisu (negeru) inerisuni mawit’ati be’inanite layi yetekelekele newi፡፡ bemets’ihafu kefili taminalachihuni? bekefilumi tikidalachihuni? ke’inanitemi yihinini yemisera sewi k’it’ati bek’iribitu hiyiweti wirideti iniji lela ayidelemi፡፡ betinisa’e k’enimi wede biritu k’it’ati yimelesalu፡፡ alahimi kemitiseruti sira hulu zenigi ayidelemi፡፡

[86] inezihi ineziya k’iribituni hiyiweti bemech’ereshayitu ageri yegezu nachewi፡፡ kenesumi k’it’atu ayik’elilachewimi፤ inesumi ayiriredumi፡፡

[87] musanimi mets’ihafini be’irigit’i set’enewi፡፡ kebehwalawimi melikitinyochini asiketatelini፡፡ yemeriyemini liji ‘isanimi gilits’i tamiratochini set’enewi፡፡ bek’idusu menifesimi aberetanewi፡፡ nefisochachihu bematiwedewi negeri melikitenya bemet’alachihu k’ut’iri (kemeketeli) tikoralachihuni? kefiluni asitebabelachihu፤ kefilunimi tigedilalachihu፡፡

[88] «libochachinimi shifinochi nachewi» alu፤ ayidelemi alahi bekihidetachewi mikiniyati regemachewi t’ik’itinimi bicha yaminalu፡፡

[89] kenesumi gari yalewini (mets’ihafi) aregagach’i yehone mets’ihafi ke’alahi zenidi bemet’alachewi gize (kememit’atu) befiti beneziya bekaduti layi yiredubeti yeneberu sihonu yawek’uti negeri bemet’alachewi gize berisu kadu፡፡ ye’alahimi rigimani bekehadiwochi layi yihuni፡፡

[90] nefisochachewini berisu yeshet’ubeti negeri kefa! (irisumi) alahi kebarochu bemishawi sewi layi kechirotawi (ra’iyini) mawireduni bememek’inyeti alahi baweredewi negeri mekadachewi newi፡፡ bek’ut’a layimi k’ut’a (yeteregaget’ebachewi sihonu) temelesu፡፡ lekehadiwochimi awaraji k’it’ati alachewi፡፡

[91] alahimi baweredewi (hulu) le’inerisu «imenu» betebalu gize «benya layi beteweredewi (mets’ihafi bicha) inaminaleni» yilalu፡፡ kerisu hwala balewi (k’uri’ani) irisu kenesu gari lalewi (mets’ihafi) aregagach’i iwitenya sihoni yikidalu፡፡ «amanyochi kehonachihu ke’ahuni befiti ye’alahini nebiyati lemini gedelachihu?» belachewi፡፡

[92] musami betamiratochi be’irigit’i met’alachihu፡፡ keziyami kebehwalawi inanite bedayochi sitihonu weyifenini (amilaki adirigachihu) yazachihu፡፡

[93] yet’urinimi gara kebelayachihu yanesani sinihoni (be’oriti higi iniditiseru) kidanachihuni beyazini gize (asitawisu)፡፡ «yeset’enachihuni behayili yazu፤ simumi፤» (alini)፡፡«semani amets’inimi» alu፡፡ yeweyifenunimi wideta bekihidetachewi mikiniyati belibochachewi wisit’i tet’et’u፡፡ «amanyochi inidehonachihu iminetachihu berisu yemiyazachihu negeri kefa!» belachewi፡፡

[94] «yemech’ereshayitu ageri (geneti) alahi zenidi kesewi hulu lela yeteleyechi sitihoni le’inanite bicha inidehonechi iwinetenyochi kehonachihu motini temenyu» belachewi፡፡

[95] ijochachewimi basalefuti (beseruti) mikiniyati mini gizemi fets’imo ayimenyutimi፤ alahimi bedayochini ‘awak’i newi፡፡

[96] kesewochimi hulu ke’ineziyami (t’a‘otini) ke’agaruti yibelit’i behiyiweti layi yemigwagu honewi be’irigit’i tagenyachewalehi፡፡ anidachewi shihi ‘ameti ‘idime biset’i yiwedali፡፡ irisumi ‘idime meset’etu kek’it’ati yemiyarik’ewi ayidelemi፡፡ alahimi yemiserutini hulu temelikachi newi፡፡

[97] lejibirili (legebiri’eli) t’elati yehone sewi (bek’uch’iti yimuti) belachewi፡፡ irisu (k’uri’anuni) kebefitu leneberuti (mets’ahifiti) aregagach’i lemi’imenani merina bisirati sihoni be’alahi fek’adi belibihi layi awiridotalina፡፡

[98] le’alahina lemela’ikitu lemelikitenyochumi lejibirilimi lemikalimi (mika’eli) t’elati yehone sewi alahi le(inezihi) kehadiwochi t’elati newi፡፡

[99] wedanitemi gilits’i yehonutini anik’ets’ochi be’irigit’i awiridenali፡፡ beriswami amets’enyochi iniji lelawi ayikidimi፤

[100] k’ali kidaninimi k’ali begebu k’ut’iri ke’inerisu kefilu yit’ilewalini? (yaferisewalini?)፤ yilik’unimi abizanyochachewi ayaminumi፡፡

[101] inerisu garimi lalewi (mets’ihafi) aregagach’i yehone melikitenya ke’alahi zenidi bemet’alachewi gize keneziya mets’ihafini keteset’uti kefilu inerisu inidemayawik’u honewi ye’alahini mets’ihafi kejeribawochachewi hwala t’alu፡፡

[102] seyit’anatimi besuleyimani (selomoni) zemene menigisiti yemiyanebutini (digimiti) teketelu፡፡ suleyimanimi alikademi፤ (digimitenya alineberemi)፤ gini seyit’anati sewochini digimitini yemiyasitemiru sihonu kadu፡፡ yaninimi bebabili behuletu mela’ikiti beharutina maruti layi yeteweredewini negeri (yasitemiruwachewali)፡፡ «inya mefetenya nenina atikadi» isikemilumi diresi anidinimi ayasitemirumi፡፡ ke’inesumi besewiyewina bemisitu mekakeli berisu yemileyubetini negeri yimaralu፡፡ inerisumi be’alahi fek’adi kalihone berisu anidinimi gojiwochi ayidelumi፡፡ yemigodachewinina yemayit’ek’imachewinimi yimaralu፡፡ yegezawimi sewi lerisu bemech’ereshayitu ageri minimi idili yelelewi mehonuni be’irigit’i ‘awek’u፡፡ nefisochachewinimi berisu yeshet’ubeti waga kefa! yemiyawik’u behonu noro (baliseruti neberi)፡፡

[103] inerisumi (ayihudochi) bamenuna betet’enek’ek’u noro (betemenedu neberi)፡፡ yemiyawik’u bihonu ke’alahi zenidi yehonewi minida (nefisochachewini kemishet’ubeti) belach’i newi፡፤

[104] inanite yamenachihu hoyi! (lenebiyu) ra‘ina atibelu፡፡ temeleketini belumi፡፡ simumi፤ lekehadiwochimi asamami k’it’ati alachewi፡፡

[105] ineziya kemets’ihafu balebetochina ke’agariwochumi yekaduti benanite layi kegetachihu yehone melikami negeri mewereduni ayiwedumi፡፡ alahimi bechirotawi (benebiyineti) yemishawini yimerit’ali፡፡ alahimi yetalak’i chirota balebeti newi፡፡

[106] ke’anik’ets’i binilewit’i weyimi iriswani binasiresahi keriswa yemibelit’ini weyimi bit’ewani inamet’aleni፤ alahi benegeru hulu layi kehali (chayi) mehonuni atawik’imini

[107] alahi yesemayatina yemidiri nigisina lerisu bicha mehonuni atawik’imini? le’inanitemi ke’alahi lela zemedina redati minimi yelachihumi፡፡

[108] be’iwinetu ke’ahuni befiti musa inidetet’eyek’e bit’e melikitenyachihuni litit’eyik’u tifeligalachihuni? be’iminetimi kihidetini yemilewit’i sewi tikikilenyawini menigedi be’irigit’i tesasate፡፡

[109] kemets’ihafu balebetochi bizuwochi iwinetu ketegelets’elachewi behwala kenefisochachewi behonewi mik’enyineti ke’iminetachihu behwala kehadiwochi adirigewi limelisuwachihu temenyu፡፡ alahimi ti‘izazuni isikemiyamet’a diresi yik’irita adirigu፤ ilefwachewimi፡፡ alahi benegeru hulu layi kehali newina፡፡

[110] solatinimi asitekakilachihu sigedu፡፡ zekanimi sit’u፡፡ lenefisochachihumi kebego sira yemitasik’edimutini alahi zenidi tagenyutalachihu፡፡ alahi yemitiserutini hulu temelikachi newina፡፡

[111] «genetinimi ayihudini weyimi kirisitiyanochini yehone sewi iniji lela ayigebatimi» alu፡፡ yihichi (kenitu) minyotachewi nati፡፡ «iwinetenyochi inidehonachihu asirejachihuni amit’u» belachewi፡፡

[112] ayidelemi (lelawimi yigebatali) irisu bego seri hono fituni le’alahi yeset’e sewi lerisu begetawi zenidi minidawi alewi፡፡ benesumi layi firihati yelebachewimi፤ inesumi ayazinumi፡፡

[113] inerisu mets’ihafuni yemiyanebu sihonu ayihudochi፡- kirisitiyanochi beminimi layi ayidelumi alu፡፡ kirisitiyanochimi፡- ayihudochi beminimi layi ayidelumi alu፡፡ inidezihu ineziya yemayawik’uti (agariwochi) yenigigirachewini bit’e alu፡፡ alahimi beziya berisu yileyayubeti beneberuti negeri betinisa’e k’eni bemekakelachewi yiferidali፡፡

[114] ye’alahinimi mesigidochi bewisit’achewi simu inidayiwesa kekelekelena iriswanimi bemabelasheti kerot’e sewi yibelit’i bedayi manewi? ineziya feriwochi honewi iniji le’inerisu bek’iribitu ‘alemi wirideti alachewi፡፡ lenerisumi bemech’ereshayitu ageri talak’i k’it’ati alachewi፡፡

[115] misirak’umi mi‘irabumi ye’alahi newi (fitochachihuni) wede yetimi bitazoru ye’alahi fiti iziya newi፡፡ alahi chirotawi sefi ‘awak’i newina፡፡

[116] alahimi liji alewi alu፡፡ (kemiluti) t’irati tegebawi፡፡ ayidelemi besemayatina bemidiri yalewi hulu yerisu newi፡፡ hulumi lerisu tazazhochi nachewi፡፡

[117] semayatinina midirini yalebit’e fet’ari newi፤ negerinimi (masigenyeti) besha gize lerisu yemilewi፡- «huni newi፤» wediyawimi yihonali፡፡

[118] ineziyami yemayawik’uti (anite melikitenya silemehonihi) alahi ayanagirenimi noro’alini? weyimi (le’iwinetenyanetihi) tamiri atimet’alinimi noro’alini? alu፡፡ inidezihu ineziya kenesu befiti yeneberuti inide nigigirachewi bit’e bilewali፡፡ libochachewi (bekihideti) temesaselu፡፡ lemiyaregagit’u hizibochi anik’ets’ochini be’irigit’i abiraritenali፡፡

[119] inya abisarina asiferari honehi bewineti lakinihi፡፡ ke’isatimi gwadochi atit’eyek’imi፡፡

[120] ayihudochina kirisitiyanochimi hayimanotachewini isikemitiketeli diresi kanite fets’imo ayiwedumi፡፡ «ye’alahi memirati (tikikilenyawi) memirati irisu bicha newi» belachewi፡፡ keziyami iwik’etu kemet’alihi behwala zinibaleyachewini bitiketeli le’anite ke’alahi (yemikelekililihi) zemedina redati minimi yelehimi፡፡

[121] ineziya mets’ihafuni yeset’enachewi tegebi nibabuni yanebutali፡፡ ineziya berisu yaminalu፤ berisumi yemikidu ineziya inerisu kesariwochu nachewi፡፡

[122] ye’isira’eli lijochi hoyi! yachini benanite layi yelegesikwatini ts’egayenina inemi be‘alemati layi yabelet’ikwachihu mehoneni asitawisu፡፡

[123] (amanyi) nefisimi ke(kehadi) nefisi mininimi yematit’ek’imibetini፣ keriswami beza yemayiwesedibetini፣ milijami leriswa yematit’ek’imibetini፣ inerisumi yemayiredubetini k’eni tet’enik’ek’u፡፡

[124] ibirahiminimi getawi bek’alati (behigigati) befetenewina befets’emachewi gize (asitawisi)፤ «ine lesewochi meri adiragihi nenyi» alewi፡፡ «kezerochemi (adirigi)» ale፡፡ k’ali kidane bedayochuni ayagenyimi alewi፡፡

[125] betunimi lesewochi memeleshana ts’et’itenya baderegini gize (asitawisi)፡፡ ke’ibirahimimi mek’omiya mesigejani adirigu፡፡ wede ibirahimina wede isima‘ilimi beteni lezewariwochuna letek’emach’ochumi le’agonibashochi segajochumi at’iru sinili k’ali kidani yazini፡፡

[126] ibirahimi bale gize (asitawisi)፡፡ getaye hoyi! yihinini ts’et’itenya ageri adirigi፡፡ betesebochunimi kenesu be’alahina bemech’ereshawi k’eni yamenewini sewi kefirewochi sit’ewi፡፡ (alahimi) yekadewinimi sewi፤ (iset’ewalehu)፡፡ t’ik’itimi it’ek’imewalehu፤ keziyami wede isati k’it’ati asit’egawalehu፤ mini tikefami memelesha! (ale)፡፡

[127] ibirahimina isima’ilimi «getachini hoyi! ke’inya tek’ebeli፡፡ anite semiwina ‘awak’iwi anite nehina» yemilu sihonu kebetu meseretochuni kefi baderegu gize (asitawisi)፡፡

[128] «getachini hoyi! lanete tazazhochimi adirigeni፡፡ kezerochachinimi lanite tazazhochi hizibochini (adirigi)፡፡ higigatachininimi asayeni፤ (asawik’eni)፡፡ benyami layi temelesini፤ anite ts’ets’etini tek’ebayu ruhiruhi anite bicha nehina፡፡»

[129] «getachini hoyi! bewisit’achewimi kenesuwi yehoneni melikitenya benerisu layi anik’ets’ochihini yemiyanebilachewini mets’ihafinina t’ibebinimi yemiyasitemirachewini (kekihideti) yemiyat’erachewinimi laki፤ anite ashenafiwi t’ibebenyawi anite bicha nehina» (yemilumi sihonu)፡፡

[130] ke’ibirahimimi higigati nefisuni yak’ele sewi kalihone besitek’eri yemiyafegefigi manewi? (yelemi)፤ bek’iribitumi ‘alemi be’irigit’i meret’inewi፡፡ bemech’ereshayitumi ‘alemi irisu kemelikamochu newi፡፡

[131] getawi lerisu tazezi balewi gize (meret’ewi)፡፡ le‘alemati geta tazeziku ale፡፡

[132] beriswami (behigigatitu) ibirahimi lijochuni azeze፡፡ ya‘ik’ubimi (inidezihu lijochuni azeze)፡፡ «lijoche hoyi! alahi lenanite hayimanotini meret’e፤ silezihi inanite musilimochi honachihu iniji atimutu» (alachewi)፡፡

[133] ya‘ik’ubini moti bemet’abeti gize lelijochu kene behwala manini tigezalachihu bale gize k’erabiwochi neberachihuni? (inerisumi) amilakihinina ye’abatochihini ye’ibirahimini ye’isima‘ilinina ye’isihak’inimi amilaki anidi yehonewini amilaki inya lerisu fits’umi tazazhochi honeni inamelikaleni alu፡፡

[134] yihichi (yetewesachiwi) be’irigit’i yalefechi hizibi nati፡፡ leriswa yeserachiwi (minida) alati፡፡ lenanitemi yeserachihuti (minida) alachihu፡፡ yiserutimi keneberuti atit’eyek’umi፡፡

[135] «ayihudini weyimi kirisitiyanochini hunu፤ (k’inuni menigedi) timeralachihuna» alumi፡፡ «ayidelemi ye’ibirahimini hayimanoti k’et’itenya sihoni iniketelaleni፤ ke’agariwochimi alineberemi» belachewi፡፡

[136] «be’alahina wedenya beteweredewi (k’uri’ani) wede ibirahimimi wede isima‘ilina wede isihak’imi wede ya‘ik’ubina wede negedochumi beteweredewi beziyami musana ‘isa beteset’uti beziyami nebiyati hulu kegetachewi beteset’uti kenerisu be’anidimi mekakeli yemanileyi sinihoni amenini፤ inyami lerisu (le’alahi) tazazhochi neni» belu፡፡

[137] berisu bamenachihubeti bit’e biyaminu be’irigit’i temeru፡፡ bizorumi inerisu bech’ik’ich’ik’i wisit’i bicha nachewi፡፡ inerisunimi alahi yibek’ahali፤ irisumi semiwi ‘awak’iwi newi፡፡

[138] ye’alahini (yetefet’iro) menikiri (imineti) yazu፡፡ bemenikerimi ke’alahi yibelit’i yamare manewi? (manimi yelemi) inyami lerisu bicha tegezhiwochi neni (belu)፡፡

[139] irisu (alahi) getachinina getachihu sihoni lenyami sirachini yaleni sinihoni lenanitemi sirachihu yalachihu sitihonu inyami lerisu fits’umi tazazhochi sinihoni be’alahi (hayimanoti) tikerakerunalachihuni? belachewi፡፡

[140] weyimi ibirahimi isima‘ilimi isihak’imi ya‘ik’ubimi negedochumi ayihudochi weyimi kirisitiyanochi neberu tilalachihuni? «inanite tawik’alachihuni? weyinisi alahi?» belachewi፡፡ irisumi zenidi ke’alahi yehonechini misikirineti kedebek’e sewi yibelit’i bedayi manewi? alahimi kemitiseruti hulu zenigi ayidelemi፡፡

[141] yihichi be’irigit’i yalefechi hizibi nati፤ le’iriswa yeserachiwi alati፤ lenanitemi yeserachihuti alachihu፤ yiserutimi keneberuti atit’eyek’umi፡፡

[142] kesewochu k’ilochu «keziyachi beriswa layi keneberubati k’ibilachewi mini azorachewi?» yilalu፤ «misirak’umi mi‘irabumi ye’alahi newi፤ yeshawini sewi wede k’et’itenyawi menigedi yimerali» belachewi፡፡

[143] inidezihumi (inidemeranachihu) besewochi layi mesikariwochi litihonuna melikitenyawimi benanite layi mesikari yihoni zenidi mirit’i hizibochi adereginachihu፡፡ yachinimi beriswa layi yeneberikibatini ak’it’ach’a melikitenyawini yemiketelewini sewi wede kihideti kemimelesewi sewi linawik’i (linigelits’i) iniji k’ibila aladereginatimi፡፡ iriswami beneziya alahi bemerachewi sewochi layi besitek’eri be’irigit’i kebadi nati፡፡ alahimi iminetachihuni (sigidetachihuni) yemiyat’efa ayidelemi፤ alahi lesewochi bet’ami rihiruhi azanyi newina፡፡

[144] yefitihini wede semayi megelabet’i be’irigit’i inayaleni፡፡ wedemitiwedatimi k’ibila inazorihaleni፡፡ silezihi fitihini wede tekeberewi mesigidi (wede ka‘iba) agit’ach’a azuri፡፡ yetimi sifira bitihonumi (sitisegidu) fitochachihuni wederisu agit’ach’a azuru፡፡ ineziyami mets’ihafuni yeteset’uti irisu kegetachewi sihoni iwineti mehonuni yawik’alu፡፡ alahimi kemitiseruti sira zenigi ayidelemi፡፡

[145] ineziyanimi mets’ihafini yeteset’utini be’asireji hulu bitimet’achewi k’ibilahini ayiketelumi፡፡ anitemi k’ibilachewini teketayi ayidelehimi፡፡ kefilachewimi yekefiluni k’ibila teketayi ayidelumi፡፡ ke‘iwik’etimi (kera‘iyi) kemet’alihi behwala zinibaleyachewini bitiketeli anite yani gize kebedayochi nehi፡፡

[146] ineziya mets’ihafini yeset’enachewi wenidochi lijochachewini inidemiyawik’u (muhamedini) yawik’utali፡፡ kenesumi yeteleyu kifilochi inerisu yemiyawek’u sihonu iwinetuni be’irigit’i yidebik’alu፡፡

[147] (yihi) kegetahi yehone iwineti newi፤ ketet’erat’ariwochumi atihuni፡፡

[148] lehulumi irisu (besigideti fituni) yemiyazoribati agit’ach’a alechiwi፡፡ wede melikami sirawochimi teshik’edademu፡፡ yetimi sifira bitihonu alahi inaniteni yetesebesebachihu honachihu yamet’achihwali፡፡ alahi benegeru hulu layi chayi newina፡፡

[149] keyetimi (leguzo) kewet’ahibeti sifira fitihani wede tekeberewi mesigidi agit’ach’a azuri፡፡ irisumi kegetahi yehone irigit’enya iwineti newi፡፡ alahimi kemitiseruti sira zenigi ayidelemi፡፡

[150] keyetimi kewet’ahibeti sifira fitihini wede tekelelewi mesigidi agit’ach’a azuri፡፡ beyetimi sifira bitihonu lesewochu ineziya kenesu yebedeluti sik’eru (hayimanotachinini yikidalu k’ibilachinini yiketelalu bemaleti) benanite layi mekerakeriya inidayinorachewi fitochachihuni wede agit’ach’awi azuru፡፡ atifiruwachewimi፤ firunyimi፤ (bezihimi yazezikwachihu mekerakeriya inidayinorachewi) benanitemi layi ts’egayeni inidimolalachihuna (wede iwinetimi) iniditimeru newi፡፡

[151] bewisit’achihu kenanitewi yehoneni benanite layi anik’ets’ochachinini yemiyanebilachihuna yemiyat’erachihu፣ mets’ihafinina t’ibebinimi yemiyasitemirachihu፣ tawik’uti yalineberachihutinimi negeri yemiyasawik’achihu yehoneni melikitenya inidelakini (ts’egani molanilachihu)፡፡

[152] asitawisunyimi፤ asitawisachihwalehuna lenemi amesiginu፤ atikadunyimi፡፡

[153] inanite yamenachihu hoyi! bemetagesina besolati teredu፡፡ alahi (be’iridatawi) ketagashochi gari newina፡፡

[154] be’alahi menigedi (lehayimanotu) yemigedelutini sewochimi «mutani nachewi» atibelu፡፡ be’iwinetu hiyawani nachewi፤ gini atawik’umi፡፡

[155] kefirihatina kerehabimi bet’ik’iti negeri፣ kegenizebochina kenefisochimi፣ kefirafirewochimi bemek’enesi be’irigit’i inimokirachihwaleni፡፡ tagashochinimi (begeneti) abisiri፡፡

[156] ineziyani mekera፤ benekachachewi gize «inya le’alahi፤ neni inyami wederisu temelashochi» neni yemilutini (abisiri)፡፡

[157] ineziya be’inerisu layi kegetachewi yehonu mihiretochi chirotami alilu፡፡ inerisumi (wede iwineti) temeriwochu inerisu nachewi፡፡

[158] sofana meriwa ke’alahi (ti‘izazi mefets’emiya) milikitochi nachewi፡፡ betuni (ka‘ibani) behaji weyimi be‘umirahi sira yegobenye sewi behuletu (mekakeli) bememelalesu berisu layi hat’i’ati yelebetimi፡፡ melikaminimi sira befek’adenyaneti yesera sewi (alahi yimenedawali)፤ alahi amesiganyi ‘awak’i newina፡፡

[159] ineziya ke’anik’ets’ochina kek’ini memiriya yaweredinewini lesewochi bemets’ihafu kegelets’inewi behwala yemidebik’u፤ ineziya alahi yiregimachewali፤ regamiwochimi hulu yiregimwachewali፡፡

[160] ineziya (kemedebek’i) yetets’ets’etuna (sirachewini) yasamerumi (yedebek’utini) yegelets’umi bicha sik’eru፡፡ inezihimi benesu layi (ts’ets’etachewini) ik’ebelalehu፤ inemi ts’ets’etini bet’ami tek’ebayi azanyu nenyi፡፡

[161] ineziya yekadu inerisu kehadiwochi honewimi yemotu ineziya benerisu layi ye’alahina yemela’ikiti yesewochimi hulu irigimani alebachewi፡፡

[162] bewisit’wa (berigimaniwa wisit’i) huligize zewitariwochi sihonu k’it’atu kenesu ayik’elelimi inerisumi ayik’ik’oyumi (gize ayisiset’umi)፡፡

[163] amilakachihumi anidi amilaki bicha newi፤ kerisu bek’eri lela amilaki yelemi፡፡ (irisu) ijigi bet’ami rihiruhi azanyi newi፡፡

[164] semayatinina midirini bemefit’eri lelitinina k’eninimi bematekakati፣ beziyachemi sewochini bemit’ek’imi negeri (tech’ina) bebahiri layi bemitinishalelewi tanikwa፣ alahimi kesemayi baweredewi wihana berisumi midirini kemotechi behwala hiyawi bemadiregu፣ beriswami wisit’i ketenik’esak’ashi hulu bemebetenu፣ nefasochinimi (beye’agit’ach’awi) bemagelebabet’i፣ besemayina bemidiri mekakeli beminedawimi demena lemiyawik’u hizibochi irigit’enya milikitochi alu፡፡

[165] kesewochimi ke’alahi lela balenit’awochini (t’a‘otatini) alahini inidemiwedu yemiwedwachewi honewi yemiyizu alilu፡፡ ineziya yamenutimi alahini bemewidedi (kenerisu) yibelit’i yeberetu nachewi፡፡ ineziyami yebedeluti sewochi k’it’atini (betinisa’e k’eni) bayu gize hayili hulu le’alahi bicha mehonunina alahimi k’it’atu biritu mehonuni (be’adunya ‘alemi) biyawik’u noro (balanit’awochini bemeyazachewi betets’ets’etu neberi)፡፡

[166] ineziya asiketayochu k’it’atini yayu sihonu ke’ineziya keteketayochi betet’iraruna be’inerisumi (mekakeli) mikiniyatochi betek’oret’u gize (yemihonutini bawek’u noro betets’ets’etu neberi)፡፡

[167] ineziyami yeteketeluti «le’inya (wede k’iribitu ‘alemi) aniditi gize memelesi benorechinina ke’inya inidetet’iraru ke’inerisu betet’irarani inimenyaleni» yilalu፡፡ inidezihu alahi sirawochachewini benerisu layi ts’ets’etochi adirigo yasayachewali፡፡ inerisumi ke’isati wech’iwochi ayidelumi፡፡

[168] inanite sewochi hoyi! bemidiri kalewi negeri yetefek’ede t’afach’i sihoni bilu፡፡ yeseyit’aninimi irimijawochi atiketatelu፡፡ irisu le’inanite gilits’i t’elati newina፡፡

[169] (irisu) yemiyazachihu behat’i’atina bets’eyafi negeri be’alahimi layi yematawik’utini iniditinageru bicha newi፡፡

[170] le’inerisumi «alahi yaweredewini teketelu» betebalu gize «ayidelemi abatochachinini berisu layi yagenyenibetini negeri iniketelaleni» yilalu፡፡ abatochachewi minimi yemayawik’una (wede iwineti) yemayimerumi bihonu (yiketeluwachewalini)

[171] yeneziyami yekaduti (ina wede k’ini menigedi yemit’erachewi sewi) misale inideziya dimits’inina t’irini besitek’eri lelani bemayisema (inisisa) layi inidemich’ohi bit’e newi፡፡ (inerisu) denik’orowochi፣ didawochi፣ ‘iwirochi nachewi፤ silezihi inerisu ayawik’umi፡፡

[172] inanite yamenachihu hoyi! keneziya keset’enachihu t’afach’ochi bilu፡፡ le’alahimi irisuni bicha yemitigezu inidehonachihu amesiginu፡፡

[173] benanite layi irimi yaderegewi bekitinina demini፣ ye’iriya siganimi፣ be’irisumi (maredi) ke’alahi simi lela yetenesabetini negeri bicha newi፡፡ shifitana weseni alafi sayihoni (lemebilati) yetegedede sewimi berisu layi hat’i’ati yelebetimi alahi mehari azanyi newina፡፡

[174] ineziya alahi kemets’ihafi yaweredewini yemidebik’u berisumi (bemedebek’achewi) t’ik’itini waga yemigezu ineziya behodochachewi wisit’i isatini iniji ayibelumi፡፡ alahimi betinisa’e k’eni ayanagirachewimi፤ (kehat’i’ati) ayat’erachewimimi፡፡ lenerisumi asamami k’it’ati alachewi፡፡

[175] ineziya t’imetini bek’inineti k’it’atinimi bemihireti yegezu nachewi፡፡ be’isati layimi mini tagashi aderegachewi

[176] yihi (k’it’ati) alahi mets’ihafini be’iwineti yawerede bemehonu mikiniyati (ina berisu bemekadachewi) newi፡፡ ineziyami bemets’ihafu yeteleyayuti (ke’iwineti) berak’e ch’ik’ich’ik’i wisit’i nachewi፡፡

[177] melikami sira fitochachihuni wede misirak’ina mi‘irabi ak’it’ach’a mazori ayidelemi፡፡ gini melikami sira be’alahina bemech’ereshawi k’eni፣ bemela’ikitimi፣ bemets’ahifitimi፣ benebiyatimi፣ yamene sewi genizebinimi kemewidedu gari lezimidina balebetochina leyetimochi lemisikinochimi፣ lemenigedenyochimi፣ lelemanyochimi፣ lech’anik’awochimi (masilek’ek’i) yeset’e sewina solatinimi denibuni t’ebik’o yesegede፣ zekanimi yeset’e፣ k’ali kidanimi begebu gize bekidanachewi yemolu (sewochi sira) newi፡፡ bechigiri bebeshitana bet’ori gizemi tagashochini (inawedisaleni)፡፡ inezihi ineziya iwinetini yeyazu nachewi፡፡ ineziyami tet’enik’ak’iwochu inerisu nachewi፡፡

[178] inanite yamenachihu hoyi! betegedelu sewochi mamesaseli benanite layi tets’afe፡፡ nets’a benets’a bariyami bebariya setimi beseti (yigedelalu)፡፡ le’irisumi (legedayu) kewenidimu (demi) tinishi negeri mihireti yetederegeleti sewi (bemehariwi layi gumawini) bemelikami meketateli wederisumi (wede mehariwi) gedayu bemelikami akwahwani mekifeli alebachewi፡፡ yihi kegetachihu yehone mak’alelina izineti newi፡፡ kezihimi behwala higini yetelalefe sewi lerisu asamami k’it’ati alewi፡፡

[179] le’inanitemi bale a’imirowochi hoyi! bemamesaseli (higi) wisit’i hiyiweti alachihu፡፡ tit’enek’ek’u zenidi (gedayini megideli tedenegegelachihu)፡፡

[180] anidachihuni moti bemet’abeti gize habitini bitewi lewelajochina lek’iribi zemedochi bebego menazezi benanite layi tets’afe፡፡ (yihi) bet’inik’uk’ochu layi irigit’enya dinigage tedenegege፡፡

[181] (nuzazewini) kesemawimi behwala yelewet’ewi sewi hat’i’atu beneziya bemilewit’uti layi bicha newi፡፡ alahi semi ‘awak’i newina፡፡

[182] ketenazazhimi bekuli (kewineti) mezenibelini weyimi (kesiso bemech’emeri) hat’i’atini yawek’ena bemekakelachewi yasitarek’e sewi be’irisu layi hat’i’ati yelebetimi፡፡ alahi bet’ami mehari azanyi newina፡፡

[183] inanite yamenachihu hoyi ts’omi beneziya kenanite befiti beneberuti (hizibochi) layi inide tets’afe benanitemi layi tets’afe (tedeneba) litit’enek’ek’u yikejelalina፡፡

[184] yetek’ot’eruni k’enochi (ts’umu)፡፡ ke’inanitemi wiset’i beshitenya weyimi beguzo layi yehone sewi kelelochi k’enochi k’ut’irochini mets’omi alebeti፡፡ be’ineziyami ts’omini bemayichiluti layi beza dihani mabilati alebachewi፡፡ (bezani bemech’emeri) melikaminimi sira yefek’ede sewi irisu (fek’ido mech’emeru) lerisu belach’i newi፡፡ mets’omachihumi lenanite yebelet’e newi፤ yemitawik’u bitihonu (timerit’utalachihu)፡፡

[185] (iniditits’omu yetets’afebachihu) ya berisu wisit’i lesewochi meri kek’ini menigedina (iwinetini kewisheti) kemileyumi gelach’ochi (anik’ets’ochi) sihoni k’uri’ani yeteweredebeti yeremedani weri newi፡፡ ke’inanitemi weruni yagenye sewi yits’umewi፡፡ beshitenya weyimi beguzo layi yehonemi sewi kelelochi k’enochi k’ut’irochini (beliku) mets’omi alebeti፡፡ alahi be’inanite geruni (negeri) yishali፡፡ be’inanitemi chigiruni ayishami፡፡ k’ut’irochinimi litimolu alahinimi k’inuni menigedi silemerachihu takebirutina tameseginuti zenidi (yihini denegeginilachihu)፡፡

[186] barochemi ke’ine bet’eyek’uhi gize (inidihi belachewi)፡- ine k’iribi nenyi፡፡ yelemanyini ts’eloti belemenenyi gize ik’ebelewalehu፡፡ silezihi lene yitazezu፤ benemi yimenu፤ inesu limeru yikejelalina፡፡

[187] bets’omi leliti wede setochachihu mediresi lenanite tefek’edelachihu፡፡ inerisu lenanite libisochi nachewi፤ inanitemi lenerisu libisochi nachihu፡፡ alahi inanite nefisochachihuni yemitibedilu mehonachihuni ‘awek’e፡፡ be’inanitemi layi temeleselachihu፡፡ ke’inanitemi yik’irita aderege፡፡ ahuni tegenanyuwachewi፡፡ alahimi lenanite yets’afelachihuni negeri (lijini) feligu፡፡ kegohi yehonewi nech’u kirimi ket’ik’uru kiri (keleliti ch’elema) le’inanite isikemigelits’ilachihu diresi bilu፤ t’et’umi፡፡ keziyami ts’omini isike lelitu diresi mulu፡፡ inanitemi bemesigidochi tek’emach’ochi sitihonu atigenanyuwachewi፡፡ yihichi ye’alahi higigati natina (lemetelalefi) atik’irebwati፡፡ inidezihu alahi anik’ets’ochuni lesewochi yabirarali፡፡ inerisu (yetekelekelutini) lit’enek’ek’u yikejelalina፡፡

[188] genizebochachihunimi bemekakelachihu bekenitu (yale agibabi) atibilu፡፡ inanitemi yemitawik’u sitihonu kesewochi genizebochi kefilini behat’i’ati tibelu zenidi wede danyochi atit’alwati፡፡

[189] (muhamedi hoyi!) kelega ch’erek’awochi (melewawet’i) yit’eyek’uhali፡፡ inerisu lesewochi t’ik’imi lehajimi (mawek’iya) gizeyatochi (milikitochi) nachewi belachewi፡፡ melikami sirami betochini kejeribawochachewi bememit’atachihu ayidelemi፡፡ gini yemelikami sira balebeti yetet’enek’ek’e sewi newi፡፡ betochinimi kedejafochachewi bekuli gibu፤ alahinimi firu litidinu yikejelalina (belachewi)፡፡

[190] ineziyanimi yemigadeluwachihuni (kehadiwochi) be’alahi menigedi tegadelu፡፡ weseninimi atilefu፤ alahi weseni alafiwoni ayiwedimina፡፡

[191] bagenyachihwachewimi sifira hulu gideluwachewi፡፡ ke’awet’wachihumi sifira awit’wachewi፡፡ mekerami kemegideli yibelit’i yeberetachi nati፡፡ betekeberewi mesigidimi zenidi berisu wisit’i isikemigadeluwachihu diresi atigadeluwachewi፡፡ bigadeluwachihumi gideluwachewi፤ yekehadiwochi k’it’ati inidezihi newi፡፡

[192] bikelekelumi alahi mehari azanyi newi፡፡

[193] huketi isikemayigenyina hayimanoti le’alahi bicha isikemihoni diresi tegadeluwachewi፡፡ bikelekilumi wesenini malefi፤ bebedayochi layi iniji yelemi (weseni atilefubachewi)፡፡

[194] yetekeberewi weri betekeberewi weri anits’ari newi፡፡ kibirochimi hulu temesasayochi nachewi፡፡ be’inanitemi layi (betekeberewi weri) weseni yalefebachihuni sewi benanite layi weseni balefewi bit’e berisu layi weseni ilefubeti፡፡ alahinimi firu alahi kemiferuti gari mehonunimi ‘iwek’u፡፡

[195] be’alahimi menigedi legisu፡፡ be’ijochachihumi (nefisochachihuni) wede t’ifati atit’alu፡፡ bego siranimi siru፤ alahi bego seriwochini yiwedalina፡፡

[196] hajinina ‘umiranimi le’alahi mulu፡፡ bititagedumi kehadiyi (kemesiwa’iti) yetegerawini (mesewati) alebachihu፡፡ hadiyumi isifirawi isikemiderisi diresi rasochachihuni atilach’u፡፡ kenanitemi wisit’i beshitenya weyimi berasu huketi yalebeti yehone sewi (bilach’i) kets’omi weyimi kemits’iwati weyimi kemesiwa‘iti beza alebeti፡፡ ts’et’itami bagenyachihu gize isike haji be‘umira yetet’ak’eme sewi kehadiyi yetegerawini (mesewati) alebeti፡፡ yalagenyemi sewi sositini k’enochi behaji werati፤ sebatimi betemelesachihu gize mets’omi alebeti፡፡ yihichi mulu ‘asiri (k’enati) nati፡፡ yihimi (higi) betesebochu kek’idusu mesigidi ak’irabiya lalihonu newi፡፡ alahinimi firu፤ alahimi k’it’ate biritu mehonuni iwek’u፡፡

[197] haji (gizeyatu) yetawek’u werochi nachewi፡፡ be’inerisumi wisit’i hajini (inidisera) nefisuni yasigedede sewi behaji wisit’i setini megenanyeti mamets’imi kirikirimi yelemi፡፡ kebegomi sira yemitiserutini hulu alahi yawik’ewali፡፡ tesenek’umi፤ kesinik’imi hulu belach’u t’inik’ak’e (alahini mefirati) newi፡፡ ye’a’imirowochimi balebetochi hoyi! firunyi፡፡

[198] (behaji gize benigidi sira) kegetachihu tirifini bemefelegachihu benanite layi hat’i’ati yelebachihumi፡፡ ke‘arefatimi begorefachihu gize meshe‘areliharami zenidi alahini awisu፡፡ (lehaji) silemerachihumi awisuti፡፡ kememiratu befitimi be’irigit’i ketesasachochi neberachihu፡፡

[199] keziyami (k’ureyishochi hoyi!) sewochu kegorefubeti sifira gurefu፤ (temelesu)፡፡ alahinimi mihiretini leminu፤ alahi ijigi mehari azanyi newina፡፡

[200] yehaji sirawochachihunimi befets’emachihu gize abatochachihuni inidemitawesu weyimi yibelit’i yeberetani mawisati alahini awisu፡፡ kesewochimi wisit’i፡- «getachini hoyi! bemidire‘alemi melikami ‘idilini sit’eni» yemili sewi ale፡፡ lerisumi bemech’ereshayitu ageri ke‘idili minimi yelewimi፡፡

[201] ke’inerisumi wisit’i፡- «getachini hoyi! bemidire ‘alemi degini negeri (ts’egani) bemech’ereshayitumi ageri degini negeri (genetini) sit’eni፤ ye’isatinimi k’it’ati t’ebik’eni» yemilu sewochi alilu፡፡

[202] ineziyakeseruti bego sira lenerisu idili alachewi፡፡ alahimi mirimerawi fet’ani newi፡፡

[203] betek’ot’eru k’enochimi wisit’i (bemina t’et’erochini sitiwerewiru) alahini awisu፡፡ behuleti k’enochimi wisit’i (bemehedi) yetechakole sewi berisu layi hat’i’ati yelebetimi፡፡ yek’oyemi sewi berisu layi hat’i’ati yelebetimi፡፡ (yihimi) alahini lefera sewi newi፡፡ alahinimi firu፡፡ inanite wederisu yemitisebesebu mehonachihunimi ‘iwek’u፡፡

[204] kesewochimi wisit’i irisu kirikire biritu sihoni bek’iribitu hiyiweti nigigiru yemidenik’ihina belibu wisit’i balewi negeri layi alahini yemiyasimesekiri sewi alile፡፡

[205] (kanite) bezoremi gize bemidiri layi bewisit’wa liyabelashina azimeranina inisisawochini liyat’efa yirot’ali፡፡ alahimi mabelashetini ayiwedimi፡፡

[206] le’irisu «alahini fira» betebalemi gize፤ ti‘ibitu behat’i’ati (sira) layi tigefefawalechi፡፡ gehanemimi bek’iwi nati፤ (iriswami) be’irigit’i yekefachi minit’afi nati፡፡

[207] kesewochimi wisit’i ye’alahini wideta lemefelegi nefisuni yemishet’i sewi alile፡፡ alahimi lebarochu bet’ami rihiruhi newi፡፡

[208] inanite yamenachihu hoyi! hulachihumi bemetazezi wisit’i gibu፡፡ yeseyit’aninimi irimijawochi atiketelu፤ irisu le’inanite gilits’i t’elati newina፡፡

[209] gilits’i masirejawochimi kemet’ulachihu behwala bitizenebelu alahi ashenafi t’ibebenya mehonuni iwek’u፡፡

[210] alahi (k’it’atu)na mela’ikitu kedemena behonu t’ilawochi wisit’i limet’uwachewi iniji ayit’ebabek’umi፡፡ negerumi tefets’eme፤ negerochimi hulu wede alahi yimelesalu፡፡

[211] ye’isira’elini lijochi kegilits’i te‘amiri sinitini ideset’enachewi t’eyik’achewi፡፡ ye’alahinimi ts’ega kemet’achileti behwala yemilewit’i sewi alahi k’it’ate biritu newi፡፡

[212] le’ineziya lekaduti ke’ineziya kamenuti yemisalek’u sihonu k’iribitu hiyiweti teshelemechilachiwi፡፡ ineziyami yetet’enek’ek’uti betinisa’e k’eni kebelayachewi nachewi፡፡ alahimi lemishawi sewi yale gimiti yiset’ali፡፡

[213] sewochu hulu anidi hizibi neberu፤ (teleyayu)፡፡ alahimi nebiyatini abisariwochina asiferariwochi adirigo lake፡፡ ke’inerisumi gari mets’ahifitini besewochu mekakeli beziya berisu beteleyayubeti negeri yiferidi zenidi be’iwineti awerede፡፡ be’irisumi (behayimanoti) gilits’i asirejiwochi kemet’ulachewi behwala bemekakelachewi lehonewi mik’enyineti ineziyawi yeteset’uti iniji aliteleyayubetimi፡፡ alahimi ineziyani yamenutini sewochi le’iziya ke’iwineti berisu leteleyayubeti befik’adu merachewi፡፡ alahimi yemishawini sewi wede k’et’itenyawi menigedi yimerali፡፡

[214] be’iwinetu ye’ineziya kebefitachihu yalefuti (mi’iminani mekera) bit’e sayimet’achihu genetini litigebu tasibalachihuni? melikitenyawina ineziya kerisu gari yamenuti «ye’alahi iridata meche newi?» isikemilu diresi mekerana gudati nekachachewi፤ teribedebedumi፡፡ nik’u! ye’alahi iridata be’irigit’i k’iribi newi (tebalumi)፡፡

[215] minini (lemanimi) inidemilegisu yit’eyik’uhali፡፡ kemelikami negeri yemitilegisuti፤ lewelajochina lek’iribi zemedochi፣ leyetimochimi፣ ledihochimi፣ lemenigedenyochimi newi፡፡ kebego negerimi maninyawinimi bitiseru alahi irisuni ‘awak’i newi belachewi፡፡

[216] megadeli irisu le’inanite yetet’ela sihoni be’inanite layi tets’afe፡፡ anidachi negerini irisu lenanite yebelet’e sihoni yemitit’eluti mehonachihu teregaget’e፡፡ anidachinimi negeri irisu lenanite met’ifo sihoni yemitiweduti mehonachihu teregaget’e፡፡ alahimi (yemishalachihuni) yawik’ali gini inanite atawik’umi፡፡

[217] ketekeberewi weri (kerejebi) berisu wisit’i kemegadeli yit’eyik’uhali፡፡ belachewi «berisu wisit’i megadeli talak’i (hat’i’ati) newi፡፡ gini ke’alahi menigedi (sewochini) mekelakeli፣ berisumi mekadi፣ ketekeberewimi mesigidi (magedi) balebetochunimi kerisu mawit’ati alahi zenidi yibelit’i talak’i (wenijeli) newi፡፡ fetenami (magarati) kemegideli yibelit’i kebadi newi፡፡ (kehadiwochi) bichilu kehayimanotachihu isikemimelisachihu diresi yemiwaguwachihu kemehoni ayibozinumi፡፡ ke’inanite wisit’imi kehayimanotu yemimelesina irisumi kehadi hono yemimoti sewi ineziya (bego) sirachewi bek’iribitumi bemech’ereshayitumi ageri tebelashechi፡፡ ineziya ye’isati gwadochi nachewi፡፡ inerisu beriswa wisit’i zewitariwochi nachewi፡፡»

[218] ineziya yamenutina ineziyami (ke’agerachewi) yetesededuti be’alahimi menigedi layi yetegadeluti ineziya ye’alahini izineti yikejilalu፡፡ alahimi ijigi mehari azanyi newi፡፡

[219] a’imironi kemik’awemi met’et’ina kek’umari yit’eyik’uhali፡፡ «behuletumi wisit’i talak’i hat’i’atina lesewochi t’ik’imochi alubachewi፡፡ gini hat’i’atachewi ket’ik’imachewi bet’ami tilik’i newi» belachewi፡፡ minini inidemimets’ewitumi (met’enuni) yit’eyik’uhali፡፡ «tirifini (mets’iwitu)» belachewi፡፡ inidezihu tasitenetinu zenidi alahi lenanite anik’ets’ochini yigelits’ilachihwali፡፡

[220] bek’iribitu ‘alemina bemech’ereshayitu tasitenetinu zenidi (yigelets’ilachihwali)፡፡ keyetimochimi yit’eyik’uhali፡፡ «le’inerisu (genizebachewini bemarabati) masameri belach’i newi፡፡ bitik’elak’elwachewimi wenidimochachihu nachewi፡፡ alahimi yemiyat’efawini kemiyabejewi (leyito) yawik’ali፡፡ alahimi besha noro basichegerachihu neberi፤ alahi ashenafi t’ibebenya newina» belachewi፡፡

[221] (be’alahi) agari yehonu setochi isikemiyaminu diresi atagibuwachewi፡፡ ke’agariyitu minimi bitidenik’achihumi inikwa yamenechiwi bariya be’irigit’i belach’i nati፡፡ le’agariwochumi isikemiyaminu diresi atidarulachewi፡፡ ke’agariwi (geta) minimi bidenik’achihu mi’iminu bariya belach’i newi፡፡ ineziya (agariwochi) wede isati yit’aralu፡፡ alahimi befek’adu wede genetina wede mihireti yit’erali፡፡ higigatunimi lesewochi yigelits’ali inerisu ligesets’u yikejelalina፡፡

[222] keweri abebami yit’eyik’uhali፡፡ irisu asit’eyafi newi፡፡ setochinimi beweri abeba gize rak’wachewi፡፡ nits’uhi isikemihonumi diresi atik’irebuwachewi፡፡ nits’uhi behonumi gize alahi kazezachihu sifira tegenanyuwachewi፡፡ alahi (kehat’i’ati) temelashochini yiwedali፤ tet’irariwochinimi yiwedali belachewi፡፡

[223] setochachihu lenanite irisha nachewi፡፡ irishachihunimi befelegachihuti huneta diresu፡፡ lenefisochachihumi (melikami sirani) asik’edimu፡፡ alahinimi firu፡፡ inanitemi tegenanyiwochu mehonachihuni ‘iwek’u፡፡ mi’imenaninimi (begeneti) abisiri፡፡

[224] melikami inidatiseru፣ alahinimi inidatiferu፣ besewochimi mekakeli inidatasitarik’u alahini lemehalawochachihu girido atadirigu፡፡ alahimi semi awak’i newi፡፡

[225] bemehalawochachihu bewidik’u (satasibu bemitimiluti) alahi ayizachihumi፡፡ gini libochachihu basebuti yiyizachihwali፡፡ alahimi bet’ami mehari tagashi newi፡፡

[226] le’ineziya kesetochachewi (layik’eribu) lemimiluti aratini werochi met’ebek’i alebachewi፡፡ (kemehalachewi) bimelesumi alahi mehari azanyi newi፡፡

[227] mefitatinimi k’urit’i asabi biyaderigu (yifitu)፡፡ alahimi semi ‘awak’i newi፡፡

[228] yetefetu setochimi nefisochachewini (kemagibati) sositini k’uri’i yit’ebik’u፡፡ be’alahina bemech’ereshawimi k’eni yemiyaminu bihonu alahi bemahits’enochachewi wisit’i yefet’erewini lidebik’u lenerisu ayifek’edilachewimi፡፡ balochachewimi bezihi wisit’i irik’ini bifeligu bememalesachewi tegebiwochi nachewi፡፡ le’inerisumi (lesetochi) yeziya be’inerisu layi yalebachewi (gidaji) bit’e bemelikami anuwanuwari (bebalochachewi layi mebiti) alachewi፡፡ lewenidochimi (t’at’achewini silemishekemu) be’inesu layi bilich’a alachewi፡፡ alahimi ashenafi t’ibebenya newi፡፡

[229] fichi huleti gize newi፤ (kezihi behwala) bemelikami meyazi weyimi bebego akwahwani masenabeti newi፡፡ ye’alahinimi higigati alemet’ebek’achewini kalawek’u besitek’eri keset’achihachewi negeri mininimi litiwesidu le’inanite (lebalochi) ayifek’edilachihumi፡፡ ye’alahinimi higigati alemet’ebek’achewini bitawik’u be’irisu (nefiswani) betebezhechibeti negeri behuletumi layi hat’i’ati yelemi፡፡ yihichi ye’alahi higigati nati፤ atitelalefwatimi፡፡ ye’alahinimi higigati yemitelalefu ineziya inerisu bedayochi nachewi፡፡

[230] (sositenya) bifetatimi kezihi behwala lelani bali isikemitageba diresi lerisu atifek’ediletimi፡፡ (huletenyawi bali) bifetatimi ye’alahini higigati met’ebek’achewini biyawik’u bememalesachewi behuletumi layi hat’i’ati yelebachewimi፡፡ yihichimi ye’alahi higigati nati lemiyawik’u hizibochi yabiraratali፡፡

[231] setochini befetachihuna (ye‘ida) gizeyachewini bederesu gize bemelikami yazuwachewi፤ (temaleswachewi) weyimi bemelikami huneta asenabituwachewi፡፡ lemegudatimi weseni talifabachewi zenidi atiyazuwachewi፤ yihininimi yemisera sewi nefisuni be’irigit’i bedele፡፡ ye’alahinimi anik’ets’ochi malagech’a adirigachihu atiyazu፡፡ ye’alahinimi ts’ega benanite layi yaderegewini kemets’ihafina ket’ibebimi berisu yemigesits’achihu sihoni benanite layi yaweredewini asitawisu፡፡ alahinimi firu፤ alahimi negeruni hulu ‘awak’i mehonuni ‘iwek’u፡፡

[232] setochinimi befetachihuna gizeyachewini bederesu gize bemekakelachewi behigi betewadedu gize balochachewini kemagibati atasitegwagulwachewi፡፡ yihi (mekelikeli) ke’inanite be’alahina bemech’ereshawi k’eni yemiyamini sewi berisu yigesets’ibetali፡፡ yihi hunetachihu le’inanite belach’i newi፤ (kemet’erit’eri) at’irimi newi፡፡ alahimi yawik’ali፤ inanite gini atawik’umi፡፡

[233] inatochimi lijochachewini mulu yehonuni huleti ‘ametati yat’ibu፡፡ (yihimi) mat’ibatini memulati lesha sewi newi፡፡ le’irisumi beteweledeleti (abati) layi migibachewina libisachewi bechilotawi liki alebeti፡፡ nefisi chilotawani iniji atigededimi፡፡ welajiti (inati) belijiwa mikiniyati lerisu yeteweledeletimi (abati) beliju mikiniyati ayigodadu፡፡ bewerashimi layi inidezihu bit’e alebeti፡፡ (welajochu) kehuletumi behone mewadedina memekakeri (lijuni ket’uti) menet’elini bifeligu behuletumi layi hat’i’ati yelebachewimi፡፡ lijochachihunimi lelelochi at’ibiwochi masit’ebatini bitifeligu litiset’u yeshachihutini bemelikami huneta beset’achihu gize (bemasit’ebatachihu) be’inanite layi hat’i’ati yelebachihumi፡፡ alahinimi firu፤ alahimi yemitiserutini hulu temelikachi mehonuni ‘iwek’u፡፡

[234] ineziyami kenanite wisit’i yemimotuna misitochini yemitewu (misitochachewi) benefisochachewi arati werochi ke‘asiri (k’enati kegabicha) yitagesu፡፡ gizeyachewinimi bech’eresu gize benefisochachewi betawek’e higi beseruti negeri be’inanite layi hat’i’ati yelebachihumi፡፡ alahimi bemitiseruti hulu wisit’i ‘awak’i newi፡፡

[235] setochinimi kemach’eti berisu bashemorachihubeti weyimi benefisochachihu wisit’i (lemagibati) bedebek’achihuti benanite layi hat’i’ati yelebachihumi፡፡ alahi inanite be’irigit’i yemitasitawiswachewi mehonachihuni ‘awek’e፡፡ (silezihi mashemorinina masebini fek’edelachihu፡፡) gini behigi yetawek’eni nigigiri yemitinegageru kalihonachihu besitek’eri፤ misit’irini (gabichani) atik’at’eruwachewi፡፡ yetets’afewimi (‘idahi) gizewini isikemiderisi diresi gabichani lemewawali k’urit’i hasabi atadirigu፡፡ alahimi benefisochachihu yalewini negeri yemiyawik’i mehonuni ‘iwek’u፤ tet’enik’ek’utimi፡፡ alahimi mehari tagashi mehonuni ‘iwek’u፡፡

[236] setochini satinekwachewi (satigenanyu)፤ weyimi lenesu mehirini satiwesinulachewi bitifetwachewi benanite layi hat’i’ati yelebachihumi፡፡ (daregoti bemesit’eti mefitati tichilalachihu፡፡) t’ik’emwachewimi፡፡ behabitami layi chilotawi bedihami layi chilotawi (ak’imu yemifek’idewini mesit’eti) alebeti፡፡ melikami yehoneni met’ik’emi bebego seriwochi layi yeteregaget’eni፤ (t’ik’emwachewi)፡፡

[237] le’inerisumi mewesenini be’irigit’i yewesenachihulachewi sitihonu satinekwachewi befiti bitefetwachewi kalimaruwachihu weyimi ya yegabichawi wili be’iju yehonewi (baliyewi) kalimare besitek’eri yewesenachihuti gimashu alachewi፡፡ mihiretimi madiregachihu wede alahi firacha bet’ami yek’erebe newi፡፡ bemekakelachihumi chirotani atirisu፤ alahi yemitiserutini hulu temelikachi newina፡፡

[238] besolatochi (beteleyi) bemekakelenyayitumi solati layi tet’ebabek’u፡፡ tazazhochi honachihumi le’alahi k’umu፡፡

[239] bitiferumi igirenyochi weyimi galabiwochi honachihu (sigedu)፡፡ ts’et’itenyochimi behonachihu gize tawik’uti yalineberachihutini inide asawek’achihu alahini awisu (sigedu)፡፡

[240] ineziya kenanite wisit’i yemimotu misitochinimi yemitewu፤ lemisitochachewi (kebetachewi) yemayiwet’u sihonu ‘ameti diresi met’ek’emini nuzazeni (yinazezu)፡፡ befek’adachewi biwet’umi behigi ketawek’ewi negeri benefisochachewi beseruti be’inanite (bemwachu zemedochi) layi hat’i’ati yelebachihumi alahimi ashenafi t’ibebenya newi፡፡

[241] letefetu setochimi bechilota met’eni daregoti alachewi፡፡ alahini bemiferu layi tedenigigwali፡፡

[242] inidezihu alahi anik’ets’ochuni tawik’u zenidi lenanite yabiraralachihwali፡፡

[243] wede ineziya inerisu bizu shihi honewi motini lemefirati kehagerochachewi wede wet’uti sewochi ‘iwik’etihi alideresemini? alahimi lenerisu «mutu» alachewi፤ (motumi)፡፡ keziyami hiyawi aderegachewi፡፡ alahimi besewochi layi balechirota newi፤ gini abizanyawochu sewochi ayameseginumi፡፡

[244] be’alahimi menigedi (hayimanoti) tegadelu፡፡ alahimi semi ‘awak’i mehonuni ‘iwek’u፡፡

[245] ya le’alahi melikami bidirini yemiyabedirina le’irisu (alahi) bizu it’ifochi adirigo yemiyanebabirileti manewi? alahimi yich’ebit’ali፤ yizeregalimi፤ wede irisumi timelesalachihu፡፡

[246] ke’isira’eli lijochi kemusa behwala wede neberuti ch’ifirochi lenebiyachewi (lesamu’eli)፡- «le’inya nigusini asinesalini be’alahi menigedi iniwagaleni፤» balu gize alayehimini? (alawek’ihimini?)፡-«mewagati bits’afibachihu atiwagumi yihonali» alachewi፡፡ «kehagerochachinina kelijochachini yetebarerini sinihoni be’alahi menigedi yemaniwaga le’inya mini aleni?» alu፡፡ be’inerisu layi mewagati betets’afebachewimi gize ke’inerisu t’ik’itochi sik’eru afegefegu፡፡ alahimi bedayochuni ‘awak’i newi፡፡

[247] nebiyachewimi le’inerisu፡- «alahi t’walutini (sa’olini) nigusi adirigo be’irigit’i lakelachihu» alachewi፡፡ (inerisumi)፡- «inya ke’irisu yilik’i benigisina tegebiwochi sinihoni kehabitimi sifatini yaliteset’e sihoni le’irisu benya layi inideti nigisina yinorewali?» alu፡፡ (nebiyachewimi)፡-«alahi be’inanite layi meret’ewi፡፡ be‘iwik’etina be’akalimi sifatini ch’emereleti፡፡ alahimi nigisinawini lemishawi sewi yiset’ali፡፡ alahimi chirotawi sefi ‘awak’i newi» alachewi፡፡

[248] nebiyachewimi le’inerisu፡- «yenigisinawi milikiti kegetachihu yehone irigata yemusa betesebina yeharuni betesebi ketewitimi k’irisi bewisit’u yalebeti mela’ikiti yemishekemuti hono sat’inu limet’alachihu newi፡፡ amanyochi bitihonu bezihi le’inanite irigit’enya milikiti alile» alachewi፡፡

[249] t’walutimi beserawitu (tajibo) bewet’a gize፡- «alahi bewenizi (wiha) fetanyachihu newi kerisumi yet’et’a sewi ke’ine ayidelemi፡፡ yalik’emesewimi sewi be’iju mezigenini yezegene sewi bicha sik’eri irisu kene newi» ale፡፡ ke’inerisumi t’ik’itochi sik’eru kerisu t’et’u፡፡ irisuna ineziyami ke’irisu gari yamenuti (wenizuni) balefuti gize፡- «jalotinina serawituni bemewagati lenya zare chilota yelenimi» aluti፡፡ ineziya inerisu alahini tegenanyiwochi mehonachewi yemiyaregagit’uti፡- «ket’ik’iti ch’ifira be’alahi fek’adi bizuni ch’ifira yashenefechi bizu nati፤ alahimi ketagashochi gari newi» alu፡፡

[250] lejalotina leserawitu beteselefumi gize፡- «getachini hoyi! be’inya layi ti‘igisitini anibwabwa፤ ch’amawochachininimi adeladili፤ bekehadiyani hizibochimi layi iridani» alu፡፡

[251] be’alahimi fek’adi dili metwachewi፡፡ dawidimi jalutini (dawiti goliyadini) gedele፡፡ nigisinanina t’ibebinimi (nebiyinetini) alahi set’ewi፡፡ kemishawimi negeri hulu asawek’ewi፡፡ alahimi sewochini kefilachewini bekefilu memelesu balinebere noro midiri betebelashechi neberi፤ gini alahi be‘alemati layi yechirota balebeti newi፡፡

[252] inezihi (anik’ets’ochi) bewineti be’anite layi yeminanebachewi sihonu ye’alahi anik’ets’ochi nachewi፤ anitemi be’irigit’i kemelikitenyochu nehi፡፡

[253] inezihini melikitenyochi kefilachewini bekefilu layi abelet’ini፡፡ ke’inerisu wisit’i alahi yanegagerewi alile፡፡ kefilochachewinimi bederejawochi kefi aderege፡፡ yemeriyemini liji ‘isanimi gilits’i tamiratochini set’enewi፡፡ bek’idusu menifesimi aberetanewi፡፡ alahimi besha noro ineziya ke’inerisu (kemelikitenyochu) behwala yeneberuti gilits’i tamiratochi kemet’ulachewi behwala balitegadelu neberi፡፡ gini teleyayu፡፡ ke’inerisumi wisit’i yamene sewi alile፡፡ kenerisumi wisit’i yekade sewi alile፡፡ alahimi besha noro balitewagu (baliteleyayu) neberi፡፡ gini alahi yemishawini yiserali፡፡

[254] inanite yamenachihu hoyi! berisu wisit’i shiyach’i (mebezheti)፣ wedajinetimi፣ milijami yelelebeti k’eni kememit’atu befiti keset’enachihu negeri legisu፡፡ kehadiwochimi bedayochu inerisu nachewi፡፡

[255] alahi ke’irisu bek’eri lela amilaki yelemi፡፡ hiyawi rasuni chayi newi፡፡ manigelajetimi inik’ilifimi atiyizewimi፡፡ besemayati wisit’ina bemidiri wisit’i yalewi hulu yerisu bicha newi፡፡ ya irisu zenidi befek’adu bihoni iniji yemiyamalidi manewi? (kefit’urochi) befitachewi yalewinina kehwalachewi yalewini hulu yawik’ali፡፡ beshawimi negeri iniji ke‘iwik’etu beminimi negeri ayakabibumi (ayawik’umi)፡፡ meniberu semayatinina midirini sefa፡፡ t’ibek’achewimi ayak’itewimi፡፡ irisumi yehulu belayi talak’i newi፡፡

[256] behayimanoti masigededi yelemi፡፡ k’inu menigedi ket’emamawi be’irigit’i tegelet’e፡፡ bet’a‘otimi yemikidina be’alahi yemiyamini sewi leriswa mebet’esi yelelatini t’enikara zelebeti be’irigit’i ch’ebet’e፡፡ alahimi semi ‘awak’i newi፡፡

[257] alahi ye’ineziya yamenuti sewochi redati newi፡፡ kech’elemawochi wede birihani yawet’achewali፡፡ ineziyami yekaduti redatochachewi t’a‘otati nachewi፡፡ kebirihani wede ch’elemawochi yawet’wachewali፡፡ ineziya ye’isati gwadochi nachewi፤ inerisu bewisit’wa zewitariwochi nachewi፡፡

[258] wedeziya alahi nigisinani sileset’ewi ibirahimini begetawi negeri wede tekerakerewi sewi alayehimini ibirahimi «getaye ya hiyawi yemiyaderigina yemigedili newi» bale gize «ine hiyawi aderigalehu igedilalehumi» ale፡፡ ibirahimi፡- «alahi ts’ehayini kemisirak’i bekuli yamet’ali (anite) kemi‘irabi bekuli amit’ati» alewi፡፡ yami yekadewi sewi walele፤ (melisi at’a) alahimi bedayochi hizibochini ayimerami፡፡

[259] weyimi yanini beketema layi iriswa bet’arawochiwa layi yewedek’echi sitihoni yalefewini sewi bit’e (alayehimini)፡- «yihichini (ketema) kemotechi behwala alahi inideti hiyawi yaderigatali» ale፡፡ alahimi gedelewi meto ‘ametini (ak’oyewimi)፡፡ keziyami asinesawi፡- «mini yahili k’oyehi» alewi፡፡ «anidi k’eni weyimi yek’enini kefili k’oyehu» ale፡፡ «ayidelemi metoni ‘ameti k’oyehi፡፡ wede migibihina wede met’et’ihimi yalitelewet’e sihoni temeliketi፡፡ wede ahiyahimi temeliketi፡፡ lesewochimi asireji inaderigihi zenidi (yihinini seserani)፡፡ wede ‘ats’imochumi inideti inideminasinesati keziyami sigani inideminalebisati temeliketi» alewi፡፡ lerisumi (bemayeti) betegelets’eleti gize፡- «alahi benegeru hulu layi chayi mehonuni ‘awik’alehu» ale፡፡

[260] ibirahimimi «getaye hoyi! mutanini inideti hiyawi inidemitaderigi asayenyi» bale gize (asitawisi፡፡) alahi ፡- «alamenikimini» alewi፡፡ «ayidelemi (aminyalehu)፤ gini libe inidirega» newi ale፡፡ (alahimi)፡- «keberariwochi (kewefochi) aratini yazi፡፡ wede anitemi sebisibachewi፡፡ (k’orarit’achewimi)፤ keziyami beyekorebitawi hulu layi kenerisu k’urach’ini adirigi፡፡ keziyami t’irachewi፤ fet’inewi yimet’uhalina፡፡ alahimi ashenafi t’ibebenya mehonuni ‘iwek’i» alewi፡፡

[261] ye’ineziya genizebochachewini be’alahi menigedi yemilegisu sewochi (ligisina) misale beyezelelawi hulu meto k’init’ati yalebachewini sebati zelelawochi inide abek’elechi aniditi k’init’ati bit’e newi፡፡ alahimi lemishawi sewi (kezihi belayi) yanebabirali፡፡ alahimi chirotawi sefi ‘awak’i newi፡፡

[262] ineziya genizebochachewini be’alahi menigedi yemilegisu keziyami yeset’utini negeri memets’adek’inina masikefatini yemayasiketilu le’inerisu begetachewi zenidi minidachewi alachewi፡፡ be’inerisumi layi firihati yelebachewimi፤ inerisumi ayazinumi፡፡

[263] melikami nigigirina mihireti madiregi masikefati kemiketelati mits’iwati belach’i newi፡፡ alahimi tebik’ak’i tagashi newi፡፡

[264] inanite yamenachihu hoyi! inideziya genizebuni lesewochi masayeti sili inidemiset’ewina be’alahina bemech’ereshawimi k’eni inidemayaminewi sewi mits’iwatochachihuni bememets’adek’ina bemasikefati atabelashu፡፡ misalewimi belayu ‘aferi inidalebeti lenit’a dinigayi hayilenyami zinabi inidagenyewina milit’i adirigo inidetewewi bit’e newi፡፡ keseruti negeri beminimi layi (lit’ek’emu) ayichilumi፡፡ alahimi kehadiyanini hizibochi ayimerami፡፡

[265] ye’ineziyami ye’alahini wideta lemefelegina lenefisochachewi (iminetini) lemaregaget’i genizebochachewini yemilegisu sewochi misale betesitekakelechi kefitenya sifira layi inidalechi atikiliti፣ bizu zinabi inidenekati firewanimi it’ifi hono inideset’echi፣ zinabimi bayinekati kafiya inidemibek’ati bit’e newi፡፡ alahimi yemitiserutini hulu temelikachi newi፡፡

[266] (ke’inanite) anidachihu lerisu kezemibabana keweyinochi besiriwa wenizochi yemifesubati atikiliti litinorewi፣ bewisit’wami lerisu keyefirewi hulu linorewi irijinami linekawina lerisu dekamawochi ziriyawochi yaluti sihoni bewisit’u isati yalebeti wirich’i liyagenyatina litik’at’eli yiwedalini inidezihu alahi anik’ets’ochini le’inanite yabirarali፤ litasitenetinu yikejelalina፡፡

[267] inanite yamenachihu hoyi! kaferachihutina keziyami le’inanite kemidiri kawet’anilachihu kemelikamu legisu፡፡ met’ifowinimi (lemesit’eti) atasibu፡፡ be’irisu ‘ayinochachihuni ch’efinachihu iniji yematiwesiduti sitihonu ke’irisu (kemet’ifowi) tiset’alachihuni alahimi tebik’ak’i misiguni mehonuni ‘iwek’u፡፡

[268] seyit’ani (inidatilegisu) dihinetini yasiferarachihwali፡፡ bemet’ifomi yazachihwali፡፡ alahimi kerisu yehoneni mihiretina chirotani yik’et’irachihwali፡፡ alahimi chirotawi sefi ‘awak’i newi፡፡

[269] lemishawi sewi t’ibebini yiset’ali፤ t’ibebinimi yemisiset’i sewi bizuni melikami negeri be’irigit’i teset’e፡፡ ye’a’imirowochi balebetochi iniji (lelawi) ayigesets’imi፡፡

[270] kemits’iwatimi maninyawinimi yelegesachihutini weyimi kesileti yetesalachihutini alahi yawik’ewali፡፡ lebedayochimi keredatochi minimi yelachewimi፡፡

[271] mits’iwatochini bitigelits’u iriswa mininya melikami nati፡፡ bitidebik’watina ledihochi bitiset’watimi irisu lenanite belach’i newi፡፡ kehat’i’atochachihumi ke’inanite yabisali፡፡ alahimi bemitiseruti hulu wisit’e ‘awak’i newi፡፡

[272] inerisuni mak’inati be’anite layi yelebihimi፡፡ gini alahi yemishawini sewi yak’enali፡፡ kegenizebimi yemitilegisuti (minidawi) lenefisochachihu newi፡፡ ye’alahinimi fiti (widetawini) lemefelegi iniji atilegisumi፡፡ kegenizebimi yemitilegisuti hulu (minidawi) wedenanite yimolali፡፡ inanitemi atibedelumi፡፡

[273] (yemitimets’ewituti) le’ineziya be’alahi menigedi (lemetageli silu) letageduti dihochi newi፡፡ bemidiri mehedini ayichilumi፡፡ (limenani) kemet’it’ebek’achewi (yetenesa) yemayawik’i sewi habitamochi nachewi bilo yit’eret’irachewali፡፡ bemilikitachewi tawik’achewalehi፡፡ sewochini bechikita ayileminumi፡፡ kegenizebimi yemitilegisuti alahi irisuni ‘awak’i newi፡፡

[274] ineziya genizebochachewini belelitina bek’eni bedibik’imi begilits’imi yemilegisu le’inerisu begetachewi zenidi minidachewi alachewi፡፡ be’inerisumi layi firihati yelebachewimi inerisumi ayazinumi፡፡

[275] ineziya arat’ani yemibelu ya seyit’ani kemenikatu yetenesa yemit’ilewi sewi (ke’awidik’u) inideminesa bit’e iniji (kemek’abirachewi) ayinesumi፡፡ yihi inerisu meshet’i ye’arat’a bit’e bicha newi bemaletachewi newi፡፡ gini meshet’ini alahi fek’idwali፡፡ arat’animi irimi adirigwali፡፡ kegetawimi gisats’e yemet’aletina yetekelekele sewi lerisu (kemekelikelu befiti) yalefewi alewi፡፡ negerumi wede alahi newi፤ (arat’ani wede mebilati) yetemelesemi sewi ineziya ye’isati gwadochi nachewi፡፡ inerisu bewisit’wa zewitariwochi nachewi፡፡

[276] alahi arat’ani (bereketuni) yat’efali፡፡ mits’iwatochinimi yafafali፡፡ alahimi hat’e’itenya kehadini hulu ayiwedimi፡፡

[277] ineziya yamenu፡፡ melikami sirawochinimi yeseru፡፡ solatinimi yasitekakelu፡፡ zekanimi yeset’u lenerisu begetachewi zenidi minidachewi alachewi፡፡ be’inerisumi layi firihati yelebachewimi inerisumi ayazinumi፡፡

[278] inanite yamenachihu hoyi! alahini firu፡፡ ke’arat’ami yek’erewini tewu፡፡ amanyochi inidehonachihu (tet’enik’ek’u)፡፡

[279] (yetazezachihutini) batiserumi ke’alahina kemelikitenyawi behonechi t’ori (mewegatachihuni) ‘iwek’u፡፡ bitits’ets’etumi le’inanite yegenizebochachihu wanawochi alwachihu፡፡ atibedilumi atibedelumimi፡፡

[280] yedihineti balebeti yehonemi (bale‘ida) sewi binori imaginyeti diresi mak’oyeti newi፡፡ (bememari) memets’iwetachihumi le’inanite belach’i newi፡፡ yemitawik’u bitihonu (tiserutalachihu)፡፡

[281] be’irisumi wisit’i wede alahi yemitimelesubetinina keziyami inerisu yemayibedelu sihonu nefisi hulu yeserachiwini sira yemitimolabetini k’eni tet’enik’ek’u፡፡

[282] inanite yamenachihu hoyi! isike tewesene gize diresi be‘ida betewawalachihu gize ts’afuti፡፡ ts’ehafimi bemekakelachihu betikikili yits’afi፡፡ ts’ehafimi alahi inide asawek’ewi mets’afini inibi ayibeli፡፡ yits’afimi፡፡ yami berisu layi ‘idawi yalebeti sewi bek’alu yasits’ifi፡፡ alahinimi getawini yifira፡፡ ke’irisumi (kalebeti ‘ida) mininimi ayagudili፡፡ yami berisu layi ‘idawi yalebeti k’ili፣ weyimi dekama፣ weyimi bek’alu masits’afini yemayichili bihoni wabiwi betikikili yasits’ifileti፡፡ kewenidochachihumi huletini misikirochi asimesikiru፡፡ huletimi wenidochi bayihonu kemisikirochi sihonu kemitiweduwachewi yehonuni anidi wenidina anidenyawa sitiresa anidenyayitu lelawani tasitawisati zenidi huleti setochi (yimesikiru)፡፡ misikirochimi betet’eru gize inibi ayibelu፡፡ (‘idawi) tinishi weyimi tilik’i bihonimi isike gizewi diresi yemitits’ifuti kemehoni atiselichu፡፡ inidihi madiregachihu alahi zenidi bet’ami tikikili lemisikirinetimi aregagach’i lalemet’erat’erachihumi bet’ami k’iribi newi፡፡ gini bemekakelachihu iji beji yemitik’ebabelwati nigidi bitihoni batits’ifuwati benanite layi hat’i’ati yelebachihumi፡፡ beteshashat’achihumi gize asimesikiru፡፡ ts’ehafimi misikirimi (bale gudayu gari) ayigodadu፡፡ (yihinini) bitiserumi irisu be’inanite (yemit’ega) amets’i newi፡፡ alahinimi firu፡፡ alahimi yasawik’achihwali፡፡ alahimi negeruni hulu ‘awak’i newi፡፡

[283] beguzomi layi bitihonuna ts’ehafini batagenyu yetech’ebet’u metemamenyawochini yazu፡፡ kefilachihumi kefiluni biyamini ya yetamenewi sewi aderawini yadirisi፡፡ alahinimi getawini yifira፡፡ misikirinetinimi atidebik’u፡፡ yemidebik’atimi sewi irisu libu hat’i’atenya newi፡፡ alahimi yemitiserutini hulu ‘awak’i newi፡፡

[284] besemayati wisit’ina bemidirimi wisit’i yalewi hulu ye’alahi newi፡፡ benefisochachihu wisit’i yalewini bitigelits’u weyimi bitidebik’uti alahi berisu yik’ot’at’erachihwali፡፡ lemishawimi sewi yimirali፡፡ yemishawinimi sewi yik’et’ali፡፡ alahimi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[285] melikitenyawi kegetawi wede risu beteweredewi amene፡፡ mi’iminochumi (inidezihu)፡፡ hulumi be’alahi፣ bemela‘ikitumi፣ bemets’ahifitumi፣ bemelikitenyochumi kemelikitenyochu «be’anidimi mekakeli anileyimi» (yemilu sihonu) amenu፡፡ «semani፤ tazezinimi፡፡ getachini hoyi! mihiretihini (inishaleni)፡፡ memeleshami wedanite bicha newi» alumi፡

[286] alahi nefisini kechilotawa belayi ayasigedidatimi፡፡ lerisiwa yeserachiwi alati፡፡ berisiwami layi yaferachiwi (hat’i’ati) alebati፡፡ (belu)፡- getachini hoyi! biniresa weyimi binisiti atiyazeni፤ (atik’it’ani)፡፡ getachini hoyi! kebadi shekimini ke’inya befiti beneberuti layi inidech’anikewi be’inya layi atich’anibini፡፡ getachini hoyi! lenyami berisu chilota yelelenini negeri atashekimeni፡፡ ke’inyami yik’irita adirigi le’inyami mihireti adirigi፡፡ izenilinimi፤ wabiyachini anite nehina፡፡ bekehadiwochi hizibochi layimi iridani፡፡

አል-ዒምራን

Surah 3

[1] a.le.me (alifi lami mimi)፤

[2] alahi kerisu besitek’eri lela amilaki yelemi፡፡ (irisu) hiyawi huluni negeri asitenabari newi፡፡

[3] kerisu befiti yalutini mets’ahifiti yemiyaregagit’i sihoni mets’ihafuni (k’uri’anini) banite layi kefafilo be’iwineti awerede፡፡ tewiratinina inijilinimi awiridwali፡፡

[4] (kek’uri’ani) befiti lesewochi meri adirigo (aweredachewi)፡፡ furik’aninimi awerede፡፡ ineziya be’alahi te‘amiratochi yekadu le’inerisu biritu k’it’ati alachewi፡፡ alahimi ashenafi yemebek’eli balebeti newi፡፡

[5] alahi bemidirimi besemayimi minimi negeri berisu layi ayisewerimi፡፡

[6] irisu ya bemahits’enochi wisit’i inidemisha adirigo yemik’erits’achihu newi፡፡ ke’irisu besitek’eri lela amilaki yelemi፡፡ ashenafiwi t’ibebenyawi newi፡፡

[7] irisu ya be’anite layi mets’ihafuni yawerede newi፡፡ ke’irisu (kemets’ihafu) gilits’i yehonu anik’ets’ochi alilu፡፡ inesu yemets’ihafu meseretochi nachewi፡፡ lelochimi temesasayochi alilu፡፡ ineziyama belibochachewi wisit’i t’imeti yalebachewi sewochi masasatini lemefelegina tichituni lemefelegi kerisu yetemesaselewini yiketatelalu፡፡ (tikikilenya) tichitunimi alahi bicha iniji lela ayawik’ewimi፡፡ be‘iwik’etimi yet’elek’uti «berisu aminenali፤ hulumi kegetachini zenidi newi» yilalu፡፡ ye’a’imiro balebetochimi iniji (lelawi) ayigesets’imi፡፡

[8] (inesumi yilalu)፡- «getachini hoyi! k’inuni menigedi kemeraheni behwala libochachinini atazemibilibini፡፡ ke’anite zenidi yehoneni chirotami lenya sit’eni፡፡ anite bet’ami legasi nehina፡፡»

[9] «getachini hoyi! anite berisu (lememit’atu) t’irit’iri yelelebeti behone k’eni sewini hulu sebisabi nehi፡፡ minigizemi alahi k’et’erowini ayaferisimina፡፡»

[10] ineziya yekaduti sewochi genizebochachewina lijochachewi ke’alahi (k’it’ati) minimi ayasit’iluwachewimi፡፡ ineziyami inerisu ye’isati magedowochi nachewi፡፡

[11] (limadachewi hulu) inideferi‘oni betesebina inide’ineziya kebefitachewi inideneberuti hizibochi limadi newi፡፡ be’anik’ets’ochachini asitebabelu፡፡ alahimi behat’i’atochachewi yazachewi፡፡ alahimi k’it’atebiritu newi፡፡

[12] le’ineziya lekaduti sewochi belachewi፡- «bek’iribi gize tishenefulachihu፡፡ wede gehanemimi tisebesebalachihu፡፡ minit’afitumi mini tikefa!»

[13] (yebediri k’eni) betegat’emuti huleti ch’ifirochi lenanite be’irigit’i te‘amiri alile፡፡ anidenyawa ch’ifira be’alahi menigedi tigadelalechi፡፡ lelayitumi kehadi nati፡፡ kehadiwochu (amanyochuni) be‘ayini asiteyayeti it’ifachewini honewi yayuwachewali፡፡ alahimi beridatawi yemishawini sewi yaberetali፡፡ bezihi wisit’i lemasitewali balebetochi be’irigit’i megesech’a alebeti፡፡

[14] kesetochi፣ kewenidochi lijochimi፣ kewerik’ina kebiri፣ ketekamechu genizebochimi፣ ketesemaru feresochimi፣ kegimeli kekebitina kefiyelimi፣ ke’azimerami yehonu filagotochini mewidedi lesewochi tesheleme፡፡ yihi hulu yek’iribitu hiyiweti met’ek’emiya newi፡፡ alahimi irisu zenidi melikami memelesha (geneti) ale፡፡

[15] «kezihi hulu negeri yemibelit’ini linigerachihuni» belachewi፡፡ (irisumi) «le’ineziya letet’enek’ek’uti sewochi begetachewi zenidi besirachewi wenizochi yemifesubachewi genetochi bewisit’wa huligize newariwochi sihonu nits’uhi yetederegu misitochimi፣ ke’alahimi yehone wideta alachewi፡፡ alahimi barochuni temelikachi newi፡፡»

[16] (inerisumi) ineziya፡- «getachini hoyi! inya amenini hat’i’atochachininimi le’inya mari፤ ye’isatinimi k’it’ati t’ebik’eni» yemilu nachewi፡፡

[17] tagashochi iwinetenyochimi tazazhochimi legasochina beleliti mech’ereshawochi mihiretini lemanyochi nachewi፡፡

[18] alahi bemasitekakeli yek’ome (asitenabari) sihoni ke’irisu besitek’eri lela amilaki yelele mehonuni mesekere፡፡ mela’ikitochina ye‘iwik’eti balebetochimi (inidezihu mesekeru)፡፡ ke’irisu besitek’eri lela amilaki yelemi፡፡ ashenafiwi t’ibebenyawi newi፡፡

[19] alahi zenidi (yetewedede) hayimanoti isilami bicha newi፡፡ ineziyami mets’ihafuni yeteset’uti sewochi bemekakelachewi lalewi mik’enyineti ‘iwik’etu kemet’alachewi behwala iniji aliteleyayumi፡፡ be’alahimi anik’ets’ochi yemikidi alahi mirimerawi fet’ani newi፡፡

[20] bikerakeruhimi፡- «fiteni le’alahi set’ehu፤ yeteketelunyimi sewochi (inidezihu le’alahi set’u)» belachewi፡፡ le’ineziyami mets’ihafini leteset’uti sewochina lemehayimochu፡- «selemachihuni» belachewi፡፡ biselimumi be’irigit’i temeru፡፡ imibi bilumi be’anite layi yalebihi madiresi bicha newi፡፡ alahimi barochuni temelikachi newi፡፡

[21] ineziya be’alahi anik’ets’ochi yemikidu nebiyatinimi yale agibabi yemigedilu kesewochimi wisit’i ineziyani betikikilenyaneti yemiyazutini yemigedilu be’asamami k’it’ati abisirachewi፡፡

[22] ineziya bek’iribituna bemech’ereshayitu ‘alemi sirawochachewi yetebelashu nachewi፡፡ le’inerisumi minimi redatochi yelwachewimi፡፡

[23] wede ineziya kemets’ihafu (timihiriti) ‘idilini wede teset’uti sewochi alayehimini wede alahi mets’ihafi bemekakelachewi yiferidi zenidi yit’eralu፡፡ keziyami ke’inesu gemisochu inerisu (iwinetuni) yetewu honewi yisheshalu፡፡

[24] yihe inerisu «isati yetek’ot’eru k’enochini iniji atinekanimi» bemaletachewi newi፡፡ behayimanotachewimi yik’et’at’ifuti yeneberuti negeri atalelachewi፡፡

[25] berisu (memit’ati) t’irit’iri yelelebeti behonewi k’eni besebesebinachewina nefisi hulu yeserachiwini sira betemolachi gize inideti yihonalu inerisumi ayibedelumi፡፡

[26] (muhamedi hoyi!) beli፡- «yenigisina balebeti yehoniki alahi hoyi! lemitishawi sewi nigisinani tiset’alehi፡፡ kemitishawimi sewi nigisinani tigefifalehi፡፡ yemitishawinimi sewi talik’alehi፡፡ yemitishawinimi sewi tawaridalehi፡፡ melikami negeri hulu be’ijihi (bechilotahi) newi፤ anite benegeru hulu layi chayi nehina፡፡»

[27] lelituni bek’eni wisit’i tasigebalehi፡፡ k’enunimi belelitu wisit’i tasigebalehi፡፡ hiyawinimi kemuti wisit’i tawet’alehi፡፡ mutinimi kehiyawi wisit’i tawet’alehi፡፡ lemitishawimi sewi yalegimiti tiset’alehi፡፡

[28] mi’iminani kehadiwochini kemi’iminani lela redatochi adirigewi ayiyazu፡፡ yiheninimi yemisera sewi ke’alahi (hayimanoti) beminimi wisit’i ayidelemi፡፡ ke’inerisu met’it’ebek’ini bitit’ebek’u iniji፡፡ alahimi nefisuni (k’ut’awini) yasit’enek’ik’achihwali፡፡ memeleshami wede alahi bicha newi፡፡

[29] «bederetochachihu wisit’i yalewini negeri bitidebik’u weyimi bitigelits’uti alahi yawik’ewali፡፡ besemayati yalewinina bemidirimi yalewini hulu yawik’ali፡፡ alahimi benegeru hulu layi chayi newi» (beli)፡፡

[30] nefisi hulu kemelikami negeri yeserachiwini yek’erebe hono yemitagenyibetini k’eni (asitawisi)፡፡ kemet’ifomi yeserachiwi berisiwana berisu (behat’i’atiwa) mekakeli bet’ami yesefa rik’eti binori timenyalechi፡፡ alahi nefisuni yasit’enek’ik’achihwali፡፡ alahimi lebarochu ruhiruhi newi፡፡

[31] belachewi፡- «alahini yemitiwedu inidehonachihu teketelunyi፤ alahi yiwedachihwalina፡፡ hat’i’atochachihunimi lenanite yimiralina፡፡ alahimi mehari azanyi newi፡፡»

[32] «alahinina melikitenyawini tazezu፡፡ bitisheshumi alahi kehadiwochini ayiwedimi» belachewi፡፡

[33] alahi ademini፣ nuhinimi፣ ye’ibirahiminimi betesebi፣ ye‘imiraninimi betesebi be‘alemati layi meret’e፡፡

[34] kefiliwa kekefilu yehonechi ziriya adirigo (meret’ati)፡፡ alahimi semi ‘awak’i newi፡፡

[35] ye‘imirani balebeti (hana) «getaye hoyi! ine behode wisit’i yalewini (ts’inisi kesira) nets’a yetederege sihoni le’anite tesaliku፡፡ ke’inemi tek’ebeli anite semiwi ‘awak’iwi nehina» balechi gize (asitawisi)፡፡

[36] beweledechatimi gize፡- «getaye hoyi! ine seti hona weledihwati፡፡» alahimi yeweledechiwini ‘awak’i newi፡፡ «wenidimi inide seti ayidelemi፡፡ inemi meriyemi biye simi awet’ahulati፡፡ inemi isiwanimi ziriyawanimi keteregemewi seyit’ani be’anite it’ebik’achewalehu» alechi፡፡

[37] getawami bedehina ak’ebabeli tek’ebelati፡፡ bemelikami asitedadegimi afafati፡፡ zekeriyami asadegati፤ zekeriya beriswa layi bemihurabwa begeba k’ut’iri irisiwa zenidi sisayini agenye፡፡ «meriyemi hoyi! yihi le’anichi keyeti newi» alati፡፡ «irisu ke’alahi zenidi newi፡፡ alahi lemishawi sewi sisayuni yale dikami yiset’ali» alechiwi፡፡

[38] iziya zenidi zekeriya getawini lemene፡፡ «getaye hoyi! ke’anite zenidi melikami zerini lene sit’enyi anite ts’elotini seminehina» ale፡፡

[39] irisumi bets’eloti madireshawi kifili k’omo sits’eliyi mela’ikiti t’erachiwi፡፡ «alahi beyehiya ke’alahi behone k’ali yemiyaregagit’i getami dinigilimi kedegagochu nebiyimi sihoni yabesirihali» bemaleti (mela’ikiti t’erachiwi)፡፡

[40] «getaye hoyi! ine irijina be’irigit’i yederesebinyi sihoni balitebetemi mehani sitihoni le’ine inideti liji yinorenyali ale፡፡ (meli’akumi) inidezihu alahi yemishawini negeri yiserali» alewi፡፡

[41] «getaye hoyi! le’ine milikitini adirigilinyi» ale፡፡ «milikitihi sositi k’eni bet’ik’isha bihoni iniji sewochini alemanagerihi newi፡፡ getahinimi bebizu awisa፡፡ bematana bet’watimi awedisewi» alewi፡፡

[42] mela’ikitimi yalutini (asitawisi)፡፡ «meriyemi hoyi! alahi be’irigit’i meret’eshe፡፡ anets’ashimi፡፡ be‘alemati setochimi layi meret’eshi፡፡»

[43] «meriyemi hoyi! legetashi tazezhi፡፡ sigejimi፡፡ ke’agonibashochumi gari agonibishi፡፡»

[44] yihe wede anite yeminaweridewi yehone keruk’i werewochi newi፡፡ meriyeminimi mani inidemiyasadigi biri’ochachewini (le‘it’a) bet’alu gize inesu zenidi alineberikimi፡፡ bemikerakerumi gize inesu zenidi alineberikimi፡፡

[45] mela’ikiti yalutini (asitawisi)፡- «meriyemi hoyi! alahi kerisu behonewi k’ali simu alimesihi ‘isa yemeriyemi liji bezihi ‘alemina bemech’ereshawimi ‘alemi yetekebere kebalemwalochimi behone (liji) yabesirishali፡፡»

[46] «behits’aninetuna bekefenisanetu sewochuni yanegagirali፡፡ kemelikamochumi newi» (alati)፡፡

[47] ፡-getaye hoyi! sewi yalinekanyi sihoni lene inideti liji yinorenyali alechi፡፡ negeru inidalishiwi newi፡፡ alahi yemishawini yifet’irali፡፡ anidachini besha gize lerisu huni yilewali፤ wediwinumi yihonali alati፡፡

[48] ts’ihifetinina t’ibebinimi tewiratinina inijilinimi yasitemirewali፡፡

[49] wede isira’elimi lijochi melikitenya yaderigewali፡፡ (yilalimi)፡- «ine kegetaye zenidi bete‘amiri wede inanite met’ahu፡፡ ine lenanite kech’ik’a inide wefi k’irits’i ifet’iralehu፡፡ berisumi itenefisibetalehu፡፡ be’alahimi fek’adi wefi yihonali፡፡ be’alahimi fek’adi ‘iwiri hono yeteweledeni፣ lemits’enyanimi adinalehu፡፡ mutaninimi asinesalehu፡፡ yemitibelutinina bebetachihu yemitadelibutinimi hulu inegirachihwalehu፡፡ yemitaminu inidehonachihu le’inanite bezihi wisit’i be’irigit’i te‘amiri alebeti፡፡»

[50] «ketewiratimi ke’ine befiti yalewini yaregaget’ihu sihoni yeziyanimi be’inanite layi irimi yetederegewini kefili le’inanite ifek’idi zenidi (met’ahwachihu) kegetachihumi behone tamiri met’ahuwachihu፡፡ alahinimi firu፤ tazezunyimi፡፡»

[51] «alahi getayena getachihu newi፤ silezihi tegezuti፤ yihi k’et’itenya menigedi newi» (alachewi)፡፡

[52] ‘isa kenerisu kihideti betesemawimi gize፡- «wede alahi (tech’emirewi) redatoche inemani nachewi» ale፤ hawariyati፡- «inya ye’alahi redatochi neni፤ be’alahi aminenali፤ inyami tikikilenya tazazhochi mehonachinini mesikiri» alu፡፡

[53] «getachini hoyi! baweredihewi amenini፤ melikitenyawinimi teketelini፤ kemesikariwochimi gari mezigibeni» (alu)፡፡

[54] (ayihudochimi) ademu alahimi adimachewini melesebachewi፡፡ alahimi ke’adimenyochi hulu belach’i newi፡፡

[55] alahimi bale gize (asitawisi)፡፡ ‘isa hoyi! ine wesajihi wede inemi anishihi nenyi፡፡ keneziyami kekaduti sewochi at’irihi nenyi ineziyanimi yeteketeluhini isike tinisa’e k’eni diresi keneziya kekaduti belayi adiragi nenyi፡፡ keziyami memeleshachihu wede’ine newi፡፡ berisu tileyayubetimi beneberachihuti negeri bemekakelachihu iferidalehu፡፡

[56] «ineziyama yekadutini sewochi bek’iribitu ‘alemina bemech’ereshayitu ‘alemi birituni k’it’ati ik’et’achewalehu፡፡ le’inerisumi minimi redatochi yelwachewimi፡፡»

[57] ineziyami yamenutima melikami sirawochinimi yeseruti minidawochachewini yimolalachewali፡፡ alahimi bedayochini ayiwedimi፡፡

[58] yihi kete‘amiratochina t’ibebini keyazewi tegisats’i sihoni be’anite layi inanebewaleni፡፡

[59] alahi zenidi ye‘isa misale inide adami bit’e newi፡፡ ke‘aferi fet’erewi፡፡ keziyami lerisu (sewi) «huni» alewi፤ honemi፡፡

[60] yihi kegetahi zenidi yehone iwineti newi፡፡ ketet’erat’ariwochumi atihuni፡፡

[61] ‘iwik’etumi kemet’alihi behwala berisu (be‘isa) yetekerakeruhini sewochi «nu፤ lijochachininina lijochachihuni፣ setochachininina setochachihunimi፣ nefisochachininina nefisochachihunimi init’ira፡፡ keziyami at’ibik’eni alahini inilemini፤ ye’alahinimi k’ut’a bewishetamochu layi inadirigi» belachewi፡፡

[62] yihi irisu be’irigit’i iwinetenya tariki newi፡፡ amilakimi ke’alahi besitek’eri minimi yelemi፡፡ alahimi irisu be’irigit’i ashenafiwi t’ibebenyawi newi፡፡

[63] (kemameni) inibi bilumi alahi at’ifiwochuni be’irigit’i ‘awak’i newi፡፡

[64] yemets’ihafu balebetochi hoyi! be’inyana be’inanite mekakeli tikikili wede honechi k’ali nu፡፡ (iriswami) alahini iniji lelani lanigeza፣ berisumi mininimi lanagara፣ kefilachinimi kefiluni ke’alahi lela amalikiti adirigo layiyizi newi፤ belachewi፡፡ imibi bilumi፡- inya musilimochi mehonachinini mesikiru belwachewi፡፡

[65] inanite yemets’ihafu sewochi hoyi! be’ibirahimi lemini tikerakeralachihu tewiratina inijilimi kerisu behwala iniji aliteweredumi፡፡ libi ataderigumini belachewi፡፡

[66] nik’u! inanite ineziya le’inanite berisu ‘iwik’eti balachihu negeri yetekerakerachihu nachihu፡፡ tadiya le’inanite berisu ‘iwik’eti belelachihu negeri lemini tikerakeralachihu alahimi yawik’ali፡፡ inanite gini atawik’umi፡፡

[67] ibirahimi yihudawimi kirisitiyanimi alineberemi፡፡ gini wede k’et’itenyawi hayimanoti yetezenebele musilimi nebere፡፡ ke’agariwochimi alineberemi፡፡

[68] kesewi hulu be’ibirahimi tegebiwochu ineziya yeteketelutina yihi nebiyi ineziyami yamenuti nachewi፡፡ alahimi yemi’iminani redati newi፡፡

[69] kemets’ihafu balebetochi yehonu ch’ifirochi nefisochachewini iniji yemayasasitu sihonu liyasasituwachihu temenyu gini ayawik’umi፡፡

[70] yemets’ihafu balebetochi hoyi! inanite yemitawik’u sitihonu be’alahi anik’ets’ochi lemini tikidalachihu

[71] «yemets’ihafu sewochi hoyi! iwinetuni bewisheti lemini tik’elak’ilalachihu iwinetunimi inanite yemitawik’u sitihonu lemini tidebik’alachihu»

[72] kemets’ihafu balebetochi yehonu ch’ifirochimi alu፡- «beneziya be’amenuti layi beteweredewi (k’uri’ani) bek’enu mejemeriya layi imenubeti፡፡ bemech’ereshawimi kaduti፡፡ inerisu limelesu yikejelalina፡፡»

[73] inanite yeteset’achihutini bit’e anidimi sewi meset’etuni weyimi igetachihu zenidi yemikerakeruwachihu mehonini hayimanotachihuni leteketele sewi bihoni iniji atimenu (atigilets’u alu)፡፡ «memiriyawi ye’alahi memiriya bicha newi» belachewi፡፡ «chirota be’alahi iji newi፡፡ lemishawi yiset’ewali፡፡ alahimi chirotawi sefi ‘awak’i newi» belachewi፡፡

[74] bechirotawi (benebiyineti) yemishawini yimerit’ali፡፡ alahimi yetalak’i chirota balebeti newi፡፡

[75] kemets’ihafu sewochimi bebizu genizebi bitaminewi wedanite yemimelisi sewi alile፡፡ ke’inesumi be’anidi dinari inikwa bitaminewi፤ huli gize berisu layi yemitit’ebabek’i kalihoniki besitek’eri yemayimelisi sewi alile፡፡ «yihi bemehayiminani (beminaderigewi) be’inya layi minimi menigedi yelebinimi» silemilu newi፡፡ inerisu iyawek’umi be’alahi layi wishetini yinageralu፡፡

[76] ayidelemi (alebachewi iniji)፡፡ bek’ali kidanu yemolana yetet’enek’ek’e sewi alahi t’inik’uk’ochini yiwedali፡፡

[77] inezihi be’alahi k’ali kidanina bemehalawochachewi t’ik’itini waga yemilewit’u ineziya bemech’ereshayitu ‘alemi minimi ‘idili yelachewimi፡፡ betinisa’e k’enimi alahi ayanegagirachewimi፡፡ wede inerisumi ayimeleketimi ayanets’achewimimi፡፡ lenesumi asamami k’it’ati alachewi፡፡

[78] ke’inesumi irisu kemets’ihafu yayidele sihoni kemets’ihafu mehonuni iniditasibu bemets’ihafu milasochachewini yemiyat’amimu kifilochi alu፡፡ irisu ke’alahi zenidi yalihone sihoni «irisu ke’alahi zenidi newimi» yilalu፡፡ inerisu yemiyawik’u sihonumi be’alahi layi wishetini yinageralu፡፡

[79] lemanimi sewi alahi mets’ihafinina t’ibebini nebiyinetinimi liset’ewina keziyami lesewochi «ke’alahi lela le’ine barochi honu» lili ayigebawimi፡፡ «gini mets’ihafini yemitasitemiru beneberachihutina yemitat’enumi beneberachihuti be‘iwik’etachihu seriwochi hunu» (yilachewali)፡፡

[80] mela’ikitinina nebiyatinimi amalikitochi adirigachihu iniditiyizu liyazachihu (ayigebawimi)፡፡ inanite musilimochi kehonachihu behwala bekihideti yazachihwalini

[81] alahi yenebiyatini k’ali kidani kemets’ihafina ket’ibebi set’ichachihu keziyami «ke’inanite gari lalewi (mets’ihafi) yemiyaregagit’i melikitenya bimet’alachihu berisu be’irigit’i inidemitaminubeti be’irigit’imi iniditireduti sili beyaze gize (asitawisi)፡፡ aregaget’achihuni bezihimi layi kidaneni yazachihumini» alachewi፡፡ «aregaget’ini» alu፡፡ «inigidiyasi mesikiru፤ inemi ke’inanite gari kemesikariwochu nenyi» alachewi፡፡

[82] kezihimi behwala yesheshu sewochi ineziya inesu amets’enyochu nachewi፡፡

[83] besemayatina bemidiri yalu hulu፤ bewidimi begidimi lerisu yetazezu wederisumi yemimelesu sihonu (kehadiwochi) ke’alahi hayimanoti lelani yifeligaluni

[84] «be’alahi amenini፡፡ be’inya layi beteweredewimi (bek’uri’ani)፣ be’ibirahimina be’isima‘ilimi፣ be’isihak’imi፣ beya‘ik’obimi፣ benegedochimi layi beteweredewi፤ lemusana le‘isami lenebiyatimi hulu kegetachewi beteset’ewi (amenini)፡፡ ke’inerisu mekakeli anidinimi anileyimi፡፡ inya le’irisu tazazhochi neni» beli፡፡

[85] ke’isilami lela hayimanotini yemifeligi sewi fets’imo kerisu tek’ebayi yelewimi፡፡ irisumi bemech’ereshayitu ‘alemi kekesariwochu newi፡፡

[86] ke’iminetachewina melikitenyawimi iwineti mehonuni kemesekeru yetebiraru anik’ets’ochimi kemet’ulachewi behwala yekaduni hizibochi alahi inideti yak’enali! alahi bedayochinimi hizibochi ayak’enami፡፡

[87] ineziya k’it’atachewi ye’alahina yemela’ikiti yesewochimi hulu rigimani be’inesu layi mehoni newi፡፡

[88] bewisit’wa zewitariwochi sihonu k’it’atumi kenesu layi ayik’alelilachewimi፡፡ inesumi k’eni ayisiset’umi፡፡

[89] ineziya kezihi behwala nisiha yegebuna (sirachewini) yasameru sik’eru፡፡ (inezihinisi yimirachewali)፤ alahi mehari azanyi newina፡፡

[90] ineziya ke’iminetachewi behwala yekadu keziyami kihidetini yech’emeru ts’ets’etachewi fets’imo tek’ebayi yelatimi፡፡ ineziyami yetesasatu inerisu nachewi፡፡

[91] ineziya yekaduna inerisumi bekihidetachewi layi inidalu yemotu ke’inesu ke’anidachewi bemidiri mulu yehone werik’i (binorewina) berisu bibezhibetimi inikwa fets’imo tek’ebayini ayagenyimi፡፡ ineziya le’inerisu yemiyasek’ayi k’it’ati alachewi፡፡ lenerisumi minimi redatochi yelwachewimi፡፡

[92] yemitiwedutini isikemitilegisu diresi begoni sira (wagawini) atagenyumi፡፡ keminimi negeri bitilegisu alahi yawik’ewali፡፡

[93] tewirati kemewerediwa befiti isira’eli berasu layi irimi kaderegewi negeri besitek’eri migibi hulu le’isira’eli lijochi yetefek’ede neberi፡፡ iwinetenyochimi inidehonachihu tewiratini amit’u anibibuwatimi belachewi፡፡

[94] kezihimi behwala be’alahi layi wishetini yek’et’at’efu sewochi ineziya inerisu bedelenyochi nachewi፡፡

[95] «alahi iwinetini tenagere፡፡ ye’ibirahiminimi menigedi wede iwineti yazenebele sihoni teketelu፡፡ ke’agariwochumi alineberemi» belachewi፡፡

[96] lesewochi (mets’eleya) mejemeriya yetenorewi beti birukina le‘alemati hulu memeriya sihoni ya bebekahi (bemeka) yalewi newi፡፡

[97] bewisit’u gilits’i yehonu te‘amiratochi ye’ibirahimimi mek’omiya alile፡፡ wede wisit’u yegeba sewi ts’et’itenya yihonali፡፡ le’alahimi besewochi layi wederisu mehedini bechale hulu layi betuni megobinyeti gideta alebachewi፡፡ yekademi sewi alahi ke‘alemati hulu yetebik’ak’a newi፡፡

[98] «yemets’ihafu balebetochi hoyi! alahi bemitiseruti hulu layi ‘awak’i sihoni be’alahi te‘amirati lemini tikidalachihu» belachewi፡፡

[99] «yemets’ihafu sewochi hoyi! inanite mesikariwochi honachihu ke’alahi menigedi met’imemwani yemitifeligwati sitihonu yameneni sewi lemini tikelekilalachihu alahimi kemitiseruti negeri hulu zenigi ayidelemi» belachewi፡፡

[100] inanite yamenachihu hoyi! keneziya mets’ihafuni keteset’uti sewochi kefiluni bititazezu ke’iminetachihu behwala kehadiwochi adirigewi yimelisuwachihwali፡፡

[101] ye’alahimi anik’ets’ochi be’inanite layi yeminebebu sihonu melikitenyawimi bewisit’achihu yale sihoni inanite inideti tikidalachihu be’alahimi yemit’ebek’i sewi wede k’et’itenyawi menigedi be’irigit’i temera፡፡

[102] inanite yamenachihu hoyi! alahini tegebiwini met’enik’ek’i tet’enik’ek’uti፡፡ inanitemi musilimochi honachihu iniji atimutu፡፡

[103] ye’alahinimi (yemameni) gemedi hulachihumi yazu፡፡ atileyayumi፡፡ t’ebenyochimi beneberachihu gize be’inanite layi (yewalewini) ye’alahini ts’ega asitawisu፡፡ belibochachihumi mekakeli asimama፡፡ bets’egawimi wenidimamachochi honachihu፡፡ be’isati gudigwadi afafimi layi neberachihu፡፡ ke’irisiwami adanachihu፡፡ inidezihu timeru zenidi alahi le’inanite anik’ets’ochuni yabirarali፡፡

[104] kenanitemi wede bego negeri yemit’eru bemelikami sirami yemiyazu kekifu negerimi yemikelekilu hizibochi yinuru፡፡ ineziyami inesu yemidinu nachewi፡፡

[105] inideneziyami gilits’i te‘amirati kemet’alachewi behwala inideteleyayutina inide tech’ek’ach’ek’uti atihunu፡፡ ineziyami le’inerisu talak’i k’it’ati alachewi፡፡

[106] fitochi yemiyaberubetini fitochimi yemit’ek’urubetini k’eni (asitawisi)፡፡ ineziya fitochachewi yet’ek’orutima «ke’iminetachihu behwala kadachihuni tikiduti beneberachihuti negeri k’it’atuni k’imesu» (yibalalu)፡፡

[107] ineziyami fitochachewi yaberutima be’alahi chirota (geneti) wisit’i nachewi፡፡ inerisu bewisit’i zewitariwochi nachewi፡፡

[108] yihichi be’anite layi be’iwineti yeminanebati sitihoni ye’alahi te‘amirati nati፡፡ alahimi le‘alemati bedelini yemisha ayidelemi፡፡

[109] besemayati yalewina bemidiri yalewimi hulu ye’alahi newi፡፡ negerochimi hulu wede alahi bicha yimelesalu፡፡

[110] lesewochi ketegelets’echi hizibi hulu belach’i honachihu bets’idik’i negeri tazalachihu፤ kemet’ifomi negeri tazalachihu፤ be’alahimi (anidineti) taminalachihu፡፡ yemets’ihafumi sewochi bamenu noro lenerisu yeteshale behone neberi፡፡ kenerisu amanyochi alu፡፡ abizanyochachewi gini amets’enyochi nachewi፡፡

[111] masikefatini iniji fets’imo ayigoduwachihumi፡፡ biwaguwachihumi jeribawochini yazurulachihwali (yisheshalu)፡፡ keziyami ayiredumi፡፡

[112] yetimi betegenyubeti sifira ke’alahi behone k’ali kidani kesewochimi behone k’ali kidani (yetet’ebek’u) kalihonu besitek’eri benerisu layi wirideti temetachibachewi፡፡ ke’alahimi behone k’ut’a temelesu፡፡ be’inerisumi layi dihineti temetachibachewi፡፡ yihe inerisu be’alahi te‘amirati yikidu sile neberuna nebiyatinimi yale higi yigedilu sileneberu newi፡፡ yihi bemamets’achewina wesenini yitelalefu sileneberu newi፡፡

[113] (yemets’ihafu sewochi hulu) ikuli ayidelumi፡፡ kemets’ihafu sewochi k’et’i yalu beleliti se‘atochi inerisu yemisegidu honewi ye’alahini anik’ets’ochi yemiyanebu hizibochi alu፡፡

[114] be’alahina bemech’ereshawi k’eni yaminalu፡፡ bets’idik’i negerimi yazalu፡፡ kemet’ifo negerimi yikelekilalu፡፡ bebego sirawochimi yit’adefalu፡፡ ineziyami kemelikamochu nachewi፡፡

[115] kebego sira maninyawinimi biseru ayikadutimi፡፡ alahimi t’inik’uk’ochuni ‘awak’i newi፡፡

[116] ineziya yekaduti sewochi genizebochachewina lijochachewi ke’alahi (k’it’ati) inerisuni mininimi ayadinuwachewimi፡፡ ineziyami ye’isati gwadochi nachewi፡፡ inerisu be’irisiwa wisit’i zewitariwochi nachewi፡፡

[117] yeziya bezihichi bek’iribitu hiyiweti yemilegisuti negeri misale bewisit’wa wirich’i yalebati nefasi nefisochachewini yebedeluni hizibochi azimera inidenekachina inidat’efachiwi bit’e newi፡፡ alahimi alibedelachewimi gini nefisochachewini yibedilalu፡፡

[118] inanite yamenachihu hoyi! ke’inanite lela misit’irenyani atiyazu፡፡ mabelashetini ayigetulachihumi፡፡ gudatachihuni yiwedalu፡፡ t’ilachayitu ke’afochachewi be’irigit’i tegelets’echi፡፡ libochachewimi yemidebik’uti yibelit’i tilik’i newi፡፡ libi yemitaderigu inidehonachihu le’inanite mabirariyawochini be’irigit’i gelets’ini፡፡

[119] ineho inanite ineziya yemitiweduwachewi nachihu፡፡ (inesu) gini ayiweduwachihumi፡፡ bemets’ihafumi behulumi taminalachihu፡፡ bagenyuwachihumi gize «aminenali» yilalu፡፡ bagelelumi gize kek’uch’itachewi yetenesa be’inanite layi ‘ats’ik’ochachewini yinekisalu፡፡ «bek’uch’itachihu mutu፤ alahi libochi yek’wat’erutini ‘awak’i newina» belachewi፡፡

[120] degi negeri bitinekachihu tasikefachewalechi፡፡ met’ifomi negeri bitagenyachihu be’iriswa yidesetalu፡፡ bititagesuna bitit’enek’ek’umi tenikolachewi minimi ayigodachihumi፡፡ alahi bemiseruti hulu (be‘iwik’etu) kebabi newina፡፡

[121] lemi’iminochumi lewigiya sirawochini yemitazegaji honehi kebetesebihi bemalediki gize (asitawisi)፡፡ alahimi semi ‘awak’i newi፡፡

[122] ke’inanite huleti ch’ifirochi alahi redatachewi sihoni lemefirati basebu gize (asitawisi)፡፡ be’alahimi layi bicha mi’iminanochi yimeku፡፡

[123] bebedirimi inanite t’ik’itochi honachihu sale alahi be’irigit’i redachihu፡፡ alahinimi tameseginu zenidi firuti፡፡

[124] lemi’iminani «getachihu besositi shihi mela’ikiti yeteweredu sihonu biredachihu ayibek’achihumini» bemitili gize (asitawisi)፡፡

[125] «awoni bititagesuna bitit’enek’ek’u kezihimi fit’inetachewi (t’elatochachihu) bimet’ubachihu getachihu milikiti balachewi amisiti shihi mela’ikiti yiredachihwali፡፡»

[126] alahimi (iridatawini) le’inanite bisiratina libochachihu be’irisu inidireku iniji aladeregewimi፡፡ dilimi menisati ashenafi t’ibebenya kehonewi alahi zenidi iniji kelela ayidelemi፡፡

[127] (dilini yagonats’efachihu) ke’ineziya kekaduti kefilini lik’orit’i (liyat’efa) weyimi liyawaridachewina yaferu honewi inidimelesu newi፡፡

[128] (alahi) be’inerisu layi yik’irita isikiyaderigi weyimi inerisu bedayochi nachewina isikik’et’achewi diresi lanite kenegeru minimi yelehimi፡፡

[129] besemayati yalewi bemidirimi yalewi hulu ye’alahi newi፡፡ lemishawi sewi yimirali፤ yemishawinimi sewi yik’et’ali፡፡ alahimi mehari azanyi newi፡፡

[130] inanite yamenachihu hoyi! arat’ani yetenebaberu it’ifochi sihonu atibilu፡፡ tidinumi zenidi alahini firu፡፡

[131] yachinimi lekehadiwochi yetedegesechiwini isati tet’enik’ek’u፡፡

[132] yitazenilachihumi zenidi alahinina melikitenyawini tazezu፡፡

[133] kegetachihu wede honechimi mihiretina sifatiwa inide semayatina midiri wede honechi geneti alahini lemiferu yetezegajechi sitihoni techakolu፡፡

[134] le’ineziya bedilotimi hone bechigiri lemilegisuti፣ k’uch’itinimi gechiwochi kesewochimi yik’irita adiragiwochi lehonuti (tedegisalechi)፡፡ alahimi bego seriwochini yiwedali፡፡

[135] le’ineziyami met’ifo sirani beseru weyimi nefisochachewini bebedelu gize alahini yemiyasitawisuna lehat’i’atochachewi mihiretini yemileminu lehonuti ke’alahimi lela hat’i’atochini yemimiri anidimi yele፡፡ (besihiteti) beserutimi layi inerisu yemiyawik’u sihonu yemayizewetiru lehonuti (tedegisalechi)፡፡

[136] ineziya minidachewi kegetachewi mihiretina bewisit’achewi zewitariwochi sihonu besirochachewi wenizochi yemifesubachewi genetochimi nachewi፡፡ yeseriwochimi minida (geneti) mininya amarechi!፡፡

[137] ke’inanite befiti dirigitochi be’irigit’i alifewali፡፡ bemidirimi layi hidu፡፡ ye’asitebabayochimi fits’ame inideti inidenebere temeliketu፡፡

[138] yihi lesewochi gelach’i፤ let’inik’uk’ochi merina gesach’i newi፡፡

[139] inanitemi yebelayochi sitihonu mi’imenani inidehonachihu atisinefu፤ atizenumi፡፡

[140] k’usili biyagenyachihu sewochunimi meselu k’usili aginyitwachewali፡፡ yihichinimi k’enati besewochi mekakeli inazewawirataleni፡፡ (iniditigesets’una) alahimi ineziyani yamenutini inidiyawik’i (inidileyi) ke’inanitemi sema‘itatini inidiyizi newi፡፡ alahimi bedayochini ayiwedimi፡፡

[141] alahimi ineziyani yamenutini (kehat’i’ati) liyanets’ana kehadiwochinimi liyat’efa newi፡፡

[142] be’iwinetu alahi kenanite ineziyani yetagelutini sayawik’i (sayileyi) tagashochunimi sayawik’i genetini litigebu asebachihuni

[143] (bet’orineti layi) memotinimi satagenyuti befiti berigit’i yemitimenyuti neberachihu፡፡ inanitemi yemitimeleketu sitihonu berigit’i ayachihuti (tadiya lemini sheshachihu)

[144] muhamedimi kebefitu melikitenyochi be’irigit’i yalefu yehone melikitenya iniji lela ayidelemi፡፡ tadiya bimoti weyimi bigedeli wede hwalachihu tigelebet’alachihuni wedehwalawi yemigelebet’imi sewi alahini minimi ayigodami፡፡ alahimi amesiganyochuni be’irigit’i yimenedali፡፡

[145] lemaninyayitumi nefisi be’alahi firidi bihoni iniji litimoti ayigebatimi፡፡ (gizewimi) tewesino tets’ifwali፡፡ yek’iribitunimi minida yemifeligi sewi ke’irisiwa iniset’ewaleni፡፡ yemech’ereshayitunimi minida yemifeligi sewi ke’irisiwa iniset’ewaleni፤ amesiganyochinimi be’irigit’i inimenedaleni፡፡

[146] kenebiyimi bizu lik’awiniti kerisu gari honewi yetewagu bizu nachewi፡፡ be’alahimi menigedi lemiderisibachewi negeri aliferumi፤ alidekemumimi፡፡ (let’elati) alitewaredumimi፡፡ alahimi ti‘igisitenyochini yiwedali፡፡

[147] nigigirachewimi «getachini hoyi! hat’i’atochachininina benegerachini hulu weseni malefachinini le’inya mari፣ yizotachininimi adeladili፣ bekehadiwochimi hizibochi layi iridani» maletachewi iniji lela alineberemi፡፡

[148] alahimi yek’iribituni minidana yemech’ereshayituni melikami minida set’achewi፡፡ alahimi bego adiragiwochini yiwedali፡፡

[149] inanite yamenachihu hoyi! ineziyani yekadutini sewochi bititazezu wede hwalachihu yimelisuwachihwali፡፡ kesariwochi honachihumi tigelebet’alachihu፡፡

[150] (ayiredwachihumi)፤ yilik’uni alahi bicha redatachihu newi፡፡ irisumi keredatochi hulu belach’i newi፡፡

[151] be’ineziya bekaduti sewochi libochi wisit’i alahi be’irisu asireji yalaweredebetini negeri be’alahi bemagaratachewi mikiniyati firihatini init’ilaleni፡፡ menoriyachewimi isati nati፡፡ yebedayochimi menoriya mini tikefa

[152] alahimi befek’adu bemitich’efech’ifwachewi gize kidanuni be’irigit’i aregaget’elachihu፡፡ yemitiwedutinimi negeri kasayachihu behwala beferachihu beti‘izazumi betech’ek’ach’ek’achihuna bamets’achihu gize (iridatawini kelekelachihu)፡፡ ke’inanite wisit’i k’iribituni ‘alemi yemisha ale፡፡ ke’inanitemi yemech’ereshayituni ‘alemi yemisha alile፡፡ keziyami limokirachihu ke’inerisu azorachihu፡፡ be’irigit’imi ke’inanite yik’irita aderegelachihu፡፡ alahimi bemi’iminani layi yechirota balebeti newi፡፡

[153] melikitenyawi kehwalachihu yemit’erachihu sihoni rik’achihu bemitisheshuna be’anidimi layi yematizoru behonachihu gize (asitawisu)፡፡ bamelet’achihuna bederesebachihumi negeri iniditazinu behasabi layi hasabini menedachihu፡፡ alahimi bemitiseruti hulu wisit’e ‘awak’i newi፡፡

[154] keziyami kech’inik’i behwala ts’et’itani ke’inanite kefilochini yemishefinini inik’ilifi be’inanite layi awerede፡፡ kefilochumi nefisochachewi be’irigit’i asasebwachewi፡፡ iwineti yalihonewini yemehayiminetini met’erat’eri be’alahi yit’erat’eralu፤ «kenegeru le’inya minimi yelenimi» yilalu፡፡ «negeru hulumi le’alahi newi» belachewi፡፡ le’anite yemayigelits’utini benefisochachewi wisit’i yidebik’alu፡፡ «kenegeru le’inya anidachi benebereni noro izihi balitegedelini neberi» yilalu፡፡ «bebetachihu wisit’i behonachihumi noro ineziya be’inerisu layi megedeli yetets’afebachewi wede mewidek’iyachewi bewet’u neberi» belachewi፡፡ alahi (firiduni lifets’imina) bederetochachihumi wisit’i yalewini lifetini belibochachihumi wisit’i yalewini negeri ligelits’i (yihini sera)፡፡ alahimi bederetochi wisit’i yaleni hulu ‘awak’i newi፡፡

[155] ineziya huletu ch’ifirochi betegenanyu k’eni ke’inanite yesheshuti sewochi beziya beseruti kefili mikiniyati yasasatachewi seyit’ani newi፡፡ alahimi kenesu be’irigit’i yik’iri ale፡፡ alahi mehari bek’it’ati yemayichekuli newina፡፡

[156] inanite yamenachihu hoyi! inideneziya inide kadutina sile wenidimochachewi bemidiri layi betegwazu weyimi zemachochi behonu gize «inya zenidi beneberu noro balimotumi balitegedelumi neberi» inidemiluti atihunu፡፡ alahi yihinini belibochachewi wisit’i ts’ets’eti yaderigibachewi zenidi (yihinini alu)፡፡ alahimi hiyawi yaderigali፤ yigedilalimi፡፡ alahimi yemitiserutini hulu temelikachi newi፡፡

[157] be’alahimi menigedi bitigedelu weyimi፤ bitimotu ke’alahi yehonewi mihiretina izineti (inerisu) kemisebesibuti habiti be’irigit’i belach’i newi፡፡

[158] bitimotumi weyimi bitigedelu be’irigit’i wede alahi bicha tisebesebalachihu፡፡

[159] ke’alahimi behonechi chirota lezebikilachewi፡፡ ‘amele met’ifo libe derek’imi behoniki noro kezuriyahi betebetenu neberi፡፡ ke’inerisumi yik’iri beli፡፡ le’inerisumi mihiretini leminilachewi፡፡ benegerumi hulu amakirachewi፡፡ k’urit’i hasabimi baderegihi gize be’alahi layi temeka፡፡ alahi berisu layi temekiwochini yiwedalina፡፡

[160] alahi biredachihu le’inanite ashenafi yelemi፡፡ biyawaridachihumi ya kerisu (mawaredi) behwala yemiredachihu manewi be’alahimi layi bicha mi’iminani yimeku፡፡

[161] lenebiyimi selebani medebek’i ayigebawimi፡፡ selebanimi yemidebik’i sewi betinisa’e k’eni bedebek’ewi negeri (teshekimo) yimet’ali፡፡ keziyami nefisi hulu yesirawani waga timolalechi፡፡ inerisumi ayibedelumi፡፡

[162] ye’alahini wideta yeteketele sewi ke’alahi behone k’ut’a inide temelesena menoriyawi gehanemi inide hone sewi newini memeleshawimi mini yikefa

[163] inerisu alahi zenidi bale derejawochi nachewi፡፡ alahimi yemiserutini negeri temelikachi newi፡፡

[164] alahi bemi’iminani layi kegosachewi yehoneni፤ be’inerisu layi anik’ets’ochuni yemiyanebi፣ yemit’erachewimi፣ mets’ihafinina t’ibebini yemiyasitemirachewimi yehoneni meli’ikitenya bewisit’achewi belake gize፤ be’irigit’i legeselachewi፡፡ inerisumi keziya befiti begilits’i sihiteti wisit’i neberu፡፡

[165] huleti bit’ewochiwani be’irigit’i yagenyachihu yehonechi mekera (met’ek’ati) bagenyechachihu gize «yihi keyeti newi» alachihuni «irisu kenefisochachihu zenidi newi፡፡» alahi benegeru hulu layi chayi newina belachewi፡፡

[166] huletu ch’ifirochimi betegat’emu k’eni yederesebachihu be’alahi fek’adi newi፡፡ mi’iminaninimi (lifetinina) ligelits’i newi፡፡

[167] ineziyanimi yenefek’utinina lenerisu «nu፤ be’alahi menigedi tegadelu፤ weyimi tekelakelu፤» yetebalutini ligelits’i newi፡፡ «mewagati (menoruni) binawik’i noro beteketelinachihu neberi» alu፡፡ inerisu yani gize ke’imineti yilik’i wede kihideti yek’erebu nachewi፡፡ belibochachewi yelelewini be’afochachewi yinageralu፡፡ alahimi yemidebik’utini ‘awak’i newi፡፡

[168] ineziya (ketigili) yek’eru sihonu lewenidimochachewi፡- «betazezuni noro balitegedelu neberi» yalu nachewi፡፡ «iwinetenyochi inidehonachihu kenefisochachihu layi motini gefitiru» belachewi፡፡

[169] ineziyani be’alahi menigedi yetegedelutini mutani adirigehi atigemitachewi፡፡ be’irigit’i inerisu igetachewi zenidi hiyawani nachewi፤ yimegebalu፡፡

[170] alahi kechirotawi beset’achewi negeri tedesachochi sihonu (yimegebalu)፡፡ beneziyami kehwalachewi gena be’inerisu baliteketeluti be’inerisu layi firihati balemenoruna inerisumi yemayazinu bemehonachewi yidesetalu፡፡

[171] ke’alahi behone ts’egana ligisina alahimi yemi’iminanini minida yemayat’efu bemehonu yidesetalu፡፡

[172] ineziya mek’useli kagenyachewi behwala le’alahina lemelikitenyawi yetazezuti ke’inesu leneziya bego leserutina letet’enek’ek’uti talak’i minida alachewi፡፡

[173] ineziya sewochu le’inerisu፡- «sewochi le’inanite (t’orini) akemachitewalina firuwachewi» yiluwachewina (yihimi) iminetini yech’emerelachewi «bek’iyachinimi alahi newi mini yamirimi met’egiya!» yalu nachewi፡፡

[174] ke’alahimi behone ts’egana chirota kifu negeri yalinekachewi honewi temelesu፡፡ ye’alahinimi wideta teketelu፤ alahimi yetalak’i chirota balebeti newi፡፡

[175] inidihi yemilachihu seyit’ani bicha newi፡፡ wedajochuni yasiferarachihwali፡፡ atifiruwachewimi፡፡ mi’iminanimi inidehonachihu firunyi፡፡

[176] ineziyami bekihideti yemichakoluti ayasazinuhi፡፡ kenerisu fets’imo alahini beminimi ayigodumina፡፡ alahi bemech’ereshayitu ‘alemi le’inesu ‘idilini layaderigi yishali፡፡ le’inerisumi talak’i k’it’ati alachewi፡፡

[177] ineziya kihidetini be’imineti yelewet’u alahini beminimi negeri fets’imo ayigodutimi፡፡ le’inesumi asamami k’it’ati alachewi፡፡

[178] ineziya yekaduti sewochi inerisuni mazegiyetachinini lenefisochachewi degi negeri newi bilewi ayasibu፡፡ inerisuni yeminazegeyachewi hat’i’atini inidich’emiru bicha newi፡፡ lenesumi awaraji sik’ayi alachewi፡፡

[179] alahi met’ifowini kemelikamu isikemileyi diresi mi’iminanini inanite berisu layi balachihubeti (huneta) layi yemitewi ayidelemi፡፡ alahimi ruk’uni negeri yemiyasawik’achihu ayidelemi፡፡ gini alahi kemelikitenyochu yemishawini yimerit’ali፡፡ be’alahina bemelikitenyochumi imenu፡፡ bitaminuna bitit’enek’ek’umi lenanite talak’i minida alachihu፡፡

[180] ineziyami alahi kechirotawi beset’achewi genizebi yeminefigu irisu le’inesu degi ayimiselachewi፡፡ yilik’unimi፤ irisu lenesu met’ifo newi፡፡ yanini berisu yenefegubetini betinisa’e k’eni (ibabi hono) yit’elek’alu፡፡ yesemayatina yemidirimi wirisi le’alahi bicha newi፡፡ alahimi bemiseruti hulu wisit’i ‘awak’i newi፡፡

[181] ye’ineziyani «alahi diha newi inya gini keberitewochi neni» yalutini sewochi k’ali alahi be’irigit’i sema፡፡ yanini yalutinina nebiyatini yale higi megidelachewini be’irigit’i inits’ifaleni፡፡ «ye’isatinimi sik’ayi k’imesu» inilachewaleni፡፡

[182] ya (sik’ayi) ijochachihu basalefuti sira newi፡፡ alahimi lebarochu bedayi balemehonu newi፡፡

[183] ineziya lemaninyawimi melikitenya «isati yemitibelawi yehoneni k’uribani isikemiyamet’alini diresi lanamini alahi wedenya azwali» yalu nachewi፡፡«melikitenyochi ke’ine befiti bete‘amiratina beziyami balachihuti (k’uribani) be’irigit’i met’itewilachihwali፡፡ iwinetenyochi kehonachihu tadiya lemini gedelachihwachewi» belachewi፡፡

[184] biyasitebabiluhimi ke’anite befiti begilits’i te‘amiratina bets’ihufochi፣ bebiruhi mets’ihafimi yemet’uti melikitenyochi be’irigit’i tesitebabilewali፡፡

[185] nefisi hulu motini k’emashi nati፡፡ minidawochachihunimi yemitimoluti betinisa’e k’eni bicha newi፡፡ ke’isatimi yeterak’ena genetini yetegeba sewi be’irigit’i minyotuni agenye፡፡ k’iribitumi hiyiweti yemetaleya mesariya iniji lela ayidelechimi፡፡

[186] begenizebochachihuna benefisochachihu be’irigit’i tifetenalachihu፡፡ ke’ineziyami ke’inanite befiti mets’ihafini keteset’utina ke’ineziyami ke’agaruti bizuni masek’ayeti tisemalachihu፡፡ bititagesuna bitit’enek’ek’u yihi ket’ibik’i negerochi newi፡፡

[187] alahi yeneziyani mets’ihafuni yeteset’utini k’ali kidani lesewochi be’irigit’i tabirarutalachihu atidebik’utimimi bemaleti yeyazebachewini (asitawisu)፡፡ bejeribawochachewimi hwala t’aluti፡፡ berisumi t’ik’itini waga gezu፡፡ yemigezutimi negeri kefa

[188] ineziyani beseruti negeri yemidesetutinina baliserutimi memesigenini yemiwedutini atasibi፤ kek’it’ati bemedani layi nachewi bilehi atasebachewi፡፡ le’inesu asamami k’it’ati alachewi፡፡

[189] yesemayatina yemidiri nigisina le’alahi bicha newi፡፡ alahimi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[190] semayatinina midirini bemefit’eri lelitina k’eninimi bemetekakati lebale a’imirowochi be’irigit’i milikitochi alu፡፡

[191] (inerisumi) ineziya k’omewi፣ tek’emit’ewimi፣ begonochachewi tegadimewimi alahini yemiyawesu besemayatina bemidiri afet’at’erimi yemiyasitenetinu፡- «getachini hoyi! yiheni bekenitu alifet’erikewimi፤ t’irati yigebahi፤ ke’isatimi k’it’ati t’ebik’eni» yemilu nachewi፡፡

[192] «getachini hoyi! anite isati yemitagebawini sewi be’irigit’i awaredikewi፤ lebedelenyochimi minimi redatochi yeluwachewimi፡፡»

[193] «getachini hoyi! inya begetachihu imenu bemaleti wede imineti yemit’erani t’eri semani፡፡ amenimi፡፡ getachini hoyi! hat’i’atochachininimi lenya mari፡፡ kifu sirawochachininimi kenya abisi፡፡ kenits’uhochumi sewochi gari gideleni፤»

[194] «getachini hoyi! bemelikitenyochihimi layi tesifa k’ali yaderegikilinini sit’eni፡፡ betinisa’e k’enimi atawarideni፡፡ anite k’et’eroni ataferisimina» (yemilu nachewi)፡፡

[195] getachewimi «ine ke’inanite kewenidi weyimi keseti yeserini sira alat’efami፡፡ kefilachihu kekefilu newi፤ bemaleti lenerisu limenachewini tek’ebele፡፡ ineziyami yetesededu ke’agerochachewimi yetebareru bemenigedemi yetet’ek’u yetegadelumi yetegedelumi kifu sirawochachewini ke’inerisu be’irigit’i abisalehu፡፡ besirochachewimi wenizochi yemifesubachewini genetochi be’irigit’i agebachewalehu፡፡ ke’alahi zenidi yehoneni minida (yimenedalu)፡፡ alahimi irisu zenidi melikami minida alile፡፡ »

[196] ye’ineziya yekaduti sewochi be’agerochi menifelasesi ayatalihi፡፡

[197] anesitenya t’ik’imi newi፡፡ keziyami menoriyachewi gehanemi nati፡፡ mini tikefami minit’afi

[198] gini ineziya getachewini yeferu le’inesu kesirochachewi wenizochi yemifesubachewi genetochi bewisit’wa zewitariwochi sihonu ke’alahi zenidi (yeteset’u) mesitenigidowochi alwachewi፡፡ alahimi zenidi yalewi (minida) lebego seriwochi belach’i newi፡፡

[199] kemets’ihafumi balebetochi le’alahi feriwochi be’alahi anik’ets’ochimi t’ik’itini waga yemayilewet’u sihonu be’alahina beziya wede inanite beteweredewi beziyami wede’inerisu beteweredewi yemiyaminu sewochi alilu፡፡ ineziya le’inerisu begetachewi zenidi minidachewi alachewi፡፡ alahi mirimerawi fet’ani newi፡፡

[200] inanite yamenachihu hoyi! tagesu teberatumi፡፡ (bet’ori kela layi) teselefumi፡፡ tidinumi zenidi alahini firu፡፡

አን-ኒሳእ

Surah 4

[1] inanite sewochi hoyi! yanini ke’aniditi nefisi (ke’adami) yefet’erachihuni ke’irisiwami mek’enajowani (hewanini) yefet’erewini ke’inerisumi bizu wenidochinina setochi yebetenewini getachihuni firu፡፡ yaninimi berisu yemitit’eyayek’ubetini alahinina zimidinawochinimi (kemek’uret’i) tet’enik’ek’u፡፡ alahi be’inanite layi tet’ebabak’i newina፡፡

[2] yetimochinimi genizebochachewini sit’u፡፡ met’ifowinimi bemelikamu atilewit’u፡፡ genizebochachewinimi wede genizebochachihu (bemek’elak’eli) atibilu irisu talak’i hat’i’ati newina፡፡

[3] beyetimochimi (magibati) alemasitekakelachihuni bitiferu (zimutinina ketewesenelachihu belayi magibatinimi firu)፡፡ kesetochi le’inanite yetewabelachihuni huleti huleti sositi sositimi arati aratimi agibu፡፡ alemasitekakelinimi bitiferu aniditini bicha weyimi ijochachihu nibireti yaderegutini yazu፡፡ yihi wede alemebedeli bet’ami yek’erebe newi፡፡

[4] setochinimi mehirochachewini bedesita sit’u፡፡ le’inanitemi ke’irisu anidachini negeri nefisochachewi bilegisu melikami misiguni sihoni biluti፡፡

[5] k’ilochinimi yachini alahi le’inanite metedaderiya yaderegatini genizebochachiwini (yeyazachihulachewini) atisit’uwachewi፡፡ keriswami megibuwachewi alibisuwachewimi፡፡ le’inesumi melikamini nigigiri tenageru፡፡

[6] yetimochinimi gabichani isikederesu gize diresi fetinuwachewi፡፡ ke’inerisumi k’ininetini bitawik’u genizebochachewini wede inerisu sit’u፡፡ bemabakenina madegachewinimi bemeshik’edademi atibilwati፡፡ (kewabiwochi) habitamimi yehone sewi yikelikeli፡፡ dihami yehone sewi (ledikamu) be’agibabi yibila፡፡ genizebochachewinimi wede inerisu beset’achihu gize be’inerisu layi asimesikiru፡፡ tet’ebabak’inetimi be’alahi bek’a፡፡

[7] lewenidochi welajochina yek’iribi zemedochi ketewuti (nibireti) fanita (dirisha) alachewi፡፡ lesetochimi welajochina yek’iribi zemedochi ketewuti ke’irisu kanesewi weyimi kebezawi fanita alachewi፡፡ yetewesene dirisha (tederigwali)፡፡

[8] kifiyanimi (werashi yalihonu) yezimidina balebetochina yetimochi፣ misikinochimi betegenyubeti gize ke’irisu darigwachewi፡፡ melikaminimi nigigiri tenageruwachewi፡፡

[9] ineziyami kehwalachewi dekamochini ziriyawochi bitewi noro be’inerisu layi yemiferu (beyetimochi layi) yit’enik’ek’u፡፡ alahinimi yifiru፡፡ (letenazazhu) tikikilenyanimi k’ali yinageru፡፡

[10] ineziya yeyetimochini genizebi bemebedeli yemibelu behodochachewi wisit’i yemibeluti isatini bicha newi፡፡ isatinimi be’irigit’i yigebalu፡፡

[11] alahi belijochachihu (wirisi bemiketelewi) yazachihwali፡፡ lewenidu yehuleti setochi dirisha bit’e alewi፡፡ (huleti weyimi) kehuleti belayimi yehonu setochi bicha bihonu le’inesu (mwachu) ketewewi rejeti (dirisha) kesositi huleti iju alachewi፡፡ aniditimi bitihoni leriswa gimashu alati፡፡ le’abatina le’inatumi le’irisu liji inidalewi kehuletu leyanidanidu kesidisiti anidi alachewi፡፡ le’irisumi liji bayinorewina welajochu biwerisuti le’inatu sisowi alati፡፡ le’irisumi wenidimochina ihitochi binoruti lenatu kesidisiti anidi alati፡፡ (yihimi yetebalewi) beriswa ketenazezebati nuzaze weyimi ke‘ida behwala newi፡፡ abatochachihuna lijochachihu le’inanite bemet’ik’emi maninyachewi yibelit’i k’iribi inidehonu atawik’umi፡፡ (yihimi) ke’alahi yetedenegege newi፤ alahi ‘awak’i t’ibebenya newina፡፡

[12] le’inanitemi misitochachihu ketewuti nibireti le’inerisu liji bayinorachewi gimashu alachihu፡፡ le’inesumi liji binorachewi ketewuti habiti ke’arati anidi alachihu፡፡ (yihimi) be’iriswa keminazezubati nuzaze weyimi ke‘ida behwala newi፡፡ lenanitemi liji bayinorachihu ketewachihuti nibireti le’inerisu (lemisitochi) ke’arati anidi alachewi፡፡ le’inanitemi liji binorachihu ketewachihuti nibireti le’inerisu kesiminiti anidi alachewi (yihimi beriswa kemitinazezubati nuzaze weyimi ke‘ida behwala newi፡፡) welajimi lijimi yelelewi begoni werashochi yemiwerisi wenidi weyimi seti bigenyi le’irisumi (lemwachu) wenidimi weyimi ihiti (ke’inatu bekuli bicha yehone) binori kehuletu leyanidanidachewi kesidisiti anidi alachewi፡፡ kezihimi (ke’anidi) yebezu bihonu inerisu besisowi tegariwochi nachewi፡፡ (yihimi werashochini) yemayigoda hono be’iriswa keminazezubati nuzaze weyimi ke‘ida behwala newi፡፡ ke’alahimi yehoneni nuzaze (yazachihwali)፡፡ alahimi ‘awak’i chayi newi፡፡

[13] inezihi ye’alahi wisanewochi nachewi፡፡ alahinina melikitenyawinimi yemitazezu sewochi kesirochachewi wenizochi yemifesubachewini genetochi bewisit’achewi zewitariwochi sihonu yagebachewali፡፡ yihimi tilik’i ‘idili newi፡፡

[14] alahinina melikitenyawinimi yemiyamits’i wesenochunimi yemitelalefi bewisit’wa zewitari sihoni isatini yagebawali፡፡ lerisumi awaraji k’it’ati alewi፡፡

[15] ineziyami kesetochachihu met’ifoni sira (zimutini) yemiseru be’inerisu layi kenanite aratini (wenidochi) asimesikirubachewi፡፡ bimesekirumi moti isikemiderisibachewi weyimi alahi le’inerisu menigedini isikemiyaderigi diresi bebetochi wiset’i yazuwachewi (t’ebik’uwachewi)፡፡

[16] ineziyanimi ke’inanite wisit’i (zimutini) yemiseruwatini asek’ayuwachewi፡፡ bits’ets’etuna sirachewinimi biyasamiru ke’inerisu tegetu (atasek’ayuwachewi)፡፡ alahi ts’ets’etini tek’ebayi azanyi newina፡፡

[17] ts’ets’etini mek’ebeli be’alahi layi yemigebawi le’ineziya hat’i’atini besihiteti lemiseruna keziyami kek’iribi gize lemits’ets’etuti bicha newi፡፡ ineziyanimi alahi be’inerisu layi ts’ets’etini yik’ebelali፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[18] ts’ets’etinimi mek’ebeli le’ineziya hat’i’atochini lemiseru anidachewinimi moti bemet’abeti gize «ine ahuni tets’ets’etiku» lemilina leneziyami inerisu kehadiwochi honewi lemimotu ayidelechimi፡፡ ineziya le’inesu asamamini k’it’ati azegajitenali፡፡

[19] inanite yamenachihu sewochi hoyi! setochini yasigededachihu honachihu litiwerisuna gilits’ini met’ifo sira kaliseru besitek’eri keset’achihwachewi kefiluni litiwesidu litagulalwachewimi le’inanite ayifek’edimi፡፡ bemelikamimi tenwanwaruwachewi፡፡ bitit’eluwachewimi (tagesu)፡፡ anidachini negeri bitit’elu alahimi be’irisu bizu degi negerini liyaderigi yichalalina፡፡

[20] bemisitimi sifira misitini lemelewet’i bitifeligu le’anidenyayitu (lemitifetawi) bizuni genizebi yeset’achihwati sitihonu kerisu mininimi atiwisedu፡፡ bemebedelina gilits’i behone hat’i’ati tiwesidutalachihuni

[21] kefilachihu wede kefilu be’irigit’i yederese sihonina ke’inanite layimi (setochi) yet’ebek’e kidanini yeyazubachihu sihonu inideti tiwesidutalachihu

[22] kesetochimi abatochachihu yagebuwachewini atagibu፡፡ (tik’et’ubetalachihu)፡፡ yalefewi sik’eri፡፡ irisu met’ifona yetet’ela sira newina፡፡ menigedinetumi kefa

[23] inatochachihu፣ seti lijochachihumi፣ ihitochachihumi፣ akisitochachihumi፣ yeshumewochachihumi፣ yewenidimi setochi lijochimi፣ ye’ihiti setochi lijochimi፣ ineziyami yat’ebuwachihu inatochachihu፣ kemet’ibati yehonutimi ihitochachihu፣ yemisitochachihumi inatochi፣ ineziyami beguyawochachihu yaluti ye’ineziya be’inerisu yegebachihubachewi misitochachihu setochi lijochi፣ (litagebwachewi) be’inanite layi irimi tederegubachihu፡፡ be’inerisumi (bemisitochachihu) yaligebachihubachewi bitihonu (befetachihwachewi gize setochi lijochachewini bitagebu) be’inanite layi hat’i’ati yelebachihumi፡፡ ye’ineziya kejeribawochachihu yehonuti wenidochi lijochachihu misitochimi behuleti ihitimamachochimi mekakeli mesebisebi (inidezihu irimi newi)፡፡ gini kezihi befiti yalefewi sik’eri (irisunisi temirachihwali) alahi mehari azanyi newina፡፡

[24] kesetochimi (bebali) t’ibik’ochu ijochachehu (bemiriko) yeyazuwachewi sik’eru be’inanite layi irimi nachewi፡፡ (yihini) alahi benanite layi ts’afe፡፡ kezihachihumi (ketekelekeluti) wediya t’ibik’ochi honachihu zimutenyochi satihonu begenizebochachihu litifeligu le’inanite tefek’ede፡፡ ke’inesumi berisu (bemegenanyeti) yetet’ek’emachihubachewini setochi mehirochachewini gideta sihoni sit’wachewi፡፡ kemewesenimi behwala betewadedachihubeti negeri be’inanite layi hat’i’ati yelemi፡፡ alahi ‘awak’i t’ibebenya newina፡፡

[25] kenanitemi wisit’i t’ibik’ochi mi’iminati yehonutini lemagibati habitini yalichale sewi ijochachihu nibireti kaderegwachewi kemi’iminati wet’atochachihu (bariyani yagiba)፡፡ alahimi iminetachihuni ‘awak’i newi፡፡ kefilachihu kekefilu (yeteraba) newi፡፡ (barochini) begetochachewimi fek’adi agibuwachewi፡፡ mehirochachewinimi bemelikami menigedi sit’wachewi፡፡ t’ibik’ochi honewi zimutenyochi yalihonu yesirik’oshi wedajochinimi yaliyazu sihonu (agibwachewi)፡፡ bemagibati betet’ebek’umi gize met’ifoni sira biseru be’inerisu layi kek’it’ati benets’awochu layi yalewi gimashi alebachewi፡፡ yihe (bariyani magibati) kenanite zimutini lefera sewi newi፡፡

[26] alahi (yehayimanotachihuni higigati) liyabiraralachihu ke’inanite befitimi yeneberutini nebiyati denibochi limerachihu be’inanitemi layi ts’ets’etini lik’ebeli yishali፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[27] alahimi be’inanite layi ts’ets’etini lik’ebeli yishali፡፡ ineziyami filagotachewini yemiketeluti (kewineti) tilik’ini mezenibeli iniditizenebelu yifeligalu፡፡

[28] alahi ke’inanite liyak’alililachihu yishali፡፡ sewimi dekama hono tefet’ere፡፡

[29] inanite yamenachihu hoyi! genizebochachihuni bemekakelachihu yale agibabi atibilu፡፡ gini ke’inanite bemewadedi yehonechiwini nigidi (bilu)፡፡ nefisochachihunimi atigidelu፡፡ alahi le’inanite azanyi newina፡፡

[30] weseni bemalefina bemebedelimi yihinini yesera sewi isatini inagebawaleni፡፡ yihemi be’alahi layi geri newi፡፡

[31] ke’irisu ketekelekelachihuti talalak’ochuni (hat’i’atochi) bitirik’u (tinanishochuni) hat’i’atochachihuni ke’inanite inabisaleni፡፡ yetekeberenimi sifira (genetini) inagebachihwaleni፡፡

[32] alahimi kefilachihuni bekefilu layi be’irisu yabelet’ebetini ts’ega atimenyu፡፡ lewenidochi keseruti sira idili alachewi፡፡ lesetochimi keseruti sira ‘idili alachewi፡፡ alahinimi kechirotawi leminuti፡፡ alahi benegeru hulu ‘awak’i newi፡፡

[33] lehulumi (lewenidochina lesetochi) welajochina yek’iribi zemedochi ketewuti habiti t’ek’ilayi werashochini adirigenali፡፡ ineziyanimi (lemeredadatina lemewaresi) bemehalawochachihu yetewawalachihwachewini dirishachewini (kesidisiti anidi) sit’wachewi፡፡ alahi benegeru hulu ‘awak’i newi፡፡

[34] wenidochi besetochi layi k’wamiwochi (asadariwochi) nachewi፡፡ alahi kefilachewini bekefilu layi bemabilet’una (wenidochi) kegenizebochachewi (lesetochi) bemesit’etachewi newi፡፡ melikamochumi setochi (lebalochachewi) tazazhochi alahi basit’ebek’ewi negeri ruk’ini t’ebak’iwochi nachewi፡፡ ineziyanimi mamets’echewini yemitiferutini gesits’uwachewi፡፡ bemenyitawochimi teleyuwachewi፡፡ (saka sataderisu) mituwachewimi፡፡ bitazezwachihumi (lemech’ek’oni) be’inerisu layi menigedini atifeligu፤ alahi yebelayi talak’i newina፡፡

[35] (inanite wabiwochi) yemekakelachewinimi ch’ik’ich’ik’i bitawik’u kebetesebochu shimagileni kebetesebochiwami shimagileni laku፡፡ masitarek’ini bishu alahi bemekakelachewi yasimamali፡፡ alahi gilits’ini ‘awak’i wisit’inimi ‘awak’i newina፡፡

[36] alahinimi tegezu፡፡ be’irisumi mininimi atagaru፡፡ bewelajochina bek’iribi zimidina balebetimi፣ beyetimochimi፣ bemisikinochimi፣ bek’iribi gorebetimi፣ beruk’i gorebetimi፣ begoni baliderebami፣ bemenigedenyami፣ ijochachihumi nibireti baderegwachewi (barochi)፣ melikamini (siru)፤ alahi kuratenya gurenya yehoneni sewi ayiwedimi፡፡

[37] ineziya yemisesitu sewochinimi bemeseseti yemiyazu alahimi kechirotawi yeset’achewini ts’ega yemidebik’u (birituni k’it’ati yik’et’it’alu)፡፡ lekehadiwochimi awarajini k’it’ati azegajitenali፡፡

[38] ineziyami lesewochi yiwilinyi silu genizebochachewini yemiset’u be’alahina bemech’ereshawimi k’eni yemayaminu (yik’et’it’alu)፡፡ seyit’animi le’irisu gwadenyawi yehone sewi gwadenyanetu kefa

[39] be’alahina bemech’ereshawimi k’eni bamenu alahi keset’achewimi (sisayi) belegesu noro benerisu layi mini (gudati) nebere alahimi benerisu (huneta) ‘awak’i newi፡፡

[40] alahi yebinanyini kibideti yahili ayibedilimi፡፡ melikami sira bitihonimi yideraribatali፡፡ ke’irisumi zenidi talak’ini minida yiset’ali፡፡

[41] kehizibochimi hulu mesikarini bamet’ani gize anitenimi be’inezihi layi mesikari adirigeni beminamet’ahi gize (yekehadiwochi huneta) inideti yihoni

[42] beziya k’eni ineziya yekadutina melikitenyawini yalitazezuti be’inesu midiri bitidefabachewi yimenyalu፡፡ ke’alahimi wereni ayidebik’umi፡፡

[43] inanite yamenachihu hoyi! inanite yesekerachihu honachihu yemitilutini negeri isikemitawik’u yerekesachihumi sitihonu menigedini alafiwochi kalihonachihu besitek’eri (akalatachihuni) isikemititat’ebu diresi sigidetini atik’irebu፡፡ beshitenyochi weyimi beguzo layi bitihonumi፥ weyinimi ke’inanite anidu ke‘ayinemidiri bimet’a፥ weyinimi setochini bitinekakuna wihani batagenyu፣ nits’uhi yehoneni yemidiri gets’i asibu፡፡ fitochachihunina ijochachihunimi (berisu) abisu፡፡ alahi yik’iri bayi mehari newina፡፡

[44] wedeneziya kemets’ihafu (‘iwik’eti) ‘idilini wede teset’uti alayehimini t’imetini (bek’inineti) yigezalu፡፡ menigedinimi iniditisasatu yifeligalu፡፡

[45] alahimi t’elatochachihuni ‘awak’i newi፡፡ t’ebak’inetimi be’alahi bek’a፡፡ redatinetimi be’alahi bek’a፡፡

[46] keneziya ayihudawiyani kehonuti sewochi nigigirochini kesifirawochu yemiyat’amimu alilu፡፡ «semanimi amets’inimi yematisemami sitihoni sima» yilalu፡፡ bemilasochachewimi lemat’amemina hayimanotinimi lemezilefi ra‘ina yilalu፡፡ inesumi «semani tazezinimi simami temeliketenimi» balu noro lenesu melikamina tikikilenya behone neberi፡፡ gini bekihidetachewi alahi regemachewi፡፡ t’ik’itinimi iniji ayaminumi፡፡

[47] inanite mets’ihafuni yeteset’achihu hoyi! fitochini sanabisina bejeribawochi layi sanimelisachewi weyimi yesenibetini balebetochi (yaferesutini) inideregemini saniregimachewi befiti ke’inanite gari yalewini yemiyaregagit’i hono baweredinewi (k’uri’ani) imenu፡፡ ye’alahimi ti‘izazi tefets’ami newi፡፡

[48] alahi be’irisu magaratini befits’umi ayimirimi፡፡ kezihi lela yalewinimi (hat’i’ati) lemishawi sewi yimirali፡፡ be’alahimi yemiyagara sewi talak’ini hat’i’ati be’irigit’i k’et’efe፡፡

[49] wede’ineziya nefisochachewini wede miyat’eruti (yemiyawedisuti) alayehimini ayidelemi፤ alahi yemifeligewini yat’erali፡፡ yetemiri fire kiri yahilimi ayibedelumi፡፡

[50] be’alahi layi wishetini inideti inidemik’et’at’ifu temeliketi፡፡ gilits’i wenijelimi berisu (bemek’it’efi) bek’a፡፡

[51] wede ineziya kemets’ihafu ‘idilini wede teset’uti alayehemini bedigimitina bet’a‘oti yaminalu፡፡ le’ineziyami lekaduti፡- inanite bemenigedi (behayimanoti) ke’ineziya kamenuti yibelit’i yek’enachihu nachihu yilalu፡፡

[52] ineziya alahi yeregemachewi nachewi፡፡ alahimi yeregemewi sewi le’irisu fets’imo redatini atagenyiletimi፡፡

[53] be’iwinetu le’inesu kenigisinawi fanita alachewini yani gize lesewochi betemiri fire layi yalechiwini net’ibi yahili ayiset’umi neberi፡፡

[54] yilik’unimi sewochini (muhamedini) alahi kechirotawi beset’achewi negeri layi yimek’enyaluni le’ibirahimimi betesebochi mets’ihafinina t’ibebini be’irigit’i set’eni talak’inimi nigisina set’enachewi፡፡

[55] ke’inesumi (keyihudochi) be’irisu yamene ale፡፡ ke’inerisumi ke’irisu yafegefe ale፡፡ ak’at’ayinetimi begehanemi bek’a፡፡

[56] ineziyani bete’amiratachini yekadutini be’irigit’i isatini inagebachewaleni፡፡ sik’ayini inidik’emisu k’odawochachewi betek’at’elu k’ut’iri lelochini k’odawochi inilewit’ilachewaleni፡፡ alahi ashenafi t’ibebenya newina፡፡

[57] ineziyanimi yamenutinina melikami sirawochini yeserutini kesirachewi wenizochi yemifesubachewini genetochi zeli‘alemi bewisit’achewi zewitariwochi sihonu be’irigit’i inagebachewaleni፡፡ le’inesu bewisit’iwa nits’uhi misitochi aluwachewi፡፡ yemitasit’elilini t’ilami inagebachewaleni፡፡

[58] alahi aderawochini wede balebetochachewi iniditaderisu yazachihwali፡፡ besewochimi mekakeli beferedachihu gize betikikili iniditiferidu (yazachihwali)፡፡ alahi berisu yemigesits’achihu negeri mini yamiri! alahi semi temelikachi newi፡፡

[59] inanite yamenachihu hoyi! alahini tegezu፡፡ melikitenyawinina ke’inanitemi yesilit’ani balebetochini tazezu፡፡ bemaninyawimi negeri bitikerakeru be’alahina bemech’ereshawi k’eni yemitaminu bitihonu (yetekerakerachihubetini negeri) wede alahina wede melikitenyawi melisuti፡፡ yihi yeteshale mech’ereshawimi yamare newi፡፡

[60] wede ineziya inerisu be’anite layi beteweredewina ke’anite befitimi beteweredewi aminenali wedemiluti፤ alayehimini be’irisu inidikidu be’irigit’i yetazezu sihonu wede t’a‘oti mefaredini yifeligalu፡፡ seyit’animi (ke’iwineti) yerak’eni mesasati liyasasitachewi yifeligali፡፡

[61] le’inerisumi፡- «alahi wede aweredewi (k’uri’ani)na wede melikitenyawi nu» betebalu gize menafik’ani ke’anite mesheshini sisheshu tayachewalehi፡፡

[62] ijochachewimi basik’edemuti (t’ifati) mekera bederesechibachewina keziyami «degini hasabina masimamatini iniji lela alishanimi» bemaleti be’alahi yemimilu honewi bemet’uhi gize inideti yihonalu

[63] inezihi ineziya alahi belibochachewi wisit’i yalewini hulu yemiyawik’ibachewi nachewi፡፡ inerisunimi tewachewi gesits’achewimi፡፡ le’inerisumi benefisochachewi wisit’i simeti yalewini k’ali tenagerachewi፡፡

[64] maninimi melikitenya be’alahi fek’adi litazezuti iniji alilakinimi፡፡ inesumi nefisochachewini bebedelu gize wede anite bimet’una alahinimi mihiretini belemenu melikitenyawimi lenerisu mihiretini belemenelachewi noro alahini ts’ets’etini tek’ebayi azanyi hono bagenyuti neberi፡፡

[65] begetahimi imilalehu bemekakelachewi betekerakerubeti firidi isikemiyasiferiduhi keziyami keferedikewi negeri benefisochachewi wisit’i ch’inik’etini isikemayagenyuna fits’umi metazezinimi isikemitazezu diresi ayaminumi፤ (mi’imeni ayihonumi)፡፡

[66] inyami be’inerisu layi፡- «nefisochachihuni gidelu weyimi ke’agerochachihu wit’u» maletini bets’afini noro kenesu t’ik’itochu iniji baliseruti neberi፡፡ inerisumi be’irisu yemigesets’ubetini negeri beseru noro lenesu melikamina (be’iminetachewi layi) lemerigatimi bet’ami yebereta behone neberi፡፡

[67] yani gizemi ke’inya zenidi talak’ini minida beset’enachewi neberi፡፡

[68] k’et’itenyawinimi menigedi be’irigit’i bemeranachewi neberi፡፡

[69] alahinina melikitenyawinimi yemitazezi sewi ineziya ke’ineziya alahi be’inerisu layi kelegesachewi kenebiyati፣ kets’adik’animi፣ kesema‘itatimi፣ kemelikamochu gari yihonalu፡፡ ye’ineziyami gwadenyineti amare፡፡

[70] yihi chirota ke’alahi newi፡፡ awak’inetimi be’alahi bek’a፡፡

[71] inanite yamenachihu hoyi! t’inik’ak’eyachihuni yazu፡፡ kifilifilimi Ndi honachihu (lezemecha) wit’u፡፡ weyimi tesebisibachihu wit’u፡፡

[72] ke’inanitemi wisit’i be’irigit’i (kezemecha) wede hwala yeminigwadedi sewi alile፡፡ adegami bitagenyachihu ke’inesu gari tet’aji balihoniku gize alahi be’ine layi be’irigit’i legeselinyi yilali፡፡

[73] ke’alahimi yehone chirota biyagenyachihu be’inanitena be’irisu mekakeli fik’iri inidalineberechi hulu «talak’i ‘idilini agenyi zenidi kenesu gari behoniku weyi minyote!» yilali፡፡

[74] ineziyami k’iribwani hiyiweti bemech’ereshayitu hiyiweti yemilewit’u be’alahi menigedi yigadelu፡፡ be’alahimi menigedi yemigadeli፣ yemigedelimi weyimi yemiyashenifi talak’i minidani be’irigit’i iniset’ewaleni፡፡

[75] be’alahi menigedina kewenidochi kesetochina kelijochimi yehonutini dekamochi ineziyani፡- «getachini hoyi! kezichi balebetochiwa bedayi kehonuti ketema awit’ani ke’anitemi zenidi le’inya asadarini adirigilini ke’anite zenidimi le’inya redatini adirigilini» yemilutini (lemadani) yematigadeluti le’inanite mini alachihu

[76] ineziya yamenuti sewochi be’alahi menigedi yigadelalu፡፡ ineziya yekadutimi bet’a‘oti menigedi yigadelalu፡፡ yeseyit’aninimi ch’ifirochi tegadelu፡፡ yeseyit’ani tenikoli dekama newina፡፡

[77] wede’ineziya le’inerisu፡- ijochachihuni (kemegadeli) sebisibu፣ solatinimi denibuni t’ebik’achihu sigedu፣ gideta mits’iwatimi sit’u wede tebaluti alayehimini be’inerisumi layi megadeli betets’afe gize ke’inesu kefilochu wediyawinu sewochini alahini inidemiferu weyimi yebelet’e firachani yiferalu፡፡ «getachini hoyi! be’inya layi megadelini lemini denegegiki isike k’iribi gize diresi atak’oyenimi noro’alini» yilalumi፡፡ «yek’iribitu hiyiweti t’ik’imi anesitenya newi፡፡ mech’ereshayitumi ‘alemi alahini lemifera sewi belach’i nati፡፡ betemiri fire wisit’i yaleni kiri yahili inikwa atibedelumi» belachewi፡፡

[78] «yetimi sifira bitihonu bet’enekeru hinits’awochi wisit’i bitihonumi inikwa moti yagenyachihwali፡፡ degimi negeri bitagenyachewi yihichi ke’alahi zenidi nati» yilalu፡፡ mekerami bitagenyachewi «yihichi ke’anite zenidi nati» yilalu፡፡ «hulumi (degumi kifuwimi) ke’alahi zenidi newi» belachewi፡፡ le’inezihimi sewochi nigigirini liredu yemayik’eributi mini alachewi

[79] kedegi negeri yemiyagenyihi ke’alahi (chirota) newi፡፡ kemekerami yemiderisibihi kerasihi (t’ifati yetenesa) newi፡፡ lesewochimi hulu melikitenya honehi lakinihi፡፡ mesikarimi be’alahi bek’a፡፡

[80] melikitenyawini yemitazezi sewi be’irigit’i alahini tazeze፡፡ keti’izazimi yesheshe sewi (ayasasibihi)፡፡ be’inesu layi t’ebak’i adirigeni alilakinihimina፡፡

[81] «(negerachini) metazezi newi» yilalumi፤ ke’anitemi zenidi bewet’u gize kenerisu kefilochu keziya (befitihi) kemiluti lelani (belibochachewi) yasadiralu፡፡ alahimi yemiyasadirutini negeri yits’ifali፡፡ silezihi tewachewi፡፡ be’alahimi layi tet’ega፡፡ met’egiyami be’alahi bek’a፡፡

[82] k’uri’anini ayasitenetinumini ke’alahi lela zenidi benebere noro berisu wisit’i bizuni meleyayeti bagenyu neberi፡፡

[83] kets’et’ita weyimi kefirihati anidachi (were) bemet’alachewimi gize irisuni yaganinalu፡፡ wede melikitenyawina ke’inerisu wede ti‘izazu balebetochi (wede ‘awak’iwochu) bemelesuti noro ineziya ke’inerisu (negeruni) yemiyawit’at’uti bawek’uti neberi፡፡ be’inanitemi layi ye’alahi chirotana izinetu balinebere noro ket’ik’itochi besitek’eri seyit’anini beteketelachihu neberi፡፡

[84] be’alahimi menigedi tegadeli፡፡ rasihini iniji lelani atigededimi፡፡ mi’iminaninimi (bemegadeli layi) adefafiri፡፡ alahi ye’ineziyani yekadutini hayili likelekili yikejelali፡፡ alahimi behayili bemeyazu yebereta k’it’atumi yet’enekere newi፡፡

[85] melikami metadegini yemitadegi sewi le’irisu kerisiwa ‘idili yinorewali፡፡ met’ifo metadeginimi yemitadegi sewi le’irisu kerisiwa dirisha yinorewali፡፡ alahi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[86] beselamita betekeberachihumi gize ke’iriswa yibelit’i bamare (selamita) akibiru፡፡ weyimi (iriswanu) meliswati፡፡ alahi benegeru hulu layi tek’ot’at’ari newina፡፡

[87] alahi ke’irisu besitek’eri amilaki yelemi፡፡ wede tinisa’e k’eni berisu t’irit’iri yelelebeti sihoni be’irigit’i yisebesibachihwali፡፡ benigigirimi ke’alahi yibelit’i iwinetenya manewi

[88] bemenafik’animi (negeri) alahi besirawochachewi wede kihideti yemelesachewi sihonu huleti kifilochi yehonachihuti lenanite mini alachihu alahi yat’ememewini sewi litak’enu tasibalachihuni alahimi yasasatewini sewi le’irisu menigedini fets’imo atagenyiletimi፡፡

[89] (inerisu) inide kadu bitikiduna ikuli bitihonu temenyu! be’alahimi hayimanoti isikemisededu diresi kenesu wedajochini atiyazu፡፡ (ke’imineti) biyafegefigumi yazuwachewi፤ (marikuwachewi)፡፡ bagenyachihubetimi sifira gideluwachewi፡፡ ke’inesumi wedajinina redatini atiyazu፡፡

[90] ineziya be’inanitena be’inerisu mekakeli k’ali kidani wedalachewi hizibochi yemit’eguna weyimi inaniteni lemegadeli weyimi wegenochachewini lemegadeli libochachewi yetech’enek’u honewi yemet’wawachihu sik’eru፤ (ineziyanisi atigadeluwachewi)፡፡ alahimi besha noro be’inanite layi hayili beset’achewina betegadeluwachihu neberi፡፡ bitewachihuna bayigadeluwachihumi wede inanitemi irik’ini biyak’eribu alahi le’inanite benesu layi (yemegadeli) menigedini aladeregemi፡፡

[91] lelochi ke’inanite lemedani kewegenochachewimi lemedani yemifeliguni tagenyalachihu፡፡ wede iwiketi inidimelesu betet’eru k’ut’iri beriswa wisit’i yimelesalu፡፡ bayitewiwachihuna irik’inimi bayak’eribulachihu፣ ijochachewinimi bayisebesibu፣ bagenyachihwachewi sifira marikuwachewi፡፡ gideluwachewimi፡፡ ineziyanimi le’inanite benesu layi gilits’i masirejani adirigenali፡፡

[92] lemi’imenimi besihiteti kalihone bek’eri mi’imenini megideli ayigebawimi፡፡ mi’imeninimi besihiteti yegedele sewi yamenechini ch’anik’a (bariya) nets’a mawit’atina wede betesebochumi yemitiset’i guma mihireti kaladereguleti besitek’eri (mekifeli) alebeti፡፡ irisu (tegedayu) mi’imeni sihoni le’inanite t’elati kehonutimi hizibochi bihoni yamenechini ch’anik’a nets’a mawit’ati (bicha) alebeti፡፡ be’inanitena be’inesu mekakeli k’ali kidani kalachewimi hizibochi bihoni wede betesebochu be’iji yemitiset’i gumana yamenechini ch’anik’a nets’a mawit’ati alebeti፡፡ yalagenye sewimi teketatayochini huleti werochi mets’omi alebeti፡፡ alahi mets’ets’etini lemek’ebeli (denegegelachihu)፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[93] mi’imeninimi asibo yemigedili sewi k’it’atu bewisit’wa zewitari sihoni gehanemi nati፡፡ alahimi berisu layi tek’ot’a፡፡ regemewimi፡፡ le’irisumi kebadi k’it’atini azegaje፡፡

[94] inanite yamenachihu hoyi! be’alahi menigedi (lemegadeli) betegwazachihu gize asiregit’u፡፡ selamitanimi wedenanite lak’erebe sewi yek’iribituni hiyiweti t’ik’imi yemitifeligu honachihu mi’imeni ayidelehimi atibelu፡፡ alahimi zenidi bizu zerefawochi alu፡፡ kezihi befiti inidezihu neberachihu፡፡ alahimi be’inanite layi legese silezihi asitewilu፡፡ alahi bemitiseruti hulu wisit’e ‘awak’i newina፡፡

[95] kemi’imenani yegudati balebeti kehonuti bek’eri tek’emach’ochuna be’alahi menigedi begenizebochachewina benefisochachewi yemitageluti ayitekakelumi፡፡ begenizebochachewina benefisochachewi yemitagelutini alahi betek’emach’ochu layi bedereja abelet’e፡፡ lehulumi alahi melikamituni (geneti) tesifa set’e፡፡ tagayochunimi betek’emach’ochu layi alahi betalak’i minida abelet’e፡፡

[96] ke’irisu zenidi behonu derejawochi (abelet’e)፡፡ mihiretinimi aderege፡፡ izinetimi azenelachewi፡፡ alahimi mehari azanyi newi፡፡

[97] ineziya (le’iminiti balemesededi) nefisochachewini bedayochi honewi mela’ikiti (bebediri) yegedeluwachewi (mela’ikiti lenerisu) «bemini negeri layi neberachihu» alwachewi፡፡ «bemidiri wisit’i dekamochi neberini» alu፡፡ «ye’alahi midiri tisededubati zenidi sefi alineberechimini» aluwachewi፡፡ ineziyami menoriyachewi gehanemi nati፡፡ bememeleshanetimi kefachi

[98] gini kewenidochina kesetochi kehits’anochimi sihonu (lemewit’ati) melani yemayichiluna menigedinimi yemayimimeru dekamochi (k’it’ati yelebachewimi)

[99] ineziyami alahi ke’inerisu yik’irita liyaderigi yishali፡፡ alahimi yik’iri bayi mehari newi፡፡

[100] be’alahimi menigedi yemisededi sewi bemidiri wisit’i bizu mesedejanina michotini yagenyali፡፡ wede alahina wede melikitenyawimi sidetenya hono kebetu yemiwet’a keziyami (bemenigedi) moti yemiyagenyewi sewi minidawi be’irigit’i alahi zenidi teregaget’e፡፡ alahimi mehari azanyi newi፡፡

[101] bemidirimi layi betegwazachihu gize ineziya yekaduti yawikunali bilachihu bitiferu kesolati (bale arati reke‘ati yehonutini) bitasat’iru benanite layi hat’i’ati yelemi፡፡ kehadiwochi le’inanite be’irigit’i gilits’i t’elatochi nachewina፡፡

[102] bewisit’achewimi behonikina solatini le’inerisu basigededikachewi gize ke’inesu aniditi ch’ifira kanite gari tik’umi፡፡ mesariyawochachewinimi yiyazu፡፡ beginibarachewimi betedefu gize kesitehwalachihu yihunu፡፡ (inezihi yihiduna) yalisegedutimi lelochu ch’ifirochi yimit’u፡፡ ke’anitemi gari yisigedu፡፡ t’inik’ak’eyachewinina mesariyawochachewinimi yiyazu፡፡ ineziya yekaduti kemesariyawochachihuna kegwazochachihu bitizeneguna be’inanite layi aniditini mezenibeli bizenebelu temenyu፡፡ kezinabimi yehone chigiri be’inanite binori weyimi himemitenyochi bitihonu mesariyawochachihuni bitasik’emit’u benanite layi hat’i’ati yelemi፡፡ t’inik’ak’eyachihunimi yazu፡፡ alahi lekehadiwochi awarajini k’it’ati azegaje፡፡

[103] solatinimi befets’emachihu gize k’omachihumi tek’emit’achihumi begonochachihumi layi tegadimachihu alahini awisu፡፡ beregachihumi gize solatini (amwalitachihu) sigedu፡፡ solati bemi’iminani layi begizeyati yetewesenechi gideta natina፡፡

[104] sewochunimi bemefelegi atisinefu፡፡ (sitik’osilu) yemititamemu bitihonu inanite inidemititamemu inesumi yitamemalu፡፡ yemayikejilutinimi ke’alahi tikejilalachihu፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[105] inya besewochi mekakeli alahi basawek’ehi litiferidi wede anite mets’ihafuni be’iwineti aweredini፡፡ lekedatenyochimi tekerakari atihuni፡፡

[106] alahinimi mihiretini lemini፡፡ alahi mehari azanyi newina፡፡

[107] ke’ineziyami nefisochachewini kemibediluti layi atikerakeri፡፡ alahi kedatenya hat’i’atenya yehoneni sewi ayiwedimina፡፡

[108] kesewi yidebek’alu፡፡ alahimi irisu (be‘iwik’etu) ke’inesu gari sihoni kenigigiri yemayiwedewini negeri (belibochachewi) bemiyasadiru gize (ke’irisu) ayidebek’umi፡፡ alahimi bemiseruti hulu (be‘iwik’etu) kebabi newi፡፡

[109] ineho inanite ineziya bek’iribitu hiyiweti kenesu yetekerakerachihu nachihu፡፡ betinisa’e k’eni alahini sile’inesu yemikerakeri mani newi weyisi le’inesu halafina memekiya yemihoni mani newi

[110] met’ifomi yemisera sewi weyimi nefisuni yemibedili keziyami (tets’ets’ito) alahini mihireti yemilemini alahini mehari azanyi hono yagenyewali፡፡

[111] hat’i’atinimi yemisera sewi yemiserawi t’ifati berasu layi newi፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፤

[112] hat’i’atini weyimi abesani yemiserami sewi keziyami be’irisu nits’uhini sewi yemisedibi k’it’ifetinina gilits’i abesani bek’urit’i teshekeme፡፡

[113] ye’alahimi chirotana izinetu banite layi balinebere noro ke’inesu yehonu ch’ifirochi liyasasituhi basebu neberi፡፡ nefisochachewinimi iniji lelani ayasasitumi፡፡ beminimi ayigoduhimi፡፡ alahimi be’anite layi mets’ihafinina t’ibebini awerede፡፡ yematawik’ewinimi hulu asitemarehi፡፡ ye’alahimi chirota be’anite layi talak’i newi፡፡

[114] kewiyiyitachewi bemits’iwati weyimi bebego sira weyimi besewochi mekakeli bemasitarek’i kemiyazu sewochi wiyiyiti besitek’eri bebizuwi wisit’i degi negeri yelebetimi፡፡ yiheninimi (yetebalewini) ye’alahini wideta lemefelegi yemisera sewi talak’i minidani iniset’ewaleni፡፡

[115] k’inumi menigedi le’irisu ketegelets’e behwala melikitenyawini yemich’ek’ach’ek’ina kemi’iminochu menigedi lela yehoneni yemiketeli sewi (bezihi ‘alemi) beteshomebeti (t’imeti) layi inishomewaleni፤ gehaneminimi inagebawaleni፡፡ memeleshayitumi kefachi

[116] alahi berisu yemagaratini (wenijeli) ayimirimi፡፡ kezihimi wediya yalewini lemishawi sewi yimirali፡፡ be’alahimi yemiyagara sewi (ke’iwineti) yerak’eni mesasati be’irigit’i tesasate፡፡

[117] ke’irisu lela inisitatini iniji ayigezumi፡፡ amets’enya seyit’aninimi iniji lelani ayigigezumi፡፡

[118] «alahi yeregemewini kebarochihimi yeteweseneni dirisha be’irigit’i iyizalehu» yalewini (seyit’ani iniji lelani ayiketelumi)፡፡

[119] be’irigit’i at’emachewalehumi፡፡ (kenituni) asimenyachewalehumi፡፡ azachewimina ye’inisisochini jorowochi yiteletilalu፡፡ azachewimina ye’alahini fit’ireti yilewit’alu፤ (yalewini yiketelalu)፡፡ ke’alahimi lela seyit’anini redati adirigo yemiyizi sewi gilits’i kisiretini be’arigit’i kesere፡፡

[120] (yemayifets’emewini) tesifa yiset’achewali፡፡ yasimenyachewalimi፡፡ seyit’animi lemataleli iniji ayik’et’irachewimi፡፡

[121] ineziya menoriyachewi gehanemi nati፡፡ kerisiwami mesheshani ayagenyumi፡፡

[122] ineziyami yamenuna bego sirawochini yeseru besirachewi wenizochi yemifesubachewini genetochi zelalemi bewisit’achewi zewitariwochi sihonu inagebachewaleni፡፡ alahi iwinetenyani tesifa set’achewi፡፡ benigigirimi ke’alahi yibelit’i iwinetenya mani newi

[123] (negeru) beminyotachihuna bemets’ihafu sewochi minyoti ayidelemi፡፡ met’ifoni yemisera sewi be’irisu yik’et’ali፡፡ le’irisumi ke’alahi lela t’ebak’inimi redatinimi ayagenyimi፡፡

[124] kewenidi weyimi keseti irisu amanyi hono kebego sirawochi anidachini yemiserami sewi ineziya genetini yigebalu፡፡ betemiri fire layi yalechini net’ibi yakili inikwa ayibedelumi፡፡

[125] irisu melikami seri hono fituni le’alahi keset’ena ye’ibirahiminimi menigedi k’et’itenya sihoni keteketele sewi yibelit’i hayimanotu yamare mani newi alahimi ibirahimini fits’umi wedaji adirigo yazewi፡፡

[126] besemayati yalewina bemidiri yalewi hulu ye’alahi newi፡፡ alahimi benegeru hulu be‘iwik’eti kebabi newi፡፡

[127] besetochimi negeri yasitechuhali፡፡ alahi be’inerisu yinegirachihwali፡፡ yami bemets’ihafu be’inanite layi yeminebebewi be’ineziya le’inerisu (kewirisi) yetets’afelachewini bematiset’wachewina litagebwachewi bematifeliguti yetimochi setochi (yihinini inidataderigu) kehits’anatimi lehonuti dekamochi mebitachewini iniditiset’u leyetimochimi betikikili aniditik’omu (yinegirachihwali) belachewi፡፡ kebegomi sira manachewinimi bitiseru alahi irisuni ‘awak’i newi፡፡

[128] setimi kebaliwa t’ilachani weyimi fituni mazorini bitawik’i bemekakelachewi mesimamatini bisimamu behuletu layi hat’i’ati yelemi፡፡ metarek’imi melikami newi፡፡ nefisochimi nifigeti tet’alebachewi፡፡ melikamimi bitiseru bitit’enek’ek’umi alahi bemitiseruti hulu wisit’e ‘awak’i newi፡፡

[129] besetochimi mekakeli minimi inikwa bitigwagu (befik’iri) lemasitekakeli atichilumi፡፡ inide tenit’elet’elechimi adirigachihu titewati zenidi (wedemitiwedwati) mezenibelini hulu atizenibelu፡፡ bitabejumi bitit’enek’ek’umi alahi mehari azanyi newi፡፡

[130] bileyayumi alahi hulunimi bechirotawi yabik’ak’achewali፡፡ alahimi chirotawi sefi t’ibebenya newi፡፡

[131] besemayati yalewina bemidirimi yalewi hulu ye’alahi newi፡፡ ineziyanimi kebefitachihu mets’ihafini yeteset’utini inanitenimi alahini firu bemaleti be’irigit’i azezini፡፡ bitikidumi besemayatina bemidiri yalewi hulu ye’alahi newi፡፡ (atigodutimi)፡፡ alahimi tebik’ak’i misiguni newi፡፡

[132] besemayati yalewina bemidirimi yalewi hulu ye’alahi newi፡፡ memekeyami be’alahi bek’a፡፡

[133] sewochi hoyi!(alahi) bisha yasiwegidachihwali፡፡ lelochinimi yamet’ali፡፡ alahimi bezihi layi chayi newi፡፡

[134] yek’iribituni ‘alemi minida yemifeligi yehone sewi alahi zenidi yek’iribituna yemech’ereshayitu minida alile፡፡ alahimi semi temelikachi newi፡፡

[135] inanite yamenachihu hoyi! betikikili (fitihi) k’ewamiwochi benefesochachihu weyimi bewelajochina bek’iribi zemedochi layi bihonimi inikwa le’alahi mesikariwochi hunu፡፡ habitami weyimi diha bihoni alahi be’inerisu (ke’inanite) yibelit’i tegebi newi፡፡ inidatadelumi zinibaleni atiketelu፡፡ bitat’emimumi weyimi (memesikerini) bititewi alahi bemitiseruti hulu wisit’e ‘awak’i newi፡፡

[136] inanite yamenachihu hoyi! be’alahina bemelikitenyawi beziyami bemelikitenyawi layi baweredewi mets’ihafi beziyami kebefitu baweredewi mets’ihafi imenu፡፡ be’alahina bemela’ikitumi፣ bemets’ihafochumi፣ bemelikitenyochumi፣ bemech’ereshawimi k’eni፣ yekade sewi (ke’iwineti) yerak’eni mesasati be’irigit’i tesasate፡፡

[137] ineziya (bemusa) yamenuna keziyami (weyifenini bemegezati) yekadu keziyami (be’irisu) yamenu keziyami (be‘isa) yekadu keziyami (bemuhamedi) kihidetini yech’emeru alahi le’inesu yemimirachewina k’inuni menigedi yemimerachewi ayidelemi፡፡

[138] menafik’anini le’inerisu asamami k’it’ati yalachewi mehonuni abisirachewi፡፡

[139] ineziya kemi’iminani lela kehadiwochini wedajochi adirigewi yemiyizu inesu zenidi lik’inani yifeligaluni lik’inawimi hulu le’alahi bicha newi፡፡

[140] be’inanitemi layi bemets’ihafu wisit’i ye’alahini anik’ets’ochi beriswa sikadibatina beriswami silaget’ibati besemachihu gize belela were wisit’i isikemigebu diresi ke’inesu gari atik’emet’u፡፡ maletini be’irigit’i awerede፡፡ inanite yanigize bit’eyachewi nachihuna፡፡ alahi menafik’anini ina kehadiwochini bemulu begehanemi wisit’i sebisabi newina፡፡

[141] ineziya be’inanite (yegizeni mezewaweri) yemit’ebabek’u nachewi፡፡ le’inanitemi ke’alahi yehone ashenafineti «binorachihu ke’inanite gari alineberinimini» yilalu፡፡ lekehadiwochimi ‘idili binori «(ke’ahuni befiti) be’inanite layi aliteshominimini (ina alitewinachihumini) kemi’iminanimi (adega) alikelekelinachihumini» yilalu፡፡ alahimi betinisa’e k’eni bemekakelachihu yiferidali፡፡ alahimi lekehadiwochi bemi’iminani layi menigedini befits’umi ayaderigimi፡፡

[142] menafik’ani alahini yatalilalu፡፡ irisumi atalayachewi newi፡፡ (yik’et’achewali)፡፡ wede solatimi bek’omu gize takachochi siwochini yemiyasayu honewi yik’omalu፡፡ alahinimi t’ik’itini iniji ayawesumi፡፡

[143] bezihi mekakeli welawayochi honewi (yasayalu)፡፡ wede’inezihimi wede’ineziyami ayidelumi፡፡ alahimi yasasatewini sewi le’irisu (yek’inineti) menigedini befits’umi atagenyiletimi፡፡

[144] inanite yamenachihu hoyi! kemi’iminani lela kehadiwochini wedajochi adirigachihu atiyazu፤ le’alahi benanite layi gilits’i masirejawochini litaderigu tifeligalachihuni

[145] menafik’ani be’irigit’i ke’isati betachinyawi azek’iti wisit’i nachewi፡፡ le’inesumi redatini atagenyilachewimi፡፡

[146] ineziya yetemelesu (sirachewini) yasamerumi፤ be’alahimi yetet’ebek’u፤ hayimanotachewinimi le’alahi fits’umi yaderegu sik’eru፡፡ ineziyasi kemi’iminani gari nachewi፡፡ lemi’iminanimi alahi talak’ini minida be’irigit’i yiset’ali፡፡

[147] bitameseginuna bitaminu alahi inaniteni bemek’it’ati mini yaderigali alahimi weretani melashi ‘awak’i newi፡፡

[148] alahi kenigigiri bekifuwi mech’ohini ketebedele sewi (ch’uheti) bek’eri ayiwedimi፡፡ alahi semi ‘awak’i newi፡፡

[149] degi negerini bitigelits’u weyimi bitidebik’uti weyimi kemet’ifo negeri (kebedeli) yik’irita bitaderigu alahi yik’iri bayi hayali newi፡፡

[150] ineziya be’alahina bemelikitenyochu yemikidu፣ be’alahina bemelikitenyochumi mekakeli meleyetini yemifeligu፣ «bekefilumi inaminaleni bekefilumi inikidaleni» yemilu፣ bezihimi mekakeli menigedini liyizu yemifeligu፤

[151] ineziya bewineti kehadiwochu inerisu nachewi፡፡ lekehadiwochimi awarajini k’it’ati azegajitenali፡፡

[152] ineziyami be’alahina bemelikitenyochu yamenu kenerisumi be’anidimi mekakeli yalileyu ineziya minidawochachewini be’irigit’i yiset’achewali፡፡ alahimi mehari azanyi newi፡፡

[153] yemets’ihafu sewochi benesu layi kesemayi mets’ihafini iniditaweridi yit’eyik’uhali፡፡ keziyami yekebedeni (negeri) musani be’irigit’i t’eyik’ewali፡፡ «alahinimi begilits’i asayeni» bilewali፡፡ bebedelachewimi mebirek’i yazechachewi፡፡ keziyami te‘amiratochi kemet’ulachewi behwala weyifenuni (amilaki adirigewi) yazu፡፡ keziyami yik’iri alini፡፡ musanimi gilits’i silit’anini set’enewi፡፡

[154] bek’ali kidanachewimi mikiniyati yet’urini terara kebelayachewi anesani፡፡ le’inesumi «dejafuni agonibashochi honachihu gibu» alini፡፡ le’inerisumi «besenibeti k’eni ti‘izazini atitelalifu» alini፡፡ ke’inesumi kebadini k’ali kidani yazini፡፡

[155] k’ali kidanachewinimi bemafiresachewi፣ be’alahimi anik’ets’ochi bemekadachewi፣ nebiyatinimi yale agibabi bemegidelachewina «libochachini shifinochi nachewi» bemaletachewi mikiniyati (regeminachewi)፡፡ be’iwinetu bekihidetachewi mikiniyati alahi beriswa (belibochachewe) layi ateme፡፡ silezihi t’ik’itini iniji ayaminumi፡፡

[156] bemekadachewimi bemeriyemi layi kebadi k’it’ifetini bemenagerachewimi mikiniyati (regeminachewi)፡፡

[157] «inya ye’alahini melikitenya yemeriyemini liji alimesihi ‘isani gedelini» bemaletachewimi (regeminachewi)፡፡ aligedelutimi alisek’elutimimi፡፡ gini le’inesu (yetegedelewi sewi be‘isa) temesele፡፡ ineziyami be’irisu negeri yeteleyayuti ke’irisu (megedeli) bemet’erat’eri wisit’i nachewi፡፡ t’irit’areni kemeketeli besitek’eri be’irisu negeri minimi ‘iwik’eti yelachewimi፡፡ be’irigit’imi aligedelutimi፡፡

[158] yilik’unisi alahi (isani) wederisu anesawi፡፡ alahimi ashenafi t’ibebenya newi፡፡

[159] kemets’ihafumi sewochi kememotu befiti be’irisu (be‘isa) be’irigit’i yemiyamini iniji (anidimi) yelemi፡፡ betinisa’emi k’eni benesu layi mesikari yihonali፡፡

[160] ke’ineziya yihudawiyani kehonutimi betegenyewi bedeli sewochinimi ke’alahi menigedi bebizu bemekelikelachewi mikiniyati le’inesu tefek’idewi yeneberutini t’afach’ochi migibochi be’inerisu layi irimi adereginibachewi፡፡

[161] ke’irisu bek’urit’i yetekelekelu sihonu arat’animi bemeyazachewina yesewochini genizebochi yale agibabi (begubo) bemebilatachewimi mikiniyati (yetefek’edelachewini irimi adereginibachewi)፡፡ ke’inesumi lekehadiwochu asamamini k’it’ati azegajeni፡፡

[162] gini kenerisu wisit’i be‘iwik’eti yet’elek’utina mi’iminanochu be’anite layi beteweredewina ke’anitemi befiti beteweredewi mets’ihafi yemiyaminu sihonu solatinimi denibuni t’ebik’ewi segajochini (inameseginaleni)፡፡ zekanimi sech’iwochu be’alahina bemech’ereshawochumi k’eni amanyochu ineziya talak’i minidani be’irigit’i iniset’achewaleni፡፡

[163] inya wede nuhina kerisu behwala wede neberuti nebiyati inidaweredini wede anitemi aweredini፡፡ wede ibirahimimi፣ wede isima‘ilimi፣ wede isihak’imi፣ wede ya‘ik’obimi፣ wede negedochumi፣ wede ‘isami፣ wede ayubimi፣ wede yunusimi፣ wede harunina፣ wede suleyimanimi aweredini፡፡ ledawidimi zeburini set’enewi፡፡

[164] kezihimi befiti be’anite layi be’irigit’i yeterekinachewini melikitenyochi banite layimi yaliterekinachewini melikitenyochi (inidelakini lakinihi)፡፡ alahimi musani manegagerini anegagerewi፡፡

[165] kemelikitenyochu behwala lesewochi be’alahi layi asireji inidayinori abisariwochina asiferariwochi yehonuni melikitenyochi (lakini)፡፡ alahimi ashenafi t’ibebenya newi፡፡

[166] gini alahi banite layi baweredewi yimesekirali፡፡ be‘iwik’etu aweredewi፡፡ mela’ikitumi yimesekiralu፡፡ mesikarimi be’alahi bek’a፡፡

[167] ineziya yekaduti ke’alahimi menigedi yageduti (ke’iwineti) yerak’eni mesasati be’irigit’i tesasatu፡፡

[168] ineziya yekadu yebedelumi alahi yemimirachewina (k’ini) menigedini yemimerachewi ayidelemi፡፡

[169] gini bewisit’wa zele‘alemi zewitariwochi sihonu yegehanemini menigedi (yimerachewali)፡፡ yihimi be’alahi layi geri newi፡፡

[170] inanite sewochi hoyi! melikitenyawi iwinetini kegetachihu amet’alachihu፡፡ imenumi lenanite yeteshale (yihonali)፡፡ bitikidumi (atigodutimi)፡፡ besemayatina bemidiri yalewi hulu ye’alahi newina፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[171] inanite yemets’ihafu sewochi hoyi! behayimanotachihu wesenini atilefu፡፡ be’alahimi layi iwinetini iniji atinageru፡፡ yemeriyemi liji alimesihi ‘isa ye’alahi melikitenya wede meriyemi yet’alati «yehuni» k’alumi ke’irisu yehone menifesimi bicha newi፡፡ be’alahina bemelikitenyochumi imenu፡፡ « (amalikiti) sositi nachewi» atibelumi፡፡ tekelikelu፤ le’inanite yeteshale yihonalina፡፡ alahi anidi amilaki bicha newi፡፡ le’irisu liji yalewi kemehoni yet’era newi፡፡ besemayatina bemidiri yale hulu yerisu newi፡፡ memekiyami be’alahi bek’a፡፡

[172] alimesihi (iyesusi) le’alahi bariya kemehoni fets’imo ayit’eyefimi፡፡ k’erabiwochi yehonuti mela’ikitimi (ayit’eyefumi)፡፡ irisuni kemegezati yemit’eyefina yemikorami sewi (alahi) hulunimi wede irisu be’irigit’i yisebesibachewali፡፡

[173] ineziyama yamenuti melikamochinimi yeseruti minidawochachewini yimolalachewali፡፡ kechirotawimi yich’emirilachewali፡፡ ineziyani yetet’eyefutinina yekorutinima asamamini k’it’ati yik’et’achewali፡፡ ke’alahimi lela le’inesu zimidinina redatini ayagenyumi፡፡

[174] inanite sewochi hoyi! kegetachihu zenidi be’irigit’i asireji met’alachihu፤ wede’inanitemi gelach’i yehoneni birihani (k’uri’anini) aweredini፡፡

[175] ineziyama be’alahi yamenu berisumi yetet’ebek’u kesu behonewi izinetina chirota wisit’i be’irigit’i yasigebachewali፡፡ wede’irisumi k’et’itenya menigedini yimerachewali፡፡

[176] yit’eyik’uhali belachewi፡- «welajina liji sayinorewi bemiweresi sewi alahi yinegirachihwali፡፡ le’irisu liji yelelewi sewi bimoti le’irisumi ihiti bitinorewi le’irisiwa ketewewi rejeti gimashu alati፡፡ irisumi leriswa liji yelelati inidehonechi (bemulu) yiwerisatali፡፡ huleti (ihitochi weyimi kehuleti belayi) bihonumi ketewewi rejeti kesositi huleti iju alachewi፡፡ wenidimochi (na ihitochi) wenidochina setochi bihonumi lewenidu yehuleti setochi dirisha bit’e alewi፡፡ alahi inidatisasatu le’inanite yabirarali፡፡ alahimi benegeru hulu ‘awak’i newi፡፡»

አል-ማኢዳህ

Surah 5

[1] inanite yamenachihu hoyi! bek’ali kidanochi mulu፡፡ be’inanite layi yeminebebewi bicha sik’eri፡፡ yegimeli፣ yekebiti፣ yebegina yefiyeli inisisawochi inanite behaji sira layi honachihu madenini yetefek’ede sataderegu le’inanite tefek’edu፡፡ alahi yemishawini yiferidali፡፡

[2] inanite yamenachihu hoyi! ye’alahi (kilikili yaderegachewini) milikitochi yetefek’edu atadirigu፡፡ yetekeberewinimi weri bemegadeli atidiferu፡፡ wede meka yeminedutini mesiwa‘itina yemitabetubachewinimi gemedochi kegetachewi chirotanina widetani feligewi wede tekeberewi beti asabiwochinimi sewochi (atiniku)፡፡ kehajimi sira bewet’achihu gize ‘adinu፡፡ ketekeberewi mesigidi silekelekeluwachihu sewochini met’ilatimi (benesu layi) weseni iniditalifu ayigefafachihu፡፡ bebego negerina alahini bemefiratimi teredadu፡፡ gini behat’i’atina wesenini bemalefi atiredadu፡፡ alahinimi firu፡፡ alahi k’it’ate biritu newina፡፡

[3] bekiti፣ fesashi demimi፣ ye’iriya (asama) sigami፣ berisu ke’alahi (simi) lela yetenesabetimi፣ yetanek’echimi፣ tedebidiba yetegedelechimi፣ tenikebala yemotechimi፣ bek’enidi tewigita yemotechimi፣ keriswa awire yebelalatimi (ke’inezihi behiyiweti derisachihu) yaredachihuti bicha sik’eri let’a‘otatimi yetaredewi be’azilamimi ‘idilini mefelegachihu be’inanite layi irimi tederege፡፡ yihi dirigiti amets’i newi፡፡ zare ineziya yekaduti kehayimanotachihu tesifa k’oret’u፡፡ silezihi atifiruwachewi፡፡ firunyimi፡፡ zare hayimanotachihuni lenanite molahulachihu፡፡ ts’egayenimi benanite layi fets’emiku፡፡ le’inanitemi isilamini kehayimanoti bekuli wedediku፡፡ berehabi wek’iti wede hat’i’ati yazenebele sayihoni (irimi yehonutini lemebilati) yetegedede sewimi (yibila)፡፡ alahi mehari azanyi newina፡፡

[4] le’inerisu mini inidetefek’edelachewi yit’eyik’uhali፡፡ belachewi፡- «le’inanite melikamochi huluna ineziyami ke’adanyochi aselit’anyochi honachihu yasitemarachihwachewi (yadenuti) tefek’edelachihu፡፡ alahi ke’asitemarachihu ‘iwik’eti tasitemirwachewalachihu፡፡ le’inanitemi keyazulachihu negeri bilu፡፡ berisumi layi ye’alahini simi awisu፡፡ alahinimi firu alahi mirimerawi fet’ani newina፡፡»

[5] zare melikamochi hulu lenanite tefek’edu፡፡ ye’ineziyami mets’ihafini yeteset’uti sewochi migibi (yareduti) le’inanite yetefek’ede newi፡፡ migibachihumi lenesu yetefek’ede newi፡፡ kemi’imenati t’ibik’ochumi ke’ineziya ke’inanite befiti mets’ihafini keteset’uti setochi t’ibik’ochumi፤ zemawiwochina (zimutenyochi) yemisit’iri wedaji yazhiwochi satihonu t’ibik’ochi honachihu mehirochachewini beset’achihwachewi gize (litagebuwachewi yetefek’edu nachewi)፡፡ ke’iminetimi yemimelesi sewi be’irigit’i sirawi tebelashe፡፡ bemech’ereshami k’eni irisu kekesariwochu newi፡፡

[6] inanite yamenachihu hoyi! wede solati bek’omachihu (lemek’omi basebachihu) gize fitochachihuni፣ ijochachihunimi isike kirinochi it’ebu፡፡ rasochachihunimi (bewiha) abisu፡፡ igirochachihunimi isike k’urich’imich’imitochi (it’ebu)፡፡ (seti gari bemegenanyeti weyimi belela mikiniyati «jenaba») bitihonu (gelachihuni) tat’ebu፡፡ beshitenyochi weyimi beguzo layi bitihonumi weyimi ke’inanite anidachihu ke‘ayine midiri bimet’a weyimi setochini bitinekakuna wihani batagenyu nits’uhini yemidiri gets’i asibu ፡፡ kesumi fitochachihunina ijochachihuni abisu፡፡ alahi be’inanite layi minimi chigiri liyaderigi ayishami፡፡ gini tameseginu zenidi liyat’erachihuna ts’egawini be’inanite layi limola yishali፡፡

[7] be’inanitemi layi (yelegesewini) ye’alahini ts’ega yaninimi semitenali tazenalimi balachihu gize berisu yat’ebek’ebachihuni k’ali kidanuni asitawisu፡፡ alahinimi firu፡፡ alahi bederetochi wisit’i yalewini hulu ‘awak’i newina፡፡

[8] inanite yamenachihu hoyi! le’alahi k’et’itenyochi betikikili mesikariwochi hunu፡፡ hizibochinimi met’ilati balemasitekakeli layi ayigefafachihu፡፡ asitekakilu፡፡ irisu (masitekakeli) le’alahi firacha bet’ami yek’erebe newi፡፡ alahinimi firu፡፡ alahi bemitiseruti hulu wisit’e ‘awak’i newi፡፡

[9] ineziyanimi yamenutinina bego sirawochini yeserutini alahi (genetini) tesifa aderegelachewi፡፡ le’inerisu mihiretina talak’i minida alachewi፡፡

[10] ineziyami yekaduna bete’amiratochachini yasitebabelu ineziya ye’isati gwadochi nachewi፡፡

[11] inanite yamenachihu hoyi! hizibochi ijochachewini wede inanite lizeregu basebuna ijochachewini ke’inanite layi bekelekelachihu gize benanite layi (yewalelachihuni) ye’alahini ts’ega asitawisu፡፡ alahinimi firu፡፡ mi’imenanimi be’alahi layi yimeku፡፡

[12] alahimi ye’isira’elini lijochi yet’ebek’e k’ali kidani be’irigit’i yazebachewi፡፡ kenerisumi ‘asira huletini alek’ochi asinesani፡፡ alahimi alachewi፤ «ine kenanite gari nenyi፤ solatini bitasitekakilu gideta mits’iwatinimi bitiset’u bemelikitenyochemi bitaminu bitireduwachewimi le’alahimi melikami bidirini bitabediru hat’i’atochachihuni kenanite be’irigit’i abisalehu፡፡ kesirochachewi wenizochi yemifesubachewini genetochimi be’irigit’i agebachihwalehu፡፡ kezihimi behwala ke’inanite yekade sewi k’et’itenyawini menigedi be’irigit’i tesasate፡፡»

[13] k’ali kidanachewinimi bemafiresachewi regeminachewi፡፡ libochachewinimi derek’ochi aderegini፡፡ k’alatini kebotawochachewi yilewit’alu፡፡ berisumi ketazezubeti negeri fenitani tewi፡፡ ke’inesumi t’ik’itochi sik’eru kenerisu yehoneni kidati yemitawik’ibachewi kemehoni atiwegedimi፡፡ ke’inerisumi yik’irita adirigi ilefachewimi፡፡ alahi melikami seriwochini yiwedalina፡፡

[14] ke’ineziyami inya kirisitiyanochi neni kaluti yet’ebek’e k’ali kidanachewini yazini፡፡ be’irisumi ketazezubeti negeri fenitani tewiti፡፡ silezihi isike tinisa’e k’eni diresi bemekakelachewi t’ebinina t’ilachani t’alinibachewi፡፡ alahimi yiseruti yeneberutini hulu be’irigit’i yinegirachewali፡፡

[15] yemets’ihafu balebetochi hoyi! kemets’ihafu tisheshiguti keneberachihuti negeri bizuwini le’inanite yemigelits’i kebizuwimi yemitewi sihoni melikitenyachini (muhamedi) be’irigit’i met’alachihu፡፡ ke’alahi zenidi birihanina gelach’i mets’ihafi be’irigit’i met’alachihu፡፡

[16] alahi widetawini yeteketelutini sewochi yeselamini menigedochi be’irisu yimerachewali፡፡ befek’adumi kech’elemawochi wede birihani yawet’achewali፡፡ wede k’et’itenyami menigedi yimerachewali፡፡

[17] ineziya alahi irisu yemeriyemi liji alimesihi newi yalu be’irigit’i kadu፡፡ yemeriyemini liji alimesihini inatunimi bemidiri yalenimi hulu lemat’ifati bisha ke’alahi madanini yemichili manewi belachewi፡፡ yesemayatina yemidiri yemekakelachewimi nigisina ye’alahi bicha newi፡፡ yemishawini yifet’irali፡፡ alahimi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[18] ayihudochina kirisitiyanochimi «inya ye’alahi lijochina wedajochu neni» alu፡፡ «tadiya behat’i’atochachihu lemini yasek’ayachihwali ayidelachihumi inanite kefet’erachewi sewochi nachihu» belachewi፡፡ lemishawi sewi yimirali፡፡ yemishawinimi sewi yik’et’ali፡፡ yesemayatina yemidirimi bemekakelachewimi yalewi hulu nigisina ye’alahi bicha newi፡፡ memeleshami wederisu bicha newi፡፡

[19] inanite yemets’ihafu sewochi hoyi! «abisarina asiferari alimet’alinimi» inidatilu kemelikitenyochi bemek’waret’i gize layi sihoni (higachinini) yemiyabirara hono melikitenyachini be’irigit’i met’alachihu፡፡ abisarina asiferarimi be’irigit’i met’alachihu፡፡ alahimi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[20] musami lehizibochu bale gize (asitawisi)፡- «hiziboche hoyi ye’alahini ts’ega bewisit’achihu nebiyatini baderegena negesitatinimi baderegachihu ke‘alematimi le’anidimi yaliset’ewini chirota beset’achihu gize be’inanite layi (yaderegewini ts’ega) asitawisu፡፡»

[21] «hiziboche hoyi! yachini alahi le’inanite yaderegatini yetek’edesechiwini mereti gibu፡፡ wede hwalachihumi atimelesu፡፡ kesariwochi honachihu timelesalachihuna፡፡»

[22] «musa hoyi! berisiwa wisit’i hayalani hizibochi alu፡፡ kerisiwami isikemiwet’u diresi inya fets’imo anigebatimi፡፡ kerisiwami biwet’u inya gebiwochi neni» alu፡፡

[23] ke’ineziya (alahini) kemiferutina alahi be’inerisu layi kelegeselachewi yehonu huleti sewochi «be’inerisu (behayalochu) layi beruni gibu፡፡ begebachihutimi gize inanite ashenafiwochi nachihu፡፡ mi’imenanimi inidehonachihu be’alahi layi temeku» alu፡፡

[24] «musa hoyi! bewisit’wa isikalu diresi inya fets’imo mini gizemi anigebatimi፡፡ silezihi hidi anitena getahi tegadelumi inya izihi tek’emach’ochi neni» alu፡፡

[25] «getaye hoyi ine rasenina wenidimeni bek’eri (lasigedidi) alichilimi፡፡ be’inyana be’amets’enyochumi hizibochi mekakeli leyi» ale፡፡

[26] irisiwami (yetek’edesechiwi mereti) be’inerisu layi ariba ‘ameti irimi nati፡፡ bemidire beda yinikeratetalu፡፡ «be’amets’enyochimi hizibochi layi atizeni» alewi፡፡

[27] benerisumi layi ye’ademini huleti lijochi were k’uribanini bak’erebuna (alahi) ke’anidenyachewi tek’ebilo kelelawi balitek’ebele gize (yehonewini) be’iwineti anibibilachewi፡፡ «be’irigit’i igedilihalehu» alewi፡፡ (tegedayu) «alahi yemik’ebelewi iko ket’inik’uk’ochu bicha newi» ale፡፡

[28] «litigedilenyi ijihini wedene bitizerega ine ligedilihi ijeni wedanite yemizerega ayidelehumi፡፡ ine ye‘alematini geta alahini iferalehuna» ale፡፡

[29] «ine behat’i’atena behat’i’atihi litimelesina ke’isati gwadochi litihoni ishalehu፤ yihimi yebedelenyochi k’it’ati newi» (ale)፡፡

[30] nefisumi wenidimuni megidelini lerisu shelemechileti፤(anesasachiwi፤)፡፡ gedelewimi፡፡ kekesariwochumi hone፡፡

[31] yewenidimunimi resa inideti inidemisheshigi yasayewi zenidi alahi meretini yemich’iri k’urani lakeleti፡፡ «weyi ine yewenidimeni resa isheshigi zenidi inidezihi k’ura bit’e mehoni ak’atenyini» ale፡፡ kets’ets’etenyochimi hone፡፡

[32] bezihi mikiniyati be’isira’eli lijochi layi ineho yale nefisi (megideli) weyimi bemidiri layi yalemat’ifati (kalihone besitek’eri) nefisini yegedele sewi sewochuni hulu inidegedele newi፤ hiyawi yaderegatimi sewi sewochuni hulu hiyawi inidaderege newi maletini ts’afini፡፡ melikitenyochachinimi begilits’i te‘amirati be’irigit’i met’uwachewi፡፡ keziyami kezihi behwala ke’inesu bizuwochu bemidiri layi wesenini alafiwochi nachewi፡፡

[33] ye’ineziya alahinina melikitenyawini yemiwagu bemidirimi layi lemat’ifati yemitegu sewochi k’it’ati megedeli weyimi mesek’eli weyimi ijochachewinina igirochachewini bemaferarek’i mek’oret’i weyimi ke’ageri mebareri newi፡፡ yihi benesu bek’iribitu ‘alemi wirideti newi፡፡ bemech’ereshayitumi le’inerisu kebadi k’it’ati alachewi፡፡

[34] ineziya be’inerisu layi kemechalachihu (kemewesenachihu) befiti yetets’ets’etu sik’eru፡፡ alahimi mehari azanyi mehonuni iwek’u፡፡

[35] inanite yamenachihu hoyi! alahini firu፡፡ wederisumi mek’arebiyani (melikami sirani) feligu፡፡ tidinu zenidimi be’irisu menigedi tagelu፡፡

[36] ineziya yekaduti sewochi bemidiri layi yalewi hulu ke’irisumi gari bit’ewi ketinisa’e k’eni k’it’ati be’irisu libezhubeti le’inerisu benorachewi noro ke’inesu tek’ebayini balagenyu neberi፡፡ le’inesumi asamami k’it’ati alachewi፡፡

[37] ke’isati liwet’u yifeligalu፡፡ inerisumi kerisiwa wech’iwochi ayidelumi፡፡ le’inerisumi zewitari k’it’ati alachewi፡፡

[38] serak’iwinina serak’iyitunimi beseruti negeri lek’it’ati ke’alahi yehoneni mek’et’ach’a ijochachewini k’uret’u፡፡ alahimi ashenafi t’ibebenya newi፡፡

[39] kebedelumi behwala yetets’ets’etena sirawini yasamere alahi ts’ets’etuni ke’irisu yik’ebelewali፡፡ alahi mehari azanyi newina፡፡

[40] yesemayatina yemidiri nigisina yesu (ye’alahi) bicha mehonuni alawek’ikimini yemishawini sewi yik’et’ali፡፡ lemishawimi sewi yimirali፡፡ alahimi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[41] anite melikitenya hoyi! ineziya bekihideti yemichakoluti ke’ineziya libochachewi yalamenu sihonu be’afochachewi «amenini» kalutina ke’ineziyami ayihudi kehonuti sihonu ayasazinuhi፡፡ (inerisu) wishetini adamach’ochi nachewi፡፡ lelelochi wedanite lalimet’u hizibochi adamach’ochi nachewi፡፡ nigigirochini kebotachewi lela yat’amimalu፡፡ «yihinini (yetet’amemewini) bitisiset’u yazuti፡፡ batisiset’utimi tet’enik’ek’u» yilalu፡፡ alahimi mefetenuni yemishabetini sewi le’irisu ke’alahi (lemekelakeli) mininimi atichilimi፡፡ inezihi ineziya alahi libochachewini mat’iratini yalishalachewi nachewi፡፡ le’inerisu bek’iribitu ‘alemi wirideti alachewi፡፡ le’inerisumi bemech’ereshayitu ‘alemi kebadi k’it’ati alachewi፡፡

[42] wishetini adamach’ochi irimini belatenyochi nachewi፡፡ wede’anite bimet’ami bemekakelachewi firedi፡፡ weyimi tewachewi፡፡ bititewachewimi minimi ayigoduhimi፡፡ bitiferidimi bemekakelachewi betikikili firedi፡፡ alahi betikikili ferajochini yiwedalina፡፡

[43] inerisumi zenidi tewirati iyalechi bewisit’wa ye’alahi firidi yalebati sitihoni inideti yasiferiduhali! keziyami kezihi behwala inideti yisheshalu! ineziyami befits’umi mi’iminani ayidelumi፡፡

[44] inya tewiratini bewisit’iwa memiriyana birihani yalebati sitihoni aweredini፡፡ ineziya ti‘izazini yetek’ebeluti nebiyati be’ineziya ayihudawiyani behonuti layi beriswa yiferidalu፡፡ lik’awinituna ‘awak’iwochumi ke’alahi mets’ihafi inidit’ebik’u betederegutina berisumi layi mesikariwochi behonuti (yiferidalu)፡፡ sewochinimi atifiru፡፡ firunyimi፡፡ be’anik’ets’ochemi anesitenyani waga atilewit’u፡፡ alahimi baweredewi negeri yaliferede sewi ineziya kehadiwochu inerisu nachewi፡፡

[45] be’inerisumi layi bewisit’wa «nefisi benefisi ‘ayinimi be‘ayini afinich’ami be’afinich’a joromi bejoro t’irisimi bet’irisi (yiyazali)፡፡» k’usilochinimi mamesaseli alebachewi maletini ts’afini፡፡ be’irisumi yemets’ewete (yemare) sewi irisu lerisu (leserawi hat’i’ati) masiteseriya newi፡፡ alahimi baweredewi negeri yemayiferidi sewi፤ ineziya bedelenyochu inerisu nachewi፡፡

[46] befelegochachewimi (benebiyatochu felegi) layi yemeriyemini liji ‘isani ketewirati besitefitu yalewini aregagach’i sihoni asiketelini፡፡ inijilinimi bewisit’u k’et’itana birihani yalebeti besitefitu yalechiwini tewiratinimi yemiyaregagit’i let’inik’uk’ochimi merina gesach’i sihoni set’enewi፡፡

[47] ye’inijilimi balebetochi bewisit’u alahi baweredewi higi yifiredu፡፡ alahimi baweredewi yemayiferidi sewi ineziya amets’enyochi inerisu nachewi፡፡

[48] wede anitemi mets’ihafuni kebefitu yalewini mets’ihafi aregagach’ina be’irisu layi tet’ebabak’i sihoni be’iwineti aweredini፡፡ bemekakelachewimi alahi baweredewi higi firedi፡፡ iwinetumi kemet’alihi behwala zinibalewochachewini atiketeli፡፡ ke’inanite lehulumi higinina menigedini aderegini፡፡ alahimi besha noro anidi hizibi baderegachihu neberi፡፡ gini beset’achihu higigati limokirachihu (leyayachihu)፡፡ bego sirawochinimi (lemesirati) teshik’edademu፤ memeleshachihu bet’ek’ilala wede alahi newi፡፡ be’irisumi tileyayubeti yeneberachihutini negeri yinegirachihwali፡፡

[49] bemekakelachewimi alahi baweredewi higi firedi፡፡ filagotochachewinimi atiketeli፡፡ alahimi wede anite kaweredewi kekefilu inidayasasituhi tet’enik’ek’achewi (maletini aweredini)፡፡ bizorumi alahi yemishawi bekefilu hat’i’atachewi lik’et’achewi mehonuni ‘iwek’i፡፡ kesewochumi bizuwochu amets’enyochi nachewi፡፡

[50] yemayimininetini firidi yifeligaluni lemiyaregagit’umi sewochi ke’alahi yibelit’i firidu yamare mani newi

[51] inanite yamenachihu hoyi! ayihudochinina kirisitiyanochini redatochi adirigachihu atiyazu፡፡ kefilachewi lekefilu redatochi nachewi፡፡ ke’inanitemi wisit’i redatochi yemiyaderigachewi sewi irisu kenerisu newi፡፡ alahi amets’enyochini hizibochi ayak’enami፡፡

[52] ineziyanimi belibochachewi wisit’i (yenifik’ina) beshita yalebachewini sewochi «yegize melewawet’i inidayagenyeni iniferaleni yemilu» sihonu be’inerisu (lemeredati) sichakolu tayachewalehi፡፡ alahimi dili menisatini weyimi ke’irisu zenidi yehoneni negeri (magalet’ini) liyamet’a benefisochachewi wisit’i bedebek’utimi negeri tets’ets’achochi sihonu teregaget’e፡፡

[53] ineziyami yamenuti sewochi፡- «ineziya inerisu ke’inanite gari neni bilewi yet’enekere mehalachewini be’alahi yemaluti inezihi nachewini» yilalu፡፡ sirawochachewi tebelashu፡፡ kesariwochimi honu፡፡

[54] inanite yamenachihu hoyi! ke’inanite wisit’i kehayimanotu yemimelesi sewi alahi (be’inerisu sifira) yemiwedachewinina yemiwedutini፣ bemi’imenani layi tihutochi፣ bekehadiwochi layi hayalani yehonuni be’alahi menigedi yemitageluni yewek’ashini wek’esa yemayiferuni hizibochi be’irigit’i yamet’ali፡፡ yihe ye’alahi chirota newi፤ lemishawi sewi yiset’ewali፤ alahimi chirotawi sefi ‘awak’i newi፡፡

[55] redatachihu alahina melikitenyawi ineziyami yamenuti bicha nachewi፡፡ (inerisu) ineziya solatini bedenibu yemisegidu inerisumi yagonebesu honewi mits’iwatini yemiset’u nachewi፡፡

[56] alahinina melikitenyawini ineziyanimi yamenutini yemiwedaji sewi (ke’alahi ch’ifirochi yihonali)፡፡ ye’alahimi ch’ifirochi inerisu ashenafiwochi nachewi፡፡

[57] inanite yamenachihu hoyi! ke’ineziya kebefitachihu mets’ihafini keteset’uti ineziyani hayimanotachihuni malagech’ana mech’awecha adirigewi yeyazutini kehadiwochinimi redatochi adirigachihu atiyazu፡፡ mi’iminanimi inidehonachihu alahini firu፡፡

[58] wede solatimi bet’erachihu gize (t’iriyituni) mesalek’iyana mech’awecha adirigewi yiyizwatali፡፡ yihi inerisu yemayawik’u hizibochi bemehonachewi newi፡፡

[59] «yemets’ihafu balebetochi hoyi! be’alahina wedenya beteweredewi befitimi beteweredewi lemamenachini abizanyochachihumi amets’enyochi lemehonachihu iniji (lelani negeri) kenya tit’elalachihuni» belachewi፡፡

[60] «alahi zenidi k’it’atu kezihi yekefa negeri linigerachihuni» belachewi፡፡ (irisumi) «alahi yeregemewi sewi be’irisumi layi tek’ot’abeti፡፡ ke’inerisumi zinijerowochinina kerikerowochini yaderegewi t’a‘otinimi yetegeza sewi (hayimanoti) newi፡፡ ineziya bet’ami bekefa sifira nachewi፡፡» kek’et’itenyawimi menigedi bet’ami yetesasatu nachewi፡፡

[61] bemet’uwachihumi gize (wede’inanite) kekihideti gari be’irigit’i yegebu inerisumi kerisu gari be’irigit’i yewet’u sihonu «aminenali» yilalu፡፡ alahimi yidebik’uti yeneberutini negeri bet’ami ‘awak’i newi፡፡

[62] ke’inerisumi bizuwochuni behat’i’atina bebedeli iriminimi bemebilatachewi yemit’adefu sihonu tayalehi፡፡ yiseruti yeneberuti negeri bet’ami kefa

[63] k’esawisituna lik’awinitu kehat’i’ati nigigirachewina irimini kemebilatachewi ayikelekilwachewimi noro’alini yiseruti yeneberuti negeri bet’ami kefa

[64] ayihudochimi «ye’alahi iji yetaserechi nati» alu፡፡ ijochachewi yitaseru balutimi negeri yiregemu፡፡ ayidelemi (ye’alahi) ijochu yetezeregu nachewi፡፡ inidemisha yilegisali፡፡ kegetahimi wede anite yeteweredewi (k’uri’ani) ke’inesu bizuwochuni ti‘ibitinina kihidetini be’irigit’i yich’emirachewali፡፡ bemekakelachewimi t’ebinina t’ilachani isike tinisa’e k’eni diresi t’alini፡፡ let’ori isatini bayayazu (bach’aru) k’ut’iri alahi yat’efatali፡፡ bemidirimi wisit’i lemabelasheti yirot’alu፡፡ alahimi abelashiwochini ayiwedimi፡፡

[65] yemets’ihafumi balebetochi bamenuna (kekihidetimi) betet’enek’ek’u noro ke’inesu hat’i’atochachewini be’irigit’i babesinina yemet’ek’emiya genetochinimi be’irigit’i bagebanachewi neberi፡፡

[66] inerisumi tewiratinina inijilini kegetachewimi wede’inesu yeteweredewini mets’ihafi bak’wak’wamu (beserubeti) noro kebelayachewina ke’igirochachewi siri betemegebu neberi፡፡ ke’inesu wisit’i tikikilenyochi hizibochi alilu፡፡ ke’inesumi bizuwochu yemiseruti negeri kefa

[67] anite melikitenya hoyi! kegetahi wedanite yeteweredewini adirisi፡፡ batiserami melikituni aladeresikimi፡፡ alahimi kesewochi yit’ebik’ihali፡፡ alahi kehadiwochini hizibochi ayak’enamina፡፡

[68] «inanite yemets’ihafu balebetochi hoyi! tewiratinina inijilini kegetachihumi wede’inanite yeteweredewini isikemitak’omu (isikemitiserubachewi) diresi beminimi layi ayidelachihumi» belachewi፡፡ kegetahimi wede anite yeteweredewi k’uri’ani ke’inesu bizuwochuni ti‘ibitinina kihidetini be’irigit’i yich’emiribachewali፡፡ bekehadiyani hizibochimi layi atizeni፡፡

[69] ineziya yamenuna ineziyami ayihudawiyani yehonu፣ sabiyanochimi፣ kirisitiyanochimi (kenerisu) be’alahina bemech’ereshawi k’eni yamenena melikamini sira yesera sewi benerisu layi firihati yelebachewimi፡፡ inerisumi ayazinumi፡፡

[70] ye’isira’elini lijochi yet’ebek’e k’ali kidani be’irigit’i yazinibachewi፡፡ wede’inesumi melikitenyochini lakini፡፡ nefisochachewi bematiwedewi negeri meli’ikitenya bemet’alachewi k’ut’iri kefiluni asitebabelu፤ kefilunimi yigedilalu፡፡

[71] fetenami alemenoriwani t’eret’eru፡፡ tawerumi፣ denek’orumi፣ keziyami alahi kenerisu layi ts’ets’etini tek’ebele፡፡ keziyami ke’inesu bizuwochu taweru፣ denek’orumi፡፡ alahimi yemiserutini hulu temelikachi newi፡፡

[72] ineziya «alahi irisu yemeriyemi liji alimesihi newi» yalu be’irigit’i kadu፡፡ alimesihimi ale፡- «ye’isira’eli lijochi hoyi! getayenina getachihuni alahini tegezu፡፡» ineho! be’alahi yemiyagara sewi alahi berisu layi genetini be’irigit’i irimi aderege፡፡ menoriyawimi isati nati፡፡ lebedayochimi minimi redatochi yelwachewimi፡፡

[73] ineziya «alahi yesositi sositenya newi» yalu be’irigit’i kadu፡፡ ke’amilakimi anidi amilaki iniji lela yelemi፡፡ kemilutimi negeri bayikelekelu kenesu ineziyani yekadutini asamami k’it’ati be’irigit’i yinekachewali፡፡

[74] wede alahi ayimelesumina mihiretini ayileminutimini alahimi mehari azanyi newi፡፡

[75] yemeriyemi liji alimesihi kebefitu melikitenyochi be’irigit’i yalefu yehone melikitenya iniji lela ayidelemi፡፡ inatumi bet’ami iwinetenya nati፡፡ (huletumi) migibini yemibelu neberu፤ anik’ets’ochini lenerisu (lekehadiwochi) inideti inideminabirara temeliketi keziyami (ke’iwineti) inideti inidemimelesu temeliketi፡፡

[76] «ke’alahi lela le’inanite megudatinina met’ik’emini yemayichilini tigezalachihuni» belachewi፡፡ alahimi irisu semiwi ‘awak’i newi፡፡

[77] «inanite yemets’ihafu balebetochi hoyi! behayimanotachihu ke’iwineti lela yehoneni (malefi) wesenini atilefu፡፡ befitimi be’irigit’i yetesasatutinina kek’et’itenyawi menigedimi (ahuni) yetesasatuni hizibochi kenitu zinibalewochi atiketelu» belachewi፡፡

[78] ke’isira’eli lijochi ineziya yekaduti bedawidina bemeriyemi liji be‘isa milasi teregemu፡፡ yihi ti’izazini bemet’asachewina wesenini yemiyalifu bemehonachewi newi፡፡

[79] keseruti met’ifo negeri ayikelakelumi neberi፡፡ yiseruti yeneberuti negeri be’irigit’i kefa

[80] ke’inesu bizuwochuni ineziyani yekadutini siwedaju tayalehi፡፡ be’inesu layi alahi yetek’ot’abachewi bemehonu le’inerisu nefisochachewi yasik’edemuti sira bet’ami kefa፡፡ inesumi bek’it’ati wisit’i zewitariwochi nachewi፡፡

[81] be’alahina benebiyu wederisumi beteweredewi k’uri’ani yemiyaminu behonu noro wedajochi adirigewi baliyazuwachewi neberi፡፡ gini kenerisu bizuwochu amet’enyochi nachewi፡፡

[82] ayihudochinina ineziyani yagarutini le’ineziya le’amenuti bet’elatineti kesewochi hulu yibelit’i yeberetu honewi be’irigit’i tagenyalehi፡፡ ineziyanimi «inya kirisitiyanochi neni» yalutini le’ineziya le’amenuti bewedajineti be’irigit’i yibelit’i yek’erebwachewi honewi tagenyalehi፡፡ yihi ke’inesu wisit’i k’esawisitina menekosati bemenorachewina inesumi yemayikoru bemehonachewi newi፡፡

[83] wede melikitenyawimi yeteweredewini (k’uri’ani) besemu gize iwinetuni kemawek’achewi yetenesa ‘ayinochachewi inibani siyafesu tayalehi፡፡ «getachini hoyi! amenini kemesikariwochumi gari ts’afeni » yilalu፡፡

[84] «be’alahina kewinetimi bemet’alini negeri yemanamini getachinimi kemelikami sewochi gari liyasigebani yemanikejili lenya mini aleni» (yilalu)፡፡

[85] balutimi mikiniyati alahi besisirochachewi wenizochi yemifesubachewini genetochi bewisit’achewi zewitariwochi sihonu menedachewi፡፡ yihimi yebego seriwochi waga newi፡፡

[86] ineziyami yekaduna be’anik’ets’ochachini yasitebabelu ineziya ye’isati gwadochi nachewi፡፡

[87] inanite yamenachihu hoyi! alahi lenanite yefek’edelachihuni t’afach’ochi irimi atadirigu፡፡ weseninimi atilefu፡፡ alahi weseni alafiwochini ayiwedimina፡፡

[88] alahimi keset’achihu sisayi yetefek’ede t’afach’i sihoni bilu፡፡ yaninimi inanite berisu amanyochi yehonachihubetini alahini firu፡፡

[89] alahi bemehalawochachihu bewidik’u ayizachihumi፡፡ gini mehalawochini (basebachihuti) yiyizachihwali፡፡ masiteseriyawimi betesebochachihuni kemitimegibuti kemekakelenyawi (migibi) ‘asirini misikinochi mabilati weyimi inesuni malibesi weyimi ch’anik’ani nets’a mawit’ati newi፤ (ketebaluti aniduni) yalagenyemi sewi sositi k’enochini mets’omi newi፤ yihi bemalachihu gize yemehalawochachihu makakasha newi፡፡ mehalawochachihunimi t’ebik’u፡፡ inidezihu alahi lenanite anik’ets’ochini yabirarali፡፡ inanite litameseginu yikejelalina፡፡

[90] inanite yamenachihu hoyi! yemiyasekiri met’et’i k’umarimi t’a‘otatimi azilamimi keseyit’ani sira yehonu irikusi bicha nachewi፡፡ (irikusini) rak’utimi litidinu yikejelalina፡፡

[91] seyit’ani yemifeligewi bemiyasekiri met’et’ina bek’umari bemekakelachihu t’ebinina t’ilachani lit’ili alahini kemawisatina kesigidetimi liyagidachihu bicha newi፡፡ tadiya inanite (ke’inezihi) tekelikayochi nachihuni (tekelikelu)፡፡

[92] alahinimi tegezu፡፡ melikitenyawinimi tazezu፡፡ tet’enik’ek’umi፡፡ bitisheshumi፤ bemelikitenyachini layi yalebeti gilits’i madiresi bicha mehonuni ‘iwek’u፡፡

[93] be’ineziya bamenutina bego sirawochini beseruti layi (kihidetini) betet’enek’ek’una bamenu melikami sirawochinimi beseru keziyami (yemiyasekirinina k’umarini) betet’enek’ek’una bamenu keziyami (ketekelekelewi hulu) betet’enek’ek’una (sirani) basameru gize (kemekelikelu befiti) betemegebuti negeri hat’i’ati yelebachewimi፡፡ alahimi bego seriwochini yiwedali፡፡

[94] inanite yamenachihu hoyi! (behaji gize) ijochachihuna t’orochachihu bemiyagenyuti tadanyi awire alahi yimokirachihwali፡፡ beruk’i hono yemiferawini sewi alahi ligelits’i (yimokirachihwali)፡፡ keziyami behwala wesenini yalefena yadene sewi lerisu asamami k’it’ati alewi፡፡

[95] inanite yamenachihu hoyi! inaniti behaji sira wisit’i sitihonu awireni atigidelu፡፡ ke’inanitemi iyawek’e yegedelewi sewi k’it’atu ke’inanite huleti yetikikilenyaneti balebetochi yemiferidubeti yehone wede ka‘iba derashi mesiwa‘iti sihoni kebeti inisisawochi yegedelewini negeri bit’e mesit’eti weyimi misikinochini mabilati weyimi yezihini liki mets’omi makakasha newi፡፡ (yihimi) yesirawini kebadi k’it’ati inidik’emisi newi፡፡ (sayikelekeli befiti) kalefewi negeri alahi yik’irita aderege፡፡ (wede t’ifatumi) yetemelesemi sewi alahi kerisu yibek’elali፡፡ alahimi ashenafi yemebek’eli balebeti newi፡፡

[96] yebahiri tadanyina migibu le’inanitemi lemenigedenyochimi met’ek’emiya yihoni zenidi lenanite tefek’ede፡፡ behajimi layi isikalachihu diresi yeyebisi awire benanite layi irimi tederege፡፡ yaninimi wederisu yemitisebesebubetini alahini firu፡፡

[97] ke‘ibani፣ yetekeberewini beti፣ kilikili yehonewinimi weri፣ mesiwa‘itunina bale milikitochunimi menigawochi alahi lesewochi mek’wak’wamiya aderege፡፡ yihi alahi besemayati yalewini hulu bemidirimi yalewini hulu yemiyawik’i mehonuni alahimi negeruni hulu ‘awak’i mehonuni iniditawik’u newi፡፡

[98] alahi k’it’ate biritu mehonuni alahimi mehari azanyi mehonuni iwek’u፡፡

[99] bemelikitenyawi layi madiresi iniji lela yelebetimi፡፡ alahimi yemitigelits’utini negeri yemitidebik’utinimi hulu yawik’ali፡፡

[100] «yemet’ifowi (genizebi) bizati biyasidenik’achihumi inikwa met’ifowina t’iruwi ayisitekakelumi፡፡ balelibochi hoyi! alahinimi firu፤ inanite litidinu yikejelalina፤» belachewi፡፡

[101] inanite yamenachihu hoyi! le’inanite bigelets’u kemiyasikefwachihu negerochi atit’eyik’u፡፡ k’uri’animi bemiweridibeti gize ke’iriswa bitit’eyik’u lenanite tigelets’alechi፤ ke’iriswa alahi yik’irita aderege፡፡ alahimi mehari tagashi newi፡፡

[102] kenanitemi befiti hizibochi be’irigit’i t’eyek’wati፡፡ keziyami be’iriswa (mikiniyati) kehadiwochi honu፡፡

[103] kebehira kesa’ibami kewesilami kehamimi alahi mininimi (higi) aladeregemi፡፡ gini ineziya yekaduti be’alahi layi wishetini yik’et’at’ifalu፡፡ abizanyochachewimi ayawik’umi፡፡

[104] le’inerisumi alahi wede aweredewina wede melikitenyawi nu betebalu gize «abatochachinini berisu layi yagenyenibeti negeri yibek’anali» yilalu፡፡ abatochachewi minimi yemayawik’una yemayimeru bihonumi (yihenini maleti yibek’achewalini)

[105] inanite yamenachihu hoyi! nefisochachihuni (ke’isati) yazu፤ (t’ebik’u)፡፡ betemerachihu gize yetesasate sewi ayigodachihumi፡፡ yehulachihumi memelesha wede alahi bicha newi፡፡ tiserutimi yeneberachihutini hulu yinegirachihwali፡፡

[106] inanite yamenachihu hoyi! anidachihuni moti bemet’abeti gize benuzaze wek’iti yemekakelachihu misikirineti ke’inanite huleti yetikikilenyaneti balebetochi yehonu sewochi weyimi bemidiri bitigwazuna yemoti adega bitinekachihu kelelochachihu yehonu huleti lelochi sewochi (memesikeri) newi፡፡ bitit’erat’eru kesolati (ke‘asuri) behwala tak’omwachewina (yemimesekirileti sewi) yezimidina balebeti bihonimi inikwa «berisu wagani anigezami ye’alahinimi misikirineti anidebik’imi፤ yani gize (debik’eni binigenyi) inya kehat’i’atenyochi neni» bilewi be’alahi simi yimilalu፡፡

[107] inerisumi hat’i’atini (bewisheti mesikirewi) yetegebu mehonachewi bitawek’i ke’ineziya (lemwachu) k’iribochi bemehoni (wirisi) ketegebachewi yehonu huleti lelochi sewochi besifirachewi (bemisikirochi sifira) yik’omuna «misikirinetachini ke’inesu misikirineti yilik’i iwineti newi wesenimi alalefinimi yani gize inya kebedayochi neni» silu be’alahi yimilalu፡፡

[108] yihi misikirinetini betegebiwa layi lemamit’atachewi weyimi kemehalawochachewi behwala yemehalawochini (wede werashochi) memelesini lemefirati bet’ami yek’erebe newi፡፡ alahinimi firu፡፡ simumi፡፡ alahimi amets’enyochi hizibochini ayimerami፡፡

[109] alahi melikitenyochuni yemisebesibibetinina «mini melisi teset’achihu» yemilibetini k’eni (asitawisi)፡፡ «le’inya minimi ‘iwik’eti yelenimi anite ruk’ochini bet’ami ‘awak’i anite bicha nehi» yilalu፡፡

[110] alahi bemili gize (asitawisi)፡- «yemeriyemi liji ‘isa hoyi! be’anitena be’inatihi layi (yewalikulachihuni) ts’egayeni asitawisi፡፡ behits’aninetina bekefenisaneti (yebesele sewi honehi) sewochini yemitinageri sitihoni bek’idusi menifesi (begebireli) baberetahuhi gize፤ ts’ihifetinina t’ibebinimi tewiratinina inijilinimi basitemarikuhi gize፣ kech’ik’ami yewefi k’irits’i bit’e befek’ade bemitiserana bewisit’wa bemitinefa befek’ademi wefi bemitihoni gize፣ ‘iwirimi hono yeteweledenina lemits’aminimi befek’ade bemitashiri gize፣ mutaninimi befek’ade (kemek’abirachewi) bemitawet’a gize፣ ye’isira’elinimi lijochi bete’amirati bemet’ahibachewina ke’inesu ineziya yekaduti yihi gilits’i digimiti iniji lela ayidelemi balu gize፣ (ligediluhi siyasibuhi) ke’anite layi bekelekelikulihimi gize (yaderegihulihini wileta asitawisi)፡፡»

[111] wede hawariyatimi «benena bemelikitenyaye imenu» bemaleti bazeziku gize (asitawisi)፡፡ «amenini፤ inya musilimochi mehonachinini mesikiri» alu፡፡

[112] hawariyati፡- «yemeriyemi liji ‘isa hoyi! getahi be’inya layi kesemayi ma’idini liyaweridilini yichilalini» balu gize (asitawisi)፡፡ «mi’imenani inide honachihu alahini firu» alachewi፡፡

[113] «ke’iriswa linibela libochachinimi lireku iwineti yalikenimi mehonihini linawik’ina be’iriswami layi kemesikariwochi linihoni inifeligaleni» alu፡፡

[114] yemeriyemi liji ‘isa ale፡- «getachini alahi hoyi! le’inya lemejemeriyawochachinina lemech’ereshawochachini ba‘ili (medesecha) yemitihonini ke’anitemi te’amiri yehonechini ma’idi kesemayi be’inya layi awiridi፡፡ sit’enimi፡፡ anite kesech’iwochi hulu belach’i nehina፡፡»

[115] alahi፡- «ine (ma’idiwani) benanite layi awirajiwa nenyi፡፡ behwalami ke’inanite yemikidi sewi ine ke‘alemati anidinimi yemalik’et’awini k’it’ati ik’et’awalehu» ale፡፡

[116] alahimi፡- «yemeriyemi liji ‘isa hoyi! anite lesewochu፡- inenina inateni ke’alahi lela huleti amilakochi adirigachihu yazu bilahalini» bemilewi gize (asitawisi)፡፡ «t’irati yigebahi፤ le’ine tegebiye yalihoneni negeri maleti lene ayigebanyimi፡፡ biyewi inide honemi be’irigit’i ‘awik’ehewali፡፡ benefise wisit’i yalewini hulu tawik’alehi፡፡ gini anite zenidi yalewini alawik’imi፡፡ anite ruk’ochini hulu bet’ami ‘awak’i anite bicha nehina» yilali፡፡

[117] «be’irisu yazezikenyini k’ali getayenina getachihuni alahini tegezu maletini iniji lenerisu lela alalikumi፡፡ bewisit’achewimi isikalehu diresi benerisu layi tet’ababek’i neberiku፡፡ betemolahenyimi gize (banesahenyi gize) anite benesu layi tet’ebabak’i neberiki፡፡ anitemi benegeru hulu layi ‘awak’i nehi፡፡»

[118] «bitik’et’achewi inerisu barochihi nachewi፡፡ lenerisu bitimirimi anite ashenafiwi t’ibebenyawi nehi» (yilali)፡፡

[119] alahi yilali፡- «yihi iwinetenyochini iwinetachewi yemit’ek’imibeti k’eni newi፡፡ le’inerisu besirochachewi wenizochi yemifesubachewi bewisit’achewi huligize zewitariwochi sihonu yeminorubachewi genetochi aluwachewi፡፡ alahi ke’inesu wedede፤ inerisumi ke’irisu wededu፤ yihi talak’i ‘idili newi፡፡»

[120] yesemayatina yemidiri bewisit’achewimi yalewi hulu nigisina ye’alahi bicha newi፡፡ isumi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

አል-አንዓም

Surah 6

[1] misigana leziya semayatinina midirini lefet’erewi ch’elemawochinina birihaninimi laderegewi le’alahi yetegeba newi፡፡ keziyami ineziya yekaduti (t’a‘otatini begetachewi) yasitekakilalu፡፡

[2] irisu ya kech’ik’a yefet’erachihu keziyami (yemoti) gizeni yewesene newi፡፡ irisumi zenidi (letinisa’e) yetewesene gize alile፡፡ keziyami inanite (bemek’esik’esachihu) tit’erat’eralachihu፡፡

[3] irisumi ya besemayatina bemidiri (ligigezuti yemigebawi) alahi newi፡፡ misit’irachihuni gilits’achihunimi yawik’ali፡፡ yemitiserutinimi hulu yawik’ali፡፡

[4] kegetachewimi anik’ets’ochi aniditimi anik’ets’i atimet’achewimi keriswa yemisheshu bihonu iniji፡፡

[5] be’iwinetumi (k’uri’ani) bemet’alachewi gize be’irigit’i asitebabelu፡፡ be’irisumi yisalek’ubeti yeneberuti negeri zenawochi (k’it’ati) be’irigit’i yimet’abachewali፡፡

[6] kebefitachewi kekifile zemenati hizibochi bizuwochini mat’ifatachinini alayumini le’inanite yalasimechenewini (le’inerisu) bemidiri wisit’i asimechenachewi፡፡ be’inerisumi layi zinamini yeteketatele sihoni lakini፡፡ wenizochinimi besirachewi inidifesu aderegini፡፡ behat’i’atochachewimi at’efanachewi፡፡ kehwalachewimi lelochini yekifile zemeni sewochi asigenyeni፡፡

[7] banitemi layi bewerek’eti yetets’afeni mets’ihafi baweredinina be’ijochachewi benekuti noro ineziya yekaduti sewochi «yihi gilits’i digimiti iniji lela ayidelemi» balu neberi፡፡

[8] «be’irisumi (bemuhamedi) layi meli’aki ayiwerediletimi noro’alini» alu፡፡ meli’akini baweredinimi noro (bayaminu bet’ifatachewi) negeru beteferede neberi፡፡ keziyami ayik’oyumi neberi፡፡

[9] (melikitenyawini) meli’akimi badereginewi noro wenidi (besewi misili) badereginewi neberi፡፡ be’inerisumi layi yemiyamesasilutini negeri bamesaselinibachewi neberi፡፡

[10] kanite befitimi bemelikitenyochi be’irigit’i telagit’wali፡፡ be’ineziyami ke’inesu balaget’uti layi be’irisu yalagit’u yeneberuti negeri (k’it’ati) weredebachewi፡፡

[11] «bemidiri layi hidu ye’asitebabayochimi mech’eresha inideti inidenebere temeliketu» belachewi፡፡

[12] «besemayatina bemidiri yalewi hulu yemani newi» belachewi፡፡ (lela melisi yelemina) «ye’alahi newi» beli፡፡ «benefisu layi izinetini ts’afe፡፡ betinisa’e k’eni be’irisu t’irit’iri yelelebeti sihoni be’irigit’i yisebesibachihwali፡፡ ineziya nefisochachewini yakeseru nachewi፤ inerisumi ayaminumi፡፡

[13] belelitina bek’enimi ts’et’i yalewi hulu yerisu bicha newi፡፡ irisumi semiwi ‘awak’i newi፡፡»

[14] «semayatinina midirini fet’ari kehonewi alahi irisu yemimegibi yemayimegebimi sihoni lelani amilaki iyizalehuni» belachewi፡፡ «ine mejemeriya ti’izazini ketek’ebele sewi lihoni tazeziku፡፡ ke’agariwochimi fets’imo atihuni (tebiyalehu)» belachewi፡፡

[15] «ine begetaye bamits’i yetalak’uni k’eni k’it’ati iferalehu» belachewi፡፡

[16] beziya k’eni ke’irisu layi (k’it’ati) yemimelesileti sewi (alahi) be’irigit’i azeneleti፡፡ yihimi gilits’i maginyeti newi፡፡

[17] alahimi begudati binekahi le’irisu (legudatu) ke’irisu bek’eri lela asiwegaji yelemi፡፡ bebegomi negeri binekahi irisu benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[18] irisumi kebarochu belayi sihoni ashenafi newi፡፡ irisumi t’ibebenyawi wisit’i ‘awak’iwi newi፡፡

[19] «bemisikirineti kenegeru hulu yibelit’i talak’i manewi» belachewi፡፡ (lela melisi yelemina) «alahi newi፡፡ be’inena be’inanite mekakeli mesikari newi፡፡ yihimi k’uri’ani inanitenina yederesewini sewi hulu berisu lasiferarabeti wedene tewerede፡፡ ke’alahi gari lelochi amalikiti menorachewini inanite timesekiralachihuni» belachewi፡፡ «ine alimesekirimi» belachewi፡፡ «irisu anidi amilaki bicha newi፡፡ inemi kemitagaruti negeri nits’uhi nenyi» belachewi፡፡

[20] ineziya mets’ihafini yeset’enachewi lijochachewini inidemiyawik’u (muhamedini) yawik’utali፡፡ ineziya ke’inerisu wisit’i nefisochachewini yakeseruti inerisu ayaminumi፡፡

[21] be’alahimi layi wishetini kek’et’at’efe weyimi be’anik’ets’ochu kasitebabele sewi yibelit’i bedelenya manewi ineho bedelenyochi ayidinumi፡፡

[22] hulachewinimi yeminisebesibibetinina keziyami le’ineziya (t’a‘otatini) le’agaruti ineziya (le’alahi) tegariwochi nachewi bilachihu tasibwachewi yeneberachihuti tegariwochachihu yeti nachewi yeminilibetini k’eni (asitawisi)፡፡

[23] keziyami melisachewi «begetachini be’alahi yihunibini agariwochi alineberinimi» maleti iniji lela atihonimi፡፡

[24] benefisachewi layi inideti inide washuna yik’et’at’ifuti yeneberuti negeri ke’inesu inideti inide tesewere temeliketi፡፡

[25] ke’inerisumi wede anite yemiyadamit’i sewi alile፡፡ belibochachewimi layi inidayawik’uti shifanochini bejorowochachewimi layi dinik’urinani aderegini፡፡ te‘amirinimi hulu biyayu beriswa ayaminumi፡፡ bemet’uhimi gize yemikerakeruhi sihonu ineziya yekaduti «yihi (k’uri’ani) yek’edimowochu sewochi ts’ihufi teretochi iniji lela ayidelemi» yilalu፡፡

[26] inerisumi (sewochini) ke’irisu yikelekilalu፡፡ ke’irisumi yirik’alu፡፡ nefisochachewinimi iniji lelani ayat’efumi፤ gini ayawik’umi፡፡

[27] be’isatimi layi betek’omu gize minewi (wede midire ‘alemi) betemelesini begetachinimi anik’ets’ochi balasitebabelini kemi’iminanimi behonini wa minyotachini! balu gize bitayi noro (yemiyasedenegit’ini negeri bayehi neberi)፡፡

[28] yilik’unimi kezihi befiti yidebik’uti yeneberuti hulu le’inerisu tegelets’e፡፡ (wedemidire ‘alemi) betemelesumi noro ke’irisu wede tekelekeluti negeri betemelesu neberi፡፡ inesumi be’irigit’i wishetamochi nachewi፡፡

[29] iriswami (hiyiweti) «yek’iribitu hiyiwetachini iniji lela ayidelechimi inyami tek’esik’ek’ashochi ayidelenimi» alu፡፡

[30] begetachewimi layi (lemirimera) betek’omu gize bitayi noro (asidenigach’ini negeri bayehi neberi)፡፡ «yihi iwineti ayidelemini» yilachewali፡፡ «begetachini yihunibini iwineti newi» yilalu፡፡ «tikiduti beneberachihuti mikiniyati k’it’atuni k’imesu» yilachewali፡፡

[31] ineziya be’alahi megenanyeti yasitebabelu be’irigit’i keseru፡፡ se‘atitumi bedinigeti bemet’achachewi gize inesu hat’i’atochachewini bejeribawochachewi layi yemishekemu sihonu «beriswa (bemidire ‘alemi) bagwadelinewi negeri layi wa k’uch’itachini» yilalu፡፡ nik’u! yemishekemuti negeri kefa፡፡

[32] yek’iribitumi hiyiweti ch’ewatana lagit’a iniji lela ayidelechimi፡፡ yemech’ereshayitumi ageri (geneti) le’ineziya lemit’enek’ek’uti bet’ami belach’i nati፡፡ atawik’umini

[33] ineho ya yemiluhi negeri inidemiyasazinihi be’irigit’i inawik’aleni፡፡ inerisumi (belibochachewi) ayasitebabiluhimi፡፡ gini bedayochu be’alahi anik’ets’ochi yikidalu፡፡

[34] kebefitihimi melikitenyochi be’irigit’i tesitebabelu፡፡ betesitebabelubetimi negerina betesek’ayuti layi iridatachini isikemet’alachewi diresi tagesu፡፡ ye’alahinimi nigigirochi lewach’i yelemi፡፡ kemelikitenyochumi were (yemitiregagabeti) be’irigit’i met’alihi፡፡

[35] (isilamini) metewachewimi banite layi kebadi bihonibihi bemidiri wisit’i k’edadani weyimi besemayi wisit’i meselalini litifeligina bete’amiri litimet’achewi bitichili (adirigi)፡፡ alahimi besha noro bek’inu menigedi layi besebesabachewi neberi፡፡ ketesasatutimi sewochi befits’umi atihuni፡፡

[36] t’irihini yemik’ebeluti ineziya yemisemuti bicha nachewi፡፡ mutaninimi alahi yik’esek’isachewali፡፡ keziyami wederisu bicha yimelesalu፡፡

[37] «kegetawimi be’irisu layi lemini te‘amiri aliteweredemi» alu፡፡ «alahi te’amirini bemawiredi layi chayi newi» belachewi፡፡ gini abizanyochachewi ayawik’umi፡፡

[38] ketenik’esak’ashimi bemidiri (yemihedi)፤ behuleti kinifochu yemiberimi berari meselochachihu hizibochi iniji lela ayidelumi፡፡ bemets’ihafu wisit’i mininimi negeri alitewinimi keziyami wede getachewi yisebesebalu፡፡

[39] ineziyami be’anik’ets’ochachini yasiwashu denik’orochi didawochimi bech’elemawochi wisit’i yalu nachewi፡፡ alahi mat’imemuni yemishawini sewi yat’emewali፡፡ memiratuni yemishawinimi sewi bek’et’itenya menigedi layi yaderigewali፡፡

[40] ye’alahi k’it’ati bimet’abachihu weyimi se‘atitu (tinisa’e) bitimet’abachihu ke’alahi lelani tit’eralachihuni iwinetenyochi inide honachihu nigerunyi belachewi፡፡

[41] ayidelemi irisuni bicha tit’eralachihu፡፡ bishami wederisu yemitit’erubetini negeri yasiwegidali፡፡ yemitagarutinimi negeri titewalachihu (belachewi)፡፡

[42] kebefitihimi wede neberuti hizibochi (melikitenyochini) be’irigit’i lakini፡፡ inidiwadek’umi bedihinetina bebeshita yazinachewi፡፡

[43] tadiya k’it’atachini bemet’abachewi gize ayiwadek’umi norwalini gini libochachewi derek’u፡፡ yiseruti yeneberutinimi negeri seyit’ani lenesu asamerelachewi፡፡

[44] berisumi yigesets’ubeti yeneberewini negeri betewi gize be’inesu layi yenegerini hulu dejafochi kefetini (asimechenachewi)፡፡ beteset’utimi negeri betedesetu gize bedinigeti yazinachewi፡፡ wediyawinumi inerisu tesifa k’orach’ochi honu፡፡

[45] ye’ineziyami yebedeluti hizibochi mech’eresha tek’oret’e፡፡ misiganami le‘alemati geta le’alahi yigebawi፡፡

[46] nigerunyi alahi mesimiyachihunina mayawochachihuni biwesidi belibochachihumi layi biyatimi ke’alahi lela isuni yemiyamet’alachihu amilaki manewi belachewi፡፡ anik’ets’ochini inideti inideminabirara keziyami inesu inideti inidemimelesu temeliketi፡፡

[47] «nigerunyi ye’alahi k’it’ati bedinigeti weyimi begilits’i bimet’abachihu amet’enyochi hizibochi iniji lela yit’efalini» belachewi፡፡

[48] melikitenyochinimi abisarina asiferari adirigeni iniji anilikimi፡፡ yamenuna melikamini yeseru sewochimi be’inerisu layi firihati yelebachewimi፤ inesumi ayazinumi፡፡

[49] ineziyami banik’ets’ochachini yasiwashu yamits’u beneberuti mikiniyati k’it’atu yagenyachewali፡፡

[50] «le’inanite ye’alahi gimija betochi ine zenidi nachewi alilimi፡፡ ruk’inimi alawik’imi፡፡ le’inanitemi ine meli’aki nenyi alilimi፡፡ wede’ine yemiweridilinyini iniji lelani aliketelimi» belachewi፡፡ «‘iwirina yemiyayi yisitekakelaluni atasitenetinumini» belachewi፡፡

[51] ineziyanimi ke’irisu lela redatina amalaji yelelachewi sihonu wede getachewi mesisebisebini yemiferutini yit’enek’ek’u zenidi berisu (bek’uri’ani) asiferara፡፡

[52] ineziyani getachewini fituni (widetawini) yemishu honewi bet’watina bemata yemit’erutini atabari፡፡ tabarirachewina kebedelenyochimi tihoni zenidi inesuni mek’ot’at’eri banite layi minimi yelebihimi፡፡ anitenimi mek’ot’at’eri benesu layi minimi yelebachewimi፡፡

[53] inidezihumi «kemekakelachini alahi yelegeselachewi inezihi nachewini» yilu zenidi kefilachewini bekefilu mokerini፡፡ alahi amesiganyochuni ‘awak’i ayidelemini

[54] ineziyami bete’amiratachini yemiyaminuti (wede anite) bemet’u gize «selami be’inanite layi yihuni፡፡ getachihu benefisu layi izinetini ts’afe፡፡ ineho ke’inanite wisit’i besihiteti kifuni sira yesera sewi keziyami ke’irisu behwala yetets’ets’etena sirawini yasamere irisu (alahi) mehari azanyi newi» belachewi፡፡

[55] inidezihumi (iwinetu inidigelets’ina) yewenijelenyochimi menigedi tibirara zenidi anik’ets’ochini inigelits’aleni፡፡

[56] «ine ineziyani ke’alahi lela yemitit’eruwachewini kemegezati tekelikiyalehu» belachewi፡፡ «zinibaleyachihuni aliketelimi፡፡ yani gize be’irigit’i tesasatiku፡፡ inemi ketemeriwochu ayidelehumi» belachewi፡፡

[57] «ine kegetaye behonechi gilits’i masireja layi nenyi፡፡ be’irisumi asitebabelachihu፡፡ berisu yemitichakolubeti k’it’ati ine zenidi ayidelemi፡፡ firidu le’alahi bicha newi፡፡ iwinetini yiferidali፡፡ irisumi keferajochi hulu belach’i newi» belachewi፡፡

[58] «be’irisu yemitichakolubeti k’it’ati ine zenidi behone noro be’inena be’inanite mekakeli negeru (k’it’atachihu) betefets’eme neberi፡፡ alahimi bedelenyochini ‘awak’i newi» belachewi፡፡

[59] yeruk’i negerimi mekifechawochi irisu zenidi nachewi፡፡ ke’irisu bek’eri manimi ayawik’achewimi፡፡ beyebisina bebahiri yalewinimi hulu yawik’ali፡፡ kek’it’elimi aniditimi atiregifimi yemiyawik’ati bihoni iniji፡፡ kek’init’atimi bemereti ch’elemawochi wisit’i yelemi ke’irit’ibimi kederek’imi anidimi yelemi gilits’i behonewi mets’ihafi wiset’i (yetemezegebe) bihoni iniji፡፡

[60] irisumi ya beleliti yemiyasitenyachihu bek’enimi yeserachihutini hulu yemiyawik’i keziyami yetewesenewi gize yifets’emi zenidi be’irisu (bek’eni) wisit’i yemik’esek’isachihu newi፡፡ keziyami memeleshachihu wede irisu newi፡፡ keziyami tiseruti yeneberachihutini hulu yinegirachihwali፡፡

[61] irisumi kebarochu belayi sihoni huluni ashenefi newi፡፡ benanitemi layi t’ebak’iwochini (mela’ikiti) yilikali፡፡ anidachihunimi moti bemet’abeti gize (yemoti) meli’ikitenyochachini inerisu (ti’izazatini) yemayagwadilu sihonu yigedilutali፡፡

[62] keziyami iwinetenya wede honewi getachewi wede alahi yimelesalu፡፡ nik’u! firidu le’irisu bicha newi፡፡ irisumi ketek’ot’at’ariwochi hulu yibelit’i fet’ani newi፡፡

[63] keyebisina kebahiri ch’elemawochi begilits’ina bemisit’iri yemitit’eruti sitihonu «kenezihi biyadineni be’irigit’i ke’amesiganyochi inihonaleni (sitilu) yemiyadinachihu manewi» belachewi፡፡

[64] alahi keswana kech’inik’imi hulu yadinachihwali፡፡ keziyami inanite tagaralachihu belachewi፡፡

[65] «irisu (alahi) kebelayachihu weyimi ke’igirochachihu betachi k’it’atini be’inanite layi liliki weyimi yeteleyayu hizibochi sitihonu liyadebalik’achihuna kefilachihuni yekefiluni ch’ikane liyak’emisi chayi newi» belachewi፡፡ yawik’u zenidi anik’ets’ochini inideti inideminabirara temeliketi፡፡

[66] be’irisumi (bek’uri’ani) isu iwineti sihoni hizibochihi asitebabelu፡፡ belachewi፡- «benanite layi t’ebak’i ayidelehumi፡፡»

[67] letinibiti hulu (yemiderisibeti) merigiya alewi፡፡ wedefitimi tawik’utalachihu፡፡

[68] ineziyanimi be’anik’ets’ochachini yemigebutini bayehi gize ke’irisu lela behone were isikemigebu diresi tewachewi፡፡ seyit’animi (mekelikelihini) biyasiresahi ketiwisita behwala kebedelenyochi hizibochi gari atik’emet’i፡፡

[69] be’ineziyami bemit’enek’ek’uti layi kehisabachewi minimi yelebachewimi፡፡ gini yit’enek’ek’u zenidi megesets’i (alebachewi)፡፡

[70] ineziyanimi hayimanotachewini ch’ewatana lagit’a adirigewi yeyazutini k’iribitumi hiyiweti yatalelechachewini tewachewi፡፡ be’irisumi (bek’uri’ani) nefisi beserachiwi sira inidatit’efa asitawisi፡፡ le’iriswa ke’alahi lela redatina amalaji yelatimi፡፡ bemebezhiyami hulu bitibezhi keriswa ayiwesedimi፡፡ inezihi ineziya beseruti sira yetet’efuti nachewi፡፡ lenesu yikidu beneberuti mikiniyati kefela wiha met’et’ina asamami k’it’ati alachewi፡፡

[71] «ke’alahi lela yemayit’ek’imenini ina yemayigodanini inigezaleni alahimi kemerani gize behwala yehwaliti inimelesaleni inideziya bemidiri layi yewalele sihoni seyit’anati inidasasatuti le’irisu wedenya na iyalu wede k’ini menigedi yemit’eru wedajochi inidaluti (inidemayiketelachewimi) sewi inihonaleni» belachewi፡፡ «ye’alahi menigedi irisu k’et’itenyawi menigedi newi፡፡ le‘alemati geta linigezami tazezini» belachewi፡፡

[72] solatinimi bedenibu sigedu firutimi፤ (bemaleti tazezini)፡፡ irisumi ya wederisu bicha yemitisebesebubeti newi፡፡

[73] irisumi ya semayatinina midirini be’iwineti yefet’ere newi፡፡ «huni» yemilibetinina wediyawimi yemihonibetini k’eni (asitawisi)፡፡ k’alu iwineti newi፡፡ bek’enidumi beminefa k’eni nigisinawi yerisu bicha newi፡፡ ruk’unina k’iribuni ‘awak’i newi፡፡ irisumi t’ibebenyawi wisit’i ‘awak’iwi newi፡፡

[74] ibirahimimi le’abatu le’azeri «t’a‘otatini amalikiti adirigehi tiyizalehini ine፤ anitenimi hizibochihinimi begilits’i mesasati wisit’i honachihu ayachihwalehu» bale gize (asitawisi)

[75] inidezihumi ibirahimini (inidiyawik’ina) ke’aregagach’ochumi yihoni zenidi yesemayatinina yemidirini melekoti asayenewi፡፡

[76] lelitumi be’irisu layi bach’eleme gize kokebini aye፡፡ «yihi getaye newi» ale፡፡ bet’elek’emi gize፡- «t’elak’iwochini aliwedimi» ale፡፡

[77] ch’erek’animi wech’i hono baye gize፡- «yihi getaye newi» ale፡፡ begebami gize፡- «getaye (k’inuni menigedi) bayimeranyi be’irigit’i ketesasatuti hizibochi ihonalehu» ale፡፡

[78] ts’ehayinimi ch’orawani zerigita baye gize፡- «yihi getaye newi፡፡ yihi bet’ami tilik’i newi» ale፡፡ begebachimi gize፡- «wegenoche hoyi! ine kemitagaruti hulu nits’uhi nenyi» ale፡፡

[79] «ine leziya semayatinina midirini lefet’erewi (amilaki) k’et’itenya sihoni fiteni azoriku፡፡ inemi ke’agariwochu ayidelehumi» (ale)፡፡

[80] wegenochumi tekerakeruti፡፡ «be’alahi (anidineti) be’irigit’i yemeranyi sihoni tikerakerunyalachihuni be’irisumi yemitagarutini negeri aliferami፡፡ gini getaye negerini bisha (yagenyenyali)፡፡ getayemi negeruni hulu ‘iwik’etu sefa፡፡ atigenezebumini» alachewi፡፡

[81] «be’inanite layi be’irisu masirejani yalaweredebetini inanite magaratachihuni yematiferu sitihonu yemitagarutini (t’a‘otati) inideti iferalehu! yemitawik’umi bitihonu kehuletu kifilochi bets’et’ita yibelit’i tegebiwi maninyawi newi» (ale)፡፡

[82] ineziya yamenuna iminetachewini bebedeli yalik’elak’elu ineziya le’inerisu ts’et’ita alachewi፡፡ inesumi yetemeru nachewi፤

[83] yihichimi masirejachini nati፡፡ le’ibirahimi behizibochu layi (asireji iniditihoni) set’enati፡፡ yeminishawini sewi bederejawochi kefi inaderigaleni፡፡ getahi t’ibebenya ‘awak’i newina፡፡

[84] lerisumi isihak’ini (yeliji lijuni) ya‘ik’ubinimi set’enewi፡፡ hulunimi merani፡፡ nuhinimi befiti merani፡፡ kezerochumi dawidini፣ suleyimaninimi፣ ayubinimi፣ yusufinimi፣ musanimi፣ haruninimi (merani)፡፡ inidezihumi bego seriwochini inimenedaleni፡፡

[85] zekeriyanimi፣ yehiyanimi፣ ‘isanimi፣ iliyasinimi (merani)፡፡ hulumi kemelikamochu nachewi፡፡

[86] isima‘ilinimi፣ aliyesi‘inimi፣ yunusinimi፣ lut’inimi (merani)፡፡ hulunimi be‘alemati layi abelet’inachewimi፡፡

[87] ke’abatochachewimi፣ kezerochachewimi፣ kewenidimochachewimi (merani)፡፡ meret’inachewimi፤ wede k’et’itawimi menigedi meranachewi፡፡

[88] yihi ye’alahi memiriya newi፡፡ be’irisu kebarochu yemishawini sewi yimerali፡፡ bagarumi noro yiseruti yeneberuti kenesu betabese neberi፡፡

[89] inezihi ineziya mets’ahifitinina t’ibebini፣ nebiyinetinimi yeset’enachewi nachewi፡፡ inezihi (yemeka kehadiwochi) be’iriswa bikidumi be’iriswa yemayikiduni hizibochi le’iriswa be’irigit’i azegajitenali፡፡

[90] inezihi (nebiyati)፤ ineziya alahi yemerachewi nachewi፡፡ bemenigedachewimi teketeli፡፡ «be’irisu (bek’uri’ani) layi minimi waga alit’eyik’achihumi፡፡ irisu le‘alemati gisats’e iniji lela ayidelemi» belachewi፡፡

[91] «alahi besewi layi minimi alaweredemi» balumi gize alahini tegebi kibiruni alakeberutimi፡፡ (inidihi) belachewi፡- «yanini birihanina lesewochi meri hono musa yamet’awini mets’ihafi kifilifilochi yemitaderiguti sitihonu mani aweredewi (yewededachihwatini) tigelits’watalachihu bizuwinimi tidebik’alachihu፡፡ inanitemi abatochachihumi yalawek’achihutini tesitemarachihu፤»

[92] «alahi (aweredewi)» belachewi፡፡ keziyami bewishetachewi wisit’i yemich’awetu sihonu tewachewi፡፡ yihimi yaweredinewi yehone biruki yaninimi befitu yeneberewini (mets’ihafi) aregagach’i mets’ihafi newi፡፡ yeketemochini inati (mekani) ina bezuriyawa yalutinimi sewochi litasit’enek’ik’ibeti (aweredinewi)፡፡ ineziyami bemech’ereshayitu ‘alemi yemiyaminuti inerisu besolatachewi layi yemit’ebabek’u sihonu berisu yaminalu፡፡

[93] be’alahimi layi ibiletini kek’et’at’efe weyimi wederisu minimi yaliteweredeleti sihoni «wedene teweredelinyi» kalena፡-«alahimi yaweredewini bit’e be’irigit’i aweridalehu» kale sewi yibelit’i bedayi mani newi bedelenyochinimi bemoti mekerawochi wisit’i behonu gize mela’ikiti ijochachewini zerigiwochi honewi « (lek’it’it’ibi) nefisochachihuni awit’u፤ be’alahi layi iwineti yalihoneni negeri tinageru beneberachihutina ke’anik’ets’ochumi tikoru beneberachihuti mikiniyati zare yewiridetini k’it’ati timenedalachihu» (yemilwachewi sihonu) bitayi noro (asidenak’ini negeri bayehi neberi)፡፡

[94] mejemeriyami gize inide fet’erinachihu honachihu yeset’enachihuni hulu bejeribawochachihu hwala yetewachihu sitihonu yeset’enachihuni hulu bejeribawochachihu hwala yetewachihu sitihonu leyebichachihu honachihu be’irigit’i met’achihuni ineziyanimi inesu be’inanite wisit’i (le’alahi) tegariwochi nachewi yemitiluwachewini amalajochachihuni ke’inanite gari anayimi፡፡ gininyunetachihu be’irigit’i tek’waret’e፡፡ ke’inanitemi ya (yamalidenali) yemitiluti t’efa (yibalalu)፡፡

[95] alahi k’init’atinina yefireni at’initi felik’ak’i newi፡፡ hiyawini kemuti yawet’ali፤ mutinimi kehiyawi awich’i newi፡፡ irisu alahi newi፤ tadiya (ke’imineti) inideti timelesalachihu (tirik’alachihu)

[96] irisumi gohini (keleliti ch’elema) felik’ak’i lelitinimi marefiya ts’ehayinina ch’erek’animi (legize) mek’ut’eriya adiragi newi፡፡ yihi ye’ashenafiwi ye‘awak’iwi (alahi) chilota newi፡፡

[97] irisumi ya kewakibitini beyebisina bebahiri ch’elemawochi wisit’i be’iriswa timeru zenidi le’inanite yaderege newi፡፡ lemiyawik’u hizibochi anik’ets’ochini be’irigit’i zerezerini፡፡

[98] irisumi ya ke’aniditi nefisi yasigenyachihu፤ newi፡፡ (bemahits’eni) merigiyana (bejeriba) mek’emech’ami (alachihu)፡፡ lemiyawek’u hizibochi anik’ets’ochini be’irigit’i zerezerini፡፡

[99] irisumi ya kesemayi wihani yawerede newi፡፡ berisumi yenegeruni hulu bek’ayi awet’ani፡፡ yetederarebenimi k’init’ati kerisu yeminawet’a yehoneni lemilemi (azimera) kerisu awet’ani፡፡ kezenibabami ke’inibut’wa yetek’erarebu yehonu zelelawochi alu፡፡ keweyinochimi፣ keweyirami፣ kerumanimi (k’it’elachewi) temesasayina (fireyachewi) yemayimesaseli sihonu atikilitochini (awet’ani)፡፡ bafera gize wede firewina wede mebiselu temeliketu፡፡ be’inezihi te‘amirati lemiyaminu hizibochi milikitochi alu፡፡

[100] le’alahimi aganinitini yefet’erachewi sihoni (bemetazezi) tegariwochi aderegu፡፡ wenidochi lijochinina setochi lijochinimi yale ‘iwik’eti le’irisu k’et’efu፡፡ (alahi) t’irati yetegebawi kemiluti negeri yelak’e newi፡፡

[101] (irisu) semayatinina midirini yale bit’e fet’ari newi፡፡ le’irisu misiti yelelechiwi sihoni inideti le’irisu liji yinorewali negerinimi hulu fet’ere፡፡ irisumi negeruni hulu ‘awak’i newi፡፡

[102] yihi getachihu alahi newi፡፡ ke’irisu bek’eri amilaki yelemi፡፡ negerini hulu fet’ari newi፡፡ silezihi tegezuti፡፡ irisumi benegeru hulu layi tet’ebabak’i newi፡፡

[103] ‘ayinochi ayagenyutimi፤ (ayayutimi)፡፡ irisumi ‘ayinochini yayali፡፡ irisumi rihirahewi rek’ik’u wisit’e ‘awak’iwi newi፡፡

[104] «kegetachihu zenidi birihanochi be’irigit’i met’ulachihu፡፡ yetemeleketemi sewi (t’ik’imu) lenefisu bicha newi፡፡ yetaweremi sewi (gudatu) berasu layi bicha newi፡፡ inemi be’inanite layi t’ebak’i ayidelehumi» (belachewi)፡፡

[105] inidezihumi « (inidigemegimuna yalefutini mets’ahifiti) at’initehalimi» inidilu lemiyawik’u hizibochimi (k’uri’anini) inidinabirarawi anik’ets’ochini inigelits’aleni፡፡

[106] kegetahi wede anite yeteweredewini teketeli፡፡ ke’irisu bek’eri amilaki yelemi፡፡ agariwochinimi tewachewi፡፡

[107] alahimi besha noro balagaru neberi፡፡ be’inesumi layi t’ebak’i aladereginihimi፡፡ anitemi be’inesu layi halafi ayidelehimi፡፡

[108] ineziyanimi ke’alahi lela yemigezuwachewini (t’a‘otatini) atisidebu፡፡ diniberini bemalefi yale‘iwik’eti alahini yisedibaluna፡፡ inidezihu lehizibochi hulu sirachewini degi asimeselinilachewi፡፡ keziyami memeleshachewi wede getachewi newi፡፡ yiseruti yeneberutinimi hulu yinegirachewali፡፡

[109] te‘amirimi bitimet’alachewi be’iriswa bek’urit’i liyaminu t’ibik’i mehalochachewini be’alahi malu፡፡ «te‘amirati hulu alahi zenidi nati» belachewi፡፡ iriswa bemet’achi gizemi alemamenachewini (weyimi mamenachewini) mini asawek’achihu

[110] bemejemeriyami gize be’irisu inidalamenu hulu libochachewinina ‘ayinochachewini inagelabit’aleni፡፡ bet’imetachewimi wisit’i yemiwalilu sihonu initewachewaleni፡፡

[111] inyami wede’inerisu mela’ikitini baweredini mutanimi banegageruwachewi negerunimi hulu ch’ifira ch’ifira adirigeni be’inesu layi besebesebini noro alahi kalisha besitek’eri yemiyaminu balihonu neberi፡፡ gini abizanyochachewi (yihinini) yisitalu፡፡

[112] inidezihumi lenebiyati hulu kesewina keganeni yehonuni seyit’anati t’elati aderegini፡፡ kefilachewi wede kefilu lemataleli libisibisini k’ali yit’ilalu፡፡ getahimi besha noro baliseruti neberi፡፡ kek’it’ifetachewimi gari tewachewi፡፡

[113] (yemit’ilutimi liyataliluna) ye’ineziyami bemech’ereshayitu hiyiweti yemayaminuti sewochi libochi wede’irisu inidiyazenebilu inidiwedutimi inerisu yik’et’ifu yeneberutinimi inidik’et’at’ifu newi፡፡

[114] irisu ya mets’ihafuni yetebirara hono wede’inanite yawerede sihoni «ke’alahi lela danyani ifeligalehuni» (belachewi)፡፡ ineziyami mets’ihafini yeset’enachewi irisu kegetahi zenidi be’iwineti yetewerede mehonuni yawik’alu፡፡ ketet’erat’ariwochumi atihuni፡፡

[115] yegetahimi k’alati iwinetenyana tikikilenya sitihoni tefets’emechi፡፡ lek’alatu lewach’i yelemi፡፡ irisumi semiwi ‘awak’iwi newi፡፡

[116] bemidirimi kaluti sewochi abizanyochuni bitiketeli ke’alahi menigedi yasasituhali፡፡ t’irit’areni iniji lelani ayiketelumi፡፡ inerisumi yemiwashu iniji lela ayidelumi፡፡

[117] getahi irisu kemenigedu yemisasatutini ‘awak’i newi፡፡ irisumi temeriwochuni ‘awak’i newi፡፡

[118] be’anik’ets’ochumi amanyochi inide honachihu (sitaredi) ye’alahi simi be’irisu layi ketewesabeti inisisa bilu፡፡

[119] wederisumi (mebilati) ketegededachihubeti besitek’eri be’inanite layi irimi yetederegewini le’inanite (alahi) be’irigit’i yezerezere sihoni keziya be’irisu layi ye’alahi simi ketet’erabeti yematibeluti lenanite mini (mikiniyati) alachihu bizuwochumi yale ‘iwik’eti bezinibalewochachewi yasasitalu፡፡ getahi irisu weseni alafiwochuni ‘awak’i newi፡፡

[120] yehat’i’atinimi gilits’unimi dibik’unimi tewiwu፡፡ ineziya hat’i’atini yemiseru፤ yiseruti beneberuti negeri be’irigit’i yik’et’alu፡፡

[121] be’irisumi layi ye’alahi simi kalitet’erabeti negeri atibilu፡፡ irisumi be’irigit’i amets’i newi፡፡ seyit’anatimi wede wedajochachewi (bekitini bemebilati) yikerakerwachihu zenidi yashokeshukalu፡፡ bititazezuwachewimi inanite be’irigit’i agariwochi nachihu፡፡

[122] muti yeneberena hiyawi yadereginewi le’irisumi besewochi mekakeli be’irisu yemihedibetini birihani yadereginileti sewi bech’elemawochi wisit’i keriswa yemayiwet’a hono inidalile sewi bit’e newini inidezihu lekehadiwochi yiseruti yeneberuti negeri teget’elachewi፡፡

[123] inidezihumi beyeketemayitu bewisit’wa yaseru zenidi yetenikolenyochiwani talalak’ochi aderegini፡፡ benefisochachewimi layi iniji belela layi ayaserumi፤ gini ayawik’umi፡፡

[124] te‘amirimi bemet’achachewi gize፡- «ye’alahi melikitenyochi yeteset’utini bit’e isikiniset’i diresi befits’umi anaminimi» alu፡፡ alahi melikituni yemiyaderigibetini sifira ‘awak’i newi፡፡ ineziyani yamets’utini sewochi yidolitu beneberuti negeri alahi zenidi wiridetina biritu k’it’ati yagenyachewali፡፡

[125] alahimi limerawi yemishawini sewi deretuni (libuni) le’isilami yikefitiletali፡፡ liyat’emewimi yemishawini sewi deretuni t’ebabi chegara wede semayi lemewit’ati anidemitageli yaderigewali፡፡ inidezihu alahi be’ineziya bemayaminuti layi rikisetini yaderigali፡፡

[126] yihimi (yalehibeti) k’et’itenya sihoni yegetahi menigedi newi፡፡ lemiyasitawisu hizibochi anik’ets’ochini be’irigit’i zerizirenali፡፡

[127] le’inerisu begetachewi zenidi yeselami ageri alachewi፡፡ irisumi (getahi) yiseruti beneberuti mikiniyati redatachewi newi፡፡

[128] hulunimi yemisebesibibachewinimi k’eni (asitawisi)፡፡፡ ye’aganiniti ch’ifirochi hoyi! kesewochi (ch’ifirani bemat’imemi) be’irigit’i abezachihu (yibalalu)፡፡ kesewochimi yehonuti wedajochachewi፡-«getachini hoyi! kefilachini bekefilu tet’ek’eme፡፡ yaninimi le’inya yewesenikilinini gizeyachinini deresini» yilalu፡፡ isati alahi yeshawi gize sik’eri bewisit’wa zewitariwochi sitihonu menoriyachihu nati yilachewali፡፡ getahi t’ibebenya ‘awak’i newina፡፡

[129] inidezihumi yebedelenyochini kefili bekefilu layi yiseruti beneberuti t’ifati mikiniyati inishomaleni፡፡

[130] yeganenina yesewochi ch’ifirochi hoyi!፡- «anik’ets’ocheni be’inanite layi yemiteriku yezihinimi k’enachihuni (k’it’ati) maginyetini yemiyasiferaruwachihu ke’inanitewi yehonu melikitenyochi alimet’wachihumini» (yibalalu)፡፡ «benefisochachini layi mesekerini፤ (met’itewilinali)» yilalu፡፡ yek’iribitumi hiyiweti atalelechachewi፡፡ benefisochachewimi layi inerisu kehadiwochi yeneberu mehonachewini mesekeru፡፡

[131] yihi getahi ketemochini balebetochiwa zenigiwochi honewi salu bebedeli mikiniyati at’ifi balemehonu newi፡፡

[132] lehulumi keseruti sira (yetebelalet’u) derejawochi alilwachewi፡፡ getahimi kemiseruti hulu zenigi ayidelemi፡፡

[133] getahimi tebik’ak’i ye’izineti balebeti newi፡፡ bisha yasiwegidachihwali፤ (yat’efachihwali)፡፡ kelelochi hizibochimi zerochi inidasigenyachihu kebehwalachihu yemishawini yitekali፡፡

[134] yemitik’et’eruti hulu be’irigit’i mech’i newi፡፡ inanitemi amilach’ochi ayidelachihumi፡፡

[135] «hiziboche hoyi! bechilotachihu layi siru፤ ine (bechilotaye layi) seri nenyina፡፡ misigunitumi ageri (geneti) le’irisu yemitihonileti sewi mani inidehone wede fiti tawik’alachihu፡፡ ineho bedelenyochi ayidinumi» belachewi፡፡

[136] le’alahimi kefet’erewi ke’azimerana kegimeli፣ kekebiti፣ kefiyelimi dirishani aderegu፡፡ behasabachewimi «yihi le’alahi newi፡፡ yihimi letegariwochachini newi፡፡» letegariwochachewimi «(let’a‘otati) yehonewi negeri wede alahi ayiderisimi፡፡ le’alahimi yehonewi irisu wede tegariwochachewi yiderisali» alu፡፡ yemiferiduti firidi kefa

[137] inidezihumi ke’agariwochu lebizuwochu፤ tegariwochachewi liyat’efuwachewi hayimano tachewinimi be’inesu layi liyak’elak’ilubachewi (liyamesasilubachewi) lijochachewini megidelini asamerulachewi፡፡ alahimi besha noro baliseruti neberi፡፡ kek’it’ifetachewimi gari tewachewi፡፡

[138] behasabachewimi yihichi irimi yehonechi lemada inisisana azimera nati፡፡ yeminishawi sewi iniji lela ayibelatimi፡፡ (yihichi) jeribochiwa irimi yetederegechi lemada inisisami nati (atich’animi)፡፡ yihichi beriswa layi ye’alahini simi (sititaredi) yemayit’erubatimi inisisa nati alu፡፡ be’irisu layi lemek’it’efi (negeruni wede alahi asit’egu)፡፡ yik’et’ifuti beneberuti negeri be’irigit’i yik’et’achewali፡፡

[139] «benezihimi inisisochi hodochi wisit’i yalewi lewenidochachini beteleyi yetefek’ede newi፡፡ bemisitochachinimi layi irimi yetederege newi፡፡ mutimi bihoni (muti hono biweledi) inerisu (wenidochumi setochumi) berisu tegariwochi nachewi» alu፡፡ bemek’it’efachewi alahi be’irigit’i yik’et’achewali፡፡ irisu t’ibebenya ‘awak’i newina፡፡

[140] ineziya yale ‘iwik’eti bemonyineti lijochachewini yegedeluna alahimi yeset’achewini (sisayi) be’alahi layi bemek’it’efi irimi yaderegu be’irigit’i keseru፡፡ be’irigit’i tesasatu፡፡ temeriwochimi alineberumi፡፡

[141] irisumi ya dasi yemideregilachewinina dasi yemayideregilachewini atikilitochi yefet’ere newi፡፡ zemibabanimi (yetemirini zafi) azimeranimi firewochu yeteleyayu sihonu weyiranina rumaninimi (k’it’elachewi) temesasayina (t’a‘imachewi) yemayimesaseli sihonu (fet’ere)፡፡ bafera gize kefirewi bilu፡፡ be’ach’edawimi k’eni tegebiwini (zeka) sit’u፡፡ atabakinumi፡፡ irisu abakanyochini ayiwedimina፡፡

[142] kelemada inisisawochimi yemich’anutinina yemayich’anutini (fet’ere)፡፡ alahi keset’achihu sisayi bilu፡፡ yeseyit’aninimi irimijawochi atiketelu፡፡ irisu le’inanite gilits’i t’elati newina፡፡

[143] siminitini ‘ayinetochi kebegi huletini (wenidina setini) kefiyelimi huletini (fet’ere)፡፡«kehuletumi kifilochi alahi wenidochuni irimi aderegeni weyisi setochuni weyisi berisu layi yehuletu setochi mahits’enochi yat’ek’alelutini iwinetenyochi inidehonachihu be‘iwik’eti (be’asireji) nigerunyi» belachewi፡፡

[144] kegimelimi huletini kekebitimi huletini (fet’ere)፡፡«alahi (kehuletu) wenidochuni irimi aderegeni weyisi setochuni weyisi yehuletu setochi mahits’enochi be’irisu layi yat’ek’alelutini be’iwinetu alahi bezihi bazezachihu gize yetet’adachihu neberachihuni sewochinimi yale ‘iwik’eti liyat’emi be’alahi layi wishetinimi kek’et’efe sewi yibelit’i bedelenya mani newi alahi bedelenyochini hizibochi (k’inuni menigedi) ayimerami፡፡»

[145] (muhamedi hoyi!) belachewi፡- «wede’ine beteweredewi wisit’i bekiti weyimi fesashi demi weyimi ye’asama siga irisu rikusi newina weyimi be’amets’i ke’alahi simi lela be’irisu layi yetewesabeti kalihone besitek’eri bemimegebewi temegabi layi irimi yehoneni negeri alagenyimi፡፡ amets’enyana weseni yalefe sayihonimi yetegedede sewi (ketewesuti bibela hat’i’ati yelebetimi)፡፡ getahi mehari azanyi newina፡፡»

[146] be’ineziyami ayihudawiyani behonuti layi bale t’ifirini hulu irimi aderegini፡፡ kekebiti፣ kefiyelina kebegimi morawochachewini jeribawochachewi weyimi anijetochachewi yeteshekemuti weyimi be’at’initi yetek’elak’elewi (sibi) sik’eri benerisu layi irimi aderegini፡፡ yihinini be’amets’achewi mikiniyati k’et’anachewi፡፡ inya iwinetenyochi neni፡፡

[147] biyasitebabiluhimi፡- «getachihu yesefi chirota balebeti newi፡፡ biritu k’it’atumi ke’amets’enyochi hizibochi layi ayimelesimi» belachewi፡፡

[148] ineziya yagaruti «alahi besha noro inyami abatochachenimi balagerani neberi፡፡ anidachinimi negeri irimi baladeregini neberi yilalu፡፡ inidezihu (inezihini inidewashu) ineziya kebefitachewi yeneberuti biritu k’it’atachinini isikek’emesu diresi asitebabalu፡፡ le’inya tazelik’ulini zenidi (magaratachihuni lemewidedu) inanite zenidi ‘iwik’eti aleni t’irit’areni iniji lela atiketelumi፡፡ inanite washowochi iniji lela ayidelachihumi» belachewi፡፡

[149] «yetemwalawi masireja ye’alahi newi፡፡ beshami noro hulachihunimi bak’enachihu neberi» belachewi፡፡

[150] «ineziyani alahi yihini irimi madireguni yemimesekirutini misikirochachihuni amit’u» belachewi፡፡ bimesekirumi ke’inerisu gari atimesikiri፡፡ yeneziyanimi be’anik’ets’ochachini yasitebabelutini yeneziyanimi inerisu begetachewi (lelani) yemiyasitekakilu sihonu bemech’ereshayitu ‘alemi yemayaminutini sewochi zinibalewochi atiketeli፡፡

[151] «nu፤ getachihu be’inanite layi irimi yaderigewini negeri (be’irisumi yazezachihuni) lanibibilachihu» belachewi፡፡ «be’irisu (be’alahi) mininimi negeri atagaru፡፡ lewelajochimi begoni sira (siru)፡፡ lijochachihunimi kedihiniti (firacha) atigidelu፡፡ inya inanitenimi inerisunimi inimegibachihwalenina፡፡ met’ifo sirawochinimi ke’iriswa yetegelets’ewinimi yetedebek’ewinimi hulu atik’irebu፡፡ yachinimi alahi irimi yaderegatini nefisi behigi bihoni iniji atigidelu፡፡ yihini tawik’u zenidi (alahi) be’irisu azezachihu፡፡»

[152] «yeyetiminimi genizebi biritatuni (akale met’eni) isikiderisi diresi beziyachi iriswa melikami behonechi huneta iniji atik’irebu፡፡ sifirinina mizaninimi betikikilu mulu፡፡ nefisini chilotawani iniji anasigedidimi፡፡ betenagerachihumi gize bezemedochachihu layi bihonimi inikwa (iwinetini bemenageri) asitekakilu፡፡ be’alahimi k’ali kidani mulu፡፡ ineho tigesets’u zenidi berisu azezachihu፡፡»

[153] «yihimi k’et’itenya sihoni menigede newi፤ teketelutimi፡፡ (yet’imeti) menigedochinimi atiketelu፡፡ ke(k’et’itenyawi) menigedu inaniteni yileyayuwachihwalina፡፡ineho tit’enek’ek’u zenidi berisu azezachihu፡፡»

[154] keziyami lemusa beziya melikami beserawi layi (ts’egachinini) lemamwalati negerinimi hulu lemezerizeri mets’ihafuni (le’isira’eli lijochi) merina izineti yihoni zenidi set’enewi፡፡ inerisu begetachewi megenanyeti liyaminu yikejelalina፡፡

[155] yihimi yaweredinewi yehone yetebareke mets’ihafi newi፡፡ teketelutimi፡፡ yitazenilachihumi zenidi (kekihideti) tet’enik’ek’u፡፡

[156] «(yaweredinewimi) mets’ihafi yeteweredewi kefitachini behuletu ch’ifirochi layi bicha newi፡፡ inyami kenibabachewi zenigiwochi neberini» inidatilu newi፡፡

[157] weyimi «inya mets’ihafi be’inya layi betewerede noro ke’inesu yibelit’i yetemerani inihoni neberi» inidatilu newi፡፡ silezihi kegetachihu gilits’i masireja፣ memiriyami፣ izinetimi be’irigit’i met’alachihu፡፡ be’alahimi anik’ets’ochi kasitebabelena ke’iriswami kezore sewi yibelit’i bedayi mani newi ineziyani anik’ets’ochachinini yemitewitini yitewiti beneberuti mikiniyati birituni k’it’ati be’irigit’i inik’et’achewaleni፡፡

[158] mela’ikiti litimet’alachewi weyimi getahi (k’it’atu) limet’a weyimi kegetahi milikitochi kefilu limet’a iniji yit’ebabek’aluni kegetahi milikitochi kefilu bemimet’a k’eni kezihi befiti amanyi yalihonechini nefisi iminetiwa weyimi be’iminetiwa (gize) bego yaliserachini (nefisi ts’ets’etiwa) ayit’ek’imatimi፡፡ tet’ebabek’u inya tet’ebabak’iwochi nenina belachewi፡፡

[159] ineziya hayimanotachewini yeleyayu ahizabimi yehonu beminimi ke’inesu ayidelehimi፡፡ negerachewi wede alahi bicha newi፡፡ keziyami yiseruti yeneberutini hulu yinegerachewali፡፡

[160] bemelikami sira yemet’a sewi le’irisu ‘asiri bit’ewochiwa aluti፡፡ bekifu sirami yemet’a sewi bit’ewani iniji ayimenedami፡፡ inerisumi ayibedelumi፡፡

[161] «ine getaye wede k’et’itenyawi menigedi tikikilenyani hayimanoti wede iwineti azenibayi sihoni ye’abirihamini menigedi meranyi፡፡ irisumi ke’agariwochu alineberemi» beli፡፡

[162] «sigidete፣ megezatemi፣ hiyiwetemi፣ motemi le‘alemati geta le’alahi newi» beli፡፡

[163] «le’irisu tegari yelewimi፡፡ bezihimi (bemat’irati) tazeziku፡፡ inemi yemusilimochi mejemeriya nenyi» (beli)፡፡

[164] belachewi «irisu (alahi) yehulu geta sihoni ke’alahi bek’eri lelani geta ifeligalehuni nefisimi hulu beraswa layi iniji (kifuni) atiserami፡፡ teshekamimi (nefisi) yelelayituni shekimi (hat’i’ati) atishekemimi፡፡ keziyami memeleshachihu wede getachihu newi፡፡ wediyawimi be’irisu tileyayubeti yeneberachihutini hulu yinegerachihwali፡፡»

[165] irisumi ya bemidiri mitikochi yaderegachihu beset’achihumi ts’ega lifetinachihu kefilachihuni kekefilu belayi bederejawochi kefi yaderege newi፡፡ getahi k’it’atu fet’ani newi፡፡ irisumi ijigi mehari ruhiruhi newi፡፡

አል-አዕራፍ

Surah 7

[1] a.le.me.se (alifi፤ lami ፤mimi፤ swadi)፡፡

[2] (yihi) wede anite yetewerede mets’ihafi newi፡፡ bederetihimi wisit’i ke’irisu ch’inik’eti ayinuri፡፡ (yeteweredewimi) be’irisu litasiferarabetina lemi’iminani megesech’a inidihoni newi፡፡

[3] kegetachihu wede’inanite yeteweredewini teketelu፡፡ ke’alahimi lela redatochini atiketelu፡፡ t’ik’itini bicha tigesets’alachihu፡፡

[4] keketemami linat’efati yeshanewi wediyawimi biritu k’it’atachini leliti weyimi k’eni inerisu bek’etiri arifewi salu yemet’abachewi bizu nachewi፡፡

[5] k’it’atachinimi bemet’abachewi gize «ts’elotachewi inya bedelenyochi neberini» kemaleti bek’eri lela alineberemi፡፡

[6] ineziyanimi wedenesu yetelakebachewini (hizibochi) be’irigit’i melikitenyochunimi init’eyik’aleni፡፡

[7] be’inerisumi layi (yeneberubetini hulu) ke‘iwik’eti gari be’irigit’i initerikilachewaleni፡፡ yerak’inimi alineberinimi፡፡

[8] tikikilenyawimi mizani yeziyani k’eni newi፡፡ mizanochachewi yekebedulachewi sewochimi ineziya inerisu yefelegutini yagenyu nachewi፡፡

[9] mizanochachewi yek’elelubachewi sewochimi ineziya inerisu te’amiratochachinini yikidu beneberuti mikiniyati nefisochachewini yakeseru nachewi፡፡

[10] bemidirimi layi be’irigit’i asimechenachihu፡፡ be’iriswami layi lenanite menoriyawochini adereginilachihu፤ misiganachihu bet’ami t’ik’iti newi፡፡

[11] be’irigit’imi fet’erinachihu፡፡ keziyami k’erets’inachihu፡፡ keziyami lemela’ikitochi «le’adami sigedu» alini፡፡ wediyawimi segedu፡፡ ibilisi (diyabilosi) sik’eri kesegajochu alihonemi፡፡

[12] (alahi) «bazezikuhi gize kemesigedi mini kelekelehi» alewi፡፡ «ine kerisu yebelet’iku nenyi፡፡ ke’isati fet’erikenyi፡፡ irisuni gini kech’ik’a fet’erikewi» ale፡፡

[13] ke’iriswa wiredi፤ be’iriswa wisit’i litikora ayigebahimina፡፡ wit’ami anite keweradochu nehina alewi፡፡

[14] «isikemik’esek’esubeti k’eni diresi ak’oyenyi» ale፡፡

[15] ፡-anite kemik’oyuti nehi alewi፡፡

[16] «sile’at’ememikenyimi le’inerisu bek’et’itenyawi menigedi layi be’irigit’i ik’emet’ibachewalehu» ale፡፡

[17] «keziyami kesitefitochachewi kehwalachewimi kek’enyochachewimi kegirawochachewimi be’irigit’i imet’abachewalehu፡፡ abizanyochachewinimi amesiganyochi honewi atagenyachewimi» (ale)፡፡

[18] «yetet’elahi birari sitihoni ke’iriswa wit’a፡፡ ke’inerisu yeteketelehi ke’inanite kemelachihumi gehanemini be’irigit’i imolatalehu» alewi፡፡

[19] «adami hoyi! anitemi misitihimi begeneti tek’emet’u፡፡ keshachihutimi sifira bilu፡፡ gini yihichini zafi atik’irebu፡፡ (rasachewini) kemibediluti tihonalachihuna» (alachewi)፡፡

[20] seyit’animi kehafirete gelachewi yetesheshegewini le’inerisu ligelits’ibachewi bedibik’i nigigiri gotegotachewi፡፡ «getachihumi meli’akochi inidatihonu weyimi kezelalemi newariwochi inidatihonu iniji kezihichi zafi alikelekelachihumi» alachewi፡፡

[21] «ine le’inanite be’irigit’i kemimekiruwachihu nenyi» silimi amalelachewi፡፡

[22] bematalelimi awaredachewi፡፡ kezafitumi bek’emesu gize hafirete gelachewi lehuletumi tegelet’echilachewi፡፡ kegeneti k’it’elimi belayachewi layi yideritu jemeri፡፡ getachewimi «kezihi zafi alikelekelihwachihumini seyit’animi le’inanite gilits’i t’elati newi alalikwachihumini» sili t’erachewi፡፡

[23] «getachini hoyi! nefisochachinini bedelini፡፡ le’inya batimiri batazinilinimi be’irigit’i kekesariwochu inihonaleni» alu፡፡

[24] (alahi) « kefilachihu lekefilu t’elati sihoni wiredu፡፡ le’inanitemi bemidiri layi isike tewesene gize diresi merigiyana met’ek’emiya alachihu» alachewi፡፡

[25] «be’iriswa layi tinoralachihu፡፡ be’iriswami layi timotalachihu፡፡ ke’iriswami wisit’i tiwet’alachihu» alachewi፡፡

[26] ye’adami lijochi hoyi! hafirete gelachihuni yemisheshigini libisi get’inimi be’irigit’i benanite layi aweredini፡፡ alahini yemefiratimi libisi yihi yeteshale newi፡፡ yihi ke’alahi tamiratochi newi፡፡ yigesets’u zenidi (aweredelachewi)፡፡

[27] ye’adami lijochi hoyi! seyit’ani abatina inatachihuni hafirete gelachewini liyasayachewi libisochachewini kenesu yegefefachewi sihoni kegeneti inidawet’achewi hulu inaniteni ayimokirachihu፡፡ ineho irisu keneserawitu kematayuwachewi sifira yayuwachihwalina፡፡ inya seyit’anatini le’ineziya lemayaminuti wedajochi adirigenali፡፡

[28] met’ifonimi sira beseru gize be’iriswa layi abatochachinini agenyeni alahimi be’iriswa azonali yilalu፡፡ «alahi bemet’ifo negeri ayazimi፡፡ be’alahi layi yematawik’utini tinageralachihuni» belachewi፡፡

[29] getaye bemasitekakeli azeze፡፡ beyemesigidumi zenidi fitochachihuni (irisuni lemegezati) asitekakilu፡፡ hayimanotinimi le’irisu fits’umi adirigachihu tegezuti፡፡ inidejemerachihu timelesalachihu» belachewi፡፡

[30] kefiluni wede k’ini menigedi mera፡፡ kefilochumi be’inesu layi t’imeti teregagit’obachewali፡፡ inerisu seyit’anatini ke’alahi lela redatochi adirigewi yizewalina፡፡ inerisumi (k’inuni menigedi) yetemerani neni bilewi yasibalu፡፡

[31] ye’adami lijochi hoyi! (hafirete gelachihuni yemishefinutini) get’ochachihuni bemesigejawi hulu zenidi yazu፡፡ bilumi፤ t’et’umi፤ atabakinumi፡፡ irisu abakanyochini ayiwedimina፡፡

[32] «ye’alahini get’i yachini lebarochu yefet’eratini kesisayimi t’iruwochuni irimi yaderege mani newi» belachewi፡፡ «iriswa betinisa’e k’eni le’ineziya lamenuti bicha sitihoni bek’iribitu hiyiweti tegebiyachewi nati» belachewi፡፡ inidezihu lemiyawik’u hizibochi anik’ets’ochini inabiraraleni፡፡

[33] «getaye irimi yaderegewi met’ifo sirawochini፣ keriswa yetegelets’ewinina yetedebek’ewini hat’i’atinimi፣ yalagibabi mebedelinimi፣ berisumi masireja yalaweredebetini (t’a‘oti) be’alahi magaratachihuni፣ be’alahimi layi yematawik’utini menagerachihuni bicha newi» belachewi፡፡

[34] lehizibimi hulu yetewesene gize alachewi፡፡ gizeyachewimi bemet’a wek’iti aniditini se‘ati ayik’oyumi፡፡ (kegizeyatu) ayik’edemumimi፡፡

[35] ye’adami lijochi hoyi! ke’inanite wisit’i benanite layi anik’ets’ocheni yemiyanebu meliketenyochi bimet’wachihu ke’inanite kihidetini yetet’enek’ek’una melikaminimi yeseru benesu layi firihati yelebachewimi፡፡ inesumi ayazinumi፡፡

[36] ineziyami be’anik’ets’ochachini yasitebabelu ke’iriswami yekoru ineziya ye’isati gwadochi nachewi፡፡ inesu beriswa wisit’i zewitariwochi nachewi፡፡

[37] be’alahi layi wishetini kek’et’efe weyimi be’anik’ets’ochu ke’asiwashe sewi yibelit’i bedayi mani newi ineziya (ketets’afelachewi) kemets’ihafu wisit’i sihoni ‘idilachewi yagenyachewali፡፡ (yemoti) melikitenyochachinimi yemigedilwachewi honewi bemet’ubachewi gize «ke’alahi lela tigezwachewi yeneberachihuti yeti alu» yilwachewali፡፡ «ke’inya teseweruni» yilalu፡፡ inerisumi kehadiyani inideneberu benefisochachewi layi yimesekiralu፡፡

[38] «keganenimi kesewimi ke’inanite befiti be’irigit’i kalefuti hizibochi gari honachihu isati wisit’i gibu» yilachewali፡፡ aniditu hizibi wede isati begebachi k’ut’iri (yasasatechatini) bit’ewani tiregimalechi፡፡ melawimi bewisit’wa tesebisibewi betegenanyumi gize yehwalenyayitu lemejemeriyayitu (teketayochi le’asiketayochi) «getachini hoyi! inezihi asasatuni፡፡ ke’isatimi sik’ayi it’ifini sit’achewi» tilalechi፡፡ (alahimi)፡- lehulumi it’ifi alewi gini atawik’umi yilachewali፡፡

[39] «mejemeriyayitumi lehwalenyayitu le’inanite be’inya layi minimi bilich’a alineberachihumi» tilalechi፡፡ «tiserutimi beneberachihuti k’it’atuni k’imesu» (yilachewali)፡፡

[40] ineziya anik’ets’ochachinini yasitebabelu ke’iriswami yekoru le’inerisu yesemayi dejafochi ayikefetulachewimi፡፡ gimeli bemerife k’edada isikemigebami diresi genetini ayigebumi፡፡ inidezihumi agariwochini inik’et’aleni፡፡

[41] le’inerisu kegehanemi isati (besirachewi) minit’afi kebelayachewimi (ye’isati) meshefenyawochi alwachewi፡፡ inidezihumi bedelenyochini inik’et’aleni፡፡

[42] ineziyami yamenuna melikamochini yeseru nefisini chilotawani iniji anasigedidimina፤ ineziya yegeneti sewochi nachewi፡፡ inerisu beriswa wisit’i zewitariwochi nachewi፡፡

[43] bederetochachewi wisit’i yalewinimi t’ilacha inasiwegidaleni፡፡ wenizochi besirochachewi yifesalu፡፡ «leziyami wedezihi (ladereseni sira) lemerani alahi misigana yigebawi፡፡ alahi balimeranimi noro animerami neberi፡፡ yegetachini melikitenyochi be’iwineti layi sihonu be’irigit’i met’itewilinali» yilalu፡፡ yihichi geneti tiseruti beneberachihuti teset’achihwati bemaleti yit’eralu፡፡

[44] yegenetimi sewochi ye’isatini sewochi «getachini k’ali yegebalinini iwineti hono agenyeni፡፡ getachihu yezatebachihunisi iwineti hono agenyachihutini» silu yit’aralu፡፡ «awoni agenyeni» yilalu፡፡ bemekakelachewimi «ye’alahi rigimani bebedelenyochi layi yihuni» sili lefafi yilefifali፡፡

[45] (bedelenyochi) ineziya ke’alahi menigedi yemikelekilu፣ (ye’alahimi menigedi) iniditit’amemimi yemifeliguwati፣ inerisumi bemech’ereshawa ‘alemi kehadiwochi yehonu nachewi፡፡

[46] bemekakelachewimi giridoshi alile፡፡ be’a‘irafimi layi hulunimi bemilikitachewi yemiyawik’u sewochi alilu፡፡ yegenetinimi sewochi selami lenanite yihuni bemaleti yit’aralu፡፡ inerisumi (ye’a‘irafi sewochi) yemikejilu sihonu gena aligebwatimi፡፡

[47] ‘ayinochachewimi wede isati sewochi ak’it’ach’a betezoru gize፡- «getachini hoyi! kebedelenyochi gari atadirigeni» yilalu፡፡

[48] ye’a‘irafimi sewochi bemilikitachewi yemiyawik’uwachewini (talalak’i) sewochi yit’aralu፡፡ «sibisibachihuna bebizatachihu yemitikoru mehonachihumi ke’inanite minimi alit’ek’emachihu» yilwachewali፡፡

[49] ineziya alahi bechirotawi ayagenyachewimi bilachihu yemalachihuti (dekamochi) inezihi nachewini «genetini gibu firihati yelebachihumi inanitemi atazinumi» (tebalu yilwachewali)፡፡

[50] ye’isatimi sewochi yegenetini sewochi «be’inya layi kewiha afisisubini weyimi alahi keset’achihu sisayi (t’alulini)» bilewi t’eruwachewali፡፡ inerisumi «alahi bekehadiwochi layi irimi adirigwachewali» yilwachewali፡፡

[51] ineziya hayimanotachewini mesalek’iyana mech’awecha adirigewi yeyazu yek’iribitumi hiyiweti yatalelechachewi yihinini k’enachewini megenanyetini inideresu bete’amiratachinimi yikidu inideneberu zare iniresachewalini፡፡

[52] ke‘iwik’eti garimi yezerezerinewi yehoneni mets’ihafi lemiyaminu hizibochi memiriyana izineti sihoni be’irigit’i amet’anilachewi፡፡

[53] (yezachawini) fits’amewini iniji lela ayit’ebabek’umi፡፡ fits’amewi bemimet’abeti k’eni ineziya kememit’atu befiti yeresuti sewochi «yegetachini melikitenyochi be’irigit’i bewineti met’itewali፡፡ le’inya yamalidumi zenidi amalajochi aliluni weyisi keziya iniserawi keneberinewi lelani sira inisera zenidi (wede midire ‘alemi) inimelesaleni» yilalu፡፡ nefisochachewini be’irigit’i akeseru፡፡ yik’et’ifuti yeneberutimi ke’inerisu t’efachewi፡፡

[54] getachihu ya semayatinina midirini besidisiti k’enochi wisit’i yefet’ere alahi newi፡፡ keziyami (silit’anu) be‘arishu layi tedeladele፡፡ (alahi) lelitini bek’eni fet’ino yemifeligewi sihoni yishefinali፡፡ ts’ehayinina ch’erek’animi kewakibitinimi beti’izazu yetegeru sihonu (fet’erachewi)፡፡ nik’u! mefit’erina mazezi ye’irisu bicha newi፡፡ ye‘alemati geta alahi (kibiru) lak’e፡፡

[55] getachihuni tewaridachihu bedibik’imi leminuti፡፡ irisu weseni alafiwochini ayiwedimina፡፡

[56] bemidirimi wisit’i ketebejechi behwala atabelashu፡፡ feritachihuna kejilachihumi tegezuti፡፡ ye’alahi chirota kebego adiragiwochi k’iribi newina፡፡

[57] irisumi ya nefasochini kechirotawi (kezinami) befiti abisariwochi adirigo yemiliki newi፡፡ kebadawochinimi demenawochi beteshekemu gize muti wede hone ageri ininedawaleni፡፡ be’irisumi wihani inaweridaleni፡፡ kefirewochimi hulu be’irisu inawet’aleni፡፡ inidezihu tigenezebu zenidi mutanini (kemek’abiri) inawet’aleni፡፡

[58] melikamumi ageri begetawi fek’adi bek’ayu (yamare hono) yiwet’ali፡፡ yami met’ifo yehonewi (bek’ayu) dekama hono iniji ayiwet’ami፡፡ inidezihu lemiyameseginu hizibochi tamiratini inabiraraleni፡፡

[59] nuhini wede wegenochu be’irigit’i lakinewi፡፡ alachewimi፡- «wegenoche hoyi! alahini tegezu፡፡ le’inanite kerisu lela minimi amilaki yelachihumi፡፡ ine be’inanite layi yekebadi k’enini k’it’ati iferalachihwalehu፡፡»

[60] kehizibochu (yekaduti) meriwochu፡- «inya begilits’i mesasati wisit’i honehi be’irigit’i inayihaleni» aluti፡፡

[61] alachewi «wegenoche hoyi! minimi mesasati yelebinyimi፡፡ gini ine ke‘alemati geta meli’ikitenya nenyi፡፡»

[62] «yegetayeni melikitochi aderisilachihwalehu፡፡ le’inanitemi imekirachihwalehu፡፡ ke’alahimi bekuli yematawik’utini ‘awik’alehu፡፡»

[63] «alahini litiferuna yitazenilachihumi zenidi ke’inanitewi (gosa) behone sewi layi inidiyasit’enek’ik’achihu kegetachihu gisats’e bimet’alachihu tidenek’alachihuni» (alachewi)፡፡

[64] wediyawimi asitebabeluti፡፡ irisunina ineziyanimi ke’irisu gari yalutini (amanyochi) betanikwawa wisit’i adaninachewi፡፡ ineziyanimi be’anik’ets’ochachini yasitebabelutini aset’emini፡፡ inerisu (libe) ‘iwirani hizibochi neberuna፡፡

[65] wede ‘adimi wenidimachewini hudini lakini፡፡ «wegenoche hoyi! alahini tegezu፡፡ ke’irisu lela minimi amilaki yelachihumi፡፡ (ye’alahini k’it’ati) atiferumini» alachewi፡፡

[66] kehizibochu ineziya yekaduti meriwochi «inya bemonyineti layi honehi be’irigit’i inayihaleni፡፡ inyami kewishetenyochu nehi bileni init’eret’irihaleni» aluti፡፡

[67] (irisumi) alachewi «wegenoche hoyi! ine monyineti yelebinyimi፡፡ gini ine ke‘alemati geta yetelakihu nenyi፡፡»

[68] «yegetayeni melikitochi aderisilachihwalehu፡፡ inemi le’inanite tamanyi mekari nenyi፡፡»

[69] «kegetachihu yehone gisats’e ke’inanitewi wisit’i banidi sewi layi yasit’enek’ek’achihu zenidi bimet’abachihu tidenek’alachihuni kenuhimi hizibochi behwala mitikochi baderegachihuna befit’eretimi gizufinetini bech’emerelachihu gize asitawisu፡፡ yeshachihutinimi tagenyu zenidi ye’alahini ts’egawochi asitawisu፡፡»

[70] «alahini bichawini inidinigeza abatochachinimi yigezuti yeneberewini (amalikiti) inidinitewi met’ahibini kewinetenyochi kehoniki yemitasiferabinini (k’it’ati) amit’abini» alu፡፡

[71] «kegetachihu yehone k’it’atina k’ut’a be’inanite layi be’iwineti teregaget’e፡፡ inanitena abatochachihumi (amalikiti bilachihu) bet’erachihwachewi simochi alahi be’iriswa minimi masireja yalaweredebati sitihoni tikerakerunyalachihuni tet’ebabak’umi ine ke’inanite gari ketet’ebabak’iwochu nenyina» ale፡፡

[72] irisunina ineziyanimi abirewiti yeneberutini ke’inya behonewi chirota (kek’it’ati) adaninachewi፡፡ ye’ineziyanimi bete’amiratachini yasitebabelutinina amanyochi yalineberutini mesereti k’oret’ini፡፡

[73] wede semudimi wenidimachewini swalihini lakini፡፡ alachewi «wegenoche hoyi! alahini tegezu፡፡ ke’irisu lela le’inanite minimi amilaki yelachihumi፡፡ (iwinetenya lemehone) kegetachihu yehonechi milikiti be’irigit’i met’italachihwalechi፡፡ yihichi le’inanite te‘amiri sitihoni ye’alahi gimeli natina tewati፡፡ be’alahi midiri wisit’i tibila፤ (tit’et’ami)፡፡ bekifu atinikwatimi፡፡ asamami k’it’ati yiyizachihwalina፡፡»

[74] «ke‘adimi behwala mitikochi baderegachihuna bemidiritumi layi basik’emet’achihu gize asitawisu፡፡ kemedawochwa (shekila) hinits’awochini tigenebalachihu፡፡ keterarawochimi betochini tit’eribalachihu፡፡ silezihi ye’alahini ts’egawochi asitawisu፡፡ bemidirimi wisit’i at’ifiwochi honachihu atabelashu፡፡»

[75] kewegenochu ineziya yekoruti meriwochi le’ineziya leteshenefuti kenesu lamenuti፡- «swalihi kegetawi melakuni tawik’alachihuni» alwachewi፡፡ « (awoni)፡- inya irisu betelakebeti negeri amanyochi neni» alu፡፡

[76] ineziya yekoruti፡- «inya beziya inanite berisu bamenachihubeti kehadiwochi neni» alu፡፡

[77] wediyawimi gimelituni wegwati፡፡ kegetachewimi ti‘izazi wet’u፡፡ alumi፡- «swalihi hoyi! kemelikitenyochu inidehoniki yemitasiferarabinini (k’it’ati) amit’abini፡፡»

[78] wediyawimi yemidiri menik’et’ik’et’i (ch’uhetimi) yazechachewi፡፡ bebetochachewimi wisit’i tenikefirirewi anegu፡፡

[79] (swalihi) ke’inerisumi zore፡፡ (inidihimi) ale «wegenoche hoyi! yegetayeni melikiti be’irigit’i aderesikulachihu፡፡ le’inanitemi mekerikwachihu፡፡ gini mekariwochini atiwedumi፡፡»

[80] lut’inimi lehizibochu bale gize (asitawisi)፡፡ «asik’eyamini sira tiseralachihuni be’iriswa ke‘alemati anidimi alik’edemachihumi፡፡»

[81] «inanite kesetochi lela wenidochini bemekejeli be’irigit’i timet’ubachewalachihu፡፡ be’iwinetu inanite wesenini alafiwochi hizibochi nachihu፡፡»

[82] yehizibochumi melisi « (lot’inina teketayochuni) keketemachihu awit’wachewi፡፡ inesu yemit’iraru sewochi nachewina» maleti iniji lela alineberemi፡፡

[83] irisunina betesebochunimi adaninachewi misitu bicha sitik’eri፡፡ iriswa (let’ifati) kek’eruti honechi፡፡

[84] be’inesumi layi (ye’isati) zinabini azenebinibachewi፡፡ yehat’i’atenyochimi mech’eresha inideti inidenebere temeliketi፡፡

[85] wede mediyenimi (midiyani) wenidimachewini shu‘ayibini (lakini)፤ alachewi፡- «wegenoche hoyi! alahini tegezu፡፡ ke’irisu bek’eri minimi amilaki yelachihumi፡፡ kegetachihu zenidi gilits’i masireja be’irigit’i met’italachihwalechi፡፡ sifirinina mizanini mulu፡፡ sewochinimi anidachochachewini (genizebochachewini) atagudilubachewi፡፡ bemidirimi wisit’i ketebejechi behwala atabelashu፡፡ yihi mi’iminani inidehonachihu le’inanite yeteshale newi፡፡»

[86] « (sewochini) yemitasiferaruna ke’alahimi menigedi be’irisu yamenutini yemitagidu met’imemwanimi yemitifeliguwati honachihu beyemenigedu atik’emet’u፡፡ t’ik’itochimi beneberachihuna babezachihu gize asitawisu፡፡ ye’at’ifiwochimi mech’eresha inideti inidenebere temeliketu፡፡»

[87] «ke’inanitemi beziya ine be’irisu betelakihubeti yamenu ch’ifirochina yalamenu ch’ifirochimi binoru bemekakelachini alahi isikemiferidi tagesu፡፡ irisumi keferajochi hulu belach’i newi፡፡»

[88] kehizibochu ineziya yekoruti meriwochi፡- «shu‘ayibi hoyi! anitenina ineziyani ke’anitegari yamenutini keketemachini be’irigit’i inasiwet’achihwaleni፡፡ weyimi wede hayimanotachini memelesi alebachihu alu፡፡ yet’elanimi binihoni» alachewi፡፡

[89] «alahi ke’iriswa ke’adaneni behwala wede hayimanotachihu binimelesi be’alahi layi be’irigit’i wishetini k’et’efini፡፡ alahi getachini kalishami besitek’eri le’inya wede’iriswa linimelesi ayigebanimi፡፡ getachini ‘iwik’etu huluni negeri sefa፡፡ be’alahi layi tet’egani፡፡ getachini hoyi! benyana bewegenochachini mekakeli bewineti firedi፡፡ anitemi keferajochu hulu belach’i nehi» (ale)

[90] kewegenochumi ineziya yekaduti meriwochi «shu‘ayibini bitiketelu inanite yani gize kesariwochi nachihu» alu፡፡

[91] wediyawimi yemidiri menik’et’ik’et’i (ch’uhetimi) yazechachewi፡፡ beketemachewimi wisit’i tenikefirirewi anegu፡፡

[92] ineziya shu‘ayibini yasetebabeluti be’iriswa inidalineberubati honu፡፡ inezi shu‘ayibini yasitebabeluti inerisu kesariwochi honu፡፡

[93] ke’inerisumi (titwachewi) zore፡- «wegenoche hoyi! yegetayeni melikitochi be’irigit’i aderesikulachihu፡፡ le’inanitemi mekeriku፡፡ tadiya bekehadiwochi sewochi layi inideti azinalehu» alemi፡፡

[94] beketema anidinimi nebiyi alilakinimi sewochiwani yiwadek’u zenidi bedihinetina begudati yeyazinachewi binihoni iniji፡፡

[95] keziyami isikebezuna «abatochachinini dihinetina beshita be’irigit’i nekitwachewali፡፡ (yihimi yegize limadi newi)» isikalu diresi bemet’ifowi sifira begowini lewet’ini፡፡ wediyawimi inerisu yemayawik’u honewi bedinigeti yazinachewi፡፡

[96] yeketemawami sewochi bamenuna betet’enek’ek’u noro be’inesu layi kesemayimi kemidirimi bereketochini bekefetinilachewi neberi፡፡ gini asitebabelu፡፡ yiseruti beneberutimi hat’i’ati yazinachewi፡፡

[97] yeketemawa sewochimi inesu yetenyu honewi k’it’atachini leliti limet’abachewi ayiferumini

[98] yeketemawa sewochimi inesu yemich’awetu honewi salu k’it’atachini k’eni berefadi limet’abachewi ayiferumini

[99] ye’alahinimi mazenagati ayiferumini ye’alahinimi mazenagati kekesariwochi hizibochi besitek’eri yemitemameni yelemi፡፡

[100] le’ineziya midirini kebalebetochiwa (t’ifati) behwala lemiwerisuti binisha noro behat’i’atochachewi yeminik’et’achewi mehonachini alitegelets’elachewimini belibochachewimi layi inatimaleni፡፡ silezihi inerisu ayisemumi፡፡

[101] inezihi ketemochi (kenuhi isike shu‘ayibi sewochi yetenegeruti) kewerewochachewi banite layi initerikaleni፡፡ melikitenyochachewimi begilits’i te‘amirati be’irigit’i met’itewachewali፡፡ kememit’atachewi befiti basitebabelutimi negeri yemiyaminu alihonumi፡፡ inidezihu alahi bekehadiyani libochi layi yatimali፡፡

[102] lebizuwochachewimi bek’ali kidanachewi memulatini alagenyenimi፡፡ abizanyochachewinimi be’irigit’i amets’enyochi honewi agenyenachewi፡፡

[103] keziyami kebehwalachewi musani wede feri‘onina wede memakiritochu bete‘amiratachini lakinewi፡፡ be’iriswami kadu፡፡ yat’ifiwochimi mech’eresha inideti inidenebere temeliketi፡፡

[104] musami ale፡- «feri‘oni hoyi! ine ke‘alemati geta yetelakihu melikitenya nenyi፡፡»

[105] «»be’alahi layi ke’iwineti bek’eri alemenageri tegebiye newi፡፡ kegetachihu bete‘amiri be’irigit’i met’ahwachihu፡፡ ye’isira’elinimi lijochi ke’ine gari lik’ek’i፡፡

[106] feri‘onimi «bete‘amiri yemet’ahi inidehoniki kewinetenyochu kehoniki iriswani amit’ati» alewi፡፡

[107] betirunimi t’ale፡፡ irisiwami wediyawinu gilits’i ibabi honechi፡፡

[108] ijunimi awet’a፡፡ iriswami wediyawinu letemelikachochi nech’i honechi፡፡

[109] keferi‘oni sewochi memakiritochu፡- «yihi be’irigit’i ‘awak’i digimitenya newi» alu፡፡

[110] «kemidirachihu liyawet’achihu yishali» (alu)፡፡ «tadiya mini tazalachihu» (ale)

[111] (inerisumi) alu «irisunina wenidimuni ak’oyi፡፡ wede ketemochumi hulu sebisabiwochini (zebenyochi) laki፡፡»

[112] «‘awak’i digimitenya yehoneni hulu yamet’ulihalina፡፡»

[113] digimitenyochumi wede feri‘oni met’u፡፡ «inya ashenafiwochi binihoni le’inya be’irigit’i waga aleni» alu፡፡

[114] «awoni inanitemi be’irigit’i kebalemwalochu tihonalachihu» alachewi፡፡

[115] «musa hoyi (betirihini) weyimi (befiti) tit’ilalehi weyimi inya t’ayochi inihonaleni» aluti፡፡

[116] «t’alu» alachewi፡፡ (gemedochachewini) bet’alumi gize yesewochuni ‘ayinochi degemubachewi፡፡ asiferaruwachewimi፡፡ tilik’i digimitinimi amet’u፡፡

[117] wede musami፡- «betirihini t’ali» sinili lakini፡፡ (t’alatimi) wediyawinumi yemik’et’at’ifutini (mataleya) tiwit’alechi፡፡

[118] iwinetumi tegelets’e፡፡ yiseruti yeneberutimi (digimiti) tebelashe፡፡

[119] iziya zenidi teshenefumi፡፡ weradochimi honewi temelesu፡፡

[120] digimitenyochumi segajochi honewi wedek’u፡፡

[121] alu፡- «be‘alemati geta amenini፡፡»

[122] «bemusana beharuni geta፡፡»

[123] feri‘oni ale፡- «ine le’inanite salifek’idilachihu befiti be’irisu amenachihuni yihi beketemayitu wisit’i sewochwani ke’iriswa lemawit’ati be’irigit’i yetesimamachihubeti tenikoli newi፡፡ wedefitimi (yemiderisibachihuni) tawik’alachihu፡፡»

[124] «ijochachihunina igirochachihuni bemaferarek’i be’irigit’i ik’orarit’alehu፡፡ keziyami hulachihunimi be’irigit’i isek’ilachihwalehu፡፡»

[125] alu፡- «inya wede getachini temelashochi neni፡፡»

[126] «yegetachinimi te‘amiratochi bemet’ulini gize kemamenachini bek’eri ke’inya atit’elami፡፡ getachini hoyi! be’inya layi ti‘igisitini afisisi፡፡ musilimochi honeni gideleni፡፡»

[127] keferi‘onimi sewochi talalak’ochu (leferi‘oni) «musanina sewochuni bemidiri layi inidiyabelashuna (musami) anitenina amalikitochihini iniditewi titewachewalehini» alu፡፡ «wenidochi lijochachewini inigedilaleni፡፡ setochachewinimi inasik’eraleni፡፡ inyami kebelayachewi neni፡፡ ashenafiwochi (neni)» ale፡፡

[128] musa lesewochu፡- «le’alahi tegezu tagesumi፡፡ midiri le’alahi natina፡፡ kebarochu lemishawi yawerisatali፡፡ miseguniwami fits’ame let’inik’uk’ochu nati» alachewi፡፡

[129] «kememit’atihimi befiti kemet’ahilinimi behwala tesek’ayeni» aluti፡፡ «getachihu t’elatochachihuni liyat’efa inideti inidemitiserumi yimeleketi zenidi bemidiri layi litekachihu yishali» alachewi፡፡

[130] yeferi‘oninimi betesebochi inidigesets’u bedirik’i ‘ametatina kefirewochimi bemek’enesi be’irigit’i yazinachewi፡፡

[131] degitumi negeri (michoti) bemet’achilachewi gize «yihichi le’inya (tegebi) nati» yilalu፡፡ kifutimi bitagenyachewi bemusana abirewiti baluti gedebisineti yamekanyalu፡፡ nik’u! gedebisinetachewi alahi zenidi bicha newi፡፡ gini abizanyawochachewi ayawik’umi፡፡

[132] (lemusami) «bemaninyayitumi te‘amiri be’iriswa litidegimibini bitimet’abini inya le’anite yeminaminilihi ayidelenimi» alu፡፡

[133] wediyami yewehani mat’ilek’ilek’i anibet’animi nek’ezinimi inik’uraritochinimi deminimi yeteleyayu te‘amirati sihonu benesu layi lakini korumi tenikolenyochimi hizibochi neberu፡፡

[134] be’inerisumi layi k’it’atu bewedek’ebachewi gize «musa hoyi! getahini lanite k’ali kidani begebalihi negeri le’inya leminilini፡፡ ke’inya k’it’atuni bitanesalini le’anite be’irigit’i inaminilihaleni፡፡ ye’isira’elinimi lijochi ke’anite gari be’irigit’i inilek’aleni፤» alu፡፡

[135] inerisumi derashochu ihonubeti gize diresi k’it’atini ke’inesu layi banesani gize wediyawinu inerisu k’alachewini yaferisalu፡፡

[136] inerisu bete‘amiratachini sile’asitebabelumi ke’iriswa zenigiwochi silehonumi፤ ke’inesu tebek’elini፡፡ bebahirimi wisit’i aset’eminachewi፡፡

[137] ineziyanimi dekamochi yeneberutini hizibochi yachini bewisit’wa bereketi yadereginibatini midiri misirak’ochiwanimi mi‘irabochwanimi aweresinachewi፡፡ yegetahimi melikamitu k’ali be’isira’eli lijochi layi bemetagesachewi tefets’emechi፡፡ feri‘onina sewochumi yiseruti yeneberewini (hinits’a) dasi yaderigutimi yeneberewini aferesini፡፡

[138] ye’isira’elinimi lijochi bahiruni ashagerinachewi፡፡ le’inerisu behonu t’a‘otati (megezati) layi bemizewetiru hizibochi layi alefumi፡፡ «musa hoyi፡- le’inerisu (lesewochu) amalikiti inidwalachewi le’inyami amilakini adirigilini» aluti፡፡ «inanite yemitisasatu hizibochi nachihu፤» alachewi፡፡

[139] «inezihi inerisu bewisit’u yalubeti negeri t’efi newi፡፡ yiseruti yeneberutimi bilishu newi» (alachewi)፤

[140] «ke’alahi lela irisu ke‘alemati yabelet’achihu sihoni (yemitigezuti) amilakini ifeligilachihwalehuni» ale፡፡

[141] keferi‘onimi betesebochi birituni k’it’ati yemiyak’emisuwachihu wenidochi lijochachihuni yemigedilu setochachihunimi yemitewu sihonu badanachihu gize (asitawisu)፡፡ bezihimi wisit’i kegetachihu zenidi yehone kebadi fetena alebeti፡፡

[142] musanimi selasani leliti (lits’omina linanegagirewi) k’et’erinewi፡፡ be‘asirimi (leliti) molanati፡፡ yegetawimi k’et’ero ariba leliti sihoni tefets’eme፡፡ musami lewenidimu haruni «behiziboche layi tetekanyi፡፡ asamirimi ye’at’ifiwochinimi menigedi atiketeli» alewi፡፡

[143] musami lek’et’erwachini bemet’ana getawimi banegagerewi gize፡- «getaye hoyi! (nefisihini) asayenyi wede anite imeleketalehuna» ale፡፡ (alahimi)፡- «befits’umi atayenyimi gini wede terarawi temeliketi፡፡ besifirawimi birega be’irigit’i tayenyalehi» alewi፡፡ getawi leterarawi betegelets’e gize inikutikuti aderegewi፡፡ musami ch’oho wedek’e፡፡ be’aniserarami gize «t’irati yigebahi፡፡ wedanite temelesiku፡፡ inemi (bewek’itu) yemi’iminani mejemeriya nenyi» ale፡፡

[144] (alahimi) alewi፡- «musa hoyi! ine bemelikitochena bemanagere besewochi layi meret’ikuhi፡፡ yeset’uhinimi yazi፡፡ ke’amesiganyochumi huni፡፡»

[145] le’irisumi beseledawochu layi kenegeru hulu gisats’enina lenegerumi hulu mabiraratini ts’afinileti፡፡ (alinimi) bebiritatimi yazati፡፡ hizibochihinimi bemelikamwa inidiyizu izezachewi፡፡ ye’amets’enyochuni ageri be’irigit’i asayachihwalehu፡፡

[146] ineziyani yale’agibabi bemidiri layi yemikorutini ke’anik’ets’oche be’irigit’i azorachewalehu፡፡ te‘amirinimi hulu biyayu beriswa ayaminumi፡፡ k’ininimi menigedi biyayu menigedi adirigewi ayizutimi፡፡ gini yet’imetini menigedi biyayu menigedi adirigewi yiyizutali፡፡ yihi inerisu be’anik’ets’ochachini sile’asitebabeluna ke’iriswami zenigiwochi silehonu newi፡፡

[147] ineziyami be’anik’ets’ochachinina mech’ereshayituni ‘alemi bemegenanyeti yasitebabeluti sirawochachewi tebelashu፡፡ yiseruti yeneberewini iniji yimenedaluni

[148] yemusami hizibochi ke’irisu (mehedi) behwala keget’ochachewi weyifenini akalini lerisu magisati yalewini (amilaki adirigewi) yazu፡፡ irisu yemayanagirachewi menigedinimi yemayimerachewi mehonuni ayimeleketumini (amilaki adirigewi) yazuti፡፡ bedayochimi honu፡፡

[149] betets’ets’etuna inesumi be’irigit’i yetesasatu mehonachewini bayu gize፡- «getachini bayazinilinina bayimireni be’irigit’i kekesariwochu inihonaleni» alu፡፡

[150] musami iyetek’ot’ana iyazene wede hizibochu betemelese gize «ke’ine behwala be’ine layi yetekachihuti negeri kefa! yegetachihuni ti’izazi techakolachihuni» alachewi፡፡ seledawochunimi t’alachewi፡፡ yewenidimunimi rasi (ts’eguri) wederisu yemigotitewi sihoni yaze፡፡ (wenidimumi)፡- «yenate liji hoyi! hizibochu nak’unyi፡፡ ligedilunyimi tek’arabu፡፡ silezihi be’ine t’elatochini atasidesitibinyi፡፡ ke’amets’enyochi hizibochimi gari atadirigenyi» alewi፡፡

[151] (musami)፡- «getaye hoyi! le’inemi lewenidimemi mari፡፡ be’izinetihimi wisit’i agibani፡፡ anitemi ke’azanyochi hulu yibelit’i azanyi nehi» ale፡፡

[152] ineziya weyifenuni (amilaki adirigewi) yeyazu kegetachewi zenidi k’ut’a፤ bek’iribitumi hiyiweti wirideti be’irigit’i yagenyachewali፡፡ inidihumi k’et’afiwochini inik’et’aleni፡፡

[153] ineziyami hat’i’atochini yeseru keziyami ke’iriswa behwala yetets’ets’etu yamenumi getahi ke’iriswa behwala be’irigit’i mehari azanyi newi፡፡

[154] kemusami k’ut’awi beberede gize seledawochuni begilibach’achewi wisit’i le’ineziya inerisu getachewini yemiferu lehonuti memiriyana izineti yalebachewi sihonu yaze፡፡

[155] musami kehizibochu wisit’i lek’et’erowachini sebani sewochi meret’e፡፡ biritu yemidiri inik’it’ik’at’e beyazechachewimi gize musa ale «getaye hoyi! beshahi noro ke’ahuni befiti be’at’efahachewi neberi፡፡ inenimi (bat’efahenyi neberi)፡፡ ke’inya k’ilochu beseruti negeri tat’efanalehini iriswa (fetenayitu) yanite fetena iniji lela ayidelechimi፡፡ be’iriswa yemitishawini tasasitalehi፡፡ yemitishawinimi tak’enalehi፡፡ anite redatachini nehina le’inya mihireti adirigilini፡፡ izenilinimi፡፡ anitemi kemehariwochi hulu belach’i nehi፡፡»

[156] «le’inyami bezichi bek’iribitu ‘alemi melikamwani bemech’ereshayitumi (melikamwani) ts’afilini፡፡ inya wede anite temelesini፡፡» (sili musa ts’eleye፤ alahimi) ale፡- «k’it’ate be’irisu yemishawini sewi ik’et’abetalehu፡፡ chirotayemi negeruni hulu sefachi፡፡ le’ineziyami lemit’enek’ek’u፣ zekanimi lemiset’u፣ le’ineziyami inesu be’anik’ets’ochachini lemiyaminu be’irigit’i» its’ifatalehu፡፡

[157] le’ineziya yanini inesu zenidi betewiratina be’inijili tets’ifo yemiyagenyutini yemayits’ifina yemayanebi nebiyi yehonewini melikitenya yemiketelu lehonuti (be’irigit’i its’ifiletalehu)፡፡ bebego sira yazachewali፡፡ kekifumi negeri yikelekilachewali፡፡ melikami negerochinimi lenerisu yifek’idilachewali፡፡ met’ifo negerochinimi be’inerisu layi irimi yaderigibachewali፡፡ ke’inesumi layi shekimachewinina ineziyanimi be’inerisu layi yeneberutini inizazilawochi (kebadi higigatochi) yanesalachewali፡፡ ineziyami be’irisu yamenu yakeberutimi yeredutimi yaninimi ke’irisu gari yeteweredewini birihani yeteketelu ineziya inesu yemiyadinu nachewi፡፡

[158] (muhamedi hoyi!) belachewi፡- «inanite sewochi hoyi! ine wedenanite wedehulachihumi ye’alahi melikitenya nenyi፡፡ (irisumi) ya yesemayatina yemidiri nigisina le’irisu bicha yehone newi፡፡ irisu iniji lela amilaki yelemi፡፡ hiyawi yaderigali፡፡ yigedilalimi፡፡ be’alahi beziyami be’alahina bek’alatochu bemiyaminewi yemayits’ifi yemayanebi nebiyi behonewi melikitenyawi imenu፡፡ k’ininimi menigedi timeru zenidi teketeluti፡፡»

[159] kemusami hizibochi be’iwineti yemimeruti be’irisumi (firidini) yemiyasitekakilu ch’ifirochi alu፡፡

[160] ‘asira huleti negedochi hizibochi adirigenimi kefafelinachewi፡፡ wede musami wegenochu met’et’atini befelegubeti gize «dinigayuni bebetirihi mitawi» sinili lakini፡፡ (metawimi) ke’irisu ‘asira huleti minich’ochimi felek’u፡፡ sewochu hulu met’ech’achewini be’irigit’i ‘awek’u፡፡ be’inesumi layi demenani at’elelini፡፡ be’inesumi layi menanina dirich’itini aweredini፡፡ «keset’enachihumi melikami sisayi bilu» (alini፤ ts’egachinini bemekadachewi) alibedelunimimi፡፡ gini nefisochachewini yemibedilu neberu፡፡

[161] le’inerisumi betebalu gize (asitawisi) «bezihichi ketema tek’emet’u፡፡ ke’iriswami beshachihuti sifira bilu፡፡ (yeminifeligewi) yehat’i’atachinini merigefi newi belumi፡፡ yeketemayitunimi beri agonibisachihu gibu፡፡ hat’i’atochachihuni le’inanite inimiralenina፡፡ bego leseruti be’irigit’i inich’emiraleni፡፡»

[162] ke’inesumi wisit’i ineziya (rasachewini) yebedeluti sewochi keziya le’inerisu ketebalewi lela yehoneni k’ali lewet’u፡፡ be’inerisumi layi yibedilu beneberuti bedeli me‘atini kesemayi lakinibachewi፡፡

[163] keziyachimi bebahiru daricha keneberechiwi ketema bek’idame (k’eni) weseni balefu gize besenibetachewi k’eni ‘asawochachewi yetekemachu honewi bemimet’ulachewi gize (yehonewini) t’eyik’achewi፡፡ senibetinimi bemayakebirubeti (belelawi) k’eni ayimet’ulachewimi፡፡ inidezihu yamits’ubeti beneberuti mikiniyati inimokirachewaleni፡፡

[164] ke’inesumi (kefilochu) hizibochi «alahi at’ifiyachewi weyimi bebiritu k’it’ati k’ech’i’achewi yehonutini hizibochi lemini tigesits’ats’alachihu» balu gize (gesach’ochu) «wede getachihu bek’i mikiniyati inidihonina inerisumi bikelekelu bileni newi» alu፡፡

[165] be’irisumi yetegesets’ubetini negeri betewu gize ineziyani kekifu yemikelekelutini adanini፤ ineziyanimi yebedelutini yamits’u beneberuti mikiniyati bebiritu k’it’ati yazinachewi፡፡

[166] ke’irisumi ketekelekeluti negeri bekoru gize le’inesu «weredochi zinijerochi hunu alini፤» (honumi)፡፡

[167] getahimi isike tinisa’e k’eni kifu k’it’atini yemiyak’emisachewini sewi benesu layi be’irigit’i yemiliki mehonuni basitawek’e gize (asitawisachewi)፡፡ getahi be’irigit’i k’it’ate fet’ani newi፡፡ irisumi be’irigit’i ijigi mehari azanyi newi፡፡

[168] (ye’isira’elini lijochi) bemidiri layi yeteleyayu hizibochi adirigenimi kefafelinachewi፡፡ ke’inesu melikamochi alu፡፡ ke’inesumi keziya lela alilu፡፡ yimelesu zenidimi betedilawochimi bemekerawochimi mokerinachewi፡፡

[169] kehwalachewimi፡- mets’ihafuni yeweresu met’ifo mitikochi teteku፡፡ yezihini yek’iribuni t’efi t’ik’imi yiyizalu፡፡ bit’ewimi t’ik’imi bimet’alachewi yemiyizuti sihonu « (beseranewi)፡- lenya mihireti yideregilinali» yilalu፡፡ be’alahi layi ke’iwineti bek’eri inidayinageru be’inerisu layi yemets’ihafu k’ali kidani aliteyazebachewimini be’irisu wisit’i yalewinimi alanebebumini yemech’ereshayitumi ageri le’ineziya getachewini lemiferuti belach’i nati፡፡ atawik’umini

[170] ineziyami mets’ihafuni t’ebik’ewi yemiyizu solatinimi bedenibu yesegedu inya yemelikami seriwochini waga anat’efami፡፡

[171] yet’urini terara nek’ileni kebelayachewi inide t’ila hono be’anesanewina irisumi benesu layi wedak’i mehonuni baregaget’u gize (asitawisi)፡፡ «yeset’enachihuni bebiritati yazu፡፡ tit’enek’ek’umi zenidi bewisit’u yalewini tegenizebu» (alini)፡፡

[172] getahimi ke’ademi lijochi kejeribochachewi zerochachewini bawet’ana «getachihu ayidelehumini» sili benefisochachewi layi basimesekerachewi gize (yehonewini asitawisi)፡፡ «getachini nehi mesekerini» alu፡፡ «betinisa’e k’eni kezihi (kidani) zenigiwochi neberini inidatilu፡፡»

[173] weyimi «(t’a‘otatini) yagaruti ke’inya befiti yeneberuti abatochachini bicha nachewi፡፡ inyami ke’inesu behwala yehoni zerochi neberini፡፡ at’ifiwochu beseruti tat’efanalehini» inidatilu (asimesekerinachihu)፡፡

[174] inidezihumi (inidiyasibu) inidimelesumi anik’ets’ochini inabiraraleni፡፡

[175] yeziyanimi te‘amiratachinini yeset’enewinina ke’iriswa yewet’awini seyit’animi yasiketelewini ket’emamochumi yehonewini sewi were be’inerisu layi anibibilachewi፡፡

[176] beshanimi noro be’iriswa kefi badereginewi neberi፡፡ irisu gini wede midiri tezenebele፡፡ filagotunimi teketele፡፡ bit’ewimi bitabarirewi milasuni awit’ito yemiyalekeliki weyimi bititewewi milasuni awit’ito yemiyalekeliki inide hone wisha newi፡፡ yihi ye’ineziya be’anik’ets’ochachini yasitebabeluti hizibochi misale newi፡፡ yasitenetinumi zenidi tarikochini terikilachewi፡፡

[177] ye’ineziya be’anik’ets’ochachini yasitebabelutina nefisochachewini yibedilu yeneberuti sewochi misale kefa

[178] alahi yemiyak’enawi sewi k’ini irisu newi፡፡ yemiyat’emewimi sewi ineziya kesariwochu inesu nachewi፡፡

[179] keganenimi kesewochimi bizuwochini legehanemi be’irigit’i fet’erini፡፡ le’inerisu berisachewi yemayawik’ubachewi libochi alwachewi፡፡ le’inesumi besachewi yemayayubachewi ‘ayinochi aluwachewi፡፡ le’inesumi besachewi yemayisemubachewi jorowochi aluwachewi፡፡ ineziya inide inisisawochi nachewi፡፡ yilik’unimi inerisu bet’ami yetesasatu nachewi፡፡ ineziya zenigiwochu inerisu nachewi፤

[180] le’alahimi melikami simochi aluti፡፡ (sitits’eliyu) be’iriswami t’iruti፡፡ ineziyanimi simochuni yemiyat’amimutini tewiwachewi፡፡ yiseruti yeneberutini negeri be’irigit’i yimimenedalu፡፡

[181] kefet’erinachewimi sewochi be’iwineti yemimeru be’irisumi (firidini) yemiyasitekakilu hizibochi alilu፡፡

[182] ineziyanimi be’anik’ets’ochachini yasitebabelutini kemayawik’uti sifira k’esi bek’esi (michotini bemech’emeri) inazenegachewaleni፡፡

[183] le’inerisumi gize iset’achewalehu t’ibebe biritu newina፡፡

[184] benebiyachewi (bemuhamedi) minimi ‘ibideti yelelebeti mehonuni ayasitewilumini irisu gilits’i asit’enik’ak’i iniji lela ayidelemi፡፡

[185] besemayatina bemidiri gizati wisit’i kemaninyawi negeri alahi befet’erewimi hulu yemoti gizeyachewimi be’irigit’i mek’irebu yemifera mehonuni ayasitewilumini ke’irisumi (kek’uri’ani) wediya beyetinyawi nigigiri yaminalu፡፡

[186] alahi yemiyat’emewi sewi le’irisu minimi ak’inyi yelewimi፡፡ bet’imimetachewimi wisit’i iyewalelu yitewachewali፡፡

[187] kese‘atitu meche inidemitirega (inidemitimet’a) yit’eyik’uhali፡፡ «‘iwik’etwa begetaye zenidi newi፡፡ begizewa irisu iniji lela ayigelit’atimi፡፡ besemayatina bemidirimi kebedechi፡፡ bedinigeti bihoni iniji atimet’achihumi» belachewi፡፡ ke’iriswa at’ibik’ehi inide teredahi adirigewi yit’eyik’uhali፡፡ «‘iwik’etwa alahi zenidi bicha newi፡፡ gini abizanyawochu sewochi ayawik’umi» belachewi፡፡

[188] «alahi yeshawini besitek’eri le’irase t’ik’iminimi gudatinimi mamit’ati alichilimi፡፡ ruk’inimi (misit’iri) yemawik’i beneberiku noro kemelikami negeri babezahuna kifumi negeri balinekanyi neberi፡፡ ine lemiyaminu hizibochi asiferarina abisari iniji lela ayidelehumi» belachewi፡፡

[189] irisu ya ke’aniditi nefisi (ke’ademi) yefet’erachihu ke’iriswami mek’enajowani wederiswa yireka zenidi yaderege newi፡፡ betegenanyatimi gize k’elalini irigizina aregezechi፡፡ irisunimi (ts’inisuni) yizawi hedechi፡፡ bekebedechimi gize «degini liji bitiset’eni be’irigit’i ke’amesiganyochu inihonaleni፤» silu getachewini alahini lemenu፡፡

[190] melikami liji beset’achewimi gize beset’achewi liji (simi) le’irisu tegariwochini adereguleti፡፡ alahimi kemiyagaruti hulu lak’e፡፡

[191] mininimi yemayifet’irutinina inerisumi yemifet’erutini (be’alahi) yagaraluni

[192] le’inerisumi meridatini yemayichilutini nefisochachewinimi yemayiredutini (yagaraluni)

[193] (t’a‘otochuni) wede k’ini menigedi bitit’eruwachewimi ayiketeluwachihumi፡፡ bitit’eruwachewi weyimi inanite zimitenyochimi bitihonu be’inanite layi ikuli newi፡፡

[194] ineziya ke’alahi lela yemitige³chewi bit’ewochachihu tegezhiwochi nachewi፡፡ iwinetenyochimi inidehonachihu t’iruwachewina le’inanite yimelisulachihu፤ (memelesi gini ayichilumi)፡፡

[195] le’inerisu be’irisachewi yemihedubachewi igirochi aluwachewini weyisi le’inesu berisachewi yemich’ebit’ubachewi ijochi aluwachewini weyisi le’inesu be’irisachewi yemiyayubachewi ‘ayinochi aluwachewini weyisi le’inesu be’irisachewi yemisemubachewi jorowochi aluwachewini «yagarachihwachewini t’iru keziyami tetenakolunyi፡፡ gizemi atisit’unyi፤ (aliferachihumi)» belachewi፡፡

[196] «ye’ine redate ya mets’ihafuni (k’uri’anini) yaweredelinyi alahi newina፤ irisumi melikami seriwochini yiredali» (belachewi)፡፡

[197] ineziyami ke’irisu bek’eri yemitige³chewi lireCchihu ayichilumi፡፡ nefisochachewinimi ayiredumi፡፡

[198] «wede k’inimi menigedi (inidimeruwachihu) bitit’eruwachewi ayisemumi፤» (belachewi)፡፡ inerisunimi yemayayu sihonu wede anite simeleketu tayachewalehi፡፡

[199] gerini t’ebayi yazi፡፡ bemelikamimi izezi፡፡ balegewochunimi tewachewi፡፡

[200] keseyit’animi (bekuli) gutigota biyagenyihi be’alahi tet’ebek’i፡፡ irisu semiwi ‘awak’iwi newina፡፡

[201] ineziya yetet’enek’ek’uti keseyit’ani yehone zewari benekachewi gize (getachewini) yigenezebalu፡፡ wediyawimi inesu temelikachochi yihonalu፡፡

[202] wenidimochachewimi t’imetini yich’emirulachewali፤ keziyami (inerisu) ayigetumi፡፡

[203] bete‘amirimi balimet’ahachewi gize (berasihi) «lemini atifet’iratimi» yilalu፡፡ kegetaye wedene yeteweredewini bicha iketelalehu፡፡ yihi (k’uri’ani) kegetachihu sihoni lemiyaminu hizibochi merejawochina memiriya izinetimi newi belachewi፡፡

[204] k’uri’animi betenebebe gize irisuni adamit’u፡፡ ts’et’imi belu፡፡ yitazenilachihwalina፡፡

[205] getahinimi bemisit’iri tewadik’ehina feritehi kech’uheti betachimi behone k’ali bet’watimi bematami awisawi፡፡ kezenigiwochumi atihuni፡፡

[206] ineziya igetahi zenidi yaluti (mela’ikiti) irisuni kemegezati ayikorumi፡፡ yawedisutalimi፡፡ le’irisumi bicha yisegidalu፡፡

አል-አንፋል

Surah 8

[1] ket’ori zerefa genizebochi yit’eyik’uhali፡፡ «yezerefa genizebochi ye’alahina yemelikitenyawi nachewi፡፡» silezihi alahini firu፡፡ bemekakelachihu yalechiwinimi huneta asamiru፡፡ amanyochimi inidehonachihu alahinina melikitenyawini tazezu belachewi፡፡

[2] fits’umi mi’iminani ineziya alahi betewesa gize libochachewi yemiferuti፣ benesumi layi anik’ets’ochachini betenebebu gize iminetini yemich’emirulachewi፣ begetachewimi layi bicha yemimekuti nachewi፡፡

[3] ineziya solatini denibuni amwalitewi yemisegidu keset’enachewimi sisayi yemilegisu nachewi፡፡

[4] ineziya be’iwineti amanyochi inesu bicha nachewi፡፡ le’inesu begetachewi zenidi derejawochi mihiretina yekebere sisayimi alachewi፡፡

[5] (yihi bezerefa kifiya yekefilu sewi met’ilati) kemi’iminani kefilu yet’elu sihonu getahi kebetihi be’iwineti layi honehi inidawet’ahi newi፡፡

[6] inerisu iyayu wedemoti inideminedu honewi be’iwinetu negeri (bemegadeli gidetaneti) ketegelets’elachewi behwala yikerakeruhali፡፡

[7] alahimi kehuletu ch’ifirochi anidenyawani iriswa lenanite nati sili tesifa beset’achihu gize፣ yehayili balebeti yalihonechiwimi (negadeyitu) lenanite litihoni bewededachihu gize፣ alahimi betesifa k’alatu iwinetini maregaget’uni ligelits’ina yekehadiwochinimi mech’eresha lik’orit’i besha gize (yehonewini asitawisi)፡፡

[8] (yihininimi yaderegewi) agariwochu bit’elumi iwinetuni liyaregagit’i kihidetinimi liyat’efa newi፡፡

[9] kegetachihu ridatani befelegachihu gize «ine beshihi mela’ikiti teketatayochi sihonu iredachihwalehu» sili lenanite yetek’ebelachihuni (asitawisu)፡፡

[10] alahimi (yihinini ridata) lebisiratina libochachihu berisu lirekubeti iniji lelela aladeregewimi፡፡ dilimi menisati ke’alahi zenidi iniji kelela ayidelemi፡፡ alahi ashenafi t’ibebenya newina፡፡

[11] ke’irisu behonewi ts’et’ita (bet’ori ginibari) be’inik’ilifi beshefenachihuna wihawinimi be’irisu liyat’erachihu፣ yeseyit’aninimi gutigota ke’inanite liyasiwegidilachihu፣ libochachihunimi (beti‘igisiti) liyat’enekirilachihu፣ be’irisumi ch’amawochini (be’ashewawi layi) liyadeladililachihu be’inanite layi kesemayi baweredelachihu gize (asitawisu)፡፡

[12] getahi wede mela’ikitu «»ine (be’iridataye) ke’inanite gari nenyina ineziyani yamenutini ats’inanu፡፡ be’ineziya bekaduti libochi wisit’i firihatini be’irigit’i it’ilalehu፡፡ ke’anigetochimi belayi (rasochini) mitu፡፡ ke’inesumi yek’irinich’afochini meleyaliyi hulu mitu፡፡ sili yaweredewini (asitawisi)፡፡

[13] yihi inerisu alahinina melikitenyawini siletek’awemu newi፡፡ alahinina melikitenyawinimi yemik’awemi hulu alahi k’it’atu biritu newi፡፡

[14] yihi (k’it’atachihu newi) k’imesutimi፡፡ lekehadiwochimi ye’isati k’it’ati be’irigit’i alebachewi፡፡

[15] inanite yamenachihu hoyi! ineziyani yekadutini sewochi (let’ori) sigwazu bagenyachihwachewi gize jeribawochini atazurulachewi፡፡

[16] yani gizemi legidiya lemezewaweri weyimi wede serawiti lemek’elak’eli sayihoni jeribawini yemiyazorilachewi sewi ke’alahi behone k’ut’a be’irigit’i temelese፡፡ menoriyawimi gehanemi nati፡፡ memeleshayitumi kefachi፡፡

[17] aligedelachihwachewimi gini alahi gedelachewi፡፡ (ch’ibit’ini ‘aferi) bewerewerikimi gize anite aliwerewerikimi፡፡ gini alahi werewere (wede ‘ayinochachewi aderesewi)፡፡ le’amanyochimi kerisu yehoneni melikami ts’ega lemesit’eti (yihini aderege)፡፡ alahi semi ‘awak’i newina፡፡

[18] yihi (‘iwineti newi)፡፡ alahimi yekehadiwochini tenikoli adikami newi፡፡

[19] fitihini (firidini) bitit’eyik’u fitihu be’irigit’i met’itolachihwali፡፡ (kihidetinina mewagatini) bitikelekelumi irisu le’inanite yeteshale newi፡፡ (wede megadeli) bitimelesumi inimelesaleni፡፡ serawitachihumi bitibezami inikwa kenanite minimi atit’ek’imachihumi፡፡ alahimi kemi’iminani gari newi፡፡

[20] inanite yamenachihu hoyi! alahinina melikitenyawini tazezu፡፡ inanitemi yemitisemu sitihonu kerisu atishishu፡፡

[21] inideneziyami inesu yemayisemu sihonu semani inidaluti atihunu፡፡

[22] ketenik’esak’ashochi hulu alahi zenidi met’ifo tenikolenyochi ineziya yemayawik’uti፣ denik’orowochu፣ didawochu nachewi፡፡

[23] bewisit’achewimi degi menoruni alahi bawek’e noro (yemeredatini mesimati) basemachewi neberi፡፡ (degi yelelebachewi mehonuni siyawik’i) basemachewimi noro inesu iwinetini yetewi honewi besheshu neberi፡፡

[24] inanite yamenachihu hoyi! (melikitenyawi) hiyawi wedemiyaderigachihu imineti bet’erachihu gize le’alahina lemelikitenyawi tazezu፡፡ alahimi besewiyewina belibu mekakeli yemigaridi mehonuni wederisumi yemitisebesebu mehonachihuni iwek’u፡፡

[25] kenanitemi wisit’i ineziyani yebedelutini bicha leyita yematinekani fetena tet’enik’ek’u፡፡ alahimi k’it’atu biritu mehonuni iwek’u፡፡

[26] inanitemi bemidiri layi yetenak’achihu t’ik’itochi honachihu salachihu sewochi linet’ik’uwachihu yemitiferu sitihonu yasit’egachihuni be’iridatawimi yaberetachihuni kemelikamochi sisayochimi tameseginu zenidi yeset’achihuni asitawisu፡፡

[27] inanite yamenachihu hoyi! alahinina melikitenyawini atikidu፡፡ aderawochachihunimi inanite iyawek’achihu atikidu፡፡

[28] genizebochachihuna lijochachihumi fetena bicha mehonachewinina alahimi isu zenidi talak’i minida yalewi mehonuni iwek’u፡፡

[29] inanite yamenachihu hoyi! alahini bitiferu ye’iwineti meleyani birihani yaderigilachihwali፡፡ kifu sirawochachihunimi ke’inanite layi yabisilachihwali፡፡ le’inanitemi yimirachihwali፡፡ alahimi yetalak’i chirota balebeti newi፡፡

[30] ineziyami yekaduti liyasiruhi weyimi ligediluhi weyimi (kemeka) liyawet’uhi banite layi bemekerubihi gize (asitawisi)፡፡ yimekiralumi alahimi tenikolachewini yimelisibachewali፡፡ alahimi kemekariwochu hulu belayi newi፡፡

[31] anik’ets’ochachinimi benesu layi betenebebu gize «be’irigit’i semitenali፤ beshani noro yezihini bit’e balini neberi፤ yihi yemejemeriyawochu sewochi ts’ihufi teretochi iniji lela ayidelemi» yilalu፡፡

[32] «getachini hoyi! yihi irisu kanite zenidi (yetewerede) iwineti inide hone benya layi kesemayi dinigayochini azinibibini weyimi asamami k’it’atini amit’abini» balumi gize (asitawisi)

[33] alahimi anite bewisit’achewi iyalehi (dinigayi bemazinebina basamami k’it’ati) yemik’et’achewi ayidelemi፡፡ alahimi inesu mihiretini yemileminu sihonu yemik’et’achewi ayidelemi፡፡

[34] inesu ketekeberewi mesigidi yemikelekilu sihonumi alahi (beseyifi) yemayik’et’achewi lenesu mini alilachewi (yebetu) t’ebak’iwochimi alineberumi፡፡ t’ebak’iwochu (kihidetini) tet’enik’ak’iwochu iniji lelochu ayidelumi፡፡ gini abizanyawochachewi ayawik’umi፡፡

[35] bebetu zenidimi (beka‘iba) sigidetachewi mafwach’etina mach’ebich’ebi iniji lela alineberemi፡፡ tikiduti beneberachihutimi negeri k’it’atini k’imesu (yibalalu)፡፡

[36] ineziya yekaduti ke’alahi menigedi likelekilu genizebochachewini yawet’alu፡፡ be’irigit’imi yawet’uwatali፡፡ keziyami be’inesu layi ts’ets’eti tihonibachewalechi፡፡ keziyami yishenefalu፡፡ ineziyami yekaduti wede gehanemi yisebesebalu፡፡

[37] alahi met’ifowini kemelikamu lileyi met’ifowinimi kefiluni bekefilu layi liyaderigina banidi layi liyanebabirewi begehanemi wisit’imi liyaderigewi (yisebesebalu)፡፡ ineziya inesu kesariwochu nachewi፡፡

[38] leneziya lekaduti belachewi፡- bikelekelu le’inesu be’irigit’i yalefewini (sira) mihireti yideregilachewali፡፡ (wede megadeli) bimelesumi (inat’efachewaleni)፡፡ yek’edimowochu hizibochi limadi be’irigit’i alifalechina፡፡

[39] huketimi isikematigenyi hayimanotimi hulu le’alahi bicha isikemihoni diresi tegadelwachewi፡፡ bikelekelumi alahi yemiserutini hulu temelikachi newi፡፡

[40] (ke’imineti) bizorumi alahi redatachihu mehonuni ‘iwek’u፡፡ (irisu) mini yamiri t’ebak’i! mini yamirimi redati

[41] kemaninyawimi negeri bet’ori (kekehadiwochi) yezerefachihutimi anidi amisitenyawi le’alahina lemelikitenyawi፣ (lenebiyu) yezimidina balebetochimi፣ leyetimochimi፣ lemisikinochimi፣ lemenigedenyami yetegeba mehonuni ‘iwik’u፣ be’alahina beziyami iwinetina wisheti beteleyebeti k’eni huletu ch’ifirochi betegenanyubeti (bebediri) k’eni bebariyachini layi baweredinewi yemitaminu inidehonachihu (yihinini ‘iwek’u)፡፡ alahimi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[42] inanite bek’iribitu daricha honachihu inerisumi beruk’itu daricha honewi yenegadewochumi ch’ifira kenanite betachi sihonu beseferachihu gize (yadereginilachihuni asitawisu)፡፡ betek’at’erachihumi noro bek’et’erowi beteleyayachihu neberi፡፡ gini alahi liserawi yemigebawini negeri lifets’imi yemit’efa sewi ke’asireji behwala inidit’efa hiyawi yemihonimi sewi ke’asireji behwala hiyawi inidihoni (yalek’et’ero agat’emachihu)፡፡ alahimi be’irigit’i semi ‘awak’i newi፡፡

[43] alahi behilimihi inesuni t’ik’iti adirigo basayehi gize (asitawisi)፡፡ inesuni bizu adirigo basayehimi noro beferachihuna benegeru betech’ek’ach’ek’achihu neberi፡፡ gini alahi adanachihu፡፡ irisu bederetochi wisit’i yaleni hulu ‘awak’i newina፡፡

[44] alahimi liserawi yemigebani negeri yifets’imi zenidi betegat’emachihu gize inerisuni be‘ayinochachihu t’ik’iti adirigo yasayachihunina be‘ayinochachewimi layi yasanesachihuni (asitawisu)፡፡ negerochumi hulu wede alahi bicha yimelesalu፡፡

[45] inanite yamenachihu hoyi! serawitini beget’emachihu gize irigu፤ (mekitu)፡፡ alahinimi bebizu awisu፤ be’irigit’i tidinalachihuna፡፡

[46] alahinina melikitenyawinimi tazezu፡፡ atich’ek’ach’ek’umi፡፡ tiferalachihuna hayilachihumi tihedalechina፡፡ tagesumi፤ alahi keti‘igisitenyochi gari newina፡፡

[47] inideneziya leti‘ibitina lesewochi yiyulinyi silu ke’alahimi menigedi lemagedi ke’agerachewi inidewet’uti atihunu፡፡ alahimi bemiseruti hulu (be‘iwik’etu) kebabi newi፡፡

[48] seyit’animi sirawochachewini le’inerisu basamerelachewina «zare le’inanite kesewochi ashenafi yelachihumi inemi le’inanite redati nenyi» bale gizemi (asitawisi)፡፡ huletu ch’ifirochimi beteyayu gize፤ wedehwalawi afegefege፡፡ «ine kenanite nits’uhi nenyi፡፡ ine inanite yematayutini ayalehu፡፡ ine alahini iferalehu፡፡ alahimi k’it’ate biritu newi» alachewimi፡፡

[49] menafik’anina ineziya belibochachewi wisit’i beshita yalebachewi «inezihini (musilimochi) hayimanotachewi atalelachewi» balu gize (asitawisi)፡፡ be’alahimi layi yemit’ega (yashenifali)፤ alahi ashenafi t’ibebenya newina፡፡

[50] ineziyanimi yekadutini mela’ikiti fitochachewinina jeribawochachewini iyemetu «yek’at’elonimi sik’ayi k’imesu» (iyalu) bemigedilwachewi gize bitayi noro (asidenigach’ini negeri tayi neberi)፡፡

[51] yihi ijochachihu basik’edemuti mikiniyati alahimi lebarochu bedayi balemehonu newi (yibalalu)፡፡

[52] (yeneziya limadi) inide feri‘oni betesebina inideneziyami ke’inesu befiti inide neberuti limadi newi፡፡ be’alahi anik’ets’ochi kadu፤ alahimi behat’i’atochachewi yazachewi፤ alahi hayilenya k’it’ate biritu newina፡፡

[53] yihi (k’it’ati) alahi behizibochi layi yelegesewini ts’ega benefisochachewi yalewini negeri isikemilewit’u diresi yemayilewit’i bemehonu mikiniyati newi፡፡ alahimi semi ‘awak’i newi፡፡

[54] inide feri‘oni betesebochina inide’ineziyami ke’inesu befiti inide neberuti limadi (isikemilewit’u diresi ayilewit’ibachewimi)፡፡ begetachewi te’amirati asitebabeluna behat’i’atochachewi at’efanachewi፡፡ yeferi‘oninimi betesebochi aset’eminachewi፡፡ hulumi bedayochi neberumi፡፡

[55] keminik’esak’esu inisisawochi hulu alahi zenidi yibelit’i kifuwochu ineziya zewetiri yekaduti nachewi፡፡ silezihi inesu ayaminumi፡፡

[56] ineziya kenesu k’ali kidani yeyazikibachewi keziyami beyegizewi k’ali kidanachewini yemiyaferisu nachewi፡፡ inesumi ayit’enek’ek’umi፡፡

[57] bet’orimi layi bitagenyachewi be’inerisu k’it’ati mikiniyati (lelochu kehadiwochi) yigesets’u zenidi kehwalachewi yalutini betinibachewi፡፡

[58] kehizibochimi kidatini bitifera (yekidanuni mefiresi bemawek’i) bemetekakeli layi honachihu kidanachewini wedenesu t’alilachewi፡፡ alahi kedatenyochini ayiwedimina፡፡

[59] ineziyami yekaduti ke’alahi k’it’ati yamelet’u mehonachewini ayasibu፡፡ inesu ayak’itumina፡፡

[60] le’inesumi kemaninyawimi hayilina ketajebu feresochimi yechalachihutini hulu be’irisu ye’alahini t’elatina t’elatachihuni lelochinimi ke’inerisu bek’eri yalutini yematawik’wachewini alahi yemiyawik’achewini (menafik’ani) yemitashebirubeti sitihonu azegajulachewi፡፡ kemaninyawimi negeri be’alahi menigedi yemitilegisutimi minidawi wedenanite bemulu yiset’ali፡፡ inanitemi atibedelumi፡፡

[61] wede ‘irik’imi biyazenebilu wede iriswa azenibili፡፡ be’alahimi layi tet’ega፡፡ ineho irisu semi ‘awak’i newina፡፡

[62] liyataliluhimi bifeligu alahi bek’ihi newi፡፡ irisu ya be’iridatawina bemi’iminani yaberetahi newi፡፡

[63] belibochachewimi mekakeli yasimama newi፡፡ bemidiri yalewini hulu (habiti) belegesiki noro belibochachewi mekakeli balasimamahi neberi፡፡ gini alahi bemekakelachewi asimama፡፡ irisu ashenafi t’ibebenya newina፡፡

[64] anite nebiyu hoyi! alahi bek’ihi newi፡፡ leteketeluhimi mi’iminani (alahi bek’iyachewi newi)፡፡

[65] anite nebiyu hoyi! mi’iminanini bemewagati layi adefafirachewi፡፡ ke’inanite wisit’i haya tagashochi noru huleti metoni yashenifalu፡፡ ke’inanitemi meto binoru ke’ineziya kekaduti inesu yemayawik’u hizibochi silehonu shihini yashenifalu፤

[66] ahuni alahi ke’inanite layi ak’elelelachihu፡፡ be’inanite wisit’imi dikimeti menoruni ‘awek’e፡፡ silezihi ke’inanite meto tagashochi binoru huleti metoni yashenifalu፡፡ ke’inanitemi shihi binoru be’alahi fek’adi huleti shihini yashenifalu፡፡ alahimi ketagashochu gari newi፡፡

[67] lenebiyi bemidiri layi isitiyadekimi diresi le’irisu mirikonyochi linoruti ayigebami፡፡ yek’iribituni ‘alemi t’efi t’ik’imi tifeligalachihu፡፡ alahimi mech’ereshayituni yishali፡፡ alahimi ashenafi t’ibebenya newi፡፡

[68] ke’alahi yalefe firidi balinebere noro bewesedachihuti (beza) kebadi k’it’ati benekachihu neberi፡፡

[69] (ket’elati) kezerefachihutimi (habiti) yetefek’ede melikami sihoni bilu፡፡ alahinimi firu፡፡ alahi mehari azanyi newina፡፡

[70] anite nebiyu hoyi! kemirikonyochi be’ijochachihu laluti belachewi፡- «alahi belibochachihu wisit’i begoni negeri (iminetini) biyawik’i ke’inanite ketewesedebachihu yeteshaleni yiset’achihwali፡፡ le’inanitemi yimirachihwali፡፡ alahimi mehari azanyi newi፡፡»

[71] likeduhimi bifeligu kezihi befiti alahini be’irigit’i keditewali፡፡ kenesumi asimechitohali፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[72] ineziya yamenuna yetesededu፡፡ be’alahimi menigedi layi begenizebochachewina benefisochachewi yetagelu፡፡ ineziyami (sidetenyochuni) yasit’eguna yeredu፡፡ ineziya kefilochachewi lekefilu redatochi nachewi፡፡ ineziyami yamenuna yalitesededu isikemisededu diresi kenesu minimi zimidina yelachihumi፡፡ behayimanotimi iridatani bifeligubachihu be’inanitena benesu mekakeli k’ali kidani balachihu hizibochi layi kalihone besitek’eri benanite layi meridati alebachihu፡፡ alahimi yemitiserutini hulu temelikachi newi፡፡

[73] ineziyami yekaduti kefilochachewi lekefilu redatochi nachewi፡፡ (kemi’iminani meredadatini kekehadiyani mek’oraret’ini) batiseruti bemidiri layi huketina talak’i t’ifati yihonali፡፡

[74] ineziyami yamenuna yetesededu be’alahimi menigedi layi yetagelu፣ ineziyami yasit’eguna yeredu ineziya inesu be’iwineti amanyochi nachewi፡፡ le’inesumi mihiretina yekebere sisayi alachewi፡፡

[75] ineziyami behwala yamenuna yetesededu፣ ke’inanitemi gari honewi yetagelu ineziya kenanitewi nachewi፡፡ yezimidinawochi balebetochimi be’alahi mets’ihafi kefilochachewi bekefilu (mewiresi) yetegebu nachewi፡፡ alahi benegeru hulu ‘awak’i newi፡፡

አት-ተውባህ

Surah 9

[1] (yihichi) ke’alahina kemelikitenyawi wede’ineziya k’ali kidani wede tegabachihwachewi agariwochi yemitiderisi nits’ihina nati፡፡

[2] bemidiri layimi arati werochini (ts’et’itenyochi sitihonu) hidu፡፡ inanitemi ke’alahi (k’it’ati) yematamelit’u mehonachihunina alahimi kehadiwochini awaraji mehonuni ‘iwek’u፤ (belwachewi)፡፡

[3] (yihi) ke’alahina kemelikitenyawi betalak’u haji k’eni yewet’a alahi ke’agariwochu nits’uhi newi melikitenyawimi (inidezihu)፡፡ (kekihideti) bitits’ets’etumi irisu le’inanite belach’i newi፡፡ (ke’imineti) bitisheshumi inanite alahini yematak’ituti mehonachihuni ‘iwek’u bemaleti wede sewochi yemiderisi masitawek’iya newi፡፡ ineziyani yekadutinimi be’asamami k’it’ati abisirachewi፡፡

[4] ke’agariwochu ineziya k’ali kidani yetegabachihwachewina keziyami minimi yalagodelubachihu benanite layimi anidinimi yaliredubachihu sik’eru፤ (inezihini) k’ali kidanachewini isikegizeyatachewi (mech’eresha) mululachewi፡፡ alahi t’inik’uk’ochini yiwedalina፡፡

[5] yetekeberutimi werochi balek’u gize agariwochuni be’agenyachihubachewi sifira gideluwachewi፡፡ yazuwachewimi፣ kibebuwachewimi፣ le’inesumi (met’ebabek’i) beyemenigedu tek’emet’u፡፡ bits’ets’etumi፣ solatinimi bedenibu bisegidu፣ gideta mits’iwatinimi biset’u menigedachewini lik’ek’ulachewi፡፡ alahi mehari azanyi newina፡፡

[6] ke’agariwochimi anidu t’igenyinetini bit’eyik’i ye’alahini k’ali yisema zenidi asit’egawi፡፡ keziyami wede met’ebek’iyawi sifira adirisewi፡፡ yihi inesu yemayawik’u hizibochi bemehonachewi newi፡፡

[7] le’agariwochu alahi zenidina imelikitenyawi zenidi k’ali kidani inideti yinorachewali ineziya betekeberewi mesigidi zenidi k’ali kidani yetegabachihwachewi bicha sik’eru፡፡ (inezihi) bek’ali kidanachewi le’inanite k’et’i isikalulachihu diresi lenerisumi k’et’i belulachewi፡፡ alahi t’inik’uk’ochini yiwedalina፡፡

[8] be’inanite layi biyayilumi be’inanite wisit’i zimidinanina k’ali kidanini yemayit’ebik’u sihonu inideti (k’ali kidani yinorachewali)፡፡ be’afochachewi yasiwedidwachihwali፡፡ libochachewimi inibi yilalu፡፡ abizanyochachewimi amets’enyochi nachewi፡፡

[9] be’alahi anik’ets’ochi t’ik’itini waga gezu፡፡ kemenigedumi agedu፡፡ inerisu yiseruti yeneberuti sira kefa

[10] bemi’imini negeri zimidinanimi kidaninimi ayit’ebik’umi፤ ineziyami inesu weseni alafiwochi nachewi፡፡

[11] bits’ets’etumi፣ solatinimi bisegidu፣ zekanimi biset’u yehayimanoti wenidimochachihu nachewi፡፡ lemiyawik’u hizibochimi anik’ets’ochini inabiraraleni፡፡

[12] kek’ali kidanachewi behwala mehalawochachewini biyaferisu፣ hayimanotachihunimi biyanewiru፣ yekihideti meriwochini (kekihideti) yikelekelu zenidi tewaguwachewi፡፡ inerisu k’ali kidani yelachewimina፡፡

[13] mehalawochachewini yaferesutini melikitenyawinimi lemawit’ati yasebutini hizibochi inesu lemejemeriya gize yejemeruwachihu sihonu lemini atiwaguwachewimi tiferuwachewalachihuni mi’iminani inide honachihumi alahi yibelit’i litiferuti yetegebawi newi፡፡

[14] tegadeluwachewi፡፡ alahi be’ijochachihu yasek’ayachewali፡፡ yawaridachewalimi፡፡ be’inesumi layi yiredachihwali፡፡ yemi’iminani hizibochinimi libochi yashirali፡፡

[15] yelibochachihunimi k’uch’iti yasiwegidali፡፡ alahimi kemishawi sewi layi ts’ets’etini yik’ebelali፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[16] ineziyani ke’inanite wisit’i yetagelutinina ke’alahimi kemelikitenyawimi kemi’imenanimi lela misit’irenya wedaji yaliyazutini alahi sayigelits’i lititewi tasibalachihuni alahimi bemitiseruti hulu wisit’e ‘awak’i newi፡፡

[17] lekehadiwochi benefisochachewi layi bekihideti yemimesekiru sihonu ye’alahini mesigidochi liseru ayigebachewimi፡፡ ineziya sirawochachewi tebelashu፡፡ inesumi be’isati wisit’i zewitariwochi nachewi፡፡

[18] ye’alahini mesigidochi yemiserawi be’alahina bemech’ereshawi k’eni yamene፣ solatinimi bedenibu yesegede፣ gideta mits’iwatinimi yeset’e ke’alahimi lela (maninimi) yalifera sewi bicha newi፡፡ ineziyami ketemeruti ch’imiri mehonachewi teregaget’e፡፡

[19] ka‘ibani gobinyiwochini mat’et’atinina yetekeberewini mesigidi mesiratini be’alahina bemech’ereshawi k’eni inidamenena be’alahi menigedi inidetagele sewi (iminetina tigili) aderegachihuni alahi zenidi ayitekakelumi፡፡ alahimi bedayochi hizibochini ayimerami፡፡

[20] ineziya yamenuti፣ ke’agerachewimi yetesededuti፣ begenizebochachewina benefisochachewimi be’alahi menigedi layi yetageluti alahi zenidi bedereja bet’ami yelak’u nachewi፡፡ ineziyami inesu filagotachewini yagenyu nachewi፡፡

[21] getachewi kerisu behonewi izinetina wideta begenetochimi lenesu bewisit’iwa yemayak’warit’i met’ek’emiya yalebati sitihoni yabesirachewali፡፡

[22] bewisit’wa zelalemi zewitariwochi sihonu (yabesirachewali)፡፡ alahi irisu zenidi talak’i minida alena፡፡

[23] inanite yamenachihu hoyi! abatochachihuna wenidimochachihu kihidetini ke’imineti abilit’ewi biwedu wedajochi adirigachihu atiyazuwachewi፡፡ ke’inanitemi wisit’i wedaji yemiyaderigachewi ineziya inesu bedayochi nachewi፤

[24] «abatochachihuna wenidochi lijochachihu፣ wenidimochachihumi፣ misitochachihumi፣ zemedochachihumi፣ yesebesebachihwachewi habitochimi፣ mekiseruwani yemitiferuwati nigidimi፣ yemitiwedwachewi menoriyawochimi inanite zenidi ke’alahina kemelikitenyawi berisu menigedimi kemetageli yibelit’i yetewededu inidehonu alahi ti’izazuni isikemiyamet’a diresi tet’ebabek’u» belachewi፡፡ alahimi amets’enyochi hizibochini ayimerami፡፡

[25] alahimi bebizu sifirawochi be’irigit’i redachihu፤ yehuneyinimi k’eni bizatachihu be’asidenek’echachihuna ke’inanitemi minimi balit’ek’emechachihu gize midirimi kesifatwa gari bet’ebebechachihuna keziyami teshenafiwochi honachihu bezorachihu gize (redachihu)፡፡

[26] keziyami alahi irigatawini bemelikitenyawina bemi’iminanochu layi awerede፡፡ yalayachihwachewinimi serawiti awerede፡፡ ineziyani yekadutinimi bemegedelina bememareki asek’aye፡፡ yihimi yekehadiyani fida newi፡፡

[27] keziyami kezihi behwala alahi bemishawi sewi layi ts’ets’etini yik’ebelali፡፡ alahimi ijigi mehari azanyi newi፡፡

[28] inanite yamenachihu hoyi! agariwochi irikusochi bicha nachewi፡፡ kezihimi ‘ametachewi behwala yetekeberewini mesigidi ayik’irebu፡፡ dihinetinimi bitiferu alahi bisha kechirotawi be’irigit’i yakebirachihwali፡፡ alahi ‘awak’i t’ibebenya newina፡፡

[29] ke’ineziya mets’ihafini keteset’uti sewochi ineziyani be’alahina bemech’ereshawi k’eni yemayaminutini፣ alahina melikitenyawi irimi yaderegutinimi irimi yemayaderigutinina iwinetenyawinimi hayimanoti yemayik’ebelutini inerisu yetewaredu honewi gibirini be’ijochachewi isikemiset’u diresi tewaguwachewi፡፡

[30] ayihudi ‘uzeyiri ye’alahi liji newi alechi፡፡ kirisitiyanochimi alimesihi ye’alahi liji newi alu፡፡ yihi be’afochachewi (yeminageruti) k’alachewi newi፡፡ ye’ineziyani kenesu befiti yekadutini sewochi k’ali yamesasilalu፡፡ alahi yat’ifachewi፡፡ (ke’iwineti) inideti yimelesalu

[31] ke’irisu bek’eri lela amilaki yelelewini anidini amilaki ligezu iniji yalitazezu sihonu lik’awinitochachewinina menekosatachewini፣ yemeriyemini liji alimesihinimi ke’alahi lela amalikiti adirigewi yazu፡፡ kemiyagaruti hulu yet’era newi፡፡

[32] ye’alahini birihani be’afochachewi lemat’ifati yifeligalu፡፡ alahimi kehadiwochi bit’elumi inikwa birihanuni memulatini iniji lelani ayishami፡፡

[33] irisu ya agariwochu bit’elumi melikitenyawini (muhamedini) bek’ini menigedina be’iwinetenya hayimanoti layi kehayimanoti hulu belayi yifa yaderigewi zenidi yelakewi newi፡፡

[34] inanite yamenachihu hoyi! kelik’awinitina kemenekosati bizuwochu yesewochini genizebochi bewisheti be’irigit’i yibelalu፡፡ ke’alahimi menigedi yagidalu፡፡ ineziyanimi werik’inina birini yemiyadelibutini be’alahimi menigedi layi yemayawet’watini be’asamami k’it’ati abisirachewi፡፡

[35] beriswa layi begehanemi isati wisit’i bemigalibatina ginibarochachewimi፣ gonochachewimi፣ jeribawochachewimi beriswa bemitekosu k’eni (asamami behone k’it’ati abisirachewi)፡፡ yihi lenefisochachihu yadelebachihuti newi፡፡ tadelibuti yeneberachihutinimi k’imesu (yibalalu)፡፡

[36] yewerochi k’ut’iri alahi zenidi be’alahi mets’ihafi wisit’i semayatinina midirini befet’erebeti k’eni ‘asira huleti weri newi፡፡ ke’inesu aratu yetekeberu nachewi፡፡ yihi k’et’itenyawi hayimanoti newi፡፡ be’inerisu wisit’imi nefisochachihuni atibedilu፡፡ agariwochinimi be’anidi layi honewi inidemiwaguwachihu be’anidi layi honachihu tegadeluwachewi፡፡ alahimi kemiferuti gari mehonuni ‘iwek’u፡፡

[37] ye’aniduni weri kibiri wede lelawi mazegiyeti bekihideti layi (kihidetini) mech’emeri bicha newi፡፡ be’irisu ineziya yekaduti sewochi yisasatubetali፡፡ be’anidi ‘ameti yetefek’ede yaderigutali፡፡ belelawi ‘ametimi yawegizutali፡፡ (yihi) alahi yakeberachewini werochi k’ut’iri liyasitekakilu፣ alahimi irimi yaderegewini yetefek’ede liyaderigu newi፡፡ yesirawochachewi met’ifowi lenerisu tewabelachewi፡፡ alahimi kehadiyani hizibochini ayimerami፡፡

[38] inanite yamenachihu hoyi! be’alahi menigedi (lemetageli) wit’u betebalachihu gize wede midiri yemitiwezefuti le’inanite mini alachihu yek’iribituni hiyiweti kemech’ereshayitu yibelit’i wededachihuni yek’iribitumi hiyiweti t’ik’imi bemech’ereshayitu (anits’ari) t’ik’iti iniji ayidelemi፡፡

[39] lezemecha batiwet’u (alahi) asamamini k’it’ati yik’et’achihwali፡፡ ke’inanite lela yehonunimi hizibochi yilewit’ali፡፡ beminimi atigodutimimi፡፡ alahimi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[40] (nebiyuni) batireduti ineziya yekaduti hizibochi yehuleti (sewochi) huletenya hono (kemeka) bawet’uti gize alahi be’irigit’i reditotali፡፡ huletumi bewashawi salu legwadenyawi atizeni alahi ke’inya gari newina bale gize alahimi meregagatini be’irisu layi awerede፡፡ balayachihwachewimi serawiti aberetawi፡፡ ye’ineziyanimi yekadutini sewochi k’ali zik’itenya aderege፡፡ ye’alahimi k’ali le’iriswa kefitenya nati፡፡ alahimi ashenafi t’ibebenya newi፡፡

[41] k’elalochimi kebadochimi honachihu zimetu፡፡ be’alahimi menigedi begenizebochachihu benefisochachihumi tagelu፡፡ yihi yemitawik’u bitihonu lenanite bet’ami yeteshale newi፡፡

[42] (yet’erahibachewi negeri) k’iribi t’ik’imina mekakelenya guzo behone noro beteketeluhi neberi፡፡ gini benesu layi menigeditu rak’echibachewi፡፡ «bechalinimi noro ke’inanite gari bewet’ani neberi» silu be’alahi yimilalu፡፡ nefisochachewini yat’efalu፡፡ alahimi inesu wishetamochi mehonachewini be’irigit’i yawik’ali፡፡

[43] alahi ke’anite yik’iri ale፡፡ ineziya iwinetenyawochu lanite isikemigelets’ulihina wishetamochunimi isikemitawik’i diresi lenerisu (inidik’eru) lemini fek’edikilachewi

[44] ineziya be’alahina bemech’ereshawi k’eni yemiyaminuti begenizebochachewina benefisochachewi kemetagelachewi (lemek’ireti) fek’adini ayit’eyik’uhimi፡፡ alahimi yemiferutini ‘awak’i newi፡፡

[45] fek’adini yemit’eyik’uhi ineziya be’alahina bemech’ereshawi k’eni yemayaminuti libochachewimi yetet’erat’eruti bicha nachewi፡፡ inesumi bet’irit’areyachewi wisit’i yiwalilalu፡፡

[46] mewit’atinimi basebu noro lerisu zigijitini basenadu neberi፡፡ gini alahi (lemewit’ati) inik’isik’aseyachewini t’ela (alishawimi)፡፡ asenefachewimi፡፡ ketek’emach’ochumi gari tek’emet’u tebalu፡፡

[47] ke’inanite gari bewet’u noro t’ifatini iniji ayich’emirulachihumi neberi፡፡ huketinimi yemifeligulachihu sihonu bemekakelachihu (bemasabek’i) yichakolu neberi፡፡ benanitemi wisit’i lenesu adamach’ochi alwachewi፡፡ alahimi bedayochini ‘awak’i newi፡፡

[48] inerisu t’eyiwochi sihonu iwinetu isikemet’ana ye’alahimi ti‘izazi isiketegelets’e diresi kezihi befiti huketini be’irigit’i felegu፡፡ negerochinimi hulu agelabet’ulihi፡፡

[49] kenesumi wisit’i «le’ine fik’edilinyi atimokirenyimi» yemili sewi alile፡፡ nik’u! bemekera wisit’i wedek’u፡፡ gehanemimi kehadiwochini be’irigit’i kebabi nati፡፡

[50] melikami negeri bitagenyihi tasikefachewalechi፡፡ mekerami bitagenyihi «kezihi befiti be’irigit’i t’inik’ak’eyachinini yizenali» yilalu፡፡ inerisumi tedesachochi honewi yisheshalu፡፡

[51] «alahi lenya yets’afelini (t’ik’imi) iniji lela ayinekanimi፡፡ irisu redatachini newi፡፡ be’alahi layimi mi’imenani yimeku» belachewi፡፡

[52] «be’inya layi kehuletu melikamochi anidenyawani iniji lelani tit’ebabek’alachihuni inyami alahi ke’irisu behonewi k’it’ati weyimi be’ijochachini yemiyat’efachihu mehonuni benanite layi init’ebabek’aleni፡፡ tet’ebabek’umi inya ke’inanite gari tet’ebabak’iwochi nenina» belachewi፡፡

[53] «wedachihumi hone t’elitachihu legisu፡፡ ke’inanite tek’ebayi yelachihumi፡፡ inanite amets’enyochi hizibochi nachihuna» belachewi፡፡

[54] ligisinawochachewini kenesu tek’ebayi yemiyagenyu kemehoni inesu be’alahina bemelikitenyawi yekadu፣ solatinimi inesu takachochi honewi besitek’eri yemayisegidu፣ inesumi t’eyiwochi honewi besitek’eri yemayiset’u mehonachewi iniji lela alikelekelachewimi፡፡

[55] genizebochachewina lijochachewimi ayidinek’uhi፡፡ alahi yemishawi bek’iribitu hiyiweti benerisu (begenizebochachewina belijochachewi) lik’et’achewi nefisochachewimi inesu kehadiwochi honewi liwet’u bicha newi፡፡

[56] inesumi be’irigit’i ke’inanite lemehonachewi be’alahi yimilalu፡፡ inerisumi kenanite ayidelumi፡፡ gini inesu (agariwochini yagenye inidayagenyachewi) yemiferu hizibochi nachewi፡፡

[57] met’egiyani weyimi washawochini weyimi megibiyani (k’edada) bagenyu noro inerisu iyegesegesu wederisu besheshu neberi፡፡

[58] kenesumi wisit’i bemits’iwatochi yemizelifuhi sewochi alu፡፡ keriswami (yemishutini) bisiset’u yidesetalu፡፡ keriswami bayisiset’u inesu yani gize yit’elalu፡፡

[59] inesumi alahina melikitenyawi yeset’achewini bewededu፣ «alahimi bek’iyachini newi፤ alahi kechirotawi be’irigit’i yiset’enali፣ melikitenyawimi (yiset’enali)፣ inya wede alahi kejayochi neni» balu noro (lenesu beteshalachewi neberi)፡፡

[60] gideta mits’iwatochi (yemikefeluti) ledihochi፣ lemisikinochimi፣ beriswami layi lemiseru seratenyochi፣ libochachewimi (be’isilimina) lemilemameduti፣ ch’anik’awochinimi (bebarineti tegezhiwochini) nets’a bemawit’ati፣ bebale ‘idawochimi፣ be’alahi menigedimi bemiseru፣ bemenigedenyami bicha newi፡፡ ke’alahi yetedenegegechi gideta nati፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[61] ke’inesumi (kemenafik’ani) ineziya nebiyuni yemiyasek’ayu «irisumi joro newi» (were semi newi) yemilu alilu belachewi፡፡ le’inanite yebego (were) semi newi፡፡ be’alahi yaminali፣ mi’iminaninimi yaminachewali፣ ke’inanitemi wisit’i leneziya lamenuti izineti newi፡፡ ineziyami ye’alahini melikitenya yemiyasek’ayu lenesu asamami k’it’ati alachewi፡፡

[62] alahinina melikitenyawini liyasiwedidu tegebiyachewi sihoni inaniteni yasiwededwachihu zenidi be’alahi yimilulachihwali፡፡ mi’iminanochi bihonu (alahinina melikitenyawini yasiwedidu)፡፡

[63] alahinina melikitenyawini yemikerakeri sewi le’irisu yegehanemi isati bewisit’wa zewitari sihoni yetegebachiwi mehonuni ayawik’umini yihi talak’i wirideti newi፡፡

[64] menafik’ani belibochachewi wisit’i yalewini negeri yemitinegirachewi sura be’inerisu layi mewiredwani yiferalu፡፡ «alagit’u alahi yemitiferutini hulu gelach’i newi» belachewi፡፡

[65] be’irigit’i bitit’eyik’achewi «inya yeminizebarik’ina yeminich’aweti bicha neberini» yilalu፡፡ «be’alahina be’anik’ets’ochu፣ bemelikitenyawimi talagit’u neberachihuni» belachewi፡፡

[66] atamekanyu፤ ke’iminetachihu behwala be’irigit’i kadachihu፡፡ ke’inanite anidwani ch’ifira binimiri (lelawani) ch’ifira inesu hat’i’atenyochi bemehonachewi inik’et’aleni፡፡

[67] menafik’anina menafik’ati kefilochachewi kekefilu nachewi፡፡ bemet’ifo negeri yazalu kedegimi negeri yikelekilalu፡፡ ijochachewinimi (keligisina) yisebesibalu፡፡ alahini resu፡፡፤ silezihi (irisu) wachewi፡፡ menafik’ani amets’enyochu inesu nachewi፡፡

[68] menafik’aninina menafik’atini፣ kehadiwochinimi alahi yegehanemini isati bewisit’wa zewitariwochi sihonu k’ali gebitolachewali፡፡ iriswa bek’iyachewi nati፡፡ alahimi regimwachewali፡፡ le’inerisumi zewitari k’it’ati alachewi፡፡

[69] inideneziya kenanite befiti inide neberuti nachihu፡፡ ke’inanite yibelit’i behayili yeberetu begenizebochimi belijochimi yibelit’i yebezu neberu፡፡ be‘idilachewimi tet’ek’emu፡፡ ineziyami ke’inanite befiti yeneberuti be‘idilachewi inidetet’ek’emu be‘idilachihu tet’ek’emachihu፡፡ inideneziyami inidezebarek’uti zebarek’achihu፡፡ ineziya sirawochachewi bek’iribitumi bemech’ereshayitumi ‘alemi tebelashu፡፡ ineziyami kesariwochu inesu nachewi፡፡

[70] ye’ineziya ke’inanite befiti yeneberuti yenuhi hizibochi፣ ye‘adina yesemudimi፣ ye’ibirahimimi hizibochi yemediyeni balebetochina yetegelibach’ochumi ketemochi were alimet’alachewimini melikitenyochachewi bete‘amirati met’wachewi፡፡ alahimi yemibedilachewi alineberemi፡፡ gini nefisochachewini yemibedilu neberu፡፡

[71] mi’iminina mi’iminatimi kefilochachewi lekefilu redatochi nachewi፡፡ bedegi negeri yazalu፤ kekifumi yikelekilalu፡፡ solatinimi yisegidalu፡፡ zekanimi yiset’alu፡፡ alahinina melikitenyawinimi yitazezalu፡፡ ineziyani alahi be’irigit’i yazinilachewali፡፡ alahi ashenafi t’ibebenya newina፡፡

[72] alahi mi’iminaninina mi’iminatini kesirochachewi wenizochi yemifesubachewini genetochi bewisit’achewi zewitariwochi sihonu bemenoriya genetochimi wisit’i melikami menoriya betochini k’ali gebitolachewali፡፡ ke’alahimi yehonewi wideta kehulu yebelet’e newi፡፡ yihi irisu talak’i idili newi፡፡

[73] anite nebiyu hoyi! kehadiwochinina menafik’anini tageli፡፡ be’inesumi layi ch’ekini፡፡ menoriyachewimi gehanemi nati፡፡ memeleshayitumi kefachi፡፡

[74] minimi yalalu lemehonachewi be’alahi yimilalu፡፡ yekihidetinimi k’ali be’irigit’i alu፡፡ ke’isiliminachewimi behwala kadu፡፡ yalagenyutinimi negeri asebu፡፡ alahimi kechirotawi melikitenyawimi (inidezihu) yakeberachewi mehonuni iniji lelani alit’elumi፡፡ bits’ets’etumi le’inesu yeteshale yihonali፡፡ bisheshumi alahi bek’iribituna bemech’ereshayitu ‘alemi asamamini k’it’ati yik’et’achewali፡፡ le’inesumi bemidiri wisit’i minimi wedajina redati yelachewimi፡፡

[75] ke’inesumi «alahini kechirotawi biset’eni be’irigit’i inimets’ewitaleni kemelikamochumi be’irigit’i inihonaleni» sili k’ali yetegaba alile፡፡

[76] kechirotawimi beset’achewi gize be’irisu sesetu፡፡ inesu (kidanachewini) yetewu honewimi zoru፡፡

[77] alahinimi k’ali yegebuletini bemafiresachewina yiwashutimi beneberuti mikiniyati isikemigenanyuti k’eni diresi nifik’inani asiketelachewi፡፡

[78] alahi misit’irachewinina wiyiyitachewini yemiyawik’i mehonuni alahimi ruk’ochini hulu bet’ami ‘awak’i mehonuni ayawik’umini

[79] ineziya kemi’iminani bemits’iwatochi fek’adenya yehonutini፣ ineziyanimi yechilotachewini yakili iniji yemayagenyutini sewochi yemiyanewiru፣ ke’inesumi yemisik’u alahi kenesu yisalek’ibachewali፤ (yik’et’achewali)፡፡ le’inesumi asamami k’it’ati alachewi፡፡

[80] le’inerisu mihiretini leminilachewi፤ weyimi le’inesu mihiretini atileminilachewi (ikuli newi)፡፡ le’inesu seba gize mihiretini bitileminilachewi alahi lenesu befits’umi ayimirimi፡፡ yihi inerisu alahina melikitenyawini bemekadachewi newi፡፡ alahimi amets’enyochi hizibochini ayak’enami፡፡

[81] ineziya kezemecha yek’eruti ke’alahi melikitenya behwala bemek’emet’achewi tedesetu፡፡ be’alahimi menigedi begenizebochachewina benefisochachewi metagelini t’elu፡፡ «beharuri atihidu» alumi፡፡ «yegehanemi isati tekwasanetu bet’ami yebereta newi» belachewi፡፡ yemiyawik’u bihonu noro (ayik’erumi neberi)፡፡

[82] t’ik’itinimi yisak’u፡፡ yiseruti beneberuti waga bizuni yalek’isalu፡፡

[83] ke’inesumi wede honechiwi ch’ifira alahi bimelisihi (ke’anite gari) lemewit’atimi biyasifek’iduhi፡-«kene gari befits’umi atiwet’umi፡፡ ke’inemi gari t’elatini atiwagumi፡፡ inanite bemejemeriya gize mek’emet’ini wedachihwalina፡፡ ketek’emach’ochu garimi tek’emet’u» belachewi፡፡

[84] ke’inesumi be’anidimi bemote sewi layi fets’imo atisigedi፡፡ bemek’abirumi layi atik’umi፡፡ inesu alahinina melikitenyawini kidewalina፡፡ inesumi amets’enyochi honewi motewalina፡፡

[85] genizebochachewina lijochachewimi ayidinek’uhi፡፡ alahi yemishawi bek’iribitu ‘alemi benesu lik’et’achewina kehadiwochimi honewi nefisochachewi inidiwet’u bicha newi፡፡

[86] be’alahi imenu፡፡ kemelikitenyawimi gari honachihu tagelu፤ bemaleti mi‘irafi beteweredechi gize kenesu yesefi habiti balebetochi yehonuti (lemek’ireti) fek’adi yit’eyik’uhali፡፡ «ketek’emach’ochu garimi inihuni teweni» yiluhali፡፡

[87] bebeti kemik’eruti gari mehonachewini wededu፡፡ belibochachewimi layi (zigeti) tatemebachewi፡፡ silezihi inesu ayawik’umi፡፡

[88] gini melikitenyawi ineziyami kerisu gari yamenuti begenizebochachewimi benefisochachewimi tagelu፡፡ ineziyami melikamochi hulu lenesu nachewi፡፡ ineziyami inesu minyotachewini yagenyu nachewi፡፡

[89] le’inesumi genetochini besirachewi wenizochi yemifesubachewini bewisit’achewi zewitariwochi sihonu alahi azegajitolachewali፡፡ yihi talak’i maginyeti newi፡፡

[90] ke’a‘irabochimi yik’irita felagiwochu le’inesu inidifek’edilachewi met’u፡፡ ineziya alahinina melikitenyawini yewashutimi tek’emet’u፡፡ kenesu ineziyani yekadutini asamami k’it’ati be’irigit’i yinekachewali፡፡

[91] bedekamochi layi bebeshitenyochimi layi beneziyami yemiyawet’uti genizebi bemayagenyuti layi le’alahina lemelikitenyawi fits’umi tazazhochi kehonu (bayiwet’umi) hat’i’ati yelebachewimi፡፡ bebego adiragiwochi layi (yewek’esa) menigedi minimi yelebachewimi፡፡ alahimi mehari azanyi newi፡፡

[92] be’ineziyami litich’inachewi bemet’uhi gize «berisu layi yemich’inachihu (agasesi) alagenyimi፤» yalikachewi sitihoni yemiyawet’uti genizebi balemaginyetachewi lemazenachewi ‘ayinochachewi inibani iyafesesu bezoruti layi (yewek’esa menigedi yelebachewimi)፡፡

[93] (yewek’esa) menigedu be’ineziya inesu balets’egawochi honewi salu lemek’ireti fek’adi bemit’eyik’uhi sewochi layi bicha newi፡፡ kek’eriwochu gari mehonachewini wededu፡፡ alahimi belibochachewi layi atemebachewi፤ silezihi inesu ayawik’umi፡፡

[94] wede’inesu betemelesachihu gize mikiniyatachewini yak’eribulachihwali፡፡ atamekanyu፤ inaniteni fets’imo anaminimi፡፡ alahi kewerewochachihu be’irigit’i negironalina፡፡ alahimi sirachihuni be’irigit’i yayali፡፡ melikitenyawimi (inidezihu)፤ keziyami ruk’inina k’iribini hulu ‘awak’i wede honewi (alahi) timelesalachihu wediyawimi tiseruti yeneberachihutini hulu yinegirachihwali belachewi፡፡

[95] wede’inesu betemelesachihu gize inidititewiwachewi le’inanite be’irigit’i be’alahi yimilalu፡፡ inesunimi tewachewi፡፡ inesu irikusochi nachewina፡፡ yiserutimi beneberuti waga menoriyachewi gehanemi newi፡፡

[96] ke’inesu tiwedulachewi zenidi lenanite yimilulachihwali፡፡ ke’inesu bitiwedumi alahi amets’enyochi hizibochini ayiwedimi፡፡

[97] a‘irabochi bekihidetina benifik’ina bet’ami yeberetu፤ alahimi bemelikitenyawi layi yaweredewini higigati balemawek’i yetegebu nachewi፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[98] ke’a‘irabochimi (be’alahi menigedi) yemiwet’awini (genizebi) ‘ida adirigo yemiyizi be’inanitemi layi yegizeni megelebabet’i yemit’ebabek’i sewi alile፡፡ be’inesu layi t’ifatu yizuribachewi፡፡ alahimi semi ‘awak’i newi፡፡

[99] ke’a‘irabochimi be’alahina bemech’ereshawi k’eni yemiyamini yemiset’achewinimi (mits’iwatochi) alahi zenidi mek’arebiyawochina wede melikitenyawi ts’elotochi medaresha adirigo yemiyizi sewi alile፡፡ nik’u! iriswa le’inesu be’irigit’i ak’arabi nati፡፡ alahi bechirotawi wisit’i (begenetu) be’irigit’i yasigebachewali፡፡ alahi mehari azanyi newina፡፡

[100] kesidetenyochuna keredatochumi sihonu yemejemeriyawochu k’edamiwochi ineziyami bebego sira yeteketelwachewi alahi ke’inesu wedwali ke’irisumi wedewali፡፡ besirochachewimi wenizochi yemifesubachewini genetochi bewisit’achewi zele‘alemi newariwochi sihonu le’inerisu azegajitolachewali፡፡ yihi talak’i ‘idili newi፡፡

[101] bezuriyachihumi kaluti ke‘arebi zelanochi menafik’ani alilu፡፡ kemedina sewochimi benifik’ina layi bemamets’i yezeweteru alilu፡፡ atawik’achewimi፡፡ inya inawik’achewaleni፡፡ huleti gize inik’et’achewaleni፡፡ keziyami wedetalak’i k’it’ati yimelesalu፡፡

[102] lelochimi behat’i’atochachewi yetenazezu melikami siranina lelani met’ifo sira yek’elak’elu alilu፡፡ alahi ke’inesu ts’ets’etachewini lik’ebeli yikejelali፡፡ alahi mehari azanyi newina፡፡

[103] kegenizebochachewi sitihoni be’iriswa yemitat’erachewina yemitafafachewi yehonechini mits’iwati yazi፡፡ lenesumi ts’eliyilachewi፡፡ ts’elotihi le’inesu irigata newina alahimi semi ‘awak’i newi፡፡

[104] alahi irisu kebarochu nisihani yemik’ebeli mits’iwatochinimi yemiwesidi mehonuni alahimi irisu ts’ets’etini tek’ebayi azanyi mehonuni ayawik’umi

[105] belachewimi siru alahi serachihuni be’irigit’i yayalina፡፡ melikitenyawina mi’iminanimi (inidezihu yayalu)፡፡ ruk’unina k’iribuni hulu ‘awak’i wede honewimi (alahi) be’irigit’i timelesalachihu፡፡ tiserutimi yeneberachihutini hulu yinegirachihwali፡፡

[106] lelochimi le’alahi ti‘izazi yetek’oyu hizibochi alilu፡፡ weyi yik’et’achewali weyimi kenesu layi ts’ets’etini yik’ebelali፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[107] ineziyami (mi’iminanini) lemegudati፣ kihidetinimi lemaberitati፣ bemi’iminanimi mekakeli lemeleyayeti፣ ke’ahuni befiti alahinina melikitenyawini yetewagawinimi sewi lemet’ebabek’i mesigidini yeseruti (kenesu nachewi)፡፡ melikamini sira iniji lela alishanimi silumi be’irigit’i yimilalu፡፡ alahimi inesu be’irigit’i wishetamochi mehonachewini yimesekirali፡፡

[108] be’irisu wisit’i befits’umi atisigedi፡፡ kemejemeriya k’eni yizo be’alahi firacha layi yetemeseretewi (yek’uba) mesigidi bewisit’u litisegidibeti yilik’i yetegebawi newi፡፡ be’isu wisit’i met’iraratini yemiwedu wenidochi alilu፡፡ alahimi tet’irariwochini yiwedali፡፡

[109] alahini bemefiratina widetawini bemefelegi layi ginibuni yemeseretewi sewi yibelit’alini weyisi gorifi besheresherewi lemenadi betek’arebe gedeli afafi layi ginibuni yemeseretewina berisu (yizoti) begehanemi isati wisit’i yewedek’e (yibelit’ali)፡፡ alahimi bedelenyochi hizibochini ayimerami፡፡

[110] ya yekabuti ginibachewi libochachewi (bemoti) kalitek’oraret’u bek’eri belibochachewi wisit’i yemet’erat’eri mikiniyati kemehoni ayiwegedimi፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[111] alahi kemi’iminani nefisochachewinina genizebochachewini geneti le’inesu bicha yalachewi bemehoni gezachewi፡፡ be’alahi menigedi layi yigadelalu፡፡ yigedilalumi፤ yigedelalumi፡፡ betewirati be’inijilina bek’uri’animi (yetenegerewini) tesifa be’irisu layi aregaget’e፡፡ ke’alahimi yebelet’e bekidanu yemimola manewi beziyami be’irisu beteshashat’achihubeti shiyach’achihu tedesetu፡፡ yihimi irisu talak’i ‘idili newi፡፡

[112] (inerisu) tets’ets’achiwochi፣ tegezhiwochi፣ amesiganyochi፣ ts’wamiwochi፣ agonibashochi፣ beginibari tedefiwochi፣ bebego sira azazhochi kekifumi kelikayochi፣ ye’alahinimi higigati t’ebak’iwochi nachewi mi’iminaninimi abisiri፡፡

[113] lenebiyuna leneziya lamenuti le’agariwochu yezimidina balebetochi bihonumi inikwa inesu (kehadiwochu) ye’isati gwadochi mehonachewi ketegelets’elachewi behwala mihiretini lileminu yemigeba alineberemi፡፡

[114] ye’ibirahimimi le’abatu mihiretini melemeni le’irisu gebitoleti leneberechiwi k’ali (lememulati) iniji lelela alineberemi፡፡ irisumi ye’alahi t’elati mehonu le’irisu betegelets’eleti gize kerisu rak’e፤ (tewewi)፡፡ ibirahimi be’irigit’i bet’ami rihiruhi tagashi newina፡፡

[115] alahimi hizibochini ke’ak’enachewi behwala yemit’enek’ek’utini (sira) le’inesu isikemigelits’elachewi (isikemitewitimi) diresi t’ifatenya yemiyaderigi ayidelemi፡፡ alahi benegeru hulu ‘awak’i newina፡፡

[116] alahi yesemayatina yemidiri nigisina yerisu bicha newi፡፡ hiyawi yaderigali፤ yigedilalimi፡፡ le’inanitemi kerisu bek’eri t’ebak’imi redatimi yelachihumi፡፡

[117] benebiyu beneziyami bechigiritu gizeyati (betebuki zemecha) ke’inesu yekefilochu libochi (lemek’ireti) lizenebelu ketek’arebu behwala beteketeluti sidetenyochina redatochi layi alahi be’irigit’i ts’ets’etachewini tek’ebele፡፡ keziyami ke’inesu nisiha megibatachewini tek’ebele፡፡ irisu le’inesu rihiruhi azanyi newina፡፡

[118] be’ineziyami besositu sewochi layi midiri kesifatiwa gari be’inesu layi isike t’ebebechi፣ nefisochachewimi berisachewi layi isiketet’ebebu፣ ke’alahimi wederisu bihoni iniji lela met’egiya alemenoruni isike aregaget’u diresi betek’oyuti layi (alahi ts’ets’etini tek’ebele)፡፡ keziyami yits’ets’etu zenidi wede ts’ets’eti merachewi፡፡ alahi irisu ts’ets’etini tek’ebayi azanyi newina፡፡

[119] inanite yamenachihu hoyi! alahini firu፤ ke’iwinetenyochumi gari hunu፡፡

[120] lemedina sewochina ke’a‘irabimi bezuriyachewi laluti sewochi ke’alahi melikitenya wedehwala lik’eru nefisochachewinimi kenefisu abilit’ewi liwedu ayigebachewimi neberi፡፡ yihi (kemek’ireti mekelikeli) le’inerisu melikami sira yemits’afilachewi bihoni iniji፡፡ be’alahi menigedi layi t’imimi፣ dikamimi፣ rehabimi፣ yemayinekachewi kehadiwochinimi yemiyasik’och’ini sifira yemayiregit’u፣ ket’elatimi yemigodani negeri (megidelini memarekini mezirefini) yemayagenyu bemehonachewi newi፡፡ alahi yemelikami seriwochini minida ayat’efamina፡፡

[121] tinishinimi tilik’inimi ligisina ayilegisumi wenizinimi ayak’warit’umi alahi yiseruti keneberewi yebelet’eni minida yimenedachewi zenidi le’inesu yemits’afilachewi bihoni iniji፡፡

[122] mi’iminanimi (kenebiyu gari kalihone) bemulu liwet’u ayigebami፡፡ ke’inesu wisit’i keyekifilu aniditi ch’ifira lemini atiwet’ami፡፡ (lelochu) hayimanotini inidimaruna wegenochachewi wedenerisu betemelesu gize inidit’enek’ek’u yigesits’uwachewi zenidi (lemini ayik’erumi)፡፡

[123] inanite yamenachihu hoyi! ineziyani be’ak’irabiyachihu yalutini kehadiwochi tewagu፡፡ ke’inanitemi biritatini yaginyu፡፡ alahimi kemit’enek’ek’uti gari mehonuni ‘iwek’u፡፡

[124] surami (mi‘irafi) beteweredechi gize ke’inesu (kemenafik’ani) wisit’i maninyachihu newi yihichi (mi‘irafi) iminetini yech’emerechileti yemili sewi alile፡፡ ineziya yamenutima yemidesetu sihonu iminetini ch’emerechilachewi፡፡

[125] ineziyami belibochachewi wisit’i beshita yalebachewima berikisetachewi layi rikisetini ch’emerechilachewi፡፡ inerisumi kehadiwochi honewi motu፡፡

[126] beye‘ametu anidi weyimi huleti gize inerisu yemimokeru mehonachewini ayayumini keziyami ayits’ets’etumini inesumi ayigesets’umini

[127] (inesuni yemitanesa) mi‘irafimi beteweredechi gize anidi sewi yayachihwalini iyalu kefilochachewi wede kefilu yimeleketalu፡፡ keziyami (tedebik’ewi) yihedalu፡፡ inerisu yemayawik’u hizibochi bemehonachewi alahi libochachewini azore፡፡

[128] kegosachihu yehone chigirachihu be’irisu layi ts’inu yehone፣ be’inanite (imineti) layi yemigwagwa፣ bemi’iminani (layi) rihiruhi azanyi yehone melikitenya be’irigit’i met’alachihu፡፡

[129] biyafegefigumi alahi bek’iye newi፡፡ ke’irisu lela amilaki yelemi፡፡ be’irisu layi tet’egahu irisumi yetalak’u ‘arishi geta newi belachewi፡፡

ዩኑስ

Surah 10

[1] a.le.re (alifi lami ra) yihichi (sura) t’ibebi ketemelawi mets’ihafi (kek’uri’ani) anik’ets’ochi nati፡፡

[2] «sewochini asiferara፡፡ ineziyanimi yamenutini le’inesu kegetachewi zenidi melikami minida yalachewi mehonuni abisiri» bemaleti kenerisuwi wede hone anidi sewi ra’iyini mawiredachini lesewochi dinik’i honebachewini kehadiwochu፡- «yihi be’irigit’i gilits’i digimitenya newi» alu፡፡

[3] getachihu ya semayatinina midirini besidisiti k’enochi wisit’i yefet’ere alahi newi፡፡ keziyami negeruni hulu yemiyasitenabiri sihoni be‘arishu layi (silit’anu) tedeladele፡፡ ke’irisu fek’adi behwala bihoni iniji anidimi amalaji yelemi፡፡ ineho! alahi getachihu newina tegezuti፤ atigesets’umini

[4] hulachihumi honachihu memeleshachihu wede irisu newi፡፡ (yihimi) yeteregaget’e ye’alahi k’ali kidani newi፤ irisu mefit’erini yijemirali፡፡ keziyami ineziyani yamenutinina melikami yeserutini betikikili yimeneda zenidi yimelisewali፡፡ ineziya yekadutimi yikiduti beneberuti negeri lenerisu kefela wiha yehone met’et’ina asamami k’it’ati alachewi፡፡

[5] irisu ya ts’ehayini anits’abarak’i ch’erek’animi abiri yaderege newi፡፡ ye‘ametatini k’ut’irina hisabini tawik’u zenidimi le’irisu mesiferiyawochini yeleka newi፡፡ alahi yihinini be’iwineti iniji (bekenitu) alifet’erewimi፡፡ lemiyawik’u hizibochi anik’ets’ochini yabirarali፡፡

[6] lelitina k’eni bemetekakatachewi alahimi besemayatina bemidiri wisit’i befet’erewi hulu lemit’enek’ek’u hizibochi milikitochi alu፡፡

[7] ineziya megenanyetachinini yemayiferu k’iribitunimi hiyiweti yewededu be’iswami yereku ineziyami inesu ke’anik’ets’ochachini zenigiwochi yehonu፡፡

[8] ineziya yiseruti beneberuti mikiniyati menoriyachewi be’isati wisit’i newi፡፡

[9] ineziya yamenuna melikami sirawochini yeseru getachewi be’iminetachewi mikiniyati (yegenetini menigedi) yimerachewali፡፡ kesirachewi wenizochi yifesisalu፡፡ bemet’ek’emiya genetochi wisit’i yinoralu፡፡

[10] be’iriswami wisit’i ts’elotachewi getachini hoyi! t’irati yigebahi (maleti) newi፡፡ be’iriswa wisit’i mekebaberiyachewimi selami mebabali newi፤ yemech’eresha ts’elotachewimi misigana le‘alemati geta yihuni (maleti) newi፡፡

[11] alahi lesewochi degini negeri lemaginyeti inide mechakolachewi (at’ifani siluti) kifuni negeri biyasichekuli noro gizeyachewi wedenesu betefets’eme neberi፡፡ ineziyanimi megenanyetachinini yemayiferutini bet’imetachewi wisit’i yemiwalilu sihonu initewachewaleni፡፡

[12] sewinimi gudati bagenyewi gize begonu layi tegadimo weyimi tek’emit’o weyimi k’omo yileminenali፡፡ gudatunimi ke’isu layi begelet’inileti gize wede agenyewi gudati inidalit’erani hono yalifali፡፡ inidezihu lediniberi alafiwochi yiseruti yeneberuti sira teshelemelachewi፡፡

[13] ke’inanite befiti yeneberutinimi yekifile zemenati sewochi melikitenyochachewi bemasirejawochi yemet’wachewi sihonu bebedeluna yemayaminumi behonu gize be’irigit’i at’efanachewi፡፡ inidezihu tenikolenyochini hizibochi inik’et’aleni፡፡

[14] keziyami inideti inidemitiseru linimeleketi ke’inesu behwala bemidiri layi mitikochi adereginachihu፡፡

[15] anik’ets’ochachinimi gilits’i honewi be’inerisu layi betenebebulachewi gize ineziya megenanyetachinini yemayiferuti kezihi lela yehoneni k’uri’ani amit’alini weyimi lewit’ewi yilalu፡፡ ine kerase bekuli lilewit’ewi ayigebanyimi፡፡ wede’ine yemiweridewini iniji aliketelimi፡፡ ine kegetaye bamits’i yetalak’uni k’eni k’it’ati iferalehu belachewi፡፡

[16] alahi besha noro be’inanite layi balenebebikutimi (alahi) irisuni balasawek’achihumi neberi፡፡ be’inanitemi wisit’i ke’irisu befiti (minimi salili) bizuni ‘idime be’irigit’i nore’alehu፤ atawik’umini

[17] be’alahimi layi ibiletini kek’et’at’efe weyimi be’anik’ets’ochu ke’asitebabele yibelit’i bedayi mani newi ineho amets’enyochi ayidinumi፡፡

[18] ke’alahimi lela yemayigodachewini yemayit’ek’imachewinimi yigigezalu፡፡ «inezihimi alahi zenidi amalajochachini nachewi» yilalu፡፡ «alahini besemayatina bemidiri wisit’i yemayawik’ewi negeri noro tinegirutalachihuni» belachewi፡፡ kemiyagaruti hulu t’era፤ lak’emi፡፡

[19] sewochimi anidi hizibi iniji lela alineberumi፡፡ teleyayumi፡፡ kegetahi yalefechi k’alimi balineberechi noro be’irisu bemileyayubeti negeri bemekakelachewi be’irigit’i (betolo) beteferede neberi፡፡

[20] be’irisu layimi kegetawi yehonechi te‘amiri lemini atiwerediletimi yilalu፡፡ «ruk’i negerimi hulu ye’alahi bicha newi፡፡ tet’ebabek’umi፤ ine kenanite gari kemit’ebabek’uti nenyina» belachewi፡፡

[21] sewochinimi kagenyachewi gudati behwala izinetini (zinabina michotini) bak’emesinachewi gize wediyawinu le’inesu bete‘amiratochachini (bemalaget’i) tenikoli yinorachewali፡፡ alahi k’it’ate fet’ani newi፡፡ «melikitenyochachini yemitimekirutini negeri be’irigit’i yits’ifalu» belachewi፡፡

[22] irisu (alahi) ya beyebisina bebahiri yemiyasikedachihu newi፡፡ bemerikebochimi wisit’i behonachihuna be’inerisumi bemelikami nefasi beriswa yetedesetu honewi (merikebochu) betenishalelu gize hayilenya nefasi timet’abatalechi፡፡ keyesifirawimi ma‘ibeli yimet’abachewali፡፡ inesumi (let’ifati) yetekebebu mehonachewini yaregagit’alu፡፡ (yani gize) alahini kezihichi (ch’inik’eti) bitadineni be’irigit’i ke’amesiganyochu inihonaleni silu hayimanotini lerisu bicha yat’eru honewi yileminutali፡፡

[23] be’adanachewimi gize inesu wediyawinu yale agibabi bemidiri layi weseni yalifalu፡፡ inanite sewochi hoyi! weseni malefachihu (t’ifatu) benefisochachihu layi bicha newi፡፡ (irisumi) yek’iribitu hiyiweti met’ek’emiya newi፡፡ keziyami memeleshachihu wedenya newi፡፡ tiseruti yeneberachihutinimi hulu ininegirachihwaleni፡፡

[24] yek’iribitu hiyiweti misale kesemayi inidaweredinewi wiha፣ be’irisumi sewina inisisawochi kemibeluti yemidiri bek’ayi tek’elak’ilobeti (inide fafa) midirimi wibetiwani beyazechina baget’echi gize balebetochiwami beriswa layi inerisu chayochi mehonachewini basebu gize ti’izazachini leliti weyimi k’eni met’itobati tilaniti inidalineberechi yetach’edechi inidadereginati bit’e newi፡፡ inidezihumi lemiyasitenetinu hizibochi anik’ets’ochini inabiraraleni፡፡

[25] alahimi wede selami ageri yit’erali፡፡ yemishawinimi sewi wede k’et’itenyawi menigedi yimerali፡፡

[26] le’ineziya melikami leseruti melikami negerina ch’imarimi alachewi፡፡ fitochachewinimi t’ik’uretina wirideti ayishefinachewimi፡፡ ineziya yegeneti sewochi nachewi፡፡ inerisu bewisit’wa zewitariwochi nachewi፡፡

[27] le’ineziyami hat’i’atochini leseruti yehat’i’atitu k’it’ati bebit’ewa alechachewi፡፡ wiridetimi tishefinachewalechi፡፡ le’inesu ke’alahi (k’it’ati) t’ebak’i yelachewimi፡፡ fitochachewi kech’eleme leliti k’urach’ochi inide teshefenu yihonalu፡፡ ineziya ye’isati sewochi nachewi፡፡ inerisu bewisit’wa zele‘alemi newariwochi nachewi፡፡

[28] hulunimi yeminisebesibachewini keziyami le’ineziya le’agaruti inanitemi tegariwochihumi sifirachihuni yazu yeminilibetini tegariwochachewimi inyani tigezu alineberachihumi yemiluwachewi sihonu bemekakelachewi yeminileyibetini k’eni (asitawisi)፡፡

[29] «(t’a‘otatochu le’inya) kemegezatachihu be’irigit’i zenigiwochi lemehonachinimi be’inyana be’inanite mekakeli ye’alahi mesikarineti bek’a» (yilwachewali)፡፡

[30] beziya k’eni nefisi hulu yasalefechiwini sira tawik’alechi፡፡ (agariwochi) wede alahimi iwinetenya wede honewi getachewi yimelesalu፡፡ ke’inesumi yik’et’at’ifuti yeneberuti negeri yit’efachewali፡፡

[31] «kesemayina kemidiri sisayini yemiset’achihu mani newi mesimiyawochinina mayawochinisi yefet’ere mani newi kemutimi hiyawini yemiyawet’a kehiyawimi mutini yemiyawet’asi mani newi negeruni hulu yemiyasitenabirisi mani newi» belachewi፡፡ «be’irigit’imi alahi newi» yiluhali፡፡ «tadiya (lemini tagaralachihu) atiferutimini» belachewi፡፡

[32] irisu iwinetenya getachihu alahi newi፡፡ ke’iwinetimi behwala t’imeti iniji lela mini ale (kewineti) inideti tizoralachihu

[33] inidezihu yegetahi k’ali be’ineziya bamets’uti layi inerisu yemayaminu mehonachewi teregaget’echi፡፡

[34] «kemitagaruwachewi (t’a‘otati) wisit’i mefit’erini yemijemiri kezimi yemimelisewi aleni» belachewi፡፡ «alahi mefit’erini yijemirali፤ keziyami yimelisewali፡፡ tadiya (ke’imineti) inideti tizoralachihu» belachewi፡፡

[35] «kemitagaruwachewi፤ wede iwineti yemimera aleni» belachewi፡፡ «alahi wede iwinetu yimerali፡፡ wede iwineti yemimerawi liketeluti yetegebawi newini weyisi kalitemera besitek’eri yemayimerawi le’inanitemi mini (asireji) alachihu inideti (bewisheti) tiferidalachihu» belachewi፡፡

[36] abizanyochachewimi t’irit’areni iniji ayiketelumi፡፡ t’irit’are ke’iwineti minimi ayabik’ak’ami፡፡ alahi yemiserutini hulu ‘awak’i newi፡፡

[37] yihimi k’uri’ani ke’alahi lela (kehone fit’uri) yetek’et’efe lihoni ayigebawimi፡፡ gini yanini ke’irisu befiti yalewini (mets’ihafi) yemiyaregagit’ina bemets’ihafu wisit’i yalewini yemizereziri be’irisu t’irit’are yelelebeti sihoni ke‘alemati geta (yetewerede) newi፡፡

[38] be’iwinetimi «(muhamedi) k’et’at’efewi» yilaluni «yihi kehone meseluni (aniditi) sura amit’u፡፡ ke’alahimi lela yechalachihutini hulu (redati) t’iru፡፡ iwinetenyochi inidehonachihu (tegagizachihu amit’u)» belachewi፡፡

[39] yilik’unimi (kek’uri’ani) iwik’etuni baladeresuti fichumi gena balimet’achewi negeri asitebabelu፡፡ inidezihu ineziya ke’inesu befiti yeneberuti asitebabilewali፡፡ yebedayochimi mech’eresha inideti inide nebere temeliketi፡፡

[40] ke’inerisumi wisit’i (wedefiti) berisu yemiyaminu alilu፡፡ ke’inerisumi be’irisu yemayaminu alilu፡፡ getahimi at’ifiwochuni bet’ami ‘awak’i newi፡፡

[41] «biyasitebabiluhimi le’ine siraye alenyi፡፡ le’inanitemi serachihu alachihu፡፡ inanite kemiserawi negeri nits’uhi nachihu፡፡ inemi kemitiseruti negeri nits’uhi nenyi» belachewi፡፡

[42] ke’inesumi wede anite yemiyadamit’u (ina yemayaminu) alilu፡፡ anite denik’orowochini yemayawik’u bihonumi tasemalehini

[43] ke’inesumi wede anite yemimeleketu alilu፡፡ anite (libe) ‘iwiranini yemayayu bihonumi timeralehini

[44] alahi sewochini minimi ayibedilimi፡፡ gini sewochi nefisochachewini yibedilalu፡፡

[45] (kehadiwochini) kek’eni aniditini se‘ati iniji inidalik’oyu mesilewi bemekakelachewi yemitewawek’u sihonu beminisebesibachewi k’eni (asitawisi)፡፡ ineziya be’alahi megenanyeti yasitebabeluti be’irigit’i keseru yetemerumi alineberumi፡፡

[46] yeziyanimi yeminasiferarachewini kefiluni (behiyiwetihi) binasayihi (melikami newi)፡፡ weyimi (sanasayihi) binigedilihi memeleshachewi wede inya newi፡፡ keziyami alahi bemiseruti sira layi ‘awak’i newi፡፡

[47] lehizibochimi hulu melikitenya alachewi፡፡ melikitenyawimi bemet’a gize (siyasitebabilu) bemekakelachewi betikikili yiferedali፡፡ inerisumi ayibedelumi፡፡

[48] «iwinetenyochimi kehonachihu yihi (yek’it’atu) k’et’ero meche newi» yilalu፡፡

[49] «lerase gudatinimi t’ik’iminimi alahi keshawi besitek’eri alichilimi፡፡ lehizibochi hulu yetewesene gize alilachewi፡፡ gizeyachewi bemet’a wek’iti aniditini se‘ati ayik’oyumi፤ ayik’edemumimi» belachewi፡፡

[50] «k’it’atu beleliti weyimi bek’eni bimet’abachihu፤ agariwochu kerisu yemichakolubeti negeri minidini newi nigerunyi» belachewi፡፡

[51] «keziyami (k’it’atu) bewedek’e gize be’irisu amenachihubetini be’irigit’i be’irisu yemitichakolu yeneberachihu sitihonu ahuni» (yibalalu)፡፡

[52] keziyami le’ineziya lebedeluti፡- «zewitarini k’it’ati k’imesu tiseruti yeneberechihutini waga iniji atimenedumi» yibalalu፡፡

[53] irisumi «iwineti newini» (silu) yit’eyik’uhali፡፡ «awoni፤ begetaye imilalehu፤ irisu iwineti newi፡፡ inanitemi amilach’ochi ayidelachihumi፤» belachewi፡፡

[54] lebedelechimi nefisi hulu bemidiri layi yalewi hulu binorati noro be’irigit’i betebezhechibeti neberi፡፡ k’it’atunimi bayu gize ts’ets’etini yigelits’alu፡፡ bemekakelachewimi betikikili yiferedali፡፡ inerisumi ayibedelumi፡፡

[55] nik’u! besemayatina bemidiri yalewi hulu ye’alahi newi፡፡ nik’u! ye’alahi tesifa k’ali irigit’i newi፡፡ gini abizanyochachewi ayawik’umi፡፡

[56] irisu hiyawi yaderigali፤ yigedilalimi wede irisumi timelesalachihu፡፡

[57] inanite sewochi hoyi! kegetachihu gisats’e bederetochi wisit’imi lalewi (yemet’erat’eri beshita) medihaniti lemi’iminanimi birihanina izineti be’irigit’i met’achilachihu፡፡

[58] «be’alahi chirotana be’izinetu (yidesetu)፡፡ bezihimi mikiniyati yidesetu፡፡ irisu kemisebesibuti habiti belach’i newi» belachewi፡፡

[59] «alahi kesisayi le’inanite yaweredewini ke’irisumi irimina yetefek’ede yaderegachihutini ayachihuni» belachewi፡፡ «alahi (yihinini) le’inanite fek’edelachihuni weyisi be’alahi layi tik’et’at’ifalachihu» belachewi፡፡

[60] ye’ineziyami be’alahi layi wishetini yemik’et’at’ifu (sewochi) betinisa’e k’eni (be’alahi) t’irit’areyachewi minidini newi (ayik’et’umi yimesilachewalini) alahi besewochi layi (k’it’atini balemachakoli) yeligisina balebeti newi፡፡ gini abizanyawochu ayameseginumi፡፡

[61] (muhamedi hoyi!) bemaninyawimi negeri layi atihonimi፣ kerisumi kek’uri’ani atanebimi፣ maninyawinimi sira (anitemi sewochumi) atiserumi begebachihubeti gize benanite layi tet’ebabak’iwochi binihoni iniji፡፡ bemidirimi hone besemayi yebinanyi kibideti yakili kegetahi (‘iwik’eti) ayirik’imi፡፡ keziyami yanese yetelek’emi yelemi፤ begilits’u mets’ihafi wisit’i yetets’afe bihoni iniji፡፡

[62] nik’u! ye’alahi wedajochi be’inesu layi firihati yelebachewimi፤ inesumi ayazinumi፡፡

[63] (inesumi) ineziya yamenutina yiferuti yeneberu nachewi፡፡

[64] le’inesu bek’iribitu hiyiwetimi bemech’ereshayitumi bisirati alachewi፤ ye’alahi k’alati melewet’i yelatimi፤ yihi irisu talak’i ‘idili newi፡፡

[65] nigigirachewimi ayasazinihi፡፡ hayili hulu bemulu ye’alahi bicha newina፡፡ irisu semiwi ‘awak’iwi newi፡፡

[66] nik’u! besemayati yalutina bemidirimi yaluti hulu be’irigit’i ye’alahi nachewi፤ ineziya ke’alahi lela tegariwochini yemit’eru minini yiketelalu t’irit’areni iniji lela ayiketelumi፡፡ inerisumi yemiwashu iniji ayidelumi፡፡

[67] irisu ya lelitini bewisit’u litarifubeti (ch’elema)፤ k’eninimi (litiserubeti) birihani yaderegelachihu newi፡፡ bezihi wisit’i lemisemu hizibochi be’irigit’i tamiratochi alu፡፡

[68] «alahi lijini yaze (welede)» alu፡፡ (kemiluti) t’irati tegebawi፡፡ irisu tebik’ak’i newi፡፡ besemayatina bemidiri yalewi hulu yerisu newi፡፡ inanite zenidi bezihi (bemitiluti) minimi asireji yelachihumi፡፡ be’alahi layi yematawik’utini tinageralachihuni

[69] «ineziya be’alahi layi wishetini yemik’et’at’ifu fets’imo ayidinumi፤» belachewi፡፡

[70] (inesu) bek’iribitu ‘alemi met’ek’emi alachewi፡፡ keziyami memeleshachewi wede’inya newi፡፡ keziyami yikidu beneberuti mikiniyati birituni k’it’ati inak’emisachewaleni፡፡

[71] yenuhinimi were be’inesu layi anibibilachewi፡፡ lehizibochu bale gize (asitawisi)፡፡ «hiziboche hoyi! be’inanite wisit’i bizu gize mek’oyete be’alahimi te‘amirati masitawese be’inanite layi yekebede bihoni፤ be’alahi layi tet’egichalehu፡፡ negerachihunimi kemitagaruwachewi (t’a‘otati) gari honachihu k’uret’u፡፡ keziyami negerachihu be’inanite layi dibik’i ayihuni (gilets’uti)፡፡ keziyami (yeshachihutini) wede’ine adirisu፡፡ gizemi atisit’unyi (keminimi alik’ot’irachihumi)፡፡»

[72] «bitisheshumi (atigodunyimi)፡፡ keminida mininimi alileminachihumina፡፡ minidaye be’alahi layi iniji belela layi ayidelemi፡፡ kemusilimochi inidihonimi tazizhalehu፡፡»

[73] asitebabelutimi፡፡ irisunina ke’irisu gari yeneberutinimi betanikwayitu wisit’i adaninachewi፡፡ (let’efuti) mitikochimi adereginachewi፡፡ ineziyanimi be’anik’ets’ochachini yasitebabelutini aset’emini፡፡ yetesiferarutimi hizibochi mech’eresha inideti inidenebere temeliketi፡፡

[74] keziyami ke’irisu behwala melikitenyochini wedeyehizibochachewi lakini፡፡ begilits’i masirejawochimi met’wachewi፡፡ (kemelakachewi) befiti be’irisu basitebabelubetimi negeri፤ yemiyaminu alihonumi፡፡ inidezihu beweseni alafiwochi libochi layi inatimaleni፡፡

[75] keziyami ke’inesu hwala musanina harunini wede feri‘onina wede memakiritu bete‘amiratachini lakini፡፡ korumi ti‘ibitenyochi hizibochimi neberu፡፡

[76] ke’inyami zenidi iwinetu bemet’alachewi gize «yihi be’irigit’i gilits’i digimiti newi» alu፡፡

[77] musa ale፡- «iwinetuni bemet’alachihu gize digimitenyochi yemayidinu sihonu (irisu digimiti newi) tilalachihuni yihi digimiti newini»

[78] (inerisumi) alu፡- «abatochachinini be’irisu layi kagenyenibeti hayimanoti litazoreni le’inanitemi bemidiri wisit’i kurati (shumeti) litinorachihu met’ahibini inyami le’inanite amanyochi ayidelenimi፡፡»

[79] feri‘onimi፡- «‘awak’i digimitenyani hulu amit’ulinyi» ale፡፡

[80] digimitenyochumi bemet’u gize musa le’inerisu፡- «inanite yemitit’ilutini negeri t’alu» alachewi፡፡

[81] (gemedochachewini) bet’alumi gize musa ale፡- «ya berisu yemet’achihubeti negeri digimiti newi፡፡ alahi be’irigit’i yaferisewali፡፡ alahi ye’at’ifiwochini sira fets’imo ayabejimina፡፡»

[82] alahimi kehadiwochi bit’elumi iwinetini bek’alatu yaregagit’ali፡፡

[83] lemusami keferi‘onina keshumaminitochachewi masek’ayetini kemefirati gari kewegenochu yehonu t’ik’itochi tiwilidochi iniji alamenuletimi፡፡ feri‘onimi bemidiri layi be’irigit’i yekora neberi፡፡ irisumi be’irigit’i weseni kalefuti neberi፡፡

[84] musami ale፡- «hiziboche hoyi! be’alahi aminachihu inide hone berisu layi tet’egu፡፡ tazazhochi inide honachihu (be’alahi layi timekalachihu)፡፡»

[85] alumi፡- «be’alahi layi tet’egani፡፡ getachini hoyi! lebedelenyochi hizibochi mefetenya atadirigeni፡፡»

[86] be’izinetihimi kekehadiwochi hizibochi adineni፡፡

[87] wede musana wede wenidimu፡- «lehizibochachihu bemisiri betochini siru፡፡ betochachihunimi mesigeja adirigu፡፡ solatinimi bedenibu sigedu፡፡ (lemusa) mi’iminanochunimi abisiri» sinili lakini፡፡

[88] musami ale፡- «getachini hoyi! anite leferi‘onina leshumochu bek’iribitu hiyiweti get’ini bizu genizebochinimi be’irigit’i set’ehi፡፡ getachini hoyi! kemenigedihi yasasitu zenidi (set’ehachewi)፡፡ getachini hoyi! genizebochachewini at’ifa፡፡ belibochachewimi layi atimi፡፡ asamamini k’it’ati isikemiyayu ayaminumina፡፡»

[89] (alahimi) «ts’elotachihu be’irigit’i tesemitalechi፡፡ k’et’imi belu፡፡ ye’ineziyanimi yemayawik’utini sewochi menigedi atiketelu» alachewi፡፡

[90] ye’isira’elinimi lijochi bahiruni asalefinachewi፡፡ feri‘onina serawitumi weseni lemalefina lemebedeli teketelwachewi፡፡ mesit’emimi bagenyewi gize፡- «ameniku፡፡ ineho keziya ye’isira’eli lijochi berisu ke’amenubeti besitek’eri lela amilaki yelemi፡፡ inemi ketazazhochu nenyi» ale፡፡

[91] ke’ahuni befiti be’irigit’i yamets’iki ke’at’ifiwochimi yeneberiki sitihoni ahuni (ameniku tilalehi)

[92] zarema kehwalahi laluti te‘amiri tihoni zenidi bedini honehi (kebahiru) inawet’ahaleni (tebale)፡፡ kesewochimi bizuwochu kete‘amiratachini be’irigit’i zenigiwochi nachewi፡፡

[93] ye’isira’elinimi lijochi misigunini sifira be’irigit’i aseferinachewi፡፡ kemelikami sisayochimi set’enachewi፡፡ ‘iwik’etimi (k’uri’ani) isikemet’achewi diresi aliteleyayumi፡፡ getahi berisu yileyayubeti beneberuti negeri betinisa’e k’eni bemekakelachewi yiferidali፡፡

[94] wede anitemi kaweredinewi bemet’erat’eri wisit’i bitihoni ineziyani ke’anite befiti mets’ihafuni yemiyanebutini t’eyik’i፡፡ iwinetu kegetahi zenidi be’irigit’i met’itolihali፡፡ ketet’erat’ariwochumi atihuni፡፡

[95] ke’ineziyami ye’alahini anik’ets’ochi ke’asitebabeluti atihuni፡፡ kekesariwochu tihonalehina፡፡

[96] ineziya be’inerisu layi yegetahi k’ali yeteregaget’ebachewi ayaminumi፡፡

[97] te‘amiri hulu bitimet’alachewimi asamamini k’it’ati isikemiyayu diresi (ayaminumi)፡፡

[98] (keyunusi befiti kalefuti ketemochi) yamenechina iminetiwa yet’ek’emati ketema lemini alinorechimi gini yeyunusi hizibochi bamenu gize bek’iribitu hiyiweti yewiridetini k’it’ati ke’inesu layi anesanilachewi፡፡ isike gizemi diresi at’ak’eminachewi፡፡

[99] getahimi besha noro bemidiri yaluti sewochi hulumi yetesebesebu honewi bamenu neberi፡፡ tadiya anite sewochini amanyochi inidihonu tasigedidalehini

[100] lemaninyawami nefisi be’alahi fek’adi bihoni iniji litamini (chilota) yelatimi፡፡ (alahi lekefilochu iminetini yishali)፡፡ be’ineziyami bemayawik’uti layi rikisetini yaderigali፡፡

[101] «besemayatina bemidiri yalewini (te‘amiri) temeliketu» belachewi፡፡ te‘amiratochina asiferariwochimi lemayaminu hizibochi ayit’ek’imumi፡፡

[102] ye’ineziyani ke’inesu befiti yalefutini hizibochi k’enochi bit’e iniji lelani yit’ebabek’aluni «tet’ebabek’u፤ ine kenanite gari kemit’ebabek’uti nenyi» belachewi፡፡

[103] keziyami melikitenyochachinini ineziyanimi yamenutini inadinaleni፡፡ inidezihumi mi’iminanini (kech’inik’i hulu) inadinaleni፡፡ (yihi) be’inya layi teregaget’e፡፡

[104] «inanite sewochi hoyi! ke’ine hayimanoti bemet’erat’eri wisit’i bitihonu ineziyani ke’alahi lela yemitigezwachewini aligezami፡፡ gini yanini yemigedilachihuni alahini igezalehu፡፡ kemi’iminani inidihonimi tazizhalehu» belachewi፡፡

[105] fitihinimi (wede k’et’ita) yazenebeliki sitihoni lehayimanoti k’et’i adirigi፡፡ ke’agariwochumi atihuni፡፡

[106] «ke’alahimi bek’eri yemayit’ek’iminina yemayigodani atigeza፡፡ bitiserami anite yanigize kebedelenyochu tihonalehi» (tebiyalehu belachewi)፡፡

[107] alahimi gudatini biyaderisibihi ke’irisu lela le’irisu gelach’i yelewimi፡፡ begonimi negeri bishalihi lechirotawi melashi yelemi፡፡ kebarochu yemishawini be’irisu yileyibetali፡፡ irisumi mehari azanyi newi፡፡

[108] «inanite sewochi hoyi! iwinetu kegetachihu be’irigit’i met’alachihu፡፡ (be’irisu) yetemerami sewi yemimerawi lerasu newi፡፡ yetesasatemi sewi yemisasatewi (gudatu) berasu layi newi፡፡ inemi be’inanite layi tet’ebabek’i ayidelehumi» belachewi፡፡

[109] wedanitemi yemiweredewini negeri teketeli፡፡ alahimi (benesu layi) isikemiferidi diresi tagesi፡፡ irisumi keferajochu hulu belach’i newi፡፡

ሁድ

Surah 11

[1] a.le.re (alifi lami ra፤ yihi k’uri’ani) anik’ets’ochu bet’inikare yetesekaku keziyami yetezerezeru yehone mets’ihafi newi፡፡ t’ibebenya wisit’e ‘awak’i kehonewi zenidi (yetewerede) newi፡፡

[2] (inidihi belachewi)፡- «alahini iniji lelani atigezu፡፡ ine le’inanite kerisu (yetelakihu) asiferarina abisari nenyi፡፡»

[3] getachihunimi mihiretini leminuti፡፡ keziyami wede’irisu temelesu፡፡ isiketewesene gize diresi melikamini met’ik’emi yit’ek’imachihwalina፡፡ yetirufatinimi balebeti hulu chirotawini (minidawini) yiset’ewali፡፡ bitisheshumi ine be’inanite layi yetalak’uni k’eni k’it’ati iferalachihwalehu፡፡

[4] memeleshachihu wede alahi bicha newi፡፡ irisumi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[5] nik’u! inesu ke’irisu (ke’alahi) yidebek’u zenidi deretochachewini yat’ifalu፡፡ nik’u! libisochachewini bemikenanebu gize yemidebik’utini yemigelits’utinimi hulu yawik’ali፡፡ irisu bederetochi wisit’i yalewini hulu ‘awak’i newina፡፡

[6] bemidirimi layi minimi tenik’esak’ashi yelechimi migibwa be’alahi layi yale bihoni iniji፡፡ marefiyawanimi merigiyawanimi yawik’ali፡፡ hulumi gilits’i behonewi mets’ihafi wisit’i newi፡፡

[7] irisumi ya semayatinina midirini besidisiti k’enochi wisit’i yefet’ere newi፡፡ ‘arishumi bewiha layi neberi፡፡ yetinyachihu sirawi yamare mehonuni yifetinachihu zenidi (fet’erachewi)፡፡ «inanite kemoti behwala be’irigit’i tek’esik’ashochi nachihu» bitilimi ineziya yekaduti yihi gilits’i digimiti iniji lela ayidelemi yilalu፡፡

[8] k’it’atunimi wede tek’ot’eru (t’ik’iti) gizeyatochi ke’inerisu binak’oyilachewi «(kemewiredi) yemikelekilewi minidini newi» yilalu፡፡ nik’u! bemimet’abachewi k’eni ke’inesu layi temelashi ayidelemi፡፡ be’irisu yisalek’ubeti yeneberutimi (k’it’ati) be’inerisu layi yiweridibachewali፡፡

[9] sewinimi ke’inya chirotani binak’emisewi keziyami kerisu biniwesidati irisu be’irigit’i tesifa k’orach’i kihidete biritu newi፡፡

[10] kagenyechiwimi chigiri behwala ts’egawochini binak’emisewi «chigirochi kene layi be’irigit’i tewegedu» yilali (ayameseginimi)፡፡ irisu tedesachi gurenya newina፡፡

[11] gini ineziya yetagesu melikami sirawochinimi yeseru ineziya le’inesu mihiretina talak’i minida alilachewi፡፡

[12] be’irisu layi yegenizebi dilibi lemini aliteweredemi weyimi kerisu gari meli’aki lemini alimet’ami maletachewinimi bemefirati wede anite kemiweridewi kefiluni lititewi be’irisumi libihi t’ebabi lihoni yiferalihali፡፡ anite asiferari bicha nehi፡፡ alahimi benegeru hulu tet’ebabak’i newi፡፡

[13] yilik’unimi «(k’uri’anini) k’et’at’efewi» yilaluni፡- «iwinetenyochi inidehonachihu bit’ewi yehonuni ‘asiri yetek’et’at’efu surawochi amit’u፡፡ ke’alahimi lela yechalachihutini (redati) t’iru» belachewi፡፡

[14] le’inanitemi (t’iriwini) bayik’ebelwachihu yeteweredewi be’alahi iwik’eti bicha mehonunina ke’irisu lela amilaki alemenoruni ‘iwek’u፡፡ tadiya inanite yemitiselimu nachihuni (silemu belachewi)፡፡

[15] k’iribituni hiyiwetina get’wani yemishu yehonutini sewochi sirawochachewini (minidawani) be’iriswa wisit’i wedenesu inimolalachewaleni፡፡ inesumi beriswa wisit’i minimi ayigodilibachewimi፤

[16] ineziya inerisu bemech’ereshayitu ‘alemi le’inerisu ke’isati bek’eri yelelachewi nachewi፡፡ yeserutimi sira beriswa wisit’i tebelashe፡፡ (bek’iribitu ‘alemi) yiseruti yeneberutimi bego sira bilishu newi፡፡

[17] kegetawi ke’asireji gari yehone sewi፤ ke’irisumi (ke’alahi) yehone mesikari yemiketelewi፣ ke’irisu befitimi yemusa mets’ihafi merina izineti sihoni (yemesekereleti) yek’iribituni hiyiweti inidemishawi sewi newini ineziya be’irisu (bek’uri’ani) yaminalu፡፡ ke’ahizabochumi be’irisu yemikidi sewi isati memeleshawi nati፡፡ ke’irisumi bemet’erat’eri wisit’i atihuni፡፡ irisu kegetahi yehone iwineti newi፡፡ gini abizanyochu sewochi ayaminumi፡፡

[18] be’alahi layi ibiletini kemik’et’at’ifimi yibelit’i bedayi manewi ineziya begetachewi layi yik’eribalu፡፡ mesikariwochumi «inezihi begetachewi layi yewashuti nachewi» yilalu፡፡ nik’u! ye’alahi rigimani bebedayochi layi yihuni፡፡

[19] (inesumi) ineziya ke’alahi menigedi yemikelekilu met’imemwanimi yemifeligwati nachewi፡፡ inesumi mech’ereshayituni ‘alemi inesu kehadiwochi nachewi፡፤

[20] ineziya bemidiri wisit’i (ke’alahi) yemiyamelit’u alineberumi፡፡ ke’alahimi lela le’inerisu redatochi alineberwachewimi፡፡ le’inesu k’it’atu yiderarebilachewali፡፡ (iwinetini) mesimatini yemichilu alineberumi yemiyayumi alineberumi፡፡

[21] ineziya inerisu nefisochachewini yakeseru ke’inesumi yik’et’at’ifuti yeneberuti negeri yet’efachewi nachewi፡፡

[22] inerisu bemech’ereshayitu ‘alemi bet’ami kesariwochu inesu mehonachewi t’irit’iri yelewimi፡፡

[23] ineziya yamenutina bego sirawochini yeseruti wede getachewimi yetewareduti ineziya yegeneti sewochi nachewi፡፡ inesu bewisit’wa zelalemi zewitariwochi nachewi፡፡

[24] yehuletu kifilochi misale inide ‘iwirina inide denik’oro inidemiyayina inidemisemami bit’e newi፡፡ bemisale yitekakelaluni atigesets’umini

[25] nuhinimi wede hizibochu be’irigit’i lakini፡፡ (alachewimi)፡- «ine le’inanite gilits’i asiferari (asit’enik’ak’i) nenyi፡፡»

[26] «alahini iniji lelani atigezu፡፡ ine be’inanite layi ye’asamamini k’eni k’it’ati iferalachihwalehuna፡፡»

[27] kehizibochumi ineziya yekaduti meriwochu bit’eyachini sewi honehi iniji anayihimi፡፡ ineziyami inesu hasabe t’irewochi yehonuti weradochachini iniji lela teketilohi anayihimi፡፡ le’inanitemi be’inya layi minimi bilich’ani anayimi፡፡ ketowinimi wishetamochi mehonachihuni init’eret’irachihwaleni alu፡፡

[28] «hiziboche hoyi! nigerunyi kegetaye begilits’i masireja layi bihoni ke’irisumi zenidi yehoneni chirota (nebiyineti) biset’enyina be’inanite layi bitidebek’ibachihu inanite lerivwa t’eyiwochi sitihonu irivwani (bemek’ebeli) inasigedidachihwaleni» alachewi፡፡

[29] «hizibochemi hoyi! berisu (betelakihubeti madiresi) layi genizebini alit’eyik’achihumi፡፡ minidaye be’alahi layi iniji belela layi ayidelemi፡፡ inemi ineziyani yamenutini abarari ayidelehumi፡፡ inerisu getachewini yemigenanyu nachewina፡፡ gini inemi yemitisasatu hizibochi honachihu ayachihwalehu፡፡»

[30] «hizibochemi hoyi babarirachewi ke’alahi (k’it’ati) yemiyadinenyi mani newi atigesets’umini»

[31] «le’inanitemi ine zenidi ye’alahi gimija betochi alilu ruk’inimi ‘awik’alehu alilachihumi፡፡ inemi meli’aki nenyi alilachihumi፡፡ le’ineziyami ‘ayinochachihu lemiyawaridwachewi alahi degi negerini (iminetini) ayiset’achewimi alilimi፡፡ alahi benefisochachewi wisit’i yalewini negeri awak’i newi፡፡ ine yani gize kebedelenyochi ihonalehuna» (alachewi)፡፡

[32] «nuhi hoyi! be’irigit’i tekerakerikeni፡፡ inyani mekerakerihinimi abezahewi፡፡ ke’iwinetenyochumi inidehoniki yemitasiferarabinini k’it’ati amit’awi» alu፡

[33] «irisuni yemiyamet’abachihu yesha inide hone alahi bicha newi፡፡ inanitemi yemitak’itu ayidelachihumi» alachewi፡፡

[34] «le’inanitemi limekirachihu bisha alahi liyat’emachihu shito inide hone mikire ayit’ek’imachihumi፡፡ irisu getachihu newi፡፡ wede irisumi timelesalachihu» (alachewi)፡፡

[35] «yilik’unimi k’et’efewi yilaluni bik’et’ifewi hat’i’ate (k’it’atu) bene layi newi፡፡ inemi kemitat’efuti (t’ifati) nits’uhi nenyi» belachewi፡፡

[36] wede nuhimi ineho «kehizibochihi be’irigit’i kamenuti besitek’eri (wedefiti) ayaminumi፡፡ yiserutimi beneberuti (kihideti) atizeni maleti tewerede፡፡»

[37] (alahimi) «bet’ibek’achinina beti’izazachinimi honehi merikebituni sira፡፡ be’ineziyami bebedeluti sewochi negeri atanagirenyi inesu be’irigit’i semach’ochi nachewina» (alewi)፡፡

[38] kewegenochumi meriwochu be’irisu at’egebi balefu k’ut’iri ke’irisu iyetesalek’u merikebituni yiserali፡፡ «ke’inya bitisalek’u inyami inidetesalek’achihubini kenanite inisalek’ibachihwaleni» alachewi፡፡

[39] «yemiyawaridewi k’it’ati yemimet’abetini be’irisumi layi zewitari k’it’ati yemisefiribeti sewi (mani inide hone) wedefiti tawik’alachihu» (alachewi)፡፡

[40] ti’izazachinimi bemet’ana itonumi begenefele gize «be’iriswa wisit’i keye‘ayinetu hulu huleti huleti (wenidina seti) ፤ betesebochihinimi k’ali yalefebeti bicha sik’eri yamenenimi sewi hulu ch’ani» alinewi፡፡ ke’irisumi gari t’ik’itochi iniji alamenumi፡፡

[41] «mehedwami mek’omwami be’alahi simi newi iyalachihumi bewisit’wa tesaferu፡፡ geta mehari azanyi newina» alachewi፡፡

[42] iriswami inide terarawochi behone ma‘ibeli wisit’i be’inerisu (yizachewi) yemitinishaleli sitihoni (be’alahi simi tek’emet’ubati)፡፡ nuhimi lijuni kemerikebitu yerak’e hono sale «lije hoyi! kenya gari tesaferi kekehadiwochumi atihuni» sili t’erawi፡፡

[43] (lijumi) «kewihawi wedemit’ebik’enyi terara it’egalehu» ale፡፡ (abatumi)፡- «zare ke’alahi ti‘izazi minimi t’ebak’i yelemi (irisu) yazeneleti kalihone bek’eri» alewi፡፡ ma‘ibelumi bemekakelachewi garede፡፡ keset’amiwochumi hone፡፡

[44] tebalemi፡- «midiri hoyi! wihashini wach’i፡፡ semayimi hoyi (zinabishini) yazhi፡፡ wihawimi serege፡፡ k’it’atumi tefets’emi፡፡ judiyi bemibalimi terara layi (merikebitu) tedeladelechi፡፡ lekehadiwochimi sewochi t’ifati tegebachewi (t’efu)» tebale፡፡

[45] nuhimi getawini t’era፡፡ alemi «getaye hoyi! lije kebetesebe newi፡፡ kidanihimi iwineti newi፡፡ anitemi keferajochi hulu yibelit’i ‘awak’i nehi፡፡»

[46] (alahimi) «nuhi hoyi! irisu kebetesebihi ayidelemi፤ irisu melikami yalihone sira newi፤ berisu ‘iwik’eti yelelehinimi negeri atit’eyik’enyi፤ ine kemisasatuti sewochi inidatihoni igesits’ihalehu» ale፡፡

[47] «getaye hoyi! be’irisu le’ine ‘iwik’eti yelelenyini negeri yemit’eyik’ihi kemehoni ine banite it’ebek’alehu፡፡ le’inemi batimirenyina batazinilinyi kekesariwochu ihonalehu» ale፡፡

[48] «nuhi hoyi! ke’inya behone selami banite layina anitemi gari baluti hizibochi (tiwilidi) layi behonu bereketochimi yetegonats’efiki honehi wiredi፡፡ (ke’inesuwi zerochi yehonu) hizibochimi bek’iribitu ‘alemi be’irigit’i inasimechachewaleni፡፡ keziyami kenya yehone asamami k’it’ati yinekachewali» tebale፡፡

[49] yihichi keruk’u werewochi nati፡፡ wede anite inaweridataleni፡፡ anitemi hizibochihimi kezihi befiti yemitawik’wati alineberachihumi፡፡ tagesimi፤ misiguni yehonechiwi fits’ame lemit’enek’ek’uti natina፡፡

[50] wede ‘adimi wenidimachewini hudini (lakini)፡፡ alachewi፡- «wegenoche hoyi! alahini tegezu፡፡ ke’irisu lela minimi amilaki yelachihumi፡፡ inanitemi k’et’afiwochi iniji lela ayidelachihumi፡፡

[51] «hiziboche hoyi! be’irisu (bemadirese) layi minidani alit’eyik’achihumi፡፡ minidaye bezihi befet’erenyi layi iniji belela layi ayidelemi፡፡ atawik’umini

[52] «hizibochemi hoyi! getachihuni mihiretini leminuti፡፡ keziyami wederisu tets’ets’etu፡፡ zinabini be’inanite layi teketatayi adirigo yilikilachihwalina፡፡ wede hayilachihumi hayilini yich’emirilachihwali፡፡ amets’enyochimi honachihu atishishu፡፡»

[53] alu፡- «hudi hoyi! be’asireji alimet’ahilinimi፡፡ inyami lanite nigigiri bileni amalikitochachinini yeminitewi ayidelenimi፡፡ inyami le’anite amanyochi ayidelenimi፡፡

[54] «kefilochu amalikitochachini bekifu negeri (be‘ibideti) lekifewihali iniji lelani anilimi» (alu)፡፡ «ine alahini asimesekiralehu፡፡ kemitagarutimi ine nits’uhi mehoneni mesikiru» alachewi፡፡

[55] ke’irisu lela (amalikitini kemitagaruti nits’uhi nenyi)፡፡ hulachihumi honachihu tenikolini sirubinyi፤ keziyami atak’oyunyi፡፡

[56] «ine begetayena begetachihu be’alahi layi tet’egahu፡፡ bemidiri layi minimi tenik’esak’ashi yelechimi irisu anatiwani yeyazati bitihoni iniji፡፡ getaye (k’alumi sirawimi) bek’et’itenyawi menigedi layi newi» (alachewi)፡፡

[57] «bitizorumi be’irisu wede’inanite yetelakihubetini negeri be’irigit’i adirishelachihwalehu፡፡ getaye ke’inanite lela hizibimi yitekali minimi atigodutimimi፡፡ getaye benegeru hulu layi tet’ebabak’i newina» (alachewi)፡፡

[58] ti‘izazachinimi bemet’a gize hudinina ineziyani ke’isu gari yamenutini ke’inya behonewi chirota adani፡፡ kebiritu k’it’atimi adanachewi፡፡

[59] yihichi (negedi) ‘adi nati፡፡ begetachewi tamirati kadu፡፡ melikitenyochunimi amets’u፤ yehayali mogedenyani hulu ti‘izazimi teketelu፡፡

[60] bezihichi bek’iribitu ‘alemimi irigimani inidiketelachewi tederegu፡፡ betinisa’emi k’eni (inidezihu)፡፡ nik’u! ‘adochi getachewini kadu፡፡ nik’u! yehudi hizibochi lehonuti ‘adochi (ke’izineti) merak’i yigebachewi፡፡

[61] wede semudochimi wenidimachewini swalihini (lakini)፡፡ «hiziboche hoyi! alahini tegezu፡፡ ke’irisu lela le’inanite amilaki yelachihumi፡፡ irisu kemidiri fet’erachihu፡፡ bewisit’wa iniditalemwatimi aderegachihu፡፡ mihiretunimi leminuti፡፡ kezihimi wede’irisu temelesu፡፡ getaye k’iribi (lelemenewi) tek’ebayi newina» alachewi፡፡

[62] «swalihi hoyi! kezihi befiti be’inya wisit’i (meri litihoni) be’irigit’i yemitikejili neberiki፡፡ abatochachini yemigezutini kemegezati tikelekilenalehini inyami wederisu kemitit’erani negeri be’irigit’i awelawayi behone met’erat’eri wisit’i neni» alu፡፡

[63] «hiziboche hoyi! nigerunyi kegetaye behone masireja layi bihoni ke’irisumi yehoneni chirota (nebiyineti) biset’enyina balitazezewi ke’alahi (k’it’ati) yemiyadinenyi manewi kemasasatimi besitek’eri minimi atich’emirulinyimi» alachewi፡፡

[64] hizibochemi hoyi! yihichi le’inanite te‘amiri sitihoni ye’alahi gimeli nati፡፡ tewiwatimi፡፡ be’alahi midiri wisit’i tibila፡፡ bekifumi atinikwati፡፡ k’iribi yehone k’it’ati yiyizachihwalina» (alachewi)፡፡

[65] wegitewi gedelwatimi፡፡ (swalihi) «be’agerachihumi sositini k’enati (bicha) tet’ek’emu፡፡ yihi yemayiwashi k’et’ero newi» alachewi፡፡

[66] ti‘izazachinimi bemet’a gize swalihinina ineziyani kesu gari yamenutini ke’inya behonewi izineti adani፡፡ keziyami k’eni wirideti (adaninachewi)፡፡ getahi irisu birituwi ashenafiwi newina፡፡

[67] ineziyanimi yebedelutini ch’uheti yazachewi፡፡ bebetochachewimi wisit’i yeteniberekeku honewi motewi anegu፡፡

[68] be’iswa wisit’i inidalinorubati honu፡፡ nik’u! semudochi getachewini be’irigit’i kadu፡፡ nik’u! lesemudochi (ke’alahi izineti) merak’i tegebachewi፡፡

[69] melikitenyochachinimi ibirahimini be(liji) bisirati be’irigit’i met’uti፡፡ selami aluti፡፡ selami alachewi፡፡ t’ik’itimi sayik’oyi wediyawinu yetet’ebeseni yeweyifeni siga amet’a፡፡

[70] ijochachewimi wede irisu yemayiderisu mehonechewini baye gize sheshachewi፡፡ kenesumi firihati tesemawi፡፡ «atifira inya wede lut’i hizibochi telikenalina» aluti፡፡

[71] misitumi yek’omechi sitihoni (atifira aluti) sak’echimi፡፡ be’isihak’imi abeserinati፡፡ ke’isihak’imi behwala (beliju) beya‘ik’ubi (abeserinati)፡፡

[72] (iriswami) walinyi! ine arogiti yihimi bale shimagile hono sale iwelidalehuni yihi be’irigit’i asidenak’i negeri newi alechi፡፡

[73] «ke’alahi ti‘izazi tidenek’iyaleshini ye’alahi chirotana bereketochu be’inanite be’ibirahimi betesebochi layi yihuni irisu misiguni legasi newina» alu፡፡

[74] ke’ibirahimi firachawi beledeletina bisirati bemet’achiletimi gize belut’i hizibochi (negeri) yikerakereni jemeri፡፡

[75] ibirahimi be’irigit’i tagashi alik’asha melasa newina፡፡

[76] «ibirahimi hoyi! kezihi (kirikiri) tewi፡፡ ineho yegetahi ti‘izazi be’irigit’i met’itwali፡፡ inesumi yemayimelesi k’it’ati yemimet’abachewi nachewi» (aluti)፡፡

[77] melikitenyochachinimi lut’ini bemet’uti gize benesu (mikiniyati) azene፡፡ libumi benesu tech’enek’e፡፡ «yihi biritu k’eni newimi» ale፡፡

[78] hizibochumi wederisu iyetet’adefu met’uti፡፡ kezihimi befiti met’ifo sirawochini yiseru neberi፡፡ «hiziboche hoyi! inyihi setochi lijoche nachewi፡፡ inesu le’inanite yilik’i bet’ami yets’edu nachewi፤ (agibwachewi)፡፡ alahinimi firu፡፡ be’inigidochemi atasafirunyi፡፡ ke’inanite wisit’i k’ini sewi yelemini» alachewi፡፡

[79] «kesetochi lijochihi le’inya minimi gudayi yelenimi፡፡ anitemi yeminishawini be’irigit’i tawik’alehi» aluti፡፡

[80] «be’inanite layi lene hayili benorenyi weyimi wede biritu wegeni bit’ega noro (yemiserawini beserahu neberi)» alachewi፡፡

[81] «lut’i hoyi! inya yegetahi melikitenyochi neni፡፡ (hizibochihi) wede anite (bekifu) ayiderisubihimi፡፡ betesebihinimi yizehi kelelitu bekefilu wisit’i lidi፡፡ ke’inanitemi anidimi (wedehwalawi) ayigelamet’i፡፡ misitihi bicha sitik’eri፡፡ ineho iriswani (inesuni) yemiyagenyachewi sik’ayi yagenyatalina፡፡ k’et’erwachewi inigatu layi newi፡፡ nigatu k’iribi ayidelemini» aluti፡፡

[82] ti‘izazachinimi bemet’a gize (ketemayituni) layiwani ketachiwa aderegini (gelebet’inati)፡፡ teketatayimi yehoneni yeshekila dinigayi beriswa layi azenebini፡፡

[83] kegetahi zenidi milikiti yetederegebati sitihoni (azenebinati)፡፡ iriswami kebedelenyochu ruk’i ayidelechimi፡፡

[84] wede mediyenimi wenidimachewini shu‘ayibini (lakini)፡፡ alachewi «hiziboche hoyi! alahini tegezu፡፡ ke’irisu lela lenanite amilaki yelachihumi፡፡ sifirinina mizaninimi atagudilu፤ ine bets’ega layi honachihu ayachihwalehu፡፡ inemi be’inanite layi yekebabini k’eni k’it’ati iferalehu፡፡

[85] «hizibochemi hoyi! sifirinina mizanini betikikili mulu፡፡ sewochinimi minimi negerachewini atagudilubachewi፡፡ bemidirimi wisit’i at’ifiwochi honachihu atabelashu፡፡

[86] alahi yasik’erelachihu le’inanite yeteshale newi፡፡ mi’imenani inidehonachihu (alahi beset’achihu widedu)፡፡ inemi (mekari iniji) benanite layi tet’ebabak’i ayidelehumi፡፡»

[87] «shu‘ayibi hoyi! sigidetihi abatochachini yemigezutini t’a‘otati inidinitewi weyimi begenizebochachini yeminishawini mesiratini (inidinitewi) tazihalechini anite be’irigit’i tagashu k’inu anite nehina» aluti፡፡

[88] «hiziboche hoyi! nigerunyi፤ kegetaye behone asireji layi bihonina ke’irisumi yehoneni melikami sisayi biset’enyi (bek’it’ifeti lik’elak’ilewi yigebalini) ke’irisu wede kelekelikwachihumi negeri lileyachihu alishami፡፡ betechalenyi yakili mabejetini iniji alishami (ledegi sira) meget’ememi be’alahi iniji belela ayidelemi፡፡ be’irisu layi temekahu፡፡ wede’irisumi imelesalehu፤» alachewi፡፡

[89] «wegenochemi hoyi! ineni mekerakerachihu yenuhini hizibochi weyimi yehudini hizibochi weyimi yeswalihini hizibochi yagenyachewi (k’it’ati) bit’e inidiyagenyachihu ayigefafachihu፡፡ yelut’imi hizibochi ke’inanite ruk’i ayidelumi፡፡

[90] «getachihunimi mihiretini leminuti፡፡ keziyami wederisu temelesu፡፡ getaye azanyi wedadi newina (alachewi)፡፡

[91] «shu‘ayibi hoyi! kemitilewi negeri bizuwini anawik’ewimi፡፡ inyami aniteni be’inya wisit’i dekama honehi inayihaleni፡፡ gosawochihimi balinoru noro bewegerinihi neberi፤ anitemi be’inya layi yetekeberiki ayidelehimi» aluti፡፡

[92] «hiziboche hoyi! gosawoche be’inanite layi ke’alahi yilik’i yekeberu nachewini (alahini) kehwalachihu wede jeriba adirigachihumi yazachihuti፡፡ getaye bemitiseruti hulu kebabi newi» alachewi፡፡

[93] «hizibochemi hoyi! bechilotachihu liki siru፡፡ ine seri nenyina፡፡ yemiyawaridewi k’it’ati yemimet’abetina irisu wishetami yehonewi mani inidehone wede fiti tawik’alachihu፡፡ t’ebik’umi ine kenanite gari tet’ebabak’i nenyina»(alachewi)፡፡

[94] ti‘izazachinimi bemet’a gize shu‘ayibinina ineziyani kerisu gari yamenutini ke’inya behonewi chirota adani፡፡ ineziyani yebedelutinimi (yejibirili) ch’uheti yazechachewi፡፡ bebetochachewimi wisit’i tenikefirirewi aderu፡፡

[95] be’iriswa wisit’i inidalineberu honu፡፡ nik’u! semudi (ke’alahi izineti) inide rak’echi mediyenimi tirak’i፡፡

[96] musanimi bete‘amiratachinina begilits’i birihani be’irigit’i lakinewi፡፡

[97] wede feri‘onina wede sewochu (lakinewi)፡፡ yeferi‘oninimi negeri (hizibochu) teketelu፡፡ yeferi‘oni negerimi k’et’itenya alineberemi፡፡

[98] betinisa’e k’eni hizibochuni yik’edimali፡፡ wede isatimi yaweridachewali፡፡ yemigebutimi agebabi mininya kefa

[99] bezichimi (bek’iribitu ‘alemi) irigimanini asiketelinachewi፡፡ betinisa’emi k’eni (inidezihu)፡፡ yeteset’uti sit’ota mininya kefa

[100] yihi (yetenegerewi) keketemochu werewochi newi፡፡ banite layi initerikewaleni፡፡ ke’iriswa fanawi yek’erena mulu bemulu yetedemesese ale፡፡

[101] inyami alibedelinachewimi፡፡ gini nefisochachewini bedelu፡፡ ye’alahimi ti’izazi bemet’a gize ineziya ke’alahi lela yemigezuwachewi amalikitochachewi beminimi aladanwachewimi፡፡ kemakiserimi bek’eri minimi alich’emerulachewimi፡፡

[102] yegetahimi k’it’ati yeketemochini sewochi inesu bedayochi sihonu bek’et’achewi gize inidezihi newi፡፡ k’it’atu be’irigit’i asamami biritu newi፡፡

[103] bezihi wisit’i yemech’ereshawini k’eni k’it’ati lemiferu hulu megesech’a ale፡፡ yihi (yetinisa’e k’eni) sewochi berisu yemisebesebubeti k’eni newi፡፡ yihimi yemit’aduti k’eni newi፡፡

[104] (yihinini k’eni) letek’ot’eremi gize iniji anak’oyewimi፡፡

[105] bemimet’a k’eni maninyawami nefisi be’irisu fek’adi bihoni iniji atinagerimi፡፡ kenesumi menat’ina ‘idilenyami alile፡፡

[106] ineziya menat’i yehonutima፡ be’isati wisit’i nachewi፡፡ le’inerisu be’iriswa wisit’i manafatina menisek’isek’i alachewi፡፡

[107] getahi keshawi (ch’imare) lela semayatina midiri isike zeweteru diresi bewisit’wa zewiteriwochi sihonu (be’isati yinoralu)፡፡ getahi yemishawini seri newina፡፡

[108] ineziyami ‘idilenyochuma getahi keshawi (ch’imare) lela semayatina midiri isike zeweteru diresi bewisit’wa zewitariwochi honewi begeneti wisit’i yinoralu፡፡ yemayik’waret’i sit’otani teset’u፡፡

[109] inezihi (kehadiwochi) kemigezuti t’a‘oti bemet’erat’eri wisit’i atihuni፤ abatochachewi kezihi befiti inidemigigezuti iniji ayigigezumi፡፡ inyami (inezihini) fenitachewini yemayigwadeli sihoni yeminimolalachewi neni፡፡

[110] lemusami mets’ihafini be’irigit’i set’enewi፡፡ be’irisumi teleyayubeti፡፡ kegetahimi yalefechi k’ali balineberechi noro bemekakelachewi (ahuni) yiferedi neberi፡፡ inesumi ke’irisu (kek’uri’ani) awelawayi behone met’erat’eri wisit’i nachewi፡፡

[111] hulunimi getahi sirawochachewini (minidachewini) be’irigit’i yimolalachewali፡፡ irisu bemiseruti hulu wisit’e ‘awak’i newina፡፡

[112] inide tazezikewimi k’et’i beli፡፡ ke’anite gari yamenutimi (k’et’i yibelu)፡፡ weseninimi atilefu፤ irisu yemitiserutini hulu temelikachi newina፡፡

[113] wede’ineziyami wede bedeluti atit’egu፡፡ isati tinekachihwalechina፡፡ ke’alahimi lela t’ebak’iwochi yelwachihumi፡፡ keziyami atiredidumi፡፡

[114] solatinimi bek’eni ch’afochi kelelitimi kifilochi fets’imi፡፡ melikami sirawochi hat’i’atochini yasiwegedidaluna፡፡ yihi letegesach’ochi gisats’e newi፡፡

[115] tagesimi፤ alahi yebego seriwochini minida ayat’efamina፡፡

[116] ke’inanitemi befiti keneberuti kekifile zemenati sewochi wisit’i bemidiri layi kemabelasheti yemikelekilu yemelikami k’eri sirawochi balebetochi lemini alineberumi gini ke’inesu yadaninachewi t’ik’itochu (kelekeluna danu)፡፡ ineziyami yebedeluti sewochi (alikelekelumi)፡፡ be’irisu yetek’emat’elubetini tedila teketelu፡፡ amets’enyochimi neberu፡፡

[117] getahimi ketemochini balebetochachewi melikami seriwochi honewi salu bemebedeli yemiyat’efachewi alineberemi፡፡

[118] getahimi besha noro sewochini hulu anidi hizibi baderegachewi neberi፡፡ yeteleyayumi kemehoni ayiwegedumi፡፡

[119] getahi yazeneleti bicha sik’eri፤ (kemeleyayeti ayiwegedumi)፡፡ lezihumi fet’erachewi፡፡ yegetahimi k’ali gehanemini ke’aganinitina kesewochi kehulumi be’irigit’i imolatalehu bemaleti tefets’emechi፡፡

[120] kemelikitenyochumi zenawochi (tefelagiwini) hulunimi libihini berisu yeminarekabetini initerikilihaleni፡፡ bezihichimi (sura) iwinetu negeri lemi’iminani gisats’ena masitawesha met’itolihali፡፡

[121] le’ineziyami lemayaminuti balachihubeti huneta layi siru፤ inya seriwochi nenina belachewi፡፡

[122] tet’ebabek’umi inya tet’ebabak’iwochi nenina (belachewi)፡፡

[123] besemayatina bemidirimi yalewi misit’iri hulu ye’alahi newi፡፡ negeru hulumi wederisu yimelesali፡፡ silezihi tegezawi፡፡ be’irisumi layi tet’ega፡፡ getahimi kemiseruti hulu zenigi ayidelemi፡፡

ዩሱፍ

Surah 12

[1] a.le.re (alifi lami ra) inezihi yegelach’u mets’ihafi anik’ets’ochi nachewi፡፡

[2] inya (fichuni) tawik’u zenidi ‘arebinya k’uri’ani sihoni be’irigit’i aweredinewi፡፡

[3] inya yihinini k’uri’ani wede anite bemawiredachini bet’ami melikami zenawochini be’anite layi initerikilihaleni፡፡ ineho ke’irisu befiti (kalefuti hizibochi tariki) be’irigit’i kezenigiwochu neberiki፡፡

[4] yusufi le’abatu፡- «abate hoyi! ine ‘asira anidi kewakibitini ts’ehayinina ch’erek’animi (behilime) ayehu፡፡ le’ine segajochi honewi ayehwachewi» bale gize (asitawisi)፡፡

[5] (abatumi) ale «lije hoyi! hilimihini lewenidimochihi atawira፡፡ lanite tenikolini yiserubihalina፡፡ seyit’ani lesewi gilits’i t’elati newina፡፡»

[6] «inidezihumi (inidayehewi) getahi yimerit’ihali፡፡ kenigigirochimi fichi yasitemirihali፡፡ ts’egawinimi ke’ahuni befiti behuletu abatochihi be’ibirahimina be’isihak’i layi inidamwalati be’anite layina beya‘ik’obi zerochimi layi yimolatali፡፡ getahi ‘awak’i t’ibebenya newina፡፡»

[7] beyusufina bewenidimochu (tarikochi) wisit’i let’eyak’iwochi hulu be’irigit’i asidenak’i milikitochi neberu፡፡

[8] (wenidimochu) balu gize (asitawisi)፡፡ «inya ch’ifirochi sinihoni yusufina wenidimu (biniyami) wede abatachini ke’inya yibelit’i yetewededu nachewi፡፡ abatachini begilits’i sihiteti wisit’i newi፡፡

[9] «yusufini gidelu፡፡ weyimi be(ruk’i) midiri layi t’aluti፡፡ yabatachihu fiti le’inanite yegili yihonalina፡፡ ke’irisumi behwala melikami hizibochi tihonalachihuna» (tebabalu)፡፡

[10] ke’inesu anidi tenagari «yusufini atigidelu gini begudigwadi azek’iti ch’elema wisit’i t’aluti፤ ketegwazhiwochi anidu yanesawalina፡፡ seriwochi bitihonu (bezihu tebik’ak’u) alachewi፡፡

[11] (inesumi) alu «abatachini hoyi! beyusufi layi lemini ataminenimi inyami le’irisu be’irigit’i azanyochi neni፡፡»

[12] «nege ke’inya gari lakewina yideseti፤ yich’awetimi፡፡ inyami le’irisu t’ebak’iwochi neni፡፡»

[13] «ine irisuni (yusufini) yizachihu meledachihu be’irigit’i yasazinenyali፡፡ inanitemi ke’irisu zenigiwochi sitihonu tekula yibelawali biye iferalehu» alachewi፡፡

[14] «inya ch’ifirawochi honeni saleni tekula bibelawima inya yani gize be’irigit’i kesariwochi neni» aluti፡፡

[15] irisunimi yizewiti beleduna begudigwadu ch’elema azek’iti wisit’i inidiyaderiguti bek’oret’u gize (hasabachewini fets’emubeti)፡፡ wede’irisumi inesu yemayawik’u sihonu yihinini sirachewini be’irigit’i tinegirachewalehi sinili lakinibeti፡፡

[16] abatachewinimi bemishiti iyalek’esu met’uti፡፡

[17] «abatachini hoyi! inya (leruch’ana lewiriwera) linishik’edademi ledini፡፡ yusufinimi ‘ik’achini zenidi tewinewi፡፡ wediyawimi tekula belawi፡፡ anitemi iwinetenyochi binihonimi yemitamineni ayidelehimi» alu፡፡

[18] bek’emisumi layi yewishetini demi amet’u፡፡ (abatachewi) «ayidelemi፤ nefisochachihu (wisheti) negerini le’inanite shelemulachihu፡፡ silezihi melikami ti‘igisiti (madiregi alebinyi) bemitilutimi negeri layi metagezhawi alahi bicha newi» ale፡፡

[19] menigedenyochimi met’u፡፡ wiha k’ejiyachewinimi laku፡፡ akoliwinimi (wede gudigwadu) sedede «yemisirachi! yihi wet’ati liji newi» ale፡፡ shek’et’i adirigewimi debek’uti፡፡ alahimi yemiserutini hulu ‘awak’i newi፡፡

[20] berikashi wagami bemik’ot’eru dirihamochi shet’uti፡፡ be’irisumi kechelitenyochu neberu፡፡

[21] yami kemisiri yegezawi sewi lemisitu «menoriyawini akibiri፡፡ lit’ek’imeni weyimi liji adirigeni liniyizewi yikejelalina» alati፡፡ inidezihumi leyusufi (gezhi linaderigewina) yehilimochinimi fichi linasitemirewi bemidiri layi asimechenewi፡፡ alahimi benegeru layi ashenafi newi፤ gini abizanyawochu sewochi ayawik’umi፡፡

[22] t’inikarewinimi bederese gize t’ibebinina ‘iwik’etini set’enewi፡፡ inidezihumi melikami seriwochini hulu inimenedaleni፡፡

[23] yachimi irisu bebetwa yeneberebati seti kenefisu ababelechiwi፡፡ dejafochunimi zegachi፤ «lanite tezegajichelihalehuna tolo nami» alechiwi፡፡ «be’alahi it’ebek’alehu irisu (yegezanyi) getaye nuroyeni yasamerelinyi newina፤ (alikedawimi)፡፡ ineho! bedelenyochi ayidinumi» alati፡፡

[24] be’irisumi be’irigit’i asebechi፡፡ be’iriswami asebe፤ yegetawini masireja balaye noro (yetefet’iro filagotuni bareka neberi፤)፡፡ inidezihu met’ifo negerinina hat’i’atini ke’irisu layi linimelisileti (asirejachinini asayenewi)፡፡ irisu ketemeret’uti barochachini newina፡፡

[25] berunimi teshik’edademu k’emisunimi kebesitehwalawi k’ededechiwi፡፡ getawanimi (balebetwani) iberu at’egebi agenyuti፡፡ (k’edemi bila) «bebalebetihi met’ifoni yasebe sewi k’it’atu metaseri weyimi asamami sik’ayi iniji lela ayidelemi» alechiwi፡፡

[26] (yusufimi) «iriswa kenefise ababelechinyi» ale፡፡ kebetesebochwami mesikari (inidihi sili) mesekere፡፡ «k’emisu kebesitefiti tek’edido inidehone iwineti tenagerechi፡፡ irisumi kewishetamochu newi፡፡

[27] «k’emisumi kebesitehwala tek’edido inidehone washechi፡፡ irisumi ke’iwinetenyochu newi፡፡»

[28] k’emisunimi kebesitehwala tek’edido baye gize «irisu (yetenagerishiwi) ketenikolachihu newi (setochi) tenikolachihu be’irigit’i biritu newina» alati፡፡

[29] «yusufi hoyi! kezihi (were) tekelikeli፡፡ lehat’i’atishimi maritani leminyi፡፡ anichi kesihitetenyochu honeshalina» (ale)፡፡

[30] beketemawi yalu setochimi «ye‘azizi misiti bilatenawani kenefisu tababilewalechi፡፡ be’iwinetu fik’iru libwani metwatali፡፡ inya begilits’i sihiteti wisit’i hona be’irigit’i inayataleni» alu፡፡

[31] hametachewinimi besemachi gize wedenesu lakechibachewi፡፡ migibinimi le’inerisu azegajechilachewi፡፡ ke’inesu leyanidanidachewimi bilawani set’echi፡፡ be’inesumi layi «wit’a» alechiwi፡፡ bayutimi gize adenek’uti፡፡ ijochachewinimi k’oret’u፡፡ alahimi t’irati yigebawi፡፡ yihi sewi ayidelemi፡፡ yihi yamare meli’aki iniji lela ayidelemi alu፡፡

[32] «tadiya yihi ya berisu (fik’iri) yezelefachihunyi newi፡፡ be’irigit’imi kenefisu ababelikuti፡፡ imibi alemi፡፡ yemazewinimi negeri bayisera be’irigit’i yitaserali፡፡ keweradochumi yihonali» alechi፡፡

[33] «getaye hoyi! wederisu kemit’erunyi negeri (kezimuti) yilik’i metaseri le’ine yetewedede newi፡፡ tenikolachewinimi ke’ine layi batimelisilinyi wedenesu izenebelalehu፡፡ kesihitetenyochumi ihonalehu» ale፡፡

[34] getawimi ts’elotuni tek’ebelewi፡፡ tenikolachewinimi ke’irisu meleseleti፡፡ ineho! irisu semiwi ‘awak’iwi newina፡፡

[35] keziyami masirejawochuni kayu behwala isikegize diresi inidiyasiruti lenesu tayachewi፡፡

[36] ke’isumi gari huleti gobezochi isiri betu gebu፡፡ anidenyachewi «ine behilime yeweyini t’ejini sit’emik’i ayehu» ale፡፡ lelawimi፡- «ine berase layi inijerani teshekime ke’isu berari (amora) sitibela ayehu፡፡ fichuni nigereni፡፡ inya ke’asamariwochi honehi inayihalenina» aluti፡፡

[37] (yusufimi) ale፡- «maninyawimi yemitisiset’uti migibi lenanite kememit’atu befiti fichuni yeminegirachihu bihoni iniji ayimet’alachihumi፡፡ yihe getaye kasawek’enyi negeri newi፤ ine be’alahi yemayaminuni inerisumi mech’ereshayituni ‘alemi inerisu kehadiwochi yehonutini hizibochi hayimanoti tichalehu፡፡

[38] «ye’abatochenimi ye’ibirahiminina ye’isihak’ini፣ yeya‘ik’obinimi hayimanoti teketiyalehu፡፡ le’inya be’alahi mininimi magarati ayigebanimi ya (alemagarati) be’inya layina besewochu layi ye’alahi chirota newi፡፡ gini abizanyochu sewochi ayameseginumi፡፡

[39] «ye’isiri beti gwadenyoche hoyi! yeteleyayu amilakochi yishalaluni weyisi ashenafiwi anidu alahi

[40] «ke’irisu lela inanitena abatochachihu (amalikiti bilachihu) yet’erachihwachewini simochi iniji atigezizumi፡፡ alahi be’iriswa minimi asireji alaweredemi፡፡ firidu ye’alahi iniji yelela ayidelemi፡፡ irisuni iniji lelani inidatigezu azwali፡፡ yihi tikikilenyawi hayimanoti newi፡፡ gini abizanyochu sewochi ayawik’umi፡፡

[41] «yewehini beti gwadenyoche hoyi! anidenyachihuma getawini (nigusuni) t’eji yat’et’ali፡፡ lelawima yisek’elali፡፡ kerasumi berari (amora) tibelalechi፡፡ ya fichuni yemitit’eyik’uti negeri tefets’eme፤» (alachewi)፡፡

[42] leziyami kehuletu irisu yemidini mehonuni letet’erat’erewi igetahi zenidi asitawisenyi alewi፡፡ getawinimi kemasitawesi seyit’ani asiresawi፡፡ let’ik’iti ‘ametatimi bewehini betu wisit’i k’oye፡፡

[43] nigusumi «ine sebatini yesebu lamochi sebati kesitawochi sibelwachewi sebatinimi lemilemi zelelawochi lelochinimi derek’ochini (sit’emet’emubachewi behilime) ayalehu፡፡ inanite talalak’i sewochi hoyi! hilimini yemitifetu inidehonachihu hilimeni fitulinyi» alachewi፡፡

[44] «yehilimochi k’izhetochi nachewi፡፡ inyami yehilimochini fichi ‘awak’iwochi ayidelenimi» aluti፡፡

[45] yami kehuletu yedanewina kebizu gize behwala (yusufini) yasitawesewi sewi «ine fichuni inegirachihwalehuna lakunyi» ale፤ (wede yusufi ledemi)፡፡

[46] «anite iwinetenyawi yusufi hoyi! sebatini yesebu lamochi sebati kesitawochi lamochi sibeluwachewi sebatini lemilemi zelelawochimi lelochinimi derek’ochi (benesu layi sit’emet’emubachewi yayeni sewi hilimi fichi) techilini፡፡ yawik’u zenidi wede sewochu limelesi ikejilalehuna» (alewi)፡፡

[47] (irisumi) ale፡- «sebatini yeteketatelu ‘ametati tizeralachihu፡፡ yach’edachihutinimi hulu kemitibeluti t’ik’iti besitek’eri bezelelawi wisit’i tewuti፡፡

[48] «keziyami ke’ineziya behwala kadelebachihuti t’ik’iti sik’eri le’inesu yadelebachihutini hulu yemibelu sebati yechigiri ‘ametati yimet’alu፡፡

[49] «keziyami ke’ineziya behwala sewochu berisu yemizenebubeti berisumi (weyinini) yemich’emik’ubeti ‘ameti yimet’ali፡፡»

[50] nigusumi «irisuni amit’ulinyi» ale፡፡ melikitenyawimi (yusufini) bemet’awi gize «wedegetahi temelesi፡፡ yeziyanimi ijochachewini yek’oret’utini setochi huneta t’eyik’ewi፡፡ getaye tenikolachewini ‘awak’i newina» alewi፡፡

[51] (nigusumi)፡- «yusufini kenefisu bababelachihuti gize negerachihu minidini newi» alachewi፡፡ «le’alahi t’irati yigebawi፡፡ be’irisu layi minimi met’ifoni negeri alawek’inimi» aluti፡፡ ye‘azizi misiti፡-«ahuni iwinetu tegelets’e፡፡ ine kenefisu ababelikuti፡፡ irisumi ke’iwinetenyochu newi» alechi፡፡

[52] (yusufi) «yihi (getaye) ruk’i hono sale yalikedahuti mehoneni alahimi yekedatenyochini tenikoli yemayak’ana mehonuni inidiyawik’i newi፤» (ale)፡፡

[53] «nefisenimi (kesihiteti) alat’erami፡፡ nefisi hulu getaye yet’ebek’ati kalihonechi besitek’eri bemet’ifo negeri be’irigit’i azazhi natina፡፡ getaye bet’ami mehari azanyi newi» (ale)፡፡

[54] nigusumi «irisuni amit’ulinyi lerase gilenya aderigewalehuna» ale፡፡ banagerewimi gize «anite zare inya zenidi balemwali tamanyi nehi» alewi፡፡

[55] «bemidiri gimija betochi layi (shumi) adirigenyi፡፡ ine t’ebak’i awak’i nenyina» ale፡፡

[56] inidezihumi leyusufi bemidiri layi ke’iriswa befelegewi sifira yemisefiri sihoni asimechenewi፡፡ bechirotachini yeminishawini sewi inileyaleni፡፡ yebego seriwochinimi waga anat’efami፡፡

[57] yemech’ereshayitumi ‘alemi minida le’ineziya lamenutina yit’enek’ek’u leneberuti yebelet’e newi፡፡

[58] yeyusufi wenidimochimi met’u፡፡ be’irisumi layi gebu፡፡ inesumi irisuni yesatuti sihonu ‘awek’achewi፡፡

[59] (gudayachewini fets’imo) sinik’achewinimi bazegajelachewi gize ale፡- «ke’abatachihu bekuli yehonewini wenidimachihuni amit’ulinyi፡፡ ine ke’asitenagajochi hulu belach’i sihoni፤ sifirini yemimola mehoneni atayumini

[60] irisunimi batamet’ulinyi ine zenidi le’inanite sifiri yelachihumi፤ atik’eribunyimimi፡፡»

[61] «sile’irisu abatuni bet’ibik’i init’eyik’aleni፡፡ inyami (yihinini) be’irigit’i seriwochi neni» aluti፡፡

[62] le’ashikerochumi «shek’et’achewini wede betesebochachewi betemelesu gize yawik’wati zenidi beyegwazochachewi wisit’i adirigulachewi፡፡ limelesu yikejelalina» alachewi፡፡

[63] wede abatachewimi betemeselu gize፡- «abatachini hoyi! (wenidimachinini isikeminiwesidi) sifiri ke’inya tekelikilwali፡፡ silezihi wenidimachinini ke’inya gari lakewi፡፡ yisefirilinalina inyami lerisu t’ebak’iwochi neni» alu፡፡

[64] «ke’ahuni befiti bewenidimu layi inidamenikwachihu iniji be’irisu layi aminachihwalehuni alahimi bet’ebak’ineti (kehulu) yebelet’e newi፡፡ irisumi ke’azanyochi hulu yibelit’i azanyi newi፤» alachewi፡፡

[65] ‘ik’achewinimi bekefetu gize shek’et’achewi wede’inerisu temelisa agenyu፡፡ ፡-«abatachini hoyi! mini inifeligaleni yihichi shek’et’achini nati፡፡ wedenya temelisalinalechi፤ (iniredabataleni)፡፡ lebetesebochachinimi inishemitaleni፡፡ wenidimachininimi init’ebik’aleni፡፡ yegimelinimi ch’ineti inich’emiraleni፡፡ yihi (benigusu layi) k’elali sifiri newi» alu፡፡

[66] «kalitekebebachihu besitek’eri irisuni be’irigit’i yemitamet’ulinyi lemehonachihu ke’alahi yehoneni k’ali kidani metemamenya isikemitiset’unyi diresi ke’inanite gari fets’imo alilikewimi» alachewi፡፡ metemamenyachewinimi beset’uti gize «alahi beminilewi hulu layi misikiri newi» alachewi፡፡

[67] alemi «lijoche hoyi! be’anidi beri atigibu፡፡ gini beteleyu berochi gibu፡፡ ke’alahimi (firidi) beminimi alit’ek’imachihumi፤ (alimelisilachihumi)፡፡ firidu ye’alahi iniji yelela ayidelemi፡፡ be’irisu layi temekahu፡፡ temekiwochimi hulu be’irisu bicha yimeku፡፡»

[68] abatachewimi kazezachewi sifira begebu gize ke’alahi (firidi) minimi negeri kenerisu yemikelekililachewi alineberemi፡፡ gini beya‘ik’obimi nefisi wisit’i yeneberechi gudayi nati፡፡ fets’emati፡፡ irisumi silasawek’inewi ye‘iwik’eti balebeti newi፤ gini abizanyochu sewochi ayawik’umi፡፡

[69] beyusufi layi begebu gizemi wenidimuni wederisu asit’egawi፡፡ «ineho ine wenidimihi nenyi፡፡ yiseruti beneberutimi hulu atik’olach’i» alewi፡፡

[70] ‘ik’achewinimi bazegajelachewi gize፤ wanich’ayituni bewenidimu ‘ik’a wisit’i aderege፡፡ keziyami «inanite bale gimelochi hoyi! inanite be’irigit’i lebochi nachihu sili t’eri tet’ara፡፡»

[71] wedenesu zorewimi «minidini t’efachihu» alu፡፡

[72] «yenigusu mesiferiya t’efitonali፡፡ irisunimi lamet’a sewi yegimeli ch’ineti alewi፡፡ inemi be’irisu teyazhi nenyi» ale፡፡

[73] «be’alahi inimilaleni bemidiri layi lemat’ifati inidalimet’ani be’irigit’i ‘awik’achihwali፡፡ lebochimi alineberinimi» alu፡፡

[74] «wishetamochi bitihonu k’it’atu minidini newi» alwachewi፡፡

[75] «k’it’atu (beya‘ik’obi higi) ‘ik’awi begwazu wisit’i yetegenyebeti sewi (rasu mewesedi) newi፡፡ irisumi k’it’atu newi፡፡ inidezihu bedelenyochini inik’et’aleni» alu፡፡

[76] (mirimerawini) kewenidimumi ‘ik’a befiti be‘ik’awochachewi jemere፡፡ keziyami (wanich’ayituni) kewenidimu ‘ik’a wisit’i awet’ati፡፡ inidezihu leyusufi bilihatini asitemarinewi፡፡ alahi balisha noro benigusu higi wenidimuni liyizi ayigebawimi neberi፡፡ yeminishawini sewi bederejawochi kefi inaderigaleni፡፡ ke‘iwik’eti balebetochi hulu belayimi ‘awak’i alile፡፡

[77] «biserik’i ke’ahuni befiti yerisuwi wenidimi be’irigit’i serik’wali» alu፡፡ yusufimi (yihichini nigigiri) benefisu wisit’i debek’ati፡፡ le’inesumi aligelet’atimi፡፡ (belibu) «inanite sirachihu yekefa newi፡፡ alahimi yemitilutini hulu yibelit’i ‘awak’i newi» ale፡፡

[78] anite yetekeberikewi hoyi! «le’irisu be’irigit’i talak’i shimagile abati alewi፡፡ silezihi be’irisu sifira anidenyachinini yazi፡፡ inya kemelikami seriwochi honehi inayihalenina» aluti፡፡

[79] «‘ik’achinini irisu zenidi yagenyenibetini sewi iniji lelani kemeyazi be’alahi init’ebik’aleni፡፡ inya yani gize be’irigit’i bedayochi neni» ale፡፡

[80] kerisumi tesifani bek’oret’u gize yemimekakeru honewi geleli alu፡፡ talak’achewi ale «abatachehu benanite layi ke’alahi yehoneni metamenya kidani be’irigit’i yeyazebachihu mehonuni kezihimi befiti beyusufi layi gifi yeserachihutini atawik’umini silezihi abate le’ine isikemifek’idilinyi weyimi alahi lene isikemiferidilinyi diresi yemisirini midiri alileyimi፡፡ irisumi keferajochi hulu belach’i newi፡፡

[81] «wede abatachihu temelesu belutimi፡- abatachini hoyi! lijihi serek’e፡፡ bawek’inewimi negeri iniji alimesekerinimi፡፡ ruk’unimi negeri (misit’iruni) ‘awak’iwochi alineberinimi፡፡

[82] «yachinimi bewisit’wa yeneberinibatini ketema yachinimi bewisit’wa yemet’anewini bale gimeli gwadi t’eyik’i፡፡ inyami be’irigit’i iwinetenyochi neni፡፡»

[83] (ya‘ik’obi) «ayidelemi nefisochachihu anidachi negerini le’inanite shelemulachihu፡፡ (serachihutimi)፡፡ melikamimi ti’igisiti (madiregi) alebinyi፡፡ inerisuni (sositunimi) yetesebesebu honewi alahi liyamet’alinyi yikejelali፡፡ ineho irisu ‘awak’i t’ibebenya newina» alachewi፡፡

[84] ke’inesumi zeweri alena’a«beyusufi layi wa hazene!» ale፡፡ ‘ayinochumi kehazeni (lek’iso) yetenesa net’u፡፡ irisumi betikaze yetemela newi፡፡

[85] (inerisumi) «be’alahi inimilaleni፡፡ let’ifati yek’erebiki isikemitihoni weyimi ket’efiwochu isikemitihoni diresi yusufini kemawisati atiwegedimi» alu፡፡

[86] «ch’inik’etenina hazenenina yemasemutewi wede alahi bicha newi፡፡ ke’alahimi bekuli yematawik’utini negeri ‘awik’alehu» alachewi፡፡

[87] «lijoche hoyi! lidu፤ keyusufina kewenidimumi (were) temerameru፡፡ ke’alahimi izineti tesifa atik’uret’u፡፡ ineho ke’alahi izineti kehadiwochi hizibochi iniji tesifa ayik’orit’imi» (ale)፡፡

[88] be’irisumi layi begebu gize «anite yetekeberikewi hoyi! inyanimi betesebochachininimi gudati deresebini፡፡ rikashi shek’et’imi yizeni met’itenali፡፡ sifirinimi lenya mulalini፡፡ benyami layi mets’iwiti alahi mets’iwachochini yimenedalina» aluti፡፡

[89] «inanite yematawik’u beneberachihu gize beyusufina bewenidimu layi yeserachihutini gifi ‘awek’achihuni» alachewi፡፡

[90] «anite be’irigit’i anite yusufi nehini» aluti፡፡ «ine yusufi nenyi፡፡ yihimi wenidime newi፡፡ alahi benya layi be’irigit’i legeselini፡፡ ineho! yemit’enek’ek’ina yemitagesi sewi (alahi yikisewali)፡፡ alahi yebego adiragiwochini waga ayat’efamina» ale፡፡

[91] «be’alahi inimilaleni፡፡ alahi benya layi be’irigit’i abelet’ehi፡፡ inyami be’irigit’i at’ifiwochi neberini» alu፡፡

[92] «zare benanite layi wek’esa yelebachihumi፡፡ alahi le’inanite yimirali፡፡ irisumi ke’azanyochi hulu yibelit’i azanyi newi» alachewi፡፤

[93] «yihinini k’emiseni yizachihu lidu፡፡ be’abate fitimi t’aluti yemiyayi hono yimet’alina፡፡ betesebochachihunimi sebisibachihu amit’ulinyi» (alachewi)፡፡

[94] gimeli ch’anyochumi (misirini) beteleyu gize abatachewi «ine yeyusufini shita be’irigit’i agenyalehu፡፡ batak’elunyi noro (taminunyi neberi)» ale፡፡

[95] «be’alahi inimilaleni፡፡ anite be’irigit’i bek’edimowi sihitetihi wisit’i nehi» aluti፡፡

[96] abisariwimi bemet’a gize (k’emisuni) befitu layi t’alewi፡፡ wediwimi yemiyayi hone፡፡ «ine le’inanite፡- ke’alahi bekuli yematawik’utini ‘awik’alehu alalikwachihumini» alachewi፡፡

[97] «abatachini hoyi! lehat’i’atochachini mihiretini leminilini inya t’ifatenyochi neberinina» alu፡፡

[98] «wedefiti le’inanite getayeni mihiretini ileminilachihwalehu፡፡ ineho! irisu mehariwi azanyu newina» alachewi፡፤

[99] beyusufi layimi begebu gize welajochuni wederisu asit’egachewi፡፡ «be’alahimi fek’adi t’ibik’ochi sitihonu misirini gibu» alachewi፡፡

[100] welajochunimi bezufanu layi awet’achewi፡፡ le’irisumi segajochi honewi wereduleti፡፡ «abatemi hoyi! yihi fiti yayehwati hilime fichi newi፡፡ geta be’irigit’i iwineti aderegati፡፡ kewehini betimi bawet’anyina seyit’animi be’inena bewenidimoche mekakeli ke’abelashe behwala inaniteni keget’eri bamet’achihu gize be’irigit’i lene melikami walelinyi፡፡ getaye lemishawi negeri izinetu rek’ik’i newi፡፡ ineho isu ‘awak’iwi t’ibebenyawi newi» ale፡፡

[101] «getaye hoyi! kenigisina be’irigit’i set’ehenyi፡፡ kehilimochimi fichi asitemarikenyi፡፡ yesemayatina yemidiri fet’ari hoyi! anite bek’iribituna bemech’ereshayitu ‘alemi redate nehi፡፡ musilimi honye gidelenyi፡፡ bemelikamochumi asit’eganyi» (ale)፡፡

[102] (muhamedi hoyi) yihi wedanite yeminaweridewi sihoni፤ keruk’i werewochi newi፡፡ anitemi inerisu (beyusufi) yemimekiru honewi negerachewini bek’oret’u gize inesu zenidi alineberikimi፡፡

[103] abizanyawochumi sewochi (lemamenachewi) bitigwagwami yemiyaminu ayidelumi፡፡

[104] be’irisumi (bek’uri’ani) layi minimi waga atit’eyik’achewimi፡፡ irisu le‘alemati gisats’e iniji lela ayidelemi፡፡

[105] besemayatina bemidirimi kalechiwi milikiti bizuyitu inesu keriswa zenigiwochi honewi beriswa layi yalifalu፡፡

[106] abizanyochachewimi፤ inesu agariwochi honewi iniji be’alahi ayaminumi፡፡

[107] ke’alahi k’it’ati shefanyi adega yemitimet’abachewi weyimi se‘atitu inesu yemayawik’u sihonu bedinigeti yemitimet’abachewi mehonuwani ayiferumini

[108] «yihichi menigede nati፡፡ wede alahi it’eralehu፡፡ inemi yeteketelenyimi sewi begilits’i masireja layi neni፡፡ t’iratimi le’alahi yigebawi፡፡ inemi ke’agariwochu ayidelehumi» beli፡፡

[109] kanite befitimi keketemochi sewochi wedenerisu ra’iyi yeminaweridilachewi yehonuni wenidochini iniji alilakinimi፡፡ bemidiri layi ayihedumina ye’ineziyani ke’inesu befiti yeneberutini sewochi mech’eresha ayimeleketumini yemech’ereshayitumi ageri le’ineziya letet’enek’ek’uti be’irigit’i yeteshalechi nati፤ atawik’umini

[110] melikitenyochumi tesifa bek’oret’una inerisu be’irigit’i yetewashu mehonachewini betet’erat’eru gize iridatachini met’alachewi፡፡ (inya) yeminishawimi sewi inididini tederege፡፡ k’it’atachinimi ke’agariwochu hizibochi layi ayimelesimi፡፡

[111] betarikachewi wisit’i le’a’imiro bale betochi be’irigit’i megesech’a nebere፡፡ (yihi k’uri’ani) yemik’et’at’efi were ayidelemi፡፡ gini yanini besitefitu yalewini aregagach’i lenegerimi hulu gelach’i lemiyaminu hizibochimi merina chirota newi፡፡

አር-ረዕድ

Surah 13

[1] a.le.me.re (alifi lami mimi ra) yihichi (anak’its’i) kemets’ihafu anik’ets’ochi nati፡፡ yami kegetahi wedanite yeteweredewi iwineti newi፡፡ gini abizanyawochu sewochi ayaminumi፡፡

[2] alahi ya semayatini yemitayuwati a‘imadi satinori yanesati keziyami be‘arishu (zufanu) layi (silit’anu) yetedeladele ts’ehayinina ch’erek’animi yegera newi፡፡ hulumi letewesene gize yirot’alu፡፡ negeruni hulu yasitenabirali፡፡ begetachihu megenanyeti taregagit’u zenidi te‘amiratochini yizerezirali፡፡

[3] irisumi ya midirini yezerega beswami terarawochinina wenizochini yaderege bewisit’wami kefirewochi hulu huleti huleti ‘ayinetochini yaderege newi፡፡ lelitini bek’eni yishefinali፡፡ bezihimi wisit’i lemiyasitenetinu hizibochi milikitochi alu፡፡

[4] bemidirimi yetegorabetu k’urit’irach’ochi alilu፡፡ keweyinochimi atikilitochi aziri‘itochimi menitawochina menitawochi yalihonu zenibabawochimi alilu፡፡ be’anidi wiha yit’et’alu፤ (bet’a‘imimi yileyayalu)፡፡ kefiluwanimi bekefilu layi bemibelawi sebili inabelit’aleni፡፡ bezihimi wisit’i lemiyawik’u hizibochi te‘amirati alebeti፡፡

[5] bitidenek’imi ‘aferi behonini gize ina adisi fit’ireti inihonaleni maletachewi (talak’i) dinik’i newi፡፡ inezihi ineziya begetachewi yekaduti nachewi፡፡ inezihimi inizazilawochi be’anigetochachewi layi yalubachewi nachewi፡፡ inezihami ye’isati gwadochi nachewi፡፡ inesu bewisit’wa zewitariwochi nachewi፡፡

[6] ke’inesu befiti yemeselochachewi k’it’atochi be’irigit’i yalefu sihonu kemelikamu befiti bemet’ifowi yasichekuluhali፡፡ getahimi lesewochi kemebedelachewi gari be’irigit’i yemihireti balebeti newi፡፡ getahimi be’irigit’i k’it’ate biritu newi፡፡

[7] ineziyami yekaduti be’irisu layi kegetawi te‘amiri lemini aliteweredeletimi yilalu፡፡ anite asiferari bicha nehi፡፡ lehizibimi hulu meri alachewi፡፡

[8] alahi seti hulu yemitaregizewini yawik’ali፡፡ mahits’enochimi yemiyagodilutini yemich’emirutinimi (yawik’ali)፡፡ negerumi hulu irisu zenidi beliki yetewesene newi፡፤

[9] ruk’unina k’iribuni ‘awak’i talak’i yelak’e newi፡፡

[10] ke’inanite wisit’i k’aluni zik’i yaderege sewi be’irisu yech’ohemi sewi irisu beleliti tedebak’imi bek’eni (tegelits’o) hiyajimi yehone sewi (irisu zenidi) ikuli newi፡፡

[11] le’irisu (lesewi) kesitefitumi kehwalawimi be’alahi ti‘izazi (kekifu) yemit’ebik’uti tetekakiwochi (mela’ikiti) aluti፡፡ alahi behizibochi zenidi yalewini ts’ega benefisochachewi yalewini (huneta) isikemilewit’u diresi ayilewit’imi፡፡ alahimi besewochi layi kifuni besha gize le’irisu memelesi yelewimi፡፡ le’inerisumi ke’irisu lela minimi tekelakayi yelachewimi፡፡

[12] irisu ya yemitiferuna yemitikejilumi sitihonu bilich’itani yemiyasayachihu kebadochi demenawochinimi yemiyasigenyi newi፡፡

[13] negodigwadimi alahini bemamesigeni yat’erali፡፡ mela’ikitimi irisuni lemefirati (yat’erutali)፡፡ mebirek’ochinimi yilikali፡፡ inerisumi (kehadiwochi) be’alahi yemikerakeru sihonu be’iriswa yemishawini sewi yimetali፡፡ irisumi hayile biritu newi፡፡

[14] le’irisu (le’alahi) ye’iwineti met’iriya alewi፡፡ ineziyami ke’irisu lela yemigezuwachewi (t’a‘otati) wede afu yiderisi zenidi wede wiha medafochuni (beruk’i hono) inidemizerega (sewi melisi) iniji lenerisu beminimi ayimelisulachewimi፡፡ irisumi wede afu derashi ayidelemi፡፡ yekehadiwochimi t’iri bekenitu iniji ayidelemi፡፡

[15] besemayatina bemidirimi yaluti hulu bewidimi hone begidi le’alahi yisegidalu፡ t’ilawochachewimi bet’watochina beserikochi yisegidalu፡፡

[16] «yesemayatina yemidiri geta mani newi» belachewi፡፡ «alahi newi» beli፡፡ «lenefisochachewi t’ik’iminimi gudatinimi yemayichiluni redatochi kerisu lela yazachihuni» belachewi፡፡ «‘iwirina yemiyayi yisitekakelaluni weyisi ch’elemawochina birihani yisitekakelaluni weyisi le’alahi iniderisu afet’at’eri yefet’eruni tegariwochi adereguletina fit’iretu be’inesu layi temesaselebachewini» beli፤ «alahi hulemenawini fet’ari newi፡፡ irisumi anidu ashenafiwi newi» beli፡፡

[17] kesemayi wihani awerede፡፡ shelek’owochumi bemet’enachewi fesesu፡፡ gorifumi asefafiwini korefati teshekeme፡፡ leget’i weyimi le‘ik’a filagoti be’irisu layi isati yemiyanedubetimi (ma‘idini) bit’ewi yehone korefati alilewi፡፡ inidezihu alahi le’iwinetina lewisheti misaleni yaderigali፡፡ korefatuma gibisibisi hono yit’efali፡፡ lesewochi yemit’ek’imewima bemidiri layi yik’oyali፡፡ inidezihu alahi misalewochini yigelits’ali፡፡

[18] le’ineziya legetachewi letazezuti melikami negeri (geneti) alilachewi፡፡ ineziyami le’irisu yalitazezuti le’inesu bemidiri yalewi hulu ke’irisumi gari bit’ewi binorachewi noro be’irisu betebezhubeti neberi፡፡ ineziya le’inesu kifu mirimera alebachewi፡፡ menoriyachewimi gehanemi nati፡፡ firashachewimi kefachi

[19] kegetahi wedanite yeteweredewi iwineti mehonuni yemiyawik’i sewi inideziya irisu ‘iwiri inidehonewi sewi newini yemigesets’uti ye’a’imiro balebetochi bicha nachewi፡፡

[20] ineziya be’alahi k’ali kidani yemimolu yet’ebek’ewinimi kidani yemayaferisu nachewi፡፡

[21] ineziyami alahi inidik’et’eli be’irisu yazezewini negeri yemik’et’ilu getachewinimi yemiyakebiru met’ifonimi k’ut’it’iri yemiferu nachewi፡፡

[22] ineziyami yegetachewini wideta lemefelegi yetagesu፣ solatinimi azewitirewi yesegedu፣ inya keset’enachewi sisayimi bemisit’irimi hone begilits’i yemets’ewetu፣ kifuwinimi negeri bebego yemigefetiru nachewi፡፡ ineziya le’inesu mech’ereshayitu misiguni ageri alechachewi፡፡

[23] (iriswami) yemenoriya genetochi nati፡፡ yigebubatali፡፡ ke’abatochachewimi፣ kemisitochachewimi፣ keziriyachewimi melikami yesera sewi (yigebatali)፡፡ mela’ikitimi be’inerisu layi keyedejafu hulu yigebalu፡፡

[24] «selami le’inanite yihuni፡፡ (yihi minida) bemetagesachihu newi፡፡ yemech’ereshayitumi ageri mini tamiri!» (yilwachewali)፡፡

[25] ineziyami ye’alahini k’ali kidani ket’ebek’e behwala yemiyaferisu alahimi inidik’et’eli be’irisu yazezewini negeri yemik’orit’u bemidirimi layi yemiyabelashu ineziya lenesu irigimani alebachewi፡፡ le’inesumi met’ifo ageri (gehanemi) alachewi፡፡

[26] alahi lemishawi sewi sisayini yasefali፤ yat’ebalimi፡፡ (kehadiwochi) bek’iribitumi hiyiweti tedesetu፡፡ yek’iribitumi hiyiweti bemech’ereshayitu anits’ari (tinishi) met’ek’emiya iniji minimi ayidelechimi፡፡

[27] ineziyami yekaduti «be’irisu layi kegetawi te‘amiri lemini aliteweredemi» yilalu፡፡ «alahi yemishawini yat’emimali፡፡ yetemelesewinimi sewi wederisu yimerali» belachewi፡፡

[28] (inesumi) ineziya yamenu libochachewimi alahini bemawisati yemireku nachewi፡፡ nik’u! alahini bemawisati libochi yirekalu፡፡

[29] ineziya yamenutina melikami sirawochini yeseruti le’inesu degi nuro melikami memeleshami alachewi፡፡

[30] inidezihu kebefitiwa bizu hizibochi be’irigit’i yalefu wedehonechiwi hizibi inerisu be’alirehimani yemikidu sihonu yanini wede anite yaweredinewini k’uri’ani be’inerisu layi tanebilachewi zenidi lakinihi፡፡ «irisu (alirehimani) getaye newi፡፡ ke’irisu lela amilaki yelemi፡፡ berisu layi tet’egahu፡፡ memeleshayemi wederisu bicha newi» belachewi፡፡

[31] k’uri’animi be’irisu terarawochi betenedubeti weyimi be’irisu midiri betek’oraret’echibeti weyimi be’irisu mutani inidinageru betederegubeti noro (yemeka kehadiwochi balamenu neberi)፡፡ be’iwinetu negeru hulu ye’alahi newi፡፡ ineziya yamenuti sewochi ineho alahi besha noro sewochini bemela be’irigit’i yimerachewi inidenebere ayawik’umini ineziyami yekaduti besirachewi mikiniyati (at’ifi) ‘adega yemitagenyachewi kemehoni weyimi ye’alahi k’et’ero isikimet’a be’agerachewi ak’irabiya (anite) yemitisefiribachewi kemehoni ayiwegedumi፡፡ alahi k’et’erowini ayaferisimina፡፡

[32] ke’anite befiti beneberutimi melikitenyochi be’irigit’i telagit’obachewali፡፡ le’ineziyami lekaduti gizeni set’ehwachewi፡፡ keziyami (bek’it’ati) yazikuwachewi፡፡ k’it’atemi inideti neberi

[33] irisu benefisi hulu layi beserachewi sira tet’ebabak’i yehonewi (alahi inidezihi inidalihonewi t’a‘oti bit’e newini) le’alahimi tegariwochini aderegu፡፡ t’irwachewi «alahini bemidiri wisit’i yemayawik’ewi noro tinegirutalachihuni weyisi kek’ali begilits’i (fichi belelewi kenitu k’ali tegariwochi bemaleti tit’eruwachewalachihuni)» belachewi፡፡ be’iwinetu le’ineziya lekaduti tenikolachewi teshelemelachewi፡፡ ke’iwinetu menigedimi tagedu፡፡ alahimi yat’ememewi sewi le’irisu minimi ak’inyi yelewimi፡፡

[34] le’inesu bek’iribitu hiyiweti k’it’ati alachewi፡፡ yemech’ereshayitumi (‘alemi) k’it’ati bet’ami yebereta newi፡፡ le’inesumi ke’alahi (k’it’ati) minimi t’ebak’i yelachewimi፡፡

[35] yachi t’inik’uk’ochu tesifa yeteset’wati geneti mit’anewa (inideminegerachihu newi)፡፡ kesiriwa wenizochi yifesisalu፡፡ migibwa (huligize) yemayik’waret’i፤ newi፡፡ t’ilawami (inidezihu)፡፡ yihichi ye’ineziya yetet’enek’ek’uti mech’eresha nati፡፡ yekehadiwochimi mech’eresha isati nati፡፡

[36] ineziyami mets’ihafuni yeset’enachewi wedanite beteweredewi yidesetalu፡፡ ke’ahizabimi kefiluni yemikidu sewochi alilu፡፡ «ine yetazezikuti alahini bicha inidigeza be’irisumi inidedalagara newi፡፡ wede’irisu it’eralehu፤ memeleshayemi wede’irisu newi» belachewi፡፡

[37] inidezihu be‘arebinya yetenegere fitihi sihoni aweredinewi፡፡ ‘iwik’etu kemet’alihimi behwala zinibalewochachewini bitiketeli ke’alahi k’it’ati minimi redatimi t’ebak’imi yelehimi፡፡

[38] ke’anite befitimi melikitenyochini be’irigit’i likenali፡፡ le’inerisumi misitochinina lijochini adirigenali፡፡ lemaninyawimi melikitenya be’alahi fek’adi iniji te‘amiri liyamet’a ayigebawimi፡፡ legizewi hulu ts’ihufi alewi፡፡

[39] alahi yemishawini yabisali፤ yats’edik’alimi፡፡ yemets’ihafu meseretimi irisu zenidi newi፡፡

[40] yeziyanimi yasiferaranachewini kefiluni binasayihi (melikami newi)፡፡ weyimi binigedilihi (wek’esa yelebihimi)፡፡ be’anite layi yalebihi madiresi bicha newi፡፡ mirimerawimi benya layi newi፡፤

[41] inya midirini kech’afochiwa yeminagodilati honeni yeminimet’abati mehonachinini alayumini alahimi yiferidali፡፡ lefiridumi gelibach’i yelewimi፡፡ irisumi mirimerawi fet’ani newi፡፡

[42] ineziyami ke’inesu befiti yeneberuti be’irigit’i mekeru፡፡ azenigitomi yemeyazu zede bemulu ye’alahi newi፡፡ nefisi hulu yemitiserawini yawik’ali፡፡ kehadiwochimi yemech’ereshayitu ageri lemani inidemitihoni wedefiti yawik’alu፡፡

[43] ineziyami yekaduti sewochi «melikitenya ayidelehimi» yilalu፡፡ «be’inena be’inanite mekakeli mesikari be’alahina irisu zenidi yemets’ihafu ‘iwik’eti balewi sewi bek’a» belachewi፡፡

ኢብራሂም

Surah 14

[1] a.le.re (alifi lami ra፤ yihi k’uri’ani) sewochini begetachewi fek’adi kech’elemawochi wede birihani ashenafi misiguni wede honewi፡፡ geta menigedi tawet’a zenidi wedanite yaweredinewi mets’ihafi newi፡፡

[2] alahi ya besemayati yalewi bemidirimi yalewi hulu yerisu bicha yehone newi፤ lekehadiwochimi kebiritu k’it’ati weyolachewi፡፡

[3] ineziya yek’iribituni hiyiweti kemech’ereshayitu hiyiweti yibelit’i yemiwedu ke’alahimi menigedi yemiyagidu met’imemwanimi yemifeliguwati nachewi፡፡ ineziya beruk’i sihiteti wisit’i nachewi፡፡

[4] kemelikitenya maninyawinimi le’inerisu yabiraralachewi zenidi bewegenochu k’wanik’wa iniji belela alilakinimi፡፡ alahimi yemishawini yat’emali፡፡ yemishawinimi yak’enali፡፡ irisumi ashenafiwi t’ibebenyawi newi፡፡

[5] musanimi wegenochihini kech’elemawochi wede birihani awit’a alahinimi k’enochi asigenizibachewi bemaleti bete‘amiratachini be’irigit’i lakinewi፡፡ bezihi wisit’i bebizu tagashina bebizu amesiganyi lehonuti hulu be’irigit’i te‘amiratochi alu፡፡

[6] musami lehizibochu bale gize (asitawisi)፤ keferi‘oni betesebochi met’ifoni k’it’ati yemiyak’emisuwachihu wenidochi lijochachihunimi yemiyaridu setochachihunimi yemitewu sihonu be’adaninachihu gize be’inanite layi (yewalelachihuni) ye’alahini ts’ega asitawisu፡፡ bezihimi kegetachihu yehone talak’i fetena alebeti፡፡

[7] getachihumi «bitameseginu be’irigit’i ich’emirilachihwalehu bitikidumi (ik’et’achihwalehu) k’it’ate be’irigit’i biritu newina» bemaleti basitawek’e gize (asitawisu)፡፡

[8] musami ale «inanitemi bemidiri yalewimi hulu bemela bitikidu alahi be’irigit’i tebik’ak’i misiguni newi፡፡»

[9] ye’ineziya kenanite befiti yeneberuti yenuhi hizibochi ye‘adimi yesemudimi ye’ineziyami ke’inesu behwale yeneberuti ke’alahi besitek’eri lela yemayawik’achewi (hizibochi) were alimet’alachihumini melikitenyochachewi bemasirejawochi met’wachewi፡፡ ijochachewinimi (bek’uch’iti linekisu) wede afochachewi melesu፡፡ alumi «inya inanite berisu betelakachihubeti negeri kadini inyami wederisu kemitit’eruni negeri awelawayi behone t’irit’are wisit’i neni፡፡»

[10] melikitenyochachewi «kehat’i’atochachihu inidimirachihu wede tewesene gizemi (yale k’it’ati) inidiyak’oyachihu yemit’erachihu sihoni semayatinina midirini fet’ari behonewi alahi (bemenoru) t’irit’are aleni» alwachewi፡፡ (hizibochumi) «inanite bit’eyachini sewi iniji ayidelachihumi abatochachini yigezuti keneberuti litikelekiluni tishalachihu፡፡ gilits’inimi asireji (kamet’achihuti lela) amit’ulini» alu፡፡

[11] melikitenyochachewi le’inerisu alu «inya bit’eyachihu sewi iniji lela ayidelenimi gini alahi kebarochu bemishawi sewi layi yilegisali፡፡ le’inyami be’alahi fek’adi iniji masirejani linamet’alachihu ayigebanimi፡፡ be’alahimi layi mi’iminanochi yit’egu፡፡

[12] «menigedachininimi be’irigit’i yemerani sihoni be’alahi layi yemanimeka le’inya mini aleni bemasek’ayetachihumi layi be’irigit’i initagesaleni፡፡ be’alahimi layi temekiwochi hulu yimeku፡፡»

[13] ineziyami yekaduti lemelikitenyochachewi «kemidirachini be’irigit’i inawet’achihwaleni፤ weyimi wede hayimanotachini be’irigit’i timelesalachihu» alu፡፡ wede’inerisumi getachewi inidihi sili lake «kehadiwochini be’irigit’i inat’efaleni፡፡

[14] «ke’inesumi behwala midirituni be’irigit’i inasik’emit’achihwaleni፡፡ yihe befite mek’omuni lemifera zachayenimi lemifera sewi newi፡፡»

[15] iridatanimi (ke’alahi) felegu፤ (teredumi)፡፡ ch’ekanyi mogedenya yehonemi hulu afere፡፡

[16] kesitefitu gehanemi alebeti፡፡ izhi kehonemi wiha yigatali፡፡

[17] yigonech’ewali፤ liwit’ewimi ayik’eribimi፡፡ motimi keyesifirawi hulu yimet’abetali፤ irisumi yemimoti ayidelemi፡፡ kesitefitumi kebadi k’it’ati ale፡፡

[18] ye’ineziya begetachewi yekaduti sewochi misale (melikami) sirawochachewi benefasha k’eni nefasi berisu inide beretachibeti amedi newi፡፡ beseruti sira beminimi layi (lit’ek’emu) ayichilumi፡፡ yihi irisu ruk’i t’ifati newi፡፡

[19] alahi semayatinina midirini be’iwineti yefet’ere mehonuni atayimini bisha yat’efachihwali፡፡ adisi fit’urinimi yamet’ali፡፡

[20] yihimi be’alahi layi asichegari ayidelemi፡፡

[21] yetesebesebumi honewi le’alahi yigelets’alu፡፡ (hasabe) dekamawochumi (teketayochi) le’ineziya lekoruti «inya le’inanite teketayochi neberini፤ inanite ke’alahi k’it’ati kenya layi anidachini negeri tekelakayochi nachihuni» yilalu፡፡ (asiketayochumi) «alahi bak’enani noro be’irigit’i bemeranachihu neberi» yilwachewali፡፡ «binibesach’i weyimi binitagesimi be’inya layi ikuli newi፡፡ le’inya minimi met’egiya yelenimi» yilalu፡፡

[22] negerumi betefets’eme gize seyit’ani yilachewali «alahi iwinetenyawini k’ali kidani gebalachihu፡፡ k’ali kidanimi gebahulachihu፤ aferesikubachihumi፡፡ le’inemi be’inanite layi minimi silit’ani aliberenyimi፡፡ gini t’erahwachihu፡፡ le’inemi tazezachihu፡፡ silezihi atiwik’esunyi፤ nefisochachihunimi wik’esu፡፡ ine yemiredachihu ayidelehumi፡፡ inanitemi yemitiredunyi ayidelachihumi፡፡ ine ke’ahuni befiti le’alahi tegari be’aderegachihuti negeri kadiku፡፡ bedayochu le’inerisu be’irigit’i asamami k’it’ati alachewi፡፡»

[23] ineziyami yamenuna melikami sirawochini yeseru kesirochachewi wenizochi yemifesubachewini genetochi bewisit’achewi zewitariwochi sihonu begetachewi fek’adi inidigebu yideregalu፡፡ bewisit’achewi mekebaberiyachewi selami (le’inanite yihuni mebabali) newi፡፡

[24] alahi melikamini k’ali siriwa (bemidiri wisit’i) yetedeladelechi k’irinich’afiwami wede semayi (yerezemechi) inidehonechi melikami zafi adirigo misaleni inideti inidegelets’e alayehimini

[25] migibwani (firewani) begetawa fek’adi beyegizewi tiset’alechi፡፡ alahimi lesewochi yigesets’u zenidi misalewochini yigelits’ali፡፡

[26] yemet’ifomi k’ali misale kemidiri belayi yetegolesesechi le’iriswa minimi medeladeli yelelati inidehonechi met’ifo zafi newi፡፡

[27] alahi ineziyani yamenutini bek’iribitumi hiyiweti bemech’ereshayitumi (bemek’abiri) beteregaget’ewi k’ali layi yaregachewali፡፡ kehadiwochinimi alahi yasasitachewali፡፡ alahimi yemishawini yiserali፡፡

[28] wede’ineziya ye’alahini ts’ega bekihideti wede lewet’uti hizibochachewinimi bet’ifati ageri wedaseferuti (wede k’ureyishochi) alayehimini

[29] (ageritumi) yemigebwati sitihoni gehanemi nati፡፡ mini tikefami merigiya

[30] le’alahimi kemenigedu yasasitu zenidi balanit’awochini adereguleti፡፡ «(t’ik’itini) tet’ek’emu memeleshachihumi wede isati newi» belachewi፡፡

[31] le’ineziya lamenuti baroche be’irisu wisit’i shiyach’ina wedajineti yelelebeti k’eni kememit’atu befiti solatini bedenibu yisegidalu፡፡ keset’enachewimi sisayi bemisit’irimi begilits’imi yilegisalu፡፡ (sigedu legisumi) belachewi፡፡

[32] alahi ya semayatinina midirini yefet’ere kesemayimi wihani yawerede be’irisumi kefirewochi sisayini le’inanite yawet’a merikebochinimi befek’adu bebahiri layi yinishalelu zenidi lenanite yegera wenizochinimi lenanite yegera newi፡፡

[33] ts’ehayinina ch’erek’animi zewetiri heyajochi sihonu le’inanite yegera lelitinina k’eninimi le’inanite yegeralachihu newi፡፡

[34] kelemenachihutimi hulu yeset’achihu newi፡፡ ye’alahinimi ts’aga bitik’ot’iru atizelik’watimi፡፡ sewi bet’ami bedelenya kehadi newi፡፡

[35] ibirahimimi bale gize (asitawisi) «getaye hoyi! yihinini ageri (mekani) ts’et’itenya adirigewi፡፡ inenimi lijochenimi t’a‘otatini kemegezati arik’eni፡፡

[36] «getaye hoyi! inerisu (t’a‘otati) kesewochi bizuwochini asasitewalina፡፡ yeteketelenyimi sewi irisu kene newi፡፡ ti’izazenimi yet’ase sewi anite mehari azanyi nehi፡፡

[37] «getachini hoyi! ine azimera belelewi shelek’o wisit’i betekeberewi beti (beka‘iba) at’egebi kezeroche asik’emet’iku፡፡ getachini hoyi! solatini yak’wak’umu zenidi (asik’emet’ikwachewi)፡፡ kesewochimi libochini wede’inesu yeminafik’u adirigi፡፡ yameseginuhimi zenidi kefirewochi sit’achewi፡፡

[38] «getachini hoyi! anite yeminidebik’ewinimi yeminigelits’ewinimi hulu be’irigit’i tawik’alehi፡፡ be’alahimi layi bemidirimi besemayimi minimi negeri ayidebek’imi፡፡

[39] «le’iziya keshimigilina behwala isima‘ilini isihak’inimi le’ine leset’enyi alahi misegana yigebawi፡፡ getaye limenani be’irigit’i semi newina፡፡

[40] «getaye hoyi! selatini azewitire yemisegidi adirigenyi፡፡ kezerochemi (adirigi)፡፡ getachini hoyi! ts’elotenimi tek’ebelenyi፤

[41] «getachini hoyi! le’inemi lewelachemi lemi’imenanimi hulu mirimera bemideregibeti k’eni mari፡፡»

[42] alahinimi bedelenyochi kemiseruti gifi zenigi adirigehi atasibi፡፡ yemiyak’oyachewi ‘ayinochi be’irisu isikemifet’ubeti k’eni diresi bicha newi፡፡

[43] (wede t’eriwi meli’aki) chekwayochi rasochachewini anigat’ach’ochi honewi (‘ayinochachewi yifet’alu)፡፡ ‘ayinochachewi wedenerisu ayimelesumi፡፡ libochachewimi badowochi nachewi፡፡

[44] sewochinimi k’it’atu yemimet’abachewini k’eni asiferarachewi፡፡ ineziyami yebedeluti «getachini hoyi! wede k’iribe gize diresi ak’oyeni፡፡ t’irihini inik’ebelalenina melikitenyochunimi iniketelalenina» yilalu፡፡ «ke’ahuni befiti (bemidire ‘alemi) le’inanite minimi mewegedi yelachihumi bemaleti yemalachihu alineberachihumini» (yibalalu)፡፡

[45] «be’ineziyami nefisochachewini bebedeluti sewochi menoriya wisit’i tek’emet’achihu፡፡ be’inesumi inideti inideseranibachewi le’inanite tegelets’elachihu፡፡ le’inanitemi misalewochini gelets’inilachihu፡፡»

[46] (benebiyu layi) serachewinimi be’irigit’i aseru፡፡ serachewimi (k’it’atu) alahi zenidi newi፡፡ serachewimi korebitawochi (higigatochi) be’irisu yemiwegedubeti alineberemi፡፡

[47] alahinimi melikitenyochuni (yegebalachewini) k’ali kidanuni afirashi adirigehi atasibi፡፡ alahi ashenafi yemebek’eli balebeti newi፡፡

[48] midiri belela midiri yemitilewet’ibetini semayatimi (inidezihu) anidi ashenafi lehonewi alahimi (fit’urani hulu) yemigelets’ubeti k’eni (asitawisu)፡፡

[49] amets’enyochinimi beziya k’eni beseniseletochi tek’oranyitewi tayachewalehi፡፡

[50] k’emisochachewi kekatirami nachewi፡፡ fitochachewinimi isati tishefinachewalechi፡፡

[51] alahi nefisini hulu yeserachiwini yimeneda zenidi (yihinini aderege)፡፡ alahi mirimerawi fet’ani newi፡፡

[52] yihi (k’uri’ani) lesewochi gelach’i newi፡፡ (limekerubeti)፣ be’irisumi lisiferarubeti፣ irisumi anidi amilaki bicha mehonuni liyawik’ubeti፣ ye’a’imiro balebetochimi ligesets’ubeti (yetewerede) newi፡፡

አል-ሒጅር

Surah 15

[1] a.le.re (alifi lami ra) yihichi (anak’its’i) kemets’ihafu anik’ets’ochina gelach’i kehonewi k’uri’ani nati፡፡

[2] ineziya yekaduti (betinisa’e k’eni) musilimochi behonu noru bebizati yimenyalu፡፡

[3] tewachewi yibilu፤ yit’ek’emumi፡፡ tesifami yazenagachewi፡፡ be’irigit’imi (met’ifo fits’ameyachewini) yawik’alu፡፡

[4] maninyayitunimi ketema le’iriswa yetewesene mets’ihafi (gizeyati) yalati hona iniji alat’efanimi፡፡

[5] maninyayitumi hizibi gizewani minimi atik’edimimi፡፡ (ke’irisu) ayik’oyumimi፡፡

[6] «anite ya be’irisu layi k’uri’ani yeteweredeleti hoyi! anite be’irigit’i ‘ibidi nehi» alumi፡፡

[7] «ke’iwinetenyochu inide honiki bemela’ikiti (mesikari) lemini atimet’animi» (alu)፡፡

[8] mela’ikitini be’iwineti (bek’it’ati) iniji anaweridimi፡፡ yani gizemi yemik’oyu ayidelumi፡፡

[9] inya k’uri’anini inyawi aweredinewi፡፡ inyami le’irisu t’ebak’iwochu neni፡፡

[10] ke’anitemi befiti beneberuti bemejemeriyawochu hizibochi wisit’i (melikitenyochini) be’irigit’i likenali፡፡

[11] maninyawimi meli’ikitenya be’irisu yemiyalagit’ubeti honewi iniji ayimet’achewimi neberi፡፡

[12] inidezihu (masitebabelini) be’amets’enyochu libochi wisit’i inagebawaleni፡፡

[13] be’irisu ayaminubetimi፡፡ yek’edimowochumi dirigiti be’irigit’i alifalechi፤ (inidet’efu yit’efalu)፡፡

[14] be’inerisumi layi kesemayi dejafini bekefetinilachewina be’irisu siwet’u bewalu noro፤

[15] «yetezeguti ‘ayinochachini nachewi፡፡ inidiyawimi inya yetedegemebini sewochi neni» balu neberi፡፡

[16] besemayimi layi burijochini be’irigit’i adirigenali፡፡ letemelikachochimi (bekewakibiti) agit’enatali፡፡

[17] ketebarere seyit’animi hulu t’ebik’enatali፡፡

[18] gini (were) mesimatini yemiserik’i wediyewinu abiri chibo yiketelewali፡፡ (yak’at’ilewali)፡፡

[19] midirinimi zereganati፡፡ bewisit’wami korebitawochini t’alinabati፡፡ bewisit’wami (yetelekani) bek’ayi hulu abek’elinibati፡፡

[20] be’iriswami wisit’i le’inanite menoriyawochinina le’irisu megabiwochu yalihonachihutinimi (inisisatini) adereginilachihu፡፡

[21] mekazinochumi (mekifechachewi) inya zenidi yalihone minimi negeri yelemi፡፡ betewesenemi liki iniji anaweridewimi፡፡

[22] nefasochinimi (demenani) teshekamiwochi adirigeni lakini፡፡ kesemayimi (kedemena) zinabini aweredini፡፡ irisunimi at’et’anachihu፡፡ inanitemi le’irisu adilabiwochi ayidelachihumi፡፡

[23] inyami hiyawi yeminaderigina yeminigedili inyawi bicha neni፡፡ inyami (fit’urini hulu ) yeminiwerisi (k’eri) neni፡፡

[24] ke’inanitemi tek’edamiwochuni be’irigit’i ‘awik’enali፡፡ wede hwalami k’eriwochuni be’irigit’i ‘awik’enali፡፡

[25] getahimi irisu yisebesibachihwali፡፡ irisu t’ibebenya ‘awak’i newina፡፡

[26] sewinimi kemik’ich’elech’eli shekila kemigema t’ik’uri ch’ik’a be’irigit’i fet’erinewi፡፡

[27] janinimi (kesewi) befiti ke’isati nebelibali fet’erinewi፡፡

[28] getahimi lemela’ikiti balegize (asitawisi)፡፡ ine sewini kemik’ich’elech’eli shekila kemigema ch’ik’a ifet’iralehu፡፡

[29] (fit’iretuni) basitekakelikutina bewisit’u kemenifese benefahubetimi gize le’irisu segajochi honachihu widek’u፡፡

[30] mela’ikitimi melawimi tesebisibewi segedu፡፡

[31] ibilisi (diyabilosi) bicha sik’eri፡፡ kesegajochu gari kemehoni inibi ale፡፡

[32] (alahimi) «ibilisi hoyi! kesegajochu gari yematihoni lanite mini mikiniyati alehi» alewi፡፡

[33] «kemik’ich’elech’eli shekila kegimi ch’ik’a lefet’erikewi sewi lisegidi ayigebanyimi» ale፡፡

[34] (alahi) alewi «keriswami wit’a፡፡ anite yetebareriki irigumi nehina፡፡»

[35] «banite layimi isike firidu k’eni diresi irigimani alebihi፡፡»

[36] «getaye hoyi! inigidiwiyasi (sewochi) isikemik’esek’esubeti k’eni diresi ak’oyenyi» ale፡፡

[37] (alahimi) ale «anite kemik’oyuti nehi፡፡

[38] «isiketawek’ewi wek’iti k’eni diresi፡፡»

[39] (ibilisi) ale «getaye hoyi! ineni bemat’imemihi yihunibinyi lenerisu bemidiri layi (hat’i’atini) ishelimilachewalehu፡፡ hulunimi at’emachewalehumi፡፡»

[40] «kenerisu fits’umochu barochihi bicha sik’eru፡፡»

[41] (alahimi) ale «yihi be’ine layi (met’ebek’u yetegeba) k’et’itenya menigedi newi፡፡»

[42] «ineho baroche be’inesu layi lanite silit’ani yelehimi፡፡ ket’emamochu yeteketelehi sewi bicha sik’eri፡፡»

[43] «gehanemimi (lerisuna leteketeluti) lemelawimi be’irigit’i k’et’erwachewi nati፡፡

[44] «le’iriswa sebati dejafochi alwati፡፡ leyedejefumi hulu ke’inesu yetekefele fanita ale፡፡

[45] «ineziya (kehat’i’ati) yetet’enek’ek’uti be’atikilitochina beminich’ochi wisit’i nachewi፡፡

[46] «ts’et’itenyochi honachihu beselami gibwati (yibalalu)፡፡

[47] «baligawochimi layi fiti lefiti yemik’it’ach’u wenidimamachochi honewi bederetochachewi wisit’i kek’imi yalewini hulu inasiwegidaleni፡፡

[48] «be’iriswami wisit’i dikami ayinekachewimi፡፡ inesumi ke’iriswa yemiwet’u ayidelumi፡፡»

[49] barocheni ine mehariwi azanyu inewi bicha mehoneni nigerachewi፡፡

[50] k’it’atemi irisu asamami k’it’ati mehonuni (nigerachewi)፡፡

[51] ke’ibirahimi inigidochimi (were) nigerachewi፡፡

[52] be’irisu layi begebuna selami baluti gize yehonewini (asitawisi)፡፡ (irisumi) «inya ke’inanite feriwochi neni» alachewi፡፡

[53] «atifira፤ inya ‘awak’i behone wenidi liji inabesirihaleni» aluti፡፡

[54] «irijina yederesebinyi kemehone gari abeserachihunyini bemini tabesirunyalachihu» ale፡፡

[55] «be’iwineti abeserinihi፡፡ ketesefa k’orach’ochimi atihuni» alu፡፡

[56] «ket’emamawochimi besitek’eri kegetawi izineti tesifani yemik’orit’i manewi» ale፡፡

[57] «inanite melikitenyochi hoyi! ere lemehonu negerachihu minidini newi» ale፡፡

[58] «inya amets’enyochi wede honu hizibochi telikenali» aluti፡፡

[59] «yelut’i betesebochi bicha sik’eru፡፡ (inerisuni) inya hulachewinimi be’irigit’i yeminadinachewi neni፡፡

[60] «misitu bicha sitik’eri፡፡ iriswani (bek’it’atu wisit’i) kemik’eruti mehonwani wesenenali» (alu)፡፡

[61] melikitenyochumi yelut’ini betesebochi bemet’ubachewi gize፤

[62] (lut’i) «inanite yetesatachihu hizibochi nachihu» alachewi፡፡

[63] «ayidelemi inya hizibochihi berisu yit’erat’erubeti beneberuti k’it’ati met’anihi» aluti፡፡

[64] «iwinetinimi yizeni met’anihi፡፡ inyami be’irigit’i iwinetenyochi neni፡፡

[65] kebetesebihimi gari belelitu kefili hidi፡፡ kehwalachewimi teketeli፡፡ ke’inanitemi anidimi sewi wede hwalawi ayigelamet’i፡፡ wede tazezachihubetimi sifira ilefu» (aluti)፡፡

[66] wederisumi yanini ti’izazi aweredini፡፡ (irisumi) ye’inezihi (hizibochi) mech’eresha yanegu sihonu (sirachewi) mek’oret’i newi፡፡

[67] yeketemayitumi sewochi yemibesaseru honewi met’u፡፡

[68] (lut’imi) ale «inezihi inigidoche nachewina atagalit’unyi፡፡

[69] «alahinimi firu፤ atasafirunyimi፡፡»

[70] «ke‘alemati (maninimi inidatasitenagidi) alikelekelinihimini» aluti፡፡

[71] (lut’imi) «inenyihi setochi lijoche nachewi፡፡ seriwochi bitihonu (agibwachewi)» ale፡፡

[72] be‘idimehi inimilaleni inesu be’irigit’i besikerachewi wisit’i yiwalilalu፡፡

[73] ch’uhetitumi ts’ehayi yewet’achibachewi sihonu yazechachewi፡፡

[74] layiwanimi ketachiwa aderegini፡፡ be’inesumi layi yeshekila denigiyawochini azenebinibachewi፡፡

[75] bezihi wisit’i letemelikachochi be’irigit’i megemigemiyawochi alubeti፡፡

[76] iswami (ketemayitu) bek’et’ita menigedi layi nati፡፡

[77] bezihi wisit’i be’irigit’i lemi’iminani megesech’a ale፡፡

[78] ineho ye’ayiketi sewochimi be’irigit’i bedayochi neberu፤

[79] kenesumi tebek’elini huletumi (yelut’ina ye’ayiketi hizibochi ketemochi) be’irigit’i begilits’i menigedi layi nachewi፡፡

[80] yehijirimi sewochi melikitenyochuni be’irigit’i asitebabelu፡፡

[81] te‘amiratachininimi set’enachewi፡፡ ke’iriswami zenigiwochi neberu፡፡

[82] kekorebitawochimi betochini ts’et’itenyochi honewi yit’eribu neberi፡፡

[83] yanegumi sihonu ch’uheti yazechachewi፤ (wedemu)፡፡

[84] yiserutimi yeneberuti hinits’a minimi alit’ek’emachewimi፡፡

[85] semayatinina midirinimi bemekakelachewi yalewinimi hulu be’iwineti iniji (belagit’a) alifet’erinimi፡፡ se‘atitumi be’irigit’i mech’i nati፡፡ melikaminimi yik’irita adirigilachewi፡፡

[86] getahi irisu (yalinebereni) fet’ariwi ‘awak’iwi newi፡፡

[87] kemidegagemu yehonuni sebatinina talak’unimi k’uri’ani (bemulu) be’irigit’i set’enihi፡፡

[88] ke’inerisu (kekehadiwochi) bizuwochini wegenochi be’irisu wede at’ak’eminibeti ts’ega ‘ayinochihini atizeriga፡፡ be’inesumi layi (bayaminu) atizeni፡፡ kinifihinimi lemi’iminani alezibi፡፡

[89] belimi «ine gilits’i asiferariwi ine nenyi፡፡»

[90] (sewochini lemagedi yemekani berochi) betekefafeluti layi inide aweredinewi (behone k’it’ati aseferariyachihu nenyi beli)፡፡

[91] (inerisumi) ineziya k’uri’aninini kifilifilochi yaderegu nachewi፡፡

[92] begetahimi inimilaleni፡፡ hulachewinimi init’eyik’achewaleni፤

[93] yiseruti keneberuti negeri hulu፡፡

[94] yetazezikibetinimi negeri beyifa gilets’i፡፡ agariwochinimi tewachewi፡፡

[95] tesalak’iwochini hulu inya bek’itenihali፡፡

[96] (inesumi) ineziya ke’alahi gari lela amilakini yaderegu nachewi፡፡ be’irigit’imi (fits’ameyachewini) wedefiti yawik’alu፡፡

[97] anitemi bemiluti negeri libihi yemit’ebi mehonuni be’irigit’i inawik’aleni፡፡

[98] getahinimi kemamesigeni gari at’irawi kesegajochumi huni፡፡

[99] iwinetumi (moti) isikimet’ahi diresi getahini tegeza፡፡

አን-ነሕል

Surah 16

[1] ye’alahi ti‘izazi met’a፤ silezihi atasichekuluti፤ kemayigebawi hulu t’era kemiyagarutimi hulu lak’e፤

[2] kebarochu bemishawi sewi layi mela’ikitini kera’iyi gari befek’adu yaweridali (kehadiwochini bek’it’ati) asit’enik’ik’u፤ ineho kene bek’eri lela amilaki yelemi፤ firunyimi maletini (asitawik’u bemaleti yaweridali)፡፡

[3] semayatinina midirini be’iwineti fet’ere kemiyagaruti hulu t’era፡፡

[4] sewini kefitiweti t’ebita fet’erewi፡፡ keziyami irisu wediyawinu (tinisa’eni bemekadi) gilits’i tekerakari yihonali፡፡

[5] gimelini፣ kebitini፣ fiyelinimi beriswa (biridi mekelakeya) muk’eti t’ik’imochimi yalubati sitihoni le’inanite fet’erelachihu፡፡ keriswami tibelalachihu፡፡

[6] le’inanitemi be’iriswa wede marefiyawa bemitimeliswati gize bemitasemaruwatimi gize wibeti alachihu፡፡

[7] gwazochachihunimi benefisochi chigiri iniji wedematiderisubeti ageri tishekemalechi፡፡ getachihu be’irigit’i ruhiruhi azanyi newina፡፡

[8] feresochinimi፣ bek’ilowochinimi፣ ahiyochinimi litik’emet’uwachewina litaget’ubachewi (fet’erelachihu)፡፡ yematawik’utinimi dinik’i negeri yifet’irali፡፡

[9] be’alahimi layi (bechirotawi) k’et’itenyawini menigedi megilets’i alebeti፡፡ ke’iriswami (kemenigedi) t’emama alile፡፡ beshami noro hulachihunimi be’irigit’i bak’enachihu neberi፡፡

[10] irisu ya kesemayi wihani yawerede newi፡፡ ke’irisu le’inanite met’et’i alachihu፡፡ ke’irisumi (inisisawochini) be’irisu yemitasemarubeti zafi (yibek’ilibetali)፡፡

[11] be’irisu le’inanite azimerani፣ (yezeyiti) weyiranimi፣ zemibabawochinimi (temirini)፣ weyinochinimi፣ kefirewochimi hulu yabek’ililachihwali፡፡ bezihi wisit’i lemiyasitenetinu hizibochi be’irigit’i te‘amiri’alile፡፡

[12] le’inanitemi lelitinina k’enini፣ ts’ehayinina ch’erek’animi geralachihu፡፡ kewakibitimi befek’adu yetegeru nachewi፡፡ bezihi wisit’i lemiyawik’u hizibochi be’irigit’i te‘amiratochi alilu፡፡

[13] bemidirimi layi melikochu yeteleyayu hono le’inanite yefet’erelachihuni hulu (geralachihu)፡፡ bezihi wisit’i lemigesets’u hizibochi be’irigit’i te‘amiri alile፡፡

[14] irisumi ya bahirini ke’irisu irit’ibi sigani litibeluna ke’irisumi yemitilebisutini get’aget’i tawet’u zenidi yegera newi፡፡ merikebochinimi bewisit’u (wihawini) k’edajochi honewi (sinishalelu) tayalehi፡፡ kechirotawi litifeliguna litameseginumi (geralachihu)፡፡

[15] bemidirimi wisit’i be’inanite inidataregerigi terarawochini t’alebati፡፡ jiretochinimi፣ menigedochinimi timeru zenidi (aderege)፡፡

[16] milikitochinimi (aderege)፡፡ bekewakibitimi inesu yimimeralu፡፡

[17] yemifet’iri inidemayifet’iri newini atigesets’umini

[18] ye’alahinimi ts’ega bitik’ot’iru atizelik’watimi፡፡ alahi be’irigit’i mehari azanyi newina፡፡

[19] alahimi yemitidebik’utinina yemitigelits’utini hulu yawik’ali፡፡

[20] ineziyami ke’alahi lela yemitigezwachewi mininimi ayifet’irumi፡፡ inerisumi yifet’eralu፤

[21] hiyawi yalihonu mutani nachewi፡፡ meche inidemik’esek’esumi ayawik’umi፡፡

[22] amilakachihu anidi amilaki bicha newi፡፡ ineziyami bemech’ereshayitu ‘alemi yemayaminuti libochachewi kehadiwochi nachewi፡፡ inesumi yekoru nachewi፤ (ayaminumi)፡፡

[23] alahi yemidebik’utinina yemigelits’utini hulu yemiyawik’i lemehonu t’irit’are yelebetimi፡፡ irisu kuruwochini ayiwedimi፡፡

[24] le’inerisumi «getachihu (bemuhamedi layi) minini awerede» betebalu gize «(irisu) yemejemeriyawochu hizibochi teretochi newi» yilalu፡፡

[25] (yihininimi yemiluti) betinisa’e k’eni hat’i’atochachewini bemulu ke’ineziyami yale ‘iwik’eti honewi kemiyat’emwachewi sewochi hat’i’atochi kefiluni lishekemu newi፡፡ nik’u! yemishekemuti hat’i’ati mininya kefa

[26] ineziya ke’inesu (kek’ureyishochi) befiti yeneberuti be’irigit’i mekeru፡፡ alahimi hinits’awochachewini kemeseretochachewi aferese፡፡ t’ariyawimi be’inesu layi kebelayachewi wedek’ebachewi፡፡ k’it’atumi kemayawik’uti sifira met’abachewi፡፡

[27] keziyami betinisa’e k’eni yawaridachewali፡፡ ineziyami «be’inesu (gudayi) tikerakerunyi yeneberachihuti tegariwoche yeti nachewi» yilachewali፡፡ «ineziya ‘iwik’etini yeteset’uti zare hafiretuna k’it’atu be’irigit’i bekehadiwochi layi newi» yilalu፡፡

[28] (inerisu) «ineziya nefisochachewini bedayi honewi mela’ikiti yemigedilwachewi nachewi፡፡ kekifu sira minimi negeri yeminiserami alineberini» (silu) tazazhinetachewini yigelits’alu፡፡ «be’iwineti alahi tiseruti yeneberachihutini negeri ‘awak’i newi» (yibalalu)፡፡

[29] «yegehaneminimi dejafochi bewisit’wa zewitariwochi sitihonu gibu» (yibalalu)፡፡ yekuruwochimi menoriya (gehanemi) be’irigit’i kefachi

[30] le’ineziyami letet’enek’ek’uti «getachihu minini negeri awerede» tebalu፡፡ «melikamini negeri» alu፡፡ le’ineziya degi leseruti bezihachi bek’iribitu ‘alemi melikami nuro alachewi፡፡ yemech’ereshayitumi ageri be’irigit’i belach’i nati፡፡ yet’inik’uk’ochumi ageri mini tamiri

[31] (iriswami) yemigebuwatina besiriwa wenizochi yemifesubati sitihoni yemenoriya atikilitochi nati፡፡ le’inesumi bewesit’wa yemishuti hulu alachewi፡፡ inidezihu alahi t’inik’uk’ochini yimenedali፡፡

[32] ineziya bemelikami huneta layi honewi mela’ikiti «selami be’inanite layi» iyalu yemigedilwachewi nachewi፡፡ «tiseruti beneberachihuti sira genetini gibu» (yibalalu)፡፡

[33] (kehadiwochi) mela’ikiti wede inesu memit’atini weyimi yegetahi ti’izazi memit’atuni iniji ayit’ebabek’umi፡፡ ke’inesu befiti yeneberuti inidezihi seritewali፡፡ alahimi alibedelachewimi፤ gini nefisochachewini yemibedilu neberu፡፡

[34] yeseruwachewimi hat’i’atochi (k’it’ati) agenyachewi፡፡ be’irisumi yisalek’ubeti yeneberuti hulu benesu layi weredebachewi፡፡

[35] ineziyami (t’a‘otatini) yagaruti «alahi besha noro ke’irisu lela inyami abatochachinimi mininimi balitegezani neberi፤ yale’irisumi (ti’izazi) mininimi irimi baladeregini neberi alu፡፡» ineziyami kenesu befiti yeneberuti inedezihu seru፡፡ bemelikitenyochumi layi gilits’i madiresi bicha iniji lela yelebachewimi፡፡

[36] beyehizibumi hulu wisit’i «alahini tegezu፤ t’a‘otinimi rak’u» bemaleti melikitenyani be’irigit’i likenali፡፡ ke’inesumi wisit’i alahi yak’enawi sewi alile፡፡ ke’inesumi wisit’i be’irisu layi t’imeti yeteregaget’ebeti sewi alile፡፡ bemidirimi layi hidu፤ ye’asitebabayochimi mech’eresha inideti inide nebere temeliketu፡፡

[37] bemek’inatachewi layi bitigwagwa (minimi litaderigi atichilimi)፡፡ alahi yemit’emewini sewi ayak’enawimina፡፡ le’inesumi keredatochi minimi yelachewimi፡፡

[38] mehalochachewimini alahi yemimotini sewi ayasinesami silu be’alahi simi malu፡፡ haseti newi (yasinesachewali)፡፡ be’irisu layi k’ali kidani gebitwali፡፡ aregagit’wali፤ gini abizanyochu sewochi ayawik’umi፡፡

[39] (yemik’esek’isachewimi) le’inesu yanini be’irisu yemileyayubetini ligelits’ilachewi፤ ineziya yekadutimi inesu wishetamochi yeneberu mehonachewini inidiyawik’u newi፡፡

[40] lemaninyawimi negeri (mehonuni) beshanewi gize k’alachini le’irisu «huni» maleti bicha newi፤ wediwimi yihonali፡፡

[41] ineziyami ketebedelu behwala be’alahi (menigedi layi) yetesededuti bek’iribitu ‘alemi melikamituni ageri (medinani) be’irigit’i inasefirachewaleni፡፡ yemech’ereshayitumi ‘alemi minida talak’i newi፡፡ (kehadiwochi) biyawik’u noro (beteketelwachewi neberi)፡፡

[42] (inerisu) ineziya yetagesuti begetachewimi layi yemit’eguti nachewi፡፡

[43] ke’anitemi befiti wede’inesu wehiyini (ra’iyini) yeminaweridilachewini sewochini iniji lelani alilakinimi፡፡ yematawik’umi bitihonu ye‘iwik’etini balebetochi t’eyik’u፡፡

[44] begilits’i masirejawochina bemets’ahifiti (lakinachewi)፡፡ wede anitemi lesewochi wede’inesu yeteweredewini (fichi) litigelits’ilachewina yasitenetinumi zenidi k’uri’anini aweredini፡፡

[45] ineziya met’ifowochini yedoletu alahi be’inesu midirini yemigelebit’ibachewi weyimi kemayawik’uti sifira k’it’ati yemimet’abachewi mehonuni ayiferumini

[46] weyimi (kageri wede ageri) bemizawerubeti gize yemiyizachewi mehonuni (ayiferumini) inesumi ashenafiwochi ayidelumi፡፡

[47] weyimi k’esi bek’esi bemagudeli layi yemiyizachewi mehonuni (ayiferumini) getachihumi be’irigit’i rihiruhi azanyi newi፡፡

[48] wedeziya kemaninyawimi negeri alahi wede fet’erewi t’ilawochu inerisu yetewaredu sihonu le’alahi segajochi honewi kek’enyina kegirawochi wedemizaweruti alayumini

[49] le’alahimi besemayati yalewi ketenik’esak’ashimi bemidiri yalewi hulu፣ mela’ikitimi yisegidalu፡፡ inerisumi ayikorumi፡፡

[50] getachewini kebelayachewi sihoni yiferutali፡፡ yetazezutinimi hulu yiseralu፡፡

[51] alahimi ale «huleti amalikitini atiyazu፡፡ irisu anidi amilaki bicha newi፡፡ inenimi bicha firu፡፡»

[52] besemayatina bemidiri yalewi hulu yerisu bicha newi፡፡ megezatimi zewetiri sihoni lerisu bicha newi፡፡ ke’alahimi lela yaleni tiferalachihuni

[53] maninyawimi be’inanite layi yalewi ts’ega ke’alahi newi፡፡ keziyami chigiri bederesebachihu gize wederisu bicha tich’ohalachihu፡፡

[54] keziyami ke’inanite layi chigirini banesalachihu gize ke’inanitewi yehonu ch’ifirochi wediyawinu begetachewi (t’a‘otini) yagaralu፡፡

[55] (yemiyagarutimi) beset’enachewi likidu newi፡፡ tet’ek’emumi wede fitimi (yemiderisibachihuni) be’irigit’i tawik’alachihu፡፡

[56] lemayawik’utimi (t’a‘otati) keset’enachewi sisayi fenitani yaderigalu፡፡ be’alahi imilalehu፤ tik’et’at’ifuti keneberachihuti hulu be’irigit’i tit’eyek’alachihu፡፡

[57] le’alahimi (kemela’ikiti) setochi lijochini yaderigalu፡፡ t’irati tegebawi፡፡ le’inerisumi yemifeligutini (wenidochi lijochini) yaderigalu፡፡

[58] anidachewimi beseti liji betebesere gize irisu yetek’och’e hono fitu t’ek’uro yiwilali፡፡

[59] be’irisu ketebeserebeti negeri met’ifoneti bewirideti layi hono yiyazewini weyisi be‘aferi wisit’i yidebik’ewini (bemaleti iyamitata) kesewochi yidebek’ali፡፡ nik’u! yemiferiduti (firidi) mininya kefa

[60] le’ineziya bemech’ereshayitu ‘alemi lemayaminuti met’ifo t’ebayi alachewi፡፡ le’alahimi talak’i bahiriyi alewi፡፡ irisumi ashenafiwi t’ibebenyawi newi፡፡

[61] alahimi sewochini bebedelachewi beyazachewi noro beriswa (bemidiri layi) ketenik’esak’ashi mininimi balitewe neberi፡፡ gini isike tewesene gize diresi yak’oyachewali፡፡ gizeyachewimi bemet’a wek’iti aniditini se‘ati ayik’oyumi፤ ayik’edemumimi፡፡

[62] le’alahimi yemit’elutini negeri yaderegalu፡፡ le’inesumi melikamitu (ageri) alechachewi bemaleti milasochechewi wishetini yinageralu፡፡ le’inesu isati yalechachewi mehonachewina inesumi (wederiswa) bek’idimiya yeminedu mehonachewi t’irit’iri yelebetimi፡፡

[63] be’alahi inimilaleni፤ kanite befiti wede neberuti hizibochi be’irigit’i (melikitenyochini) likenali፡፡ seyit’animi le’inerisu sirawochachewini shelemelachewi፡፡ irisumi zare redatachewi newi፡፡ le’inesumi (hwala) asamami k’it’ati alachewi፡፡

[64] banitemi layi mets’ihafuni alaweredinimi፤ yanini berisu yeteleyayubetini lenerisu litabiraralachewina lemiyaminutimi hizibochi merina izineti lihoni iniji፡፡

[65] alahimi kesemayi wihani awerede፡፡ be’irisumi midirini kemotechi behwala hiyawi aderege፡፡ bezihi wisit’i lemisemu hizibochi be’irigit’i te‘amiri alile፡፡

[66] lenanitemi begimeli፣ bekebiti፣ befiyeli be’irigit’i megemigemiya alilachihu፡፡ behodochu wisit’i kalewi keferesina kedemi mekakeli t’iru wetetini let’ech’iwochi tewach’i sihoni inat’et’achihwaleni፡፡

[67] kezemibabawochina keweyinochimi firewochi (inimegibachihwaleni)፡፡ ke’irisu t’ejinina melikami migibinimi tiseralachihu፡፡ bezihimi wisit’i lemiyasibu hizibochi be’irigit’i te‘amiri alile፡፡

[68] getahimi wede nibi inidihi sili asitawek’e «keterarawochi፣ kezafimi፣ (sewochi) kemiserutimi (k’efo) betochini yazhi፡፡

[69] «keziyami kefirewochi hulu biyi፡፡ yegetashinimi menigedochi (lanichi) yetegeru sihonu gibi፡፡» kehodochiwa melikochu yeteleyayu met’et’i yiwet’ali፡፡ be’irisu wisit’i lesewochi medihaniti alebeti፡፡ bezihi wisit’i lemiyasitenetinu hizibochi be’irigit’i te‘amiri alilebeti፡፡

[70] alahimi fet’erachihu፤ keziyami yigedilachihwali፡፡ ke’inanitemi ke‘iwek’iti behwala mininimi negeri inidayawik’i wede werada ‘idime yemimelesi sewi alile፡፡ alahi ‘awak’i chayi newi፡፡

[71] alahimi kefilachihuni bekefilu layi besisayi abelet’e፡፡ ineziyami belach’i yetedereguti sisayachewini ijochachewi beyazuwachewi (barochi) layi inesu be’irisu yitekakelu zenidi melashochi ayidelumi፡፡ tadiya be’alahi ts’ega (le’irisu tegari bemadiregi) yikidaluni

[72] alahimi kenefisochachihu (kegosochachihu) le’inanite misitochini aderege፡፡ le’inanitemi kemisitochachihu wenidochi lijochini፣ yeliji lijochinimi aderegelachihu፡፡ kemelikamochimi ts’egawochi set’achihu፡፡ tadiya bewisheti (bet’a’oti) yaminaluni be’alahimi ts’ega inesu yikidaluni

[73] ke’alahimi lela kesemayatimi kemidirimi mininimi sisayi yemayiset’wachewini (mininimi) yemayichilutinimi yigigezalu፡፡

[74] le’alahimi amisayawochini atadirigu፡፡ alahi (mesayi inidelelewi) yawik’ali፡፡ inanite gini atawik’umi፡፡

[75] beminimi layi yemayichilewini beyizota yalewini bariyana ke’inya melikami sisayini yeset’enewini irisumi ke’irisu (keset’enewi) bemisit’irina begilits’i yemilegisewini (nets’a) sewi alahi (let’a‘otina lerisu) misale aderege፡፡ (huletu) yitekakelaluni misigana le’alahi yihuni፡፡ be’iwinetu abizanyochachewi ayawik’umi፡፡

[76] alahimi huletini wenidochi (lekehadina lemi’imeni) misale aderege፡፡ anidenyachewi beminimi negeri layi yemayichili dida newi፡፡ irisumi begetawi layi shekimi newi፡፡ wede yetimi biyazorewi bedegi negeri ayimet’ami፡፡ irisuna ya irisu bek’et’itenawi menigedi layi hono bemasitekakeli yemiyazewi sewi yisitekakelaluni

[77] besemayatina bemidirimi yalewi ruk’i misit’iri ye’alahi newi፡፡ yese‘atitumi negeri (memit’atwa) inide‘ayini k’its’ibeti iniji ayidelemi፡፡ weyi irisu yibelit’i yek’erebe newi፡፡ alahi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[78] alahimi ke’inatochachihu hodochi minimi yematawik’u honachihu awet’achihu፡፡ tameseginumi zenidi le’inanite mesimiyani mayawochinimi libochinimi aderegelachihu፡፡

[79] wede berariwochi besemayi ayeri wisit’i (lemebireri) yetegeru sihonu (kemewidek’i) alahi iniji lela yemayizachewi honewi ayimeleketumini bezihi wisit’i lemiyaminu hizibochi be’irigit’i te‘amiratochi alu፡፡

[80] alahimi kebetochachihu le’inanite merigiyani aderegelachihu፡፡ ke’inisisawochimi k’odawochi beguzwachihu k’eni bemek’emech’achihumi k’eni yemitak’elilachewini betochi lenanite aderegelachihu፡፡ kebegiwa sufochi፣ kegimeliwami t’egurochi፣ kefiyeliwami t’egurochi yebeti ‘ik’awochini isike gizemi diresi met’ek’ak’emiyani (aderegelachihu)፡፡

[81] alahimi kefet’erewi negeri le’inanite t’ilawochini aderegelachihu፡፡ kegarawochimi le’inanite mekeleyawochini aderegelachihu፡፡ harurinimi (biridinimi) yemit’ebik’wachihuni libisochi yet’orachihunimi adega yemit’ebik’wachihuni t’irurochi le’inanite aderegelachihu፡፡ inidezihu tiselimu zenidi ts’egawini be’inanite layi yimolali፡፡

[82] (ke’isilami) bisheshumi banite layi yalebihi gilits’i madiresi bicha newi፡፡

[83] ye’alahini ts’ega yawik’alu፡፡ keziyami yikidwatali፡፡ abizanyochachewimi kehadiwochu nachewi፡፡

[84] keyehizibumi hulu mesikarini yeminik’esek’isibetini k’eni (asitawisi)፡፡ keziyami le’ineziya lekaduti (nigigiri) ayifek’edilachewimi፡፡ inesumi bewek’esa ayitalefumi፡፡

[85] ineziyami yebedeluti k’it’atuni bayu gize ke’inesu (k’it’atu) ayik’elelilachewimi፡፡ inesumi gize ayisiset’umi፡፡

[86] ineziyami yagaruti yemiyagaruwachewini bayu gize «getachini hoyi! inezihi ke’anite lela inigezachewi yeneberinewi tegariwochachini nachewi» yilalu፡፡ (amalikitochi) «inanite be’irigit’i wishetamochi nachihu» yemaletinimi k’ali wede’inesu yit’ilalu፡፡

[87] (agariwochu) beziya k’enimi tazazhinetachewini wede alahi yak’eribalu፡፡ yik’et’at’ifuti yeneberutimi hulu ke’inerisu yit’efachewali፡፡

[88] ineziya yekadu፣ ke’alahimi menigedi yekelekelu yat’efu beneberuti mikiniyati k’it’atini bek’it’ati layi ch’emerinibachewi፡፡

[89] beyehizibumi hulu wisit’i kegosachewi be’inesu layi mesikarini yeminik’esek’isibetini anitenimi be’inezihi (hizibochi) layi mesikari adirigeni yeminamet’ahini k’eni (asitawisi)፡፡ mets’ihafunimi lehulu negeri abirari፣ merimi፣ izinetimi፣ lemusilimochimi abisari hono banite layi aweredinewi፡፡

[90] alahi bemasitekakeli፣ bemasamerimi፣ lezimidina balebeti bemesit’etimi yazali፡፡ ke’asikefimi (kemamenizeri)፣ kemit’elami negeri hulu፣ kemebedelimi yikelekilali፡፡ tigenezebu zenidi yigesits’achihwali፡፡

[91] k’ali kidanimi begebachihu gize be’alahi k’ali kidani mulu፡፡ mehalochachihunimi ke’at’enekerachihwati behwala alahini be’inanite layi be’irigit’i mesikari yaderegachihu sitihonu atafirisu፡፡ alahi yemitiserutini hulu yawik’alina፡፡

[92] (k’ali kidanachihuni bemafiresi aniditu) hizibi iriswa ke(lelayitu) hizibi yebezachi lemehoniwa bemekakelachihu mehalochachihuni (lekidati) megibiya adirigachihu yemitiyizu sitihonu inideziyachi fetiliwani ket’enekere behwala tiritirochi adiriga inidaferesechiwi (seti) atihunu፡፡ alahi be’irisu yimokirachihwali፤ betinisa’e k’enimi be’irisu tileyayubeti yeneberachihutini negeri le’inanite be’irigit’i yabiraralachihwali፡፡

[93] alahimi besha noro aniditi hizibi baderegachihu neberi፡፡ gini yemishawini sewi yat’emali፡፡ yemishawinimi sewi yak’enali፡፡ tiseruti keneberachihutimi hulu be’irigit’i tit’eyek’alachihu፡፡

[94] ch’amawochi ketedeladelu behwala inidayinidalet’u ke’alahimi menigedi bemekelikelachihu mikiniyati k’it’atini inidatik’emisu mehalochachihuni bemekakelachihu lekidati megibiya adirigachihu atiyazu፡፡ le’inanitemi (yani gize) talak’i k’it’ati alachihu፡፡

[95] be’alahimi k’ali kidani t’ik’itini waga atigizu፡፡ yemitawik’u bitihonu alahi zenidi yalewi minida irisu le’inanite belach’i newina፡፡

[96] inanite zenidi yalewi hulu yalik’ali፡፡ alahi zenidi yalewi gini (zele‘alemi) k’eri newi፡፡ ineziyanimi yetagesutini yiseruti beneberuti bemelikamu minidachewini inimenedachewaleni፡፡

[97] kewenidi weyimi keseti irisu amanyi hono begoni yesera melikami nuroni be’irigit’i inanorewaleni፡፡ yiserutimi keneberuti negeri bemelikamu minidachewini inimenedachewaleni፡፡

[98] k’uri’aninimi banebebihi gize irigumi kehonewi seyit’ani be’alahi tet’ebek’i፡፡

[99] irisu be’ineziya bamenutina begetachewi layi bemit’eguti layi le’irisu silit’ani yelewimina፡፡

[100] silit’anu be’ineziya bemitazezuti layina be’ineziyami inerisu be’irisu (mikiniyati) agariwochi behonuti layi bicha newi፡፡

[101] be’anik’ets’imi sifira anik’ets’ini belewet’ini gize alahimi yemiyaweridewini negeri awak’i newi፡፡ «anite k’et’afi iniji lela ayidelehimi» yilalu፡፡ be’iwinetu abizanyochachewi ayawik’umi፡፡

[102] ineziyani yamenutini lemaregagati musilimochunimi lememiratina lemabiseri (k’uri’anini) k’idusu menifesi (jibirili) iwinetenya sihoni kegetahi aweredewi belachewi፡፡

[103] inerisumi «irisuni (k’uri’anini) yemiyasitemirewi sewi bicha newi» maletachewini be’irigit’i inawik’aleni፡፡ yeziya wederisu yemiyasit’egubeti sewi k’wanik’wa ‘ajemi newi፡፡ yihi (k’uri’ani) gini gilits’i ‘arebinya k’wanik’wa newi፡፡

[104] ineziyani be’alahi anik’ets’ochi yemayaminutini alahi ayimerachewimi፤ lenesumi asamami k’it’ati alachewi፡፡

[105] wishetini yemik’et’at’ifuti ineziya be’alahi anik’ets’ochi yemayaminuti bicha nachewi፡፡ ineziyami wishetamochu inesu bicha nachewi፡፡

[106] ke’iminetu behwala be’alahi yekade sewi (biritu k’it’ati alilewi)፡፡ libu be’imineti yerega hono (bekihideti k’ali bemenageri) yetegedede sewi bicha sik’eri፡፡ gini libachewini bekihideti yekefetu sewochi benesu layi ke’alahi k’ut’a alebachewi፡፡ le’inesumi talak’i k’it’ati alilachewi፡፡

[107] yihi (k’it’ati) inesu k’iribituni hiyiweti kemech’ereshayitu bememiret’achewi mikiniyatina alahimi kehadiwochini hizibochi yemayak’ena bemehonu newi፡፡

[108] ineziya inerisu belibochachewi፣ be‘ayinochachewimi፣ bejorowochachewimi layi alahi yatemebachewi nachewi፡፡ ineziyami ziniguwochu inesu nachewi፡፤

[109] inerisu bemech’ereshayitu ‘alemi kesariwochu inesu lemehonachewi t’irit’iri yelemi፡፡

[110] keziyami getahi le’ineziya ketefetenu behwala letesededuti keziyami letagelutina letagesuti (mehari azanyi newi)፡፡ getahi ke’iriswa (kefetenawa) behwala be’irigit’i mehari azanyi newina፡፡

[111] nefisi hulu keraswa layi yemitikerakeri hona yemitimet’abetini nefisimi hulu yeserachiwini (waga) yemitik’ebelibetini k’eni (asitawisi)፡፡ inerisumi ayibedelumi፡፡

[112] alahi ts’et’itenya፣ yerekachi፣ sisayiwa sefi hono keyesifirawi yimet’alati yeneberechiwinina be’alahi ts’egawochi yekadechiwini alahimi yiseruti beneberuti hat’i’ati yerehabinina yefirihatini k’it’atochi yak’emesatini ketema (mekani) misale aderege፡፡

[113] ke’inerisu wisit’i yehone melikitenyami be’irigit’i met’alachewi፡፡ asitebabelutimi፡፡ inesumi bedayochi honewi k’it’atu yazachewi፡፡

[114] alahimi keset’achihu sisayi yetefek’ede nits’uhi sihoni bilu፡፡ ye’alahinimi ts’ega irisuni yemitigezuti bitihonu amesiginu፡፡

[115] be’inanite layi irimi yaderegewi bekitinina demini፣ ye’asamanimi siga፣ yaninimi (bemetaredi gize) be’irisu ke’alahi simi lela yetenesabetini bicha newi፡፡ amets’enyami weseni alafimi sayihoni (lemebilati) yetegedede sewi (yifek’ediletali)፡፡ alahi mehari azanyi newina፡፡

[116] be’alahimi layi wishetini litik’et’at’ifu milasochachihu bemimet’inuti wisheti «yihi yetefek’ede newi፤ yihimi irimi newi» atibelu፡፡ ineziya be’alahi layi wishetini yemik’et’at’ifu ayidinumi፡፡

[117] t’ik’iti met’ak’emi alachewi፡፡ le’inesumi asamami k’it’ati alachewi፡፡

[118] be’ineziyami yihudawiyani behonuti layi ke’ahuni befiti be’anite layi yeterekinewini negeri irimi adirigenibachewali፡፡ inyami alibedelinachewimi፡፡ gini nefisochachewini yibedilu neberu፡፡

[119] keziyami getahi le’ineziya besihiteti met’ifoni leseruna keziyami kezihi behwala letets’ets’etu sirachewinimi labeju getahi ke’iriswa behwala be’irigit’i mehari azanyi newi፡፡

[120] ibirahimi le’alahi tazazhi wede k’et’itenya hayimanoti tezenibayi hizibi neberi፡፡ ke’agariwochumi alineberemi፡፡

[121] lets’egawochu amesiganyi neberi፤ meret’ewi፡፡ wede k’et’itenyawimi menigedi merawi፡፡

[122] bek’iribitumi ‘alemi begoni negeri set’enewi፡፡ irisumi bemech’ereshayitu ‘alemi be’irigit’i kemelikamochu newi፡፡

[123] keziyami wede anite ye’ibirahimini hayimanoti k’et’itenya sihoni teketeli፤ ke’agariwochumi alineberemi maleti aweredini፡፡

[124] senibeti (kilikili) yetederegewi be’ineziya be’irisu beteleyayubeti sewochi layi bicha newi፡፡ getahimi betinisa’e k’eni yileyayubeti beneberuti negeri bemekakelachewi be’irigit’i yiferidali፡፡

[125] wede getahi menigedi bebilihatina bemelikami gisats’e (belezebita k’ali) t’ira፡፡ beziyachimi iriswa melikami behonechiwi (zede) tekerakerachewi፡፡ getahi irisu kemenigedu yetesasatewini sewi ‘awak’i newi፡፡ irisumi k’ini yehonutini sewochi ‘awak’i newi፡፡

[126] bitibek’elumi berisu betek’et’achihubeti bit’e tebek’elu፡፡ bititagesumi irisu letagashochi be’irigit’i belach’i newi፡፡

[127] tagesimi፤ metagesihimi be’alahi (masichali) iniji ayidelemi፡፡ be’inerisumi layi (bayaminu) atitekizi፡፡ (banite layi) kemimekirutimi tenikoli bech’inik’eti wisit’i atihuni፡፡

[128] alahi ke’ineziya kemiferutina ke’ineziyami inesu melikami seriwochi kehonuti gari newina፡፡

አል-ኢስራእ

Surah 17

[1] ya bariyawini ketekeberewi mesigidi wedeziya zuriyawini wede barekinewi wede ruk’u mesigidi beleliti wisit’i yasihedewi (geta) t’irati yigebawi፡፡ kete‘amiratochachini linasayewi (asihedinewi)፡፡ ineho irisu (alahi) semiwi temelikachiwi newi፡፡

[2] musanimi mets’ihafuni set’enewi፡፡ le’isira’elimi lijochi meri adereginewi፡፡ ke’ine lela met’egiyani atiyazu፤ (alinachewimi)፡፡

[3] inanite kenuhi gari (bemerikebitu) yech’anachewi zerochi hoyi! (alahini tegezu) irisu bebizu amesiganyi bariya neberina፡፡

[4] wede isira’elimi lijochi bemets’ihafu wisit’i (inidihi bemaleti) aweredini፡፡ bemidiri layi be’irigit’i huleti gize tat’efalachihu፡፡ tilik’inimi kurati tikoralachihu፡፡

[5] kehuletu (gizeyatochi) yemejemeriyayitu k’et’ero bemet’ami gize le’inya yehonuni barochi yebiritu hayili balebetochi yehonutini be’inanite layi inilikaleni፡፡ bebetochimi mekakeli yimelalesalu፤ (yiberebirutali፡፡) yihi tefets’ami k’et’eromi neberi፡፡

[6] keziyami (behwala) le’inanite be’inesu layi dilini melesinilachihu፡፡ begenizebochina bewenidochi lijochimi ch’emerinilachihu፡፡ bewegenimi yebezachihu adereginachihu፡፡

[7] melikami bitiseru lenefisochachihu melikamini serachihu፡፡ met’ifonimi bitiseru benerisu (benefisochachihu) layi newi፤ (alini)፡፡ yehwalenyayitumi (gize) k’et’ero bemet’a gize fitochachihuni liyasikefu፣ mesigidunimi bemejemeriya gize inidegebuti ligebu፣ yashenefutinimi hulu (fets’imewi) mat’ifatini inidiyat’efu (inilikachewalini)፡፡

[8] (bemets’ihafumi alini) «bitits’ets’etu፡- getachihu liyazinilachihu yikejelali፡፡ (wede mat’ifati) bitimelesumi inimelesaleni፡፡ gehaneminimi lekehadiwochi maseriya aderigenali፡፡

[9] yihi k’uri’ani wedeziyachi iriswa k’et’itenya wede honechiwi menigedi yimerali፡፡ ineziyanimi bego yemiserutini mi’imenani le’inesu talak’i minida yalachewi mehonuni yabesirali፡፡

[10] ineziyami bemech’ereshayitu ‘alemi yemayaminuti le’inesu asamami k’it’atini azegajitenilachewali፤

[11] sewi melikamini negeri inidemilemini hulu፤ met’ifonimi negeri yileminali፡፡ sewimi chekwala newi፡፡

[12] lelitinina k’eninimi (lechilotachini) milikitochi aderegini፡፡ yelelitini milikitimi abesini፡፡ yek’enini milikitimi yemitasayi aderegini፡፡ (yihimi yehonebeti) kegetachihu tirifini litifeligu ye‘ametatinimi k’ut’irina hisabinimi tawik’u zenidi newi፡፡ negerunimi hulu leyayiteni zerezerinewi፡፡

[13] sewinimi hulu berariwini (sirawini) be’anigetu asiyazinewi፡፡ le’irisumi betinisa’e k’eni yetezerega hono yemiyagenyewi yehoneni mets’ihafi inawet’aletaleni፡፡

[14] «mets’ihafihini anibibi፡፡ zare banite layi tek’ot’at’arineti benefisihi bek’a» (yibalali)፡፡

[15] yetemera sewi yemimerawi lerasu bicha newi፡፡ yetesasatemi sewi yemisasatewi (gudatu) be’iriswa layi newi፡፡ teshekamimi (nefisi) yelelayituni hat’i’ati atishekemimi፡፡ meli‘ikitenyanimi isikeminiliki diresi yeminik’et’a ayidelenimi፡፡

[16] ketemanimi lemat’ifati befelegini gize bale ts’egawochiwani inazaleni፡፡ bewisit’wami yamits’alu፡፡ be’iriswami layi k’alu (k’it’atu) yifets’emibatali፡፡ mat’ifatinimi inat’efataleni፡፡

[17] kenuhimi behwala kekifile zemenati sewochi yat’efanachewi bizuwochi nachewi፡፡ yebarochunimi hat’i’atochi wisit’e ‘awak’i temelikachi mehoni begetahi bek’a፡፡

[18] chekwayituni ‘alemi (besirawi) yemifeligi sewi le’irisu beriswa wisit’i yeshanewini (ts’ega) leminishawi sewi inasichekuliletaleni፡፡ keziyami le’irisu gehanemini (menoriya) adirigeniletali፡፡ tewek’ashi birari hono yigebatali፡፡

[19] mech’ereshayitunimi ‘alemi yefelege sewi irisu amanyi hono leriswa (tegebi) sirawani yeserami sewi inezihi sirachewi yetemesegene yihonali፡፡

[20] hulunimi inezihinina ineziyani kegetahi sit’ota (bezihi ‘alemi) inich’emirilachewaleni፡፡ yegetahimi sit’ota (bezichi ‘alemi) kilikili ayidelemi፡፡

[21] kefilachewini bekefilu layi inideti inidabelet’ini temeliketi፡፡ yemech’ereshayatumi ageri bema‘iregochi bet’ami yekeberechina bemebilet’imi yetelek’echi nati፡፡

[22] ke’alahi gari lelani amilaki atadirigi yetewek’esiki redati yelelehi tihonalehina፤

[23] getahimi (inidihi sili) azeze፡- irisuni iniji lelani atigezu፡፡ bewelajochachihumi melikamini siru፡፡ be’anite zenidi honewi anidachewi weyimi huletachewi irijinani biderisu fohi atibelachewi፡፡ atigelamit’achewimi፡፡ le’inerisumi melikamini k’ali tenagerachewi፡፡

[24] lehuletumi ke’izinetihi yemewaredini kinifi zik’i adirigilachewi፡፡ «getaye hoyi! behits’aninete (berihirahe) inidasadegunyi izenililachewimi» beli፡፡

[25] getachihu benefisochachihu wisit’i yalewini hulu awak’i newi፡፡ tazazhochimi bitihonu (bemesasatimi bitat’efu) irisu letemelashochi mehari newi፡፡

[26] lezimidina balebetimi mebituni sit’i፡፡ lemisikinina lemenigedenyami (sit’i)፡፡ mabakeninimi atabakini፡፡

[27] abakanyochi yeseyit’anati wenidimochi nachewina፡፡ seyit’animi legetawi biritu kehadi newi፡፡

[28] kegetahimi yemitikejilatini ts’ega lemat’ati ke’inerisu bitizori le’inesu lizibini k’ali tenagerachewi፡፡

[29] ijihinimi wede anigetihi yetaserechi atadirigi፡፡ mezerigatinimi hulu atizerigati፤ yetewek’esiki yetek’och’ehi tihonalehina፡፡

[30] getahi sisayini lemishawi sewi yasefali፤ yat’ebalimi፡፡ irisu bebarochu huneta wisit’e ‘awak’i temelikachi newina፡፡

[31] lijochachihunimi dihinetini lemefirati atigidelu፡፡ inya inimegibachewaleni፡፡ inanitenimi (inimegibaleni)፡፡ inerisuni megideli talak’i hat’i’ati newina፡፡

[32] zimutinimi atik’irebu፡፡ irisu be’irigit’i met’ifo sira newina፡፡ menigedinetumi kefa

[33] yachinimi alahi yawegezatini nefisi yale higi atigidelu፡፡ yetebedelemi hono yetegedele sewi lezemedu (begedayu layi) be’irigit’i silit’anini adirigenali፡፡ bemegidelimi wesenini ayilefi፤ irisu yetereda newina፡፡

[34] yeyetiminimi genizebi yebiritatuni gize isikiderisi diresi beziyachi iriswa melikami behonechi huneta iniji atik’irebu፡፡ bekidanachihumi mulu፡፡ kidani yemit’eyek’ubeti newina፡፡

[35] beseferachihumi gize sifirini mulu፡፡ betikikilenyawi mizanimi mezinu፡፡ yihi melikami negeri newi፡፡ mech’ereshawimi yamare newi፡፡

[36] le’anitemi berisu ‘iwik’eti yelelehini negeri atiketeli፡፡ mesimiya፣ mayami፣ libimi inezihi hulu (balebetachewi) ke’inesu tet’eyak’i newina፡፡

[37] bemidirimi layi yetenibet’arereki honehi፤ atihidi፡፡ anite fets’imo midirini atiseregudimina berizimetimi fets’imo garawochini atiderisimina፡፡

[38] yihi hulu met’ifowi (asira huletu kilikilochi) igetahi zenidi yetet’ela newi፡፡

[39] yihi getahi ket’ibebu wede anite kaweredewi negeri newi፡፡ ke’alahimi gari lelani amilaki atadirigi yetewek’esiki yetebareriki honehi begehanemi wisit’i tit’alalehina፡፡

[40] getachihu bewenidochi lijochi meret’achihuna kemela’ikiti setochini (lijochi) yazini inanite kebadini k’ali be’irigit’i tinageralachihu፡፡

[41] yigesets’umi zenidi bezihi k’uri’ani wisit’i degagimeni be’irigit’i gelets’ini፡፡ meberigeginimi iniji lelani ayich’emerilachewimi፡፡

[42] (muhamedi hoyi) belachewi «inidemitiluti ke’irisu gari amalikiti beneberu noro yani gize wede ‘arishu balebeti menigedini befelegu neberi፡፡»

[43] t’irati yigebawi፡፡ kemilutimi negeri hulu kefi yaleni lik’ina lak’e፡፡

[44] sebatu semayatina midirimi bewisit’achewimi yalewi hulu le’irisu yat’eralu፡፡ kenegerimi hulu kemamesigeni gari yemiyat’erawi iniji anidimi yelemi፡፡ gini mat’iratachewini atawik’utimi፡፡ irisu tagashi mehari newi፡፡

[45] k’uri’aninimi banebebiki gize banitena be’ineziya bemech’ereshayitu ‘alemi bemayaminuti sewochi mekakeli yemisheshegini giridoshi adirigenali፡፡

[46] inidayawik’utimi belibochachewi layi shifanini bejorochachewimi wisit’i dinik’urinani aderegini፡፡ getahinimi bichawini hono bek’uri’ani bawesahewi gize yemisheshu honewi bejeribawochachewi layi yizoralu፡፡

[47] inya wede anite bemiyadamit’u gize inesumi beminishokashoku gize bedayochi (irisi berisachewi) yetedegemebetini siwi iniji atiketelumi bemilu geze be’irisu yemiyadamit’ubetini mikiniyati ‘awak’i neni፡፡

[48] misalewochini le’anite inideti inidaderegulihina inide tesasatu temeliketi፡፡ (wede iwinetu lemediresi) menigedinimi ayichilumi፡፡

[49] alumi «inideti at’initochina bisibisochi behoni gize inya adisi fit’ireti honeni be’irigit’i tek’esik’ashochi neni»

[50] belachewi «dinigayochini weyimi biretini hunu»

[51] «weyimi belibochachihu wisit’i yemitelik’ini fit’ireti (hunu mek’esik’esachihu ayik’erimi)፡፡» «yemimelisenimi manewi» yilalu፡፡ ya bemejemeriya gize yefet’erachihu newi» belachewi፡፡ wede anitemi rasochachewini yinek’enik’alu፡፡ «irisumi meche newi» yilalu፡፡ «(irisu) k’iribi lihoneni yichalali belachewi፡፡

[52] (irisumi) yemit’erachihuna (alahini) amesiganyochu honachihu t’iriwini yemitik’ebelubeti t’ik’itinimi (k’enochi) iniji yalik’oyachihu mehonachihuni yemitit’erat’erubeti k’eni newi፤ (belachewi)፡፡

[53] lebarochemi belachewi፡- yachini iriswa melikami yehonechiwini (k’ali) yinageru፡፡ seyit’ani bemekakelachewi yabelashalina፡፡ seyit’ani lesewi gilits’i t’elati newina፡፡

[54] getachihu be’inanite (huneta) ‘awak’i newi፡፡ bisha yazinilachihwali፤ weyimi bisha yik’et’achihwali፡፡ be’inesumi layi halafi honehi alakinihimi፡፡ (atasigedidachewimi)፡፡

[55] getahimi besemayatina bemidiri yalewini hulu ‘awak’i newi፡፡ kefilunimi nebiyati bekefilu layi be’irigit’i abilit’enali፡፡ dawidinimi zeburini set’itenewali፡፡

[56] «ineziyani ke’irisu lela (amalikiti) yemitilwachewini t’iru፡፡ ke’inanitemi layi gudatini masiwegedini (wede lela) mazorinimi ayichilumi» belachewi፡፤

[57] ineziya inerisu yemigigezwachewi maninyachewimi (wede alahi) bet’ami k’erabiyachewi wede getachewi mek’arebiyani (sira) yifeligalu፡፡ izinetunimi yikejilalu፡፡ k’it’atunimi yiferalu፡፡ yegetahi k’it’ati yemifera newina፡፡

[58] aniditimi ketema yelechimi inya ketinisa’e k’eni befiti at’ifiwochiwa weyimi birituni k’it’ati k’ech’iwochiwa binihoni iniji፡፡ yihi bemets’ihafu yetets’afe newi፡፡

[59] tamiratochinimi kemelaki yek’edimowochu sewochi be’iriswa masitebabelina (met’ifati) iniji lela alikelekelenimi፡፡ lesemudimi gimelini gilits’i te‘amiri hona set’enachewi፡፡ be’iriswami bedelu፡፡ te‘amiratochinimi lemasiferarati iniji aninilikimi፡፡

[60] lanitemi getahi (‘iwik’etu) besewochu kebebe balinihi gize (asitawisi)፡፡ yachinimi (belelitu guzo be‘ayinihi) yasayenihini tiri‘iyiti lesewochi fetena iniji aladereginatimi፡፡ bek’uri’animi yeteregemechiwini zafi (inidezihu fetena iniji aladereginimi)፡፡ inasiferarachewalenimi፤ talak’inimi t’imeti iniji ayich’emirilachewimi፡፡

[61] lemela’ikitimi le’ademi sigedu balinachewi gize (asitawisi)፡፡ wediyawimi segedu፤ ibilisi bicha sik’eri፡፡ «kech’ik’a lefet’erikewi sewi isegidalehuni» ale፡፡

[62] «nigerenyi yihi ya be’ine layi yabelet’ikewi newini isike tinisa’e k’eni diresi bitak’oyenyi zerochuni t’ik’itochi sik’eru wede sihiteti be’irigit’i isibachewalehu» ale፡፡

[63] (alahimi) alewi «hidi፤ ke’inesumi yeteketelehi gehanemi yetemwalachi k’it’ati sitihoni fidachihu nati፡፡

[64] «ke’inesu yechalikewinimi sewi bedimits’ihi atali፡፡ be’inesumi layi beferesenyochihi፣ be’igirenyochihimi honehi lelibi፡፡ begenizebochachewimi፣ belijochachewimi tegarachewi፣ tesifa k’alimi gibalachewi፡፡ seyit’animi matalelini iniji tesifa k’alini ayigebalachewimi፡፡

[65] «baroche be’inesu layi fets’imo lanite silit’ani yelehimi፡፡ met’egiyami begetahi bek’a፡፡»

[66] getachihu ya kechirotawi tifeligu zenidi merikebochini bebahiri leyi le’inanite yeminedalachihu newi፡፡ ineho irisu lenanite azanyi newina፡፡

[67] bebahirumi wisit’i gudati bagenyachihu gize yemitit’eruwachewi (amalikiti) hulu ke’irisu (ke’alahi) bek’eri yit’efalu፡፡ wede yebisimi bemadiresi badanachihu gize (iminetini) titewalachihu፡፡ sewimi bet’ami kehadi newi፡፡

[68] yeyebisuni bekuli (midirini) be’inanite megelibet’uni weyimi t’et’erini yeyaze nifasini be’inanite layi melakuni keziyami le’inanite t’ebak’i alemaginyetachihuni atiferumini

[69] weyisi lela gize wede irisu (wede bahiri) yemimelisachihu wediyawimi be’inanite layi birituni nefasi yemiliki bekihidetachihumi mikiniyati yemiyaset’imachihu mehonuni keziyami benya layi be’irisu teketayini (redatini) le’inanite yematagenyu mehonachihuni atiferumini

[70] ye’ademinimi lijochi be’irigit’i (kelelawi fit’uri) akeberinachewi፡፡ beyebisina bebahirimi asaferinachewi፡፡ kemelikamochimi (sisayochi) set’enachewi፡፡ kefet’erinachewimi fit’urochi bebizuwochu layi mabilet’ini abelet’inachewi፡፡

[71] sewochini hulu bemeriyachewi yeminit’erabetini k’eni (asitawisi)፡፡ mets’ihafunimi bek’enyu yeteset’e sewi ineziya mets’ihafachewini yanebalu፡፡ betemiri fire sinit’ik’i layi yalewini kiri yakili inikwa ayibedelumi፡፡

[72] bezihichimi ‘alemi (libe) ‘iwiri yehone sewi irisu bemech’ereshayitumi (‘alemi) yibelit’i ‘iwiri newi፡፡ menigedinimi bet’ami yetesasate newi፡፤

[73] ineho keziyami wede anite kaweredinewi lelani be’inya layi tiwashi zenidi lifetinuhi be’irigit’i tek’arebu፡፡ yani gizemi wedaji adirigewi beyazuhi neberi፡፡

[74] balareganihimi noro wedenesu t’ik’itini (zinibale) litizenebeli be’irigit’i betek’arebiki neberi፡፡

[75] yani gize yehiyiwetini diribi (k’it’ati) yemotinimi diribi (k’it’ati) bak’emesinihi neberi፡፡ keziyami lanite benya layi redatini atagenyimi neberi፡፡

[76] kemidiritumi (ke‘arebi midiri) keriswa yawet’uhi zenidi liyashebiruhi be’irigit’i tek’arebu፡፡ yani gizemi ke’anite behwala t’ik’itini gize iniji ayik’oyumi neberi፡፡

[77] kemelikitenyochachini kanite befiti be’irigit’i inidelakinachewi sewochi limadi bit’e (yit’efu neberi)፡፡ lelimadachinimi melewet’ini atagenyimi፡፡

[78] solatini kets’ehayi mezenibeli isike leliti ch’elema diresi sigedi፡፡ yegohinimi solati sigedi፡፡ yegohi solati (mela’ikiti) yemit’aduti newina፡፡

[79] kelelitimi lanite tech’emari yehonechini solati be’irisu (bek’uri’ani) sigedi፡፡ getahi misiguni behone sifira be’irigit’i yak’omihali፡፡

[80] belimi getaye hoyi! yetewededeni magibati agibanyi፡፡ yetewededenimi mawit’ati awit’anyi፡፡ le’inemi ke’anite zenidi yeteredani silit’ani adirigilinyi፡፡

[81] belimi «iwineti met’a wishetimi tewegede፤ ineho wisheti tewegaji newina፡፡»

[82] kek’uri’animi lemi’imenani medihanitina izineti yehoneni inaweridaleni፡፡ bedayochinimi kesarani iniji lela ayich’emirilachewimi፡፡

[83] besewimi layi ts’egachinini belegesini gize (kemisigana) yizorali፡፡ gonunimi (ke’iwineti) yarik’ali፡፡ chigirimi benekawi gize tesifa k’orach’i yihonali፡፡

[84] «hulumi bemimesilewi menigedu layi yiserali፡፡ getachihumi irisu menigedu k’et’itenya yehonewini sewi ‘awak’i newi belachewi፡፡

[85] keruhimi yit’eyik’uhali፡፡ «ruhi kegetaye negeri newi ke‘iwik’etimi t’ik’itini iniji aliteset’achihumi» belachewi፡፡

[86] binishami yanini wedanite yaweredinewini be’irigit’i inasiwegidaleni፡፡ keziyami lanite be’inya layi berisu (lemasimelesi) teyazhini atagenyimi፡፡

[87] gini kegetahi behonewi izineti (t’ebek’inewi)፡፡ chirotawi banite layi talak’i newina፡፤

[88] «sewochimi ganenochimi yezihini k’uri’ani bit’e bemamit’ati layi bisebesebu kefilachewi lekefilu redati bihonimi inikwa bit’ewini ayamet’umi» belachewi፡፡

[89] bezihimi k’uri’ani wisit’i kemisalewi hulu lesewochi be’irigit’i melalesini፡፡ abizanyochumi sewochi kihidetini iniji lelani imibi alu፡፡

[90] alumi «lenya kemidiri minich’ini isikemitafenedani le’anite anaminimi፡፡»

[91] «weyimi kezemibabawochina keweyini yehonechi atikiliti le’anite isikemitinorihina bemekakeliwami jiretochini bebizati isikemitanibwabwa፡፡

[92] «weyimi inidemitilewi kesemayi k’urach’ochini benya layi isikemitawedik’i፤ weyimi alahinina mela’ikitini begilits’i isikemitamet’a፡፡

[93] «weyimi kewerik’i yehone beti lanite isikeminorihi፤ weyimi besemayi isikemitiwet’a፤ lemewit’atihimi be’inya layi yeminanebewi yehoneni mets’ihafi isikemitaweridilini diresi fets’imo anaminilihimi» (alu)፡፡ «getaye t’irati yigebawi፤ ine sewi melikitenya iniji lela ayidelehumi» belachewi፡፡

[94] sewochinimi meri (k’uri’ani) bemet’alachewi gize kemameni «alahi sewini melikitenya adirigo lakeni» maletachewi iniji lela alikelekelachewimi፡፡

[95] «bemidiri layi regitewi yemihedu mela’ikiti beneberu noro be’inesu layi (kegosachewi) yemeli’akini melikitenya baweredini neberi» belachewi፡፡

[96] «be’inena be’inanite mekakeli mesikari be’alahi bek’a፡፡ irisu bebarochu (negeri) wisit’i ‘awak’i temelikachi newina» belachewi፡፡

[97] alahimi yak’enawi sewi k’inu irisu bicha newi፡፡ yat’ememachewimi sewochi ke’irisu lela le’inerisu fets’imo redati atagenyilachewimi፡፡ betinisa’e k’enimi ‘iwirochi፣ didawochimi denik’orowochimi honewi befitochachewi layi (iyetegotetu) inisebesibachewaleni፡፡ menoriyachewi gehanemi nati፡፡ (nedidiwa) bedekemechi k’ut’iri menik’elik’elini inich’emiribachewaleni፡፤

[98] yihi (k’it’ati)፤ inerisu be’anik’ets’ochachini sile kaduna «at’initochina bisibisochi behoni gize inya adisi fit’ireti honeni tek’esik’ashochi neni» silalumi fidachewi newi፡፡

[99] ya semayatinina midirini yefet’ere alahi bit’eyachewini bemefit’eri layi chayi mehonuni be’irisu t’irit’are yelelebetimi gize (lemotimi letinisa’emi) le’inerisu yewesene mehonuni alawek’umini bedelenyochimi kekihideti bek’eri imibi alu፡፡

[100] «inanite yegetayeni yechirota mekazinochi bitiyizu noro yani gize bemawit’atachihu malek’wani bemefirati bech’ebet’achihu neberi፡፡ sewimi bet’ami k’ot’abi newi፡፡»

[101] lemusami gilits’i yehonuni zet’enyi te‘amiratochi be’irigit’i set’enewi፡፡ bemet’achewimi gize ye’isira’elini lijochi (keferi‘oni inidilek’ek’u) t’eyik’i (alinewi)፡፡ feri‘onimi «musa hoyi! ine yetedegemebihi mehonihini be’irigit’i it’eret’iralehu» alewi፡፡

[102] (musami) «inezihini (te‘amiratochi) megesech’awochi sihonu yesemayatina yemidiri geta iniji lela inidalaweredachewi be’irigit’i ‘awik’ehali፡፡ inemi feri‘oni hoyi! yemitit’efa mehonihini be’irigit’i it’eret’irihalehu» alewi፡፡

[103] kemidirimi lik’esek’isachewi asebe፡፡ irisunina ke’irisu gari yeneberutinimi sewochi hulunimi aset’eminachewi፡፡

[104] ke’irisumi behwala le’isera’eli lijochi «midirituni tek’emet’ubati yehwalenyayitumi (se‘ati) k’et’ero bemet’a gize inaniteni yetekemachachihu sitihonu inamet’achihwaleni» alinachewi፡፡

[105] (k’uri’anini) bewinetimi aweredinewi፡፡ be’iwinetimi werede፡፡ anitenimi abisarina asit’enik’ak’i adirigeni iniji alilakinihimi፡፡

[106] k’uri’aninimi besewochi layi bezigita layi honehi tanebewi zenidi kefafelinewi፡፡ k’esi bek’esi mawiredinimi aweredinewi፡፡

[107] «be’irisu imenu weyimi atimenu» belachewi፤ ineziya ke’irisu befiti ‘iwik’etini yeteset’uti be’inesu layi betenebebe gize segajochi honewi beshenigobetochachewi layi yiwedik’alu፤

[108] yilalumi «getachini t’irati yigebawi! ineho yegetachini tesifa tefets’ami newi፡፡»

[109] iyalek’esumi beshenigobetochachewi layi yiwedik’alu (alahini) mefiratinimi yich’emiralachewali፡፡

[110] «alahini t’iru፤ weyimi alirehimanini t’iru፤ (kehuletu) maninyawinimi bitit’eru (melikami newi)፡፡ le’irisu melikami simochi alutina» belachewi፡፡ besigidetihimi (sitanebi) atich’uhi፡፡ be’iriswami dimits’ihini zik’i atadirigi bezihimi mekakeli menigedini feligi፡፡

[111] «misigana le’alahi leziya lijini laliyazewi፣ le’irisumi benigisinawi tegari lelelewi፣ le’irisumi kewirideti redati lelelewi yigebawi belimi፡፡ makiberinimi akibirewi፡፡»

አል-ከህፍ

Surah 18

[1] misigana le’alahi leziya mets’ihafuni bewisit’u met’amemini yaladeregebeti sihoni bebariyawi layi laweredewi yigebawi፡፡

[2] k’et’itenya sihoni ke’irisu zenidi yehoneni birituni k’it’ati liyasiferarabeti፣ ineziyanimi bego sirawochini yemiserutini mi’imenani lenesu melikami minida yalachewi mehonuni liyabesiribeti፤ (aweredewi)፡፡

[3] be’irisu wisit’i zele‘alemi yemik’oyubeti sihonu (yalachewi mehonuni)፡፡

[4] ineziyanimi «alahi lijini yizwali» yalutini liyasiferarabeti (aweredewi)፡፡

[5] le’inesumi le’abatochachewimi berisu minimi iwik’eti yelachewimi፡፡ ke’afochachewi yemitiwet’awini k’ali mini akebedati! wishetini iniji ayinagerumi፡፡

[6] bezihimi nigigiri (bek’uri’ani) bayaminu befelegochachewi layi bek’uch’iti nefisihini at’ifi litihoni yiferalihali፡፡

[7] inya maninyachewi sirawi yamare mehonuni linifetinachewi bemidiri layi yaleni hulu le’iriswa get’i aderegini፤

[8] inyami be’iriswa layi yalewini (bemech’eresha) be’irigit’i bek’ayi yelelebeti milit’i ‘aferi adiragiwochi neni፡፡

[9] yewashawina yeseledawi balebetochi kete‘amiratochachini sihonu girumi mehonachewini asebikini

[10] gobezochu wede washawi betet’eguna «getachini hoyi! ke’anite zenidi izinetini sit’eni፤ le’inyami kenegerachini k’inini azegajilini» balu gize (asitawisi)፡፡

[11] bewashawimi wisit’i yetek’ot’eruni ‘ametati bejorowochachewi layi metanibachewi፡፡

[12] keziyami kehuletu kifilochi lek’oyuti gize liki yaregaget’ewi maninyawi mehonuni linawik’i asinesanachewi፡፡

[13] inya wereyachewini be’anite layi be’iwineti initerikaleni፡፡ inesu begetachewi yamenu gobezochi nachewi፡፡ memeratinimi ch’emerinilachewi፡፡

[14] (benigusachewi fiti) bek’omuna «getachini yesemayatina yemidiri geta newi፡፡ ke’irisu lela amilakini anigezami፡፡ yani gize (lelani binameliki) weseni yalefeni (nigigiri) be’irigit’i tenagerini፡፡» balu gize libochachewini at’enekerini፡፡

[15] «inezihi hizibochachini ke’irisu lela amalikitini yazu፤ (iwinetenyochi kehonu) be’inerisu layi gilits’i masirejani lemini ayamet’umi be’alahimi layi wishetini kemik’et’at’ifi yibelit’i bedayi manewi» (alu)፡፡

[16] «inerisunina yanini ke’alahi lela yemigigezutini beteleyachihu gize wede washawi tet’egu፡፡ getachihu le’inanite kechirotawi yizeregalachihwalina፤ kenegerachihumi le’inanite met’ek’ak’emiyani yazegajilachihwali» (tebabalu)፡፡

[17] ts’ehayinimi bewet’achi gize kewashachewi wede k’enyi goni sitazenebili tayatalehi፡፡ begebachimi gize inerisu ke’irisu besefiwi sifira wisit’i honewi salu wede gira bekuli titewachewalechi፡፡ yihi ke’alahi te‘amiratochi newi፡፡ alahi yemiyak’enawi sewi k’inu irisu bicha newi፡፡ yemiyat’emewimi sewi lerisu ak’inyini redati atagenyiletimi፡፡

[18] inesumi yetenyu honewi salu (‘ayinochachewi bemekefetachewi) nik’uwochi nachewi bilehi tasibachewalehi፡፡ wede k’enyi gonina wede gira gonimi inagelabit’achewaleni፡፡ wishachewimi huleti kinidochuni bewashawi beri layi zerigitwali፡፡ be’inesu layi zelik’ehi bitayi noro yemitisheshi honehi bezoriki neberi፡፡ ke’inesumi be’irigit’i firihatini betemelahi neberi፡፡

[19] inidihumi bemekakelachewi inidit’eyayek’u k’esek’esinachewi፡፡ ke’inesu anidi tenagari «mini yakili k’oyachihu» ale፡፡ «anidini k’eni weyimi yek’enini kefili k’oyeni» alu፡፡ «getachihu yek’oyachihutini gize liki ‘awak’i newi፡፡ kezihichimi birachihu gari anidachihuni wede ketemayitu laku፡፡ kemigibochwa yetinyawa nits’uhi mehonwanimi yimeliketi፡፡ ke’irisumi (kenits’uhu) migibini yamit’alachihu፡፡ k’esimi yibeli፡፡ be’inanitemi anidinimi sewi ayasawik’i» alu፡፡

[20] «inesu be’inanite layi bizelik’u yik’et’ek’it’wachihwalina፡፡ weyimi wede hayimanotachewi yimeliswachihwali፡፡ yanigizemi befits’umi filagotachihuni atagenyumi» (tebabalu)፡፡

[21] inidezihumi ye’alahi k’et’ero irigit’enya mehonuni se‘atitumi beriswa t’irit’are yelele mehonuni yawik’u zenidi be’inerisu layi (sewochini) asawek’ini፡፡ (amanyochuna kehadiwochu) negerachewini bemekakelachewi sikerakeru (yehonewini asitawisi፤ kehadiwochu)፡- «be’inesu layimi ginibini genibu» alu፡፡ getachewi be’inesu yibelit’i ‘awak’i newi፡፡ ineziya benegerachewi layi yashenefuti (mi’imenani) «be’inesu layi be’irigit’i mesigidini iniseraleni» alu፡፡

[22] beruk’i weriwariwochi honewi (bet’irit’are) «sositi nachewi፤ aratenyachewi wishachewi newi» yilalu፡፡ «amisiti nachewi፤ sidisitenyachewi wishachewi newimi» yilalu፡፡ «sebati nachewi፤ siminitenyachewimi wishachewi newi» yilalumi፡፡ «getaye k’ut’irachewini ‘awak’i newi፡፡ t’ik’iti (sewi) iniji ayawik’achewimi» belachewi፡፡ be’inesumi negeri gilits’ini kirikiri iniji (t’elik’ehi) atikerakeri፡፡ be’inesumi gudayi kenesu (kemets’ihafu sewochi) anidinimi atit’eyik’i፡፡

[23] lemaninyawimi negeri «ine yihinini nege seri nenyimi» atibeli፡፡

[24] «alahi yesha inide hone (iserawalehu)» bitili iniji፡፡ beresahimi gize getahini awisa፡፡ «getayemi kezihi yibelit’i lek’et’ita yek’erebeni limeranyi yikejelali» belachewi፡፡

[25] bewashachewimi wisit’i sositi meto ‘ametatini k’oyu፡፡ zet’enyinimi ch’emeru፡፡

[26] «alahi yek’oyutini liki ‘awak’i newi» belachewi፡፡ yesemayatina yemidiri misit’iri ye’isu bicha newi፡፡ irisu mini yayi! mini yisemami! le’inerisu ke’irisu bek’eri minimi redati yelachewimi፡፡ befiridumi anidinimi ayagarami፡፡

[27] kegetahimi mets’ihafi wede anite yeteweredewini anibibi፡፡ lek’alatochu lewach’i yelachewimi፡፡ ke’irisumi bek’eri met’egiyani befits’umi atagenyimi፡፡

[28] nefisihinimi፤ ke’ineziya getachewini fituni (widetawini) yemishu honewi bet’watina bemata kemigigezuti gari asitagisi፡፡ yek’iribitunimi hiyiweti shilimati yemitisha honehi ‘ayinochihi ke’inesu (wede lela) ayilefu፡፡ libunimi inyani kemasitawesi yazeneganewini filagotunimi yeteketelewini negerumi hulu weseni malefi yehonewini sewi atitazezi፡፡

[29] «iwinetumi kegetachihu newi፡፡ yeshami sewi yimeni፤ yeshami sewi yikadi» belachewi፡፡ inya lebedelenyochi at’irwa be’inesu yekebebe yehonechiwini isati azegajitenali፡፡ (ket’imi) iridatanimi bifeligu inide zeyiti zik’ach’i bale fitochini bemit’ebisi wiha yiredalu፡፡ met’et’u kefa! medegefiyayitumi mininya asikefachi

[30] ineziya yamenuna melikami sirawochinimi yeseru inya sirani yasamereni sewi minida anat’efami፡፡

[31] ineziya le’inesu yemenoriya genetochi kesirochachewi wenizochi yemifesubachewi alwachewi፡፡ be’iriswa wisit’i kewerik’i yehonuni anibarochi yishelemalu፡፡ kek’ech’ini harina kewefirami harimi arenigwadeni libisochi yilebisalu፡፡ bewisit’wa bebale agoberi aligawochi layi yetedegefu honewi (yik’emet’alu)፡፡ minidachewi mini yamiri! medegefiyayitumi mininya amarechi

[32] le’inesumi yehuletini sewochi misale gilets’ilachewi፡፡ le’anidenyachewi (lekehadiwi) keweyinochi yehonuni huleti atikilitochi adereginileti፡፡ bezemibabami akebebinachewi፡፡ bemekakelachewimi azimerani aderegini፡፡

[33] huletumi atikilitochi sebilachewini set’u፡፡ ke’irisumi minimi alagodelumi፡፡ bemekakelachewimi wenizini afesesini፡፡

[34] le’irisumi (ke’atikilitochu lela fireyama) habiti neberewi፡፡ legwadenyawimi (le’amanyu) irisu yemiwedaderewi sihoni «ine kanite begenizebi yibelit’i yebezahu bewegenimi yibelit’i yeberetahu nenyi» alewi፡፡

[35] irisumi nefisuni bedayi hono wede atikilitu geba፡፡ «yihichi zele‘alemi tit’efalechi biye alit’eret’irimi» ale፡፡

[36] «se‘atitunimi k’wami (hwanyi) nati biye alit’eret’irimi፡፡ (inidemitilewi) wede getayemi bimelesi ke’iriswa yebelet’eni memelesha be’irigit’i agenyalehu» (alewi)፡፡

[37] gwadenyawi (amanyu) irisu le’irisu yemimelalesewi sihoni «beziya ke‘aferi፣ keziyami kefitiweti t’ebita kefet’erehi፣ keziyami sewi baderegehi (amilaki) kadikini» alewi፡፡

[38] «ine gini irisu alahi getaye newi፤ (ilalehu)፡፡ begetayemi anidinimi alagarami፡፡

[39] «atikilitihinimi begebahi gize alahi yeshawi yihonali፤ be’alahi bihoni iniji hayili yelemi፤ atilimi norwalini ineni begenizebimi belijimi kanite bet’ami yanesiku honye bitayenyi፡፡

[40] «getaye ke’atikilitihi yebelet’eni liset’enyi beriswami (be’atikilitihi) layi kesemayi mebirek’ochini lilikibatina yemitanidalit’i milit’i midiri litihoni yichalali፡፡

[41] weyimi wihawi seragi lihoni (yichilali)፡፡ yani gize lerisu mefelegini fets’imo atichilimi» (alewi)፡፡

[42] habitumi tet’efa፡፡ iriswa bedasochwa layi yewedek’echi hona be’iriswa bawet’awi genizebi layi (iyetets’ets’ete) medafochuni yemiyagelabit’ina «weyi ts’ets’ete! begetaye anidimi balagarahu» yemili hone፡፡

[43] le’irisumi ke’alahi lela yemireduti ch’ifirochi alineberutimi፡፡ terejimi alineberemi፡፡

[44] iziya zenidi (betinisa’e k’eni) silit’anu iwinetenya lehonewi alahi bicha newi፡፡ irisu bememenidati yebelet’e fits’amenimi bemasameri yebelet’e newi፡፡

[45] le’inesumi yek’iribituni hiyiweti misale awisalachewi፡፡ (iriswa) kesemayi inidaweredinewi wiha be’irisumi yemidiri bek’ayi inide tek’elak’elebeti (ketewabe behwala derik’o) nefasochimi yemiyabenuti dek’ak’i inide hone bit’e nati፡፡ alahimi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[46] genizebina wenidochi lijochi yek’iribitu hiyiweti get’ochi nachewi፡፡ melikamochumi k’eriwochi (sirawochi) igetahi zenidi beminida belach’i nachewi፡፡ betesifami belach’i nachewi፡፤

[47] terarawochinimi yeminasihedibetini k’eni (asitawisi)፡፡ midirinimi gilits’i hona tayatalehi፡፡ inisebesibachewalenimi፡፡ ke’inesumi anidinimi anitewimi፡፡

[48] yeteselefumi honewi begetahi layi yik’erebalu፡፡ (yibalalumi) «bemejemeriya gize inide fet’erinachihu (rak’utachihuni) be’irigit’i met’achihuni be’iwinetu le’inanite (lemek’esik’esha) gizeni anaderigimi mesilwachihu neberi፡፡»

[49] (lesewi hulu) mets’ihafumi yik’eribali፡፡ wediyawimi kehadiwochini bewisit’u kalewi negeri feriwochi honewi tayachewalehi፡፡ «wa t’ifatachini! lezihi mets’ihafi (kesira) tinishinimi tilik’inimi yek’ot’erati bihoni iniji yemayitewewi mini alewi» yilalumi፡፡ yeserutinimi negeri hulu k’erabi hono yagenyutali፡፡ getahimi anidinimi ayibedilimi፡፡

[50] lemela’ikitimi le’ademi sigedu balinachewi gize (yehonewini asitawisi)፡፡ wediyawimi segedu፤ ibilisi bicha sik’eri፡፡ keganeni (gosa) neberi፡፡ kegetawimi ti’izazi wet’a፡፡ irisunina zerochuni inerisu le’inanite t’elatochi sihonu ke’ine layi redatochi adirigachihu tiyizalachihuni lebedayochi liwach’inetu kefa

[51] yesemayatinina yemidirini afet’at’eri alasayehwachewimi፡፡ yenefisochachewinimi afet’at’eri (inidezihu)፡፡ asasachochinimi redatochi adirige yemiyizi ayidelehumi፡፡

[52] «ineziyanimi (amilaki) yemitilwachewini tegariwocheni t’iru» yemilibetini k’eni (asitawisi)፡፡ yit’erwachewalimi gini ayimelisulachewimi፡፡ bemekakelachewimi met’ifiyani sifira (gehanemini) aderegini፡፡

[53] kehadiwochimi isatini yayalu፡፡ inerisumi bewisit’wa wedak’iwochi mehonachewini yaregagit’alu፡፡ ke’iriswami mesheshani ayagenyumi፡፡

[54] bezihimi k’uri’ani wisit’i keyemisalewi hulu lesewochi melaliseni gelets’ini፡፡ sewimi kenegeru hulu yibelit’i kirikire bizu newi፡፡

[55] sewochinimi memiriya bemet’alachewi gize kemamenina getachewinimi mihiretini kemelemeni yemejemeriwochu (hizibochi) limadi (met’ifati) litimet’abachewi weyimi k’it’atu beyayinetu limet’abachewi (met’ebabek’i) iniji lela alikelekelachewimi፡፡

[56] melikitenyochinimi abisariwochina asiferariwochi honewi iniji anilikimi፡፡ ineziya yekadutimi bewisheti iwinetuni be’isu liyabelashu yikerakeralu፡፡ anik’ets’ochenina be’irisu yetesiferarubetinimi negeri malagech’a adirigewi yazu፡፡

[57] begetawimi anik’ets’ochi ketegesets’ena ke’iriswa kezore ijochumi yasik’edemutini negeri keresa sewi yibelit’i bedayi manewi inya belibochachewi layi inidayawik’uti shifanochini bejorowochachewimi wisit’i dinik’urinani aderegini፡፡ wede memeratimi bitit’erachewi yani gize fets’imo ayimimerumi፡፡

[58] getahimi bet’ami mehariwi ye’izineti balebetu newi፡፡ beseruti sira biyizachewi noro k’it’atuni le’inesu basichekolebachewi neberi፡፡ gini le’inesu ke’irisu lela met’egiyani fets’imo yemayagenyubeti k’et’ero alachewi፡፡

[59] inezihi ketemochimi bebedelu gize at’efanachewi፡፡ lemet’ifiyachewimi yetewesene gizeni aderegini፡፡

[60] musami lewet’atu «yehuletuni bahirochi megenanya isikemiderisi weyimi bizuni gize isikemihedi diresi (kemegwazi) aliwegedimi» yalewini (asitawisi)፡፡

[61] yehuletuni megenanya bederesumi gize ‘asachewini resu፡፡ (‘asawi) menigedunimi bebahiru wisit’i k’edada adirigo yaze፡፡

[62] balefumi gize lewet’atu «misachinini sit’eni፡፡ kezihi guzwachini be’irigit’i dikamini aginyitenalina» ale፡፡

[63] «ayehini wede k’wat’inyiwa betet’egani gize ine ‘asawini resahu፡፡ masitawesunimi seyit’ani iniji lela alasiresanyimi፡፡ bebahirumi wisit’i menigeduni asidenak’i (menigedi) adirigo yaze» ale፡፡

[64] (musami) yihi inifeligewi yeneberinewi newi alewi፡፡ befelegochachewimi layi iyeteketelu temelesu፡፡

[65] kebarochachinimi ke’inya zenidi chirotani yeset’enewini ke’inyami zenidi ‘iwik’etini yasitemarinewini anidini bariya (hedirini) agenyu፡፡

[66] musa le’irisu «ketemarikewi negeri k’et’itenyani (‘iwik’eti) tasitemirenyi zenidi liketelihini» alewi፡፡

[67] (bariyawimi) ale «anite ke’ine gari metagesini bech’irashi atichilimi፡፡

[68] «be‘iwik’etimi be’irisu baladaresikewi negeri layi inideti titagesalehi»

[69] (musa) «alahi yesha inide hone tagashina lanite ti‘izazini yemalit’isi honye tagenyenyalehi» alewi፡፡

[70] «bitiketelenyimi le’anite ke’irisu mawisatini isikemijemirilihi diresi keminimi negeri atit’eyik’enyi» alewi፡፡

[71] hedumi፡፡ bemerikebitumi betesaferu gize k’ededati፡፡ «bale betochwani litaset’imi k’ededikatini tilik’i negerini be’irigit’i serahi» alewi፡፡

[72] «anite kene gari ti’igisitini fets’imo atichilimi alalikumini» ale፡፡

[73] «beresahuti negeri atiyazenyi፡፡ kenegeremi chigirini atashekimenyi» alewi፡፡

[74] (weridewi) tegwazumi፡፡ wet’atinimi liji bagenyuna begedelewi፤ «gize yale nefisi (megideli) nits’uhini nefisi gedelikini be’irigit’i met’ifoni negeri sirahi» alewi፡፡

[75] «anite kene gari ti’igisitini fets’imo atichilimi alalikuhimini» ale፡፡

[76] «keriswa (ke’ahunitu gize) behwala keminimi negeri bit’eyik’ihi atigodanyenyi፡፡ ke’ine yeyik’iritani mech’eresha be’irigit’i derisehali» alewi፡፡

[77] hedumi፡፡ wede aniditi ketema sewochi bemet’umi gize newariwochwani migibini t’eyek’u፡፡ kemasitenagedachewimi imibi alu፡፡ be’iriswami wisit’i lemewidek’i yetek’arebeni gidigida agenyu፡፡ (hediri) ak’omewimi፡፡ (musami) «beshahi noro be’irisu layi wagani betek’ebeliki neberi» alewi፡፡

[78] (hediri) ale «yihi be’inena be’anite mekakeli meleyaya newi፡፡ be’irisu layi metagesini yalichalikibetini fichi inegirihalehu፡፡

[79] «merikebituma bebahiri lemiseru misikinochi neberechi፡፡ kehwalachewimi merikebini hulu bek’imiya yemiyizi nigusi neberena፤ (inidayik’emachewi) lanewirati fek’ediku፡፡

[80] «wet’atumi lijima welajochu mi’imenani neberu፡፡ (biyadigi) ti’ibitinina kihidetinimi yemiyasigedidachewi mehonuni ferani፡፡

[81] «getachewimi benits’uhineti ke’irisu belach’ini be’izinetimi ke’irisu bet’ami k’erabini liji lilewit’ilachewi felegini፡፡

[82] «gidigidawima beketemayitu wisit’i yeneberu yehuleti yetimochi wet’atochi neberi፡፡ besirumi le’inerisu yehone (yetek’ebere) dilibi nebere፡፡ abatachewimi melikami sewi neberi፡፡ getahimi le’akale met’eni inididerisuna kegetahi chirota dilibachewini inidiyawet’u fek’ede፡፡ befek’ademi aliserahutimi፡፡ yihi be’irisu layi metagesini yalichalikewi negeri fichi newi» (alewi)፡፡

[83] kezulik’erineyinimi yit’eyik’uhali፡፡ «be’inanite layi ke’irisu wereni anebalehu፤» belachewi፡፡

[84] inya le’irisu bemidiri asimechenewi፡፡ kenegerumi hulu (medaresha) menigedini set’enewi፡፡

[85] menigedinimi (wede mi‘irabi) teketele፡፡

[86] wede ts’ehayi megibiyami bederese gize t’ik’uri ch’ik’a balati minich’i wisit’i sitit’elik’i agenyati፡፡ bat’egebwami hizibochini agenye፡፡ «zulik’erineyini hoyi! weyimi (bemegideli) tik’et’alehi weyimi be’inerisu melikami negerini (memarekini) tiseralehi» alinewi፡፤

[87] «yebedelewini sewima wedefiti inik’et’awaleni፡፡ keziyami wede getawi yimelesali፡፡ biritunimi k’it’ati yik’et’awali» ale፡፡

[88] «yamenemi sewima melikaminimi sira yesera le’irisu keminida bekuli melikamitu (geneti) alechiwi፡፡ le’irisumi keti’izazachini gerini negeri inazewaleni» (ale)፡፡

[89] keziyami menigedini (wede misirak’i) k’et’ele፡፡

[90] wede ts’ehayi mewich’a bederesemi gize le’inesu kebetachiwa mekeleyani baladereginilachewi hizibochi layi sitiwet’a agenyati፡፡

[91] (negeru) inidezihu newi፡፡ irisumi zenidi balewi negeri hulu be’irigit’i be‘iwik’eti kebebini፡፡

[92] keziyami (wede semeni ak’it’ach’a) menigedini k’et’ele፡፡

[93] behuletu garawochimi mekakeli bederese gize be’ak’irabiyachewi nigigirini lemawek’i yemayik’arebu hizibochini agenye፡፡

[94] «zulik’erineyini hoyi! ye’ijujina me’ijuji bemidiri layi abelashiwochi nachewina be’inyana be’inesu mekakeli gidibini taderigilini zenidi gibirini inadirigilihini» alu፡፡

[95] ale «getaye be’irisu yasimechenyi habiti (kenanite gibiri) belach’i newi፡፡ silezihi begulibeti igezunyi፡፡ be’inanitena be’inesu mekakeli birituni gidibi aderigalehuna፡፡

[96] «yebiretini talalak’i k’urach’ochi sit’unyi» (alachewi)፡፡ behuletu korebitawochi (ch’afi) mekakelimi basitekakele gize anafu alachewi፡፡ (biretuni) isatimi baderegewi gize «yek’elet’ewini nehasi sit’unyi፤ berisu layi afesibetalehuna» alachewi፡፡

[97] (ye’ijujina me’ijuji) liwet’utimi alichalumi፡፡ le’irisu meshenik’orinimi alichalumi፡፡

[98] «yihi (gidibi) kegetaye chirota newi፡፡ yegetayemi k’et’ero bemet’a gize tikikili midiri yaderigewali፡፡ yegetayemi k’et’ero teregaget’e newi» ale፡፡

[99] beziyami k’eni kefilachewini bekefilu yemik’elak’elu adirigeni initewachewaleni፡፡ bek’enidumi yinefali mesebisebinimi inisebesibachewaleni፡፤

[100] gehaneminimi beziya k’eni lekehadiwochi bet’ami mak’irebini inak’eribataleni፡፡

[101] leziya ‘ayinochachewi kegisats’eye beshifani wisit’i leneberutina mesimatinimi yemayichilu leneberuti (inak’eribataleni)፡፡

[102] ineziya yekaduti barocheni ke’ine lela amalikiti adirigewi meyazachewini (yemayasik’ot’anyi adirigewi) asebuni inya gehanemini lekehadiwochi mesitenigido azegajitenali፡፡

[103] «besirawochi bet’ami kesariwochuni ininigerachihuni» belachewi፡፡

[104] ineziya inesu sirani yemiyasamiru yemimesilachewi sihonu bek’iribitu hiyiweti sirachewi yet’efabachewi nachewi፡፡

[105] ineziya inerisu begetachewi masirejawochina bemegenanyetu yekaduti nachewi፡፡ sirawochachewimi tebelashu፡፡ le’inesumi betinisa’e k’eni (t’ek’ami) mizanini anak’omilachewimi፡፡

[106] (negeru) yihi newi፡፡ bekihidetachewi anik’ets’ochenina melikitenyochenimi mesalek’iya adirigewi bemeyazachewi fidachewi gehanemi newi፡፡

[107] ineziya yamenuna melikami sirawochini yeseru yefiridewisi genetochi le’inesu mesiferiya nachewi፡፡

[108] be’iriswa wisit’i zewitariwochi ke’iriswa mezawerini yemayifeligu sihonu፤ (mesiferiyachewi newi)፡፡

[109] «bahiru legetaye k’alati (mets’afiya) k’elemochini behone noro bit’ewini ch’imari binamet’ami inikwani yegetaye k’alati kemalek’wa befiti bahiru balek’e neberi» belachewi፡፡

[110] «ine amilakachihu anidi amilaki bicha newi maleti wedene yemiweredilinyi bit’eyachihu sewi bicha nenyi፡፡ yegetawinimi megenanyeti yemifeligi sewi፤ melikami sirani yisira፡፡ begetawimi megezati anidinimi ayagara» belachewi፡፡

መርየም

Surah 19

[1] ke.ha.ye.‘a.ts’e (kafi ha ya ‘ayini swadi)

[2] (yihi) getahi bariyawini zekeriyani bechirotawi yawesabeti newi፡፡

[3] getawini yemisit’irini t’iri betet’ara gize (asitawisi)፡፡

[4] ale «getaye hoyi! ine at’inite dekeme፤ rasemi beshibeti tenik’elek’ele፤ anitemi bemelemene getaye hoyi! (minigizemi) ‘idile bisi alihonikumi፡፡

[5] «inemi kebehwalaye zemedocheni be’irigit’i ferahu፡፡ misitemi mekani neberechi silezihi ke’anite zenidi lene lijini sit’enyi፡፡

[6] «yemiwerisenyi keya‘ik’obi betesebochimi yemiwerisi yehoneni (liji)፡፡ getaye hoyi! tewedajimi adirigewi፡፡»

[7] «zekeriya hoyi! inya bewenidi liji simu yehiya behone kezihi befiti mokisheni baladereginileti inabesirihaleni» (alewi)፡፡

[8] «getaye hoyi! misite mekani yeneberechi sitihoni inemi ke’irijina dirik’etini be’irigit’i yederesiku sihoni inideti liji yinorenyali!» ale፡፡

[9] (jibirili) ale «(negeru) inidezihu newi፡፡ getahi፡- ke’ahuni befiti minimi yalineberikewini yefet’erikuhi sihoni irisu be’ine layi k’elali newi» ale፡፡

[10] «getaye hoyi! (inigidiyawisi) le’ine milikitini adirigilinyi ale፡፡ milikitihi t’enama honehi salehi sositi lelitini (kenek’enachewi) sewochini lemanegageri alemechalihi newi» alewi፡፡

[11] kemikurabumi behizibochu layi wet’a፡፡ be×tina bemata (getachihuni) awedisu bemaletimi wedenesu t’ek’ese፡፡

[12] «yehiya hoyi! mets’ihafuni bet’ibik’i yazi!» (alinewi)፡፡ t’ibebinimi behits’aninetu set’enewi፡፡

[13] ke’inyami yehoneni rihirahe nits’ihinanimi (set’enewi)፡፡ t’inik’uk’imi neberi፡፡

[14] lewelajochumi bego seri neberi፡፡ ti‘ibitenya amets’enyami alineberemi፡፡

[15] beteweledebeti k’enina bemimotibetimi k’eni፣ hiyawi hono beminesabetimi k’eni selami be’isu layi yihuni፡፡

[16] bemets’ihafu wisit’i meriyeminimi kebetesebwa wede misirak’awi sifira beteleyichi gize (yehonewini tarikwani) awisa፡፡

[17] ke’inesumi megarejani aderegechi፡፡ menifesachinimimi (jibirilini) wederiswa lakini፡፡ le’iriswami tikikilenya sewi hono temeselelati፡፡

[18] «ine ke’anite be’alirehimani it’ebek’alehu፡፡ getahini feri inide honiki (atik’irebenyi)» alechi፡፡

[19] «ine nits’uhini liji le’anichi liset’ishi yegetashi melikitenya nenyi» alati፡፡

[20] «(begabicha) sewi yalinekanyi honye amenizirami salihoni le’ine inideti liji yinorenyali!» alechi፡፡

[21] alati «(negeru) inidezihishi newi፡፡» getashi «irisu be’ine layi geri newi፡፡ lesewochimi tamiri ke’inyami chirota linaderigewi (yihinini serani) yeteferedemi negeri newi» ale፤ (nefabatimi)፡፡

[22] wediyawinumi aregezechiwi፡፡ be’irisumi (behodwa yizawi) wede ruk’i sifira geleli alechi፡፡

[23] mit’umi wede zenibabayitu ginidi asit’egati፡፡ «wa minyote! minewi kezihi befiti bemotiku፡፡ teresichemi yek’erehu behoniku» alechi፡፡

[24] kebetachwami inidihi sili t’erati «atizenyi፡፡ getashi kebetachishi tinishini wenizi be’irigit’i adirigwali፡፡

[25] «yezemibabayitunimi ginidi wedanichi weziwizhati banichi layi yebeseleni yetemiri isheti taregifilishalechina፡፡

[26] «biyimi፣ t’ech’imi፣ tedesechimi፡፡ ine le’alirehimani zimitani tesiyalehu፤ zaremi sewini befits’umi alanegagirimi» beyi፡፡

[27] be’irisumi yeteshekemechiwi hona wede zemedochwa met’achi፡፡ «meriyemi hoyi! kebadini negeri be’irigit’i serashi» alwati፡፡

[28] «yeharuni ihiti hoyi! abatishi met’ifo sewi alineberemi፡፡ inatishimi amenizira alineberechimi» alwati፡፡

[29] wederisumi t’ek’esechi፡፡ «be’anik’eliba yaleni hits’ani inideti inanagiraleni!» alu፡፡

[30] (hits’anumi) ale «ine ye’alahi bariya nenyi፡፡ mets’ihafini set’itonyali nebiyimi adirigonyali፡፡»

[31] «beyetimi sifira bihoni biruki adirigonyali፡፡ behiyiwetimi isikalehu solatini bemesigedi zekanimi bemesit’eti azonyali፡፡»

[32] «le’inatemi tazazhi (adirigonyali)፡፡ ti‘ibitenya imibitenyami aladeregenyimi፡፡

[33] «selamimi be’ine layi newi፡፡ beteweledihu k’eni፣ bemimotibetimi k’eni፣ hiyawi honye bemik’esek’esibetimi k’eni፡፡»

[34] yihi yemeriyemi liji ‘isa newi፡፡ ya berisu yemit’erat’erubeti iwinetenya k’ali newi፡፡

[35] le’alahi lijini meyazi ayigebawimi፡፡ (kegudileti hulu) t’era፡፡ negerini besha gize lerisu yemilewi «huni» newi wediyawimi yihonali፡፡

[36] (‘isa ale) «alahimi getaye getachihumi newina tegezuti፡፡ yihi k’et’itenya menigedi newi፡፡»

[37] kemekakelachewimi ahizabochu be’irisu negeri teleyayu፡፡ le’ineziyami lekaduti sewochi ketalak’u k’eni megafet’i weyolachewi፡፡

[38] bemimet’uni k’eni mini semi minisi temelikachi aderegachewi! gini amets’enyochi zare (bezihi ‘alemi) begilits’i sihiteti wisit’i nachewi፡፤

[39] inesumi (ahuni) bezinigate layi honewi salu inesumi yemayaminu sihonu negeru bemiferedibeti gize yek’ulich’ituni k’eni asiferarachewi፡፡

[40] inya midirini be’iriswami layi yalewini hulu inya iniwerisaleni፡፡ wedenyami yimelesalu፡፡

[41] bemets’ihafu wisit’i ibirahiminimi awisa፡፡ irisu bet’ami iwinetenya nebiyi neberina፡፡

[42] le’abatu bale gize (asitawisi) «abate hoyi! yemayisemanina yemayayini ke’anitemi mininimi yemayit’ek’imihini (t’a‘oti) lemini tigigezalehi

[43] «abate hoyi! ine ke‘iwik’eti yalimet’alihi negeri be’irigit’i met’itolinyalina teketelenyi፡፡ k’et’itenyawini menigedi imerahalehuna፡፡

[44] «abate hoyi! seyit’anini atigigeza፡፡ seyit’ani le’alirehimani amets’enya newina፡፡

[45] «abate hoyi! ine ke’alirehimani k’it’ati liyagenyihi leseyit’animi gwadenya litihoni iferalehu፡፡»

[46] (abatumi) «ibirahimi hoyi! anite amilakocheni titehi yemitizori nehini batikelekeli be’irigit’i iwegirihalehu፡፡ rezhimi gizenimi tewenyi» ale፡፡

[47] «dehina huni፡፡ wedefiti kegetaye mihiretini ileminilihalehu፡፡ irisu lene bet’ami rihiruhi newina» ale፡፡

[48] «inanitenimi ke’alahi lela yemitigigezutinimi irik’alehu፡፡ getayenimi igigezalehu፡፡ getayeni bemegezati yemafiri alemehoneni ikejilalehu፡፡»

[49] inerisunimi ke’alahi lela yemigigezutinimi berak’e gize le’irisu isihak’inina ya‘ik’obini set’enewi፡፡ hulunimi nebiyi adereginimi፡፡

[50] le’inesumi kechirotachini set’enachewi፡፡ le’inerisumi kefi yale misiguni zinani adereginilachewi፡፡

[51] bemets’ihafu wisit’i musanimi awisa፡፡ irisu mirit’i neberina፡፡ melikitenya nebiyimi neberi፡፡

[52] ket’uri k’enyi goni bekulimi t’eranewi፡፡ yanegagerinewimi sihoni ak’erebinewi፡፡

[53] kechirotachinimi wenidimuni harunini nebiyi adirigeni set’enewi፡፡

[54] bemets’ihafu isima‘ilinimi awisa፡፡ irisu k’et’eroni akibari neberena፡፡ melikitenya nebiyimi neberi፡፡

[55] betesebochunimi besolatina bezeka yazi neberi፡፡ igetawimi zenidi tewedaji neberi፡፡

[56] bemets’ihafu idirisinimi (henokini) awisa፡፡ irisu iwinetenya nebiyi neberina፡፡

[57] wede kefitenyami sifira anesanewi፡፡

[58] inezihi (‘asiru) ineziya alahi be’inesu layi yelegeselachewi kenebiyati ke’adami zeri kenuhi gari (bemerikebitu layi) kech’anachewimi (zerochi) ke’ibirahimina ke’isira’elimi zerochi kemeranachewina kemeret’inachewimi yehonuti ye’alirehimani anik’ets’ochi benesu layi betenebebu gize segajochina alik’ashochi honewi yiwedik’alu፡፡

[59] ke’inesumi behwala solatini yagwadelu (yetewu) filagotochinimi yeteketelu met’ifo mitikochi teteku! yegehaneminimi shelek’o be’irigit’i yagenyalu፡፡

[60] gini yetets’ets’etena yamenemi begonimi sira yesera sewi inezihi genetini yigebalu፡፡ anidachinimi ayibedelumi፡፡

[61] yemenoriyani genetochi yachini alirehimani lebarochu beruk’i honewi salu tesifa k’ali yegebalachewini (yigebalu)፡፡ irisu tesifawi tefets’ami newina፤

[62] be’iriswa selamini iniji widik’ini negeri ayisemumi፡፡ le’inesumi beriswa wisit’i t’watimi matami sisayachewi alachewi፡፡

[63] yihichi yachi kebarochachini t’inik’uk’ochi lehonuti yeminawerisati geneti nati፡፡

[64] (jibirili ale) «begetahimi ti’izazi iniji aniweridimi፡፡ befitachini yalewi፣ behwalachinimi yalewi bezihimi mekakeli yalewi hulu yerisu newi፡፡ getahimi reshi ayidelemi፡፡

[65] (irisu) yesemayatina yemidiri behuletumi mekakeli lalewi hulu geta newina tegezawi፡፡ irisuni bemegezatimi layi tagesi፡፡ le’irisu mokisheni tawik’alehini

[66] sewimi «bemotiku gize wedefiti hiyawi honye (kemek’abiri) iwet’alehuni» yilali፡፡

[67] sewi ke’ahuni befiti minimi negeri yalinebere sihoni inya yefet’erinewi mehonuni ayasitawisimini

[68] begetahi inimilaleni seyit’anati gari be’irigit’i inisebesibachewaleni፡፡ keziyami begehanemi zuriya yeteniberekeku honewi፤ be’irigit’i inak’eribachewaleni፡፡

[69] keziyami keyech’ifirochu hulu ke’inerisu yanini (irisu) be’alirehimani layi bedifireti bet’ami biritu yehonewini inawet’aleni፡፡

[70] keziyami inya ineziyani inerisu be’iriswa lemegibati tegebi yehonutini inawik’aleni፡፡

[71] ke’inanitemi wede iriswa weraji iniji anidimi yelemi፡፡ (mewiredumi) getahi yeferedewi gideta newi፡፡

[72] keziyami ineziyani yetet’enek’ek’utini inadinaleni፡፡ amets’enyochunimi yeteniberekeku honewi bewisit’wa initewachewaleni፡፡

[73] be’inesumi layi anik’ets’ochachini gilits’i mesirejawochi honewi betenebebu gize ineziya yekaduti le’ineziya lamenuti «kehuletu kifilochi menoriyawi yemibelit’ewina shenigowimi yibelit’i yemiyamirewi maninyawi newi» yilalu፡፡

[74] ke’inesumi befiti kekifile zemenati hizibochi inesu bek’usak’usina betiri’itimi bet’ami yamarutini bizuwochini at’ifitenali፡፡

[75] «besihiteti wisit’i yehone sewi alirehimani le’irisu mazegiyetini yazegeyewali፡፡ yemizatibachewinimi weyimi k’it’atuni weyimi se‘atituni bayu gize irisu sifirawi met’ifona serawitu dekama yehonewi sewi mani inidehone be’irigit’i yawik’alu» belachewi፡፡

[76] ineziyanimi yek’enutini sewochi alahi k’ininetini yich’emirilachewali፡፡ melikamochu k’eriwochi (sirawochi) igetahi zenidi beminida belach’i nachewi፡፡ bememeleshami yeteshalu nachewi፡፡

[77] yaninimi be’anik’ets’ochachini yekadewini «(betinisa’e k’eni) genizebimi lijimi be’irigit’i isiset’alehu yalewinimi ayehini»

[78] ruk’uni misit’iri ‘awek’eni weyisi alirehimani zenidi k’ali kidanini yaze

[79] yikelikeli (ayiset’ewimi)፡፡ yemilewini hulu be’irigit’i inits’ifaleni፡፡ le’irisumi kek’it’ati ch’imareni inich’emiriletaleni፡፡

[80] (alilenyi) yemilewinimi hulu iniwerisewaleni፡፡ bichawinimi hono yimet’anali፡፡

[81] ke’alahimi lela amalikitini le’inesu mekeberiya (amalaji) inidihonuwachewi yazu፡፡

[82] yikelikelu፤ megezatachewini be’irigit’i yikidwachewali፡፡ be’inesumi layi tek’arani yihonubachewali፡፡

[83] inya seyit’anatini bekehadiwochi layi (bemet’ifo sira) mawebaratini yemiyawebaruwachewi sihonu yelakini mehonachinini aleyehimini

[84] be’inesumi (mek’et’ati) layi atichakoli፡፡ le’inesu (k’enini) mek’ut’erini inik’ot’irilachewalenina፡፡

[85] mi’iminanini yetekeberu ch’ifirochi honewi wede alirehimani yeminisebesibibetini k’eni (asitawisi)፡፡

[86] kehadiwochinimi yetet’emu honewi wede gehanemi yemininedabetini (k’eni asitawisi)፡፡

[87] alirehimani zenidi k’ali kidanini yeyaze sewi bihoni iniji mamaledini ayichilumi፡፡

[88] «alirehimanimi lijini yaze (welede)» alu፡፡

[89] kebadi met’ifoni negeri be’irigit’i amet’achihu፡፡

[90] ke’irisu (kenigigirachewi) semayati lik’ededu፣ midirimi litisenet’ek’i፣ garawochimi tenidewi liwedik’u yik’arebalu፡፡

[91] le’alirehimani liji alilewi sile’alu፡፡

[92] le’alirehimani lijini meyazi ayigebawimi፡፡

[93] besemayatina bemidiri yalewi hulu (betinisa’e k’eni) le’alirahimani bariya honewi yemimet’u iniji lela ayidelumi፡፡

[94] be’irigit’i (be‘iwik’etu) kebwachewali፡፡ mek’ut’erinimi k’ot’irwachewali፡፡

[95] hulumi betinisa’e k’eni leyebicha honewi wederisu mech’iwochi nachewi፡፡

[96] ineziya yamenuna bego sirawochini yeseru alirehimani le’inesu widetani yiset’achewali፡፡

[97] bemilasihimi (k’uri’anini) yageranewi be’irisu t’inik’uk’ochuni litabesiribeti be’irisumi tekerakariwochini hizibochi litasiferarabeti newi፡፡

[98] ke’inesumi befiti kekifile zemenati hizibochi bizuwochini at’ifitenali፡፡ ke’inesu anidini inikwa tayalehini weyisi le’inesu shukishukitani tisemalehini

ጣ-ሃ

Surah 20

[1] t’e.ha. (t’a ha)

[2] k’uri’anini banite layi iniditichegeri alaweredinimi፡፡

[3] gini alahini lemifera sewi megesech’a yihoni zenidi (aweredinewi)፡፡

[4] midirinina yelayinyawochuni semayati kefet’ere amilaki tewerede፡፡

[5] (irisu) alirehimani newi be‘arishu layi (silit’anu) tedeladele፡፡

[6] besemayati yalewi፣ bemidirimi yalewi፣ bemekakelachewimi yalewi፣ ke‘aferi betachimi yalewi hulu yerisu bicha newi፡፡

[7] benigigiri bitich’ohi (alahi kech’uhetu yetebik’ak’a newi)፡፡ irisu misit’irini bet’ami yetedebek’enimi yawik’alina፡፡

[8] alahi ke’irisu lela amilaki yelemi፡፡ le’irisu melikamochi yehonu simochi aliluti፡፡

[9] yemusami were be’irigit’i met’itohali፡፡

[10] isatini bayena lebetesebochu፡- (izihi) «k’oyu፤ ine isatini ayehu፡፡ ke’iriswa chiboni lamet’alachihu፤ weyimi isatitu zenidi merini lagenyi ikejilalehu» balegize (asitawisi)፡፡

[11] bemet’atimi gize «musa hoyi» bemaleti tet’era፡፡

[12] «ine getahi ine nenyi mech’amiyawochihinimi awilik’i፡፡ anite betek’edesewi shelek’o bet’uwa nehina፡፡

[13] «inemi meret’ikuhi፤ yemiweredilihinimi negeri adamit’i፡፡

[14] «ine alahi ine nenyi yale ine amilaki yelemina tegezanyi፡፡ solatinimi (be’iriswa) ineni lemawisati sigedi፡፡

[15] «se‘atitu be’irigit’i mech’inati፡፡ lidebik’ati ik’arebalehu፡፡ nefisi hulu bemitiserawi negeri timeneda zenidi (mech’i nati)፡፡

[16] «be’iriswa yemayaminewina zinibalewini yeteketelewimi sewi ke’iriswa ayagidihi tit’efalehina፡፤

[17] «musa hoyi! yihichimi bek’enyi ijihi yalechiwi minidini nati» (tebale)፡፡

[18] «iriswa betire nati፡፡ be’iriswa layi idegefibatalehu፣ be’iriswami lefiyeloche k’it’elini aregifibatalehu፣ le’inemi be’iriswa lelochi gudayochi alunyi» ale፡፡

[19] (alahimi) «musa hoyi! t’alati» alewi፡፡

[20] t’alatimi፡፡ wediyawimi iriswa yemitirot’i ibabi honechi፡፡

[21] «yazati፤ atifirami፡፡ wede mejemeriya t’ebayiwa inimelisataleni» alewi፡፡

[22] «ijihinimi wede bibitihi agiba፡፡ lela te‘amiri sitihoni yalenewiri nech’i hona tiwet’alechina፡፡

[23] «kete‘amiratochachini talak’wani inasayihi zenidi (yihini serani)፡፡

[24] «wede feri‘oni hidi፡፡ irisu weseni alifwalina፡፡»

[25] (musami) ale «getaye hoyi! libeni asifalinyi፡፡

[26] «negerenimi le’ine agiralinyi፡፡

[27] «kemilasemi mekolatefini fitalinyi፡፡

[28] «nigigireni yawik’aluna፡፡

[29] «kebetesebochemi le’ine redatini adirigilinyi፡፡

[30] «harunini wenidimeni፡፡

[31] «hiyileni be’irisu aberitalinyi፡፡

[32] «benegeremi agarawi፡፡

[33] «bebizu inat’erahi zenidi፡፡

[34] «bebizumi inidinawesahi፡፡

[35] «anite be’inya negeri ‘awak’i nehina፡፡»

[36] (alahimi) ale «musa hoyi! limenahini be’irigit’i teset’ehi፡፡

[37] «belelami gize banite layi be’irigit’i legisenali፡፡

[38] «wedenatihi belibi yemifesini negeri basawek’ini gize፡፡

[39] «(hits’anuni) besat’inu wisit’i t’ayiwi፡፡ irisunimi (sat’inuni) bebahiri layi t’ayiwi፡፡ bahirumi bedarichawi yit’alewi፡፡ le’ine t’elati le’irisumi t’elati yehone sewi yiyizewalina bemaleti (basawek’ini gize legesinilihi)፡፡ banite layimi ke’ine yehoneni mewededi t’alikubihi፡፡ (litiwededina) be’inemi t’ibek’a tadigi zenidi፡፡

[40] «ihitihimi bemitihedina yemiyasadigewini sewi lamelakitachihuni bemitili gize (mewededini t’alikubihi)፡፡ wede inatihimi ‘ayiniwa inidirega (iriswa) inidatazinimi melesinihi፡፡ nefisinimi gedeliki፡፡ kech’inik’imi adaninihi፡፡ fetenawochinimi fetenihi፡፡ bemediyeni betesebochimi wisit’i (bizu) ‘ametatini tek’emet’iki፡፡ keziyami musa hoyi! betewesene gize layi met’ahi፡፡

[41] «lenefisemi (bemeli’ikite) meret’ikuhi፡፡

[42] «anitemi wenidimihimi bete‘amiratoche hidu፡፡ inenimi kemawisati atibozinu፡፡

[43] «wede feri‘oni hidu፡፡ irisu weseni alifwalina፡፡

[44] «irisumi yigesets’i weyimi yifera zenidi፤ le’irisu lizibini k’ali tenageruti፡፡»

[45] «getachini hoyi! inya be’inya layi kifati bemesirati mechekoluni weyimi kuratini mech’emeruni iniferaleni» alu፡፡

[46] (alahimi) ale «atifiru፡፡ ine be’irigit’i ke’inanite gari nenyina፡፡ isemalehu፤ ayalehumi፡፡

[47] «wederisumi hidu፤ belutimi፡- ‹inya yegetahi melikitenyochi neni፡፡› ye’isira’elinimi lijochi kenya gari lik’ek’i፡፡ atasek’ayachewimi፡፡ kegetahi behonewi te‘amiri be’irigit’i met’itenihalina፡፡ selamimi k’et’itani beteketele sewi layi yihuni፡፡

[48] «inya k’it’atu basitebabelena imibi bale sewi layi newi maleti be’irigit’i teweredelini፡፡»

[49] (feri‘onimi) «musa hoyi! getachihu manewi» ale፡፡

[50] «getachini ya lefit’iretu negerini hulu (yemiyasifeligewini) yeset’e keziyami yemerawi newi» alewi፡፡

[51] (feri‘onimi) «yemejemeriyayitu zemenati hizibochi huneta minidini newi» ale፡፡

[52] (musami) «‘iwik’etiwa igetaye zenidi bemets’ihafi yetemezegebe newi፡፡ getaye ayisasatimi ayiresamimi» alewi፡፡

[53] (irisu) ya midirini le’inanite minit’afi yaderegelachihu፣ be’iriswami wisit’i le’inanite menigedini yageralachihu፣ wihanimi kesemayi yawerede newi (ale)፡፡ berisumi keteleyaye bek’ayi ‘ayinetochini awet’anilachihu፡፡

[54] bilu inisisawochachihunimi agit’u፤ (bayochi honeni awet’anilachihu)፡፡ bezihi wisit’i le’a’imiro balebetochi be’irigit’i te‘amirati alebeti፡፡

[55] ke’iriswa (kemidiri) fet’erinachihu፡፡ be’iriswami wisit’i inimelisachihwaleni፡፡ ke’iriswami belela gize inawet’achihwaleni፡፡

[56] te‘amiratochachininimi hulwanimi (leferi‘oni) be’irigit’i asayenewi፡፡ asitebabelemi፡፡ imibimi ale፡፡

[57] «kemidirachini bedigimitihi litawet’ani met’ahibini musa hoyi!» ale፡፡

[58] «meselunimi digimiti inamet’abihaleni፡፡ be’inyana banitemi mekakeli inyami anitemi yemanit’isewi yehone k’et’eroni bemekakelenya sifira adirigilini» ale፡፡

[59] «k’et’erwachihu bemagech’awi k’eni sewochumi berefadi bemisebesebubeti newi» ale፡፡

[60] feri‘onimi zore፡፡ tenikolunimi sebesebe፡፡ keziyami met’a፡፡

[61] musa le’inesu alachewi «weyolachihu be’alahi layi wishetini atik’it’efu፡፡ bek’it’ati yat’efachihwalina፡፡ yek’et’efemi sewi be’irigit’i afere፡፡»

[62] (digimitenyochu) bemekakelachewimi negerachewini tech’ek’ach’ek’u፡፡ wiyiyitinimi debek’u፡፡

[63] «inezihi be’irigit’i degamiwochi nachewi፡፡ kemidirachihu bedigimitachewi liyawet’wachihu belach’itunimi menigedachihuni liyasiwegidubachihu yishalu» alu፡፡

[64] «tenikolachihunimi at’enikiru፡፡ keziyami teselifachihu nu፡፡ zare yashenefemi sewi minyotuni agenye» (tebabalu)፡፡

[65] «musa hoyi! weyi tit’ilalehi weyimi bemejemeriya yeminit’ili inihonaleni» (miret’i) alu፡፡

[66] «ayidelemi t’alu» alachewi፡፡ wediyawimi gemedochachewina zenigochachewi kedigimitachewi yetenesa inerisu yemirot’u (ibabochi) honewi wederisu temelesu፡፡

[67] musami benefisu wisit’i firihatini asadere፡፡

[68] «atifira anite yebelayu anite nehina» alinewi፡፡

[69] «bek’enyi ijihi yalechewinimi betiri t’ali፡፡ yanini yeserutini tiwit’alechina፡፡ ya yeseruti hulu yedigimitenya tenikoli newina፡፡ digimitenyami bemet’abeti sifira hulu ayik’enawimi» (alini)፡፡

[70] digimitenyochumi segajochi honewi wedek’u፡፡ «beharunina bemusa geta amenini» alu፡፡

[71] (feri‘onimi) «le’inanite salifek’idilachihu befiti le’irisu amenachihuni irisu be’irigit’i ya digimitini yasitemarachihu tilik’achihu newi፡፡ ijochachihunina igirochachihuni bemanagati (giranak’enyini bemaferarek’i) ik’orarit’achihwalehu፡፡ bezemibabami ginidochi leyi isek’ilachihwalehu፡፡ maninyachinimi k’it’atu bet’ami biritu yemik’oyimi mehonuni tawik’alachihu» alachewi፡፡

[72] kemet’ulini tamiratochi keziyami kefet’ereni(amilaki) fets’imo animerit’ihimi፤ anitemi yemitiferidewini firedi፤ yemitiferidewi bezichi be’anesitenyayitu hiyiweti bicha newi alu፡፡

[73] «hat’i’atochachininina kedigimitimi be’irisu layi yasigededikenini le’inya yimireni zenidi inya begetachini aminenali፡፡ alahimi bet’ami belach’i newi፤ (k’it’atumi) bet’ami yemizewetiri newi» alu፡፡

[74] ineho kehadi hono wede getawi yemimet’a sewi le’irisu gehanemi alechiwi፡፡ bewisit’wami ayimotimi hiyawimi ayihoni፡፡

[75] bego sirawochini be’irigit’i yesera mi’imeni hono yemet’awimi sewi ineziya le’inesu kefitenya derejawochi alwachewi፡፡

[76] kesirochachewi wenizochi yemifesubachewi yemenoriya genetochi bewisit’achewi zewitariwochi sihonu (alwachewi)፡፡ yihimi yetet’irara sewi minida newi፡፡

[77] wede musami «barocheni yizehi beleliti hidi፡፡ le’inesumi bebahiri wisit’i derek’i menigedini adirigilachewi፡፡ megenyetini atifira፡፡ (kemesit’emi) atich’enek’imi፡፡» sinili be’irigit’i lakinibeti፡፡

[78] feri‘onimi keserawitu gari hono teketelachewi፡፡ kebahirumi yemishefini shefenachewi፡፡

[79] feri‘onimi hizibochuni asasatachewi፡፡ k’inunimi menigedi alimerachewimi፡፡

[80] ye’isira’eli lijochi hoyi! ket’elatachihu be’irigit’i adaninachihu፡፡ bet’urimi k’enyi goni k’et’ero adereginilachihu፡፡ be’inanitemi layi menanina dirich’itini aweredinilachihu፡፡

[81] keset’enachihu sisayi፤ kemelikamu bilu፡፡ be’irisumi wesenini atilefu፡፡ k’ut’aye be’inanite layi yiweridibachihwalina፡፡ be’irisumi layi k’ut’aye yemiweridibeti sewi be’irigit’i yit’efali፡፡

[82] inemi letets’ets’ete፣ lamenemi፣ melikaminimi lesera፣ keziyami letemera sewi be’irigit’i mehari nenyi፡፡

[83] «musa hoyi! kehizibochihi mini asichekolehimi» (tebale)፡፡

[84] «inesu inezihi፤ bedukaye layi yalu nachewi፡፡ getaye hoyi! tiwedilinimi zenidi wede anite chekoliku» ale፡፡

[85] (alahi) «inyami ke’anite behwala sewochihini be’irigit’i fetiteni፡፡ samirawiwimi asasatachewi» alewi፡፡

[86] musami wede sewochu yetek’ot’a yazene hono temelese፡፡ «hiziboche hoyi! getachihu melikami tesifani alik’et’erachihumini k’et’erowi be’inanite layi rezemebachihuni» weyisi be’inanite layi kegetachihu k’it’ati liweridibachihu felegachihuna k’et’eroyeni aferesachihuni alachewi፡፡

[87] «k’et’erohini befek’adachini alit’asinimi፡፡ gini inya kehizibochu get’i shekimochini tech’ani (be’isati layi) t’alinatimi፡፡ samirawiwimi inidezihu t’ale» aluti፡፡

[88] le’inesumi akali yehone t’ijani le’irisu megwagori yalewini awet’alachewi፡፡ (teketayochu) «yihi amilakachihu yemusami amilaki newi gini resawi» alumi፡፡

[89] wede’inesu nigigirini yemayimelisi le’inesumi gudatinina t’ik’imini yemayichili mehonuni ayayumini

[90] harunimi kezihi befiti be’irigit’i alachewi፡- «hiziboche hoyi! (yihi) be’irisu yetemokerachihubeti bicha newi፡፡ getachihumi alirehimani newi፡፡ teketelunyimi፡፡ ti‘izazenimi simu፡፡»

[91] «musa wede’inya isikemimelesi be’irisu (megezati) layi kemek’oyeti fets’imo aniwegedimi» alu፡፡

[92] (musa) ale፡- «haruni hoyi! tesasitewi bayehachewi gize mini kelekelihi

[93] «ineni kemeketeli ti‘izazeni t’asikini»

[94] «ye’inate liji hoyi! t’imenimi rasenimi atiyazi፡፡ ine be’isira’eli lijochi mekakeli leyayehi፤ k’alenimi alit’ebek’ihimi maletihini ferahu» alewi፡፡

[95] (musa) «samirawiwi hoyi! negerihimi minidini newi» ale፡፡

[96] yalayutini negeri ayehu፡፡ kemelikitenyawi (keferesu kote) dukami ch’ibit’i aferini zegeniku፡፡ (bek’irits’u layi) t’alikwatimi፡፡ inidezihumi nefise shelemechilinyi» ale፡፡

[97] alewi «hidi፤ lanitemi behiyiwetihi (le’ayehewi sewi hulu) menekakati yelemi maleti alehi፡፡ le’anitemi fets’imo yematit’asewi k’et’ero alehi፡፡ wedeziyami be’irisu layi tegezhiwi honehi wede k’oyehibeti amilakihi temeliketi፡፡ be’irigit’i inak’at’ilewaleni፡፡ keziyami bebahiru wisit’i mebetenini inibetinewaleni፡፡»

[98] getachihu ya ke’irisu bek’eri lela amilaki yelele yehonewi alahi bicha newi፡፡ iwik’etu negerini hulu adarese፡፡

[99] inidezihu be’irigit’i kalefuti werewochi banite layi initerikaleni፡፡ ke’inyami zenidi k’ure’anini be’irigit’i set’enihi፡፡

[100] ke’irisu yafegefege sewi irisu betinisa’e k’eni kebadini k’it’ati yishekemali፡፡

[101] be’irisu wisit’i zewitariwochi honewi (yishekemalu)፡፡ betinisa’emi k’eni le’inesu yehonewi shekimi kefa

[102] bek’enidu beminefa k’eni (shekimachewi kefa)፤ kehadiwochinimi beziya k’eni (‘ayinochachewi) semayawiwochi honewi inisebesibachewaleni፡፡

[103] «‘asirini (k’eni) iniji alik’oyachihumi» bemebabali bemekakelachewi yinishokashokalu፡፡

[104] behasabi k’et’itenyawi «anidini k’eni iniji alik’oyachihumi» bemili gize yemilutini negeri inya ‘awak’iwochi neni፡፡

[105] kegarawochimi yit’eyik’uhali፤ belachewi «getaye mebetenini yibetinachewali፡፡

[106] «tikikili medami hona yitewatali፡፡

[107] «beriswa zik’itana kefitani atayimi፡፡»

[108] beziya k’eni (lemesebisebi) t’eriwini le’irisu met’amemi yelelewini meketeli yiketelalu፡፡ dimits’ochimi le’alirehimani ts’et’i yilalu፡፡ silezihi shukishukitani iniji atisemami፡፡

[109] beziya k’eni le’irisu alirehimani yefek’edeletinina le’irisumi k’alini yewededeletini sewi bihoni iniji milija (anidinimi) atit’ek’imimi፡፡

[110] besitefitachewi yalewini besitehwalachewimi yalewini hulu yawik’ali፡፡ be’irisumi ‘iwik’etini ayakabibumi፤ (ayawik’umi)፡፡

[111] fitochimi hulu hiyawi asitenabari lehonewi (alahi) tewaredu፡፡ bedelinimi yeteshekeme sewi be’irigit’i kesere፡፡

[112] irisu amanyi hono kemelikami sirawochimi yesera sewi bedelinimi megudelinimi ayiferami፡፡

[113] inidezihumi ‘arebinya k’uri’ani hono aweredinewi፡፡ alahinimi yiferu zenidi weyimi le’inesu gisats’eni yadisilachewi zenidi kezacha degagimeni bewisit’u gelets’ini፡፡

[114] iwinetenyawi nigusi alahimi (kehadiwochi kemiluti) lak’e፡፡ wede anite meweredumi kemefets’emu befiti bemanibebi atichekuli፡፡ «getaye hoyi! ‘iwik’etinimi ch’emirilinyi» beli፡፡

[115] wede ademimi kezihi befiti kidanini be’irigit’i aweredini፡፡ resami፡፡ le’irisumi k’orat’inetini alagenyeniletimi፡፡

[116] lemela’ikitimi le’adami sigedu balini gize (asitawisi)፡፡ segedumi፤ ibilisi bicha sik’eri imibi ale፡፡

[117] alinimi «ademi hoyi! yihi lanitemi lemisitihimi be’irigit’i t’elati newi፡፡ silezihi kegeneti ayawit’achihu፤ tilefalehina፡፡

[118] le’anite be’iriswa wisit’i alemerabina alemetarezi alehi፡፡

[119] anitemi beriswa wisit’i atit’emami፤ ts’ehayimi atitekosimi፡፡

[120] seyit’animi wederisu gotegote «ademi hoyi! bemezewiteriya zafi bemayit’efa nigisinami layi lamelakitihini alewi፡፡

[121] ke’iriswami belilu፡፡ le’inerisumi hafirete gelachewi tegelets’echi፡፡ kegenetimi k’it’eli belayachewi layi yilet’ifu jemeri፡፡ ademimi yegetawini ti’izazi (resito) t’ase፡፡ (kefelegewi mezewiteri) tesasatemi፡፡

[122] keziyami getawi meret’ewi ke’irisumi ts’ets’etuni tek’ebelewi merawimi፡፡

[123] alachewi «kefilachihumi lekefilu t’elati sihoni hulachihumi ke’iriswa wiredu ke’inemi yehone meri bimet’alachihu meriyeni yeteketele ayisasatimi ayichegerimimi፡፡

[124] «kegisats’eyemi yezore sewi le’irisu t’ebabi nuro alewi፡፡ betinisa’emi k’eni ‘iwiri hono inik’esek’isewaleni፡፡

[125] «getaye hoyi! lemini ‘iwiri adirigehi asinesahenyi be’irigit’i yemayi yeneberiku sihoni» yilali፡፡

[126] (negeru) inidezihu newi፡፡ «tamiratachini met’achilihi፡፡ tewikatimi፡፡ inidezihumi zare titewalehi» yilewali፡፡

[127] inidezihumi yagaranina begetawi anik’ets’ochi yalameneni sewi inik’et’awaleni፡፡ yemech’ereshayitumi ‘alemi k’it’ati bet’ami biritu huligize zewitarimi newi፡፡

[128] (k’ureyishochi) ke’inesu befiti kekifile zemenati hizibochi bizuwochini yat’efani mehonachini bemenoriyawochachewi yemihedu honewi salu le’inerisu alitegelets’elachewimini bezihi wisit’i le’a’imiro balebetochi be’irigit’i melikitochi alubeti፡፡

[129] kegetahi yalefechi k’alina yetewesene gize balinebere noro (k’it’atu ahununu) yemiyizachewi yihoni neberi፡፡

[130] bemilutimi layi tagesi፡፡ getahinimi ts’ehayi kemewit’atiwa befiti kemegibatiwami befiti yemitamesegini honehi at’irawi፤ (sigedi)፡፡ keleliti se‘atochimi bek’eni ch’afochimi at’irawi፡፡ (bemiset’ihi minida) litiwedi yikejelalina፡፡

[131] ‘ayinochihinimi ke’inerisu (kesewochu) kifilochini be’irisu linifetinachewi wede at’ak’eminibeti፤ wede k’iribitu hiyiweti get’ochi atizeriga፡፡ yegetahi sisayimi bet’ami belach’i zewitarimi newi፡፡

[132] betesebihinimi besigideti izezi፡፡ be’iriswami layi zewitiri፤(ts’ina)፡፡ sisayini anit’eyik’ihimi፡፡ inya iniset’ihaleni፡፡ melikamitu mech’ereshami let’inik’uk’ochu nati፡፡

[133] «kegetawimi behone te‘amiri ayimet’animini» alu bemejemeriyawochu ts’ihufochi wisit’i yalechiwi masireja alimet’achachewimini

[134] inyami ke’irisu (kemuhamedi melaki) befiti bek’it’ati bat’efanachewi noro «getachini hoyi! kemewaredachinina kemaferachini befiti anik’ets’ochihini iniketeli zenidi wedenya meliketenyani atilikimi neberini» balu neberi፡፡

[135] «hulumi tet’ebabak’i newi፡፡ tet’ebabek’umi፡፡ yek’et’itawimi menigedi balebetochi inemani inidehonu inemanimi inide temeru wede fiti tawik’alachihu» belachewi፡፡

አል-አንቢያእ

Surah 21

[1] lesewochi inerisu bezinigate wisit’i (mesenadatini) yetewi honewi salu mirimerachewi k’erebe፡፡

[2] kegetachewi adisi yetewerede k’uri’ani ayimet’alachewimi፡፡ inesu yemiyalagit’u honewi yemiyademit’uti bihonu iniji፡፡

[3] libochachewi ziniguwochi honewi (yemiyadamit’uti bihonu iniji)፡፡ ineziyami yebedeluti sewochi menishokashokini debek’u፡፡ «yihi bit’eyachihu sewi iniji lela newini inanitemi yemitayu sitihonu digimitini lemek’ebeli timet’alachihuni» (alu)፡፡

[4] (muhamedimi) «getaye k’alini hulu besemayina bemidiri wisit’i yale sihoni yawik’ali irisumi semiwi ‘awak’iwi newi» ale፡፡

[5] «be’iwinetu (k’uri’anu) yehilimochi k’izhetochi newi፡፡ yilik’unimi k’et’efewi inidiyawimi irisu k’ineni get’ami newi፡፡ yek’edimowochumi inidetelaku (melikitenya kehone) bete‘amiri yimit’abini» alu፡፡

[6] ke’inesu befiti yat’efanati ketema alamenechimi፡፡ tadiya inesu yaminaluni

[7] ke’anitemi befiti wede’inesu yeminaweridilachewi yehoneni sewochini iniji lelani alakinimi፡፡ yematawik’umi bitihonu yemets’ihafuni balebetochi t’eyik’u፡፡

[8] migibini yemayibelu akalimi aladereginachewimi፡፡ zewitariwochimi alineberumi፡፡

[9] keziyami k’et’eroni molanilachewi፡፡ adaninachewimi፡፡ yeminishawinimi sewi (adani)፡፡ weseni alafiwochunimi at’efani፡፡

[10] kibirachihu bewisit’u yalebetini mets’ihafi wede’inanite be’irigit’i aweredini፡፡ atawik’umini

[11] bedayimi keneberechi ketema yat’efanatina kehwalawami lelochini hizibochi yasigenyenewi bizu nati፡፡

[12] k’it’atachinimi betesemachewi gize inerisu wediyawinu ke’iriswa (lemesheshi) yigesegisalu፡፡

[13] atigesigisu፤ tilemenumi yihonalina፡፡ be’irisu wede tek’emat’elachihubeti ts’ega wede menoriyawochachihumi temelesu (yibalalu)፡፡

[14] «wa t’ifatachini! inya be’irigit’i bedayochi neberini» yilalu፡፡

[15] yetach’edu resawochimi isikadereginachewi diresi yihichi t’eriyachewi kemehoni alitewegedechimi፡፡

[16] semayinina midirini bemekakelachewi yalewinimi hulu k’elajochi honeni alifet’erinimi፡፡

[17] mech’awechani (misitina lijini) liniyizi beshani noro ke’inya zenidi beyazinewi neberi፡፡ (gini) seriwochi ayidelenimi፡፡

[18] be’irigit’i iwinetini bewisheti layi init’ilaleni፡፡ anigoluni yaferisewalimi፡፡ wediyawimi irisu t’efi newi፡፡ le’inanitemi keziya (misitina liji alewi bemaleti) kemitimet’inuti negeri biritu k’it’ati alachihu፤ (weyolachihu)፡፡

[19] besemayatina bemidiri yalewi hulumi ye’irisu newi፡፡ irisu zenidi yalutimi (mela’ikiti) irisuni kemegezati ayikorumi፡፡ ayiselechumimi፡፡

[20] belelitina bek’enimi yat’erutali፤ ayarifumi፡፡

[21] yilik’unimi kemidiri yehonuni inerisu mutanini yemiyasinesuni amalikiti yazuni (yelemi)፡፡

[22] behuletu (besemayatina bemidiri) wisit’i ke’alahi lela amalikiti beneberu noro betebelashu neberi፡፡ ye‘arishu geta alahimi kemiluti hulu t’era፡፡

[23] kemiserawi hulu ayit’eyek’imi፡፡ inerisu (fit’iretochu) gini yit’eyek’alu፡፡

[24] yilik’unimi ke’irisu lela amalikitini yazuni «asirejachihuni amit’u፡፡ yihi (k’uri’ani) ine zenidi yalewi hizibi megesech’a ke’ine befitimi yeneberuti hizibochi megesech’a newi» belachewi፡፡ bewinetu abizanyochachewi iwinetuni ayawik’umi፡፡ silezihi inesu imibitenyochi nachewi፡፡

[25] ke’anite befitimi ineho ke’ine lela amilaki yelemina tegezunyi bemaleti wederisu yeminaweridileti bihoni iniji kemelikitenya anidinimi alilakinimi፡፡

[26] «alirehimanimi (kemela’ikiti) lijini yaze» alu፡፡ t’irati tegebawi፡፡ ayidelemi (mela’ikiti) yetekeberu barochi nachewi፡፡

[27] benigigiri ayik’edimutimi፤ (yalalewini ayilumi)፡፡ inerisumi beti’izazu yiseralu፡፡

[28] befitachewi yalewinina behwalachewi yalewinimi hulu yawik’ali፡፡ lewededewimi sewi iniji lelelawi ayamalidumi፡፡ inerisumi irisuni kemefiratachewi yetenesa tech’enak’iwochi nachewi፡፡

[29] ke’inesumi «ine ke’irisu lela amilaki nenyi» yemili yanini gehanemini inimenedawaleni፡፡ inidezihu bedayochini inimenedaleni፡፡

[30] ineziyami yekaduti semayatina midiri yetet’abek’u yeneberuna yeleyayenachewi mehonachinini ayawik’umini hiyawi yehonenimi negeri hulu kewiha fet’erini፡፡ ayaminumini

[31] bemidirimi wisit’i be’inesu inidataregerigi garawochini aderegini፡፡ yimerumi zenidi be’iriswa wisit’i sefafi menigedochini aderegini፡፡

[32] semayinimi (kemewidek’i) yetet’ebek’e t’ara aderegini፡፡ inerisumi kete‘amiratochwa zenigiwochi nachewi፡፡

[33] irisumi lelitinina k’enini፣ ts’ehayinina ch’erek’animi yefet’ere newi፡፡ hulumi befelekachewi wisit’i yiwanyalu፡፡

[34] (muhamedi hoyi!) kanite befiti lemanimi sewi zele‘alemi menorini aladereginimi፡፡ tadiya bitimoti inesu zewitariwochi nachewini

[35] nefisi hulu motini k’emashi nati፡፡ lemefetenimi bekifumi bebegomi inimokirachihwaleni፡፡ wedenyami timelesalachihu፡፡

[36] ineziyami yekaduti sewochi bayuhi gize mesalek’iya adirigewi iniji ayiyizuhimi፡፡ inesu be’alirehimani mewesati inerisu kehadiwochi sihonu «ya amalikitochachihuni (bekifu) yemiyanesawi yihi newini» (yilalu)፡፡

[37] sewi chekwayi hono tefet’ere፡፡ te‘amiratocheni be’irigit’i asayachihwalehuna atachakulunyi፡፡

[38] «yihi k’et’eromi meche newi iwinetenyochi kehonachihu (amit’uti)» yilalu፡፡

[39] ineziya yekaduti kefitochachewina kejeribawochachewi layi isatini yemayikelekilubetini inesumi yemayiredadubetini gize biyawik’u noro (yihinini ayilumi neberi)፡፡

[40] yilik’unimi (se‘atitu) bedinigeti timet’achewalechi፤ tawalilachewalechimi፡፡ memeleswanimi ayichilumi፡፡ inesumi ayik’oyumi፡፡

[41] ke’anite befitimi yeneberuti melikitenyochi be’irigit’i tek’eledebachewi፡፡ be’ineziyami ke’inesu yik’elidu beneberuti berisu yisalek’ubeti yeneberuti (k’it’ati) seferebachewi፡፡

[42] «ke’alirehimani (k’it’ati) belelitina bek’eni yemit’ebik’achihu manewi» belachewi፡፡ be’iwinetu inesu kegetachewi gisats’e (kek’uri’ani) zenigiwochi nachewi፡፡

[43] le’inesu ke’inya lela yemitikelakelilachewi amalikiti alechachewini nefisochachewini meridatini ayichilumi፡፡ inerisumi (kehadiwochu) ke’inya ayit’ebek’umi፡፡

[44] be’iwineti inezihinina abatochachewini be’inesu layi ‘idime isike rezemebachewi diresi at’ak’eminachewi፡፡ (tetalelumi)፡፡ inya midirini kech’afochiwa yeminagolati honeni sinimet’abati ayayumini inesu ashenafiwochi nachewini

[45] «yemasiferarachihu beteweredelinyi bicha newi፡፡ gini denik’orowochi bemisiferaru gize t’irini ayisemumi» belachewi፡፡

[46] kegetahi k’it’atimi welafeni bitinekachewi «wa t’ifatachini! inya bedayochi neberini» yilalu፡፡

[47] betinisa’emi k’eni tikikilenya mizanochini inak’omaleni፡፡ maninyayitumi nefisi mininimi atibedelimi፡፡ (sirawi) yesenafich’i k’init’ati yakili bihonimi iriswani inamet’ataleni፡፡ tek’ot’at’ariwochimi benya bek’a፡፡

[48] lemusana leharunimi iwinetinina wishetini yemileyini birihaninimi let’inik’uk’ochimi megesech’ani be’irigit’i set’enachewi፡፡

[49] le’ineziya getachewini beruk’i lemiferuti inesumi kese‘atitu tech’enak’iwochi lehonu (megesech’ani set’eni)፡፡

[50] yihimi (k’uri’ani) yaweredinewi yehone biruki megesech’a newi፡፡ tadiya inanite le’irisu kehadiwochi nachihuni

[51] le’ibirahimimi keziya befiti k’ini menigeduni be’irigit’i set’enewi፡፡ inyami be’irisu (tegebineti) ‘awak’iwochi neberini፡፡

[52] le’abatuna lehizibochu «yihichi k’irits’a k’irits’i yachi inanite le’iriswa tegezhiwochi yehonachihuti minidini nati» bale gize (meranewi)፡፡

[53] «abatochachinini le’iriswa tegezhiwochi honewi agenyeni» aluti፡፡

[54] «inanitemi abatochachihumi be’irigit’i begilits’i sihiteti wisit’i neberachihu» alachewi፡፡

[55] «bemiru met’ahilini weyinisi anite kemik’eliduti nehi» aluti፡፡

[56] «ayidelemi getachihu yesemayatina yemidiri geta ya yefet’erachewi newi፡፡ inemi bezihi layi kemesikariwochu nenyi» ale፡፡

[57] «be’alahimi imilalehu zwariwochi honachihu kehedachihu behwala t’a‘otochachihuni tenikoli iserabachewalehu» (ale)፡፡

[58] (zeweri silu) sibiribirochimi aderegachewi፡፡ le’inesu yehone anidi talak’i (t’a‘oti) bicha sik’eri wederisu yimelesu zenidi (irisuni tewewi)፡፡

[59] «be’amalikitochachini yihinini yesera manewi irisu be’irigit’i kebedelenyochi newi» alu፡፡

[60] «ibirahimi yemibali gobezi (bemet’ifo) siyanesachewi semitenali» tebabalu፡፡

[61] «yimesekirubeti zenidi besewochu ‘ayini (fiti) layi amit’uti» alu፡፡

[62] «ibirahimi hoyi! be’amalikitochachini yihinini yeserahi anite nehini» aluti፡፡

[63] «ayidelemi yihi talak’achewi serawi፡፡ yinagerumi inide hone t’eyik’wachewi» ale፡፡

[64] wede nefisochachewimi temelesu፡፡ «inanite (bemet’eyek’achihu) bedayochu inanitewi nachihumi» tebabalu፡፡

[65] keziyami berasochachewi layi tegelebet’u፡፡ «inezihi yeminageru alemehonachewini be’irigit’i ‘awik’ehali፤» (alu)፡፡

[66] «tadiya le’inanite minimi yemayit’ek’imachihunina yemayigodachihuni negeri ke’alahi lela tigezalachihuni» alachewi፡፡

[67] «fohi! le’inanite ke’alahi lela lemitigezutimi negeri፤ atawik’umini» (ale)፡፡

[68] «seriwochi inide honachihu ak’at’iluti፡፡ amalikitochachihunimi iridu» alu፡፡ (be’isati layi t’alutimi)፡፡

[69] «isati hoyi! be’ibirahimi layi k’ezik’aza፤ selamimi hunyi» alini፡፡

[70] be’irisumi tenikolini asebu፡፡ bet’ami kesariwochimi adereginachewi፡፡

[71] irisunina lut’inimi wedeziyachi፤ bewisit’wa le‘alemati bereketini wede adereginibati midiri (bemewisedi) adani፡፡

[72] le’irisumi isihak’ini ya‘ik’obinimi tech’emari adirigeni set’enewi፡፡ hulunimi melikamochi aderegini፡፤

[73] beti‘izazachinimi wede bego sira yemimeru meriwochi adereginachewi፡፡ wede’inesumi melikami sirawochini mesiratini፣ solatinimi mesigedini፣ zekanimi mesit’etini aweredini፡፡ le’inya tegezhiwochimi neberu፡፡

[74] lut’inimi firidinina ‘iwik’etini set’enewi፡፡ keziyachimi met’ifo sirawochini tisera keneberechiwi ketema adaninewi፡፡ inesu kifu sewochi amets’enyochi neberuna፡፡

[75] bechirotachinimi wisit’i agebanewi፡፡ irisu kemelikamochu newina፡፡

[76] nuhinimi keziya befiti (getawini) bet’era gize (asitawisi)፡፡ le’irisumi (t’iriwini) tek’ebelinewi፡፡ irisunimi betesebochunimi kekebadi ch’inik’i adani፡፡

[77] keneziyami betamiratochachini ke’asitebabeluti hizibochi (tenikoli) t’ebek’inewi፡፡ inesu kifu hizibochi amets’enyochi neberuna፡፡ hulunimi aset’eminachewimi፡፡

[78] dawidinina suleyimaninimi be’azimerawi negeri bemiferidu gize yehizibochu fiyelochi leliti berisu wisit’i betesemaru gize (asitawisi)፡፡ firidachewinimi ‘awak’iwochi neberini፡፡

[79] lesuleyimanimi (tikikilenyayituni firidi) asawek’inati፡፡ lehulumi t’ibebinina ‘iwik’etini set’eni፡፡ terarawochini kedawidi gari yemiyawedisu sihonu gerani፡፡ a’iwafinimi (inidezihu gerani)፡፡ seriwochimi neberini፡፡

[80] yebireti libisinimi sira le’inanite ket’orachihu tit’ebik’achihu zenidi asitemarinewi፡፡ inanite amesiganyochi nachihuni

[81] lesuleyimanimi nefasini behayili yemitinefisi beti‘izazu wedeziyachi be’iriswa wisit’i bereketini wede adereginibati midiri (wede shami) yemitifesi sitihoni (geranileti)፡፡ benegeru hulumi ‘awak’iwochi neberini፡፡

[82] keseyit’anatimi le’irisu (lulini lemawit’ati) yemit’elimunina keziyami lela yaleni sira yemiseruni (geranileti)፡፡ le’inesumi tet’ebabak’iwochi neberini፡፡

[83] ayubinimi (iyobini) getawini «ine mekera agenyenyi anitemi ke’azanyochi hulu yibelit’i azanyi nehi» sili betet’ara gize (asitawisi)፡፡

[84] le’irisumi t’iriwini tek’ebelinewi፡፡ kegudatimi be’irisu layi yeneberewini hulu asiwegedini፡፡ betesebochunimi ke’inesumi gari meselachewini ke’inya zenidi lechirotana letegezhiwochi lemasigenizebi set’enewi፡፡

[85] isima‘ilinimi idirisinimi zulikifilinimi (asitawisi)፡፡ hulumi ketagashochu nachewi፡፡

[86] kechirotachinimi wisit’i agebanachewi፡፡ inesu kemelikamochu nachewina፡፡

[87] ye‘asawinimi balebeti tek’ot’ito behede gize (asitawisi)፡፡ be’irisumi layi fets’imo yemaniferidibeti mehonachinini t’eret’ere፡፡ (‘asami wat’ewi)፡፡ bech’elemawochimi wisit’i hono ke’anite bek’eri lela amilaki yelemi፡፡ t’irati yigebahi፡፡ ine be’irigit’i kebedayochu neberiku bemaleti tet’ara፡፡

[88] lerisumi t’iriwini tek’ebelinewi፡፡ kech’inik’imi adanewi፡፡ inidezihumi mi’imenanini inadinaleni፡፡

[89] zekeriyanimi «getaye hoyi! bichayeni atitewenyi፡፡ anitemi kewerashochi hulu belach’i nehi sili» getawini betet’ara gize (asitawisi)፡፡

[90] le’irisumi t’iriwini tek’ebelinewi፡፡ le’irisumi yehiyani set’enewi፡፡ le’irisumi misituni abejenileti፡፡ inerisu bebego sirawochi yemichakolu kejayochina feriwochi honewi yemileminunimi neberu፡፡ le’inya tewarajochimi neberu፡፡

[91] yachinimi bilitwani yet’ebek’echiwini beriswami wisit’i kemenifesachini yenefanibatini iriswanimi lijiwanimi (inidezihu) le‘alemati te‘amiri yadereginatini (meriyemini asitawisi)፡፡

[92] yihichi (higigati) aniditi menigedi sitihoni be’irigit’i hayimanotachihu nati፡፡ inemi getachihu nenyina tegezunyi፡፡

[93] behayimanotachewimi negeri bemekakelachewi teleyayu፡፡ hulumi wedenya temelashochi nachewi፡፡

[94] irisu yamene hono kebego sirawochi maninyawinimi yemiserami sewi፤ minidawini ayinefegimi፡፡ inyami le’irisu mezigabiwochi neni፡፡

[95] bat’efanatimi ketema layi inesu (wedenya) yemayimelesu mehonachewi ibileti newi፤ (yimelesalu)፡፡

[96] ye’ijujina me’ijujimi inerisu keyetereteru yeminiderederu sihonu (gidibachewi) betekefetechi gize፥

[97] iwinetenyawimi k’et’ero bek’erebe gize፥ yani gize ineho ye’ineziya yekaduti sewochi ‘ayinochi yifet’it’alu፡፡ «wa t’ifatachini! kezihi (k’eni) be’irigit’i bezinigate layi neberini፤ be’iwinetimi bedayochi neberini» (yilalu)፡፡

[98] inanite ke’alahi lela yemitigigezwachewimi (t’a‘otati) yegehanemi magedowochi nachihu፡፡ inanite le’iriswa werajochi nachihu፡፡

[99] inezihi (t’a‘otati) amalikiti beneberu noro ayigebwawatimi neberi፡፡ gini hulumi be’iriswa wisit’i zewitariwochi nachewi፡፡

[100] le’inerisu be’iriswa wisit’i menisek’isek’i alachewi፡፡ inerisumi bewisit’wa (mininimi) ayisemumi፡፡

[101] ineziya ke’inya melikamwa k’ali le’inerisu yalefechilachewi ineziya keriswa yeterak’u nachewi፡፡

[102] dimits’iwani ayisemumi፡፡ inerisumi nefisochachewi bemishuti negeri wisit’i zewitariwochi nachewi፡፡

[103] talak’u dinigat’e ayasitekizachewimi፡፡ mela’ikitimi yihi ya tik’et’eru yeneberachihuti k’enachihu newi፤ iyalu yik’ebelwachewali፡፡

[104] lemets’ihafochi yehonu gets’ochi inidemit’ek’elelu semayini yeminit’ek’elilibetini k’eni (asitawisi)፡፡ yemejemeriyani fit’ireti inide jemerini inimelisewaleni፡፡ (mefets’emu) be’inya layi yehoneni k’et’ero k’et’erini፡፡ inya (yek’et’erinewini) seriwochi neni፡፡

[105] midinimi melikamochu baroche yiweriswatali maletini kemets’ihafu (ketet’ebek’ewi seleda) behwala bemets’ihafochu be’irigit’i ts’ifenali፡፡

[106] bezihi (k’uri’ani) wisit’i letegezhiwochi hizibochi bek’ineti alile፡፡

[107] (muhamedi hoyi!) le‘alematimi izineti adirigeni iniji alilakinihimi፡፡

[108] «ya wedene yemiweredewi amilakachihu anidi amilaki bicha newi maleti newi፤ tadiya inanite fits’umi tazazhochi nachihuni» belachewi፡፡

[109] imibimi bilu (bemawek’i) be’ikulineti layi honeni (yetazezikutini) asitawik’ihwachihu፡፡ «yemitisiferarubetimi negeri k’iribi weyimi ruk’i mehonuni alawik’imi፤» belachewi፡፡

[110] irisu kenigigiri ch’uhetini yawik’ali፡፡ yemitidebik’utinimi hulu yawik’ali፡፡

[111] irisumi (k’it’atini mak’oyeti) minalibati le’inanite fetenana isike gizewi met’ek’ak’emiya inidehonemi alawik’imi፤ (belachewi)፡፡

[112] «getaye hoyi! be’iwineti firedi፤ getachinimi ijigi bet’ami ruhiruhi bemitiluti negeri layi metagezha newi» ale፡፡

አል-ሐጅ

Surah 22

[1] inanite sewochi hoyi! getachihuni firu yese‘atitu inik’it’ik’at’e bet’ami kebadi negeri newina፡፡

[2] bemitayuwati k’eni at’ibi hulu ke’at’ebachiwi liji tifezizalechi፡፡ ye’irigizina balebeti yehonechimi hulu iriguzwani tich’enegifalechi፡፡ sewochunimi (bedinigat’e biritati) yesekeru honewi tayalehi፡፡ inerisumi (kemet’et’i) yesekeru ayidelumi፡፡ gini ye’alahi k’it’ati biritu newi፡፡

[3] kesewochumi yale ‘iwik’eti be’alahi negeri yemikerakeri፤ mogedenya seyit’aninimi hulu yemiketeli sewi alile፡፡

[4] ineho! yeteketelewini sewi irisu yat’emewali፡፡ wede nedaji isati sik’ayimi yimerawali maleti berisu layi tets’ifwali፡፡

[5] inanite sewochi hoyi! kemek’esik’esi bemet’erat’eri wisit’i inide honachihu (afet’at’erachihuni temeliketu)፡፡ inyami ke‘aferi fet’erinachihu፣ keziyami kefitiweti t’ebita፣ keziyami kerega demi፣ keziyami kek’urach’i siga፣ fit’iretiwa mulu kehonechina mulu kalihonechi (chilotachinini) lenanite linigelits’ilachihu fet’erinachihu፡፡ yeminishawinimi isike tewesene gize diresi bemahits’eni wisit’i inaregawaleni፡፡ keziyami hits’ani honachihu inawet’achihwaleni፡፡ keziyami mulu t’inikariyachihuni tiderisu zenidi (inasadigachihwaleni)፡፡ ke’inanitemi yemimoti sewi alile፡፡ ke’inanitemi ke‘iwik’eti behwala mininimi inidayawik’i wede werada ‘idime yemimelesi sewi alile፡፡ midirinimi derek’i hona tayatalehi፡፡ be’iriswami layi wihani baweredini gize tilawesalechi፡፡ tinefafalechimi፡፡ wibeti kalewi gosa hulu tabek’ilalechimi፡፡

[6] yihi alahi irisu menoru yeteregaget’e፣ irisumi mutanini hiyawi yemiyaderigi፣ irisumi benegeru hulu layi chayi bemehonu newi፡፡

[7] se‘atitumi mech’i ፣ be’iriswa fets’imo t’irit’are yelelebati bemehonwa፣ alahimi bemek’abirochi wisit’i yaleni hulu yemik’esek’isi bemehonu newi፡፡

[8] kesewochimi wisit’i yale ‘iwik’eti፣ yale masirejami፣ yale abirari mets’ihafimi be’alahi negeri yemikerakeri sewi alile፡፡

[9] gonuni yat’efe hono ke’alahi menigedi liyasasiti (yikerakerali)፡፡ bek’iribitu ‘alemi le’irisu wirideti alilewi፡፡ betinisa’e k’enimi ak’at’ayini k’it’ati inak’emisewaleni፡፡

[10] yihi ijochihi basik’edemuti hat’i’ati alahimi lebarochu fets’imo bedayi balemehonu newi (yibalali)፡፡

[11] kesewochimi (kehayimanoti) bech’afi layi hono alahini yemigigeza sewi alile፡፡ tadiya melikami negeri biyagenyewi be’irisu yiregali፡፡ mekerami bitagenyewi befitu layi yigelebet’ali፡፡ yek’iribituni ‘alemimi yemech’ereshayitunimi kesere፡፡ yihi irisu gilits’i kesara newi፡፡

[12] ke’alahi lela yemayigodawinina yemayit’ek’imewini yigigezali፡፡ yihi irisu (ke’iwineti) yerak’e sihiteti newi፡፡

[13] yanini ket’ik’imu yilik’i gudatu yemik’eribini yigigezali፡፡ redatu mininya kefa

[14] alahi ineziyani yamenutinina melikami sirawochini yeserutini besirochachewi wenizochi yemifesubachewini genetochi yagebachewali፡፡ alahi yemishawini negeri be’irigit’i yiserali፡፡

[15] alahi (melikitenyawini) bek’iribitumi bemech’ereshayitumi ‘alemi ayiredawimi bilo yemiyasibi sewi gemedini wede semayi yizeriga፡፡ keziyami (tinifashu isikik’oret’i) yitanek’i፡፡ tenikolu yemiyasik’och’ewini negeri yasiwegidileti inidehonemi yimeliketi፡፡

[16] inidezihumi (k’uri’anini) yetebiraru anik’ets’ochi adirigeni aweredinewi፡፡ alahimi yemishawini sewi yimerali፡፡

[17] ineziya yamenuti፣ ineziyami yihudawiyani yehonu፣ sabiyanochimi፣ kirisitiyanochimi፣ mejusochimi ineziyami (t’a‘otatini be’alahi) yagaru alahi betinisa’e k’eni bemekakelachewi befiridi yileyali፡፡ alahi benegeru hulu layi be’irigit’i ‘awak’i newina፡፡

[18] alahi besemayati yalewi hulu፣ bemidirimi yalewi hulu፣ ts’ehayina ch’erek’ami፣ kewakibitimi፣ terarawochimi፣ zafochimi፣ tenik’esak’ashochimi kesewochi bizuwochimi፣ lerisu yemisegiduleti mehonuni atawik’umini bizuwimi berisu layi k’it’ati teregaget’ebeti፡፡ alahi yemiyawaridewimi sewi le’irisu minimi akibari yelewimi፡፡ alahi yeshawini yiseralina፡፡

[19] inezihi begetachewi yetekerakeru huleti balagarawochi nachewi፡፡ ineziyami yekaduti le’inerisu ye’isati libisochi telekitewilachewali፡፡ kerasochachewi belayi yefela wiha yimibwabwachewali፡፡

[20] behodochachewi wisit’i yalu k’odawochachewimi be’irisu yik’elet’alu፡፡

[21] le’inesumi (mek’ich’a) kebireti yehonu medoshawochi alilu፡፡

[22] kech’inik’eti biritati yetenesa ke’iriswa lemewit’ati befelegu k’ut’iri ke’iriswa wisit’i inidimelesu yideregalu፡፡ «bet’ami yemiyak’at’ilinimi k’it’ati k’imesu» (yibalalu)፡፡

[23] alahi ineziyani yamenutinina melikami sirawochini yeserutini sewochi besirochachewi wenizochi yemifesisubachewini genetochi yagebachewali፡፡ be’iriswa wisit’i kewerik’i yehonuni anibarochina lulini yishelemalu፡፡ be’iriswa wisit’i libisochachewimi hari nachewi፡፡

[24] kenigigirimi wede melikamu temeru፡፡ wede misigunimi menigedi temeru፡፡

[25] ineziya yekadu ke’alahimi menigedina keziyami lesewochi bewisit’u newari lehonutimi፣ keruk’i lemimet’utimi ikuli kadereginewi ketekeberewi mesigidi (sewochini) yemikelekilu (asamamini k’it’ati inak’emisachewaleni)፡፡ be’irisumi wisit’i (ketikikilenya menigedi) bemezenibeli bedayi hono (maninyawinimi negeri) yemifeligi sewi ke’asamami k’it’ati inak’emisewaleni፡፡

[26] le’ibirahimimi yebetuni (yeka‘ibani) sifira memelesha badereginileti gize «be’ine mininimi atagara፣ betenimi lemizorutina lemik’omubeti lemiyagonebisutina beginibarachewimi lemidefuti nits’uhi adirigilachewi» (balinewi gize asitawisi)፡፡

[27] (alinewimi)፡- besewochimi wisit’i behaji ti‘izazi t’ira፡፡ igirenyochi keyeruk’i menigedi bemimet’u kesita gimelochimi hulu layi honewi yimet’uhalina፡፡

[28] le’inesu yehonu t’ik’imochini yit’adu zenidi betawek’u k’enochimi wisit’i kelemada inisisawochi beset’achewi sisayi layi ye’alahini simi yawesu zenidi (yimet’uhali)፡፡ keriswami bilu፡፡ chigirenya dihanimi abilu፡፡

[29] keziyami (inide t’egurina t’ifiri yalutini) tirifi akalachewinina ‘idifachewini yasiwegidu፡፡ siletochachewinimi yimulu፤ bet’initawiwimi beti yizuru፡፡

[30] (negeru) yihi newi፡፡ ye’alahinimi higigati yemiyakebiri sewi irisu getawi zenidi le’irisu bet’ami yeteshale newi፡፡ yebeti inisisatimi (gimeli kebiti begina fiyeli) benanite layi (irimi mehonu) keminebebilachihu besitek’eri le’inanite tefek’idalachihwalechi፡፡ ket’a‘otatimi rikiseti tet’enik’ek’u፡፡ hasetinimi k’ali rak’u፡፡

[31] le’alahi tazazhochi be’irisu yematageru honachihu (kehaseti rak’u)፡፡ be’alahimi yemiyagara sewi፤ kesemayi inide wedek’ena berari inidemitinet’ik’ewi፣ weyimi nefasi irisuni beruk’i sifira inidemitit’ilewi bit’e newi፡፡

[32] (negeru) yihi newi፡፡ ye’alahinimi yehayimanoti milikitochi yemiyakebiri sewi iriswa kelibochi yehonechi t’inik’ak’e nati፡፡

[33] le’inanite be’iriswa isike tewesene gize diresi t’ik’imochi alwachihu፡፡ keziyami (yemareja) sifirawa it’initawiwi beti at’egebi newi፡፡

[34] lehizibimi hulu (wede alahi) mesiwa‘iti mak’irebini denegegini፡፡ kebeti inisisati beset’achewi sisayi layi ye’alahini simi bicha yawesu zenidi (azezinachewi)፡፡ amilakachihumi anidi amilaki bicha newi፡፡ le’irisumi bicha tazezu፡፡ le’alahi tewarajochinimi abisirachewi፡፡

[35] ineziyani alahi betewesa gize libochachewi yemich’enek’utini፣ bederesebachewimi (mekera) layi tagashochini፣ solatinimi asitekakilewi segajochini፣ keset’enachewimi sisayi yemilegisutini (abisiri)፡፡

[36] gimelochinimi le’inanite ke’alahi hayimanoti milikitochi adereginachewi፡፡ be’iriswa le’inanite melikami t’ik’imi alachihu፡፡ be’iriswami layi (sitaridwati) besositi igirochiwa k’oma yeteselefechi hona ye’alahini simi awisu፡፡ gonochachewimi bewedek’u gize ke’iriswa bilu፡፡ lemanyinimi lelimena yemiyagedadiminimi abilu፡፡ inidezihu tameseginu zenidi le’inanite geranati፡፡

[37] alahini sigawochwami demochwami fets’imo ayiderisewimi፡፡ gini ke’inanite yehonewi firacha yiderisewali፡፡ inidezihu alahini bemerachihu layi litakebiruti le’inanite gerati፡፡ bego seriwochinimi abisiri፡፡

[38] alahi ke’ineziya kamenuti layi yikelakelilachewali፡፡ alahi kedatenyani wiletabisini hulu ayiwedimi፡፡

[39] le’ineziya lemigedeluti (mi’imenani) inerisu yetebedelu bemehonachewi (megadeli) tefek’edelachewi፡፡ alahimi inerisuni bemeridati layi be’irigit’i chayi newi፡፡

[40] le’ineziya «getachini alahi newi» kemaletachewi besitek’eri yale agibabi ke’agerachewi yetebareru lehonuti (tefek’ede)፡፡ alahi sewochini kefilachewini bekefilu megefiteru balinebere noro gedamati፣ betekirisitiyanochimi፣ mikurabochimi bewisit’achewi ye’alahi simi bebizati yemiwesabachewi mesigidochimi፤ beteferesu neberi፡፡ alahimi hayimanotuni yemiredawini sewi be’irigit’i yiredawali፡፡ alahi biritu ashenafi newina፡፡

[41] (inerisumi) ineziya bemidiri layi binasimechachewi solatini inidemigeba yemiyasitekakilu፣ zekanimi yemiset’u፣ bedegi negerimi yemiyazizu፣ kemet’ifo negerimi yemikelekilu nachewi፡፡ yenegerochumi hulu mech’eresha wede alahi newi፡፡

[42] biyasitebabiluhimi ke’inesu befiti yenuhi hizibochi ‘adina semudimi be’irigit’i asitebabilewali፡፡

[43] ye’ibirahimimi hizibochi yelut’imi hizibochi (asitebabilewali)፡፡

[44] yemediyenimi sewochi (asitebabilewali)፡፡ musami tesitebabilwali፡፡ lekehadiwochumi gize set’ehwachewi፡፡ keziyami yazichewi፡፡ t’ilachayemi inideti nebere

[45] keketemami iriswa bedelenya hona yat’efanatina iriswa bet’ariyawochwa layi wedak’i yehonechiwi bizu nati፡፡ keterak’otechimi yewiha gudigwadi ketegenebami hinits’a (yat’efanewi bizu newi)፡፡

[46] le’inerisumi be’inerisu yemiyawik’ubachewi libochi weyimi be’inerisu yemisemubachewi jorochi yinorwachewi zenidi bemidiri layi ayihedumini ineho ‘ayinochi ayitawerumi gini ineziya bederetochi wisit’i yaluti libochi yitaweralu፡፡

[47] alahimi k’et’erowini befits’umi yemayit’isi sihoni bek’it’ati yachakuluhali፡፡ igetahimi zenidi anidu k’eni kemitik’ot’iruti (k’eni) inide shihi ‘ameti newi፡፡

[48] keketema iriswa bedayi hona le’iriswa gize yeset’ehwatina keziyami yeyazikwati bizu nati፡፡ memeleshami wedene bicha newi፡፡

[49] «inanite sewochi hoyi! ine le’inanite gilits’i asit’enik’ak’i bicha nenyi» belachewi፡፡

[50] ineziyami yamenu melikami sirawochinimi yeseru le’inerisu mihiretina yamare sisayi alachewi፡፡

[51] ineziyami yemiyamelit’u mesilwachewi te‘amiratochachinini bemenik’efi yetegu inesu ye’isati gwadochi nachewi፡፡

[52] kemelikitenyana kenebiyimi ke’anite befiti anidinimi alakinimi banebebe (ina zimi bale) gize seyit’ani benibabu layi (mat’imemiyani k’ali) yemit’ili bihoni iniji፡፡ wediyawimi alahi seyit’ani yemit’ilewini yasiwegidali፡፡ keziyami alahi anik’ets’ochuni yat’enekirali፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[53] seyit’ani yemit’ilewini negeri le’ineziya belibochachewi wisit’i beshita lalebachewi libochachewimi derek’ochi lehonuti fetena liyaderigi (yit’ilali)፡፡ bedayochimi ke’iwineti berak’e ch’ik’ich’ik’i wisit’i nachewi፡፡

[54] ineziyami ‘iwik’etini yeteset’uti irisu (k’uri’ani) kegetahi yehone iwineti mehonuni inidiyawik’una be’irisu inidiyaminu libochachewimi le’irisu inidireku (yat’enekirali)፡፡ alahimi ineziyani yamenutini wede k’et’itenyawi menigedi be’irigit’i meri newi፡፡

[55] ineziya yekaduti sewochi se‘atitu bedinigeti isikemitimet’abachewi weyimi (kedegi negeri) mekani yehonewi k’eni k’it’ati isikemimet’abachewi diresi ke’irisu (kek’uri’ani) bemet’erat’eri wisit’i kemehoni ayiwegedumi፡፡

[56] beziya k’eni nigisinawi ye’alahi bicha newi፡፡ bemekakelachewi yiferidali፡፡ ineziyami yamenuti melikami sirawochinimi yeseruti bemedesecha genetochi wisit’i nachewi፡፡

[57] ineziyami yekaduti be’anik’ets’ochachinimi yasitebabeluti ineziya le’inerisu awaraji k’it’ati alachewi፡፡

[58] ineziyami be’alahi hayimanoti yetesededu keziyami yetegedelu weyimi yemotu alahi melikamini sisayi be’irigit’i yiset’achewali፡፡ alahimi irisu kesech’iwochi hulu belach’i newi፡፡

[59] yemiwedutini megibiya (genetini) be’irigit’i yagebachewali፡፡ alahimi be’irigit’i ‘awak’i tagashi newi፡፡

[60] (negeru) yihi newi፡፡ be’isu betebedelebetimi bit’e yetebek’ele sewi keziyami be’irisu layi gifi yetewalebeti alahi be’irigit’i yiredawali፡፡ alahi yik’iri bayi mehari newina፡፡

[61] yihi alahi lelitini bek’eni wisit’i yemiyasigeba k’eninimi beleliti wisit’i yemiyasigeba (chayi) alahimi semi temelikachi bemehonu newi፡፡

[62] yihi alahi irisu iwineti bemehonu ke’irisumi lela yemigigezuti negeri irisu fits’umi wisheti bemehonu alahimi irisu yehulu belayi talak’i bemehonu newi፡፡

[63] alahi kesemayi wihani mawiredunina midiri yemitilemelimi mehonwani atayimini alahi ruhiruhi wisit’e ‘awak’i newi፡፡

[64] besemayati wisit’i yalewina bemidiri wisit’i yalewi hulu yerisu bicha newi፡፡ alahimi irisu tebik’ak’iwi misigunu newi፡፡

[65] alahi bemidiri wisit’i yaleni hulu le’inanite yegeralachihu፣ merikebochinimi bebahiri wisit’i befek’adu yeminishalelu sihonu (yegeralachihu) mehonuni፣ semayinimi befek’adu kalihone bemidiri layi inidatiwedik’i yemiyizati mehonuni alayehimini alahi lesewochi be’irigit’i ruhiruhi azanyi newi፡፡

[66] irisumi ya hiyawi yaderegachihu newi፡፡ keziyami yigedilachihwali፡፡ keziyami hiyawi yaderigachihwali፡፡ sewi be’irigit’i bet’ami kehadi newi፡፡

[67] leyehizibu hulu inesu yemiserubeti yehoneni siri‘ate hayimanoti adirigenali፡፡ silezihi benegeru ayikerakeruhi፡፡ wede getahi menigedimi t’ira፡፡ anite be’irigit’i bek’inu menigedi layi nehina፡፡

[68] bikerakeruhimi «alahi yemitiserutini hulu ‘awak’i newi» belachewi፡፡

[69] alahi betinisa’e k’eni beziya be’irisu tileyayubeti beneberachihuti hulu bemekakelachihu yiferidali፡፡

[70] alahi besemayina bemidiri wisit’i yaleni hulu be’irigit’i yemiyawik’i mehonuni atawik’imini yihi bemets’ihafi wisit’i (yetemezegebe) newi፡፡ yihi be’alahi layi geri newi፡፡

[71] ke’alahi lelami be’irisu masirejani yalaweredebetini le’inerisumi be’irisu ‘iwik’eti yelelachewini negeri yigigezalu፡፡ lebadayochimi minimi redati yelachewimi፡፡

[72] anik’ets’ochachinimi yetebiraru honewi be’inesu layi beminebebu gize be’ineziya bekaduti sewochi fitochi layi t’ilachani tawik’alehi፡፡ be’ineziya be’inesu layi anik’ets’ochachinini bemiyanebuti layi behayili lizelilubachewi yik’arebalu፡፡ «kezihi yilik’i yekefani negeri linigerachihuni» belachewi፡፡ «(irisumi) isati nati፡፡ alahi le’ineziya lekaduti sewochi k’et’irwatali፡፡ mini tikefami memelesha!»

[73] inanite sewochi hoyi! asidenak’i misale tegelets’elachihu፡፡ le’irisumi adimit’uti፡፡ ineziya ke’alahi lela yemitigigezwachewi (t’a‘otati) zinibini fets’imo ayifet’irumi፡፡ irisuni (lemefit’eri) bisebesebumi inikwani (ayichilumi)፡፡ anidachinimi negeri zinibu binet’ik’achewi ke’irisu ayasit’ilutimi፡፡ felagiwimi tefelagiwimi dekemu፡፡

[74] alahini tegebi kibiruni alakeberutimi፡፡ alahi bet’ami hayali ashenafi newi፡፡

[75] alahi kemela’ikiti wisit’i melikitenyochini yimerit’ali፡፡ kesewochimi (inidezihu)፤ alahi semi temelikachi newi፡፡

[76] besitefitachewi yaleni besitehwalachewimi yaleni hulu yawik’ali፡፡ wede alahimi negerochi hulu yimelesalu፡፡

[77] inanite yamenachihu sewochi hoyi! (besigidetachihu) agonibisu፣ beginibarachihumi tedefu፣ getachihunimi tegezu፣ begonimi negeri siru፣ litidinu yikejelilachihwalina፡፡

[78] be’alahimi hayimanoti tegebiwini tigili tagelu፡፡ irisu merit’wachihwali፡፡ benanitemi layi behayimanotu wisit’i minimi chigiri aladeregebachihumi፡፡ ye’abatachihuni ye’ibirahimini hayimanoti teketelu፡፡ irisu kezihi befiti musilimochi bilo seyimwachihwali፡፡ bezihimi (k’uri’ani)፤ melikitenyawi be’inanite layi mesikari inidihoni inanitemi besewochu layi mesikariwochi iniditihonu (musilimochi bilo seyimwachihwali)፡፡ solatinimi asitekakilachihu sigedu፣ zekanimi sit’u፣ be’alahimi tet’ebek’u፣ irisu redatachihu newi፡፡ (irisu) mini yamiri t’ebak’i! mini yamirimi redati

አል-ሙእሚኑን

Surah 23

[1] mi’iminani filagotachewini hulu be’irigit’i agenyu (danu)፡፡

[2] ineziya inerisu besigidetachewi wisit’i (alahini) feriwochi፡፡

[3] ineziyami inerisu kewidik’i nigigiri rak’iwochi፡፡

[4] ineziyami inerisu zekani sech’iwochi፡፡

[5] ineziyami inerisu bilitochachewini t’ebak’iwochi yehonuti (agenyu)፡፡

[6] bemisitochachewi weyimi ijochachewi beyazwachewi (bariyawochi) layi sik’eri፡፡ inerisu (benezihi) yemayiwek’esu nachewina፡፡

[7] kezihimi wediya yefelegu sewochi ineziya inerisu weseni alafiwochi nachewi፡፡

[8] ineziyami inerisu le’aderawochachewina lek’ali kidanachewi t’ebak’iwochi፡፡

[9] ineziyami inesu besigidetochachewi layi yemit’ebabek’u yehenuti (agenyu)፡፡

[10] ineziya werashochu inerisu nachewi፡፡

[11] ineziya firidewisini (la‘ilayi genetini)፤ yemiwerisu nachewi፡፡ inerisu be’iriswa wisit’i zewitariwochi nachewi፡፡

[12] be’irigit’imi sewini kenet’ere ch’ik’a fet’erinewi፡፡

[13] keziyami betet’ebek’e merigiya wisit’i yefitiweti t’ebita adereginewi፡፡

[14] keziyami t’ebitawani (be’ariba k’eni) yerega demi adirigeni fet’erini፡፡ yeregawinimi demi k’urach’i siga adirigeni fet’erini፡፡ k’urach’wanimi siga at’initochi adirigeni fet’erini፡፡ at’initochunimi sigani alebesinachewi፡፡ keziyami (nefisini bemezirati) lela fit’iretini adirigeni asigenyenewi፡፡ kese‘aliwochimi hulu belach’i yehonewi alahi lak’e፡፡

[15] keziyami inanite kezihi behwala be’irigit’i mwachochi nachihu፡፡

[16] keziyami inanite betinisa’e k’eni tik’esek’esalachihu፡፡

[17] be’irigit’imi kebelayachihu sebatini semayati fet’erini፡፡ kefit’iretochumi zenigiwochi ayidelenimi፡፡

[18] kesemayimi wihani beliki aweredini፡፡ bemidirimi wisit’i asik’emet’inewi፡፡ inyami irisuni bemasiwegedi layi be’irigit’i chayochi neni፡፡

[19] be’irisumi kezemibabawochina keweyinochi yehonuni atikilitochi le’inanite asigenyenilachihu፡፡ bewisit’wa le’inanite bizu firafirewochi alwachihu፡፡ ke’iriswami tibelalachihu፡፡

[20] kesina terarami yemitiwet’ani zafi bek’ibatina lebeyiwochimi mebaya bemihoni (zeyiti) tek’elak’ila yemitibek’ilini (asigenyenilachihu)፡፡

[21] le’inanitemi begimeli፣ bekebiti፣ befiyelina bebegi megemigemiya alilachihu፡፡ behodochiwa wisit’i kalewi (weteti) inat’et’achihwaleni፡፡ le’inanitemi be’iriswa bizu t’ik’imochi alwachihu፡፡ ke’iriswami tibelalachihu፡፡

[22] be’iriswami layi bemerikebimi layi tich’analachihu፡፡

[23] nuhinimi wede hizibochu be’irigit’i lakinewi፡፡ wediyawimi «hiziboche hoyi! alahini tegezu፡፡ ke’irisu lela minimi amilaki yelachihumi፡፡ atit’enek’ek’umini» alachewi፡፡

[24] kehizibochumi ineziya talalak’ochu sewochi alu «yihi bit’eyachihu sewi iniji lela ayidelemi፡፡ be’inanite layi mebilet’ini yifeligali፡፡ alahimi besha noro mela’ikitini bawerede neberi፡፡ yihininimi (yemilewini) bemejemeriyawochu abatochachini alisemanimi፡፡

[25] «irisu be’irisu ‘ibideti yalebeti sewi iniji lela ayidelemi፡፡ be’irisumi isike gize (motu) diresi tet’ebabek’u» (alu)፡፡

[26] (nuhimi) «getaye hoyi! basitebabelunyi mikiniyati iridanyi» ale፡፡

[27] wederisumi (inidihi sinili) lakini «betemelikachinetachinina beti’izazachinimi tanikwani sira bemet’ana itonu befelek’e gize bewisit’wa kehulumi huleti ‘ayinetochini betesebochihinimi kenesu (t’efi bemehoni) k’ali yalefebeti bicha sik’eri፤ agiba፡፡ be’ineziyami bebedeluti sewochi negeri atanegagirenyi፡፡ inesu teset’amiwochi nechewina፡፡

[28] anitemi abirewihi kaluti gari betanikwayitu layi betedeladeliki gize «misigana leziya kebedelenyochi hizibochi ladaneni alahi yigebawi» beli፡፡

[29] belimi «getaye hoyi! biruki yehoneni mawiredi awiridenyi፡፡ anitemi ke’awirajochi hulu belach’i nehi፡፡»

[30] bezihi wisit’i (lekehalinetachini) miliketochi alilubeti፡፡ ineho! (yenuhini sewochi) be’irigit’imi fetitanyochi neberini፡፡

[31] keziyami kehwalachewi lelochini yekifile zemeni hizibochi asigenyeni፡፡

[32] bewisit’achewimi ke’inesu yehoneni melikitenya alahini tegezu ke’irisu lela amilaki yelachihumi atit’enek’ek’umini bemaleti lakini፡፡

[33] kehizibochumi ineziya yekaduti bemech’ereshayitumi k’eni megenanyeti yasitebabeluti bek’iribitumi hiyiweti yak’emat’elinachewi talalak’i sewochi «yihi bit’eyachihu sewi iniji lela ayidelemi፡፡ kerisu kemitibeluti migibi yibelali፡፡ kemitit’et’utimi wiha yit’et’ali» alu፡፡

[34] «bit’eyachihumi yehoneni sewi bititazezu inanite yani gize be’irigit’i yetemonyachihu nachehu» (alu)፡፡

[35] «inanite bemotachihuna ‘aferina at’initochimi behonachihu gize inanite (kemek’abiri) tiwet’alachihu bemaleti yasiferarachihwalini

[36] «ya yemitisiferarubeti negeri rak’e፤ bet’ami rak’e፡፡

[37] «iriswa (hiyiweti) k’iribitu hiyiwetachini iniji lela ayidelechimi፡፡ inimotaleni፤ (lijochachini silemiteku) hiyawimi inihonaleni፡፡ inyami tek’esik’ashochi ayidelenimi፡፡

[38] «irisu be’alahi layi wishetini yek’et’efe sewi iniji lela ayidelemi፡፡ inyami le’irisu amanyochi ayidelenimi» (alu)፡፡

[39] (melikitenyawimi) «getaye hoyi! silasitebabelunyi iridanyi» ale፡፡

[40] (alahimi) «ket’ik’iti gize behwala (bet’ifatachewi) be’irigit’i tets’ets’achochi yihonalu» alewi፡፡

[41] wediyawimi (yet’ifati) ch’uhetitu be’iwineti yazechachewi፡፡ inide gorifi gibisibashimi adereginachewi፡፡ lebedelenyochi hizibochimi (ke’izineti) merak’i tegebachewi፡፡

[42] keziyami ke’inesu behwala lelochini yekifile zemenati hizibochi asigenyeni፡፡

[43] maninyayitumi hizibi gizeyawani atik’edimimi፤ ayik’ik’oyumimi፡፡

[44] keziyami melikitenyochachinini yemiketatelu honewi lakini፡፡ maninyayitunimi hizibi melikitenyawa bemet’alati k’ut’iri asitebabeluti፡፡ kefilachewinimi bekefilu (bet’ifati) asiketateleni፡፡ werewochimi adereginachewi፡፡ lemayaminumi hizibochi (ke’izinetachini) merak’i tegebachewi፡፡

[45] keziyami musanina wenidimuni harunini bete‘amiratachinina begilits’i asireji lakini፡፡

[46] wede feri‘onina wede ch’ifirochu (lakinachewi)፡፡ korumi፡፡ yetenibet’areru hizibochimi neberu፡፡

[47] «bit’eyachinimi lehonu huleti sewochi hizibochachewi le’inya tegezhiwochi honewi salu inaminaleni» alu፡፡

[48] asitebabeluwachewimi፡፡ ket’efiwochumi honu፡፡

[49] musanimi (negedochu) yimimeru zenidi mets’ihafini be’irigit’i set’enewi፡፡

[50] yemeriyemini lijina inatunimi te‘amiri adereginachewi፡፡ yemedeladelina yeminich’i balebeti wede honechi kefitenya sifirami asit’eganachewi፡፡

[51] inanite melikitenyochi hoyi! ketefek’eduti migibochi bilu፡፡ bego siranimi siru፡፡ ine yemiteserutini hulu ‘awak’i nenyi፡፡

[52] yihichimi (be’anidi amilaki yemameni higigati) anidi menigedi sitihoni hayimanotachihu nati፡፡ inemi getachihu nenyina firunyi፡፡

[53] (keziya teketayochachewi) yehayimanoti negerachewinimi bemekakelachewi kifilifilochi adirigewi k’oraret’u፡፡ hizibi hulu inerisu zenidi balewi hayimanoti tedesachochi nachewi፡፡

[54] isike gizeyachewimi diresi bet’imimetachewi wisit’i tewachewi፡፡

[55] kegenizebina kelijochi be’irisu yeminich’emirilachewini yasibaluni

[56] bebego negerochi yeminichakolilachewi mehonini (yasibaluni) ayidelemi፤ (lemazenigati mehonuni) ayawik’umi፡፡

[57] ineziya inerisu getachewini kemefirati yetenesa tech’enak’iwochi yehonuti፡፡

[58] ineziyami inerisu begetachewi te‘amiratochi kemiyaminuti፡፡

[59] ineziyami inerisu begetachewi (t’a‘otini) yemayagaruti፡፡

[60] ineziyami yemiset’utini negeri inerisu wede getachewi temelashochi mehonachewini libochachewi yemiferu honewi yemiset’uti፡፡

[61] ineziya bemelikami sirawochi yit’adefalu፡፡ inesumi leriswa k’edamiwochi nachewi፡፡

[62] maninyayitunimi nefisi chilotawani iniji anasigedidatimi፡፡ inyami zenidi be’iwineti yeminageri mets’ihafi alile፡፡ inerisumi ayibedelumi፡፡

[63] be’iwinetu (kehadiwochi) libochachewi keziya (mets’ihafi) bezinigate wisit’i nachewi፡፡ le’inesumi kezihi lela inesu leriswa seriwochiwa yehonu (met’ifo) sirawochi alwachewi፡፡

[64] k’imit’ilochachewinimi bek’it’ati beyazinachewi gize wediyawinu inerisu yiwetewitalu፡፡

[65] zare atiwetiwitu፤ inanite ke’inya zenidi atiredumi፡፡

[66] anik’ets’ochu be’inanite layi be’irigit’i yinebebulachihu neberi፡፡ beterekezochachihumi layi wede hwalachihu timelesu neberachihu፡፡

[67] be’irisu (bekililu beti) kuruwochi leliti tech’awachochi (k’uri’aninimi) yemititewi honachihu (timelesu neberachihu yibalalu)፡፡

[68] (yek’uri’anini) nigigirunimi ayasitenetinumini weyisi lemejemeriyawochu abatochachewi yalimet’a negeri met’abachewini

[69] weyisi melikitenyachewini alawek’umini silezihi inerisu le’irisu kehadiwochi nachewini

[70] weyisi be’irisu ‘ibideti alebeti yilaluni ayidelemi፡፡ iwinetini yizo met’alachewi፡፡ abizanyochachewimi iwinetini t’eyiwochi nachewi፡፡

[71] alahimi zinibalewochachewini beteketele noro semayatina midiri bewisit’achewimi yalewi hulu be’irigit’i betebelashe neberi፡፡ yilik’unimi kibirachewi yalebetini k’uri’ani amet’anilachewi፡፡ inerisumi kekibirachewi zenigiwochi nachewi፡፡

[72] weyisi gibirini tit’eyik’achewalehini yegetahimi chirota belach’i newi፡፡ irisumi kesech’iwochi hulu belach’i newi፡፡

[73] anitemi wede k’et’itenyawi menigedi be’irigit’i tit’erachewalehi፡፡

[74] ineziyami bemech’ereshayitu ‘alemi yemayaminuti ketikikilenyawi menigedi tezenibayochi nachewi፡፡

[75] bazeninilachewina kegudatimi be’inerisu yalewini banesanilachewi noro bet’imetachewi wisit’i yemiwalilu honewi yizewetiru neberi፡፡

[76] be’irigit’imi bek’it’ati yazinachewi፡፡ tadiya legetachewi alitenanesumi፡፡ ayiwadek’umimi፡፡

[77] be’inesumi layi yebiritu k’it’ati balebeti yehone dejafini bekefetinibachewi gize inerisu yani gize be’irisu tesifa k’orach’ochi nachewi፡፡

[78] irisumi ya mesimiyawochinina mayawochini libochinimi le’inanite yefet’erelachihu newi፡፡ t’ik’itini iniji atameseginumi፡፡

[79] irisumi ya bemidiri wisit’i yebetenachihu newi፡፡ wederisumi tisebesebalachihu፡፡

[80] irisumi ya hiyawi yemiyaderigi yemigedilimi newi፡፡ yelelitina yek’eni metekakatimi ye’irisu newi፡፡ atawik’umini

[81] yilik’unimi (yemeka kehadiwochi) yefitenyochu hizibochi inidaluti bit’e alu፡፡

[82] «bemotinina ‘aferina at’initochi behoni gize inya tek’esik’ashochi neni» alu፡፡

[83] «yihinini inyami ke’inya befitimi yeneberuti abatochachini be’irigit’i tek’et’irenali፡፡ yihi yemejemeriyawochu sewochi teretochi iniji lela ayidelemi» (alu)፡፡

[84] «midirina bewisit’iwa yalewi hulu yemani newi yemitawik’u bitihonu (nigerunyi)» belachewi፡፡

[85] «be’irigit’i ye’alahi newi» yiluhali፡፡ «tadiya atigesets’umini» belachewi፡፡

[86] «yesebatu semayati getana yetalak’u ‘arishi geta mani newi» belachewi፡፡

[87] «be’irigit’i alahi newi» yiluhali፡፡ «inigidiya atiferutimini» belachewi፡፡

[88] «yenegeru hulu gizati be’iju yehone irisu yemit’ebik’i be’irisu layi yemayit’ebek’i mani newi yemitawik’u inidehonachihu (melisulinyi)» belachewi፡፡

[89] «be’irigit’i alahi newi» yiluhali፡፡ «tadiya inideti titalelalachihu» belachewi፡፡

[90] yilik’unimi iwinetini amet’anilachewi፡፡ inerisumi (bemekadachewi) wishetamochi nachewi፡፡

[91] alahi minimi lijini aliyazemi (aliweledemi)፡፡ ke’irisumi gari anidimi amilaki yelemi፡፡ yani gize (lela amilaki benebere) amilaki hulu befet’erewi negeri beteleye neberi፡፡ kefilachewimi bekefilu leyi belak’e neberi፡፡ alahi kemimet’inuti hulu t’era፡፡

[92] ruk’unina k’iribunimi hulu ‘awak’i newi፡፡ (be’irisu) kemiyagarutimi hulu kefi ale፡፡

[93] (muhamedi hoyi!) beli «getaye hoyi! yemiyasiferarubetini (k’it’ati) bitasayenyi፡፡

[94] «getaye hoyi! bebedelenyochi hizibochi wisit’i atadirigenyi፡፡»

[95] inyami yeminasiferarachewini negeri linasayihi be’irigit’i chayochi neni፡፡

[96] beziyachi irisiwa melikami behonechiwi (t’ebayi) met’ifoyituni negeri gefitiri፡፡ inya yemilutini hulu ‘awak’iwochi neni፡፡

[97] belimi «getaye ho! keseyit’anati gutitegotawochi be’anite it’ebek’alehu፡፡

[98] «banitemi getaye hoyi! (benegeroche) wede’ine kemet’adachewi it’ebek’alehu፡፡»

[99] anidachewinimi moti bemet’abeti gize inidihi yilali «getaye hoyi! (wede midire ‘alemi) melisunyi፡፡

[100] «betewikuti negeri begoni sira lisera ikejilalehuna፡፡» (yihini kemaleti) yikelikeli፡፡ irisiwa irisu tenagariwa yehonechi kenitu k’ali nati፡፡ kesitefitachewimi isikemik’esek’esubeti k’eni diresi girido alile፡፡

[101] bek’enidumi betenefa gize beziya k’eni bemekakelachewi zimidina yelemi፡፡ ayit’eyayek’umimi፡፡

[102] mizanochumi yekebeduleti sewi ineziya inerisu filagotachewini yagenyu nachewi፡፡

[103] mizanochumi yek’elelubeti sewi ineziya inerisu nefisochachewini yakeseru nachewi፡፡ begehanemi wisit’i zemewitariwochi nachewi፡፡

[104] fitochachewini isati tigerifuchewalechi፡፡ inerisumi be’iriswa wisit’i keniferochachewi yetekomateru nachewi፡፡

[105] «anik’ets’oche be’inanite layi yeminebebulachihuna be’inerisu yemitasitebabilu alineberachihumini» (yibalalu)፡፡

[106] yilalu «getachini hoyi! be’inya layi menat’inetachini ashenefechini፡፡ t’emamawochimi hizibochi neberini፡፡

[107] «getachini hoyi! ke’iriswa awit’ani፡፡ (wede kihideti) binimelesimi inya bedeyochi neni፡፡»

[108] (alahimi) «weradochi honachihu bewisit’iwa irigu፡፡ atanagirunyimi» yilachewali፡፡

[109] ineho kebaroche «getachini hoyi! aminenalina mareni፡፡ izenilinimi anitemi ke’azanyochi hulu yibelit’i azanyi nehi» yemilu kifilochi neberu፡፡

[110] inenimi mawisatini isikasireswachihu diresimi malagech’a adirigachihu yazachihwachewi፡፡ be’inerisumi yemitisik’u neberachihu፡፡

[111] ine zare beti‘igisitachewi mikiniyati inesu filagotachewini yemiyagenyuti inerisu bicha bemehoni menedahwachewi፤ (yilachewali)፡፡

[112] «bemidiri wisit’i ke‘ametati k’ut’iri sinitini k’oyachihu» yilachewali፡፡

[113] «anidi k’enini weyimi kefili k’enini k’oyeni፡፡ k’ot’ariwochunimi t’eyik’i» yilalu፡፡

[114] «inanite (yek’oyachihutini met’eni) yemitawik’u bitihonu noro (be’isati wisit’i bemitik’oyuti anits’ari) t’ik’itini gize iniji alik’oyachihumi» yilachewali፡፡

[115] «yefet’erinachihu lekenitu mehonuni inanitemi wedenya yematimelesu mehonachihuni t’eret’erachihuni» (lekenitu yefet’erinachihu meselachihuni)

[116] ye’iwinetumi nigusi alahi kefitenyaneti tegebawi፡፡ ke’irisu lela amilaki yelemi፡፡ yemiyamirewi ‘arishi geta newi፡፡

[117] ke’alahimi gari lelani amilaki le’irisu be’irisu masireja yelelewini yemigeza sewi mirimerawi igetawi zenidi bicha newi፡፡ ineho kehadiwochi ayidinumi፡፡

[118] belimi «getaye hoyi mari፤ izenimi፡፡ anitemi ke’azanyochi hulu belach’i nehi፡፡»

አን-ኑር

Surah 24

[1] (yihichi) yaweredinatina yedenegeginati mi‘irafi nati፡፡ be’iriswami wisit’i tigesets’u zenidi gilits’ochini anik’ets’ochi awiridenali፡፡

[2] zimutenyayituna zimutenyawi kehuletu iyanidanidachewini (yalagebu inidehonu) meto girifatini girefuwachewi፤ be’inerisumi be’alahi firidi rihirahe atiyazachihu፡፡ be’alahina bemech’ereshawi k’eni yemitaminu inidehonachihu (atiraru)፡፡ k’it’atachewinimi kemi’iminani ch’ifirochi yigenyubeti፡፡

[3] zimutenyawi zimutenyayituni weyimi agariyituni iniji ayagebami፡፡ zimutenyayitunimi zimutenya weyimi agari iniji ayagebatimi፡፡ yihimi bemi’iminani layi tekelikilwali፡፡

[4] ineziyami t’ibik’ochini setochi (bezimuti) yemisedibu keziyami aratini misikirochi yalamet’u semaniyani girifati girefwachewi፡፡ ke’inerisumi misikirinetini huligize atik’ebelu ineziyami inesu amets’enyochi nachewi፡፡

[5] ineziya kezihi behwala yetets’ets’etuna sirachewini yasameru sik’eru፡፡ alahi bet’ami mehari azanyi newina፡፡

[6] ineziyami misitochachewini (bezimuti) yemisedibu le’inesumi kenefisochachewi besitek’eri misikirochi yelelwachewi yehonu ye’anidachewi misikirineti irisu kewinetenyochi lemehonu be’alahi simi arati gize milo memesikeri newi፡፡

[7] amisitenyayitumi kewishetamochi bihoni be’irisu layi ye’alahi irigimani yinuribeti (bilo memesikeri) newi፡፡

[8] irisumi kewishetamochi newi bila arati gize memesikerochini be’alahi simi memesikeriwa ke’irisiwa layi k’it’atini yigefetirilatali፡፡

[9] amisitenyayitumi irisu kewinetenyochi bihoni be’irisiwa layi ye’alahi k’ut’a yinuribati (bila memesikeriwa) newi፡፡

[10] be’inanitemi layi ye’alahi chirotana izinetu balinebere alahimi ts’ets’etini tek’ebayi t’ibebenya balihone noro (wishetamuni yigelits’ewi neberi)፡፡

[11] ineziya met’ifoni wisheti yamet’u kenanitewi yehonu ch’ifirochi nachewi፡፡ le’inanite kifu negeri newi bilachihu atasibuti፡፡ be’iwinetu irisu le’inanite melikami negeri newi፡፡ ke’inerisu (kech’ifirochu) leyanidanidu sewi kehat’i’ati yeserawi sira waga alewi፡፡ yami ke’inesu tilik’uni hat’i’ati yeteshekemewi le’irisu kebadi k’it’ati alewi፡፡

[12] (wishetuni) besemachihuti gize mi’iminanina mi’iminati begosochachewi lemini degini negeri alit’eret’erumi leminisi yihi gilits’i wisheti newi alalumi

[13] be’irisu layi lemini aratini misikirochi alamet’umi misikirochunimi kalamet’u ineziya alahi zenidi wishetamochu inesu nachewi፡፡

[14] bek’iribitumi bemech’ereshayitumi ‘alemi be’inanite layi ye’alahi chirotana izinetu balinebere noro bewisit’u begebachihubeti were mikiniyati talak’i k’it’ati be’irigit’i bederesebachihu neberi፡፡

[15] bemilasochachihu bemitik’ibebaluti gize le’inanitemi be’irisu ‘iwik’eti belelachihu negeri be’afochachihu betenagerachihuna irisu alahi zenidi kebadi hat’i’ati hono sale k’elali adirigachihu basebachihuti gize (kebadi k’it’ati benekachihu neberi)፡፡

[16] besemachihutimi gize bezihi lininageri le’inya ayigebanimi፡፡ t’irati yigebahi፡፡ yihi kebadi k’it’ifeti newi፤ atilumi neberini

[17] mi’imenani inidehonachihu wede bit’ewi befits’umi inidatimelesu alahi yigesits’achihwali፡፡

[18] le’inanitemi alahi anik’ets’ochini yigelits’ilachihwali፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[19] ineziya be’ineziya bamenuti sewochi wisit’i met’ifo were iniditisifafa yemiwedu le’inesu bek’iribitumi bemech’ereshayitumi ‘alemi asamami k’it’ati alachewi፡፡ alahimi yawik’ali inanite gini atawik’umi፡፡

[20] be’inanitemi layi ye’alahi chirotawina izinetu balinebere alahimi ruhiruhina azanyi balihone noro (tolo bat’efachihu neberi)፡፡

[21] inanite yamenachihu hoyi! yeseyit’anini irimijawochi atiketelu፡፡ yeseyit’aninimi irimijawochi yemiketeli sewi (hat’i’atini teshekeme)፡፡ irisu bemet’ifona bemit’ela negeri yazalina፡፡ be’inanitemi layi ye’alahi chirotana izinetu balinebere noro kenanite anidimi fets’imo balit’era neberi፡፡ gini alahi yemishawini sewi yat’erali፡፡ alahimi semi ‘awak’i newi፡፡

[22] ke’inanitemi yechirotana yekibireti balebetochi yehonuti lek’iribi zemedochina ledihochi be’alahimi menigedi letesededu sewochi layiset’u ayimalu፡፡ yik’iritami yadirigu፡፡ (t’ifatenyochuni) yilefumi፡፡ alahi le’inanite limiri atiwedumini alahimi mehari azanyi newi፡፡

[23] ineziya t’ibik’ochuni kezimuti zenigiwochuni mi’iminati yemisedibu፤ bek’iribitumi bemech’ereshayitumi ‘alemi teregemu፡፡ le’inerisumi talak’i k’it’ati alachewi፡፡

[24] be’inesu layi milasochachewi፣ ijochachewina igirochachewimi yiseruti beneberuti negeri bemimesekirubachewi k’eni (kebadi k’it’ati alachewi)፡፡

[25] beziya k’eni alahi iwinetenya wagachewini yimolalachewali፡፡ alahimi irisu menoru yeteregaget’e (huluni negeri) gelach’i mehonuni yawik’alu፡፡

[26] met’ifowochu setochi lemet’ifowochi wenidochi met’ifowochu wenidochimi lemet’ifowochu setochi yetegebu nachewi፡፡ t’iruwochu setochimi let’iruwochu wenidochi t’iruwochu wenidochimi let’iruwochu setochi yemigebu nachewi፡፡ ineziya (met’ifowochu) kemiluti negeri nits’uhi yetederegu nachewi፡፡ le’inerisu mihiretina melikami sisayi alachewi፡፡

[27] inanite yamenachihu hoyi! isikemitasifek’iduna bebalebetochwa layi selamitani isikemitak’eribu diresi kebetochachihu lela yehonuni betochi atigibu፡፡ yihi le’inanite melikami newi፡፡ inanite tigenezebu zenidi (bezihi tazezachihu)፡፡

[28] bewisit’wami anidinimi sewi batagenyu le’inanite isikemifek’edilachihu diresi atigibwati፡፡ le’inanite temelesu bitibalumi temelesu፡፡ irisu le’inanite yeteshale newi፡፡ alahimi yemitiserutini hulu ‘awak’i newi፡፡

[29] menoriya yalihonuni betochi bewisit’achewi le’inanite t’ik’imi yalachihuni (satasifek’idu) bitigebu be’inanite layi hat’i’ati yelebachihumi፡፡ alahimi yemitigelits’utinina yemitidebik’utini hulu yawik’ali፡፡

[30] lemi’imenani nigerachewi፡- ‘ayinochachewini (yalitefek’edeni kemayeti) yikelikilu፤ bilitochachewinimi yit’ebik’u፤ yihi lenesu yeteshale newi፤ alahi bemiseruti hulu wisit’i ‘awak’i newi፡፡

[31] lemi’iminatimi nigerachewi፡- ‘ayinochachewini yikelikilu፡፡ bilitochachewinimi yit’ebik’u፡፡ get’achewinimi ke’iriswa gilits’i kehonewi besitek’eri ayigilet’u፡፡ gufitawochachewinimi be’anigetigewochachewi layi yat’afu፡፡ (yewisit’i) get’achewinimi lebalochachewi weyimi le’abatochachewi weyimi lebalochachewi abatochi weyimi lewenidochi lijochachewi weyimi lebalochachewi wenidochi lijochi weyimi lewenidimochachewi weyimi lewenidimochachewi wenidochi lijochi weyimi le’ihitochachewi wenidochi lijochi weyimi lesetochachewi weyimi ijochachewi leyazuti (bariya) weyimi kewenidochi leseti gudayi yelelachewi lehonu teketayochi weyimi leneziya besetochi hafirete gela layi lalawek’u hits’anochi kalihone besitek’eri ayigilets’u፡፡ keget’achewimi yemishefinuti yitawek’i zenidi be’igirochachewi ayimitu፡፡ mi’imenanochi hoyi! tidinu zenidi hulachihumi wede alahi (bememelesi) tets’ets’etu፡፡

[32] kenanitemi tidari yelelachewini agabu፡፡ kewenidochi barochachihuna kesetochi barochachihumi legabicha bik’u yehonutini (agabu)፡፡ dihochi bihonu alahi kechirotawi yakebirachewali፡፡ alahimi sit’otawi sefi ‘awak’i newi፡፡

[33] ineziyami yemagibiyani t’at’a yemayagenyu alahi kechirotawi isikemiyakebirachewi diresi yit’ebek’u፡፡ ineziyanimi ijochachihu kech’ebet’wachewi ageligayochi (genizebi set’itewi nets’a lemewit’ati) mets’ats’afini yemifeligutini ke’inesu melikamini negeri bitawik’u tets’ats’afuwachewi፡፡ ke’alahimi genizebi keziya keset’achihu sit’wachewi፡፡ setochi barochachihunimi met’it’ebek’ini bifeligu yek’iribituni hiyiweti t’ik’imi lemefelegi bilachihu bezimuti layi atasigediduwachewi፡፡ yemiyasigedidachewimi sewi alahi kemegededachewi behwala (letegededuti) mehari azanyi newi፡፡

[34] wede’inanitemi abirari yehonuni anik’ets’ochi ke’ineziya kebefitachihu kalefutimi (misalewochi ‘ayineti) misaleni let’inik’uk’ochu megesech’animi be’irigit’i aweredini፡፡

[35] alahi yesemayatina yemidiri abiri newi፡፡ yebirihanu misale bewisit’wa mebirati inidalebati (zigi) mesikoti፣ mebiratu bebirich’ik’o wisit’i yehone፣ birich’ik’oyitu fits’umi lulawi kokebi yemitimeseli፣ misirak’awiwi mi‘irabawimi kalihonechi ketebarekechi yeweyira zafi zeyitwa isati bayinekawimi inikwa liyabera yemik’eribi kehonechi (zeyiti) yemik’at’eli inide hone (mebirati) newi፡፡ (yihi) bebirihani layi yehone birihani newi፡፡ alahi wede birihanu yemishawini sewi yimerali፡፡ alahimi lesewochi misalewochini yak’eribali፡፡ alahimi benegeru hulu ‘awak’i newi፡፡

[36] alahi iniditikeberina simu bewisit’wa inidiwesa bazezewi betochi wisit’i (awedisuti)፡፡ bewisit’wa bet’watina bemata le’irisu yat’eralu፡፡

[37] alahini kemawisatina solatini kemesigedi zekanimi kemesit’eti nigidimi shiyach’imi yemayatalilachewi libochina ‘ayinochi be’irisu yemigelabet’ubetini k’eni yemiferu yehonu sewochi (yat’erutali)፡፡

[38] alahi yeserutini sira melikamuni limenedachewi kechirotawimi lich’emerilachewi (yat’erutali)፡፡ alahimi lemishawi sewi yale gimiti yiset’ali፡፡

[39] ineziyami yekaduti sewochi sirawochachewi (melikamochu) bebereha meda inidale siribidu yet’emawi sewi wiha newi bilo inidemiyasibewi bemet’awimi gize minimi negeri hono inidemayagenyewi newi፡፡ (kehadiwi) alahinimi iserawi zenidi yagenyewali፡፡ mirimerawinimi (k’it’atuni) yimolaletali፡፡ alahimi mirimerawi fet’ani newi፡፡

[40] weyimi (met’ifo sirawochachewini) kebelayu demena yalebeti ma‘ibeli bemishefenewi t’ilik’i bahiri wisit’i inidalu ch’elemawochi newi፡፡ (ineziya) kefilachewi kekefilu belayi diribiribi yehonu ch’elemawochi nachewi፡፡ (bezihichi) yetemokere (sewi) ijuni bawet’a gize liyayati ayik’eribimi፡፡ alahimi le’irisu birihanini yaladeregeleti sewi le’irisu minimi birihani yelewimi፡፡

[41] alahi besemayatina bemidiri yale hulu berariwochimi kinifochachewini (be’ayeri layi) yanisafefu honewi le’irisu yemiyat’eru (yemiyawedisu) mehonachewini alawek’ihimini hulumi sigidetunina mat’iratuni be’irigit’i ‘awek’e፡፡ alahimi yemiserutini hulu ‘awak’i newi፡፡

[42] yesemayatina yemidirimi gizati ye’alahi newi፡፡ memeleshami wede alahi newi፡፡

[43] alahi demenani yemineda mehonuni alayehimini keziyami kefiluni kekefilu yagenanyali፡፡ keziyami yetederarebe yaderigewali፡፡ zinabunimi kemekakelu yemiwet’a hono tayewalehi፡፡ kesemayimi (kedemena) bewisit’wa kaluti garawochi beredoni yaweridali፡፡ be’irisumi yemishawini sewi (begudati) yinekali፡፡ kemishawimi sewi layi yimelisewali፡፡ yebilich’itawi birihani ‘ayinochini liwesidi yik’eribali፡፡

[44] alahi lelitinina k’enini yagelabit’ali፡፡ bezihimi lebale wisit’i ‘ayinochi be’irigit’i masireja alilebeti፡፡

[45] alahimi tenik’esak’ashini hulu kewiha fet’ere፡፡ ke’inesumi behodu layi yemihedi alile፡፡ ke’inesumi behuleti igirochi layi yemihedi alile፡፡ alahi yemishawini hulu yifet’irali፡፡ alahi benegeru hulu layi chayi newina፡፡

[46] abirarini anik’ets’ochi be’irigit’i aweredini፡፡ alahimi yemishawini sewi wede k’et’itenya menigedi yimerawali፡፡

[47] be’alahina bemelikitenyawimi aminenali tazenalimi yilalu፡፡ keziyami kezihi behwala ke’inesu kefilu yisheshali፡፡ ineziyami mi’iminani ayidelumi፤

[48] wede alahina wede melikitenyawimi bemekakelachewi liferidi betet’eru gize ke’inesu kefilu wediyawinu yisheshalu፡፡

[49] iwinetumi (hak’u) le’inesu bihoni wederisu tazazhochi honewi yimet’alu፡፡

[50] belibochachewi wisit’i beshita aleni weyisi (benebiyinetu) tet’erat’eruni weyisi alahina melikitenyawi be’inesu layi yemibedilu mehonini yiferaluni yilik’unimi፤ ineziya inesu bedayochu nachewi፡፡

[51] yemi’iminani k’ali yeneberewi wede alahina wede melikitenyawi bemekakelachewi liferidi betet’eru gize semani፤ tazezinimi maleti bicha newi፡፡ inezihimi inesu yefelegutini yemiyagenyu nachewi፡፡

[52] alahinina melikitenyawini yemitazezimi sewi፣ alahinimi yemiferana yemit’enek’ek’ewi sewi፤ ineziya inerisu filegotachewini yemiyagenyu nachewi፡፡

[53] (lezemecha) bitazachewimi be’irigit’i liwet’u yet’enekeru mehalochachewini be’alahi simi yimilalu፡፡ «atimalu፤ yetawek’echi (yenifik’ina) metazezi natina፡፡ alahi bemitiseruti negeri hulu wisit’i ‘awak’i newi» belachewi፡፡

[54] «alahini tegezu፡፡ melikitenyawinimi tazezu፤ bitisheshumi (atigodutimi)፡፡ be’irisu layi yalebeti yetegededewini madiresi bicha newi፡፡ be’inanitemi layi yalebachihu yetegededachihuti (metazezi) bicha newi፡፡ bititazezutimi timimeralachihu፡፡ bemeli’ikitenyawimi layi gilits’i madiresi iniji lela yelebetimi» belachewi፡፡

[55] alahi ineziyani ke’inanite yamenutinina melikami sirawochini yeserutini ineziyani ke’inesu befiti yeneberutini inideteka bemidiri leyi be’irigit’i litekachewi፣ le’inesumi yanini yewededelachewini hayimanotachewini liyadeladililachewi፣ kefirihatachewimi behwala ts’et’itani lilewit’ilachewi tesifani k’ali set’itwachewali፡፡ be’ine mininimi yemayagaru honewi yigigezunyali፡፡ keziyami behwala yekade sewi ineziya inerisu amets’enyochi nachewi፡፡

[56] solatinimi asitekakilachihu sigedu፡፡ mits’iwatinimi sit’u፡፡ melikitenyawinimi tazezu፡፡ le’inanite litazenilachihu yikejelalina፡፡

[57] ineziyani yekadutini bemidiri wisit’i yemiyak’itu adirigehi atasibi፡፡ menoriyachewimi isati nati፡፡ be’irigit’imi yekefachi memelesha nati፡፡

[58] inanite yamenachihu hoyi! ineziya ijochachihu yech’ebet’wachewi (barochi) ineziyami ke’inanite le’akala met’eni yalideresuti kegohi sigideti befiti፣ bek’etirimi libisochachihuni bemitawelik’u gize kemishiti sigidetimi behwala sositi gizeyati (lemegibati sifeligu) yasifek’idwachihu፡፡ (inezihi) le’inanite yehonu sositi yehafirete gela megelech’a gizeyatochi nachewina፡፡ ke’inezihi behwala be’inanitemi be’inerisumi layi (yalefek’adi bemegibati) hat’i’ati yelemi፡፡ be’inanite layi (lemageligeli) zuwariwochi nachewina፡፡ kefilachihu bekefilu layi zuwari newi፡፡ inidezihu alahi le’inanite higigatini yigelits’ilachihwali፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[59] ke’inanitemi hits’anatochu ak’ime adamini bederesu gize ineziya ke’inesu befiti yeneberuti (talalak’ochu) inidasifek’edu yasifek’idu፡፡ inidezihu alahi le’inanite anik’ets’ochuni yabirarali፤ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[60] kesetochimi ineziya gabichani yemayifeliguti tek’emach’ochi (balitetochi)፤ beget’i yetegelets’u sayihonu yelayi libisochachewini bit’ilu be’inesu layi hat’i’ati yelebachewimi፡፡ gini met’ebek’achewi le’inerisu yeteshale newi፡፡ alahimi semi ‘awak’i newi፡፡

[61] (kesewochi gari bemebilati) be‘iwiri layi hat’i’ati yelebetimi፡፡ be’anikasami layi hat’i’ati yelebetimi፡፡ bebeshitenyami layi hat’i’ati yelebetimi፡፡ benefisochachihumi layi kebetochachihu weyimi ke’abatochachihu betochi weyimi ke’inatochachihu betochi weyimi kewenidimochachihu betochi weyimi ke’ihitochachihu betochi weyimi ke’agotochachihu betochi weyimi ke’akisitochachihu betochi weyimi keyeshumochachihu betochi weyimi keyeshumewochachihu betochi weyimi mekifechawochuni keyazachihuti beti weyimi kewedajachihu beti (bitibelu) hat’i’ati yelebachihumi፡፡ tesebisibachihu weyimi teleyayitachihu bitibelu be’inanite layi hat’i’ati yelebachihumi፡፡ betochinimi begebachihu gize፤ ke’alahi zenidi yehonechini yetebarekechi melikami selamita benefisochachihu layi selami belu፡፡ inidezihu alahi anik’ets’ochini le’inanite yabirarali፡፡ litawik’u yikejelalina፡፡

[62] mi’imenani maleti ineziya be’alahina bemelikitenyawi yamenuti፤ ke’irisu gari bemisebesebi gudayi layi behonu gize isikemiyasifek’idu diresi yemayiheduti bicha nachewi፡፡ ineziya yemiyasifek’iduhi inerisu ineziya be’alahina bemelikitenyawi yemiyaminuti nachewi፡፡ legili gudayachewimi fek’adi bet’eyek’uhi gize ke’inesu leshahewi sewi fik’edileti፡፡ le’inesumi alahini mihiretini leminilachewi alahi mehari azanyi newina፡፡

[63] bemekakelachihu yemelikitenyawini t’iri kefilachihu kefiluni inide met’irati atadiriguti፡፡ ke’inanite wisit’i ineziyani iyetekelelu bemesilekileki yemiwet’utini alahi be’irigit’i yawik’achewali፡፡ ineziyami ti‘izazuni yemit’isu mekera inidatiderisibachewi weyimi asamami k’it’ati inidayagenyachewi yit’enik’ek’u፡፡

[64] nik’u! besemayatina bemidiri yalewi hulu ye’alahi bicha newi፡፡ inanite be’irisu layi yalachihubetini huneta be’irigit’i yawik’ali፡፡ wede’irisu yemimelesubetini k’enimi (yawik’ali)፡፡ yeserutinimi hulu yinegirachewali፡፡ alahimi negeruni hulu ‘awak’i newi፡፡

አል-ፉርቃን

Surah 25

[1] ya furik’anini bebariyawi layi le‘alemati asiferari yihoni zenidi yaweredewi (amilaki) kibirina t’irati tegebawi፡፡

[2] (irisu) ya yesemayatina yemidiri nigisina ye’irisu bicha yehone፣ lijinimi yaliyaze፣ benigisinawimi tegari yelelewi፣ negerunimi hulu yefet’erena betikikilimi yazegajewi newi፡፡

[3] (kehadiwochi) ke’irisumi lela mininimi yemayifet’iruni፣ inerisumi yemifet’eruni፣ lenefisochachewimi gudatini lemekelakeli t’ik’iminimi lemamit’ati yemayichiluni motinina hiyiwetinimi mek’esik’esinimi yemayichiluni፣ amalikiti yazu፡፡

[4] ineziyami yekaduti yihi (k’uri’ani muhamedi) yek’et’efewi be’irisumi layi lelochi hizibochi yagezuti yehone wisheti iniji lela ayidelemi alu፡፡ be’irigit’imi bedelinina ibiletini seru፡፡

[5] alumi «yemejemeriyawochu sewochi teretochi nati፡፡ asits’afati፡፡ iriswami be’irisu layi t’watina mata tinebebiletalechi፡፡»

[6] «ya besemayatina bemidiri wisit’i yaleni misit’iri yemiyawik’ewi aweredewi፡፡ irisu mehari azanyi newina» belachewi፡፡

[7] lezihimi melikitenya migibini yemibela፣ begebeyawochimi yemihedi sihoni mini (melikitenyaneti) alewi kerisu gari asiferari yihoni zenidi wederisu meli’aki (gehadi) ayiweredimi norwalini alu፡፡

[8] «weyimi wede’irisu dilibi ayit’aliletimini weyimi ke’iriswa yemibelalati atikiliti le’irisu atinorewimini» (alu)፡፡ bedayochumi (lamenuti) «yetedegemebetini sewi iniji lela atiketelumi» alu፡፡

[9] lanite misalewochini inideti inidaderegulihina inidetesasatu temeliketi፡፡ (wede iwineti lemediresi) menigedinimi ayichilumi፡፡

[10] ya bisha kezihi (kaluti) yeteshaleni kesirochachewi wenizochi yemifesubachewini atikilitochi lanite yemiyaderigilihi hinits’a betochinimi lanite yemiyaderigilihi geta chirotawi beza፡፡

[11] yilik’unimi betinisa’e asitebabelu፡፡ betinisa’e lasitebabelemi sewi hulu nedajini isati azegajitenali፡፡

[12] keruk’i sifira bayechachewi gize le’iriswa yek’uch’iti megenifelinina manafatini yisemalu፡፡

[13] iji kefiniji yetaseru honewimi ke’iriswa bet’ebabi sifira betet’alu gize beziya sifira t’ifatini yit’eralu፤ (wa t’ifatachini yilalu)፡፡

[14] ፡-zare anidini t’ifati bicha atit’iru bizunimi t’ifati t’iru (yibalalu)፡፡

[15] (inidihi) belachewi «yihi yeteshale newini weyisi t’inik’uk’ochu tesifa yeteset’wati yezele‘alemwa geneti» le’inerisu minidana memelesha honechi፡፡

[16] le’inesu bewisit’wa zewitariwochi honewi yemifeliguti hulu alilachewi፡፡ (yihimi) tesifa kegetahi telemanyi tesifa newi፡፡

[17] inerisunina ke’alahi lela yemigigezwachewinimi yemisebesibibachewinina «inanite inezihini barocheni asasatachihuni weyisi inesuwi menigedini satu» yemilibetini k’eni (asitawisi)፡፡

[18] «t’irati yigebahi፤ kanite lela redatochini liniyizi le’inya tegebiyachini alineberemi፡፡ gini inerisunimi abatochachewinimi megenizebini isiketewu diresi at’ak’emikachewi፡፡ t’efi hizibochimi honu» yilalu፡፡

[19] bemitilutimi (amalikitochachihu) asiwashuwachihu፡፡ k’it’ateni megefiterinimi meridatinimi atichilumi፡፡ ke’inanitemi yemibedilewini talak’ini k’it’ati inak’emisewaleni፤ (yibalalu)፡፡

[20] ke’anite befitimi kemelikitenyochi inesu be’irigit’i migibini yemibelu begebeyawochimi yemihedu honewi besitek’eri alilakinimi፡፡ kefilachihunimi lekefilu fetena adirigenali፡፡ titagesalachihuni getahimi temelikachi newi፡፡

[21] ineziyami megenanyetachinini yemayiferuti be’inya layi lemini mela’ikiti aliweredemi፡፡ weyimi getachinini lemini anayimi alu፡ benefisochachewi wisit’i be’irigit’i koru፡፡ talak’inimi amets’i amets’u፡፡

[22] mela’ikitini bemiyayubeti k’eni beziya gize le’amets’enyochi misirachi yelachewimi፡፡ «yetekelekele kilikilimi adirigeni» yilalu፡፡

[23] kesirami wede seruti inasibaleni፡፡ yetebetene tibiyami inaderigewaleni፡፡

[24] yegeneti sewochi beziya k’eni bemerigiya yeteshalu bemarefiyami bet’ami yamaru nachewi፡፡

[25] semayimi bedemena yemitik’ededibetinina mela’ikitimi meweredini yemiweridibetini k’eni (asitawisi)፡፡

[26] iwinetenyawi nigisina beziya k’eni le’alirahimani bicha newi፡፡ bekehadiwochimi layi asichegari k’eni newi፡፡

[27] bedayimi «kemelikitenyawi gari k’et’itenyani menigedi yizhe behone wa minyote!» iyale (bets’ets’eti) huleti ijochuni yeminekisibetini k’eni (asitawisi)፡፡

[28] «wa t’ifate! igeleni wedaji baliyaziku noro imenyalehu፡፡

[29] (ye’imineti k’alini) kemet’alinyi behwala kemasitawesi be’irigit’i asasatenyi» (yilali)፡፡ seyit’animi lesewi agalach’i newi፡፡

[30] melikitenyawimi «getaye hoyi! hiziboche yihinini k’uri’ani yetetewe negeri adirigewi yazuti» ale፡፡

[31] inidezihumi lenebiyu hulu ke’amets’enyochi yehone t’elatini adirigenali፡፡ merina redatimi begetahi bek’a፡፡

[32] ineziya yekadutimi «k’uri’ani be’irisu layi lemini bet’ek’ilala anidi gize aliteweredemi» alu፡፡ inidezihu be’irisu libihini linarega (kefafileni aweredinewi)፡፡ k’esi bek’esi meleyayetinimi leyenewi፡፡

[33] bet’iyak’emi ayimet’ubihimi iwinetenyawini (melisi) melikamini fichimi yeminamet’alihi binihoni iniji፡፡

[34] ineziya befitochachewi leyi (iyetegotetu) wede gehanemi yemisebesebu nachewi፡፡ ineziya sifirachewi yekefa menigedachewimi yet’ememe nachewi፡፡

[35] be’irigit’imi lemusa mets’ihafini set’enewi፡፡ ke’irisumi gari wenidimuni harunini redati adereginileti፡፡

[36] «wede’ineziyami bete‘amiratochachini wede asitebabeluti hizibochi hidu» alinachewi፡፡ (asiwashwachewimi) mat’ifatinimi at’efanachewi፡፡

[37] yenuhini sewochimi melikitenyochini basitebabelu gize aset’eminachewi፡፡ lesewochimi megesech’a adereginalechewi፡፡ lebedelenyochimi asamamini k’it’ati azegajitenali፡፡

[38] ‘adinimi semudinimi yeresini sewochimi bezihi mekakeli yeneberutinimi bizuni yekifile zemenati hizibochi (at’efani)፡፡

[39] hulunimi (gesets’ini) le’inesu misalewochini gelets’ini፡፡ hulunimi mat’ifatini at’efanachewimi፡፡

[40] beziyachimi kifu zinamini betezenemechiwi ketema layi (yemeka kehadiwochi) be’irigit’i met’itewali፡፡ yemiyayuwati alineberumini be’iwinetu mek’esik’esini yemayiferu neberu፡፡

[41] bayuhimi gize ya alahi meli’ikitenya adirigo yelakewi yihi newini iyalu mesalek’iya iniji lela ayaderiguhimi፡፡

[42] «ineho be’iriswa layi metagesachini balinebere noro ke’amalikitochachini liyasasiteni k’eribo neberi» (silumi yisalek’alu)፡፡ wedefitimi k’it’atuni bemiyayu gize menigedini bet’ami tesesachu mani inidehone be’irigit’i yawik’alu፡፡

[43] filagotuni amilaku adirigo yeyazewini sewi ayehini anite be’irisu layi t’ebak’i tihonalehini

[44] yilik’unimi abizanyawochachewi yemisemu weyimi yemiyawik’u mehonachewini tasibalehini inerisu inide inisisawochi iniji lela ayidelumi፡፡ ketowinimi inesu yilik’i menigedini yetesasatu nachewi፡፡

[45] wede getahi (sira) t’ilani inideti inide zerega alayehimini beshami noro yerega baderegewi neberi፡፡ keziyami ts’ehayini be’irisu layi milikiti aderegini፡፡

[46] keziyami k’esi bek’esi wede’inya sebisebinewi፡፡

[47] irisumi ya le’inanite lelitini libisi inik’ilifinimi marefiya yaderege፤ k’eninimi mebetenya yaderegelachihu newi፡፡

[48] irisumi ya nefasochini abisariwochi sihonu kezinamu besitefiti yelake newi፡፡ kesemayimi at’iri wihani aweredini፡፡

[49] be’irisu yemotechini ageri hiyawi linaderigibeti kefet’erinewimi fit’uri inisisawochinina bizu sewochinimi linat’et’awi (aweredinewi)፡፡

[50] (ts’egachinini) yigenezebumi zenidi bemekakelachewi kefafelinewi፡፡ gini abizanyawochu sewochi kihidetini iniji inibi alu፡፡

[51] beshanimi noro beyeketemayitu asiferarini belakini neberi፡፡

[52] kehadiwochinimi atitazezachewi፡፡ be’irisumi (bek’uri’ani) talak’ini tigili tagelachewi፡፡

[53] irisumi ya huletuni bahirochi agorabito yelek’ek’e newi፡፡ yihi t’imini yemik’orit’i t’afach’i newi፡፡ yihimi yemimeregigi ch’ewi newi፡፡ bemekakelachewimi (kemek’elak’eli) meleyanina yetekeleleni kilili yaderege newi፡፡

[54] irisumi ya kewiha sewini yefet’ere፣ yezimidinana ye’amachimi balebeti yaderegewi newi፡፡ getahimi chayi newi፡፡

[55] ke’alahimi lela yemayit’ek’imachewinina yemayigodachewini yigigezalu፤ kehadimi begetawi layi (bemamets’i leseyit’ani) redati newi፡፡

[56] abisarina asiferarimi adirigeni iniji alilakinihimi፡፡

[57] «be’irisu layi wagani befits’umi alit’eyik’achihumi፡፡ gini wede getawi (melikami) menigedini lemeyazi yesha sewi (yisira)» belachewi፡፡

[58] beziyami bemayimotewi hiyawi amilaki layi temeka፡፡ kemamesigenimi gari at’irawi፡፡ bebarochu hat’i’atochimi wisit’e ‘awak’i be’irisu bek’a፡፡

[59] ya semayatina midirini bemekakelachewi yalewinimi hulu besidisiti k’enochi wisit’i yefet’ere፣ keziyami be‘arishu layi (silit’anu) yetedeladele alirehimani newi፡፡ ke’irisumi ‘awak’ini t’eyik’i፡፡

[60] le’inerisumi le’alirehimani sigedu betebalu gize alirehimani manewi lemitazeni (ina lemanawik’ewi) inisegidaleni yilalu፡፡ (yihi) merak’inimi ch’emerachewi፡፡

[61] ya besemayi burujochini yaderegena be’iriswami anits’ebarak’ini (ts’ehayi) abiri ch’erek’animi yaderege geta kibiru bet’ami lak’e፡፡

[62] irisumi ya (yamelet’ewini sira) masitawesini lemifeligi weyimi mamesigenini lemifeligi sewi lelitinina k’enini tetekaki yaderege newi፡፡

[63] ye’alirehimanimi barochi ineziya bemidiri layi bezigita yemiheduti፣ balegewochimi (bekifu) banegageruwachewi gize selami yemiluti nachewi፡፡

[64] ineziyami legetachewi beginibarachewi tedefiwochina k’wamiwochi honewi yemiyadiruti nachewi፡፡

[65] ineziyami «getachini hoyi! yegehanemini k’it’ati ke’inya layi melisilini k’it’atwa yemayilek’i newina» yemiluti nachewi፡፡

[66] iriswa merigiyana mek’emech’a bemehoni kefachi! (yilalu)፡፡

[67] ineziyami belegesu gize yemayabakinu yemayik’ot’ibutimi nachewi፡፡ bezihimi mekakeli (ligisinachewi) tikikilenya yehone newi፡፡

[68] ineziyami ke’alahi gari lelani amilaki yemayigezuti፣ yachinimi alahi irimi yaderegatini nefisi yale higi yemayigediluti፣ yemayamenezirutimi nachewi፡፡ yihininimi yemisera sewi k’it’atini yagenyali፡፡

[69] betinisa’e k’eni k’it’atu le’irisu yiderarebali፡፡ be’irisumi wisit’i yetewarede hono yinorali፡፡

[70] tets’ets’ito yetemelesena yamene melikaminimi sira yesera sewi bicha sik’eri፡፡ ineziyami alahi met’ifo sirawochachewini bemelikami sirawochi yilewit’ali፡፡ alahimi ijigi mehari azanyi newi፡፡

[71] tets’ets’ito yetemelesemi sewi melikaminimi yesera irisu yetewededeni memelesi wede alahi yimelesali፡፡

[72] ineziyami ibiletini yemayimesekiru፤ bewidik’i k’alimi (tenagari at’egebi) balefu gize yekeberu honewi yemiyalifuti nachewi፡፡

[73] ineziyami begetachewi anik’ets’ochi betegesets’u gize (yeteredu tek’ebayochi honewi iniji) denik’orowochina ‘iwirochi honewi be’iriswa layi yemayidefuti nachewi፡፡

[74] ineziyami «getachini hoyi! kemisitochachinina kezerochachini le‘ayinochi merigiyani le’inya sit’eni፡፡ alahini lemiferutimi meri adirigeni» yemiluti nachewi፡፡

[75] ineziya bemetagesachewi yegenetini segenetochi yimimenedalu፡፡ be’iriswami wisit’i widasenina selamitani yisiset’alu፡፡

[76] be’iriswa wisit’i zewitariwochi honewi (yisiset’alu)፡፡ merigiyana menoriyayitu amarechi፡፡

[77] «ts’elotachihu balinebere noro getaye inaniteni keminimi ayik’ot’irachihumi neberi፡፡ be’irigit’imi asitebabelachihu፤ wede fitimi (k’it’atu) yazhachihu yihonali» belachewi፡፡

አሽ-ሹዓራእ

Surah 26

[1] t’e.se.me. (t’wa sini mimi)፡፡

[2] yihichi gilits’i kehonewi mets’ihafi anik’ets’ochi nati፡፡

[3] amanyochi balemehonachewi፤ (bek’uch’iti) nefisihini gedayi mehoni yiferalihali፡፡

[4] binisha be’inesu layi kesemayi te‘amireni inaweridina anigetochachewi (meriwochachewi) le’iriswa tewarajochi yihonalu፡፡

[5] ke’alirehimanimi zenidi adisi yetewerede k’uri’ani ayimet’alachewimi፤ ke’irisu yemisheshu bihonu iniji፡፡

[6] be’irigit’imi asitebabelu፡፡ yeziyami be’irisu yisalek’ubeti yeneberuti werewochi (fits’ame) yimet’abachewali፡፡

[7] wede midirimi bewisit’wa kemelikami (bek’ayi) gosa hulu bizuni inidabek’elini alayumini፡፡

[8] bezihi asidenak’i milikiti alilebeti፡፡ abizanyochachewimi amanyochi alineberumi፡፡

[9] getahimi irisu be’irigit’i ashenafi azanyi newi፡፡

[10] getahimi musani «wede bedelenyochu hizibochi hidi» bemaleti bet’erawi gize (asitawisi)፡፡

[11] «wede feri‘oni hizibochi (hidi) alahini ayiferumini» (alewi)፡፡

[12] (musami) ale «getaye hoyi! ine liyasitebabilunyi iferalehu፡፡

[13] «libemi yit’ebibali፡፡ milasemi ayifetami፡፡ silezihi wede haruni laki፡፡

[14] «le’inerisumi be’ine layi (yedemi) wenijeli alile፡፡ silezihi inidayigedilunyi iferalehu፡፡»

[15] (alahi) ale «tewi! (ayinekuhimi)፡፡ bete‘amiratochachinimi hidu፡፡ inya ke’inanite gari semiwochi nenina፡፡

[16] «wede feri‘onimi hidu፡፡ belutimi፡- inya ye‘alemati geta melikitenyochi neni፡፡

[17] «ye’isira’elini lijochi ke’inya gari lik’ek’i፡፡»

[18] (feri‘onimi) ale «liji honehi be’inya wisit’i alasadeginihimini be’inya wisit’imi ke‘idimehi bizu ‘ametatini alitek’emet’ikimini

[19] «yachinimi yeserahatini sirahini aliserahimini anitemi kewileta bisochu nehi» (ale)፡፡

[20] (musami) ale «yani gize inemi ketesasatuti honye serahwati፡፡

[21] «beferahwachihumi gize ke’ininate sheshehu፡፡ getayemi le’ine t’ibebini set’enyi፡፡ kemelikitenyochumi aderegenyi፡፡

[22] «yihichimi ye’isira’elini lijochi bariya bemadiregihi be’ine layi yemitimets’adek’ibati ts’ega neti፡፡»

[23] feri‘oni ale «(lakenyi yemitilewi) ye‘alematimi geta minidinewi»

[24] (musa) «yesemayatina yemidiri bemekakelachewimi yalewi hulu geta newi፡፡ yemitaregagit’u bitihonu (negeru yihi newi)፤» alewi፡፡

[25] (feri‘onimi) bezuriyawi laluti sewochi «atisemumini» ale፡፡

[26] (musa) «getachihuna yemejemeriyawochu abatochachihumi geta newi» alewi፡፡

[27] (feri‘oni) «ya wede’inanite yetelakewi melikitenyachihu be’irigit’i ‘ibidi newi» ale፡፡

[28] (musa) «yemisirak’ina yemi‘irabi bemekakelachewimi yalewi negeri hulu geta newi፡፡ tawik’u inidehonachihu (imenubeti)» alewi፡፡

[29] (feri‘oni) «ke’ine lela amilakini bitiyizi bewinetu ke’isirenyochu aderigihalehu» ale፡፡

[30] (musa) «begilits’i asireji bimet’ahimi inikwa» alewi፡፡

[31] «inigidiyawisi ke’iwinetenyochi inidehoniki (asirejuni) amit’awi» ale፡፡

[32] betirunimi t’ale፡፡ iriswami wediyawinu gilits’i ibabi honechi፡፡

[33] ijunimi awet’a፡፡ wediyawimi iriswa letemelikachochi (yemitabera) nech’i honechi፡፡

[34] (feri‘oni) bezuriyawi laluti memakiriti «yihi be’irigit’i ‘awak’i digimitenya newi» ale፡፡

[35] «kemidirachihu bedigimitu liyawet’achihu yifeligalina minini tazalachihu» (alachewi)፡፡

[36] aluti «irisuni wenidimunimi ak’oyina beyeketemochu sebisabiwochini laki፡፡

[37] «bet’ami ‘awak’i digimitenyochini hulu yamet’ulihalina፡፡»

[38] digimitenyochumi betawek’e k’eni k’et’ero tesebesebu፡፡

[39] lesewochumi «inanite tesebisibachihwalini» tebale፡፡

[40] «digimitenyochuni inesu ashenafiwochi bihonu iniketeli zenidi» (tebale)፡፡

[41] «digimitenyochumi bemet’u gize leferi‘oni inya ashenafiwochi binihoni le’inya be’irigit’i waga aleni» aluti፡፡

[42] «awoni፤ inanitemi yani gize kebalemwalochu tihonalachihu» alachewi፡፡

[43] musa «le’inerisu inanite yemitit’ilutini t’alu» alachewi፡፡

[44] gemedochachewinina betirochachewinimi t’alu፡፡ «beferi‘onimi kibiri yihunibini፡፡ inya be’irigit’i ashenafiwochu inya neni» alu፡፡

[45] musami betiruni t’ale፡፡ wediyawimi iriswa yemiyasimesilutini hulu tiwit’alechi፡፡

[46] digimitenyochumi segajochi honewi wedek’u፡፡

[47] (inesumi) alu «be‘alemati geta amenini፡፡

[48] «bemusana beharuni geta፡፡»

[49] (feri‘onimi) «le’inanite salifek’idilachihu befiti le’irisu amenachihuni irisu ya digimitini yasitemarachihu talak’achihu newi፡፡ wedefitimi (yemiyagenyachihuni) be’irigit’i tawik’alachihu፡፡ ijochachihunina igirochachihuni (k’enyina girani) bemanagati ik’orerit’alehu፡፡ hulachihunimi isek’ilachihwalehumi» ale፡፡

[50] (inerisumi) alu «gudati yelebinimi፡፡ inya wede getachini temelashochi neni፡፡

[51] «inya yemi’iminani mejemeriya bemehonachini getachini hat’i’atochachinini le’inya limiri inikejilaleni፡፡»

[52] wede musami «barocheni yizehi leliti hidi፡፡ inanite yemiketeluwachihu nachihuna» sinili lakini፡፡

[53] feri‘onimi beyeketemochu sebisabiwochini (inidihi sili) lake፡፡

[54] «inezihi t’ik’itochi ch’iferochi nachewi፡፡

[55] «inerisumi le’inya asik’och’iwochi nachewi፡፡

[56] «inyami bizuwochi t’inik’uk’ochi neni፤» (ale)፡፡

[57] awet’anachewimi፡፡ ke’atikilitochina keminich’ochi፡፡

[58] kedilibochimi kemelikami mek’emech’awochimi፡፡

[59] inidezihu le’isira’eli lijochi aweresinatimi፡፡

[60] ts’ehayiwa sitiwet’ami teketeluwachewi፡፡

[61] huletu ch’ifirochimi beteyayu gize yemusa gwadochi «inya(yeferi‘oni sewochi) yemiderisubini neni» alu፡፡

[62] (musa) «tewuwu! getaye ke’ine gari newi፡፡ be’irigit’i yimeranyali» ale፡፡

[63] wede musami «bahiruni bebetirihi mitawi» sinili lakinibeti፡፡ (metawina) tekefelemi፡፡ kifilumi hulu inide talak’i gara hone፡፡

[64] iziyami zenidi lelochini ak’erebini፡፡

[65] musanimi ke’irisu geri yalutinimi sewochi hulunimi adani፡፡

[66] keziyami lelochuni aset’emini፡፡

[67] bezihi wisit’i talak’i tamiri alebeti፡፡ abizanyochachewimi amanyochi alineberumi፡፡

[68] getahimi irisu ashenafiwi azanyu newi፡፡

[69] be’inesumi (behizibochihi) layi ye’ibirahimini were anibibilachewi፡፡

[70] le’abatuna lehizibochu «minini tigigezalachihu» bale gize፡፡

[71] «t’a‘otatini inigezaleni፤ iriswanimi bemegezati layi inik’oyaleni» alu፡፡

[72] (irisumi) ale «bet’erachihwachewi gize yisemwachihwalini

[73] «weyisi yit’ek’imwachihwalini weyisi yigodwachihwalini»

[74] «yelemi! abatochachini inidezihu siseru agenyeni» aluti፡፡

[75] «tigigezuti yeneberachihutini asitewalachihuni

[76] «inanitemi yek’edimowochu abatochachihumi (yetegigezachihutini)፡፡»

[77] «inesumi (t’a‘otochu) le’ine t’elatochi nachewi፡፡ gini ye‘alemati geta sik’eri (irisu wedaje newi)፡፡

[78] «(irisu) ya yefet’erenyi newi፡፡ irisumi yimeranyali፡፡

[79] «yami irisu yemiyabelanyina yemiyat’et’anyi newi፡፡

[80] «betamemikumi gize irisu yashirenyali፡፡

[81] «yami yemigedilenyi keziyami hiyawi yemiyaderigenyi newi፡፡

[82] yami befiridu k’eni hat’i’ateni le’ine limiri yemikejilewi newi፡፡

[83] getaye hoyi! ‘iwik’etini sit’enyi! bedegagochumi sewochi asit’eganyi፡፡

[84] behwalenyochumi hizibochi wisit’i le’ine melikami zinani adirigilinyi፡፡

[85] yets’egayituni geneti kemiwerisutimi adirigenyi፡፡

[86] le’abatemi mari፡፡ irisu ketesasatuti neberena፡፡

[87] bemik’esek’esubeti k’enimi atawaridenyi፡፡

[88] genizebimi lijochimi bemayit’ek’imubeti k’eni፡፡

[89] wede alahi benits’uhi libi yemet’a sewi bihoni iniji፡፡»

[90] genetimi leferiwochi bemitik’erebibeti (k’eni)፡፡

[91] gehanemimi let’ememochi bemitigelets’ibeti (k’eni)፡፡

[92] le’inesumi bemibali k’eni «tigigezwachewi yeneberachihuti yeti nachewi»

[93] «ke’alahi lela sihonu yireduwachihwalini weyisi (lerasachewi) yiriredaluni»

[94] bewisit’wami inesuna t’emamochu befitochachewi tet’ilewi yinikebalelalu፡፡

[95] yeseyit’animi serawitochi melawimi (yit’alalu)፡፡

[96] inerisumi be’iriswa wisit’i yemikerakeru honewi yilalu፡

[97] be’alahi inimilaleni፤ inya begilits’i mesasati wisit’i neberini፡፡

[98] (t’a‘otochuni) be‘alemati geta basitekakelinachihu gize፡፡

[99] amets’enyochumi iniji lela alasasatenimi፡፡

[100] ke’amalajochimi le’inya minimi yelenimi፡፡

[101] azanyi wedajimi (yelenimi)፡፡

[102] le’inyami aniditi gize memelesi benorechinina ke’amanyochu behoni inimenyaleni (yilalu)፡፡

[103] bezihi wisit’i asidenak’i gisats’e alilebeti፡፡ abizanyochachewimi amanyochi alineberumi፡፡

[104] getahimi irisu be’irigit’i ashenafiwi azanyu newi፡፡

[105] yenuhi hizibochi melikitenyochini asitebabelu፡፡

[106] wenidimachewi nuhi le’inesu balachewi gize «atit’enek’ek’umini

[107] «ine le’inanite tamanyi melikitenya nenyi፡፡

[108] «alahinimi firu tazezunyimi፡፡

[109] «be’irisumi layi minimi waga alit’eyik’achihumi፡፡ wagaye be‘alemati geta layi iniji belela layi ayidelemi፡፡

[110] «alahinimi firu፤ tazezunyimi፡፡»

[111] (inerisumi) «weradochu yeteketeluhi honehi le’anite inaminaleni» aluti፡፡

[112] (irisumi) alachewi «yiseruti beneberuti negeri mini ‘iwik’eti alenyi፡፡

[113] «mirimerachewi begetaye layi iniji belela layi ayidelemi፡፡ bitawik’u noro (yihinini tiriredu neberi)፡፡

[114] «inemi amanyochini abarari ayidelehumi፡፡

[115] «ine gilits’i asiferari iniji lela ayidelehumi፡፡»

[116] «nuhi hoyi! (kemitilewi) batikelekeli be’irigit’i kemiwegeruti tihonalehi» aluti፡፡

[117] (irisumi) ale «getaye hoyi! hiziboche asitebabelunyi፡፡

[118] «be’inena be’inerisumi mekakeli (tegebi) firidini firedi፡፡ adinenyimi፡፡ ke’ine gari yalutinimi mi’iminani፡፡»

[119] irisunimi ke’irisu gari yalewinimi hulu betemelawi merikebi wisit’i adani፡፡

[120] keziyami behwala k’eriwochuni aset’emini፡፡

[121] bezihi wisit’i talak’i gisats’e alebeti፡፡ abizanyochachewimi amanyochi alineberumi፡፡

[122] getahimi irisu be’irigit’i ashenafiwi azanyu newi፡፡

[123] ‘adi melikitenyochini asitebabelechi፡፡

[124] wenidimachewi hudi lenerisu balachewi gize «atit’enek’ek’umini

[125] «ine lenanite tamanyi melikitenya nenyi፡፡

[126] «alahinimi firu tazezunyimi፡፡

[127] «be’irisumi layi minimi waga aleminachihumi፡፡ wagaye be‘alemati geta layi iniji belela layi ayidelemi፡፡

[128] «yemitich’awetu honachihu bekefitenya sifira hulu layi milikitini tigenebalachihuni

[129] «yewiha mat’erak’emiyawochinina hinits’awochinimi zelalemi menorini yemitikejilu honachihu tiseralachihuni

[130] «bek’et’achihumi gize ch’ekanyochi honachihu tik’et’alachihuni

[131] «alahinimi firu፤ tazezunyimi፡፡

[132] «yaninimi bemitawik’uti (ts’ega) yat’ak’emachihuni firu፡፡

[133] «be’inisisawochina belijochi yat’ak’emachihuni፡፡

[134] «be’atikilitochina beminich’ochimi፡፡

[135] «ine be’inanite layi yetalak’ini k’eni k’it’ati iferalehuna፡፡»

[136] (inerisumi) alu «bitigesits’imi weyimi kegesach’ochu batihonimi be’inya layi ikuli newi፤ (yalenibetini anilek’imi)፡፡

[137] «yihi yefitenyochu sewochi ts’ebayi iniji lela ayidelemi፡፡

[138] «inyami yeminik’ik’et’a ayidelenimi» (alu)፡፡

[139] asitebabelutimi፡፡ at’efanachewimi፡፡ bezihimi wisit’i irigit’enya gisats’e alebeti፡፡ abizanyochachewimi mi’imenani alineberumi፡፡

[140] getahimi irisu be’irigit’i ashenafiwi azanyu newi፡፡

[141] semudi melikitenyochini asitebabelechi፡፡

[142] wenidimachewi swalihi le’inerisu balachewi gize «atit’enek’ek’umini

[143] «ine le’inanite tamanyi melikitenya nenyi፡፡

[144] «alahinimi firu፤ tazezunyimi፡፡

[145] «be’irisumi layi minimi waga alileminachihumi፡፡ wagaye be‘alemati geta layi iniji belela layi ayidelemi፡፡

[146] «beziya izihi balewi (ts’ega) wisit’i yerekachihu honachihu titewalachihuni

[147] «be’atikilitochina beminich’ochi wisit’i፡፡

[148] «be’azimerawochimi firewa yebesele behonechi zenibabami፤ (wisit’i titewalachihuni)

[149] «bilihochi honachihu kegarawochi betochinimi tit’eribalachihu፡፡

[150] «alahinimi firu፤ tazezunyimi፡፡

[151] «yeweseni alafiwochinimi ti‘izazi atiketelu፡፡

[152] «ye’ineziyani bemidiri layi yemiyat’efutinina yemayabejutini፡፡»

[153] (inesumi) alu «anite bebizu ketedegemebachewi sewochi bicha nehi፡፡

[154] «anite bit’eyachini sewi iniji lela ayidelehimi፡፡ ke’iwinetenyochumi inidehoniki te‘amirini amit’a፡፡»

[155] (irisumi) ale «yihichi gimeli nati፡፡ le’iriswa yemet’et’i fanita alati፡፡ le’inanitemi yetawek’e k’eni fanita alachihu፡፡

[156] «bekifumi atinikwati፡፡ yetalak’i k’eni k’it’ati yiyizachihwalina፡፡»

[157] wegwatimi፡፡ wediyawimi tets’ets’achochi honewi anegu፡፡

[158] k’it’atumi yazachewi፡፡ bezihimi wisit’i gisats’e alilebeti፡፡ abizanyochachewimi mi’imenani alineberumi፡፡

[159] getahimi irisu be’irigit’i ashenafiwi azanyu newi፡፡

[160] yelut’i hizibochi melikitenyochini asitebabalu፡፡

[161] wenidimachewi lut’i le’inerisu bale gize «atit’enek’ek’umini

[162] «ine le’inanite tamanyi melikitenya nenyi፡፡

[163] «alahinimi firu፤ tazezunyimi፡፡

[164] «be’irisumi layi minimi waga alileminachihumi፡፡ wagaye be‘alemati geta layi iniji belela layi ayidelemi፡፡

[165] «ke‘alemati sewochi wenidochini timet’alachihuni

[166] «kemisitochachihumi getachihu lenanite yefet’erelachihuni titewalachihuni be’iwinetu inanite weseni alafiwochi hizibo nachihu፡፡»

[167] (inerisumi) alu «lut’i hoyi! batikelekeli be’irigit’i (ke’ageri) kemiwet’uti tihonalehi፡፡»

[168] (irisumi) ale «ine sirachihuni kemit’eluti sewochi nenyi፡፡

[169] «getaye hoyi! inenimi betesebochenimi kemiseruti sira (k’it’ati) adineni፡፡»

[170] irisunimi betesebochunimi bet’ek’ilala adaninachewi፡፡

[171] bek’eriwochu wisit’i yehonechi arogiti bicha sitik’eri (iriswa t’efachi)፡፡

[172] keziyami lelochuni at’efani፡፡

[173] be’inesumi layi (yedinigayini) zinamini azeneminibachewi፡፡ yetesiferariwochumi zinami (mininya) kefa፡፡

[174] bezihi wisit’i asidenak’i te‘amiri alilebeti፡፡ abizanyochachewimi mi’imenani alineberumi፡፡

[175] getahimi irisu be’irigit’i ashenafiwi azanyu newi፡፡

[176] ye’ayiketi sewochi melikitenyochini asitebabelu፤

[177] shu‘iyibi le’inerisu balachewi gize «atit’enek’ek’umini

[178] «ine le’inanite tamanyi melikitenya nenyi፡፡

[179] «alahinimi firu፤ tazezunyimi፡፡

[180] «berisumi layi minimi waga alit’eyik’achihumi፡፡ wagaye be‘alemati geta layi iniji belela layi ayidelemi፡፡

[181] «sifirini mulu፡፡ ke’agudayochumi atihunu፡፡

[182] «betikikilenya mizanimi mezinu፡፡

[183] «sewochinimi negerochachewini atagudilubachewi፡፡ bemidirimi layi at’ifiwochi honachihu atabelashu፡፡

[184] «yaninimi yefet’erachihuni yek’edimowochunimi fit’urochi (yefet’erewini) firu፡፡»

[185] alu «anite bebizati ketedegemebachewi sewochi nehi፡፡

[186] «anitemi bit’eyachini sewi iniji lela ayidelehimi፡፡ ineho kewishetamochi nehi bileni init’eret’irihaleni፡፡

[187] «ke’iwinetenyochumi inidehoniki be’inya layi kesemayi k’urach’ini t’alibini፡፡»

[188] «getaye yemitiserutini hulu ‘awak’i newi፤» alachewi፡፡

[189] asitebabelutimi፡፡ yet’ilayitwa k’eni k’it’atimi yazachewi፡፡ irisu yekebadi k’eni k’it’ati neberina፡፡

[190] bezihi wisit’i asidenak’i te‘amiri alilebeti፡፡ abizanyochachewimi mi’iminani alineberumi፡፡

[191] getahimi irisu be’irigit’i ashenafiwi azanyu newi፡፡

[192] irisumi (k’uri’ani) be’irigit’i ke‘alemati geta yetewerede newi፡፡

[193] irisuni tamanyu menifesi (jibirili) aweredewi፤

[194] ke’asiferariwochu (nebiyati) tihoni zenidi belibihi layi (aweredewi)፡፡

[195] gilits’i behone ‘arebinya k’wanik’wa፡፡

[196] irisumi (k’uri’ani) bek’edimowochu mets’ahafiti wisit’i (yetewesa newi)፡፡

[197] ye’isira’eli lijochi lik’awiniti yemiyawik’uti mehonu le’inerisu (lemeka kehadiwochi) milikiti ayihonachewimini

[198] ke’a‘ijemochi banidu layi baweredinewimi noro፤

[199] be’inerisu layi banebebewimi be’irisu amanyochi ayihonumi neberi፡፡

[200] inidezihu (masitebabelini) betenikolenyochi libochi wisit’i asigebanewi፡፡

[201] asamami k’it’atini isikemiyayu diresi be’irisu ayaminumi፡፡

[202] inerisu yemayawik’u sihonu (k’it’atu) dinigeti isikemimet’abachewimi diresi (ayaminumi)፡፡

[203] (bemet’abachewi gize) «inya yeminik’oyi neni» isikemilumi (ayaminumi)፡፡

[204] bek’it’atachini yachakulaluni

[205] ayehini bizu ‘ametatini binat’ak’imachewi፤

[206] keziyami ya yisiferarubeti yeneberuti bimet’abachewi፤

[207] yit’ak’emubeti yeneberuti hulu ke’inesu minimi ayabik’ak’achewimi፡፡

[208] aniditinimi ketema le’iriswa asiferariwochi yalwati (ina yasitebabelechi) hona iniji alat’efanimi፡፡

[209] (yihichi) gisats’e nati፡፡ bedayochimi alineberinimi፡፡

[210] seyit’anatimi irisuni (k’uri’anini) alaweredutimi፡፡

[211] le’inerisumi ayigebachewimi፤ ayichilumimi፡፡

[212] inerisu (yemela’ikitini nigigiri) kemesimati tekelekelu nachewi፡፡

[213] ke’alahimi gari lelani amilaki atigigeza፤ kemik’et’uti tihonalehina፡፡

[214] k’iribochi zemedochihinimi asit’enik’ik’i፡፡

[215] kemi’iminanimi leteketeluhi sewochi kinifihini zik’i adirigi፤ (lizibi huni)፡፡

[216] «inibi» biluhimi «ine kemitiseruti nits’uhi nenyi» belachewi፡፡

[217] ashenafi azanyi behonewi (getahi) layimi tet’ega፡፡

[218] beziya lesolati bemitik’omi gize bemiyayihi፡፡

[219] besegajochi wisit’i mezewawerihinimi (bemiyayewi getahi layi tet’ega)፡፡

[220] ineho irisu semiwi ‘awak’iwi newina፡፡

[221] seyit’anati bemani layi inidemiweridu linigerachihuni

[222] bewishetami hat’i’atenya hulu layi yiweridalu፡፡

[223] yesemutini (wede t’enik’wayochi) yit’ilalu፡፡ abizanyochachewimi wishetamochi nachewi፡፡

[224] bale k’inewochinimi t’emamawochu yiketeluwachewali፡፡

[225] inerisu be(nigigiri) shelek’o hulu yemiwalilu mehonachewini atayimini

[226] inesumi yemayiserutini negeri yeminageru mehonachewini (atayimini)፤

[227] ineziya yamenuna melikami sirawochini yeseru alahinimi bebizati yawesu ketebedelumi behwala (bek’ine) yetekelakelu sik’eru፤ (inerisu ayiwek’esumi)፡፡ ineziyami yebedelu (kemotu behwala) inideti yaleni memelesi inidemimelesu be’irigit’i yawik’alu፡፡

አን-ነምል

Surah 27

[1] t’e.se (t’a sini) yihichi kek’uri’anuna kegelach’u mets’ihafi anik’ets’ochi nati፡፡

[2] lemi’iminani merina bisirati nati፡፡

[3] le’ineziya solatini lemisegiduti zekanimi lemiset’uti inesumi bemech’ereshayitu hiyiweti inesu yemiyaregagit’u lehonuti፡፡

[4] ineziya bemech’ereshayitu ‘alemi yemayaminuti le’inesu (kifu) sirawochachewini sheleminilachewi፡፡ silezihi inerisu yiwalilalu፡፡

[5] inerisu ineziya kifu k’it’ati le’inerisu yalachewi nachewi፡፡ inerisumi bemech’ereshayitu ‘alemi inerisu bet’ami kesariwochu nachewi፡፡

[6] anitemi k’uri’anini t’ibebenyana ‘awak’i kehonewi (getahi) zenidi be’irigit’i tisiset’alehi፡፡

[7] musa lebetesebochu «ine isatini ayehu፡፡ ke’iriswa wereni amet’alachihwalehu፡፡ weyimi timok’u zenidi yetelekose chiboni amet’alachihwalehu» bale gize (yehonewini awisalachewi)፡፡

[8] bemet’atimi gize inidihi bemaleti tet’era፤ «be’isatitu yalewi sewina bezuriyawa yalumi hulu tebareku፡፡ ye‘alematimi geta alahi t’irati yigebawi፡፡»

[9] «musa hoyi! ineho ine ashenafiwi t’ibebenyawi alahi nenyi፡፡

[10] «betirihinimi t’ali» (tebale t’alemi)፡፡ iriswa inide tinishi ibabi befit’ineti sitisilekeleki bayatimi gize፤ wede hwala zoro sheshe፡፡ alitemelesemimi፡፡ «musa hoyi! atifera፤ ine melikitenyochu ine zenidi ayiferumina፡፡

[11] «gini yebedele sewi keziyami kemet’ifo sirawi behwala melikamini yelewet’e ine mehari azanyi nenyi፡፡

[12] «ijihinimi be’anigetigehi wisit’i agiba፡፡ yalenewiri (yale lemits’i) nech’i hona tiwet’alechina፡፡ bezet’enyi te‘amirati wede feri‘onina wede hizibochu (hidi)፡፡ inerisu amets’enyochi hizibochi nachewina፡፡

[13] te‘amiratachinimi gilits’i hona bemet’achachewi gize «yihi gilits’i digimiti newi» alu፡፡

[14] nefisochachewimi yaregaget’wati sihonu lebedelina lekurati be’iriswa kadu፡፡ ye’amets’enyochimi fits’ame inideti inide nebere temeliketi፡፡

[15] ledawidina lesuleyimanimi ‘iwik’etini be’irigit’i set’enachewi፡፡ alumi፡- «misigana le’alahi le’iziya kemi’iminani barochu bebizuwochu layi labelet’eni yigebawi፡፡»

[16] suleyimanimi dawidini werese፡፡ alemi «sewochi hoyi! yeberarini nigigiri (yewefini k’wanik’wa) tesitemarini፡፡ kenegerumi hulu teset’eni፡፡ yihi irisu be’irigit’i gilits’i yehone chirota newi፡፡»

[17] lesuleyimanimi serawitochu keganeni፣ kesewimi፣ keberarimi yehonuti tesebesebu፡፡ inesumi yikemekemalu፡፡

[18] begunidanimi shelek’o bemet’u gize aniditi gunidani «inanite gunidanochi hoyi! wede menoriyawochachihu gibu፡፡ suleyimanina serawitu inerisu yemayawik’u sihonu ayisebabiruwachihu» alechi፡፡

[19] kenigigiriwami iyesak’e t’irisuni fegegi aderege፡፡ «getaye hoyi! yachini be’inena bewelajoche layi yelegesikatini ts’egahini inidamesegini yemitiwedewinimi bego sira inidisera miranyi፡፡ bechirotahimi bemelikamochu barochihi wisit’i agibanyi» ale፡፡

[20] berariwochunimi temelekete፤ alemi «hudihudini lemini alayewimi! be’iwinetu kerak’uti neberini፡፡

[21] «birituni k’it’ati be’irigit’i ik’et’awalehu፡፡ weyimi be’irigit’i ‘aridewalehu፤ weyimi gilits’i behone asireji yimet’anyali» (ale)

[22] (wefu) ‘iruk’i yalihonenimi gize k’oye፡፡ alemi «yalawek’ikewini negeri awek’iku፡፡ kesebe’imi irigit’enyani were amet’ahulihi፡፡

[23] «ine yemitigezachewi yehonuchini seti kenegerumi hulu yeteset’echinyi agenyehu፡፡ le’iriswami talak’i zufani alilati፡፡

[24] «irisiwanimi hizibochiwanimi ke’alahi lela lets’ehayi sisegidu agenyehwachewi፡፡ seyit’animi le’inesu sirawochachewini shelimolachewali፡፡ ke’iwinetenyawimi menigedi agidwachewali፡፡ silezihi inesu (wede iwineti) ayimimerumi፡፡»

[25] leziya besemayatina bemidiri yetedebek’ewini lemiyawet’awi፣ yemitisheshigutinina yemitige lits’utinimi hulu lemiyawik’ewi alahi inidayisegidu (seyit’ani agidwachewali)፡፡

[26] alahi kerisu lela amilaki yelemi፡፡ yetalak’u ‘arishi (zufani) geta newi፡፡

[27] (suleyimanimi) ale «iwineti inide tenageriki weyimi kewishetamochu inide honiki wedefiti inayaleni፡፡

[28] «yihinini debidabeyeni yizehi hidi፡፡ wede’inerisumi t’alewi፡፡ keziyami ke’inesu zeweri beli፡፡ mini anidemimelisumi temeliketi፡፡»

[29] (iriswami bederesati gize) alechi «inanite memakiritochi hoyi! ine kibiri yalewi ts’ihufi wedene tet’ale፡፡

[30] «irisu kesuleyimani newi፡፡ irisumi be’alahi simi ijigi bet’ami ruhiruhi bet’ami azanyi behonewi፡፡

[31] «be’ine layi atikuru፡፡ tazazhochimi honachihu wedene nu፤ (yemili newi)፡፡

[32] «inanite memakiritochi hoyi! benegere (yemibejewini) nigerunyi፡፡ isikemitigenyulinyi diresi anidinimi negeri k’orach’i ayidelehumina» alechi፡፡

[33] «inya yehayili balebetochi yebiritu t’orimi balebetochi neni፡፡ gini ti‘izazu wede anichi newi፡፡ mini inidemitazhimi asitewiyi፤» alwati፡፡

[34] (iriswami) alechi «nigusochi ketemani (behayili) begebubati gize yabelashuwatali፡፡ yetekeberu sewochiwanimi weradochi yaderigalu፡፡ inidezihumi (inezihi) yiseralu፡፡

[35] «inemi wede’inerisu gets’e bereketini yemilikina melikitenyochu bemini inidemimelesu yemit’ebabek’i nenyi፡፡»

[36] (melikitenyawi) suleyimaninimi bemet’awi gize ale «begenizebi tiredunyalachihuni alahimi yeset’enyi keset’achihu yebelet’e newi፡፡ yilik’unimi inanite begets’e bereketachihu tidesetalachihu፡፡»

[37] «wede’inesu temelesi፡፡ le’inerisumi be’iriswa chilota belelachewi serawiti inimet’abachewaleni፡፡ ke’iriswami inerisu yetewaredu honewi be’irigit’i inawet’achewaleni» (ale)፡፡

[38] «inanite mekwaninitochi hoyi! musilimochi honewi sayimet’unyi befiti zufaniwani yemiyamet’alinyi maninyachihu newi» ale፡፡

[39] keganeni hayilenyawi «kechilotihi kemenesatihi befiti ine irisuni amet’alihalehu፡፡ inemi be’irisu layi biritu tamanyi nenyi» ale፡፡

[40] ya irisu zenidi kemets’ihafu ‘iwik’eti yalewi sewi (yetegelets’ewi) «‘ayinihi wede anite kememelesu befiti ine irisuni amet’alihalehu» ale፤ (inidezihumi aderege)፡፡ irisu zenidi regito bayewimi gize «yihi kegetaye chirota newi፡፡ yemamesegini weyimi yemikidi mehoneni limokirenyi (cherelinyi)፡፡ yamesegenemi sewi yemiyameseginewi lerasu newi፡፡ yekademi sewi getaye ke’irisu tebik’ak’i cheri newi» ale፡፡

[41] «zufaniwani le’iriswa asasitu፡፡ tawik’ewi inidehone weyimi ke’ineziya kemayawek’uti tihoni inidehone፤ inayaleni፤» alachewi፡፡

[42] bemet’achi gize፡- «zufanishi inidezihi newini» tebalechi፡፡ «irisu liki irisu newi meselenyi» alechi፡፡ (suleyimani) «ke’iriswa befitimi ‘iwik’etini teset’eni musilimochimi neberini፤» (ale)፡፡

[43] ke’alahi lela tigigezawi yeneberechiwinimi kelekelati፡፡ iriswa kekehadiwochi hizibochi neberechina፡፡

[44] hinits’awini gibi tebalechi፡፡ bayechiwimi gize bahiri newi bila t’eret’erechiwi፡፡ kebatochiwami gelet’echi፡፡ «irisu kemesitewati yeteleselese hinits’a newi» alati፡፡ «getaye hoyi! ine nefiseni bedeliku፡፡ kesuleyimanimi gari honye le‘alemati geta le’alahi tazeziku» alechi፡፡

[45] wede semudimi wenidimachewini swalihini alahini tegezu bemaleti be’irigit’i lakinewi፡፡ wediyawimi inesu yeminetareku huleti ch’ifirochi honu፡፡

[46] «hiziboche hoyi! kemelikamu befiti bekifuwi (k’it’atini amit’abini bemaleti) lemini tasichekulalachiha yitazenilachihu zenidi alahini mihiretini atileminumini» alachewi፡፡

[47] «banitena ke’anitemi gari baluti sewochi mikiniyati gedebisochi honi» aluti፡፡ «gedebisinetachihu alahi zenidi newi፤ yilik’unimi inanite yemitifetenu hizibochi nachihu» alachewi፡፡

[48] beketemayitumi wisit’i bemidiri wisit’i yemiyabelashuna yemayasamiru zet’enyi sewochi neberu፡፡

[49] «irisunina betesebochuni leliti linigedili keziyami lezemedu yebetesebochuni t’ifati (megedelachewini) alayenimi፤ inyami iwinetenyochi neni linili be’alahi temamalu» alu፡፡

[50] tenikolinimi mekeru፡፡ inerisumi yemayawek’u sihonu betenikolachewi at’efanachewi፡፡

[51] yetenikolachewimi mech’eresha inideti inidenebere inya inerisunimi hizibochachewinimi bemulu inideti inidat’efanachewi temeliketi፡፡

[52] inyihimi bebedelachewi mikiniyati badowochi sihonu betochachewi nachewi፡፡ bezihimi wisit’i lemiyawek’u hizibochi asidenak’i te‘amiri alebeti፡፡

[53] ineziyanimi yamenutinina kekihideti yit’enek’ek’u yeneberutini adani፡፡

[54] lut’inimi lehizibochu bale gize (asitawisi)፤ «inanite yemitayu sitihonu ts’eyafini negeri tiseralachihuni

[55] «inanite kesetochi alifachihu wenidochini lemekejeli timet’alachihuni be’iwinetu inanite yemitisasatu hizibochi nachehu፡፡»

[56] yehizibochumi melisi yelut’ini betesebochi «keketemachihu awit’u፡፡ inerisu yemit’iraru sewochi nachewina» maleti iniji lela alineberemi፡፡

[57] irisunina betesebochunimi adani፡፡ misitu፤ bicha sitik’eri፡፡ (bet’ifatu wisit’i) kek’eriwochu adereginati፡፡

[58] be’inerisumi layi (yedinigayi) zinabini azenebinibachewi፡፡ yetesiferariwochumi zinabi kefa፡፡

[59] (muhamedi hoyi) beli «misigana le’alahi yigibawi፡፡ be’ineziyami bemeret’achewi barochu layi selami yiwiredi፡፡ alahi belach’i newini weyisi ya yemiyagaruti (t’a‘oti)፡፡

[60] weyimi ya semayatinina midirini yefet’erena kesemayimi le’inanite wihani yaweredewi (yibelit’ali weyisi yemiyagaruti) be’irisumi balewibeti yehonutini yetat’eru atikilitochini zafiwani litabek’ilu lenanite chilota yalineberachihuni abek’elini፡፡ ke’alahi gari lela amilaki aleni (yelemi)፡፡ gini inerisu (ke’iwineti) yemiyazenebilu hizibochi nachewi፡፡

[61] weyimi ya midirini merigiya yaderegena bemekakelwami wenizochini yaderege፣ le’iriswami garawochini yaderege፣ behuletu bahirochimi (bet’afach’una bech’ewi bahiri) mekakeli giridoni yaderege (yibelit’alini weyisi yemiyagaruti) ke’alahi gari lela amilaki aleni gini abizanyochachewi ayawik’umi፡፡

[62] weyimi ya chigirenyani belemenewi gize yemik’ebeli፣ mekeranimi yemiyasiwegidi፣ bemidirimi layi mitikochi yemiyaderegachihu፤ (yibelit’alini weyisi yemiyagaruti) ke’alahi gari lela amilaki aleni t’ik’itinimi atigesets’umi፡፡

[63] weyimi ya beyebisina bebahiri ch’elemawochi wisit’i yemimerachihu nefasochinimi kezinamu befiti abisari honewi yemiliki (yibelit’alini weyisi yemiyagaruti) ke’alahi gari lela amilaki aleni alahi (be’irisu) kemiyagaruwachewi hulu lak’e፡፡

[64] weyimi ya mefit’erini yemijemiri keziyami yemimelisewi kesemayina kemidirimi sisayini yemiset’achihu amilaki (yibelit’alini weyisi yemiyagaruti) ke’alahi gari lela amilaki aleni «iwinetenyochi inidehonachihu፤ asirejachihuni amit’u» belachewi፡፡

[65] «besemayatina bemidiri yalewi hulu ruk’ini misit’iri ayawik’imi፡፡ gini alahi (yawik’ewali)፡፡ meche inidemik’esek’esumi ayawik’umi» belachewi፡፡

[66] be’iwineti yemech’ereshayituni ‘alemi (huneta) mawek’achewi temwalani ayidelemi inerisu ke’iriswa bemet’erat’eri wisit’i nachewi፡፡ be’iwinetimi inerisu ke’iriswa ‘iwirochi nachewi፡፡

[67] ineziyami yekaduti alu «inyami abatochachinimi ‘aferi behoni gize inya (kemek’abiri) yeminiwet’a neni

[68] «yihinini inyami kefiti yeneberuti abatochachinimi be’irigit’i tek’et’irenibetali፡፡ yihi yemejemeriyawochu sewochi teretochi iniji lela ayidelemi» (alu)፡፡

[69] «bemidiri layi hidu፡፡ ye’amets’enyochimi mech’eresha inideti inide nebere temeliketu» belachewi፡፡

[70] be’inesumi layi atizeni፡፡ kemimekirubihimi negeri bech’inik’eti wisit’i atihuni፡፡

[71] «iwinetenyochimi inide honachihu yihi k’et’ero meche newi» yilalu፡፡

[72] «yeziya yemitichakolubeti kefilu le’inanite yek’erebe mehonu teregagit’wali» belachewi፡፡

[73] getahimi besewochi layi be’irigit’i yechirota balebeti newi፡፡ gini abizanyawochachewi ayameseginumi፡፡

[74] getahimi libochachewi yemidebik’utinina yemigelits’utini yawik’ali፡፡

[75] besemayina bemidiri wisit’i minimi yetedebek’e negeri yelemi gelach’i behonewi mets’ihafi wisit’i yale bihoni iniji፡፡

[76] yihi k’uri’ani be’isira’eli lijochi layi ye’ineziyani inerisu be’irisu yemileyayubetini abizanyawini yinegirali፡፡

[77] irisumi lemi’iminani memiriyana izineti newi፡፡

[78] getahi bemekakelachewi betikikili firidu yiferidali፡፡ irisumi ashenafiwi ‘awak’iwi newi፡፡

[79] be’alahimi layi tet’ega፡፡ anite gilits’i behonewi iwineti layi nehina፡፡

[80] anite mutanini atasemami፡፡ denik’orowochinimi yemitewi honewi bezoru gize t’irini atasemami፡፡

[81] anitemi (libe) ‘iwirochini ket’imetachewi ak’inyi ayidelehimi፡፡ be’anik’ets’ochachini yemiyaminutini besitek’eri atasemami፡፡ inerisu fits’umi tazazhochi nachewina፡፡

[82] be’inerisumi layi (yek’it’ati) k’alu beteregaget’e gize sewochu be’anik’ets’ochachini yemayaregagit’u inideneberu yemitinegirachewini inisisa le’inerisu kemidiri inawet’aleni፡፡

[83] kehizibochumi hulu banik’ets’ochachini yemiyasitebabilutini ch’ifirochi yeminisebesibibetini k’eni (asitawisi)፡፡ inesumi yikemekemalu፡፡

[84] bemet’umi gize (alahi) yilachewali «be’anik’ets’oche iriswani bemawek’i yaladaresachihu sitihonu asitebabelachihuni weyisi minini tiseru neberachihu»

[85] bemebedelachewimi be’inerisu layi k’alu yifets’emibachewali፡፡ inerisumi ayinagerumi፡፡

[86] inya lelitini be’irisu wisit’i inidiyarifubeti k’eninimi yemiyasayi inidaderegini ayayumini lemiyaminu hizibochi bezihi wisit’i te‘amiratochi alubeti፡፡

[87] bek’enidumi beminefa k’eni besemayati wisit’i yalutina bemidirimi wisit’i yaluti hulu alahi yeshawi negeri bicha sik’eri bemidenegit’u gize (yemihonewini asitawisi)፡፡ hulumi yetenanesu honewimi wederisu yimet’alu፡፡

[88] garawochinimi iriswa inide demena asitelalefi yemitalifi sitihoni yek’omechi nati bilehi yemitasibati hona tayatalehi፡፡ yeziyani negeruni hulu yat’enekerewini ye’alahini t’ibebi (temeliketi)፡፡ irisu bemitiseruti hulu wisit’i ‘awak’i newi፡፡

[89] bemelikami sira yemet’a sewi le’irisu ke’irisiwa yebelet’e minida alilewi፡፡ inerisumi beziya k’eni kedinigat’e ts’et’itenyochi nachewi፡፡

[90] bemet’ifomi yemet’u sewochi fitochachewi be’isati wisit’i yidefalu፡፡ «tiseruti yeneberachihutini iniji atimenedumi» (yibalalu)፡፡

[91] yetazezikuti yezihichini ageri geta yanini kilili yaderegatini inidigigeza bicha newi፡፡ negerunimi hulu ye’irisu newi፡፡ kemusilimochimi inidihoni tazizhalehu (belachewi)፡፡

[92] k’uri’aninimi inidanebi (tazizhalehu)፡፡ yetemerami sewi yemimerawi le’irasu bicha newi፡፡ yetesasatemi sewi «ine ke’asit’enik’ak’iwochi nenyi iniji lela ayidelehumi» belewi፡፡

[93] misiganami le’alahi newi፡፡ te‘amiratochuni wedefiti yasayachihwali፡፡ «tawik’watimi’alachihu» belachewi፡፡ getahimi kemitiseruti hulu zenigi ayidelemi፡፡

አል-ቀሰስ

Surah 28

[1] t’e.se.me (t’a sini mimi)፡፡

[2] yihichi gelach’i kehonewi mets’ihafi anik’ets’ochi nati፡፡

[3] kemusana keferi‘oni zena iwinetenyochi sinihoni lemiyaminu hizibochi banite layi inanebaleni፡፡

[4] feri‘oni bemidiri layi tenibet’arere፡፡ newariwochwanimi yetekefafelu gwadochi aderegachewi፡፡ ke’inerisu ch’ifirochini yadakimali፡፡ wenidochi lijochachewini bebizati yaridali፡፡ setochachewinimi yitewali፤ irisu kemiyabelashuti sewochi neberina፡፡

[5] be’ineziyami bemidiri wisit’i betech’ek’onu layi linilegisi፣ meriwochimi linaderigachewi werashochimi linaderigachewi inishaleni፡፡

[6] le’inerisumi bemidiri layi linasimechi feri‘oninina hamaninimi serawitochachewinimi ke’inesu yiferuti yeneberutini negeri linasayachewi (inishaleni)፡፡

[7] wede musami inati «at’ibiwi፣ berisumi layi beferashi gize bebahiru wisit’i t’ayiwi atiferimi፣ atizenyimi፣ inya wedanichi melashochuna kemelikitenyochumi adiragiwochu nenina» maletini ameleketini፡፡

[8] yeferi‘oni betesebochimi (mech’ereshawi) le’inerisu t’elati hazenimi yihoni zenidi anesuti፡፡ feri‘onina hamanimi serawitochachewimi hat’i’atenyochi neberu፡፡

[9] yeferi‘onimi misiti «le’ine ye‘ayine merigiya newi፡፡ le’anitemi፡፡ atigideluti፡፡ lit’ek’imeni weyimi liji adirigeni liniyizewi yikejelalina» alechi፡፡ inerisumi (fits’amewini) yemayawik’u honewi (anesuti)፡፡

[10] yemusami inati libi bado hone፡፡ kemi’iminani tihoni zenidi belibwa layi balat’enekerini noro litigelits’ewi k’eriba neberi፡፡

[11] le’ihitumi teketateyiwi alechati፡፡ irisunimi inesu yemayawik’u sihonu beruk’i hona ayechiwi፡፡

[12] (wedenatu kememelesu) befitimi at’ibiwochini (met’ibatini) be’irisu layi irimi aderegini፡፡ (ihitu) «le’inanite yemiyasadigulachihuni inerisumi le’irisu k’ini ageligayochi yehonuni betesebochi lamelikitachihuni» alechimi፡፡

[13] wede’inatumi ‘ayiniwa iniditirega፣ inidatazinimi፣ ye’alahimi yetesifa k’ali irigit’i mehonuni iniditawik’i melesinewi፡፡ gini abizanyochachewi ayawik’umi፡፡

[14] biritatunimi bederesena betesitekakele gize t’ibebinina ‘iwik’etini set’enewi፡፡ inidihumi melikami seriwochini inimenedaleni፡፡

[15] ketemayitunimi sewochwa bezinigate gize layi honewi salu geba፡፡ be’iriswami wisit’i yemigadeluni huleti sewochini agenye፡፡ yihi kewegenu newi፤ yihimi ket’elatu newi፡፡ yami kewegenu yehonewi sewi beziya ket’elatu behonewi sewi layi iridatani t’eyek’ewi፡፡ musami bet’uch’a metawi፡፡ gedelewimi፡፡ yihi keseyit’ani sira newi፡፡ irisu gilits’i asasachi t’elati newina ale፡፡

[16] «getaye hoyi! ine nefiseni bedeliku፡፡ le’inemi mari ale፡፡» le’irisumi mihireti aderegeleti irisu mehari azanyi newina፡፡

[17] «getaye hoyi! be’ine layi bemelegesihi yihunibinyi (kesihitete its’ets’etalehu)፤ le’amets’enyochimi fets’imo redati alihonimi ale፡፡

[18] beketemayitumi wisit’i feri yemit’ebabek’i hono adere፡፡ bedinigetimi ya tilaniti iridatani yet’eyek’ewi sewi bech’uheti iridatani yit’eyik’ewali፡፡ musa lerisu «anite be’irigit’i gilits’i t’emama nehi» alewi፡፡

[19] (musa) yanini irisu lehuletumi t’elati yehonewini sewi behayili liyizewi befelegemi gize «musa hoyi! betilanitinawi k’eni nefisini inide gedeliki litigedilenyi tifeligalehini bemidiri leyi ch’ekanyi mehonini iniji lela atifeligimi፡፡ kemelikami seriwochimi mehonini atifeligimi» alewi፡፡

[20] keketemayitumi daricha anidi sewi iyerot’e met’a፡፡ «musa hoyi! shumaminitochu ligediluhi banite yimekakeraluna wit’a፡፡ ine lanite kemekariwochi nenyina» alewi፡፡

[21] yeferana yemit’ebabek’i honomi ke’iriswa wet’a፡፡ «getaye hoyi! kebedelenyochu hizibochi adinenyi» ale፡፡

[22] wede mediyeni ak’it’ach’a fituni bazore gizemi «getaye k’et’itenyawini menigedi limeranyi ikejilalehu» ale፡፡

[23] wede mediyenimi wiha bemet’a gize be’irisu layi kesewochi ch’ifirochini (menigawochachewini) yemiyat’et’u honewi agenye፡፡ ke’inerisu betachimi (kewihawi menigochachewini) yemikelekiluni huleti setochi agenye፡፡ «negerachihu minidini newi» alachewi፡፡ «irenyochu hulu (menigawochachewini) isikemimelisu anat’et’ami፡፡ abatachinimi tilik’i shimagile newi» aluti፡፡

[24] lehuletumi at’et’alachewi፡፡ keziyami wede t’ilawi zeweri ale፡፡ «getaye hoyi! ine kemelikami negeri wedene lemitaweridewi felagi nenyi» ale፡፡

[25] kehuletu anidenyayitumi kehafireti gari yemitihedi hona met’achiwi፡፡ «abate le’inya yat’et’ahilinini waga liset’ihi yit’erahali» alechiwi፡፡ wede’irisu bemet’ana werewini be’irisu layi beterekeletimi gize «atifira kebedelenyochu hizibochi dinehali» alewi፡፡

[26] kehuletu anidenyayitumi «abate hoyi k’it’erewi፡፡ kek’et’erikewi sewi hulu belach’u birituwi tamanyu newina» alechiwi፡፡

[27] «siminitini ‘ametati litagelegilenyi ine ke’inezihi huleti setoche lijoche anidituni lagabahi ishalehu፡፡ ‘asirini bitimolami ke’anite newi፡፡ banite layi masichegerinimi alishami፡፡ alahi yesha inide hone kemelikamochu sewochi honye tagenyenyalehi» alewi፡፡

[28] (musami) «yihi (wileta) be’inena banite mekakeli (regi) newi፡፡ kehuletu gizeyatochi maninyawinimi bifets’imi be’ine layi weseni malefi yelemi፡፡ alahimi beminilenewi layi misikiri» newi ale፡፡

[29] musami gizewini bech’eresena kebetesebochu gari behede gize ket’uri terara goni isatini aye፡፡ lebetesebu (izihi) «k’oyu፡፡ ine isatini ayehu፡፡ ke’iriswa wereni weyimi timok’u zenidi ke’isati tinitagini amet’alachihwalehu» ale፡፡

[30] bemet’atimi gize keshelek’owi k’enyi daricha kezafitu bekuli betebarekechiwi sifira wisit’i «musa hoyi! ine ye‘alemati geta alahi ine nenyi» bemaleti tet’era፡፡

[31] «betirihinimi t’ali» (tebale)፡፡ inide tinishi ibabi sitisilekeleki bayatimi gize wede hwala zoro sheshe፤ alitemelesemimi፡፡ «musa hoyi! temelesi atifirami፤ anite ket’ibik’ochu nehina» (tebalemi)፡፡

[32] «ijihini be’anigetigehi wisit’i agiba፡፡ yale newiri nech’i hona tiwet’alechina፡፡ kinifihinimi kefirihati (lemedani) wedanite at’abik’i፡፡ inezihimi kegetahi yehonu wede feri‘onina wede mekwaninitochu yemiderisu huleti asirejiwochi nachewi፡፡ inerisu amets’enyochi hizibochi neberuna፡፡»

[33] (musa) ale «getaye hoyi! ine ke’inerisu nefisini gediyalehu፡፡ silezihi inidayigedilunyi iferalehu፡፡

[34] «wenidimemi haruni irisu milasu ke’ine yeteba newi፡፡ iwinetenyanetenimi yemiyaregagit’ilinyi redati hono ke’ine gari lakewi፡፡ ine liyasitebabilunyi iferalehuna፡፡»

[35] (alahimi) «t’unichahini bewenidimihi be’irigit’i inaberetaleni፡፡ lehuletachihumi silit’anini inaderigaleni፡፡ wede’inanitemi (bemet’ifo) ayiderisumi፡፡ bete‘amiratochachini (hidu)፡፡ inanitena yeteketelachihumi hulu ashenafiwochi nachihu» alachewi፡፡

[36] musami betamiratochachini gilits’i honewi bemet’abachewi gize «yihi yetek’et’efe digimiti iniji lela ayidelemi፡፡ yihininimi bemejemeriyawochu abatochachini wisit’i alisemanimi» alu፡፡

[37] musami «getaye ke’irisu zenidi bek’et’itawi menigedi yemet’awini sewi misigunitumi ageri le’irisu yemitihoniletini sewi ‘awak’i newi፡፡ ineho bedelenyochu ayidinumi» ale፡፡

[38] feri‘onimi «inanite ch’ifirochi hoyi! ke’ine lela le’inanite amilakini minimi alawek’ihumi፡፡ hamanimi hoyi! ch’ik’ani le’ine ak’at’ililinyi፤ (t’ubi siralinyi)፡፡ le’inemi kefitenya hinits’ani siralinyi፡፡ wede musa amilaki liwet’a ikejilalehuna፡፡ inemi kewishetamochu mehonuni it’eret’irewalehu» ale፡፡

[39] irisumi serawitochumi bemidiri layi yale agibabi koru፡፡ inerisumi wede’inya yemayimelesu mehonachewini t’eret’eru፡፡

[40] irisunimi serawitunimi bet’ibik’i yazinachewi፡፡ bebahirimi wisit’i t’alinachewi፡፡ yebedelenyochi mech’ereshami፤ inideti inide nebere temeliketi፡፡

[41] wede isati yemit’eru meriwochimi adereginachewi፡፡ betinisa’emi k’eni ayiriredumi፡፡

[42] beyihichimi bek’iribitumi ‘alemi wisit’i irigimanini asiketelinachewi፡፡ betinisa’emi k’eni inesu kemibareruti nachewi፡፡

[43] yefitenyochuni yekifile zemenati hizibochimi ke’at’efani behwala lesewochi yelibi birihani merimi izinetimi sihoni yigesets’u zenidi lemusa mets’ihafuni be’irigit’i set’enewi፡፡

[44] wede musami ti‘izazini baweredinileti gize (keterarawi) bemi‘irabawiwi goni alineberikimi ketet’adutimi alineberikimi፡፡

[45] gini inya (ke’irisu behwala) yekifile zemenatini sewochi asigenyeni፡፡ be’inesumi layi ‘idimewochi terazemu፡፡ bemediyenimi sewochi wisit’i tek’emach’i be’inesu layi anik’ets’ochachini yemitanebi alineberikimi፡፡ gini inya lakiwochihi honini፡፡

[46] bet’eranewimi gize bet’uri goni alineberikimi፡፡ gini ke’anite befiti minimi asiferari yalimet’achewini hizibochi tasiferara zenidi kegetahi behone chirota (lakinihi) ligesets’u yikejelalina፡፡

[47] ijochachewimi basalefuti mikiniyati mekera yemitinekachewina «getachini hoyi! anik’ets’ochihini inidiniketeli kemi’iminanimi inidinihoni wedenya melikitenyani atilikimi norwalini» yemilu balihonu noro (anilikimi neberi)፡፡

[48] iwinetumi ke’inya zenidi bemet’alachewi gize «lemusa yeteset’ewi bit’e ayisiset’ewimi norwalini» alu፡፡ «kezihi befiti musa beteset’ewi alikadumini yeteredadu huleti digimitochi nachewi» alu፡፡ «inya behulumi kehadiwochi nenimi» alu፡፡

[49] «ke’alahi zenidi yehoneni mets’ihafi irisu kehuletumi yibelit’i k’ini yehoneni amit’u፡፡ iwinetenyochi inide honachihu (bitamet’uti) iketelewalehu» belachewi፡፡

[50] ishi bayiluhimi፤ yemiketeluti፤ zinibalewochachewini bicha mehonuni ‘iwek’i፡፡ ke’alahimi yehone memeriya sayinorewi zinibalewini keteketele sewi yibelit’i yet’ememe anidimi yelemi፡፡ alahi bedelenyochi hizibochini ayimeramina፡፡

[51] yigesets’umi zenidi k’alini (k’uri’anini beyayinetu) le’inerisu be’irigit’i asiketatelini፡፡

[52] ineziya ke’irisu befiti mets’ihafini yeset’enachewi inerisu be’irisu yaminalu፡፡

[53] be’inesu layi beminebebilachewimi gize «be’irisu aminenali፡፡ irisu kegetachini yehone iwineti newi፡፡ inya kerisu befiti musilimochi neberini» yilalu፡፡

[54] ineziya bemetagesachewi wagachewini huleti gize yisiset’alu፡፡ kifuwinimi negeri bebego migibari yigefetiralu፡፡ keset’enachewimi sisayi yilegisalu፡፡

[55] widik’inimi k’ali besemu gize ke’irisu yirik’alu፡፡ «le’inya sirawochachini aluni፡፡ lenanitemi sirawochachihu alwachihu፡፡ selami be’inanite layi (yihuni) balegewochini anifeligimi» yilalu፡፡

[56] anite yewededikewini sewi fets’imo atak’enami፡፡ gini alahi yemishawini sewi yak’enali irisumi k’inochuni ‘awak’i newi፡፡

[57] «ke’anite gari k’inini menigedi biniketeli kemidirachini inibareraleni» alumi፡፡ ke’inya zenidi (yeteset’e) sisayi sihoni yenegeru hulu firewochi wede’irisu yeminedubetini ts’et’itenya kilili (mekani) le’inesu alasimechenachewimini gini abizanyochachewi ayawik’umi፡፡

[58] keketemami nurowani (michotwani) yekadechini (ketema) yat’efanati bizu nati፡፡ inezihimi ke’inesu behwala t’ik’iti gize iniji yalitenorebachewi sihonu menoriyawochachewi nachewi፡፡ inyami (ke’inerisu) werashochi neberini፡፡

[59] getahimi ketemochini bewanawa (ketema) wisit’i anik’ets’ochachinini be’inesu layi yemiyanebi melikitenyani isikemiliki diresi at’ifi alineberemi፡፡ ketemochinimi balebetochwa bedayochi honewi iniji at’ifiwochi alineberinimi፡፡

[60] kemaninyawimi negeri yeteset’achihuti፤ yek’iribitu hiyiweti t’ik’imina get’wa newi፡፡ alahi zenidi yalewimi (minida) bet’ami belach’ina zewitari newi atawik’umini

[61] melikamini tesifa k’ali yegebaniletina irisumi aginyiwi yehone sewi yek’iribituni hiyiweti t’ik’imi inidasimechenewina keziyami irisu betinisa’e k’eni (le’isati) kemik’erebuti inide honewi sewi newini

[62] (alahi) yemit’erabachewinina ineziya tegariwoche tilwachewi yeneberachihuti yeti nachewi yemilibetini k’eni (asitawisi)፡፡

[63] ineziya be’inerisu layi k’alu yeteregaget’ebachewi yilalu «getachini hoyi! inezihi ineziya yat’ememinachewi nachewi፡፡ inidet’ememini at’ememinachewi፡፡ (ke’inesu) wedanite tet’irarani፡፡ inyani yigigezu alineberumi፡፡

[64] «(le’alahi) yemitagarwachewinimi t’iru» yibalalu፤ yit’erwachewalimi፡፡ gini le’inerisu ayimelisulachewimi፡፡ k’it’atunimi yayalu፡፡ inerisu yimeru beneberu noro (ayayutimi neberi)፡፡

[65] «yemit’erabachewinina lemelikitenyochumi minini melesachihu» yemilibetini k’eni (asitawisi)፡፡

[66] beziyami k’eni werewochu hulu be’inerisu layi yisewirubachewali፡፡ inerisumi ayit’eyayek’umi፡፡

[67] yetets’ets’etena yamene sewima melikaminimi yesera kemidinuti lihoni yikejelali፡፡

[68] getahimi yemishawini yifet’irali፤ yimerit’alimi፡፡ le’inerisu (lesewochu) mirich’a yelachewimi፡፡ alahi kemayigigebawi hulu t’era፡፡ kemiyagarwachewimi lak’e፡፡

[69] getahimi libochachewi yemidebik’utinina yemigelits’utini hulu yawik’ali፡፡

[70] irisumi alahi newi፡፡ ke’irisu lela amilaki yelemi፡፡ misigana bemejemeriyayitumi bemech’ereshayitumi ‘alemi le’irisu bicha newi፡፡ firidumi ye’irisu bicha newi፡፡ wede’irisumi timelesalachihu፡፡

[71] ayachihuni (nigerunyi) «alahi be’inanite layi lelitini isike tinisa’e k’eni diresi zewitari biyaderigewi ke’alahi lela birihanini yemiyamet’alachihu amilaki manewi atisemumini» belachewi፡፡

[72] ayachihuni «alahi be’inanite layi k’enini isike tinisa’e k’eni diresi zewitari biyaderigewi ke’alahi lela bewisit’u yemitarifubetini leliti yemiyamet’alachihu amilaki mani newi (nigerunyi) atasitewilumini» belachewi፡፡

[73] kechirotawimi le’inanite lelitinina k’enini bewisit’u litarifubeti፣ ketirufatumi litifeligubeti፣ amesigenyochimi litihonu aderegelachihu፡፡

[74] yemit’erabachewinimi k’enina «ineziya tegariwoche tilwachewi yeneberachihuti yeti nachewi» yemilibetini (asitawisi)፡፡

[75] kehizibochimi hulu mesikarini inawet’aleni፡፡ (yani gize) iwinetenyawimi amilakineti le’alahi bicha mehonuni yawik’alu፡፡ yik’et’at’ifuti yeneberutimi ke’inerisu yit’efachewali፡፡

[76] k’aruni kemusa negedochi neberi፡፡ be’inerisumi layi amets’e፡፡ kedilibochimi yanini mekefechawochu bicha yehayili balebetochi yehonu ch’ifirochini (shekimu) yemikebidini set’enewi፡፡ wegenochu le’irisu atikura፤ alahi kuratenyochini ayiwedimina baluti gize (asitawisi)፡፡

[77] «alahimi beset’ehi habiti yemech’ereshayituni ageri feligi፡፡ kek’iribitumi ‘alemi fanitahini atirisa፡፡ alahimi wede anite melikamini inidaderegelihi (lesewochi) melikamini adirigi፡፡ bemidirimi wisit’i mat’ifatini atifeligi፡፡ alahi at’ifiwochini ayiwedimina» (aluti)፡፡

[78] (habituni) «yeteset’ehuti ine zenidi balewi iwik’eti bicha newi ale፡፡ alahi ke’irisu befiti kekifile zemenati sewochi behayili ke’irisu yibelit’i yeberetutini (habitini) bemesebisebimi yibelit’i yebezutini be’irigit’i yat’efa mehonuni ayawik’imini amets’enyochimi kehat’i’atochachewi (mihireti yemiketelewini t’iyak’e) ayit’eyek’umi፡፡

[79] behizibochumi layi beget’u wisit’i hono wet’a፡፡ ineziya k’iribituni hiyiweti yemifeliguti «weyi minyotachini! k’aruni yeteset’ewi bit’e minewi le’inya benoreni፤ irisu yetalak’i ‘idili balebeti newina» alu፡፡

[80] ineziyami ‘iwik’etini yeteset’uti «weyolachihu! ye’alahi minida le’amene sewi melikaminimi lesera belach’i newi፡፡ tagashochimi iniji lelawi ayagenyatimi» alu፡፡

[81] be’irisumi bebetumi midirini derebani፡፡ le’irisumi ke’alahi lela yemireduti ch’ifirochi minimi alineberutimi፡፡ kemiriredutimi alineberemi፡፡

[82] ineziyami betilanitinawi k’eni sifirawini yimenyu yeneberuti «weyi gudi! leka alahi kebarochu lemishawi sewi sisayini yasefali፤ yat’ebalimi፡፡ alahi be’inya layi (be’imineti) balilegeselini noro midirini be’inya layi begelebet’ebini neberi፡፡ weyi gudi! kehadiwochi ayidinumi» yemilu honewi anegu፡፡

[83] yihichi yemech’ereshayitu ageri le’ineziya bemidiri wisit’i kuratinina mamets’ini lemayifeliguti inaderigataleni፡፡ misigunitumi mech’eresha let’inik’uk’ochu nati፡፡

[84] bedegi sira yemet’a sewi le’irisu ke’iriswa belach’i minida alilewi፡፡ bekifumi sira yemet’u sewochi inezihi met’ifowochini yeseru yiseruti yeneberutini iniji ayimenedumi፡፡

[85] ya k’uri’anini yetekefafele hono banite layi yaweredewi (amilaki) wede memelesha (wedemeka) be’irigit’i melashihi newi፡፡ «getaye bek’ini menigedi yemet’awini sewina irisumi begilits’i sihiteti wisit’i yehonewini sewi ‘awak’i newi» belachewi፡፡

[86] mets’ihafu wedanite mewereduni tesifa yemitaderigi alineberikimi፡፡ gini kegetahi chirota (teweredelihi)፡፡ lekehadiwochimi befits’umi redati atihuni፡፡

[87] ke’alahimi anik’ets’ochi wedanite keteweredu gize behwala ayagiduhi፡፡ wede getahimi (sewochini) t’ira፡፡ ke’agariwochumi atihuni፤

[88] ke’alahimi gari lelani amilaki atigigeza፡፡ ke’irisu bek’eri amilaki yelemi፡፡ negeru hulu ke’alahi bek’eri t’efi newi፡፡ firidu yerisu፤ bicha newi፡፡ wede’irisumi timelesalachihu፡፡

አል-ዐንከቡት

Surah 29

[1] a.le.me (alifi lami mimi)

[2] sewochu aminenali bemaletachewi bicha inesu sayifetenu yemitewi mehonachewini t’eret’eruni

[3] ineziyanimi ke’inesu befiti yeneberutini be’irigit’i fetinenali፡፡ ineziyanimi iwineti yetenagerutini alahi be’irigit’i yawik’ali፡፡ wishetamochunimi yawik’ali፡፡

[4] yilik’unimi ineziya met’ifowochini sirawochi yemiseruti liyamelit’uni yit’eret’iraluni ya yemiferiduti (firidi) kefa፡፡

[5] ye’alahini megenanyeti tesifa yemiyaderigi sewi (yizegaji)፡፡ ye’alahi k’et’ero be’irigit’i mech’i newina፡፡ irisumi semiwi ‘awak’iwi newi፡፡

[6] yetagele sewimi yemitagelewi lenefisu newi፡፡ alahi ke‘alemati be’irigit’i tebik’ak’i newina፡፡

[7] ineziyami yamenu፤ melikamochinimi yeseru met’ifowochuni sirawochachewini ke’inesu layi inabisilachewaleni፡፡ beziyami yiseruti beneberuti melikami sira be’irigit’i inimenedachewaleni፡፡

[8] sewinimi bewelajochu melikami adiragotini azezinewi፡፡ lanitemi be’irisu ‘iwik’eti yelelehini (t’a‘oti) be’ine iniditagara bitageluhi atitazezachewi፡፡ memeleshachihu wedene newi፡፡ tiseruti yeneberachihutinimi hulu inegirachihwalehu፡፡

[9] ineziyanimi yamenu፤ melikami sirawochinimi yeseru bedegagochu wisit’i be’irigit’i inagebachewaleni፡፡

[10] kesewochimi be’alahi amenini yemili sewi alile፡፡ be’alahimi (bemamenu) betesek’aye gize yesewochini masek’ayeti inide alahi k’it’ati yaderigali፡፡ kegetahimi iridata bimet’a inya be’irigit’i ke’inanite gari neberini yilalu፡፡ alahi be‘alemati hizibi libochi wisit’i yalewini hulu ‘awak’i ayidelemini

[11] alahimi ineziyani yamenutini be’irigit’i yawik’ali፡፡ menafik’ochunimi yawik’ali፡፡

[12] ineziyami yekaduti sewochi le’ineziya lamenuti «menigedachinini teketelu፤ hat’i’atochachihunimi inishekemaleni» alu፡፡ inerisumi kehat’i’atochachewi mininimi teshekamiwochi ayidelumi፡፡ inerisu be’irigit’i wishetamochi nachewi፡፡

[13] shekimochachewinina keshekimochachewi gari (lelochi) shekimochinimi be’irigit’i yishekemalu፡፡ betinisa’emi k’eni yik’et’ifuti keneberuti be’irigit’i yit’eyek’alu፡፡

[14] nuhinimi wede hizibochu be’irigit’i lakinewi፡፡ bewisit’achewimi shihi ‘ametini amisa ‘ameti sik’eri tek’emet’e፡፡ inerisu bedayochi honewimi yewihawi mat’ilek’ilek’i yazachewi፡፡

[15] nuhinina yemerikebitunimi gwadochi adanachewi፡፡ iriswanimi le‘alemati te‘amiri adereginati፡፡

[16] ibirahiminimi lehizibochu bale gize (asitawisi)፡፡ «alahini tegezu firutimi፡፡ yihi yemitawik’u bitihonu le’inanite belach’i newi፡፡

[17] «ke’alahi lela yemitigezizuti t’a‘otatini bicha newi፡፡ wishetinimi tik’et’at’ifalachihu፡፡ ineziya ke’alahi lela yemitigigezuwachewi le’inanite sisayini liset’wachihu ayichilumi፡፡ silezihi sisayini ke’alahi zenidi bicha feligu፡፡ tegezutimi፡፡ le’irisumi ameseginu፡፡ wede’irisu timelesalachihu፡፡

[18] «bitasitebabilumi kefitachihu yeneberuti hizibochi be’irigit’i asitebabilewali፡፡ bemelikitenyawimi layi gilits’i madiresi iniji lela yelebetimi፡፡»

[19] alahi mefit’erini inideti inidemijemeri keziyami inideti inidemimelisewi ayimeleketumini yihi be’alahi layi k’elali newi፡፡

[20] «፡--bemidiri layi hidu፤ mefit’erinimi inideti inide jemere temeliketu፡፡ keziyami፤ alahi yemech’ereshayituni menesati yasinesali፡፡ alahi benegeru hulu layi chayi newina» belachewi፡፡

[21] yemishawini sewi yik’et’ali፡፡ yemishawinimi sewi yaziniletali፡፡ wede’irisumi timelesalachihu፡፡

[22] inanitemi bemidirimi hone besemayi yemitak’itu ayidelachihumi፡፡ ke’alahimi lela redatimi tekelakayimi minimi yelachihumi፡፡

[23] ineziyami be’alahi anik’ets’ochina bemegenanyetu yekadu ineziya ke’izinete tesifani k’oret’u፡፡ ineziyami le’inesu asamami k’it’ati alachewi፡፡

[24] yehizibochumi melisi፡- «gideluti፤ weyimi ak’at’iluti» maleti iniji lela alineberemi፡፡ ke’isatitumi alahi adanewi፡፡ bezihi wisit’i lemiyaminu hizibochi te‘amiratochi alubeti፡፡

[25] (ibirahimi) alemi «ke’alahi lela t’a‘otatini (amalikiti) yeyazachihuti bek’iribitu hiyiweti bemekakelachihu lemewadedi bicha newi፡፡ keziyami betinisa’e k’eni kefilachehu bekefilu yikidali፡፡ kefilachihumi kefiluni yiregimali፡፡ menoriyachihumi isati nati፡፡ le’inanitemi keredatochi minimi yelachihumi፡፡»

[26] lut’imi le’irisu amene፤ (ibirahimi) «ine wede getaye tesedaji nenyi፡፡ ineho irisu ashenafiwi t’ibebenyawi newina» alemi፡፡

[27] le’irisumi isihak’inina ya‘ik’obini set’enewi፡፡ bezerumi wisit’i nebiyinetinina mets’ihafini aderegini፡፡ minidawinimi bek’iribitu ‘alemi set’enewi፡፡ irisumi bemech’ereshayitu ‘alemi kedegagochu newi፡፡

[28] lut’inimi lehizibochu bale gize (asitawisi) «inanite t’eyafini sira tiseralachihuni be’iriswa ke‘alemati anidimi alik’edemachihumi፡፡

[29] «inanite be’irigit’i wenidochini timet’alachihuni menigedinimi tik’orit’alachihuni beshenigwachihumi yeminewerini negeri tiseralachihuni» (alachewi)፡፡ yehizibochumi melisi «ke’iwinetenyochu inide honiki ye’alahini k’it’ati amit’abini» maleti iniji lela alineberemi፡፡

[30] «getaye hoyi! be’amets’enyochi hizibochi layi iridanyi» ale፡፡

[31] melikitenyochachinimi ibirahimini bebisirati bemet’uti gize «inya yezihichini ketema sewochi at’ifiwochi neni፡፡ sewochwa bedayochi neberuna» aluti፡፡

[32] «be’iriswa wisit’i lut’i ale iko» alachewi፡፡ «inya bewisit’wa yalewini yibelit’i ‘awak’i neni፡፡ (irisuni) be’irigit’i inadinewaleni፡፡ betesebochunimi ch’imiri፡፡ misitu bicha sitik’eri፡፡ iriswa bet’ifatu wisit’i kemik’eruti nati» aluti፡፡

[33] melikitenyochachinimi lut’ini bemet’uti gize be’inesu mikiniyati azene፡፡ be’inerisumi libu tech’enek’e፡፡ «atifira፤ atizenimi፡፡ inya adanyochihi neni፡፡ betesebochihinimi፤ misitihi bicha sitik’eri፡፡ iriswa bet’ifatu wisit’i kek’eriwochu nati» alutimi፡፡

[34] «inya bezihichi ketema sewochi layi yamits’u beneberuti mikiniyati kesemayi k’it’atini awirajochi neni፡፡»

[35] be’irigit’imi lemiyasibu sewochi ke’iriswa gilits’i milikitini tewini (asik’ereni)፡፡

[36] wede mediyenimi wenidimachewini shu‘ayibini (lakini)፡፡ «hiziboche hoyi! alahini tegezu፣ yemech’ereshawinimi k’eni firu፣ bemidirimi wisit’i yemitat’efu honachihu atabelashu alachewimi፡፡

[37] asitebabalutimi፡፡ yemidiri menik’et’ik’et’i yazechachewi፡፡ behagerachewimi wisit’i tenikefirirewi anegu፡፡

[38] ‘adinina semudinimi (at’efani)፡፡ kemenoriyawochachewimi (firisirashochi bekuli met’ifatachewi) le’inanite be’iwineti tegelet’elachihu፡፡ seyit’animi sirawochachewini le’inerisu shelemelachewi፡፡ kemenigedimi agedachewi፡፡ yemasitewalimi balebetochi neberu፤ (gini alasitewalumi)፡፡

[39] k’aruninimi feri‘oninimi hamaninimi (at’efani)፡፡ musami bete‘amiratochi be’irigit’i met’abachewi፡፡ bemidirimi layi koru፡፡ amilach’iwochimi alineberumi፡፡

[40] hulunimi behit’i’atu yazinewi፡፡ ke’inesumi wisit’i t’et’erini yazele nefasini yelakinibeti alile፡፡ ke’inesumi wisit’i ch’uheti yeyazechiwi alile፡፡ ke’inerisumi wisit’i be’irisu midirini yederebanibeti alile፡፡ ke’inesumi wisit’i yaset’eminiwi alile፡፡ alahimi yemibedilachewi alineberemi፡፡ gini nefisochachewini yemibedilu neberu፡፡

[41] ye’ineziya ke’alahi lela redatochini (t’a‘otatini) yeyazu sewochi misale betini inide serachi shereriti bit’e newi፡፡ kebetochimi hulu bet’ami dekamawi yeshereriti beti newi፡፡ biyawik’u noro (amalikiti adirigewi ayigigezwachewimi neberi)፡፡

[42] alahi yanini ke’irisu lela yemigigezutini maninyawinimi yawik’ali፡፡ irisumi ashenafiwi t’ibebenyawi newi፡፡

[43] inezihinimi misalewochi lesewochi inigelits’achewaleni፡፡ kelik’awinitochumi besitek’eri lelochu ayawik’watimi፡፡

[44] «alahi semayatinina midirini iwinetenya hono fet’ere፡፡» bezihi wisit’i lemi’iminani te‘amiri alebeti፡፡

[45] kemets’ihafi wede anite yeteweredewini anibibi፡፡ solatinimi denibuni t’ebik’ehi sigedi፡፡ solati kemet’ifona kemit’ela negeri hulu tikelekilalechina፡፡ alahinimi mawisati kehulu negeri belach’i newi፤ alahimi yemitiserutini hulu yawik’ali፡፡

[46] yemets’ihafuni balebetochimi beziyachi iriswa melikami behonechiwi kirikiri iniji atikerakeru፡፡ ke’inerisu ineziyani yebedelutini sik’eri፡፡ belumi «beziya wedenya beteweredewi wedenanitemi beteweredewi amenini፡፡ amilakachinimi amilakachihumi anidi newi፡፡ inyami le’irisu tazazhochi neni፡፡»

[47] inidezihumi wedanite mets’ihafini aweredini፡፡ ineziyami mets’ihafini yeset’enachewi፤ be’irisu yaminalu፡፡ ke’inezihimi (kemeka sewochi) be’irisu yemiyaminu alilu፡፡ bete‘amiratochachinimi kehadiwochu iniji manimi ayikidimi፡፡

[48] ke’irisu befitimi mets’ihafini yemitanebi bek’enyihimi yemitits’ifewi alineberikimi፡፡ yani gize at’ifiwochu be’irigit’i betet’erat’eru neberi፡፡

[49] ayidelemi irisu (k’uri’ani) be’ineziya ‘iwik’etini beteset’uti sewochi libochi wisit’i (yet’elek’e) gilits’ochi anik’ets’ochi newi፡፡ be’anik’ets’ochachinimi bedayochu iniji lelawi ayikidimi፡፡

[50] «be’irisu layimi kegetahi zenidi te‘amiratochi lemini aliteweredumi» alu፡፡ «te‘amiratochi alahi zenidi bicha nachewi፡፡ inemi gilits’i asiferari bicha nenyi» belachewi፡፡

[51] inya mets’ihafuni be’inesu layi yeminebebi hono banite layi mawiredachini ayibek’achewimini bezihi wisit’i lemiyaminu hizibochi chirotana gisats’e alebeti፡፡

[52] «be’inena be’inanite mekakeli mesikari be’alahi bek’a፡፡ besemayatina bemidirimi yalewini hulu yawik’ali» belachewi፡፡ ineziyami bebilashi negeri yamenu be’alahimi yekadu ineziya inesu kesariwochi nachewi፡፡

[53] bek’it’atimi yasichekuluhali፡፡ yetewesenemi gize balinebere noro k’it’atu bemet’abachewi neberi፡፡ inerisu yemayawik’u sihonumi bedinigeti be’irigit’i yimet’abachewali፡፡

[54] bek’it’ati yasichekuluhali፡፡ gehanemimi kehadiwochini be’irigit’i kebabi nati፡፡

[55] k’it’atu kebelayachewi፣ ke’igirochachewimi siri bemishefinachewi k’eni tiseruti yeneberachihutini k’imesu bemilachewimi (k’eni tikebachewalechi)፡፡

[56] inanite yamenachihu baroche hoyi! midire be’irigit’i sefi nati፤ (bitichegeru tesededu)፡፡ inenimi bicha tegezunyi፡፡

[57] nefisi hulu motini k’emashi nati፡፡ keziyami wedenya timelesalachihu፡፡

[58] ineziyami yamenuna melikami sirawochini yeseru kegeneti besirochachewi wenizochi yemifesubachewini segenetochi bewisit’achewi zewitariwochi sihonu be’irigit’i inasefirachewaleni፡፡ yeseratenyochi minida mininya amare

[59] (inesu) ineziya yetagesu begetachewimi layi yemimeku nachewi፡፡

[60] ketenik’esak’ashimi migibwani lemeshekemi yematichilewi bizu nati፡፡ alahi yimegibatali፡፡ inanitenimi (yimegibali)፡፡ irisu semiwi ‘awak’iwi newina፡፡

[61] semayatinina midirini yefet’ere ts’ehayinina ch’erek’animi yegera mani inidehone bitit’eyik’achewi «be’irigit’i alahi newi» yiluhali፡፡ tadiya inideti yimelesalu፡፡

[62] alahi kebarochu lemishawi sisayini yasefali፡፡ le’irisumi yat’ebibali፡፡ alahi benegeru hulu ‘awak’i newina፡፡

[63] kesemayimi wihani yaweredena be’irisumi midirini kemotechi behwala hiyawi yaderegati mani inidehone bitit’eyik’achewi «alahi newi» yiluhali፡፡ «misigana le’alahi newi» belachewi፡፡ gini abizanyochachewi ayawik’umi፡፡

[64] yihichimi yek’iribitu hiyiweti metaleyana ch’ewata iniji lela ayidelechimi፡፡ yemech’ereshayitumi ageri iriswa be’irigit’i yezelalemi hiyiweti ageri nati፡፡ yemiyawik’u bihonu noro፤ (t’efiyituni hiyiweti ayimerit’umi neberi)፡፡

[65] bemerikebochi wisit’i betesaferu gizemi alahini megezatini le’irisu bicha yat’eru honewi yit’erutali፡፡ wede yebisi (bemawit’ati) badanachewi gizemi wediyawinu inerisu (t’a‘otini) yagaralu፡፡

[66] beset’enachewi ts’ega likiduna lit’ek’ak’emu (yagaralu)፡፡ wedefitimi (yemit’ebik’achewini) yawik’alu፡፡

[67] sewochu kezuriyachewi sinet’ek’u inya (agerachewini ) ts’et’itenya kilili madiregachinini ayayumini bewidik’i negeri yaminaluni be’alahimi ts’ega yikidaluni

[68] be’alahi layimi wishetini kek’et’at’efe sewi weyimi iwinetu bemet’aleti gize ke’asiwashe yibelit’i bedayi manewi begehanemi wisit’i lekehadiwochi menoriya yelemini

[69] ineziyami be’inya menigedi yetagelu menigedachinini be’irigit’i inimerachewaleni፡፡ alahimi be’irigit’i kebego seriwochi gari newi፡፡

አር-ሩም

Surah 30

[1] a.le.me (alifi lami mimi)፡፡

[2] rumi teshenefechi፡፡

[3] bet’ami k’iribi behonechiwi midiri፡፡ inerisumi kemeshenefachewi behwala be’irigit’i yashenifalu፡፡

[4] bet’ik’iti ‘ametati wisit’i (yashenifalu)፡፡ ti‘izazu befitimi behwalami ye’alahi newi፡፡ beziya k’enimi mi’imenani yidesetalu፡፡

[5] be’alahi iridata (yidesetalu)፡፡ yemishawini sewi yiredali፤ irisumi ashenafiwi azanyu newi፡፡

[6] alahi iridatani k’et’ere፡፡ alahi k’et’erowini ayaferisimi፡፡ gini abizanyawochu sewochi ayawik’umi፡፡

[7] kek’iribitu hiyiweti gilits’uni bicha yawik’alu፡፡ inerisumi kehwalenyayitu ‘alemi inerisu zenigiwochi nachewi፡፡

[8] benefisochachewi (huneta) ayasitewilumini? semayatinina midirini bemekakelachewi yalewinimi hulu alahi be’iwinetina betewesene gize iniji alifet’erachewimi፡፡ kesewochumi bizuwochu begetachewi megenanyeti kehadiwochi nachewi፡፡

[9] bemidiri layi ayihedumina ye’ineziyani kebefitachewi yeneberutini sewochi fits’ame inideti inidenebere ayimeleketumini? behayili ke’inerisumi yibelit’i yet’enekeru neberu፡፡ midirinimi aresu፡፡ (inezihi) ke’alemwatimi yebeza alemwati፡፡ meli‘ikite nyochachewimi bete‘amiratochi met’ubachewi፤ (asitebabelumina t’efu)፡፡ alahimi yemibedilachewi alineberemi፤ gini nefisochachewini yibedilu neberu፡፡

[10] keziyami ye’ineziya yat’efuti sewochi mech’eresha be’alahi anik’ets’ochi bemasitebabelachewina be’iriswa yemisalek’u bemehonachewi mikiniyati met’ifo k’it’ati honechi፡፡

[11] alahi mefit’erini yijemirali፡፡ keziyami yimelisewali፤ keziyami wederisu timelesalachihu፡፡

[12] se‘atitumi bemitik’omibeti k’eni amets’enyochi ch’ich’i yilalu፡፡

[13] le’inerisumi kemiyagaruwachewi (t’a‘otati) amalajochi ayinorwachewimi፤ bemiyagarwachewimi (t’a‘otati) kehadiwochi yihonalu፡፡

[14] se‘atitu bemitik’omibeti k’enimi beziya k’eni yileyayalu፡፡

[15] ineziya yamenutina melikamochini sirawochi yeserutima inerisu begeneti ch’efe wisit’i yidesetalu፡፡

[16] ineziyami yekadutima be’anik’ets’ochachinina behwalenyayitumi ‘alemi megenanyeti yasitebabeluti ineziya bek’it’atu wisit’i yemit’adu nachewi፡፡

[17] alahinimi bemitameshu gize bemitanegumi gize at’iruti፤ (sigeduleti)፡፡

[18] misiganami besemayatina bemidiri wisit’i lerisu bicha (yetegebawi) newi፡፡ beserikimi፤ bek’etiri wisit’i bemitigebumi gize፤ (at’iruti)፡፡

[19] hiyawini kemuti yawet’ali፡፡ mutanimi kehiyawi yawet’ali፡፡ midirinimi kemotechi behwala hiyawi yaderigatali፡፡ inidezihumi (kemek’abiri) tiwet’alachihu፡፡

[20] inanitenimi ke‘aferi mefit’eru keziyami inanite wediyawinu yemitibetatenu sewochi mehonachihu ke’asidenak’i milikitochu newi፡፡

[21] le’inanitemi kenefisochachihu (kegosochachihu) misitochini wede’inerisu tireku zenidi mefit’eru፣ bemekakelachihumi fik’irinina izinetini madiregu ke’asidenak’i milikitochu newi፡፡ bezihi wisit’i lemiyasitewilu hizibochi te‘amiratochi alilu፡፡

[22] semayatinina midirinimi mefit’eru፣ yek’wanik’wawochachihuna yemelikochachihumi meleyayeti፣ ke’asidenak’i milikitochu newi፡፡ bezihi wisit’i le‘awak’iwochi te‘amiratochi alilubeti፡፡

[23] belelitina bek’enimi metenyatachihu፣ kechirotawimi mefelegachihu kemilikitochu newi፡፡ bezihi wisit’i lemisemu hizibochi te‘amiratochi alilubeti፡፡

[24] bilich’itanimi feriwochina kejayochi sitihonu le’inanite masayetu፣ kesemayimi wihani mawiredu፣ be’irisumi midirini kemotechi behwala hiyawi madiregu ke’asidenak’i milikitochu newi፡፡ bezihi wisit’i lemiyasibu hizibochi te‘amiratochi alilubeti፡፡

[25] semayina midirimi (yalemiseso) beti‘izazu mek’omachewi፣ keziyami (meli’aku letinisa’e) kemidiri t’irini bet’erachihu gize inanite wediyawinu yemitiwet’u mehonachihu ke’asidenak’i milikitochu newi፡፡

[26] besemayatina bemidiri yalewi hulu ye’irisu bicha newi፡፡ hulumi le’irisu tazazhochi nachewi፡፡

[27] irisumi ya mefit’erini yemijemiri keziyami yemimelisewi newi፡፡ irisumi (memelesu) be’irisu layi bet’ami geri newi፡፡ le’irisumi besemayatimi bemidirimi kefitenya bahiriyi (anidinetina le’irisu bit’e yelelewi mehoni) alilewi፡፡ irisumi ashenafi t’ibebenya newi፡፡

[28] le’inanite kenefisochachihu yehoneni misale aderegelachihu፡፡ (irisumi) ijochachihu keyazwachewi (barochi) wisit’i beset’enachihu ts’ega le’inanite tegariwochi alwachihuni? tadiya inanitena inerisu be’irisu tikikili nachihuni? nefisochachihuni (bit’ewochachihuni) inidemitiferu tiferwachewalachihuni? inidezihu lemiyasitewilu hizibochi፤ anik’ets’ochini inigelits’aleni፡፡

[29] yilik’unimi ineziya yebedelu sewochi yale ‘iwik’eti zinibalewochachewini teketelu፡፡ alahimi yat’ememewini sewi yemiyak’enawi manewi? le’inerisumi keredatochi minimi yelachewimi፡፡

[30] wede iwineti tezenibayi honehimi fitihini lehayimanoti k’et’i adirigi፡፡ ye’alahini fit’ireti yachini alahi sewochini be’irisiwa layi yefet’erebatini (hayimanoti yazwati)፡፡ ye’alahini fit’ireti melewet’i yelemi፡፡ yihi k’et’itenya hayimanoti newi፡፡ gini abizanyawochu sewochi ayawik’umi፡፡

[31] wede’irisu temelashochi honachehu (ye’alahini hayimanoti yazu)፡፡ firutimi፡፡ solatinimi asitekakilachihu sigedu፡፡ ke’agariwochumi atihunu፡፡

[32] ke’ineziya hayimanotachewini keleyayutina kifilifilochimi kehonuti (atihunu)፡፡ hizibi hulu inesu zenidi balewi negeri tedesachochi nachewi፡፡

[33] sewochinimi chigiri bagenyachewi gize getachewini wederisu temelashochi honewi yit’erutali፡፡ keziyami ke’irisu chirotani bak’emesachewi gize ke’inerisu kefilochu wediyawinu begetachewi (t’a‘otini) yagaralu፡፡

[34] beset’enachewi ts’ega likidu (yagaralu)፡፡ tet’ak’emumi፤ be’irigit’imi (mech’ereshachihuni) wedefiti tawik’alachihu፡፡

[35] be’inerisu layi asireji aweredini? tadiya irisu beziya be’irisu yagaru beneberuti negeri yinageralini;(yelemi)፡፡

[36] sewochinimi chirotani bak’emesinachewi geze be’iriswa yidesetalu፡፡ ijochachewimi basalefuti mikiniyati mekera bitagenyachewi wediyawinu inerisu tesifa yik’orit’alu፡፡

[37] alahi lemishawi sewi sisayini yemiyasefa yemiyat’ebimi mehonuni ayayumini bezihi wisit’i lemiyaminu hizibochi asidenak’i milikitochi alilubeti፡፡

[38] yezimidinani balebeti tegebiwini sit’ewi፡፡ ledihami lemenigedenyami (irida)፡፡ yihi le’ineziya ye’alahini fiti (widetawini) lemishu melikami newi፡፡ ineziyami inerisu yefelegutini yemiyagenyu nachewi፡፡

[39] kebereketimi besewochi genizebochi wisit’i yich’emeri zenidi yemitiset’uti alahi zenidi ayich’emirimi፡፡ kemits’iwatimi ye’alahini fiti yemitishu honachihu yemitiset’uti ineziya (sech’iwochi) aberikachochi inerisu nachewi፡፡

[40] alahi ya yefet’erachihu፣ keziyami sisayini yeset’achihu፣ keziyami yemigedilachihu keziyami hiyawi yemiyaderigachihu newi፡፡ kemitagarwachewi (t’a‘otati) wisit’i kezihi negeri anidachini yemisera aleni le’alahi t’irati yigebawi፡፡ (be’irisu) kemiyagarutimi hulu lak’e፡፡

[41] yesewochi ijochi beseruti hat’i’ati mikiniyati yeziyani yeserutini kefiluni yak’emisachewi zenidi mekerawi beyebisina bebahiri tegelet’e፤ (teserach’e)፡፡ inerisu limelesu yikejelalina፡፡

[42] «bemidiri layi hidu ye’ineziyanimi befiti yeneberutini sewochi mech’eresha inideti inidenebere temeliketu» belachewi፡፡ abizanyochachewi agariwochi neberu፡፡

[43] lerisu memelesi yelelewi k’eni (yetinisa’e k’eni) ke’alahi sayimet’a befiti fitihini wede k’et’itenyawi hayimanoti k’et’i adirigi፡፡ beziya k’eni (wede genetina wede isati) yileyayalu፡፡

[44] yekade sewi kihidetu (t’enik’u) be’irisuwi layi newi፡፡ melikamimi yeseru lenefisochachewi (marefiyawochini) yazegajalu፡፡

[45] ineziyani yamenutinina melikamochinimi yeserutini kechirotawi yimeneda zenidi (yileyayalu)፡፡ irisu kehadiwochini ayiwedimina፡፡

[46] nefasochinimi (bezinabi) litabesirachihu፣ kechirotawimi (be’iriswa) liyak’emisachihu፣ merikebochimi beti‘izazu inidinishalelu፣ kechirotawimi iniditifeligu፣ tameseginutimi zenidi melaku ke’asidenak’i milikitochu newi፡፡

[47] ke’anite befitimi melikitenyochini wedeyehizibochachewi be’irigit’i lakini፡፡ begilits’i masirejawochimi met’ubachewi፡፡ ke’ineziya kamets’utimi tebek’elini፡፡ mi’imenochunimi meridati be’inya layi tegebi hone፡፡

[48] alahi ya nefasochini yemiliki newi፡፡ demenanimi yik’esek’isalu፡፡ besemayi layimi inidemisha yizeregawali፡፡ k’urit’irach’ochimi yaderigewali፡፡ zinabunimi kedemenawi mekakeli siwet’a tayalehi፡፡ be’irisumi kebarochu yemishawini beleye gize wediyawinu inesu yidesetalu፡፡

[49] be’inerisumi layi kemeweredu befiti ke’irisu befiti be’irigit’i tesifa k’orach’ochi neberu፡፡

[50] midirinimi kemotechi behwala inideti hiyawi inidemiyaderigati wede alahi chirota felegochi temeliketi፡፡ yihi (adiragi) mutaninimi be’irigit’i hiyawi adiragi newi፡፡ irisumi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[51] nefasinimi (be’azimerawochi layi) binilikina gerit’ito biyayuti ke’irisu behwala be’irigit’i (chirotawini) yemikidu yihonalu፡፡

[52] anitemi mutanini atasemami፡፡ denik’orowochinimi zwariwochi honewi besheshu gize t’irini atasemami፡፡

[53] anite ‘iwirochinimi ket’imetachewi yemitak’ena ayidelehimi፡፡ be’anik’ets’ochachini yemiyaminutini sewochi iniji lelani atasemami፡፡ inerisumi tazazhochi nachewi፡፡

[54] alahi ya kedekama (fitiweti t’ebita) yefet’erachihu newi፡፡ keziyami kedekamaneti behwala hayilini aderege፡፡ keziyami kebirituneti behwala dekamanetinina shibetini aderege፡፡ yemishawini yifet’irali፡፡ irisumi ‘awak’iwi chayu newi፡፡

[55] se‘atitu bemitihonibeti k’eni kehadiwochi «ke’aniditi se‘ati besitek’eri (bemek’abiri) alik’oyenimi» bilewi yimilalu፡፡ inidezihu (ke’iwineti) yimelesu neberu፡፡

[56] ineziyanimi ‘iwik’etinina iminetini yeteset’uti «be’alahi mets’ihafi (firidi) isike tinisa’e k’eni be’irigit’i k’oyachihu፡፡ yihimi (yekadachihuti) yetinisa’e k’eni newi፡፡ gini inanite yematawik’u neberachihu» yilwachewali፡፡

[57] beziyami k’eni ineziyani yebedelutini mamekanyetachewi ayit’ek’imachewimi፡፡ inerisumi bewek’esa ayitalefumi፡፡

[58] beziyami k’uri’ani wisit’i kemisale hulu lesewochi be’irigit’i gelets’ini፡፡ bete‘amirimi bitimet’abachewi ineziya yekaduti sewochi «inanite abelashiwochi iniji lela ayidelachihumi» yilalu፡፡

[59] inidezihu alahi be’ineziya bemayawik’uti sewochi libochi layi yatimali፡፡

[60] silezihi tagesi፡፡ ye’alahi k’et’ero iwineti newina፡፡ ineziyami betinisa’e yemiyaregagit’uti ayak’ililuhi፡፡

ሉቅማን

Surah 31

[1] a.le.me. (alifi lami mimi)፡፡

[2] yihichi t’ibebi ketemelawi mets’ihafi anik’ets’ochi nati፡፡

[3] lebego adiragiwochi merina izineti sitihoni፡፡

[4] le’ineziya solatini asitekakilewi lemiyaderisuti፣ zekanimi lemiset’uti፣ inerisumi bemech’ereshayitu ‘alemi inerisu yemiyaregagit’u lehonuti፡፡

[5] ineziya kegetachewi behone k’ini menigedi layi nachewi፡፡ ineziyami inerisu minyotachewini yagenyu nachewi፡፡

[6] kesewochimi yale ‘iwik’eti hono ke’alahi menigedi liyasasitina malagech’a adirigo liyizati atalayi wereni yemigeza alile፡፡ ineziya le’inerisu awaraji k’it’ati alachewi፡፡

[7] anik’ets’ochachinimi be’irisu layi beminebebu gize inidalisematina bejorochu dinik’urina inidalebeti yekora hono yizorali፡፡ be’asamami k’it’atimi abisirewi፡፡

[8] ineziya yamenuna melikamochinimi yeseru le’inerisu yets’ega genetochi alwachewi፡፡

[9] be’iriswa wisit’i zewitariwochi sihonu፤ alahimi iwinetenyani tesifa k’ali gebalachewi፡፡ irisumi ashenafiwi t’ibebenyawi newi፡፡

[10] semayatini yalemitayuwati a‘imadi (misesowochi) fet’ere፡፡ bemidirimi wisit’i be’inanite inidataregerigi terarawochini t’ale፡፡ be’iriswami layi ketenik’esak’ashi hulu betene፡፡ kesemayimi wihani aweredini፡፡ be’iriswami wisit’i kemelikami ‘ayineti hulu abek’elini፡፡

[11] yihi ye’alahi fit’uri newi፡፡ ineziya ke’irisu lela yaluti minini inidefet’eru isiki asayunyi፡፡ be’iwinetu bedayochu begilits’i t’imeti wisit’i nachewi፡፡

[12] leluk’imanimi t’ibebini be’irigit’i set’enewi፡፡ (alinewimi)፡- «alahini amesigini፡፡» yamesegenemi sewi yemiyameseginewi lerasu bicha newi፡፡ yekademi sewi (berasu layi newi)፡፡ alahi tebik’ak’i misiguni newina፡፡

[13] luk’imanimi leliju irisu yemigesits’ewi sihoni «lije hoyi! be’alahi (t’a‘otini) atagara፡፡ magarati talak’i bedeli newina» yalewini (asitawisi)፡፡

[14] sewinimi bewelajochu (bego inidiyaderigi) bet’ibik’i azezinewi፡፡ inatu kedikami belayi behone dikami aregezechiwi፡፡ t’uti met’ayawimi behuleti ‘ameti wisit’i newi፡፡ le’inemi lewelajochihimi amesigini bemaleti (azezinewi)፡፡ memeleshawi wedene newi፡፡

[15] le’anite be’irisu ‘iwik’eti yelelehini negeri be’ine iniditagara bitageluhimi atitazezachewi፡፡ bek’iribitumi ‘alemi፤ bemelikami sira tewedajachewi፡፡ wede’inemi yetemeleseni sewi menigedi teketeli፡፡ keziyami memeleshachihu wede’ine newi፡፡ tiseruti yeneberachihutinimi hulu inegirachihwalehu፤ (alinewi)፡፡

[16] (luk’imanimi ale) «lije hoyi! iriswa yesenafich’i k’init’ati kibideti yahili bitihonina bek’wat’inyi wisit’i weyimi besemayati wisit’i weyimi bemidiri wisit’i bitihoni alahi yamet’atali፡፡ alahi ruhiruhi wisit’i ‘awak’i newina፡፡

[17] «lije hoyi! solatini asitekakilehi sigedi፡፡ bebego negerimi izezi፡፡ kemit’elami hulu kelikili፡፡ bemiyagenyihimi mekera layi tagesi፡፡ yihi bemiri kemiyazu negerochi newi፡፡

[18] «gunich’ihinimi (bekurati) kesewochi atazuri፡፡ bemidirimi layi tenibet’irirehi atihidi፡፡ alahi tenibet’irarini gurenyani hulu ayiwedimina፡፡

[19] «be’akahedihimi mekakelenya huni፡፡ kedimits’ihimi zik’i adirigi፡፡ kedimits’ochi hulu asikefiwi ye’ahiyochi dimits’i newina፡፡»

[20] alahi besemayati yalewinina bemidirimi yalewini hulu le’inanite yageralachihu ts’egawochunimi gilits’imi dibik’imi sihonu yemolalachihu mehonuni atayumini? kesewochimi yale ‘iwik’etina yale meri፣ yalegilits’i mets’ihafimi be’alahi yemikerakeri alile፡፡

[21] le’inerisumi alahi yaweredewini teketelu betebalu gize ayidelemi be’irisu layi abatochachinini yagenyenibetini iniketelaleni yilalu፡፡ seyit’ani wede isati k’it’ati yemit’erachewi bihonimi (yiketeluwachewalini)

[22] irisu melikami seri hono fituni wede alahi yemiset’imi sewi t’enikarani gemedi be’irigit’i ch’ebet’e፡፡ yenegerumi hulu fits’ame wede alahi newi፡፡

[23] yekademi sewi kihidetu ayasazinihi፡፡ memeleshachewi wedenya newi፤ yeserutinimi hulu ininegirachewaleni፡፡ alahi belibochi wisit’i yaleni hulu yawik’alina፡፡

[24] t’ik’itini inat’ak’imachewaleni፡፡ keziyami wede biritu k’it’ati inasigedidachewaleni፡፡

[25] semayatinina midirinimi yefet’ere mani inidehone bitit’eyik’achewi be’irigit’i alahi newi yilalu፡፡ misigana le’alahi yigebawi belachewi፡፡ yilik’unimi abizanyawochu ayawik’umi፡፡

[26] besemayatina bemidiri yalewi hulu ye’alahi newi፡፡ alahi irisu tebik’ak’i misiguni newi፡፡

[27] kezafimi bemidiri yalewi hulu bi’irochi bihonu noro bahirumi ke’irisu (malek’i) behwala sebati bahirochi yemich’emeruleti hono (k’elemi bihonina bits’afibachewi) ye’alahi k’alati balalek’echi neberi፡፡ alahi ashenafi t’ibebenya newina፡፡

[28] inaniteni mefit’erina inaniteni mek’esik’esi inide aniditi nefisi iniji lela ayidelemi፡፡ alahi semi temelikachi newina፡፡

[29] alahi lelitini bek’eni wisit’i yemiyasigeba፣ k’eninimi beleliti wisit’i yemiyasigeba፣ ts’ehayinina ch’erek’animi yegera mehonuni atayimini? hulumi isike tewesene gize diresi yirot’alu፡፡ alahimi bemitiseruti hulu wisit’e ‘awak’i newi፡፡

[30] yihi alahi irisu iwineti ke’irisumi lela yemigigezuti (t’a‘oti) wisheti bemehonuna alahimi irisu yebelayi talak’i bemehonu newi፡፡

[31] ke’asidenak’i milikitochu liyasayachihu merikebochi be’alahi chirota bebahiri wisit’i yeminishalelu mehonachewini atayimini? bezihi wisit’i bet’ami tagashi amesiganyi lehonu hulu te‘amiratochi alubeti፡፡

[32] inide t’ilawochimi yehone ma‘ibeli beshefenachewi gize alahini hayimanotini le’irisu bicha yat’eru honewi yit’erutali፡፡ wede yebisimi badanachewi gize ke’inesu tikikilenyami alile፡፡ (ke’inerisumi yemikidi ale)፡፡ be’anik’ets’ochachinimi atalayi kedatenya hulu iniji lelawi ayikidimi፡፡

[33] inanite sewochi hoyi! getachihuni firu፡፡ welajimi keliju (beminimi) yemayit’ek’imibetini፤ tewelajimi irisu welajini beminimi t’ek’ami yemayihonibetini k’eni firu፡፡ ye’alahi k’et’ero iwineti newina፡፡ k’iribitumi hiyiweti atishenigilachihu፡፡ be’alahimi (metagesi) atalayu (seyit’ani) ayatalilachihu፡፡

[34] alahi yese‘atitu ‘iwik’eti irisu zenidi bicha newi፡፡ zinabinimi yaweridali፡፡ bemahits’enochimi wisit’i yaleni hulu yawik’ali፡፡ maninyayitu nefisimi nege yemitiserawini atawik’imi፡፡ maninyayitu nefisimi beyetinyawi midiri inidemitimoti atawik’imi፡፡ alahi ‘awak’i wisit’e ‘awak’i newi፡፡

አስ-ሰጅዳህ

Surah 32

[1] a.le.me (alifi lami mimi)፡፡

[2] yemets’ihafu meweredi t’irit’iri yelebetimi፡፡ ke‘alemati geta newi፡፡

[3] yilik’unimi «k’et’efewi» yilaluni? ayidelemi፡፡ irisu kegetahi zenidi yehone iwineti newi፡፡ be’irisu ke’anite befiti ke’asiferari (nebiyi) yalimet’abachewini hizibochi litasiferarabeti (yaweredelihi newi)፡፡ inerisu limimeru yikejelalina፡፡

[4] alahi ya semayatinina midirini bemekakelachewimi yalewini hulu besidisiti k’enochi wisit’i yefet’ere keziyami be‘arishu layi (silit’anu) yetedeladele newi፡፡ ke’irisu lela le’inanite redatimi amalajimi minimi yelachihumi፤ atigesets’umini

[5] negeruni hulu kesemayi wede midiri yazegajali፡፡ keziyami kemitik’ot’iruti (zemeni) liku shihi ‘ameti behone k’eni wisit’i wederisu yiwet’ali (yimelesali)፡፡

[6] yihi (yihinini yeserawi) ruk’unimi k’iribunimi hulu ‘awak’iwi ashenafiwi፣ azanyu (geta) newi፡፡

[7] ya yefet’erewini negeri hulu yasamerewi yesewinimi fit’ireti kech’ik’a yejemerewi newi፡፡

[8] keziyami zerochuni ketenit’alele፣ kedekama wiha yaderege newi፡፡

[9] keziyami (k’irits’uni) asitekakelewi፡፡ be’irisu wisit’imi kemenifesu nefabeti፤ (nefisi zerabeti)፡፡ le’inanitemi jorowochini፣ ‘ayinochinina libochinimi aderegelachihu፡፡ bet’ami t’ik’itini bicha tameseginalachihu፡፡

[10] «bemidirimi wisit’i (besibiseni) bet’efani gize inya be’adisi mefet’eri wisit’i inihonaleni?» alu፡፡ be’iwinetu inerisu begetachewi megenanyeti kehadiwochi nachewi፡፡

[11] «be’inanite yetewekelewi meli’ake moti yigedilachihwali፡፡ keziyami wede getachihu timelesalachihu» belachewi፡፡

[12] amets’enyochimi begetachewi zenidi rasochachewini yak’erek’eru honewi «getachini hoyi! ayeni፣ semanimi፡፡ melikamini iniseralenina (wede midire ‘alemi) meliseni፡፡ inya aregagach’ochi neni፡፡» (yemilu sihonu) bitayi noro (asidenigach’ini negeri tayi neberi)፡፡

[13] beshanimi noro nefisini hulu k’ininetwani (iminetwani) beset’enati neberi፡፡ gini gehanemini ke’aganinitina kesewochi yetesebesebu honewi be’irigit’i imolalehu maleti k’alu ke’ine teregagit’wali፡፡

[14] yihininimi k’enachihuni megenanyetini bemerisatachihu mikiniyati (k’it’atini) k’imesu! inya tewinachihu፡፡ tiseruti beneberachihutimi t’ifati zewitarini k’it’ati k’imesu (yibalalu)፡፡

[15] be’anik’ets’ochachini yemiyaminuti ineziya be’iriswa betegesets’u gize segajochi honewi yemiwedik’utina inerisumi yemayikoru honewi begetachewi misigana (tegonats’ifewi) yemiyawedisuti bicha nachewi፡፡

[16] getachewini lemefiratina lemekejeli yemit’eruti honewi gonochachewi kemegademiya sifirawochi yirarak’alu፡፡ keset’enachewimi (ts’ega) yilegesalu፡፡

[17] yiserutimi beneberuti lememenidati ke‘ayinochi merigiya le’inerisu yetedebek’elachewini (ts’ega) maninyayitumi nefisi atawik’imi፡፡

[18] amanyi yehone sewi amets’enya inide hone sewi newini? ayisitekakelumi፡፡

[19] ineziya yamenuna melikamochini yeseruma le’inerisu yiseruti beneberuti mikiniyati mesitenigido sihonu menoriya genetochi alwachewi፡፡

[20] ineziya yamets’utima፤ menoriyachewi isati nati፡፡ ke’iriswa mewit’atini befelegu k’ut’iri be’iriswa wisit’i yimelesalu፡፡ le’inerisumi «yanini be’irisu tasitebabilubeti yeneberachihutini ye’isati k’it’ati k’imesu» yibalalu፡፡

[21] yimelesu zenidimi ketilik’u k’it’ati befiti (bezihi ‘alemi) ketinishu k’it’ati be’irigit’i inak’emisachewaleni፡፡

[22] begetawimi anik’ets’ochi ketegesets’ena keziyami ketewati sewi yibelit’i bedelenya manewi? (yelemi)፤ inya ketenikolenyochu tebek’ayochi neni፡፡

[23] musanimi mets’ihafini be’irigit’i set’enewi፡፡ irisuni kemegenanyetihimi bemet’erat’eri wisit’i atihuni፡፡ le’isira’eli lijochimi meri adereginewi፡፡

[24] betagesuna bete‘amiratochachini yemiyaregagit’u behonumi gize ke’inerisu beti‘izazachini yemimeru meriwochi aderegini፡፡

[25] getahi irisu beziya be’irisu yileyayubeti beneberuti negeri betinisa’e k’eni bemekakelachewi (befiridi) yileyali፡፡

[26] kekifile zemenati sewochi bizuwochini yat’efani mehonachini bemenoriyawochachewi yemihedu sihonu le’inerisu alitegelets’elachewimini? bezihi wisit’i milikitochi aluti፤ ayisemumini

[27] inya wihani wede derek’i midiri yeminineda inisisochachewina nefisochachewi ke’irisu yemibeluletinimi azimera be’irisu yeminawet’a mehonachinini ayayumini? ayimeleketumini

[28] «ke’iwinetenyochimi inidehonachihu yihi firidi meche newi?» yilalu፡፡

[29] «befiridi k’eni ineziyani yekadutini sewochi iminetachewi ayit’ek’imachewimi፡፡ inerisumi gizeni ayiset’umi፤» belachewi፡፡

[30] inerisunimi tewachewi፡፡ tet’ebabek’imi፤ inerisu tet’ebabak’iwochi nachewina፡፡

አል-አሕዛብ

Surah 33

[1] anite nebiyu hoyi! alahini fira፡፡ kehadiwochinina menafik’aninimi atitazezi፡፡ alahi ‘awak’i t’ibebenya newina፡፡

[2] kegetahimi wede anite yemiweredewini teketeli፡፡ alahi bemitiseruti hulu wiset’e awak’i newina፡፡

[3] be’alahimi layi temeka፡፡ memekiyami be’alahi bek’a፡፡

[4] alahi le’anidi sewi behodu wisit’i huletini libochi aladeregemi፡፡ misitochachihunimi ineziyani ke’inerisu inidenatochachihu jeribawochi yihunubini yemitilwachewini inatochachihu aladeregemi፡፡ liji bemadiregi yemitasit’egwachewinimi lijochachihu aladeregemi፡፡ yihi be’afochachihu yemitiluti newi፡፡ alahimi iwinetuni yinagerali፡፡ irisumi tikikilenyawini menigedi yimerali፡፡

[5] le’abatochachewi (bemasit’egati) t’irwachewi፡፡ irisu alahi zenidi tikikilenya newi፡፡ abatochachewinimi batawik’u behayimanoti wenidimochachihuna zemedochachihu nachewi፡፡ be’irisu betesasatachihubeti negerimi be’inanite layi hat’i’ati yelebachihumi፡፡ gini libochachihu ‘awik’ewi beseruti (hat’i’ati alebachihu)፡፡ alahimi mehari azanyi newi፡፡

[6] nebiyu bemi’iminani kenefisochachewi yibelit’i tegebi newi፡፡ misitochumi inatochachewi nachewi፡፡ yezimidina balebetochimi kefilachewi bekefilu (wirisi) be’alahi mets’ihafi wisit’i kemi’iminanina kesidetenyochu yilik’i yetegebachewi nachewi፡፡gini wede wedajochachihu (benuzaze) melikamini bitiseru (yifek’edali)፡፡ yihi bemets’ihafu wiset’i yetemezegebe newi፡፡

[7] kenebiyochimi yet’ebek’e kidanachewini ke’anitemi፣ kenuhimi፣ ke’ibirahimimi፣ kemusami kemeriyemi liji ‘isami beyazini gize (asitawesi)፡፡ ke’inerisumi yekebedeni k’ali kidani yazini፡፡

[8] (alahi) iwinetenyochini kewinetachewi lit’eyik’i (yihinini sera)፡፡ lekehadiwochimi asamamini k’it’ati azegaje፡፡

[9] inanite yamenachihu hoyi! bizu serawiti bemet’achibachihuna be’inerisu layi nefasinina yalayachihwatini serawiti belakini gize be’inanite layi (yaderegelachihuni) ye’alahini ts’ega asitawisu፡፡ alahimi yemitiserutini hulu temelikachi newi፡፡

[10] kebelayachihumi kenanite betachimi bemet’ubachihu gize፣ ‘ayinochimi bek’abezu፣ libochimi lanik’awochi bederesuna be’alahimi t’irit’arewochini bet’eret’erachihu gize (yaderegelachihuni asitawisu)፡፡

[11] iziya zenidi mi’iminani temokeru፡፡ birituni menik’et’ik’et’imi tenik’et’ek’et’u፡፡

[12] menafik’ochina ineziya belibochachewi wisit’i beshita yalebachewimi «alahina melikitenyawi matalelini iniji lelani alik’et’erunimi» bemilu gize (yaderegelachihuni asitawisu)፡፡

[13] ke’inerisumi yehonu ch’ifirochi «yeyesiribi sewochi hoyi! le’inanite sifira yelachihumina temelesu» balu gize (asitawisu)፡፡ ke’inerisumi «kefilochu iriswa newirenya satihoni betochachini newirenya nachewi» yemilu honewi nebiyuni (ket’oru lememelesi) fek’adini yit’eyik’alu፡፡ mesheshini iniji lela ayifeligumi፡፡

[14] be’inerisumi layi (betochachewi) keyek’ebelewa betegebabati keziyami ke’isilami memelesini betet’eyek’u noro beserwati neberi፡፡ be’iriswami t’ik’itini gize iniji ayik’oyumi neberi፡፡

[15] jeribawochinimi layazoru keziya befiti be’irigit’i alahini k’ali kidani yetegabu neberu፡፡ ye’alahimi k’ali kidani yemit’eyek’ubeti newi፡፡

[16] kemoti weyimi kemegedeli bitisheshu mesheshachihu fets’imo ayit’ek’imachihumi፡፡ yani gizemi t’ik’itini iniji yemitit’ak’emu atideregumi belachewi፡፡

[17] «(alahi) be’inanite kifuni negeri bisha ya ke’alahi yemit’ebik’achihu manewi? weyimi le’inanite chirotani bisha፤ (bekifu yeminekachihu manewi?)» belachewi፤ ke’alahimi lela le’inerisu wedajimi redatimi ayagenyumi፡፡

[18] ke’inanite wisit’i yemiyasanifutini፣ lewenidimochachewimi «wedenya nu» yemilutini፣ wigiyanimi t’ik’itini iniji yemayimet’utini be’irigit’i alahi yawik’achewali፡፡

[19] be’inanite layi (iridatani) yenefegu honewi iniji (yemayimet’utini)፣ shibirumi bemet’a gize inideziya kemoti (mekera) berisu layi yemishefini ‘adega inidewedek’ebeti ‘ayinochachewi wediyana wedihi yemitizori hona wedanite simeleketu tayachewalehi፡፡ shibirumi behede gize begenizebi layi yemisasu honewi betebu milasochi yinedifwachihwali፡፡ ineziya alamenumi፡፡ silezihi alahi sirawochachewini abelashe፡፡ yihimi be’alahi layi gerinewi፡፡

[20] (menafik’ochi) ahizabini alihedumi bilewi yasibalu፡፡ ahizabochumi bimet’u inerisu bezelanochi wisit’i beget’eri (yerak’u) lihonu yimenyalu፡፡ kewerewochachihu yit’eyik’alu፡፡ be’inanite wisit’i beneberumi noro t’ik’itini iniji ayiwagumi neberi፡

[21] le’inanite alahinina yemech’ereshawini k’eni yemikejili lehone sewi፣ alahinimi bebizu lemiyawesa be’alahi meli‘ikitenya melikami meketeli alilachihu፡፡

[22] amanyochumi ahizabini bayu gize «yihi alahina melikitenyawi yek’et’eruni newi፡፡ alahina melikitenyawimi iwinetini tenageru» alu፡፡ (yihi) iminetinina metazezinimi iniji lelani alich’emerelachewimi፡፡

[23] ke’amanyochu be’irisu layi le’alahi k’ali kidani yegebubetini be’iwineti yefets’emu wenidochi alilu፡፡ kenerisumi siletuni yefets’eme (lehayimanotu yetegedele) alile፤ kenerisumi gena yemit’ebabek’i alile፡፡ (yegebubetini k’ali) melewet’inimi alilewet’umi፡፡

[24] alahi iwinetenyochini bewinetenyanetachewi limeneda menafik’aninimi bisha lik’et’a weyimi (bimelesu) be’inerisu layi ts’ets’etachewini lik’ebeli (yihini aderege)፡፡ alahi mehari azanyi newina፡፡

[25] ineziyanimi yekadutini bek’uch’itachewi yetemelu melikamini negeri yalagenyu honewi alahi melesachewi፡፡ amanyochunimi alahi megadelini bek’achewi፡፡ alahimi biritu ashenafi newi፡፡

[26] ineziyanimi kemets’ihafu balebetochi (ahizabochini) yeredwachewini (k’ureyizwani) kemishigochachewi aweredachewi፡፡ belibochachewimi wisit’i mebabatini t’alebachewi፡፡ kefiluni tigedilalachihu፡፡ kefilunimi timarikalachihu፡፡

[27] midirachewinimi፣ betochachewinimi፣ genizebochachewinimi gena yalireget’achihwatinimi midiri aweresachihu፡፡ alahimi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[28] anite nebiyi hoyi! lemisitochihi (inidihi) belachewi «k’iribituni hiyiwetina get’wani yemitifeligu inide honachihu nu፤ at’ak’imachihwalehuna፡፡ melikaminimi masemarati (bemefitati) asemarachihwalehuna፡፡

[29] «alahinina melikitenyawini yemech’ereshayituni agerimi yemitifeligu bitihonumi፤ ineho alahi ke’inanite lemelikami seriwochu tilik’ini minida azegajitwali፡፡»

[30] yenebiyu setochi hoyi! ke’inanite wisit’i gilits’i yehoneni met’ifo sira yemitisera le’iriswa k’it’atu huleti it’ifi hono yinebaberibatali፡፡ yihimi be’alahi layi geri newi፡፡

[31] ke’inanitemi le’alahina lemelikitenyawi yemititazezi melikami siranimi yemitisera minidawani huleti gize iniset’ataleni፡፡ le’iriswami yekebereni sisayi azegajitenilatali፡፡

[32] yenebiyu setochi hoyi! kesetochi inidemanachewi ayidelachihumi፡፡ alahini bitiferu (tibelit’alachihu)፡፡ ya belibu wisit’i beshita yalebeti inidayikejili benigigiri atilesilisumi፡፡ melikaminimi nigigiri tenageru፡፡

[33] bebetochachihumi wisit’i irigu፡፡ inide fitenyayitu mehayimineti gize megelet’imi bemaget’i atigelet’u፡፡ solatinimi bedenibu sigedu፡፡ zekanimi sit’u፡፡ alahinina melikitenyawinimi tazezu፡፡ yenebiyu betesebochi hoyi! alahi yemishawi ke’inanite layi irikisetini liyasiwegidina mat’iratinimi liyat’erachihu bicha newi፡፡

[34] ke’alahi anik’ets’ochina ket’ibebumi bebetochachihu yeminebebewini asitawisu፡፡ alahi izinetu rek’ik’i wisit’e ‘awak’i newina፡፡

[35] musilimochi wenidochina musilimochi setochi፣ mi’iminanina mi’iminatimi፣ tazazhochi wenidochina tazazhochi setochimi፣ iwinetenyochi wenidochina iwinetenyochi setochimi፣ tagashochi wenidochina tagashochi setochimi፣ alahini feriwochi wenidochina alahini feriwochi setochimi፣ mets’iwachochi wenidochina mets’iwachochi setochimi፣ ts’wamiwochi wenidochina ts’wamiwochi setochimi፣ (kalitefek’ede sira) bilitochachewini t’ebak’iwochi wenidochina t’ebak’i setochimi፣ alahini bebizu awishiwochi wenidochina awishiwochi setochimi፣ alahi le’inerisu mihiretinina talak’ini minida azegajitolachewali፡፡

[36] alahina melikitenyawimi negerini beferedu gize lemi’iminanina lemi’iminati kenegerachewi le’inerisu mirich’a linorachewi ayigebami! ye’alahinina yemelikitenyawinimi ti’izazi yet’ase sewi gilits’i yehoneni mesasati be’irigit’i tesasate፡፡

[37] le’iziyami alahi be’irisu layi lelegeseletina (anitemi nets’a bemawit’ati) be’irisu layi lelegesikileti sewi (lezeyidi) alahi gelach’u yehoneni negeri benefisihi wisit’i yemitidebik’ina alahi litiferawi yilik’i yetegebawi sihoni sewochini yemitifera honehi «misitihini banite zenidi yazi፤ (kemefitati) alahinimi fira» bemitili gize (asitawisi)፡፡ zeyidimi ke’iriswa gudayini befets’eme gize bemi’iminanochi layi liji adirigewi basit’eguwachewi (sewochi) misitochi ke’inerisu gudayini befets’emu gize (bemagibati) chigiri inidayinoribachewi iriswani agabanihi፡፡ ye’alahimi ti’izazi tefets’ami newi፡፡

[38] benebiyu layi alahi le’irisu beferedewi negeri minimi chigiri linoribeti ayigebami፡፡ be’ineziya keziya befiti balefuti (nebiyati) alahi denegegewi፡፡ ye’alahimi ti’izazi yeteferede firidi newi፡፡

[39] le’ineziya ye’alahini meli’ikitochi lemiyaderisuna lemiferuti ke’alahi besitek’erimi anidinimi lemayiferuti (tedenegege)፡፡ tek’ot’at’arimi be’alahi bek’a፡፡

[40] muhamedi kewenidochachihu ye’anidimi sewi abati ayidelemi፡፡ gini ye’alahi melikitenyana yenebiyochi medemidemiya newi፡፡ alahimi benegeru hulu ‘awak’i newi፡፡

[41] inanite yamenachihu hoyi! alahini bizu mawisatini awisuti፡፡

[42] bek’enu mejemeriyana mech’ereshami at’iruti፡፡

[43] irisu ya be’inanite layi izinetini yemiyaweridi newi፡፡ mela’ikitochumi (inidezihu mihiretini yemileminulachihu nachewi)፡፡ kech’elemawochi wede birihani yawet’achihu zenidi (yazinilachihwali)፡፡ le’amanyochimi bet’ami azanyi newi፡፡

[44] bemigenanyuti k’eni mekebaberiyachewi selami mebabali newi፡፡ le’inerisumi yekebereni minida azegajitolachewali፡፡

[45] anite nebiyu hoyi! inya mesikari፣ abisarina asiferarimi adirigeni lakinihi፡፡

[46] wede alahimi befek’adu t’eri፣ abiri birihanimi (adirigeni lakinihi)፡፡

[47] amanyochinimi ke’alahi zenidi le’inerisu talak’i chirota yalachewi mehonuni abisirachewi፡፡

[48] kehadiwochinina menafik’aninimi atitazezachewi፡፡ masek’ayetachewinimi (le’alahi) tewi፡፡ be’alahimi layi tet’ega፡፡ met’egiyami be’alahi bek’a፡፡

[49] inanite yamenachihu hoyi! mi’iminatini bagebachihuna keziyami satinekuwachewi befiti befetachihwachewi gize le’inanite be’inerisu layi yemitik’ot’iruwati ‘ida minimi yelachihumi፡፡ at’ak’imwachewimi፤ (gurisha sit’wachewi)፡፡ melikami masenabetinimi asenabitwachewi፡፡

[50] anite nebiyu hoyi! inya ineziyani mehirochachewini yeset’ehachewini misitochihini፣ alahi banite layi kemeleselihimi ineziyani ijihi yech’ebet’echachewini mirikonyochi፣ ineziyanimi ke’anite gari yetesededutini ye’agotihini setochi lijochi፣ ye’akisitochihinimi setochi lijochi፣ yeyeshumahinimi setochi lijochi፣ yeyeshumewochihinimi setochi lijochi (magibatini) le’anite fek’idenilihali፡፡ ye’amenechinimi seti nefiswani (raswani) lenebiyu bitiset’i nebiyu liyagebati yefelege inide hone kemi’iminani lela lanite bicha yet’erachi sitihoni (fek’edinilihi)፡፡ be’inerisu (bemi’iminani) layi bemisitochachewina ijochachewi bech’ebet’wachewi (barochi negeri) gideta yadereginibachewini be’irigit’i ‘awik’enali፡፡ banite layi chigiri inidayinori (yalefutini fek’edinilihi)፡፡ alahimi mehari azanyi newi፡፡

[51] ke’inerisu yemitishatini tak’oyalehi፡፡ yemitishawinimi wede anite tasit’egalehi፡፡ (bemefitati) ke’arak’ihatimi yefelegihatini (bememelesi bitasit’ega) be’anite layi hat’i’ati yelebihimi፡፡ yihi ‘ayinochachewi wede merigati፣ wede alemazenachewimi፣ lehulumi beset’ehachewi negeri wede mewidedachewimi bet’ami yek’erebe newi፡፡ alahimi belibochachihu wisit’i yalewini hulu yawik’ali፡፡ alahimi ‘awak’i tagashi newi፡፡

[52] ke’inezihi behwala ijihi kech’ebet’echachewi (barochi) besitek’eri setochi le’anite ayifek’edulihimi፡፡ kemisitochimi melikachewi bidenik’ihimi inikwa be’inerisu litalawit’i (ayifek’edelihimi)፡፡ alahimi benegeru hulu layi tet’ebabak’i newi፡፡

[53] inanite yamenachihu hoyi! mediresuni yematit’ebabek’u sitihonu wede migibi kalitefek’edelachihu besitek’eri yenebiyuni betochi (beminimi gize) atigibu፡፡ gini betet’erachihu gize gibu፡፡ betemegebachihumi gize wediyawinu tebetenu፡፡ lewegi yemitich’awetu honachihumi (atik’oyu)፡፡ yihi nebiyuni be’irigit’i yasichegirali፡፡ ke’inanitemi yafirali፡፡ gini alahi ke’iwineti ayafirimi፡፡ ‘ik’animi (lemewasi) bet’eyek’achihwachewi gize kemegareja hwala honachihu t’eyik’wachewi፡፡ yihi lelibochachihu፤ lelibochachewimi yebelet’e nits’ihina newi፡፡ ye’alahinimi melikitenya litasichegiru misitochunimi ke’irisu behwala minigizemi litagebu le’inanite ayigebachihumi፡፡ yihi alahi zenidi kebadi (hat’i’ati) newi፡፡

[54] maninyawinimi negeri bitigelits’u weyimi bitidebik’uti (berisu yimenedachihwali)፡፡ alahi negeruni hulu ‘awak’i newina፡፡

[55] (yenebiyu misitochi) be’abatochachewi፣ bewenidochi lijochachewimi፣ bewenidimochachewimi፣ wenidimochachewi wenidochi lijochimi፣ be’ihitochachewi wenidochi lijochimi፣ (mi’iminati behonuti) besetochachewimi፣ ijochachewi bech’ebet’wachewimi barochi (at’egebi bemegelet’i) be’inerisu layi hat’i’ati yelebachewimi፡፡ (setochi hoyi! tazezu) alahinimi firu፡፡ alahi benegeru hulu layi mesikari newina፡፡

[56] alahina mela’ikitu benebiyu layi ye’akibiroti izinetini yaweridalu፡፡ inanite yamenachihu hoyi! be’irisu layi ye’akibiroti izinetini awiridu፡፡ yemakiberinimi selamita selami belu፡፡

[57] ineziya alahinina melikitenyawini yemiyasikefu bek’iribitu ‘alemi bemech’ereshayitumi alahi regimwachewali፡፡ le’inerisumi awarajini k’it’ati degisolachewali፡፡

[58] ineziyanimi mi’iminaninina mi’iminanetini baliseruti negeri (bemezilefi) yemiyasek’ayu ‘ibiletinina gilits’i hat’i’atini be’irigit’i teshekemu፡፡

[59] anite nebiyu hoyi! lemisitochehi፣ lesetochi lijochihimi፣ lemi’iminani misitochimi kemekenanebiyawochachewi belayachewi layi inidilek’u nigerachewi፡፡ yihi iniditawek’una (bebalegewochi) inidayideferu lemehoni bet’ami yek’erebe newi፡፡ alahimi mehari azanyi newi፡፡

[60] menafik’anina ineziya belibochachewi wisit’i (ye’ameniziraneti) beshita yalebachewi bemedinami wiset’i (bewere) ashebariwochu (kezihi sirachewi) bayikelekelu be’inerisu layi be’irigit’i inik’esek’isihaleni፡፡ keziyami be’iriswa wisit’i t’ik’itini iniji ayigorabetuhimi፡፡

[61] yeteregemu honewi iniji (ayigorabetuhimi)፡፡ beyetimi sifira bigenyu yiyazalu፡፡ megedelinimi yigedelalu፡፡

[62] (yihichi) be’ineziya befiti balefuti (layi yedenegegati) ye’alahi dinigage nati፡፡ le’alahimi dinigage fets’imo melewet’ini atagenyimi፡፡

[63] sewochi kese‘atitu yit’eyik’uhali፡፡ «‘iwik’etiwa alahi zenide bicha newi፤» belachewi፡፡ yemiyasawek’ihimi minidini newi! se‘atitu bek’iribi gize litihoni yikejelali፡፡

[64] alahi kehadiwochini be’irigit’i regimwachewali፡፡ le’inerisumi yetegagamechini isati azegajitwali፡፡

[65] be’iriswa wisit’i zele‘alemi zewitariwochi sihonu፤ wedajimi redatimi ayagenyumi፡፡

[66] fitochachewi be’isati wiset’i bemigelebabet’u k’eni «wa minyotachini! alahini betegezani melikitenyawinimi betazezini noro» iyalu yits’ets’etalu፡፡

[67] yilalumi «getachini hoyi! inya getochachininina talalak’ochachinini tazezini፡፡ menigedunimi asasatuni፡፡

[68] «getachini hoyi! kek’it’atu it’ifini sit’achewi፡፡ talak’ini irigimanimi irigemachewi፡፡»

[69] inanite yamenachihu hoyi! inide’ineziya musani inidasek’ayuti sewochi atihunu፡፡ kalutimi negeri hulu alahi at’erawi፡፡ alahimi zenidi balemogesi neberi፡፡

[70] inanite yamenachihu hoyi! alahini firu፡፡ tikikilenyanimi nigigiri tenageru፡፡

[71] sirawochachihuni le’inanite yabejilachihwalina፡፡ hat’i’atochachihunimi le’inanite yimirilachihwali፡፡ alahinina melikitenyawini yemitazezimi sewi be’irigit’i talak’ini idili agenye፡፡

[72] inya aderani besemayatina bemidiri፣ beterarawochimi layi ak’erebinati፡፡ meshekemwanimi inibi alu፡፡ ke’iriswami feru፡፡ sewimi teshekemati፡፡ irisu bet’ami bedelenya tesasachi newina፡፡

[73] menafik’aninina menafik’atini፣ wenidochi agariwochinina setochi agariwochinimi alahi lik’et’ana bemi’iminanina bemi’iminatimi layi alahi nisihani lik’ebeli (aderawani sewi teshekemati)፡፡ alahimi mehari azanyi newi፡፡

ሰበእ

Surah 34

[1] misigana leziya besemayatimi yale bemidirimi yale hulu yerisu lehonewi le’alahi yigebawi፡፡ bemech’ereshayitumi ‘alemi misigana le’irisu bicha newi፡፡ irisumi bilihatenyawi wisit’e ‘awak’iwi newi፡፡

[2] bemidiri wisit’i yemigebawini hulu ke’iriswami yemiwet’awini kesemayimi yemiweridewini be’iriswami wisit’i yemiyarigewini hulu yawik’ali፡፡ irisumi azanyu mehariwi newi፡፡

[3] ineziya yekadutimi «se‘atitu atimet’abinimi» alu፡፡ belachewi «ayidelemi፤ ruk’uni hulu ‘awak’i behonewi getaye imilalehu፡፡ be’irigit’i timet’abachihwalechi፡፡ yebinanyi kibideti yakili inikwa besemayatina bemidiri wisit’i ke’irisu ayirik’imi፡፡ kezihi yanesemi hone yebelet’e yelemi begilits’u mets’ihafi wisit’i yetemezegebe bihoni iniji፡፡»

[4] ineziyani yamenutinina melikamochini yeserutini limeneda (se‘atitu timet’abachihwalechi)፤ ineziya le’inerisu mihiretina yekebere sisayi alachewi፡፡

[5] ineziyami yemiyamelit’u mesilwachewi anik’ets’ochachinini lemafiresi yet’aru ineziya le’inerisu kemet’ifo k’it’ati yehone asamami sik’ayi alachewi፡፡

[6] ineziyami ‘iwik’etini yeteset’uti yanini kegetahi wedanite yeteweredewini irisu iwinetina ashenafi misiguni wede honewi alahi menigedi yemimera mehonuni yawik’alu፡፡

[7] ineziyami yekaduti «(mutachihu) mebet’at’esini hulu betebet’at’esachihu gize inanite be’adisi mefet’eri wisit’i tihonalachihu bilo yeminegirachihuni sewi inasayachihuni?» alu፡፡

[8] be’alahi layi wishetini k’et’efeni? weyisi be’irisu ‘ibideti alebetini? (alu)፡፡ inidaluti ayidelemi፡፡ ineziya bemech’ereshayitu (‘alemi) yemiyaminuti (be’iriswa) bek’it’ati wisit’i (ahuni) berak’e sihitetimi wisit’i nachewi፡፡

[9] kesemayina kemidiri befitachewina behwalachewi wedalewi hulu ayimeleketumini? binisha be’inerisu midirini iniderebabachewaleni፡፡ weyimi be’inerisu layi kesemayi k’urach’ini init’ilibachewaleni፤ bezihi wisit’i (wede getawi) temelashi lehone bariya hulu milikiti alebeti፡፡

[10] ledawidimi ke’inya yehoneni chirota be’irigit’i set’enewi፡፡ (alinimi)፡-«terarawochi hoyi! ke’irisu gari widaseni melalisu፡፡ berariwochinimi (geranileti)፡፡ biretinimi le’irisu alezebinileti፡፡»

[11] sefafiwochini t’irurochi sira፡፡ be’aserariwami met’ini፡፡ melikaminimi sira siru፡፡ ine yemitiserutini negeri hulu temelikachi nenyina (alinewi)፡፡

[12] lesuleyimanimi nefasini yek’etiri befiti guzowa yeweri menigedi yek’etiri behwala guzowami yeweri menigedi sihoni geranileti፡፡ yenehasinimi minich’i le’irisu afesesinileti፡፡ keganenochimi begetawi fek’adi befitu yemiseruni (adereginileti)፡፡ kenerisumi wisit’i keti’izazachini zinifi yemili kenedidi isati k’it’ati inak’emisewaleni፡፡

[13] kemikurabochi፣ kemisilochimi inide genida kehonu gebetawochimi፣ ketedeladelu talalak’i disitochimi yemishawini hulu yiseruletali፡፡ (alinachewimi) «yedawidi betesebochi hoyi! amesiganyochi honachihu (legetachihu) siru፡፡» kebaroche bet’ami amesiganyochumi t’ik’itochi nachewi፡፡

[14] be’irisumi layi motini befets’eminibeti gize memotuni betiruni yemitibela tenik’esak’ashi misit’i iniji lela alameleketachewimi፡፡ bewedek’e gizemi ganenochi ruk’ini misit’iri yemiyawek’u behonu noro be’awaraji sik’ayi wisit’i yemayik’oyi inideneberu teredu፡፡

[15] lesebe’i bemenoriyachewi be’iwineti asidenak’i milikiti neberachewi፡፡ kegirana kek’enyi huleti atikilitochi (neberwachewi)፡፡ «kegetachihu sisayi bilu፡፡ le’irisumi amesiginu፡፡ (agerachihu) wibi ageri nati፡፡ (getachihu) mehari getami newi» (tebalu)፡፡

[16] (kemamesigeni) zorumi፡፡ be’inerisumi layi yegidibuni gorifi lek’ek’inibachewi፡፡ be’atikilitochachewimi huleti atikilitochi፣ balemerigaga firewochini፣ balet’edechana kek’urik’urami balet’ik’iti zafochini lewet’inachewi፡፡

[17] bemekadachewi yihinini menedanachewi፤ (inidihi yalewini k’it’ati) bet’ami kehadini iniji lelawini inik’et’aleni

[18] be’inerisuna beziyachi bewisit’wa bereketini badereginibati ageri (beshami) mekakelimi k’it’ilit’ili ketemochini aderegini፡፡ be’iriswami guzoni wesenini፡፡ «ts’et’itenyochi honachihu belelitochimi bek’enochimi tegwazu፤» (alini)፡፡

[19] «getachini hoyi! beguzowochachini mekakeli ararik’ilini» alumi፡፡ nefisochachewinimi bedelu፡፡ (megeremiya) werewochimi adereginachewi፡፡ mebetateninimi hulu betateninachewi፡፡ bezihi wisit’i bet’ami tagashina amesiganyi lehone hulu megesech’awochi alubeti፡፡

[20] ibilisimi be’inerisu layi minyotuni be’irigit’i fets’eme፤ ke’amenutimi yehonuti ch’ifirochi besitek’eri teketeluti፡፡

[21] bemech’ereshayitumi ‘alemi yemiyaminewini keziya irisu ke’iriswa bemet’erat’eri wisit’i kehonewi sewi leyiteni inidinawik’i iniji be’inerisu layi le’irisu minimi silit’ani alineberewimi፡፡ getahimi benegeru hulu layi tet’ebabak’i newi፡፡

[22] «ineziyani ke’alahi lela (amalikiti bilachihu) yemitasibwachewini t’iru፡፡ besemayatimi bemidirimi wisit’i yebinanyi kibideti yakili mininimi ayichilumi፡፡ le’inerisumi behuletumi wisit’i minimi shirikina yelachewimi፡፡ ke’inerisumi le’irisu minimi agazhi yelewimi፤» belachewi፡፡

[23] milijami irisu lefek’edeleti sewi bicha bihoni iniji irisu zenidi minimi atit’ek’imimi፡፡ kelibochachewi layi dinigat’ewi betegelets’emi gize (temalajochu) «getachihu mini ale?» yilalu፡፡ (amalajochu) «iwinetini ale፤ irisumi kefitenyawi talak’u geta newi» yilalu፡፡

[24] «kesemayatina kemidiri (zinabinina bek’ayini) yemiset’achihu manewi?» belachewi፡፡ «alahi newi፡፡ inya weyimi inanite betikikilenyawi menigedi layi weyimi begilits’i mesasati wisit’i neni» belachewi፡፡

[25] «ke’at’efanewi t’ifati atit’eyek’umi፡፡ kemitiserutimi sira anit’eyek’imi» belachewi፡፡

[26] «getachini bemekakelachini yisebesibali፡፡ keziyami bemekakelachini be’iwineti yiferidali፡፡ irisumi betikikili feraju ‘awak’iwi newi» belachewi፡፡

[27] «ineziyani tegariwochi adirigachihu be’irisu yasit’egachihwachewini (t’a‘otati) asayunyi፡፡ tewu (atagaru)፤ be’iwinetu irisu ashenafiwi bilihatenyawi alahi newi» belachewi፡፡

[28] anitenimi lesewochi hulu bemela abisarina asiferari adirigeni bihoni iniji alakinihimi፡፡ gini abizanyochu sewochi ayawik’umi፡፡

[29] «iwinetenyochimi inide honachihu yihi k’et’ero meche newi?» yilalu፡፡

[30] «le’inanite ke’irisu aniditinimi se‘ati yematizegeyubeti yematik’edimubetimi yek’et’ero k’eni alachihu» belachewi፡፡

[31] ineziya yekadutimi bezihi k’uri’ani beziya kebefitu balewimi (mets’ihafi) bech’irashi anaminimi alu፡፡ bedayochimi kefilachewi wede kefilu nigigirini yemimelalesu honewi begetachewi zenidi bemik’omu gize bitayi noro፤ (asidenak’ini negeri tayi neberi)፡፡ ineziya yetewareduti le’ineziya lekoruti «inanite balineberachihu noro amanyochi behoni neberi» yilalu፡፡

[32] ineziya yekoruti le’ineziya letewareduti «ketikikilenyawi imineti kemet’alachihu behwala inya kelekelinachihuni? ayidelemi (inanitewi) kehadiwochi neberachihu» yilwachewali፡፡

[33] ineziyami yetewareduti le’ineziya lekoruti «ayidelemi፤ be’alahi inidinikidina le’irisu balanit’awochini inidinaderigi sitazuni (yekelekeleni) yelelitina yek’eni duletachihu newi» yilalu፡፡ k’it’atunimi bayu gize ts’ets’etini yigelits’alu፡፡ be’ineziyami bekaduti anigetochi layi inizazilochini inaderigaleni፡፡ yiseruti yeneberutini iniji lelani yimenedaluni

[34] beketemami asiferarini alilakinimi፡፡ newariwochiwa «inya beziya berisu betelakachihubeti kehadiwochi neni» yalu bihonu iniji፡፡

[35] «inyami begenizebochina belijochi yibelit’i yebezani neni፡፡ inyami yeminik’et’a ayidelenimi» alu፡፡

[36] belachewi «getaye sisayini lemishawi sewi yasefali፤ yat’ebalimi፡፡ gini abizanyawochu sewochi ayawik’umi፡፡»

[37] genizebochachihuna lijochachihumi yachi inya zenidi mek’irebini yemitak’eribachihu ayidelechimi፡፡ yamenena melikamini yesera bicha sik’eri፡፡ ineziya le’inerisu beseruti melikami sira it’ifi minida alilachewi፡፡ inerisumi begeneti segenetochi wisit’i ts’et’itenyochi nachewi፡፡

[38] ineziyami yemiyak’itu mesilwachewi anik’ets’ochachinini lemabelasheti yemit’iruti ineziya bek’it’atu wisit’i yemit’adu nachewi፡፡

[39] «getaye sisayini kebarochu lemishawi sewi yasefali፡፡ le’irisumi yat’ebibali፡፡ kemaninyawimi negeri yemitilegisutini irisu yitekawali፡፡ irisumi kesisayi sech’iwochi hulu belach’i newi» belachewi፡፡

[40] hulunimi bemisebesibachewina keziyami lemela’ikitochu «inezihi inaniteni yigigezu neberuni?» bemilachewi k’eni (yemihonewini asitawisi)፡፡

[41] (mela’ikitochumi) «t’irati yigebahi ke’inerisu lela redatachini anite bicha nehi፡፡ (inidemiluti) ayidelemi yilik’unimi ganenini yigigezu neberu፡፡ abizanyochachewi be’inerisu amanyochi nachewi» yilalu፡፡

[42] zaremi kefilachihu lekefilu met’ik’eminimi hone megudatini ayichilumi፡፡ le’ineziyami lebedeluti «yachini be’iriswa tasitebabilubati yeneberachihutini ye’isati k’it’ati k’imesu» inilachewaleni፡፡

[43] be’inerisumi layi anik’ets’ochachini gilits’i honewi betenebebulachewi gize «yihi abatochachihu yigigezuti keneberuti negeri likelekilachihu yemifeligi sewi iniji lela ayidelemi» alu፡፡ «yihimi (k’uri’ani) yetek’et’at’efe wisheti newi iniji lela ayidelemi» alu፡፡ ineziyami yekaduti iwinetu bemet’alachewi gize «yihi gilits’i digimiti newi iniji lela ayidelemi» alu፡፡

[44] yemiyat’enuwachewi yehonu mets’ihafitochinimi minimi aliset’enachewimi፡፡ ke’anite befitimi asiferari nebiyini wede’inerisu alilakinimi፡፡

[45] ineziyami ke’inerisu befiti yeneberuti asitebabilewali፡፡ yeset’enachewinimi ke‘asiri aniduni (inezihi) alideresumi፡፡ melikitenyochenimi asitebabelu፤ (nek’efikwachewimi)፡፡ menik’efemi inideti neberi

[46] «yemigesits’achihu baniditi negeri bicha newi፡፡ (iriswami) huleti huleti anidi anidimi honachihu le’alahi iniditinesu keziyami begwadenyachihu (bemuhamedi) minimi ‘ibideti yelelebeti mehonuni merimirachihu iniditiriredu newi፡፡ irisu le’inanite kebiritu k’it’ati besitefiti asit’enik’ak’i newi iniji lela ayidelemi» belachewi፡፡

[47] «kewaga maninyawimi yet’eyek’ihwachihu binori irisu le’inanitewi newi፤ wagaye be’alahi layi iniji belela layi ayidelemi፡፡ irisumi benegeru hulu layi ‘awak’i newi» belachewi፡፡

[48] «getaye iwinetini yaweridali፡፡ ruk’i yehonutini misit’irochi hulu ‘awak’i newi» belachewi፡፡

[49] «iwinetu met’a፡፡ wishetimi meneshami medireshami yelewimi (tewegede)» belachewi፡፡

[50] «bisasati yemisasatewi berase layi bicha newi፡፡ bimerami getaye wedene bemiyaweridewi newi፡፡ irisu semi k’iribi newina» belachewi፡፡

[51] bedeneget’una mamilech’a belelachewi gize kek’iribi sifirami beteyazu gize (hunetachewini) bitayi noro (asidenak’ini negeri bayehi neberi)፡፡

[52] «be’irisumi (ahuni) amenini» yilalu፡፡ le’inerisumi keruk’i sifira (iminetini) bek’elali maginyeti keyetachewi

[53] befitimi be’irisu be’irigit’i kidewali፡፡ keruk’i sifirami begimiti nigigirini yit’ilalu፡፡

[54] kezihi k’edemi bemeselochachewi inide teserawimi bit’e be’inerisuna bemifeliguti mekakeli tegarede፡፡ inerisu be’irigit’i be’awelawayi t’irit’are wisit’i neberuna፡፡

ፋጢር

Surah 35

[1] misigana semayatinina midirini fet’ari፣ mela’ikitini bale huleti huleti፣ bale sositi sositimi፣ bale arati aratimi kinifochi yehonu melikitenyochi adiragi lehonewi alahi yigebawi፡፡ befit’iretu wisit’i yemishawini yich’emirali፡፡ alahi benegeru hulu layi chayi newina፡፡

[2] alahi lesewochi kechirota yemikefitati le’iriswa minimi agaji yelatimi፡፡ yemiyagidewimi ke’irisu behwala le’irisu minimi lek’ak’i yelewimi፡፡ irisumi ashenefiwi t’ibebenyawi newi፡፡

[3] inanite sewochi hoyi! be’inanite layi (yalewini) ye’alahini ts’ega asitawisu፡፡ ke’alahi lela fet’ari aleni? kesemayina kemidirimi sisayini yemiset’achihu aleni? ke’irisu besitek’eri amilaki (sech’imi) yelemi፡፡ tadiya wedeti tizoralachihu፡፡

[4] biyasitebabiluhimi ke’anite befiti yeneberu melikitenyochi be’irigit’i tesitebabilewali፡፡ wede alahimi negerochi hulu yimelesalu፡፡

[5] inanite sewochi hoyi! ye’alahi k’et’ero iwineti newi፡፡ yek’iribitumi hiyiweti atatalachihu፡፡ atalayumi (seyit’ani) be’alahi (metagesi) ayatalachihu፡፡

[6] seyit’ani lenanite t’elati newi፡፡ silezihi t’elati adirigachihu yazuti፡፡ teketayochuni yemit’erawi ke’isati gwadochi inidihonu bicha newi፡፡

[7] ineziya yekaduti le’inerisu biritu k’it’ati alilachewi፡፡ ineziyami yamenutina bego sirawochini yeseruti le’inerisu mihiretina talak’i minida alilachewi፡፡

[8] met’ifo sirawi yeteshelemeletina melikami adirigo yayewi sewi (alahi inidak’enawi sewi newini?) alahimi yemishawini sewi yat’emimali፡፡ yemishawinimi yak’enali፡፡ silezihi be’inerisu layi (balemek’inatachewi) silemek’olach’eti nefisihi atit’ifa፡፡ alahi yemiserutini hulu ‘awak’i newina፡፡

[9] alahimi ya nefasochini yelake newi፡፡ demenawochinimi tik’esek’isalechi፤ wede muti (dirik’i) agerimi ininedawaleni፡፡ be’irisumi midirini kemotechi behwala hiyawi inaderigataleni፡፡ mutaninimi mek’esik’esi inidezihu newi፡፡

[10] mashenefini yemifeligi yehone sewi ashenafineti le’alahi bicha newi፤ (irisuni bemegigezati yifeligewi)፡፡ melikami nigigiri wederisu yiwet’ali፡፡ bego sirami kefi yaderigewali፡፡ ineziyami met’ifo sirawochini yemidolitu le’inesu biritu k’it’ati alilachewi፡፡ ye’ineziyami tenikoli irisu yit’efali፡፡

[11] alahimi ke‘aferi፣ keziyami kefitiweti t’ebita fet’erachihu፡፡ keziyami gosawochi aderegachihu፡፡ setimi ataregizimi atiwelidimimi be‘iwik’etu bihoni iniji፡፡ ‘idimewi kemirezemimi anidimi ayirezemimi ke‘idimewimi ayigodelimi bemets’ihafu wisit’i yale bihoni iniji፡፡ yihi be’alahi layi geri newi፡፡

[12] huletu bahirochimi ayitekakelumi! yihi t’afach’i፣ t’imini k’orach’i፣ met’et’u begeri tewach’i newi፡፡ yihinyawimi ch’ewi merigaga newi፡፡ irit’ibi siganimi kehulumi tibelalachihu፡፡ (kech’ewi bahiri) yemitilebiswatinimi get’i tawet’alachihu፡፡ kechirotawi litifeliguna litameseginumi merikebochini be’irisu wisit’i wihawini k’edajochi honewi (sinishalelu) tayalehi፡፡

[13] lelitini bek’eni wisit’i yasigebali፡፡ k’eninimi beleliti wiset’i yasigebali፤ ts’ehayinina ch’erek’animi gera፡፡ hulumi itewesene gize diresi yirot’alu፡፡ yihi getachihu alahi newi፡፡ nigisinawi ye’irisu bicha newi፡፡ ineziyami ke’irisu lela yemitigigezwachewi yetemiri fire shifani inikwa ayinorachewimi፡፡

[14] bitit’eruwachewi t’iriyachihuni ayisemumi፡፡ bisemumi noro le’inanite ayimelisulachihumi፡፡ betinisa’emi k’eni (inerisuni be’alahi) magaratachihuni yikidalu፡፡ inide wisit’e ‘awak’iwi manimi ayinegirihimi፡፡

[15] inanite sewochi hoyi! inanite (huli gize) wede alahi kejayochi nachihu፡፡ alahimi irisu tebik’ak’iwi misigunu newi፡፡

[16] bisha yasiwegidachihwali፡፡ adisinimi fit’uri yamet’ali፡፡

[17] yihimi be’alahi layi minimi asichegari ayidelemi፡፡

[18] hat’i’atini teshekamimi (nefisi) yelelawani shekimi atishekemimi፡፡ yetekebedechimi (nefisi) wede shekimwa bitit’ara (tet’eriwi) yek’iribi zimidina balebeti bihonimi inikwa ke’iriswa anidachini yemishekemilati atagenyimi፡፡ yemitasit’enek’ik’ewi ineziyani getachewini beruk’i yemiferutini፣ solatinimi asitekakilewi yaderesutini bicha newi፡፡ yetet’irarami sewi yemit’irarawi lerasu bicha newi፡፡ memeleshami wede alahi bicha newi፡፡

[19] ‘iwiruna yemiyayewimi ayisitekakelumi፡፡

[20] ch’elemawochina birihanimi፤ (inidezihu)፡፡

[21] t’ilana harurimi፡፡

[22] hiyawanina mutanimi ayisitekakelumi፡፡ alahi yemishawini sewi yasemali፡፡ anitemi bemek’abiri wisit’i yalutini asemi ayidelehimi፡፡

[23] anite asit’enik’ak’i iniji lela ayidelehimi፡፡

[24] inya abisarina asiferari adirigeni be’iwinetu (memiriya) lakinihi፡፡ maninyayitumi hizibi bewisit’wa asiferari yalalefebati yelechimi፡፡

[25] biyasitebabiluhimi ineziya kebefitachewi yeneberuti be’irigit’i asitebabilewali፡፡ melikitenyochachewi begilits’i masirejawochini፣ bets’ihufochimi፣ abirari behone mets’ihafimi met’itewachewali፡፡

[26] keziyami ineziyani yekadutini yazikwachewi፡፡ k’it’atemi inideti neberi! (besifirawi newi)፡፡

[27] alahi kesemayi wihani mawireduni alayehimini? be’irisumi ‘ayinetochachewi yeteleyayu firewochini awet’ani፡፡ kegarawochimi melikochachewi yeteleyayu nech’ochi፣ k’eyochimi፣ bet’ami t’ik’urochimi yehonu menigedochi alilu፡፡

[28] kesewochimi፣ ketenik’esak’ashochimi፣ kebeti inisesawochimi inidezihu melikochachewi yeteleyayu alilu፡፡ alahini kebarochu wisit’i yemiferuti ‘awak’iwochu bicha nachewi፡፡ alahi ashenafi mehari newi፡፡

[29] ineziya ye’alahini mets’ihafi yemiyanebu፣ solatinimi asitekakilewi yaderesu፣ keset’enachewimi sisayi bemisit’irimi hone begilits’i yelegesu፣ befits’umi yematikesirini nigidi tesifa yaderigalu፡፡

[30] minidawochachewini limolalachewi፣ kechirotawimi lich’emirilachewi (tesifa yaderigalu)፡፡ irisu bet’ami mehari amesiganyi newina፡፡

[31] yami kemets’ihafu wedanite yaweredinilihi kebefitu lalewi aregagach’i sihoni irisu iwineti newi፡፡ alahi berigit’i bebarochu wisit’i ‘awak’i temelikachi newi፡፡

[32] keziyami ineziyani kebarochachini yemeret’inachewini mets’ihafuni aweresinachewi፡፡ ke’inerisumi nefisuni bedayi alile፡፡ ke’inerisumi mekakelenya alile፡፡ ke’inesumi be’alahi fek’adi bebego sirawochi k’edami alile፡፡ ya (mawiresi)፤ irisu talak’i chirota newi፡፡

[33] yemenoriya genetochini bewisit’wa yewerik’i anibarochini፣ lulinimi yemishelemu honewi yigebubatali፡፡ be’iriswa wisit’i alibasatachewimi hari newi፡፡

[34] yilalumi «misigana le’iziya ke’inya layi hazenini lasiwegedelini alahi yigebawi፡፡ getachini bet’ami mehari amesiganyi newina፡፡

[35] (irisumi) ya kechirotawi yezelalemi menoriyani ageri yasefereni newi፡፡ be’iriswa wisit’i mekera ayinekanimi፡፡ be’iriswami wisit’i dikami ayinekanimi፡፡»

[36] ineziya yekadutimi le’inerisu yegehanemi isati alilachewi፡፡ yimotu zenidi be’inerisu layi (bemoti) ayiferedimi፡፡ kek’it’atwami ke’inerisu ayik’elelilachewimi፡፡ inidezihu kehadini hulu inimenedaleni፡፡

[37] inerisumi beriswa wisit’i iridatani bemefelegi behayili yich’ohalu፡፡ «getachini hoyi! ke’iziya iniserawi keneberinewi lela bego sirani inisera zenidi awit’ani» (yilalu)፡፡ «be’irisu wisit’i yasitawese sewi yemigesets’ibetini ‘idime alak’oyenachihumini? asit’enik’ak’iwimi met’itolachihwali (asitebabilachihwalimi)፡፡ silezihi k’imesu፡፡ lebedelenyochimi minimi redati yelachewimi» (yibalalu)፡፡

[38] alahi yesemayatinina yemidirini misit’iri be’irigit’i ‘awak’i newi፡፡ irisu belibochi wisit’i yaleni hulu ‘awak’i newina፡፡

[39] irisu ya bemidiri wisit’i mitikochi yaderegachihu newi፡፡ yekademi sewi kihidetu be’irisuwi layi bicha newi፡፡ kehadiwochinimi kihidetachewi kegetachewi zenidi met’elatini iniji lela ayich’emerilachewimi፡፡ kehadiwochinimi kihidetachewi kesarani iniji ayich’emirilachewimi፡፡

[40] belachewi «ineziyani ke’alahi lela yemitigigezwachewini tegariwochachihuni ayachihuni? kemidiri minini inide fet’eru asayunyi፡፡ weyisi le’inerisu besemayati wisit’i shirikina alachewini? weyisi mets’ihafini set’enachewina inerisu kerisu begilits’i asireji layi nachewini? ayidelemi bedelenyochi kefilachewi kefiluni matalelini iniji ayik’et’irumi፡፡»

[41] alahi semayatinina midirini inidayiwegedu yiyizachewali፡፡ biwegedumi ke’irisu lela anidimi yemiyizachewi yelemi፡፡ ineho irisu tagashi mehari newina፡፡

[42] asiferarimi bimet’alachewi kehizibochu hulu ke’anidenyawa yibelit’i yetemeru lihonu yemehalachewini dika adirisewi be’alahi malu፡፡ asiferarimi bemet’alachewi gize meberigegini iniji lela alich’emerelachewimi፡፡

[43] bemidiri layi kuratinina bekifu (tenikoli) medoletinimi (iniji alich’emerelachewimi፡፡ kifu tenikolimi bebalebetu layi iniji belela layi ayisefirimi፡፡ yek’edimowochuni denibi iniji yit’ebabek’aluni? le’alahi denibimi melilewet’ini atagenyimi፡፡ le’alahi denibimi mezawerini atagenyimi፡፡)

[44] bemidiri layi ayihedumina ye’ineziyani ke’inerisu befiti yeneberutini sewochi mech’eresha inideti inide nebere ayimeleketumini? ke’inerisumi behayili yeberetu neberu፡፡ alahimi besemayatimi hone bemidiri wisit’i minimi negeri yemiyak’itewi ayidelemi፡፡ irisu ‘awak’i chayi newina፡፡

[45] alahimi sewochini beseruti hat’i’ati biyizi noro bewelelwa (bemidiri) layi minimi tenik’esak’ashi balitewe neberi፡፡ gini itewesene gize diresi yak’oyachewali፡፡ gizeyachewimi bemet’a wek’iti (behat’i’atachewi yik’et’achewali)፡፡ alahi bebarochu (huneta) temelikachi newina፡፡

ያ-ሲን

Surah 36

[1] ye.se.(ya sini)

[2] t’ibebi betemelabeti k’uri’ani imilalehu፡፡

[3] anite be’irigit’i kemelikitenyochu nehi፡፡

[4] bek’et’itami menigedi layi nehi፡፡

[5] ashenafi azanyi kehonewi amilaki meweredini tewerede፡፡

[6] abatochachewi yalitesiferarutini hizibochi litasit’enek’ik’ibeti (tewerede)፡፡ inerisu zenigiwochi nachewina፡፡

[7] be’abizanyochachewi layi k’alu be’iwineti teregaget’e፡፡ silezihi inerisu ayaminumi፡፡

[8] inya be’anigetochachewi layi inizazilawochini aderegini፡፡ iriswami (inizazilayitu) wede agech’ochachewi derashi nati፡፡ inerisumi rasochachewini yanigat’et’u nachewi፡፡

[9] kesitefitachewimi giridoni kesitehwalachewimi giridoni aderegini፡፡ shefeninachewimi፡፡ silezihi inesu ayayumi፡፡

[10] bitaset’enek’ik’achewimi batasit’enek’ik’achewimi be’inerisu layi ikuli newi፡፡ ayaminumi፡፡

[11] yemitasit’enek’ik’ewi gisats’eni yeteketelenina alirehimanini beruk’i yeferani sewi bicha newi፡፡ bemihiretina bemelikami minidami abisirewi፡፡

[12] inya mutanini inya be’irigit’i hiyawi inaderigaleni፡፡ yasik’edemutinimi sira felegochachewinimi inits’ifaleni፡፡ negerunimi hulu gelach’i meri behone mets’ihafi wisit’i at’ek’alelinewi፡፡

[13] le’inerisumi yeketemayituni (ye’anits’okiyani) sewochi misale melikitenyochu bemet’wati gize (yehonewini) gilets’ilachewi፡፡

[14] wede’inerisu huletini sewochi belakinina basitebabeluwachewi gize besositenyami be’aberetanina inya wede inanite melikitenyochi neni balwachewi gize (yehonewini misale gilets’ilachewi)፡፡

[15] inanite meselachini sewochi iniji lela ayidelachihumi፡፡ alirehimanimi minimi negeri alaweredemi፡፡ inanite yemitiwashu iniji lela ayidelachihumi aluwachewi፡፡

[16] (melikitenyochumi) alu «getachini yawik’ali፡፡ inya wede’inanite be’irigit’i melikitenyochi neni፡፡

[17] «be’inya layimi gilits’i yehone madiresi iniji lela yelebinimi፡፡»

[18] (hizibochumi) «inya be’inanite gede bisochi honi፡፡ batikelekelu be’irigit’i iniwegirachihwaleni፡፡ ke’inyami asamami k’it’ati be’irigit’i yagenyachihwali» alu፡፡

[19] «gede bisinetachihu ke’inanitewi gari newi፡፡ bitigesets’u (tizitalachihuni?) be’iwinetu inanite weseni alafiwochi hizibochi nachihu» alwachewi፡፡

[20] keketemayitumi ruk’i daricha yemirot’i sewi met’a፡፡ «wegenoche hoyi! melikitenyochuni teketelu» ale፡፡

[21] «inerisu k’inuni menigedi yetemeru sihonu wagani yemayet’eyik’uwachihuni sewochi teketelu» (alachewi)፡፡

[22] «yaninimi yefet’erenyini፤ wederisumi yemitimelesubetini (geta) yemaligeza le’ine mini alenyi?» (ale)፡፡

[23] «ke’irisu lela amalikitini iyizalehuni? alirehimani begudati bishanyi milijachewi ke’ine (lememelesi) minimi atit’ek’imenyimi፤ ayadinunyimimi፡፡

[24] «ine yani gize begilits’i sihiteti wisit’i nenyi፡፡

[25] «ine begetachihu ameniku፤ simunyimi፤» (ale)፡፡

[26] «genetini giba» tebale፡፡ (irisumi) ale፡- «wegenoche biyawik’u imenyalehu፡፡

[27] «getaye le’ine mihireti yaderegelinyina ketekeberutimi yaderegenyi mehonuni፡፡»

[28] ke’irisumi behwala behizibochu layi (linat’efachewi) serawitini kesemayi alaweredinimi፡፡ (bemanimi layi) awerajochimi alineberinimi፡፡

[29] (k’it’atachewi) aniditi ch’uheti iniji lela alineberechimi፡፡ wediyawinumi inerisu t’efiwochi honu፡፡

[30] bebarochu layi wa k’ulich’iti! kemelikitenya anidimi ayimet’achewimi be’irisu yemisalek’ubeti bihonu iniji፡፡

[31] ke’inerisu befiti kekifile zemenati hizibochi bizuwochini mat’ifatachininina inerisu wedenerisu yemayimelesu mehonachewini alawek’umini

[32] hulumi inya zenidi yemisebesebu yemik’erebu iniji lela ayidelumi፡፡

[33] yemotechiwimi midiri le’inerisu milikiti nati! hiyawi adereginati፡፡ ke’iriswami fireni awet’ani፤ kerisumi yibelalu፡፡

[34] be’iriswami wiset’i kezemibebawochina keweyinochi yehonu atikilitochini aderegini፡፡ be’iriswami wisit’i minich’ochini afelek’ini፡፡

[35] kefirewina ijochachewi keserutimi yibelu zenidi (yihini aderegini)፤ ayameseginumini

[36] ya midiri kemitabek’ilewi kenefisochachewimi kemayawik’utimi negeri ‘ayinetochini hulwanimi yefet’ere (amilaki) t’irati yigebawi፡፡

[37] lelitumi le’inerisu milikiti newi፡፡ ke’irisu layi k’enini inigefifaleni፡፡ wediyawinumi inerisu bech’elema wisit’i yigebalu፡፡

[38] ts’ehayimi le’iriswa wede honewi merigiya tirot’alechi፡፡ yihi ye’ashenafiwi ye‘awak’iwi amilaki wisane newi፡፡

[39] ch’erek’animi yemesiferiyawochi balebeti sihoni inide zenibaba aroge k’enizeli isikihoni diresi (meheduni) lekanewi፡፡

[40] ts’ehayi ch’erek’ani litiderisibeti ayigebatimi፡፡ lelitimi k’enini (yale gizewi) k’edami ayihonimi፡፡ hulumi bemezoriyachewi wisit’i yiwanyalu፡፡

[41] inyami (yek’edimo) tiwilidachewini betemolachi merikebi wisit’i yech’ani mehonachini le’inerisu milikiti newi፡፡

[42] kemeselumi be’irisu yemisaferubetini le’inerisu fet’erinilachewi፡፡

[43] binishami inaset’imachewaleni፡፡ le’inerisumi redati yelachewimi፡፡ inerisumi yemididanu ayidelumi፡፡

[44] gini ke’inya lehonewi chirotana isike gize motachewi lemat’ak’emi (adaninachewi)፡፡

[45] le’inerisumi «besitefitachihuna behwalechihu yalewini negeri tet’enik’ek’u yitazenilachihwalina» betebalu gize (fitachewini yazoralu)፡፡

[46] kegetachewimi te‘amirati maninyayitumi te‘amiri atimet’alachewimi፤ ke’iriswa yemisheshu bihonu iniji፡፡

[47] le’inerisumi «alahi keset’achihu sisayi legisu» betebalu gize ineziya yekaduti le’ineziya lamenuti «alahi bisha noro yemiyabelawini sewi inabelaleni? inanite begilits’i sihiteti wisit’i iniji belela layi ayidelachihumi» yilalu፡፡

[48] «iwinetenyochimi inidehonachihu yihi k’et’ero meche newi?» yilalu፡፡

[49] inerisu yemikerakeru sihonu bedinigeti yemitiyizachewi yehonechini aniditini ch’uheti iniji lelani ayit’ebabek’umi፡፡

[50] (yani gize) menazezinimi ayichilumi፡፡ wede betesebochachewemi ayimelesumi፡፡

[51] bek’enidumi yinefali፡፡ wediyawinumi inerisu kemek’abirochachewi wede getachewi befit’ineti yigesegisalu፡፡

[52] «weyi t’ifatachini! kemenyitachini mani k’esek’eseni? yihi ya azanyu geta (be’irisu) yek’et’ereni melikitenyochumi iwinetini yenegeruni newi» yilalu፡፡

[53] (iriswa) aniditi ch’uheti iniji ayidelechimi፡፡ wediyawinumi inerisu inya zenidi yemisebesebu yemik’eribu nachewi፡፡

[54] «zaremi maninyayitumi nefisi minimi atibedelimi፡፡ tiserutimi yeneberachihutini iniji lelani atimenedumi» (yibalalu)፡፡

[55] yegeneti sewochi zare be’irigit’i besirawochi wisit’i tedesachochi nachewi፡፡

[56] inerisumi misitochachewimi bet’ilawochi wisit’i nachewi፡፡ bale agoberi aligawochi layi tedegafiwochi nachewi፡፡

[57] bewisit’wa le’inerisu firafirewochi alwachewi፡፡ le’inerisumi yemifeliguti hulu alilachewi፡፡

[58] (le’inerisumi) azanyi kehonewi geta bek’ali selamita alachewi።

[59] (yilalimi) «inanite amets’enyochi hoyi! zare (kemi’iminani) teleyu፡፡»

[60] ye’ademi lijochi hoyi! seyit’anini atigezu፤ irisu le’inanite gilits’i t’elati newina bemaleti wede’inanite alazezikumini

[61] tegezunyimi፤ yihi k’et’itenye menigedi newi፤ (bemaletimi)፡፡

[62] ke’inanitemi bizuni fit’uri be’irigit’i asasitwali፡፡ yemitawik’umi alineberachihumini

[63] yihichi yachi tik’et’eruwati yeneberechiwi gehanemi nati፡፡

[64] tikidu beneberachihuti mikiniyati zare gibwati (yibalalu)፡፡

[65] zare be’afochachewi layi inatimina ijochachewi yanegagirunali፡፡ igirochachewimi yiseruti beneberuti hulu yimesekiralu፡፡

[66] binishami noro be‘ayinochachewi layi be’abesini neberi፡፡ menigedinimi (inide limedachewi) beteshik’edademu neberi፡፡ inidetimi yayalu

[67] binishami noro besifirachewi layi inidalu wede lela fit’ireti belewet’enachewi neberi፡፡ mehedinimi memelesinimi balichalumi neberi፡፡

[68] ‘idimewinimi yeminarezimewini sewi befit’iretu (wede dekamaneti) inimelisewaleni፤ ayawik’umini

[69] (muhamedini) k’inenimi alasitemarinewimi፡፡ le’irisumi ayigigebawimi፡፡ irisu (mets’ihafu) megesech’ana gelach’i k’uri’ani iniji (k’ine) ayidelemi፡፡

[70] (gisats’enetumi libu) hiyawi yehoneni sewi liyasiferarabetina k’alumi bekehadiwochi layi yifets’emi zenidi newi፡፡

[71] inya ijochachini (hayilochachini) keseruti le’inerisu inisisawochini mefit’erachinini ayawik’umini? inerisumi le’iriswa bale mebitochi nachewi፡፡

[72] le’inerisumi geranati፡፡ silezihi ke’iriswa wisit’i yemigalibuti alile፡፡ ke’iriswami yibelalu፡፡

[73] le’inerisumi be’iriswa wisit’i (lelochi) t’ik’imochi met’et’ochimi aluwachewi፡፡ tadiya ayameseginumini

[74] meredatinimi bemekejeli ke’alahi lela amalikitini yazu፡፡

[75] meridatachewini ayichilumi፡፡ inerisumi le’irisachewi (wede isati) yetek’erebu serawiti nachewi፡፡

[76] nigigirachewimi ayasazinihi፡፡ inya yemidebik’utinimi yemigelits’utinimi inawik’alenina፡፡

[77] sewiyewi inya kefitoti t’ebita yefet’erinewi mehonachini alawek’emini? wediyawimi irisu (tinisa’eni bemekadi) gilits’i tekerakari yihonalini

[78] le’inyami misaleni aderegelini፡፡ mefet’erunimi resa፡፡ «at’initochini inerisu yebesebesu sihonu hiyawi yemiyaderigachewi manewi?» ale፡፡

[79] «ya bemejemeriya gize (ke’iminiti) yasigenyati hiyawi yaderigatali፡፡ irisumi befit’uru hulu (huneta) ‘awak’i newi» belewi፡፡

[80] ya le’inanite be’irit’ibi zafi isatini yaderegelachihu newi፡፡ wediyawinumi inanite ke’irisu tak’et’at’ilalachihu፡፡

[81] ya semayatinina midirini yefet’ere bit’eyachewini bemefit’eri layi chayi ayidelemini? newi iniji፡፡ irisumi bebizu fet’ariwi ‘awak’iwi newi፡፡

[82] negerumi anidachini besha gize huni maleti newi፡፡ wediyawi yihonalimi፡፡

[83] ya yenegeru hulu silit’ani be’iju yehonewi geta t’irati yigebawi፡፡ wede’irisumi timelesalachihu፡፡

አስ-ሷፋት

Surah 37

[1] meselefini bemiselefuti፡፡

[2] megesets’inimi bemigesits’uti፤

[3] k’uri’aninimi bemiyanebuti imilalehu፡፡

[4] amilakachihu be’irigit’i anidi newi፡፡

[5] yesemayatina yemidiri bemekakelachewi yalewimi fit’uri hulu geta newi፡፡ yemisirak’ochimi geta newi፡፡

[6] inya k’iribituni semayi bekewakibiti get’i aget’inati፡፡

[7] amets’enyami kehone seyit’ani hulu met’ebek’ini t’ebek’inati፡፡

[8] wedelayinyawi serawiti ayadamit’umi፡፡ keyewegenumi hulu chibo yit’alibachewali፡፡

[9] yemibareru sihonu (yit’alibachewali)፡፡ le’inesumi zewitari k’it’ati alachewi፡፡

[10] nit’ik’iyani yenet’ek’e wediyawimi abiri kokebi yeteketelewi sik’eri፤ (irisu yisemawali)፡፡

[11] t’eyik’achewimi፤ inerisu be’afet’at’eri yibelit’i yeberetu nachewini? weyisi inya (ke’inerisu befiti) yefet’erinewi? (fit’uri) inya kemit’abek’i ch’ik’a fet’erinachewi፡፡

[12] yilik’unimi (bemasitebabelachewi) tedenek’ihi፤(kemedenek’ihi) yisalek’alumi፡፡

[13] betegesets’umi gize ayimelesumi፡፡

[14] te‘amirini bayumi gize lemesalek’i yit’eraralu፡፡

[15] yilalumi «yihi gilits’i digimiti iniji lela ayidelemi፡፡

[16] «bemotinina ‘aferina at’initochimi behoni gize inya yeminik’esek’esi neni

[17] «yek’edimowochu abatochinimi? (yilalu)፡፡

[18] «awoni inanite weradochi honachihu (tinesalachihu)» belachewi፡፡

[19] iriswami aniditi ch’uheti bicha nati፡፡ inerisumi wediyawinu (mini inidemifets’emibachewi) yayalu፡፡

[20] «wa t’ifatachini! yihi yefiridu k’eni newi» yilalumi፡፡

[21] «yihi ya be’irisu tasitebabilu yeneberachihuti meleyawi k’eni newi» (yibalalu)፡፡

[22] (lemela’ikitochimi) «ineziyani nefisochachewini yebedelutini sewochi gwadenyochachewinimi yigigezwachewi yeneberutinimi (t’a‘otati) sebisibu፡፡

[23] «ke’alahi lela (yemigezuwachewini sebisibwachewi) wede isati menigedimi miruwachewi፡፡

[24] «ak’umwachewimi፡፡ inerisu tet’eyak’iwochi nachewina» (yibalali)፡፡

[25] (le’inerisumi) «yematiredaduti le’inanite mini alachihu? (yibalalu)፡፡

[26] be’irigit’i inerisu zare ijachewini yeset’u weradawochi nachewi፡፡

[27] yemiwek’ak’esumi honewi kefilachewi bekefilu layi yimet’alu፡፡

[28] (le’asiketayochu) inanite kesitek’enyi timet’ubini neberi yilalu፡፡

[29] (asiketayochumi) yilalu «ayidelemi fets’imo mi’iminani alineberachihumi፡፡

[30] «le’inyami be’inanite layi minimi silit’ani alineberenimi፡፡ be’irigit’i inanite t’emamochi hizibochi neberachihu፡፡

[31] «be’inyami layi yegetachini k’ali teregaget’ebini፤ inya (hulachinimi k’it’atuni) k’emashochi neni፡፡

[32] «wede t’imimeti t’eranachihumi፡፡ inya t’emamochi neberinina» (yilalu)፡፡

[33] silezihi inerisu beziya k’eni bek’it’atu negariwochi nachewi፡፡

[34] inya be’amets’enyochi hulu inidezihu iniseraleni፡፡

[35] inerisu ke’alahi lela amilaki yelemi betebalu gize yikoru neberu፡፡

[36] inya le‘ibidi balek’ine bileni amalikitochachinini yeminitewi neni? yilumi neberi፡፡

[37] ayidelemi iwinetuni (hayimanoti) amet’a፡፡ melikitenyochunimi iwinetenyanetachewini aregaget’e፡፡

[38] inanite asamamiwini k’it’ati be’irigit’i k’emashochi nachihu፡፡

[39] tiserutimi yeneberachihutini iniji lelani atimenedumi፡፡

[40] gini mirit’i yehonuti ye’alahi barochi (k’it’atini ayik’emisumi)፡፡

[41] ineziya le’inerisu yetawek’e sisayi alachewi፡፡

[42] firafirewochi (alwachewi) inerisumi yetekeberu nachewi፤

[43] bediloti genetochi wisit’i፡፡

[44] fiti lefiti yemitayayu sihonu be’aligawochi layi (yinifelasesalu)፡፡

[45] kemimenech’i weyini t’eji beyaze birich’ik’o be’inerisu layi yizoribachewali፡፡

[46] nech’i let’ech’iwochi t’afach’i kehonechi፡፡

[47] be’iriswa wisit’imi mitati yelebatimi፡፡ inerisumi ke’iriswa yemisekiru ayidelumi፡፡

[48] inerisumi zenidi ‘ayinachewini (bebalochachewi layi) asat’ariwochi yehonu ‘ayinamawochi alilu፡፡

[49] inerisu liki yeteshefene (yesegoni) ‘inik’ulali yimesilalu፡፡

[50] yemit’eyayek’umi honewi kefilachewi wede kefilu yimet’alu፡፡

[51] ke’inerisu yehone tenagari yilali «ine gwadenya neberenyi፡፡

[52] «be’irigit’i anite kemiyaminuti nehini? yemili፡፡

[53] «bemotinina ‘aferi at’initochimi behoni gize inya be’irigit’i inimeremeraleni?» (yemili)፡፡

[54] inanite temelikachochi nachihuni? yilali፡፡

[55] yimeleketalimi፤ begehanemi mekakelimi (gwadenyawini) yayewali፡፡

[56] yilali «be’alahi imilalehu፤ be’irigit’i litat’efanyi k’eribehi neberi፡፡

[57] «yegetayemi ts’ega balinebere noro wede isati kemik’eributi ihoni neberi፡፡»

[58] (yegeneti sewochi yilalu) «inya yeminimoti ayidelenimini

[59] «yemejemeriyayitu memotachini bicha sitik’eri፡፡ inyami yeminik’ik’et’a ayidelenimini?» (yilalu)፡፡

[60] yihi (legeneti sewochi yetewesawi) irisu be’irigit’i talak’i ‘idili newi፡፡

[61] lezihi bit’e seriwochi yisiru፡፡

[62] bemesitenigidoneti yihi yibelit’alini? weyisi yezek’umi zafi

[63] inya lebedayochi fetena adirigenatali፡፡

[64] iriswa begehanemi azek’iti wisit’i yemitiwet’a zafi nati፡፡

[65] inibut’wa liki yeseyit’anati rasochi yimesilali፡፡

[66] inerisumi ke’iriswa beyiwochi nachewi፤ hodochinimi ke’iriswa moyiwochi nachewi፡፡

[67] keziyami le’inerisu be’iriswa layi ketekwasa wiha k’ilik’ili (met’et’i) alilachewi፡፡

[68] keziyami memeleshachewi wede tegagamechi isati newi፡፡

[69] inesu abatochachewini yetesasatu honewi aginyitewalina፡፡

[70] inesumi befelegochachewi layi yigesegisaluna፡፡

[71] ke’inerisu befitimi yek’edimowochu (hizibochi) abizanyochachewi be’irigit’i tesasitewali፡፡

[72] bewisit’achewimi asiferariwochini be’irigit’i likenali፡፡

[73] yetesiferariwochumi mech’eresha inideti inidenebere temeliketi፡፡

[74] mirit’i yehonuti ye’alahi barochi bicha sik’eru፡፡

[75] nuhimi be’irigit’i t’erani፡፡ t’iriwini tek’ebayochumi mininya amarini

[76] irisunimi betesebochunimi kekebadi ch’inik’i adanini፡፡

[77] zerochunimi inerisuni bicha k’eriwochi aderegini፤

[78] berisumi layi behwalenyochu hizibochi wisit’i (melikami zinani) tewini፡፡

[79] «be‘alemati wisit’i selami benuhi layi yihuni፡፡»

[80] inya inidezihu melikami seriwochini inimenedaleni፡፡

[81] irisu kemi’iminani barochachini newina፡፡

[82] keziyami lelochuni aset’emini፡፡

[83] ibirahimimi be’irigit’i keteketayochu newi፡፡

[84] wede getawi bek’ini libi bemet’a gize (yehonewini asitawisi)፡፡፡

[85] «le’abatuna lehizibochu minini tigigezalachihu?» bale gize፡፡

[86] «lek’it’ifeti bilachihu ke’alahi lela amalikitini tishalachihuni

[87] «be‘alematimi geta hasabachihu minidini newi?» ale፡፡

[88] bekewakibitimi memeliketini temelekete፡፡

[89] «ine beshitenya nenyimi» ale፡፡

[90] ke’irisumi yesheshu honewi hedu፡፡

[91] wede amalikitochachewimi tezenebele፡፡ alemi፡- «atibelumini?»

[92] «yematinageruti lenanite mini alachihu?»

[93] behayili yemimetachewimi hono be’inerisu layi bedibik’i tezenebele፡፡

[94] wede’irisumi (sewochu) iyerot’u met’u፡፡

[95] alachewi «yemitit’eributini tigigezalachihuni?»

[96] «alahi inanitenimi yemitiserutinimi yefet’ere sihoni፡፡»

[97] «le’irisumi ginibini genibu be’isati nebelibali wisit’i t’alutimi» alu፡፡

[98] be’irisumi tenikolini asebu፡፡ zik’itenyochimi adereginachewi፡፡

[99] alemi «ine wede getaye heyaji nenyi፡፡ be’irigit’i yimeranyalina፡፡»

[100] getaye hoyi! kemelikamochu yehoneni (liji) sit’enyi፡፡

[101] tagashi behone wet’ati lijimi abeserinewi፡፡

[102] ke’irisu garimi lesira bederese gize «lije hoyi! ine behilime ine yemaridihi honye ayalehu፡፡ temeliketimi፤ mini tayalehi?» alewi፡፡ «abate hoyi! yetazezikewini sira፡፡ alahi bisha ketagashochu honye tagenyenyalehi» ale፡፡

[103] huletumi ti‘izazuni betek’ebeluna beginibarumi goni layi bet’alewi gize (yehonewi hone)፡፡

[104] t’eranewimi፤ (alinewi) «ibirahimi hoyi

[105] ra’iyituni be’iwineti aregaget’iki፡፡» inya inidezihu melikami seriwochini inimenedaleni፡፡

[106] yihi irisu be’iwineti gilits’i fetena newi፡፡

[107] betalak’i ‘iridimi (mesiwa‘iti) tebezhenewi፡፡

[108] be’irisumi layi behwalenyochu hizibochi wisit’i melikami zinani asik’erenileti፡፡

[109] selami be’ibirahimi layi yihuni፡፡

[110] inidezihu melikami seriwochini hulu inimenedaleni፡፡

[111] irisu be’irigit’i kamenuti barochachini newi፡፡

[112] be’isihak’imi abeserinewi፡፡ kemelikamochu yehone nebiyi sihoni፡፡

[113] be’irisuna be’isihak’i layimi barekini፡፡ kehuletumi zerochi bego seri alile፡፡ lenefisu gilits’i bedayimi ale፡፡

[114] bemusana beharuni layimi be’irigit’i legesini፡፡

[115] inerisunimi hizibochachewinimi ketalak’i ch’inik’i adanini፡፡

[116] redanachewimi፡፡ inerisumi ashenafiwochi neberu፡፡

[117] bet’ami yetebirarawinimi mets’ihafi set’enachewi፡፡

[118] k’et’itenyawinimi menigedi meranachewi፡፡

[119] behuletumi layi behwalenyochu hizibochi wisit’i melikami zinani tewinilachewi፡፡

[120] selami bemusana beharuni layi yihuni፡፡

[121] inya inidezihu bego adiragiwochini hulu inimenedaleni፡፡

[122] huletumi be’irigit’i ke’amenuti barochachini nachewi፡፡

[123] iliyasimi be’irigit’i kemelikitenyochu newi፡፡

[124] lehizibochu bale gize (asitawisi)፤ alahini atiferumini

[125] be‘ilini tigezalachihuni? kese‘aliwochu hulu yibelit’i bet’ami asamari yehonewinimi amilaki titewalachihuni

[126] alahini getachihunina yek’edimowochu abatochachihuni geta (titewalachihuni)

[127] asitebabelutimi፡፡ silezihi inerisu (lek’it’ati) yemit’adu nachewi፡፡

[128] nits’uhi yetedereguti ye’alahi barochi bicha sik’eru፡፡

[129] be’irisu layimi behwalenyochu hizibochi wisit’i melikami zinani tewinileti፡፡

[130] selami be’iliyasini layi yihuni፡፡

[131] inya inidezihu melikami seriwochini inimenedaleni፡፡

[132] irisu be’irigit’i kemi’imenani barochachini newi፡፡

[133] lut’imi be’irigit’i kemelikitenyochu newi፡፡

[134] irisunina betesebochuni hulunimi be’adaninachewi gize (asitawisi)፡፡

[135] (bek’it’atu wisit’i) kek’eriwochu yehonechiwi arogiti bicha sitik’eri፡፡

[136] keziyami lelochuni at’efani፡፡

[137] inanitemi yanegachihu sitihonu be’inerisu (menoriyawochi) layi (bek’eni) talifalachihu፡፡

[138] belelitimi (talifalachihu)፤ libimi ataderigumini

[139] yunusimi be’irigit’i kemelikitenyochu newi፡፡

[140] wede temelawi merikebi bekobelele gize (asitawisi)፡፡

[141] ‘it’ami tet’at’ale፡፡ keteshenefutimi hone፡፡

[142] irisumi tewek’ashi sihoni ‘asawi wat’ewi፡፡

[143] irisu legetawi ke’awedashochu balihonemi noro፤

[144] isikemik’esek’esubeti k’eni diresi behodu wisit’i bek’oye neberi፡፡

[145] irisu beshitenya hono bek’ayi belelewi (bebahiri) daricha layi t’alinewimi፡፡

[146] be’irisumi layi (be’at’egebu) kek’ili yehonechini zafi abek’elini፡፡

[147] wede meto shihi sewochimi (dagimenya) lakinewi፡፡ ketowinimi yich’emiralu፡፡

[148] amenumi፡፡ isike gize diresimi at’ak’eminachewi፡፡

[149] (yemekani sewochi) t’eyik’achewimi፡፡ «legetahi setochi lijochi le’inerisumi wenidochi lijochi yinoralini?»

[150] weyisi inya inerisu yetet’adu honewi mela’ikitini setochi adirigeni fet’erini

[151] nik’u! inerisu kek’it’ifetachewi (yetenesa) yilalu፡

[152] «alahi (mela’ikitini) welede፡፡» inerisumi be’irigit’i wishetamochi nachewi፡፡

[153] bewenidochi lijochi layi yilik’i setochini lijochi meret’ini

[154] le’inanite mini (asireji) alachihu? inideti tiferidalachihu

[155] atigenezebumini

[156] weyisi le’inanite gilits’i asireji alachihuni

[157] «iwinetenyochi inide honachihu mets’ihafachihuni amit’u» (belachewi)፡፡

[158] be’alahina be’aganiniti mekakelimi zimidinani aderegu፡፡ aganinitimi inerisu (yihini bayochi be’isati) yemit’adu mehonachewini be’irigit’i ‘awik’ewali፡፡

[159] alahi kemimet’inuti hulu t’era፡፡

[160] gini yetemeret’uti ye’alahi barochi (be’alahi layi ayiwashumi)፡፡

[161] inanitemi yemitigezwachewimi hulu፤

[162] be’irisu (be’alahi) layi anidinimi at’imamiwochi ayidelachihumi፡፡

[163] yanini irisu gehanemini gebi yehonewini sewi bihoni iniji፡፡

[164] (jibirili ale) ke’inyami anidimi yelemi፤ le’irisu yetawek’e dereja yalewi bihoni iniji፡፡

[165] inyami (getani lemegigezati) teselafiwochu inya neni፡፡

[166] inyami (alahini) at’iriwochu inya neni፡፡

[167] inerisumi (kehadiwochu) be’irigit’i yilu neberu፡

[168] «kek’edimowochu (mets’ahifiti) gesach’i mets’ihafi inya zenidi benebereni noro፤

[169] «ye’alahi mirit’ochi barochi behoni neberi፡፡»

[170] gini (k’uri’anu bemet’alachewi gize) be’irisu kadu፡፡ wedefitimi be’irigit’i yawik’alu፡፡

[171] (ye’iridata) k’alachinimi melikitenyochi lehonuti barochachini be’iwineti alifalechi፡፡

[172] inerisu terejiwochu inerisu nachewi፡፡

[173] serawitochachinimi be’irigit’i ashenafiwochu inerisu nachewi፡፡

[174] ke’inerisumi (kemeka kehadiwochi) isike t’ik’iti gize diresi zuri (tewachewi)፡፡

[175] iyachewimi wedefitimi (yemiderisibachewini) yayalu፡፡

[176] bek’it’atachinimi yachakulaluni

[177] bek’eyachewimi bewerede gize yetesiferariwochu nigati kefa

[178] inerisunimi isike (t’ik’iti) gize diresi tewachewi፡፡

[179] temeliketimi be’irigit’imi yayalu፡፡

[180] yemashenefi geta yehonewi getahi kemiluti hulu t’era፡፡

[181] bemelikitenyochumi layi selami yihunu፤

[182] misiganami le‘alemati geta le’alahi yihuni፡፡

ሷድ

Surah 38

[1] ts’e. (swadi) yekibiri balebeti behonewi k’uri’ani imilalehu (bizu amalikiti alu inidemiluti ayidelemi)፡፡

[2] yilik’unimi ineziya yekaduti sewochi beti‘ibitina bekirikiri wisit’i nachewi፡፡

[3] ke’inerisu befiti kekifile zemenati hizibochi bizuni at’ifitenali፡፡ (gizewi) yemesheshana yemamilech’a gize sayihonimi (le’iridata) tet’aru፡፡

[4] ke’inerisu yehone asiferarimi sile met’alachewi tedenek’u፡፡ kehadiwochumi «yihi digimitenya (t’enik’wayi) wishetami newi» alu፡፡

[5] «amalikitochuni anidi amilaki aderegachewini? yihi asidenak’i negeri newi» (alu)፡፡

[6] ke’inerisumi mekwaninitochu «hidu፤ be’amalikitochachihumi (megigezati) layi tagesu፡፡ yihi (ke’inya) yemifelegi negeri newina» iyalu azegemu፡፡

[7] «yihininimi behwalenyayitu hayimanoti alisemanimi፡፡ yihi wishetini mefit’eri iniji lela ayidelemi» (iyalumi)፡፡

[8] «kemekakelachini be’irisu layi k’uri’ani teweredeni?» (alu)፡፡ be’iwineti inerisu kegisats’eye (kek’uri’ani) bemet’erat’eri wisit’i nachewi፡፡ be’irigit’imi k’it’ateni gena alik’emesumi፡፡

[9] yilik’unimi ye’ashenafiwina yelegasu getahi yechirotawi megazenochi inerisu zenidi nachewini

[10] weyisi yesemayatina yemidiri yemekakelachewimi nigisina ye’inerisu newini? (newi bilu) bemeselalochimi yiwit’u፡፡

[11] iziya zenidi ke’ahizabi yehonu teshenafi serawiti nachewi፡፡

[12] ke’inerisu befiti yenuhi hizibochi፣ ‘adimi፣ yechikalochi balebeti yehonewi feri‘onimi asitebabelu፡፡

[13] semudimi፣ yelut’i sewochimi፣ ye’ayiketi sewochimi (asitebabelu)፡፡ inezihi ahizabochu nachewi፡፡

[14] hulumi melikitenyochuni yasiwashu iniji lela ayidelumi፡፡ k’it’atemi teregaget’ebachewi፡፡

[15] inezihimi le’iriswa memelesi yelelatini aniditini ch’uheti iniji lelani ayit’ebabek’umi፡፡

[16] «getachini hoyi! kemirimerawi k’eni befiti mets’ihafachinini asichekulilini» alumi፡፡

[17] bemiluti negeri layi tagesi፡፡ yehayili balebeti yehonewini bariyachininimi dawidini awisalachewi፡፡ irisu bet’ami melasa newina፡፡

[18] inya terarawochini kek’etiri behwalana berefadimi ke’irisu gari yemiyawedisu sihonu geranileti፡፡

[19] berariwochinimi (a’iwafini) yemisebesebu honewi (geranileti)፡፡ hulumi le’irisu (mawedesi) yemimelalesi newi፡፡

[20] menigisitunimi aberetanileti፡፡ t’ibebinimi nigigirini meleyetinimi set’enewi፡፡

[21] yetekerakariwochumi were met’itolihalini? mikurabuni betenit’elat’elu gize፡፡

[22] bedawidi layimi begebu gize ke’inerisumi bedeneget’e gize «atifira፤ (inya) kefilachini bekefilu layi weseni yalefe huleti tekerakariwochi neni፡፡ bemekakelachinimi be’iwineti firedi፡፡ atadalami፡፡ wede mekakelenyawimi menigedi mirani፤» aluti፡፡

[23] «yihi wenidime newi፤ le’irisu zet’ena zet’enyi setochi begochi aluti፡፡ lenemi aniditi seti begi alechinyi፡፡ iriswanimi ‘idile adirigati alenyi፡፡ benigigirimi ashenefenyi» alewi፡፡

[24] «seti begihini wede begochu (lemek’elak’eli) bemet’eyek’u be’irigit’i bedelehi፡፡ ketegariwochimi bizuwochu kefilachewi bekefilu layi weseni yalifalu፡፡ ineziya yamenutina melikamochini yeseruti bicha sik’eru፡፡ inerisumi bet’ami t’ik’itochi nachewi» ale፡፡ dawidimi yefeteninewi mehonuni ‘awek’e፡፡ getawinimi mihiretini lemene፡፡ segaji hono wedek’emi፡፡ bemets’ets’eti temelesemi፡፡

[25] le’irisumi inya zenidi mek’irebi (kibiri) melikami memeleshami alewi፡፡

[26] dawidi hoyi! inya bemidiri layi mitiki adirigenihalina besewochi mekakeli be’iwineti firedi፡፡ zinibalehanimi atiketeli፤ke’alahi menigedi yasasatihalina፡፡ ineziya ke’alahi menigedi yemisasatu yemirimerawini k’eni bemerisatachewi le’inerisu biritu k’it’ati alachewi፡፡

[27] semayinina midirini bemekakelachewimi yalewini hulu lekenitu alifet’erinimi፡፡ yihi ye’ineziya yekaduti sewochi t’irit’are newi፡፡ le’ineziyami lekaduti sewochi ke’isati weyolachewi

[28] be’iwinetu ineziyani yamenutinina melikamochini yeserutini bemidiri wisit’i inidemiyat’efuti inaderigaleni? weyisi alahini firewochuni inide kehadiwochu inaderigaleni

[29] (yihi) wedanite yaweredinewi biruki mets’ihafi newi፡፡ anik’ets’ochuni inidiyasitenetinuna ye’a’imirowochi balebetochimi inidigesets’u (aweredinewi)፡፡

[30] ledawidimi suleyimanini set’enewi፡፡ mini yamiri bariya! (suleyimani)፣ irisu melasa newi፡፡

[31] be’irisu layi kek’etiri behwala besositi igirochina be’aratenyawa kote ch’afi yemik’omu ch’olewochi feresochi betek’erebuleti gize (asitawisi)፡፡

[32] alemi «ine (ts’ehayi) begirido isike tedebek’echi diresi kegetaye masitawesi fanita feresini mewidedini meret’iku፡፡»

[33] «be’ine layi meliswati» (ale) agadochiwanina anigetochiwanimi mabesi yaze፡፡

[34] suleyimaninimi be’irigit’i feteninewi፡፡ bemeniberumi layi akalini t’alini፡፡ keziyami bemets’ets’eti temelese፡፡

[35] «getaye hoyi! le’ine mari፡፡ ke’ine behwala le’anidimi yemayigebanimi nigisina sit’enyi፡፡ anite legasu anite bicha nehina» ale፡፡

[36] nefasinimi beti’izazu wedefelegebeti sifira lizibi hona yemitifesi sitihoni geranileti፡፡

[37] seyit’anatinimi genibiwochinina set’amiwochini hulu (geranileti)፡፡

[38] lelochinimi befinijochi tek’oranyochini (geranileti)፡፡

[39] «yihi sit’otachini newi፡፡ yalegimiti legisi፤ weyimi ch’ebit’i» (alinewi)፡፡

[40] le’irisumi inya zenidi mek’irebi፤ melikami memeleshami be’irigit’i alilewi፡፡

[41] bariyachinini ayubinimi awisalachewi፡፡ «ine seyit’ani begudatina besik’ayi nekanyi» sili getawini betet’ara gize፡፡

[42] «be’igirihi (midirini) mita፡፡ yihi k’ezik’aza metat’ebiya met’et’imi newi» (tebale)፡፡

[43] le’irisumi ke’inya zenidi lechirota bale’a’imirowochinimi lemegesets’i betesebochuni ke’inerisumi gari meselachewini set’enewi፡፡

[44] «be’ijihimi ch’ibit’i arich’umeni yazi፡፡ be’irisumi (misitihini) mita፡፡ malahinimi atafirisi» (alinewi)፡፡ inya tagashe hono agenyenewi፡፡ mini yamiri bariya irisu bet’ami melasa newi፡፡

[45] barochachininimi ibirahimini፣ isihak’inina ya‘ik’obenimi፣ yehiyilina yemasitewali balebetochi yehonuni awisalachewi፡፡

[46] inya t’iru behonechi t’ebayi meret’inachewi፡፡ (iriswami) yemech’ereshayituni ageri masitawesi nati፡፡

[47] inerisumi inya zenidi kemelikamochu mirit’ochi nachewi፡፡

[48] isima‘ilinimi፣ aliyese‘inimi፣ zulikifilinimi awisa፡፡ hulumi kebelach’ochu nachewi፡፡

[49] yihi melikami zina newi፡፡ le’alahi feriwochimi be’irigit’i wibi yehone memelesha alachewi፡፡

[50] berochachewi le’inerisu yetekefetu sihonu yemenoriya genetochi alwachewi፡፡

[51] be’iriswa wisit’i yetedegefu honewi bewisit’wa bebizu ishetochina bemet’et’imi yazizalu፡፡

[52] inerisu zenidimi ‘ayinochachewini (bebalochachewi layi) asat’ariwochi ikuyawochi (setochi) alilu፡፡

[53] yihi lemirimerawi k’eni yemitik’et’eruti tesefa newi፡፡

[54] yihi sisayachini newi፡፡ le’irisu minimi malek’i yelewimi፡፡

[55] yihi (le’amanyochi newi)፡፡ let’emamochimi bet’ami yekefa memelesha alachewi፡፡

[56] yemigebwati sitihoni gehanemi (alechachewi)፡፡ minit’afitumi mininya kefachi፡፡

[57] yihi (lekehadiwochi newi)፡፡ yik’imesutimi፡፡ yefela wihana izhi newi፡፡

[58] lelami kemeselu ‘ayinetochi alilu፡፡

[59] yihi ke’inanite gari bemegafet’i gebi ch’ifira newi፤ (yibalalu)፡፡ le’inerisu ayisifachewi፡፡ inerisu isatini gebiwochi nachewina (yilalu)፡፡

[60] (teketayochu) yilalu «yilik’uni inanite ayisifachihu፡፡ inanite (kihidetuni) le’inya ak’erebachihuti፡፡ merigiyayitumi (gehanemi) kefachi፡፡»

[61] «getachini hoyi! yihinini yak’erebelinini sewi be’isati wisit’i it’ifini k’it’ati ch’emirileti» yilalu፡፡

[62] yilalumi «le’inya mini aleni? kemet’ifowochi inik’ot’irachewi yeneberutini sewochi (izihi) anayimisa፡፡»

[63] «mek’eleja adirigeni yazinachewini? weyisi ‘ayinochachini ke’inesu walelu?»

[64] yihi be’irigit’i imineti newi፡፡ (irisumi) ye’isati sewochi (ye’irisi be’irisi) mekasesi newi፡፡

[65] «ine asiferari bicha nenyi፡፡ hayali anidi kehonewi alahi bek’eri minimi amilaki yelemi» belachewi፡፡

[66] «yesemayatina yemidiri bemekakelachewimi yalewi hulu geta ashenafiwi mehariwi newi፡፡»

[67] belachewi «irisu (k’uri’ani) talak’i zena newi፡፡

[68] «inanite ke’irisu zenigiwochi nachihu፡፡

[69] (be’ademi negeri) «bemikerakeru gize belayinyawi serawiti le’ine minimi ‘iwik’eti alineberenyimi፡፡

[70] «wede’inemi asiferari gelach’i mehone iniji lela ayiweredilinyimi» (beli)፡፡

[71] getahi «lemela’ikiti ine sewini kech’ik’a fet’ari nenyi bale gize» (asitawisi)፡፡

[72] «fit’iretunimi basitekakelikuna kemenifese benefahubeti gize le’irisu segajochi honachihu widek’u» (aliku)፡፡

[73] mela’ikitimi melawimi banidineti segedu፡፡

[74] ibilisi bicha sik’eri፡፡ kora፤ kekehadiwochumi neberi፡፡

[75] (alahimi) «ibilisi hoyi! behuleti ijoche (behayile) lefet’erikuti kemesigedi mini kelekelehi? (ahuni) korahini? weyisi (fitunu) keti‘ibitenyochu neberiki?» alewi፡፡

[76] «ine ke’irisu belach’i nenyi፡፡ ke’isati fet’erikenyi፤ kech’ik’ami fet’erikewi» ale፡፡

[77] (alahi) alewi «ke’iriswa wit’a፤ anite yetebareriki nehina፡፡»

[78] «irigimanemi isike firidu k’eni diresi banite layi yihuni፡፡»

[79] «getaye hoyi! isikemik’esek’esubeti k’eni diresi ak’oyenyimi» ale፡፡

[80] (alahimi) alewi «anite kemik’oyuti nehi፡፡»

[81] «isike tawek’ewi wek’iti k’eni diresi፡፡»

[82] (irisumi) ale «be’ashenafinetihi yihunibinyi፤ bemela asasitachewalehu፡፡»

[83] «ke’inerisu mirit’i yehonuti barochihi bicha sik’eru፡፡»

[84] (alahi) alewi «iwinetumi (kene newi)፡፡ iwinetinimi ilalehu፡፡

[85] ke’anitena ke’inerisu wisit’i keteketeluhi banidi layi gehanemini be’irigit’i imolatalehu፡፡»

[86] belachewi «be’irisu layi minimi waga alit’eyik’achihumi፤ inemi ketegideridariwochu ayidelehumi፡፡

[87] «irisu (k’uri’ani) le‘alemati megesech’a iniji lela ayidelemi፡፡

[88] «tinibitunimi (iwineti mehonuni) kegize behwala be’irigit’i tawik’utalachihu፡፡»

አዝ-ዙመር

Surah 39

[1] yemets’ihafu meweredi ashenafiwi t’ibebenyawi kehonewi alahi newi፡፡

[2] inya wede anite mets’ihafuni be’iwineti (yetemela) sihoni aweredinewi፡፡ alahinimi hayimanotini le’irisu bicha yat’erahi honehi tegezawi፡፡

[3] nik’u! fits’umi t’iru yehonewi hayimanoti ye’alahi bicha newi፡፡ ineziyami ke’irisu lela (t’a‘otatini) redatochi yeyazuti «wede alahi mak’arebini inidiyak’eribuni iniji lelela anigezachewimi» (yilalu)፡፡ alahi beziya inerisu be’irisu bemileyayubeti negeri bemekakelachewi yiferidali፡፡ alahi irisu wishetami kehadi yehoneni sewi ayak’enami፡፡

[4] alahi lijini meyazi befelege noro kemifet’irewi wisit’i yemishawini yimerit’i neberi፡፡ t’irati tegebawi፡፡ irisu ashenafiwi anidu alahi newi፡፡

[5] semayatinina midirini be’iweneti fet’ere፡፡ lelitini bek’eni layi yit’ek’elilali፡፡ k’eninimi beleliti layi yit’ek’elilali፤ ts’ehayinina ch’erek’animi gera፡፡ hulumi letewesene gize yirot’alu፡፡ nik’u! irisu ashenafiwi mehariwi newi፡፡

[6] ke’aniditi nefisi fet’erachihu፡፡ keziyami ke’iriswa mek’enajowani aderege፡፡ le’inanitemi kegimelina kekebiti፣ kefiyeli፣ kebegi siminiti ‘ayinetochini (wenidina seti) awerede፡፡ be’inatochachihu hodochi wisit’i besositi ch’elemawochi wisit’i kemefit’eri behwala (mulu) mefit’erini yifet’erachihwali፡፡ yihi getachihu alahi newi፡፡ silit’anu yerisu bicha newi፡፡ ke’irisu lela amilaki yelemi፡፡ tadiya wedeti tizoralachihu፡፡

[7] bitikidu alahi ke’inanite yetebik’ak’a newi፡፡ lebariyawochumi kehidetini ayiwedimi፡፡ bitameseginumi፤ irisuni yiwedilachihwali፡፡ maninyayitumi hat’i’atini teshekami nefisi yelelayituni hat’i’ati atishekemimi፡፡ keziyami memeleshachihu wede getachihu newi፡፡ tiseruti yeneberachihutinimi yinegirachihwali፡፡ irisu belibochi wisit’i yalutini ‘awak’i newina፡፡

[8] sewinimi gudati bagenyewi gize getawini wederisu temelashi hono yit’erali፡፡ keziyami ke’irisu zenidi ts’egani beset’ewi gize yanini keziya befiti wederisu yits’eliyibeti yeneberewini (mekera) yiresali፡፡ kemenigedu lemasasatimi le’alahi balanit’awochini yaderigali፡፡ «bekihidetihi t’ik’itini tet’ak’emi፡፡ anite be’irigit’i ke’isati gwadochi nehi» belewi፡፡

[9] irisu yemech’ereshayituni ‘alemi (k’it’ati) yemifera yegetawinimi chirota yemikejili sihoni beleliti se‘atochi segajina k’wami hono legetawi yemigigeza sewi (inide tesifa bisu kehadi newini? belewi)፡፡ «ineziya yemiyawik’una ineziya yemayawik’u yisitekakelaluni?» belachewi፡፡ yemigenezebuti bale a’imirowochu bicha nachewi፡፡

[10] (getachihu) «inanite yamenachihu baroche hoyi! getachihuni firu፡፡ leneziya bezihichi bek’iribitu ‘alemi melikami leseruti melikami minida alachewi፡፡ ye’alahi midirimi sefi nati፤ (bitichegeru tesededu)፡፡ tagashochu minidachewini yemiset’uti yalegimiti newi» (yilali) belachewi፡፡

[11] beli «ine alahini hayimanotini lerisu yat’erahu honye inidigigezawi tazeziku፡፡

[12] «yemusilimochimi mejemeriya inidihoni tazeziku፡፡»

[13] «ine kegetaye bamits’i yetalak’uni k’eni k’it’ati iferalehu» beli፡፡

[14] alahini «hayimanoteni le’irisu yat’erahu honye igigezawalehu» beli፡፡

[15] «ke’irisu lela yeshachihutini tegezu፡፡ kesariwochi maleti ineziya betinisa’e k’eni nefisochachewinina betesebochachewini yakeseru nachewi፡፡ nik’u! yihi irisu gilits’i kesara newi» belachewi፡፡

[16] le’inerisu kebelayachewi ke’isati yehonu (diribiribi) t’ilawochi alilwachewi፡፡ kebetachachewimi t’ilawochi alilwachewi። yihi alahi barochuni (inidit’enek’ek’u) be’irisu yasiferarabetali፡፡ «baroche hoyi! silezihi firunyi፡፡»

[17] ineziyami t’a‘otatini yemigigezwati kemehoni yerak’u wede alahimi yezoru le’inerisu bisirati alilachewi፡፡ silezihi barocheni abisiri፡፡

[18] ineziyani nigigirini yemiyadamit’utinina melikamuni yemiketelutini (abisiri)፡፡ ineziya inerisu alahi yemerachewi nachewi፡፡ ineziyami inerisu bale’a’imirowochu nachewi፡፡

[19] be’irisu layi yek’it’ati k’ali yeteregaget’echibetini sewi (timerawalehini?) anite be’isati wisit’i yaleni sewi tadinalehini

[20] gini ineziya getachewini yeferu le’inerisu kebelayachewi yetanets’u segenetochi yalwachewi segenetochi kesirochachewi wenizochi yemifesubachewi yehonu alilwachewi፡፡ (yihinini) alahi k’ali gebalachewi፡፡ alahi k’aluni ayaferisimi፡፡

[21] alahi kesemayi wihani inidaweredena bemidirimi wisit’i minich’ochi adirigo inidasigebawi alayehimini? keziyami be’irisu ‘ayinetochu yeteleyayuni azimera yawet’ali፡፡ keziyami yiderik’ali፡፡ gerit’itomi tayewalehi፡፡ keziyami sibiribiri yaderigewali፡፡ bezihi wisit’i lebale a’imirowochi gisats’e alebeti፡፡

[22] alahi deretuni le’isilimina yasifaletina irisumi kegetawi zenidi bebirihani layi yehone sewi (libu inide derek’e sewi newini?) libochachewimi ke’alahi mewesati lederek’u sewochi weyolachewi፡፡ ineziya begilits’i mesasati wisit’i nachewi፡፡

[23] alahi kezena hulu melikamini፣ temesasayi፣ tedegagami yehoneni mets’ihafi awerede፡፡ ke’irisu (gisats’e) ye’ineziya getachewini yemiferuti sewochi k’odawochi yikomateralu፡፡ keziyami k’odawochachewina libochachewi wede alahi (tesifa) masitawesi yilezibalu፡፡ yihi ye’alahi memiriya newi፡፡ be’irisu yemishawini sewi yimerabetali፡፡ alahimi yemiyat’emewi sewi le’irisu minimi ak’inyi yelewimi፡፡

[24] betinisa’e k’eni kifuni k’it’ati befitu yemimekiti sewi (kek’it’ati inidemidini newini?) lebedayochimi «tiseruti yeneberachihutini (k’it’atuni) k’imesu» yibalalu፡፡

[25] ke’inesu befiti yeneberuti asitebabelu፡፡ k’it’atumi kemayawik’uti bekuli met’abachewi፡፡

[26] alahimi bek’iribitu hiyiweti wiridetini ak’emesachewi፡፡ yemech’ereshayitumi ‘alemi k’it’ati bet’ami tilik’i newi፡፡ yemiyawik’u bihonu noro (ayasitebabilumi neberi)፡፡

[27] bezihimi k’uri’ani wisit’i lesewochi yigesets’u zenidi keyemisalewi hulu be’irigit’i abirarani፡፡

[28] mezabati yelelebeti ‘arebinya k’uri’ani sihoni (abiraranewi)፡፡ lit’enek’ek’u yikejelalina፡፡

[29] alahi be’irisu tech’ek’ach’ak’iwochi yehonu tegariwochi yalutini bariyana le’anidi sewi bicha nits’uhi yehoneni bariya (lemiyagarana banidinetu lemiyamini sewi) misale aderege፡፡ bemisale yisitekakelaluni? misigana le’alahi yigebawi፡፡ be’iwinetu abizanyochachewi ayawik’umi፡፡

[30] anite mwachi nehi፤ inerisumi mwachochi nachewi፡፡

[31] keziyami inanite betinisa’e k’eni igetachihu zenidi tikerakeralachihu፡፡

[32] be’alahimi layi kewashe iwinetunimi bemet’aleti gize ke’asitebabele sewi yibelit’i bedayi mani newi? begehanemi wisit’i lekehadiwochi menoriya yelemini? (ale iniji)፡፡

[33] yami be’iwineti yemet’awi be’irisu yamenewimi ineziya inerisu alahini firiwochi nachewi፡፡

[34] le’inerisu begetachewi zenidi yemishuti hulu alilachewi፡፡ yihi yebego adiragiwochi minida newi፡፡

[35] alahi yanini (besihiteti) yeserutini met’ifo sira ke’inerisu liseriyilachewi beziyami yiseruti beneberuti bemelikamu sira minidachewini limenedachewi (yihinini aderege)፡፡

[36] alahi bariyawini bek’i ayidelemini? be’ineziya ke’irisu lela behonutimi (t’a‘otati) yasiferaruhali፡፡ alahi yemiyat’emewimi sewi lerisu minimi ak’inyi yelewimi፡፡

[37] alahi yemiyak’enawimi sewi le’irisu minimi at’imami yelewimi፡፡ alahi ashenafi yemebek’eli balebeti ayidelemini

[38] semayatinina midirini yefet’ere mani inide hone bitit’eyik’achewi «alahi newi» yiluhali፡፡ «ke’alahi lela yemitigigezwachewini (t’a‘otati) ayachihuni? (nigerunyi) alahi begudati bifeligenyi inerisu gudatuni gelach’ochi nachewini? weyisi bechirotawi bifek’idenyi inerisu chirotawini agajochi nachewini?» belachewi፡፡ «alahi bek’iye newi፡፡ be’irisu layi temekiwochi yimekalu» beli፡፡

[39] (muhamedi hoyi!) belachewi «hiziboche hoyi! balachihubeti huneta layi siru፡፡ ine seri nenyina፡፡ wedefitimi tawik’alachihu፡፡»

[40] yanini yemiyasafirewi k’it’ati yemimet’ebetinina be’irisu layi zewitari k’it’ati yemisefiribetini (tawik’alachihu)

[41] inya mets’ihafuni banite layi lesewochi (t’ik’imi) be’iwineti aweredinewi፡፡ yetemerami sewi lenefisu newi፡፡ yet’emememi sewi yemit’emimewi (gudatu) be’iriswa layi newi፡፡ anitemi (tasigedidachewi zenidi) be’inerisu layi t’ebak’i ayidelehimi፡፡

[42] alahi nefisochini bemotachewi gize yiwesidali፡፡ yachinimi yalimotechiwini be’inik’ilifwa gize (yiwesidatali)፡፡ tadiya yachini motini yeferedebatini yiyizatali፡፡ lelayitunimi isike tewesene gize diresi yilek’ik’atali፡፡ bezihi wisit’i lemiyasitenetinu hizibochi milikitochi alilubeti፡፡

[43] yilik’unimi (k’ureyishochi) ke’alahi lela amalajochini yazu፡፡ «inerisu mininimi yemayichiluna yemayawik’u bihonumi?» belachewi፡፡

[44] «milija melawimi ye’alahi bicha newi፡፡ yesemayatina yemidiri silit’ani ye’irisu bicha newi፡፡ keziyami wede’irisu timelesalachihu» belachewi፡፡

[45] alahimi bichawini betewesa gize ye’ineziya bemech’ereshayitu ‘alemi yemayaminuti sewochi libochi yishemak’ek’alu፤ (yidenebiralu)፡፡ ineziyami ke’irisu lela yehonuti (t’a‘otati) betewesu gize inerisu wediyawinu yidesetalu፡፡

[46] «semayatinina midirini yefet’eriki ruk’unimi k’iribunimi ‘awak’i yehoniki alahi hoyi! anite bebarochihi mekakeli be’iziya be’irisu yileyayubeti beneberuti negeri tiferidalehi» beli፡፡

[47] le’ineziyami lebedeluti bemidiri yalewi hulu melawimi ke’irisu gari meselumi binorachewi noro betinisa’e k’eni kek’it’atu kifati yetenesa be’irisu nefisochachewini betebezhubeti neberi፡፡ le’inerisumi ke’alahi zenidi yasibuti yalineberuti hulu yigelets’ilachewali፡፡

[48] le’inerisumi yeseruwachewi met’ifowochu yigelets’ulachewali፡፡ be’inerisumi layi be’irisu yalagit’ubeti yeneberuti k’it’ati yisefiribachewali፡፡

[49] sewimi gudati bagenyewi gize yit’eranali፡፡ keziyami ke’inya yehonewini ts’ega beset’enewi gize «irisuni yeteset’ehuti፤ be‘iwik’eti bicha newi» yilali፡፡ yilik’unimi iriswa (ts’egayitu) mefetenya nati፡፡ gini abizanyochachewi ayawik’umi፡፡

[50] ineziya ke’inerisu befiti yeneberuti hizibochi be’irigit’i bilewatali፡፡ yiseruti yeneberutimi negeri ke’inerisu alit’ek’emachewimi፡፡

[51] yeseruwachewimi met’ifowochi (k’it’ati) agenyachewi፡፡ ke’inezihimi ineziya yebedeluti yeseruwachewi met’ifowochi (fida) be’irigit’i yinekachewali፡፡ inerisumi amilach’ochi ayidelumi፡፡

[52] alahi sisayuni lemishawi sewi yemiyasefa yemiyat’ebimi mehonuni ayawik’umini? bezihi wisit’i lemiyaminuti hizibochi gisats’ewochi alubeti፡፡

[53] belachewi «inanite benefisochachihu layi diniberi yalefachihu baroche hoyi! ke’alahi izineti tesifa atik’uret’u፡፡ alahi hat’i’atochini bemela yimiralina፡፡ ineho irisu mehariwi azanyu newina፡፡

[54] «k’it’atumi wede’inanite kememit’atuna keziyami yematiriredu kemehonachihu befiti wede getachihu (bemets’ets’eti) temelesu፡፡ le’irisumi tazezu፡፡

[55] «inanite yematawik’u sitihonumi k’it’atu bedinigeti sayimet’abachihu befiti kegetachihu wedenanite yeteweredewini melikamuni (mets’ihafi) teketelu፡፡»

[56] (yekadechi) nefisi «ine kemisalek’uti yeneberiku sihoni be’alahi bekuli bagwadelikuti wa ts’ets’ete» maletwani (lemefirati)፤

[57] weyimi «alahi bemeranyi noro kemit’enek’ek’uti ihoni neberi» maletwani (lemefirati)፡፡

[58] weyimi k’it’atuni bemitayi gize «le’ine (wede midire ‘alemi) anidi gize memelesi benorenyina kebego adiragiwochu behoniku» maletwani (lemefirati melikamuni teketelu)፡፡

[59] yelemi temeritehali፡፡ anik’ets’oche be’irigit’i met’itewilihali፡፡ be’inerisumi asitebabilehali፡፡ koritehalimi፡፡ kekehadiwochumi honehali፤ (yibalali)፡፡

[60] betinisa’e k’enimi ineziyani be’alahi layi yewashutini fitochachewi yet’ek’oru honewi tayachewalehi፡፡ begehanemi wisit’i leti‘ibitenyochi menoriya yelemini

[61] ineziyanimi yetet’enek’ek’utini bemaginyachewi sifira honewi alahi yadinachewali፡፡ kifu negeri ayinekachewimi፡፡ inerisumi ayazinumi፡፡

[62] alahi yenegeru hulu fet’ari newi፡፡ irisumi benegeru hulu layi asitenabari newi፡፡

[63] yesemayatina yemidiri (dilibi) mekifechawochi ye’irisu bicha nachewi፡፡ ineziyami be’alahi anik’ets’ochi yekaduti ineziya inesu kesariwochu nachewi፡፡

[64] «inanite mehayimani hoyi! ke’alahi lelani inidigigeza tazunyalachihuni?» belachewi፡፡

[65] bitagara sirahi be’irigit’i yitabesali፡፡ be’irigit’imi kekehadiwochu tihonalehi maleti wede anitemi wede’ineziyami kanite befiti wedeneberuti be’irigit’i teweridwali፡፡

[66] yilik’i alahini bicha tegezami፡፡ ke’amesiganyochumi huni፡፡

[67] alahinimi betinisa’e k’eni midiri bemela ch’ibit’u sitihoni፤ semayatimi behayilu yemit’ek’elelu sihonu (kerisu gari lelani bemagaratachewi) tegebi kibiruni alakeberutimi፡፡ kemiyagaruti t’era፤ lak’emi፡፡

[68] bek’enidumi yininefali፡፡ besemayati wisit’i yalewi fit’urina bemidirimi wisit’i yalewi fit’uri hulu alahi yeshawi sik’eri bedinigat’e yimotali፡፡ keziyami be’irisu lela (meninefati) yininefali፡፡ wediyawimi inerisu (yemiserabachewini) yemit’ebabek’u honewi k’wamiwochi yihonalu፡፡

[69] midirimi begetawa birihani taberalechi፡፡ mets’ihafumi yik’ik’erebali፡፡ nebiyatuna misikirochumi yimet’alu፡፡ bemekakelachewimi be’iwineti yiferedali፡፡ inerisumi ayibedelumi፡፡

[70] nefisimi hulu yeserachiwini sira timolalechi፤ (tiseferalechi)፡፡ irisumi yemiserutini hulu ‘awak’i newi፡፡

[71] ineziya yekadutimi yetekefafelu ch’ifirochi honewi wede gehanemi yininedalu፡፡ bemet’watimi gize dejafochiwa yikefetalu፡፡ zebenyochiwami «ke’inanite yehonu melikitenyochi yegetachihuni anik’ets’ochi benanite layi yemiyanebulachihu yezihinimi k’eni megenanyeti yemiyasit’enek’ik’wachihu alimet’uwa chihumini?» yilwachewali፡፡ «yelemi met’itewinali፤ gini yek’it’atitu k’ali bekehadiwochi layi teregaget’echi» yilalu፡፡

[72] «yegehanemini dejafochi bewisit’wa zewitariwochi sitihonu gibu፡፡ yeti‘ibitenyochimi menoriya mini tikefa!» yibalalu፡፡

[73] ineziyami getachewini yeferuti yetekefafelu ch’ifirochi honewi wede geneti yininedalu፡፡ bemet’watimi gize dejafochiwa yetekefetu sihonu zebenyochiwami le’inerisu «selami benanite layi yihuni፡፡ tewabachihu፡፡ zewitariwochi honachihu gibwati» belwachewi gize (yigebwatali)፡፡

[74] «misigana le’alahi leziya tesifa k’aluni lemolalini፡፡ yegenetini midiri beminishawi sifira yeminisefiri sinihoni lawereseni yigebawi» yilalumi፡፡ yeseriwochimi minida mini yamiri

[75] mela’ikitinimi begetachewi misigana k’elak’ilewi yemiyat’eru sihonu be‘arishu zuriya kebabiwochi honewi tayalehi፡፡ bemekakelachewi be’iwineti yiferedali፡፡ yibalalimi፤ «misigana le’alahi le‘alemati geta yigebawi፡፡»

ጋፊር

Surah 40

[1] ha.me (ha.mimi)፤

[2] yemets’ihafu meweredi ashenafi ‘awak’i kehonewi alahi newi፡፡

[3] hat’i’atini mehari፣ ts’ets’etinimi tek’ebayi፣ k’it’ate biritu፣ yeligisina balebeti kehonewi (alahi yewerede newi)፡፡ ke’irisu bek’eri amilaki yelemi፡፡ memeleshawi wederisu bicha newi፡፡

[4] be’alahi anik’ets’ochi ineziya yekaduti bihonu iniji manimi (bemezilefi) ayikerakerimi፡፡ beyagerochimi wisit’i mezewawerachewi ayishenigilihi፡፡

[5] ke’inerisu befiti yenuhi hizibochi kehwalachewimi ahizabochu asitebabalu፡፡ hizibochimi hulu melikitenyachewini liyizu asebu፡፡ bewishetimi be’irisu iwinetini liyat’efubeti tekerakeru፡፡ yazikwachewimi፡፡ tadiya k’it’ate inideti neberi

[6] inidezihumi yegetahi k’ali be’ineziya bekaduti layi inerisu ye’isati gwadochi nachewi maleti teregaget’echi፡፡

[7] ineziya ‘arishuni yemishekemuti ineziyami bezuriyawi yaluti begetachewi misigana yawedisalu፡፡ be’irisumi yaminalu፡፡ «getachini hoyi! negeruni hulu be’izinetina be‘iwik’eti kebehali፡፡ silezihi le’ineziya letets’ets’etuti menigedihinimi leteketeluti mihireti adirigilachewi፡፡ ye’isatinimi k’it’ati t’ebik’achewi፡፡» iyalu le’ineziya lamenuti mihiretini yileminalu፡፡

[8] «getachini hoyi! inerisunimi፣ ke’abatochachewina kemisitochachewimi፣ keziriyochachewimi፣ yebejewini hulu ineziyani k’ali yegebahilachewini yemenoriya genetochi agibachewi፡፡ anite ashenafiwi t’ibebenyawi anite nehina፡፡

[9] «kek’it’atochimi t’ebik’achewi፡፡ beziya k’enimi yemitit’ebik’awini sewi be’irigit’i azenikileti፡፡» yihimi irisu talak’i maginyeti newi፡፡

[10] ineziya yekaduti sewochi «wede imineti bemitit’eruna bemitikidu gize alahi (inaniteni) met’ilatu nefisochachihuni (zare) kemet’ilatachihu yebelet’e newi» bemaleti yit’it’eralu፡፡

[11] «getachini hoyi! huletini moti amotikeni፡፡ huletinimi hiyiweti hiyawi aderegikeni፡፡ behat’i’atochachinimi mesekerini፡፡ tadiya (ke’isati) wede mewit’ati menigedi aleni?» yilalu፡፡

[12] «yihi ineho alahi bichawini betet’era gize sile kadachihu be’irisumi tegari bideregi yemitaminu sile honachihu newi፡፡ silezihi firidu kefitenya talak’i lehonewi alahi bicha newi፡፡»

[13] irisu ya (le’amilakinetu) milikitochuni yemiyasayachihu le’inanitemi kesemayi sisayini yemiyaweridilachihu newi፡፡ wede’irisumi yemimelesi sewi bihoni iniji lelawi ayigesets’imi፡፡

[14] alahinimi kehadiwochi bit’elumi hayimanotini le’irisu at’iriwochi honachihu tegezuti፡፡

[15] (irisu) derejawochini kefi adiragi ye‘arishu balebeti newi፡፡ yemegenanyawini k’eni yasiferara zenidi kebarochu bemishawi sewi layi keti‘izazu menifesini (ra’iyini) yaweridali፡፡

[16] inerisu (kemek’abiri) bemiwet’ubeti k’eni be’alahi layi ke’inerisu minimi negeri ayidebek’imi፡፡ «nigisinawi zare lemani newi?» (yibalali፤)፡፡ «le’ashenafiwi le’anidu alahi bicha newi» (yibalali)፡፡

[17] «zare nefisi hulu beserachiwi sira timimenedalechi፡፡ zare bedeli yelemi፡፡ alahi be’irigit’i mirimerawi fet’ani newi» (yibalali)፡፡

[18] k’iribitunimi (yetinisa’eni) k’eni libochi ch’inik’etini yetemelu honewi lanik’awochi zenidi yemiderisubetini gize asit’enik’ik’achewi፡፡ lebedayochi minimi wedajina tesemi amalaji yelachewimi፡፡

[19] (alahi) ye‘ayinochini kidati libochimi yemidebik’utini hulu yawik’ali፡፡

[20] alahimi be’iwineti yiferidali፡፡ ineziyami ke’irisu lela yemigigezwachewi beminimi ayiferidumi፡፡ alahi irisu semiwi temelikachu newi፡፡

[21] ye’ineziyani ke’inerisu befiti yeneberutini hizibochi fits’ame inideti inidenebere yimeleketu zenidi bemidiri layi ayihedumini? behayilina bemidiri layi betewachewi milikitochi፤ ke’inerisu yibelit’i yeberetu neberu፡፡ alahimi behat’i’atochachewi yazachewi፡፡ le’inerisumi ke’alahi (k’it’ati) minimi t’ebak’i alineberachewimi፡፡

[22] yihi (meyazi) inerisu melikitenyochachewi bete‘amiratochi yimet’ubachewi sileneberuna sile kadu newi፡፡ alahimi yazachewi፡፡ irisu hayali k’it’ate biritu newina፡፡

[23] musanimi bete‘amiratochachinina begilits’i masireja be’irigit’i lakinewi፡፡

[24] wede feri‘onina wede hamani፤ wede k’arunimi (lakinewi)፡፡ «digimitenya wishetami newi» alumi፡፡

[25] ke’inya zenidi iwinetini yizo bemet’alachewimi gize «ye’ineziyani ke’irisu gari yamenutini sewochi wenidochi lijochi gidelu፤ setochachewinimi asik’eru» alu፡፡ yekehadiwochimi tenikoli bet’ifati wisit’i iniji ayidelemi፡፡

[26] feri‘onimi «tewunyi፤ musani ligideli፡፡ getawinimi yit’ira፡፡ yadinewi inidehone፡፡ ine hayimanotachihuni lilewit’i፤ weyimi bemidiri wisit’i t’ifatini liyaserach’i iferalehuna» ale፡፡

[27] musami «ine bemirimerawi k’eni kemayamini ti‘ibitenya hulu begetayena begetachihu tet’ebek’ihu» ale፡፡

[28] keferi‘onimi betesebochi anidi iminetuni yemidebik’i mi’imeni sewi ale፡- «sewiyewini kegetachihu bete‘amiratochi be’irigit’i yemet’alechihu sihoni ‹getaye alahi newi› silemili tigedilalachihuni? wishetamimi bihoni wishetu berisuwi layi newi፡፡ iwinetenya bihoni gini yeziya yemiyaseferarachihu kefilu yagenyachihwali፡፡ alahi yanini irisu diniberi alafi wishetami yehonewini ayimeramina፡፡

[29] «wegenoche hoyi! bemidiri layi ashenafiwochi sitihonu zare menigisitu ye’inanite newi፡፡ tadiya ke’alahi k’it’ati bimet’abini yemiyadineni mani newi?» (ale)፡፡ feri‘oni «yemayewini negeri iniji፤ alamelekitachihumi፡፡ k’inunimi menigedi iniji alimerachihumi» alachewi፡፡

[30] yami yamenewi sewi ale «ine benanite layi ye’ahizabochuni k’eni bit’e iferalachihwalehu፡፡

[31] «yenuhini hizibochi፣ ye‘adinina yesemudinimi፣ ye’ineziyanimi kehwalachewi yeneberutini limadi bit’e (iferalachihwalehu)፡፡ alahimi lebarochu mebedelini yemisha ayidelemi፡፡

[32] «wegenoche hoyi! ine be’inanite layi yemet’erariyani k’eni iferalehu፡፡»

[33] wede hwala zorachihu bemitisheshubeti k’eni፤ lenanite ke’alahi (k’it’ati) minimi t’ebak’i yelachihumi፡፡ alahimi yemiyat’emewi sewi lerisu minimi ak’inyi yelewimi፡፡

[34] yusufimi kezihi befiti gilits’i masirejawochini be’irigit’i amet’alachehu፡፡ keziyami irisu kamet’alachihu negeri kemet’erat’eri alitewegedachihumi፡፡ bet’efami gize «alahi ke’irisu hwala melikitenyani bech’irashi ayilikimi» alachihu፡፡ alahi inidezihu diniberi alafi tet’erat’ari yehoneni sewi yasasitali፡፡

[35] ineziya፤ yemet’alachewi asireji sayinori be’alahi te‘amiratochi yemikerakeru (kirikirachewi) alahi zenidina ineziyami amenuti zenidi met’elatu bet’ami telek’e፡፡ inidezihu alahi bekuru ch’ekanyi (sewi) libi hulu layi yatimali፡፡

[36] feri‘onimi ale «hamani hoyi! menigedochini iderisi zenidi rezhimi hinits’ani le’ine kabilinyi፡፡

[37] «yesemayatini menigedochi (iderisi zenidi)፣ wede musami amilaki imeleketi zenidi፡፡ inemi wishetami newi biye be’irigit’i it’eret’irewalehu» (ale)፡፡ inidezihumi leferi‘oni met’ifo sirawi teshelemeleti፡፡ kek’ini menigedimi tagede፡፡ yeferi‘onimi tenikoli bekesara wisit’i iniji ayidelemi፡፡

[38] yami yamenewi ale «wegenoche hoyi! teketelunyi፡፡ k’et’itawini menigedi imerachihwalehuna፡፡

[39] «wegenoche hoyi! yihichi k’iribitu hiyiweti (t’ik’iti) met’ak’emiya bicha nati፡፡ mech’ereshayitumi ‘alemi iriswa merigiya ageri nati፡፡»

[40] «met’ifoni yesera sewi bit’ewani iniji ayimimenedami፡፡ irisu mi’imeni hono kewenidi weyimi keseti begoni yeserami sewi ineziya genetini yigebalu፡፡ be’iriswa wisit’i yale k’ut’it’iri yimegebalu፡፡

[41] «wegenochemi hoyi! wede medani yemit’erachihu sihoni wede isatimi yemitit’erunyi sitihonu lene mini alenyi

[42] «be’alahi likidina be’irisumi le’ine ‘iwik’eti yelelenyini negeri be’irisu inidagara tit’erunyalachihu፡፡ inemi wede ashenafiwi፤ mehariwi (alahi) it’erachihwalehu፡፡

[43] «be’irigit’i wede’irisu yemitit’erubinyi (t’a‘oti) le’irisu bek’iribitumi hone bemech’ereshayitu ‘alemi (tesemi) t’iri yelewimi፡፡ memeleshachinimi be’irigit’i wede alahi newi፡፡ weseni alafiwochumi inesu ye’isati gwadochi nachewi፡፡

[44] «wede fitimi le’inanite yemilachihuni mikiri (k’it’atini bemitayu gize) tasitawisalachihu፡፡ negerenimi hulu wede alahi asit’egalehu፡፡ alahi barochuni temelikachi newina፡፡»

[45] kemekeruwachewimi met’ifowochi alahi t’ebek’ewi፡፡ beferi‘oni betesebochimi layi kifu k’it’ati seferebachewi፡፡

[46] isati bet’watina bemata be’iriswa layi yik’eribalu፡፡ se‘atitumi bemitihonibeti k’eni «yeferi‘onini betesebochi birituni k’it’ati (gehanemini) agibuwachewi» (yibalali)፡፡

[47] be’isatimi wisit’i yemikerakerubetini gize (asitawisi)፡፡ dekamawochumi le’ineziya lekoruti «inya le’inanite teketayochi neberinina inanite (ahuni) ke’isati kefiluni ke’inya layi gefitariwochi nachihuni?» yilalu፡፡

[48] ineziyami yekoruti «inya hulachinimi bewisit’wa neni፡፡ alahi bebarochu mekakeli be’irigit’i ferede» yilalu፡፡

[49] ineziyami be’isati wiset’i yaluti legehanemi zebenyochi «getachihuni leminulini፤ ke’inya layi kek’it’atu anidini k’eni yak’alilini» yilalu፡፡

[50] (zebenyochumi) «meli’ikitenyochachihu bete‘amiratochi yimet’ulachihu alineberumini?» yilalu፡፡ (kehadiwochumi) «inideta met’itewinali iniji፤ (gini asitebabelinachewi)» yilalu፡፡ «inigidiyawisi ts’eliyu፡፡ yekehadiwochimi ts’eloti bekenitu iniji ayidelemi» yilwachewali፡፡

[51] inya melikitenyochachinini፣ ineziyanimi yamenutini bek’iribitu hiyiweti misikirochimi bemik’omubeti k’eni be’irigit’i iniredaleni፡፡

[52] bedelenyochini mikiniyatachewi bemayit’ek’imachewi k’eni (iniredaleni)፡፡ le’inerisumi rigimani alilachewi፡፡ le’inerisumi met’ifo ageri alilachewi፡፡

[53] musanimi memiriyani be’irigit’i set’enewi፡፡ ye’isira’elinimi lijochi mets’ihafuni aweresinachewi፡፡

[54] lebale a’imirowochi merina gesach’i sihoni፡፡

[55] (muhamedi hoyi!) tagesimi ye’alahi tesifa iwineti newina፡፡ lesihitetihimi mihiretini lemini፡፡ kek’etiri behwalami bemaledami getahani kemamesigeni gari at’irawi፡፡

[56] ineziya yemet’alachewi asireji sayinori be’alahi anik’ets’ochi yemikerakeru belibochachewi wisit’i inerisu derashochu yalihonuti kurati bicha iniji minimi yelemi፡፡ be’alahimi tet’ebek’i፡፡ ineho irisu semiwi temelikachu newina፡፡

[57] semayatinina midirini mefit’eri sewochini kemefit’eri yilik’i talak’i newi፡፡ gini abizanyawochu sewochi ayawik’umi፡፡

[58] ‘iwirina yemiyayi ineziyami aminewi melikamochini yeseruna met’ifo seriwi ayisitekakelumi፡፡ bet’ami t’ik’itini bicha tigesets’alachihu፡፡

[59] se‘atitu be’irigit’i mech’i nati፡፡ be’iriswa t’irit’iri yelemi፡፡ gini abizanyochu sewochi ayaminumi፡፡

[60] getachihumi ale «leminunyi፤ ik’ebelachihwalehuna፡፡ ineziya ineni kemegigezati yemikoruti tewarajochi honewi gehanemini be’irigit’i yigebalu፡፡

[61] alahi ya le’inanite lelitini bewisit’u litarifubeti (ch’elema) k’eninimi (litiserubeti) yemiyasayi yaderegelachihu newi፡፡ alahi besewochi layi be’irigit’i yechirota balebeti newina፡፡ gini abizanyawochu sewochi ayameseginumi፡፡

[62] yihachihu getachihu alahi newi፤ yenegeru hulu fet’ari newi፤ kerisu lela amilaki yelemi፤ tadiya (ke’imineti) wedeti timelesalachihu፡፡

[63] inidezihu ineziya be’alahi anik’ets’ochi yikidu yeneberuti (ke’imineti) yimelesalu፡፡

[64] alahi ya midirini merigiya semayinimi t’ariya yaderegelachihu newi፡፡ yek’erets’achihumi k’irits’achihunimi yasamere ket’afach’ochimi sisayochi yeset’achihu newi፡፡ yihachihu getachihu alahi newi፡፡ ye‘alematimi geta alahi lak’e፡፡

[65] irisu bicha (huli gize) hiyawi newi፤ kerisu lela amilaki yelemi፤ hayimanotinimi le’irisu yat’erachihu sitihonu «misigana le‘alemati geta le’alahi yihuni» yemitilu honachihu tegezuti፡፡

[66] «ine kegetaye asirejiwochi bemet’ulinyi gize ineziyani ke’alahi lela yemitigezuwachewini inidaligeza tekelikiyalehu፡፡ le‘alemati getami inidigeza tazizhalehu» belachewi፡፡

[67] irisu ya ke‘aferi keziyami kefitiweti t’ebita keziyami kerega demi yefet’erachihu newi፡፡ keziyami hits’anati adirigo yawet’achihwali፡፡ keziyami t’inikareyachihuni tiderisu zenidi፤ keziyami shimagilewochi tihonu zenidi (yak’oyachihwali)፡፡ ke’inanitemi wisit’i kezihi befiti yemimoti alile፡፡ (yihininimi yaderegewi litinoruna) yetewesene gizenimi litiderisu tawik’umi zenidi newi፡፡

[68] irisu ya hiyawi yemiyaderigi yemigedilimi newi፡፡ anidachini negeri beshami gize le’irisu yemilewini «huni» newi፤ wediyawimi yihonali፡፡

[69] wede’ineziya be’alahi anik’ets’ochi wedemikerakeruti (ke’imineti) inideti inidemimelesu atayimini

[70] wede’ineziya bemets’ihafu beziyami melikitenyochachinini be’irisu belakinibeti wedasitebabeluti (atayimini?) wedefitimi yawik’alu፡፡

[71] inizazilawochuna seniseletochu be’anigetochachewi layi betederegu gize (be’iriswa) yigotetalu፡፡

[72] begehanemi wisit’i (yigotetalu)፤ keziyami be’isati wisit’i yimagedalu፡፡

[73] keziyami le’inerisu yibalalu (be’alahi) «tagarwachewi yeneberachihuti yetalu?»

[74] «ke’alahi lela (yemitagaruwachewi)፤ kenya teseweruni?» «keto kezihi befiti mininimi yeminigeza alineberinimi» yilalu፤ inidezihu alahi kehadiwochini yasasitali፡፡

[75] yihi (k’it’ati) yalagibabi bemidiri wiset’i tidesetu beneberachihutina tinibet’areru beneberachihuti newi (yibalalu)፡፡

[76] yegehanemini berochi bewisit’wa zewitariwochi sitihonu gibu (yibalalu)፡፡ yeti‘ibitenyochimi menoriya (gehanemi) mini tikefa

[77] tagesimi ye’alahi k’et’ero iwineti newina፡፡ yeziyanimi yeminasiferarachewini kefiluni (behiyiwetihi) binasayihi (melikami newi)፡፡ weyimi binigedilihi wedenya yimelesalu፡፡

[78] kanite befitimi melikitenyochini be’irigit’i likenali፡፡ ke’inerisu banite layi yeterekinilihi alile፡፡ ke’inerisumi banite layi yaliterekinewi alile፡፡ lemaninyawimi melikitenya be’alahi fek’adi kalihone te‘amirini liyamet’a ayigebawimi፡፡ ye’alahimi ti’izazi bemet’a gize be’iwineti yiferedali፡፡ iziya zenidimi at’ifiwochu yikesiralu፡፡

[79] alahi ya le’inanite gimelini kebitinina fiyelini ke’iriswa (kefilwani) litigalibu yefet’erelachihu newi፡፡ ke’iriswami tibelalachihu፡፡

[80] le’inanitemi be’iriswa wisit’i t’ik’imochi alilwachihu፡፡ be’iriswami layi (ik’ani bemech’ani) belibochachihu yasebachihutini gudayi tiderisu zenidi (fet’erelachihu)፡፡ be’iriswami layi bemerikebochimi layi tisaferalachihu፡፡

[81] te‘amiratunimi yasayachihwali፡፡ tadiya ke’alahi te‘amirati yetinyawini tikidalachihu

[82] ye’ineziyani ke’inerisu befiti yeneberutini hizibochi fits’ame inideti inidenebere yimeleketu zenidi bemidiri layi ayihedumini? ke’inerisu yibelit’i bizuwochi behayilina bemidiri layi betewachewi milikitochimi bet’ami birituwochi neberu፡፡ yami yiseruti yeneberuti ke’inerisu minimi alit’ek’emachewimi፡፡

[83] melikitenyochachewimi te‘amiratochini bamet’ulachewi gize inerisu zenidi balewi ‘iwik’eti tedesetu፡፡ be’irisu yisalek’ubeti yeneberuti k’it’atimi be’inerisu layi seferebachewi፡፡

[84] biritu k’it’atachininimi bayu gize «be’alahi anidi sihoni aminenali፤ be’irisumi inagara beneberinewi (t’a‘otati) kidenali» alu፡፡

[85] biritu k’it’atachinini bayu gize mamenachewimi yemit’ek’imachewi alineberemi፡፡ ye’alahini denibi yachini bebarochu wisit’i yalefechiwini (tet’enik’ek’u) beziya gizemi kehadiwochi keseru፡፡

ፉሲለት

Surah 41

[1] ha.me.(ha mimi)፡፡

[2] (yihi k’uri’ani) ijigi bet’ami ruhiruhi bet’ami azanyi kehonewi (alahi) yetewerede newi፡፡

[3] anik’ets’ochu yetebiraru yehone mets’ihafi newi፡፡ ‘arebinya k’uri’ani sihoni lemiyawik’u hizibochi (yetebirara) newi፡፡

[4] abisarina asiferari sihoni (tewerede)፡፡ abizanyawochachewimi tewuti፡፡ inerisumi ayisemumi፡፡

[5] alumi «libochachini ke’iziya wede’irisu kemitit’erani imineti bemeshefenyawochi wisit’i nachewi፡፡ bejorowochachinimi layi dinik’urina alile፤ be’inyana banitemi mekakeli giridoshi alile፡፡ (behayimanotihi) sisirami፤ inya seriwochi nenina፡፡»

[6] (inidihi) belachewi «ine meselachihu sewi bicha nenyi፡፡ amilakachihu anidi amilaki bicha newi wede’irisumi k’et’i belu mihiretinimi leminuti maleti wede’ine yiweredilinyali፡፡ le’agariwochumi weyolachewi፡፡

[7] le’ineziya zekani lemayiset’uti inerisumi bemech’ereshayitu ‘alemi inerisu kehadiwochi lehonuti (weyolachewi)፡፡

[8] ineziya yamenutina bego sirawochini yeseruti le’inerisu yemayik’oret’i minida alilachewi፡፡

[9] belachewi «inanite beziya midirini behuleti k’enochi wisit’i befet’erewi amilaki be’irigit’i tikidalachihuni? le’irisumi balenit’awochini taderigalachihuni? ya (yihinini yeserawi) ye‘alemati geta newi፡፡

[10] be’iriswami kebelayiwa yeregu garawochini aderege፡፡ be’iriswami bereketini aderege፡፡ bewisit’wami migibochiwani (kalefuti huleti k’enochi gari) be’arati k’enati wiset’i let’eyak’iwochi tikikili sihonu wesene፡፡

[11] keziyami wede semayi iriswa ch’isi hona salechi asebe፡፡ le’iriswami lemidirimi «wedachihumi hone weyimi t’elitachihu nu» alachewi፡፡ «tazazhochi honeni met’ani» alu፡፡

[12] behuleti k’enochimi wisit’i sebati semayati aderegachewi፡፡ besemayitumi hulu negerwani azegaje፡፡ k’iribitunimi semayi bemebiratochi aget’ini፡፡ (keseyit’anati) met’ebek’inimi t’ebek’inati፡፡ yihi ye’ashenafiwi ye‘awak’iwi (geta) wisane newi፡፡

[13] (ke’imineti) inibi «bilumi inide ‘adina semudi mek’isefiti bit’e yehoneni mek’isefiti asit’enek’ik’achihwalehu» belachewi፡፡

[14] melikitenyochu alahini iniji lelani atigigezu bemaleti kesitefitachewimi kesitehwalechewimi bemet’ubachewi gize «getachini besha noro mela’ikitini bawerede neberi፡፡ silezihi inya beziya be’irisu betelakachihubeti kehadiwochi neni» alu፡፡

[15] ‘adimi bemidiri layi yale agibabi koru፡፡ «ke’inya yibelit’i behayili biritu mani newi?» alumi፡፡ ya yefet’erachewi alahi irisu behayili ke’inerisu yibelit’i yebereta mehonuni ayayumini? bete‘amiratachinimi yikidu neberu፡፡

[16] bek’iribitu hiyiweti yewiridetini k’it’ati linak’emisachewimi be’inerisu layi yeminishashani biritu nefasi menat’iwochi behonu k’enati wisit’i lakinibachewi፡፡ yemech’ereshayitumi (‘alemi) sik’ayi bet’ami awaraji newi፡፡ inerisumi ayiredumi፡፡

[17] semudochima meranachewi ‘iwirinetinimi bek’inineti layi meret’u፡፡ yiserutimi beneberuti hat’i’ati asanashi yehonechiwi yemebirek’i k’it’ati yazechachewi፡፡

[18] ineziyanimi yamenutinina yit’enek’ek’u yeneberutini adaninachewi፡፡

[19] ye’alahimi t’elatochi wede isati yemisebesebubetini k’eni (asitawisi)፡፡ inerisumi yemikemekemu honewi yinedalu፡፡

[20] bemet’watimi gize jorowochachewi፣ ‘ayinochachewina k’odawochachewimi yiseruti beneberuti negeri be’inerisu layi yimesekirubachewali፡፡

[21] lek’odawochachewimi «be’inya layi lemini mesekerachihubini?» yilalu፡፡ «ya anidachuni negeri hulu yanagerewi alahi anagereni፡፡ irisumi bemejemeriya gize fet’erachihu፡፡ wede’irisumi timelesalachihu» yilwachewali፡፡

[22] jorowochachihu ‘ayinochachihuna k’odawochachihumi be’inanite layi kememesikerachewi yemitidebek’u alineberachihumi፡፡ gini alahi kemitiseruti bizuwini ayawik’imi bilachihu t’eret’erachihu፡፡

[23] yihimi ya begetachihu yet’eret’erachihuti t’irit’ariyachihu at’efachihu፡፡ kekesariwochumi honachihu (yibalalu)፡፡

[24] bitagesumi isati le’inerisu menoriyachewi nati፡፡ wedemiweduti memelesinimi bit’eyik’u inerisu tek’ebayi yemiyagenyu ayidelumi፡፡

[25] le’inerisumi k’uranyawochini azegajenilachewi፡፡ befitachewi yalewinina behwalachewi yalewinimi hulu le’inerisu shelemulachewi፡፡ keganenina kesewimi ke’inerisu befiti be’irigit’i kalefuti hizibochi gari honewi k’alu be’inerisu layi teregaget’ebachewi፡፡ inerisu be’irigit’i kesariwochi neberuna፡፡

[26] ineziyami yekaduti «yihinini k’uri’ani atadamit’u፡፡ tashenifumi zenidi (sinebebi) be’irisu wiset’i tenich’ach’u» alu፡፡

[27] ineziyanimi yekadutini birituni k’it’ati inak’emisachewaleni፡፡ ye’iziyanemi yiseruti yeneberutini met’ifowini (fida) be’irigit’i inimenedachewaleni፡፡

[28] yihi ye’alahi t’elatochi fida newi፡፡ isati bewisit’wa le’inerisu yezelalemi menoriya ageri alilachewi፡፡ ke’anik’ets’ochachini yikidu beneberuti minidani (yimimenedalu)፡፡

[29] ineziyami yekaduti (be’isati wisit’i honewi) «getachini hoyi! ineziyani keganenina kesewi yasasatunini asayeni፡፡ ketachinyochu yihonu zenidi kech’amawochachini siri inaderigachewalenina» yilalu፡፡

[30] ineziya «getachini alahi newi» yalu keziyami k’et’i yalu «atifiru፤ atizenumi፤ beziyachimi tesifa k’ali tideregilachihu beneberachihuti geneti tebeseru» bemaleti benesu layi mela’ikiti yiweridalu፡፡

[31] «inya bek’iribitumi hiyiweti bemech’ereshayitumi redatochachihu neni! le’inanitemi be’iriswa wisit’i nefisochachihu yemishuti hulu alilachihu፡፡ le’inanitemi be’iriswa wisit’i yemitifeliguti hulu alilachihu፡፡

[32] «mehari azanyi kehonewi alahi mesitenigido sihoni» (yibalalu)፡፡

[33] wede alahi ket’erana melikaminimi kesera፣ «ine kemusilimochi nenyi» kalemi sewi yibelit’i k’alu yamare mani newi

[34] melikamituna kifuyitumi (ts’ebayi) ayitekakelumi፡፡ beziyachi iriswa melikami behonechiwi ts’ebayi (met’ifoyituni) gefitiri፡፡ yani gize ya banitena be’irisu mekakeli t’ebi yalewi sewi irisu liki inide azanyi zemedi yihonali፡፡

[35] (yihichinimi t’ebayi) ineziya yetagesuti iniji lelawi ayagenyatimi፡፡ yetilik’imi ‘idili balebeti iniji manimi ayiget’ematimi፡፡

[36] keseyit’animi gutigota biyagenyihi (kemelikami t’ebayimi bimelisihi) be’alahi tet’ebek’i፡፡ ineho irisu semiwi ‘awak’iwi newina፡፡

[37] lelitina k’enimi ts’ehayina ch’erek’ami kemilikitochu nachewi፡፡ lets’ehayina lech’erek’a atisigedu፡፡ le’iziyami lefet’erachewi alahi sigedu፡፡ irisuni bicha yemitigigezu inide honachihu (lelela atisigedu)፡፡

[38] bikorumi ineziya begetahi zenidi yaluti (mela’ikiti) bek’enimi belelitimi le’irisu yawedisalu፡፡ inerisumi ayiselechumi፡፡

[39] anite midirini derek’i hona mayetihimi kemilikitochu newi፡፡ be’iriswami layi wihani baweredini gize (bebuk’ayawochiwa) tilawesalechi፡፡ tinefalechimi፡፡ ya hiyawi yaderegati geta be’irigit’i mutanini hiyawi adiragi newi፡፡ inerisu benegeru hulu layi chayi newina፡፡

[40] ineziya anik’ets’ochachinini yemiyat’amimu be’inya layi ayidebek’umi፡፡ (yemiyat’amimina) be’isati wisit’i yemit’alewi sewi yibelit’alini? weyisi betinisa’e k’eni ts’et’itenya hono yemimet’awi sewi? yeshachihutini siru (wagachihuni tagenyalachihu)፡፡ irisu yemitiserutini hulu temelikachi newina፡፡

[41] ineziya bek’uri’ani irisu ashenafi mets’ihafi sihoni bemet’alachewi gize yekaduti (t’efiwochi nachewi)፡፡

[42] kehwalawimi kefitumi wisheti ayimet’abetimi፡፡ t’ibebenya misiguni kehonewi geta yetewerede wi፡፡

[43] kanite befiti leneberuti melikitenyochi yetebalewi bit’e iniji le’anite lela ayibalimi፡፡ getahi yemihireti balebetina ye’asamami k’it’ati balebeti newi፡፡

[44] be’ajeminya yehone k’uri’ani badereginewi noro anik’ets’ochu «(beminawik’ewi k’wanik’wa) ayibirarumi norwalini? (k’uri’anu) ajeminyana (melikitenyawi) ‘arebawi yihonalini?» balu neberi irisu le’ineziya le’amenuti memiriyana mefewesha newi፡፡ ineziyami yemayaminuti bejorowochachewi wisit’i dinik’urina newi፡፡ (ayisemutimi)፡፡ inerisumi be’inerisu layi iwirineti newi፡፡ ineziya keruk’i sifira inidemit’it’eru nachewi፡፡

[45] musanimi mets’ihafuni be’irigit’i set’enewi፡፡ be’irisumi teleyayubeti፡፡ kegetahimi yalefechi k’ali balineberechi noro bemekakelachewi beteferede neberi፡፡ inerisumi ke’irisu awelawayi behone t’irit’are wisit’i nachewi፡፡

[46] melikami yesera sewi lenefisu newi፡፡ yat’efami sewi be’iriswa layi newi፡፡ getahimi lebarochu bedayi ayidelemi፡፡

[47] gizeyituni mawek’i wede’irisu yimelesali kefirewochimi keshifanochachewi ayiwet’umi፡፡ kesetimi aniditimi ataregizimi፣ atiwelidimimi be‘iwik’etu bihoni iniji፡፡ «tegariwoche yeti nachewi?» bemaleti bemit’erachewi k’enimi «ke’inya wisit’i (balanit’a alile bilo) minimi mesikari alemenoruni asitawek’inihi» yilalu፡፡

[48] yami befiti yigigezuti yeneberuti (t’a‘oti) ke’inerisu yit’efachewali፡፡ le’inerisumi minimi meshesha yelelachewi mehonuni yaregagit’alu፡፡

[49] sewi bego negerini kemelemeni ayiselechimi፡፡ kifumi biyagenyewi wediyawinu bet’ami tesifa k’orach’i tebesach’i yihonali፡፡

[50] kagenyechiwimi mekera behwala ke’inya yehoneni izineti binak’emisewi «yihi le’ine (besiraye yetegebanyi) newi፡፡ se‘atitumi mech’i nati biye alasibimi፡፡ wede getayemi bimelesi le’ine irisu zenidi melikamitu (geneti) be’irigit’i alechinyi» yilali፡፡ ineziyanimi yekadutini sirawochachewini be’irigit’i ininegirachewaleni፡፡ kebirituwimi sik’ayi be’irigit’i inak’emisachewaleni፡፡

[51] besewimi layi ts’egachinini belegesini gize (kemamesigeni) yizorali፡፡ begonumi yirik’ali፡፡ mekerami bagenyewi gize yebizu limena balebeti yihonali፡፡

[52] belachewi «nigerunyi (k’uri’anu) ke’alahi zenidi bihoni keziyami be’irisu bitikidu (kewineti) berak’e ch’ik’ich’ik’i layi kehone sewi yibelit’i yetesasate mani newi?»

[53] irisumi (k’uri’ani) iwineti mehonu le’inerisu isikemigelets’ilachewi diresi be’ats’inafochu wisit’ina benefisochachewimi wisit’i yalutini te‘amiratochachinini be’irigit’i inasayachewaleni፡፡ getahimi irisu benegeru hulu layi ‘awak’i mehonu ayibek’achewimini

[54] nik’u! inerisu kegetachewi megenanyeti bemet’erat’eri wisit’i nachewi፡፡ nik’u! irisu benegeru hulu (‘iwik’etu) kebabi newi፡፡

አሽ-ሹራ

Surah 42

[1] ha.me (ha፡ mimi)፡፡

[2] ‘a.se.k’e (‘ayini sini k’afi)፤

[3] inidezihu (bezihichi sura wisit’i inidalewi) ashenafiwi t’ibebenyawi alahi wedanite yaweridali፡፡ wede’ineziyami ke’anite befiti wede neberuti hizibochi (awiridwali)፡፡

[4] besemayatina bemidiri yalewi hulu ye’irisu newi፡፡ irisumi yebelayu talak’u newi፡፡

[5] (ke’alahi firacha) semayati kebelayachewi lik’ededu yik’eribalu፡፡ mela’ikitimi getachewini iyamesegenu yawedisalu፡፡ bemidirimi lalewi fit’uri mihiretini yileminalu፡፡ nik’u! alahi irisu mehariwi azanyu newi፡፡

[6] ineziyami ke’irisu lela (yet’a‘otati) redatochini yeyazu፤ alahi be’inerisu layi tet’ebabak’i newi፡፡ anitemi be’inerisu layi halafi ayidelehimi፡፡

[7] inidezihumi yeketemochi inati yehonechiwini (yemekani sewochi) be’akababiwa yalutinimi litasiferara yemesebisebiyawinimi k’eni be’irisu t’irit’are yelelebeti sihoni litasit’enek’ik’i ‘arebinya yehoneni k’uri’ani wede anite aweredini፡፡ (ke’inerisumi) kefilu begeneti wiset’i kefilumi be’isati wisit’i newi፡፡

[8] alahimi besha noro (banidi hayimanoti layi) anidi hizibi baderegachewi neberi፡፡ gini yemishawini sewi be’izinetu wisit’i yasigebali፡፡ bedayochimi le’inerisu wedajina redati minimi yelachewimi፡፡

[9] ke’irisu lela redatochini yazuni? (redatochi ayidelumi)፡፡ alahimi redati irisu bicha newi፡፡ irisumi mutanini hiyawi yaderigali፡፡ irisumi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[10] keminimi negeri ya be’irisu yeteleyayubeti firidu wede alahi newi፡፡ «irisu alahi getaye newi፡፡ be’irisu layi tet’egahu፣ wederisumi imelesalehu» (belachewi)፡፡

[11] semayatinina midirini fet’ari newi፡፡ kenefisochachihu setochini kebeti inisisawochimi ‘ayinetochini (wenidochina setochini) le’inanite aderegelachihu፡፡ be’irisu yabezachihwali፡፡ yemimesilewi minimi negeri yelemi፡፡ irisumi semiwi temelikachu newi፡፡

[12] yesemayatina yemidiri (dilibochi) mekefechawochi ye’irisu nachewi፡፡ sisayini lemishawi sewi yasefali፤ yat’ebalimi፡፡ irisu negeruni hulu ‘awak’i newina፡፡

[13] le’inanite kehayimanoti yanini be’irisu nuhini yazezebetini denegegelachihu፡፡ yaninimi wedanite yaweredinewini yaninimi be’irisu ibirahimini musanina ‘isanimi yazezinibetini hayimanotini betikikili ak’wak’umu be’irisumi atileyayu maletini (denegegini)፡፡ be’agariwochu layi ya wederisu yemitit’erachewi negeri kebedachewi፡፡ alahi yemishawini sewi wede’irisu (imineti) yimerit’ali፡፡ yemimelesinimi sewi wederisu yimerali፡፡

[14] (yehayimanoti sewochi) ‘iwik’etumi kemet’alachewi behwala bemekakelachewi lemik’enyineti iniji lelela aliteleyayumi፡፡ isike tewesenemi gize (bemak’oyeti) kegetahi yalefechi k’ali balineberechi noro be’inerisu mekakeli (ahuni) beteferede neberi፡፡ ineziyami kehwalachewi mets’ihafuni inidiwerisu yetedereguti ke’irisu be’irigit’i be’awelawayi t’irit’are wisit’i nachewi፡፡

[15] lezihimi (dinigage sewochini) t’ira፡፡ inidetazezikewimi k’et’i beli፡፡ zinibalewochachewinimi atiketeli፡፡ «belachewimi kemets’ihafi alahi baweredewi hulu ameniku፡፡ bemekakelachihumi lasitekakili tazeziku፡፡ alahi getachini getachihumi newi፡፡ le’inya sirawochachini aliluni፡፡ le’inanitemi sirawochachihu alilwachihu፡፡ be’inyana be’inanite mekakeli kirikiri yelemi፡፡ alahi bemekakelachini yisebesibali፡፡ memeleshami wede’irisu bicha newi፡፡»

[16] ineziyami be’alahi (hayimanoti) le’irisu tek’ebayi kagenye behwala yemikerakeruti masirejachewi begetachewi zenidi bilishu nati፡፡ be’inerisumi layi k’ut’a alilebachewi፡፡ le’inerisumi biritu k’it’ati alilachewi፡፡

[17] alahi ya mets’ihafuni be’iwineti yawerede newi፡፡ mizaninimi (inidezihu)፡፡ se‘atitu mini’alibati k’iribi mehoniwani mini yasawik’ihali

[18] ineziya be’iriswa yemayaminuti be’iriswa yachakulalu፡፡ ineziyami yamenuti ke’iriswa feriwochi nachewi፡፡ iriswami iwineti mehoniwani yawik’alu፡፡ nik’u! ineziya bese‘atitu yemikerakeruti be’irigit’i (ke’iwineti) berak’e sihiteti wisit’i nachewi፡፡

[19] alahi bebarochu ruhiruhi newi፡፡ lemishawi sewi (besefiwi) sisayini yiset’ali፡፡ irisumi birituwi ashenafiwi newi፡፡

[20] (besirawi) yehwalenyayituni ‘alemi azimera yemifeligi yehone sewi le’irisu be’azimerawi layi inich’emiriletaleni፡፡ yek’iribitunimi ‘alemi azimera yemifeligi yehone sewi ke’iriswa (yeteweseneletini bicha) iniset’ewaleni፡፡ le’irisumi behwalenyayitu ‘alemi minimi fanita yelewimi፡፡

[21] kehayimanoti alahi be’irisu yalifek’edewini le’inerisu yedenegegu tegariwochi le’inerisu alilwachewini? yefiridu k’ali balinebere noro bemekakelachewi (ahuni) beteferede neberi፡፡ bedelenyochimi le’inerisu asamami k’it’ati be’irigit’i alilachewi፡፡

[22] bedelenyochini keseruti sira (waga betinisa’e k’eni) feriwochi honewi tayachewalehi፡፡ irisumi be’inerisu layi wedak’i newi፡፡ ineziyami yamenuti melikamochinimi yeseruti begenetochi ch’efewochi wisit’i nachewi፡፡ le’inerisu begetachewi zenidi yemishuti hulu alilachewi፡፡ yihi irisu talak’i chirota newi፡፡

[23] yihi (talak’i chirota) ya alahi ineziyani yamenutinina melikamochini yeserutini barochuni yemiyabesiribeti newi፡፡ «be’irisu (melikiteni bemadirese) layi bezimidina widetani iniji wagani alit’eyik’achihumi» belachewi፡፡ melikamitunimi sira yemisera sewi le’irisu be’iriswa melikamini negeri inich’emiriletaleni፡፡ alahi mehari amesiganyi newina፡፡

[24] yilik’unimi «be’alahi layi wishetini k’et’efe» yilaluni? alahimi bisha belibihi layi yatimali፡፡ alahimi wishetuni yabibisali፡፡ iwinetunimi bek’alatu yaregagit’ali፡፡ irisu belibochi wisit’i yaleni hulu ‘awak’i newina፡፡

[25] irisumi ya kebarochu nisihani yemik’ebeli፣ kehat’i’atochimi yik’iri yemili፣ yemitiserutinimi hulu yemiyawik’i newi፡፡

[26] ineziyanimi yamenutinina melikamochini yeserutini limenachewini yik’ebelali፡፡ kechirotawimi yich’emirilachewali፡፡ kehadiwochumi le’inerisu biritu k’it’ati alilachewi፡፡

[27] alahimi lebarochu (hulu) sisayini bezerega noro bemidiri wisit’i (hulumi) weseni balefu neberi፡፡ gini yemishawini beliki yaweridali፡፡ irisu bebarochu wisit’i ‘awak’i temelikachi newina፡፡

[28] irisumi ya tesifa kek’oret’u behwala zinamini yemiyaweridi chirotawinimi yemizerega newi፡፡ irisumi redatu misigunu newi፡፡

[29] semayatinina midirinimi mefit’eru፣ ketenik’esak’ashimi behuletu wisit’i yebetenewini (mefit’eru) ke’asidenak’i milikitochu newi፡፡ irisumi bemisha gize inerisuni bemesebisebi layi chayi newi፡፡

[30] kemekerami maninyawimi yagenyachihu negeri ijochachihu beseruti (hat’i’ati) mikiniyati newi፡፡ kebizuwimi yik’iri yilali፡፡

[31] inanitemi bemidiri wisit’i yemitak’itu ayidelachihumi፡፡ le’inanitemi ke’alahi lela kezemedimi keredatimi minimi yelachihumi፡፡

[32] bebahiri layi inide garawochi honewi tenishalayochumi (merikebochi) ke’asidenak’i milikitochu nachewi፡፡

[33] bisha nefasuni yerega yaderigewali፡፡ bebahirumi jeriba layi regiwochi yihonalu፡፡ bezihi wiset’i bet’ami tagashina amesiganyi lehone hulu be’irigit’i milikitochi alilu፡፡

[34] weyimi beseruti hat’i’ati mikiniyati (bemasit’emi) yat’efachewali፡፡ kebizumi yik’irita yaderigali፡፡

[35] (ke’inerisu lemebek’eli)፤ ineziyanimi be’anik’ets’ochachini yemikerakerutini lemawek’i (yat’efachewali)፡፡ le’inerisu minimi meshesha yelachewimi፡፡

[36] keminimi negeri yeteset’achihuti yek’iribitu hiyiweti met’ek’emiya newi፡፡ alahi zenidi yalewimi minida le’ineziya le’amenutina begetachewi layi lemit’eguti belach’ina huli gize newari newi፡፡

[37] le’ineziyami yehat’i’atini talalak’ochina t’eyafochini yemirik’u betek’ot’umi gize inesu yemimiruti lehonuti፡፡

[38] le’ineziyami yegetachewini t’iri letek’ebeluti፣ solatinimi lazeweteruti፣ negerachewimi bemekakelachewi memekakeri lehonewi keset’enachewimi sisayi lemilegisuti፡፡

[39] le’ineziyami bedeli bederesebachewi gize inerisu (bemeselu) yemimelisu lehonuti (belach’ina nwari newi)፡፡

[40] yemet’ifomi negere waga bit’ewa met’ifo nati፡፡ yik’irimi yalena yasamere sewi minidawi be’alahi layi newi፡፡ irisu bedelenyochini ayiwedimi፡፡

[41] ketebedelumi behwala (bemeselu) yetebek’elu ineziya benerisu layi minimi (yewek’esa) menigedi yelebachewimi፡፡

[42] (yewek’esa) menigedu be’ineziya sewochini bemibediluti፣ bemidirimi wisit’i yale higi weseni bemiyalifuti፣ layi bicha newi፡፡ ineziya le’inerisu asamami k’it’ati alilachewi፡፡

[43] yetagesina mihireti yaderegemi sewi yihi kemirirochu (ketefelagiwochu) negerochi newi፡፡

[44] alahi yemiyat’emewimi sewi ke’irisu behwale le’irisu minimi redati yelewimi፡፡ bedelenyochinimi k’it’atuni bayu gize wede memelesi menigedi alileni? yemilu sihonu tayachewalehi፡፡

[45] kewirideti yetenesa feriwochi honewi be‘ayini sirik’oti wede’iriswa (wede isati) iyasitewalu be’iriswa layi yemik’erebu sihonu tayachewalehi፡፡ ineziyami yamenuti፡- «be’irigit’i kesariwochu ineziya nefisochachewinina betesebochachewini betinisa’e k’eni yakeseruti nachewi» yilalu፡፡

[46] nik’u! bedelenyochi be’irigit’i bezewitari sik’ayi wisit’i nachewi፡፡ le’inerisumi ke’alahi lela yemiredwachewi zemedochi minimi alineberuwachewimi፡፡ alahimi yemiyat’emewi sewi le’irisu (wede iwineti) minimi menigedi yelewimi፡፡

[47] le’irisu memelesi yelelewi k’eni ke’alahi kememit’atu befiti legetachihu tazezu፡፡ beziya k’eni le’inanite minimi met’egiya yelachihumi፡፡ le’inanitemi minimi mekadi yelachihumi፡፡

[48] bizorumi (wek’esa yelebihimi)፡፡ be’inerisu layi t’ebak’i adirigeni alilakinihimina፡፡ banite layi madiresi iniji lela yelebihimi፡፡ inyami sewini ke’inya yehoneni ts’ega bak’emesinewi gize beriswa yidesetali፡፡ ijochachewi basik’edemutimi hat’i’ati mikiniyati mekera bitiderisibachewi (tesifa yik’orit’alu)፡፡ sewi (wiletani) bet’ami kehadi newina፡፡

[49] yesemayatina yemidiri nigisina ye’alahi newi፡፡ yemishawini yifet’irali፡፡ lemishawi sewi setochini (lijochi) yiset’ali፡፡ lemishawimi sewi wenidochini yiset’ali፡፡

[50] weyimi wenidochina setochi adirigo yat’enadachewali፡፡ yemishawinimi sewi mekani yaderigewali፡፡ irisu ‘awak’i chayi newina፡፡

[51] lesewimi alahi bera’iyi፣ weyimi kegirido wediya፣ weyimi melikitenyani (meli’akini) yemilikina befek’adu yemishawini negeri yemiyaweridileti bihoni iniji (begehadi) liyanagirewi tegebiwi ayidelemi፡፡ irisu yebelayi t’ibebenya newina፡፡

[52] inidezihumi wede anite keti’izazachini sihoni menifesini (k’uri’anini) aweredini፡፡ mets’ihafumi iminetumi mini inidehone yemitawik’i alineberikimi፡፡ gini (menifesuni) kebarochachini yeminishawini sewi be’irisu yeminimerabeti birihani adereginewi፡፡ anitemi wede k’et’itenyawi menigedi be’irigit’i timeralehi፡፡

[53] wedeziya besemayatina bemidiri yalewi hulu ye’irisu wede honewi alahi menigedi (timeralehi)፡፡ nik’u! negerochu hulu wede alahi yimelesalu፡፡

አዝ-ዙኽሩፍ

Surah 43

[1] ha.me (ha mimi)፡፡

[2] gelach’i behonewi mets’ihafi imilalehu፡፡

[3] inya tawik’u zenidi ‘arebinya k’uri’ani adereginewi፡፡

[4] irisumi bemets’ihafochu inati wisit’i inya zenidi be’irigit’i kefitenya t’ibebi yetemela newi፡፡

[5] diniberi alafiwochi hizibochi lemehonachihu k’uri’anuni ke’inanite magedini inagidaleni

[6] befitenyochumi hizibochi wisit’i kenebiyi bizuni likenali፡፡

[7] kenebiyimi anidimi yemimet’alachewi alineberemi be’irisu yisalek’ubeti yeneberu bihonu iniji፡፡

[8] ke’inerisumi behayili yibelit’i yeberetutini at’ifitenali፡፡ yefitenyochumi (at’efafi) misale alifwali፡፡

[9] «semayatinina midirinimi mani fet’erachewi» bilehi bitit’eyik’achewi «ashenafiwi ‘awak’iwi (alahi) be’irigit’i fet’erachewi» yilalu፡፡

[10] (irisu) ya midirini le’inanite minit’afi yaderegelachihu beriswami wisit’i timimeru zenidi le’inanite menigedochini yaderegelachihu newi፡፡

[11] yami kesemaya wihani beliki yaweredelachihu newi፡፡ be’irisumi yemotechiwini ageri hiyawi aderegini፡፡ inidezihu (kemek’abirachihu) tiwiwet’alachihu፡፡

[12] yami ‘ayinetochini hulu yefet’ere le’inanitemi kemerikebochina kebeti inisisawochi yemitigalibwachewini yaderegelachihu newi፡፡

[13] bejeribawochu layi iniditideladelu keziyami berisu layi yetedeladelachihu gize yegetachihuni ts’ega iniditasitawisu፤ iniditilumi፡- «ya yihinini yemanichilewi sinihoni le’inya yageraleni geta t’irati yigebawi፡፡

[14] inyami be’irigit’i wede getachini temelashochi፤neni» (iniditilu)፡፡

[15] kebarochumi le’irisu k’urach’ini (lijini) adereguleti፡፡ sewi be’irigit’i gilits’i kehadi newi፡፡

[16] kemifet’irewi wisit’i setochi lijochini yazeni? bewenidochi lijochimi (inaniteni) meret’achihuni

[17] anidachewimi le’alirehimani misale baderegewi negeri (beseti liji) betebesere gize irisu bek’uch’iti yetemela hono fitu yet’ek’ore yihonali፡፡

[18] beget’i (tekeliso) inidiyadigi yemideregewini? irisumi (ledekamanetu) bekirikiri yemiyabirarawini fit’uri (setini) le’alahi yaderigaluni

[19] mela’ikitinimi inerisu ye’alirehimani barochi yehonutini setochi aderegu፡፡ sifet’eru neberuni? memesikerachewi be’irigit’i tits’afalechi፡፡ yit’eyek’alumi፡፡

[20] «alirehimanimi besha noro balitegezanachewi neberi» alu፡፡ le’inerisu bezihi minimi ‘iwik’eti yelachewimi፡፡ inerisu yemiwashu iniji lela ayidelumi፡፡

[21] ke’irisu (kek’uri’ani) befiti mets’ihafini set’enachewini? silezihi inerisu irisuni yech’ebet’u nachewini

[22] ketowinimi «inya abatochachinini behayimanoti layi agenyenachewi፡፡ inyami befelegochachewi layi temeriwochi neni» alu፡፡

[23] (negeru) inidezihumi newi፡፡ kebefitihi bemaninyayitumi ketema wisit’i asiferarini alilakinimi፤ k’imit’ilochiwa inya abatochachinini behayimanoti layi agenyeni፤ inyami befelegochachewi layi teketayochi neni yalu bihonu iniji፡፡

[24] (asiferariwi) «abatochachihuni be’irisu layi ke’agenyachihubeti yibelit’i k’et’itenyani (hayimanoti) bamet’alachihumi?» alachewi፡፡ «inya be’irisu betelakachihubeti negeri kehadiwochi neni» alu፡፡

[25] ke’inerisumi tebek’elini፡፡ yasitebabayochumi mech’eresha inideti inide nebere temeliketi፡፡

[26] ibirahimimi le’abatuna lehizibochu bale gize (asitawisi)፡፡ «ine kemitigigezuti hulu nits’uhi nenyi፡፡»

[27] «keziya kefet’erenyi besitek’eri (aligigezami)፡፡ irisu be’irigit’i yimeranyalina፡፡»

[28] beziriyochumi wisit’i yimelesu zenidi (banidi amilaki mamenini) k’eri k’ali aderegati፡፡

[29] yilik’i inezihini (k’ureyishochini)፣ abatochachewinimi k’uri’anina gelach’i melikitenya isikemet’alachewi diresi at’ak’emikwachewi፡፡

[30] iwinetumi bemet’alachewi gize «yihi digimiti newi፡፡ inyami be’irisu kehadiwochi neni» alu፡፡

[31] «yihimi k’uri’ani kehuletu ketemochi betalak’i sewi layi ayiweredimi norwalini?» alu፡፡

[32] inerisu yegetahini chirota yakefefilaluni? inya bek’iribitu hiyiweti nurwachewini bemekakelachewi akefafilenali፡፡ kefilachewimi kefiluni seratenya adirigo yiyizi zenidi kefilachewini kekefilu belayi bederejawochi (behabiti) abelet’ini፡፡ yegetahimi ts’ega (geneti) kemisebesibuti (habiti) belach’e nati፡፡

[33] sewochimi (bekihideti) anidi hizibi yemihonu balineberu noro be’alirehimani ፤lemikiduti sewochi (bezihichi ‘alemi) lebetochachewi kebiri yehonuni t’arawochi be’inerisu layi yemiwet’ubachewinimi (yebiri) meselalochi badereginilachewi neberi፡፡

[34] lebetochachewimi dejafochini be’inerisu layi yemidegefubachewinimi aligawochi (kebiri badereginilachewi neberi)፡፡

[35] yewerik’i get’inimi (badereginilachewi neberi)፡፡ yihimi hulu yek’iribitu hiyiweti met’ak’emiya iniji lela ayidelemi፤ (t’efi newi)፡፡ mech’ereshayitumi ageri begetahi zenidi let’inik’uk’ochu nati፡፡

[36] ke’alirehimani gisats’e (kek’uri’ani) yemidenaberimi sewi le’irisu seyit’anini inasit’egaleni፡፡ silezihi irisu le’irisu k’uranya newi፡፡

[37] inerisumi (tedenabariwochu) temeriwochi mehonachewini yemiyasibu sihonu inerisu (seyit’anati) kek’et’itenyawi menigedi be’irigit’i yagidwachewali፡፡

[38] (betinisa’e) wedenya bemet’ami gize (k’uranyaye hoyi!) «be’inena banite mekakeli yemisirak’ina yemi‘irabi rik’eti benore weyi minyote! mini yekefahi k’uranya nehi» yilali፡፡

[39] sile bedelachihumi zare inanite bek’it’ati tegariwochi mehonachihu ayit’ek’imachihumi፤ (yibalalu)፡፡

[40] anite denik’orowochini tasemalehini? weyisi ‘iwirochinina begilits’i t’imeti wisit’i yehonuni sewochi timeralehini

[41] anitenimi (k’it’atachewini sitayi) biniwesidihi inya ke’inerisu tebek’ayochi neni፡፡

[42] weyimi yanini yek’et’erinachewini binasayihi inya be’inerisu (k’it’ati) layi chayiwochi neni፡፡

[43] yaninimi wede anite yeteweredelihini at’ibik’ehi yazi፡፡ anite bek’et’itenyawi menigedi layi nehina፡፡

[44] irisumi (k’uri’ani) le’anite፣ lehizebochihimi talak’i kibiri newi፡፡ wede fitimi (kerisu) tit’eyek’alachihu፡፡

[45] kemeli’ikitenyochachinimi kanite befiti yelakinachewini (teketayochachewini) ke’alirehimani lela yemigezuwachewi yehonuni amalikiti adirigeni inide hone t’eyik’achewi፡፡

[46] musanimi bete‘amiratochachini wede feri‘onina wede shumaminitochu be’irigit’i lakini፡፡ «ine ye‘alemati geta melikitenya nenyi» alachewimi፡፡

[47] bete‘amiratachinimi bemet’abachewi gize wediyawinu inerisu be’iriswa yisik’alu፡፡

[48] kete‘amirimi aniditinimi anasayachewimi iriswa kebit’ewa bet’ami yebelet’echi bitihoni iniji፡፡ (kekihidetachewi) yimelesumi zenidi bek’it’ati yazinachewi፡፡

[49] «anite digimitenya (‘awak’i) hoyi! getahini anite zenidi k’ali begebalihi le’inya leminilini፡፡ inya (k’it’atuni biyanesalini) temeriwochi neni» alumi፡፡

[50] sik’ayuni ke’inerisu layi begelet’inimi gize wediyawinu kidanachewini yaferisalu፡፡

[51] feri‘onimi behizibochu wisit’i tet’ara፡፡ alemi፤ «hiziboche hoyi! yemisiri gizati yene ayidelemini? inezihimi jiretochi kesire yemifesu sihonu (yene ayidelumini?) atimeleketumini

[52] «bewinetu ine kezihi ya irisu werada nigigirunimi ligelits’i yemayik’eribi kehonewi belach’i nenyi፡፡

[53] «be’irisumi layi yewerik’i anibarochi lemini alitet’alubetimi weyimi mela’ikiti ke’irisu gari tek’oranyitewi lemini alimet’umi» (ale)፡፡

[54] hizibochunimi ak’elachewi፡፡ tazezutimi፡፡ inerisu amets’enyochi hizibochi neberuna፡፡

[55] basik’ot’unimi gize ke’inerisu betebek’eleni፡፡ hulunimi aset’eminachewimi፡፡

[56] (bet’ifati) k’edamiwochina lehwalenyochu (mek’et’ach’a) misalemi adereginachewi፡፡

[57] yemeriyemi lijimi misale betederege gize hizibochihi (kehadiwochu) wediyawinu ke’irisu yisik’alu፡፡

[58] «amalikitochachini yibelit’aluni weyisi irisu?» alumi፡፡ lekirikirimi iniji lanite irisuni misale aladeregutimi፡፡ be’iwineti inerisu kirikire biritu hizibochi nachewi፡፡

[59] irisu berisu layi yelegesinileti le’isira’elemi lijochi te‘amiri yadereginewi yehone bariya iniji lela ayidelemi፡፡

[60] binishami noro bemidiri layi ke’inanete mitiki mela’ikitini baderegini neberi፡፡

[61] irisumi (‘isa) lese‘atitu (mawek’iya) be’irigit’i milikiti newi፡፡ «be’iriswami atit’erat’eru፡፡ teketelunyimi፤ yihi k’et’itenya menigedi newi» (belachewi)፡፡

[62] seyit’animi ayagidachihu፡፡ irisu le’inanite gilits’i t’elati newina፡፡

[63] ‘isa betamiratochi bemet’a gizemi alachewi «be’irigit’i bet’ibebi met’ahwachihu፡፡ yeziyanimi berisu yemitileyayubetini kefiluni lenanite labiraralachihu (met’ahu)፡፡ alahinimi firu፡፡ tazezunyimi፡፡

[64] «alahi getaye getachihumi newina tegezuti፡፡ yihi k’et’itenya menigedi newi፡፡»

[65] kemekakelachewimi ahizabochu teleyayu፡፡ le’ineziyami lebedeluti ke’asamami k’eni k’it’ati weyolachewi፡፡

[66] se‘atituni inerisu yemayawik’u honewi bedinigeti litimet’abachewi iniji yit’ebabek’aluni

[67] wedajochi beziya k’eni kefilachewi lekefilu t’elati newi፡፡ alahini feriwochi bicha sik’eru፡፡

[68] (lenerisusi) «baroche hoyi! zare k’eni be’inanite layi firihati yelebachihumi inanitemi yemitazinu ayidelachihumi» (yibalalu)፡፡

[69] ineziya be’anik’ets’ochachini yamenuna fits’umi tazazhochi yeneberu (baroche hoyi)

[70] «genetini gibu inanitemi misitochachihumi tidesetalachihu tikeberumi alachihu» (yibalalu)፡፡

[71] kewerik’i yehonu sefafi zirigi sahinochina kubayawochi be’inerisu layi yizizoralu፡፡ be’iriswami wisit’i nefisochi yemikejiluti፣ ‘ayinochimi yemidesetubeti hulu alile፡፡ inanitemi bewisit’wa zelalemi zewitariwochi nachihu፡፡

[72] yihichimi yachi tiseruti beneberachihuti waga yeteset’achihwati geneti nati፡፡

[73] le’inanite bewisit’wa bizu firefirewochi be’irigit’i zewitariwochi nachewi፡፡

[74] amets’enyochi begehanemi sik’ayi wisit’i be’irigit’i zewitariwochi nachewi፡፡

[75] ke’inerisu (k’it’atu) ayik’elelilachewimi፡፡ inerisumi be’irisu wisit’i tesefa k’orach’ochi nachewi፡፡

[76] alibedelinachewimimi፤ gini bedayochu inerisuwi neberu፡፡

[77] «maliki hoyi! getahi benya layi (bemoti) yifiredi፡፡» iyalu yit’aralumi፡፡ «inanite (bek’it’atu wisit’i) zelalemi newariwochi nachihu» yilachewali፡፡

[78] iwinetenyawini menigedi be’irigit’i amet’anilachihu፡፡ gini abizanyochachihu iwinetuni t’eyiwochi nachihu፡፡

[79] yilik’unimi (benebiyu layi bemademi) negerini at’enekeruni? inyami (tenikolachewini wede’inerisu bememelesi) at’enikariwochi neni፡፡

[80] weyimi inya misit’irachewinina wiyiyitachewini yemanisema mehonachinini yasibaluni? ayidelemi፤ melikitenyochachinimi inerisu zenidi yits’ifalu፡፡

[81] «le’alirehimani liji (yelewimi iniji) binorewi ine (leliju) yetegezhiwochu mejemeriya nenyi» belachewi፡፡

[82] yesemayatina yemidiri geta yezufanu geta kemiluti negeri hulu t’era፡፡

[83] tewachewimi፡፡ yanini yisiferarubeti yeneberutini k’enachewini isikemigenanyu diresi (besihitetachewi wisit’i) yiwanyu yich’awotumi፡፡

[84] irisumi ya besemayi wisit’i ligigezuti yemigebawi bemidirimi wisit’i ligigezuti yemigebawi amilaki newi፡፡ irisumi bilihatenyawi ‘awak’iwi newi፡፡

[85] yami yesemayatina yemidiri bemekakelachewimi yalewi hulu nigisina ye’irisu bicha yehonewi amilaki lak’e፡፡ yese‘atitumi (yememich’awa zemeni) ‘iwik’eti irisu zenidi bicha newi፡፡ wede’irisumi timelesalachihu፡፡

[86] ineziyami ke’alahi lela yemigigezwachewi inerisu yemiyawik’u honewi be’iwineti kemesekeruti besitek’eri milijani ayichilumi፡፡

[87] mani inidefet’erachewimi bitit’eyik’achewi «be’irigit’i alahi newi» yilalu፡፡ tadiya (ke’imineti) wedeti yizoralu፡፡

[88] (nebiyu) getaye hoyi! inezihi yemayaminu hizibochi nachewi፤ yemaletumi (‘iwik’eti alahi zenidi newi)፡፡

[89] inerisunimi tewachewi፡፡ negere selami newi belimi፡፡ wedefitimi (yemimet’abachewini) yawik’alu፡፡

አድ-ዱኻን

Surah 44

[1] ha.me (ha mimi)፡፡

[2] abirari behonewi mets’ihafi inimilaleni፡፡

[3] inya (k’uri’anuni) betebarekechi leliti wisit’i aweredinewi፡፡ inya asiferariwochi neberinina፡፡

[4] bewisit’wa yetewesenewi negeri hulu yilileyali፡፡

[5] ke’inya zenidi yehone ti’izazi sihoni (aweredinewi)፡፡ inya (melikitenyochini) lakiwochi neberini፡፡

[6] kegetahi behonewi chirota (telaku)፡፡ ineho irisu semiwi ‘awak’iwi newina፡፡

[7] yesemayatina yemidiri bemekakelachewimi yalewi negeri hulu geta kehonewi (telaku)፡፡ yemitaregagit’u inidehonachihu (negeru inidalinewi mehonuni iwek’u)፡፡

[8] ke’irisu lela amilaki yelemi፡፡ hiyawi yaderigali፡፡ yigedilalimi፡፡ getachihu yemejemeriyawochu abatochachihumi geta newi፡፡

[9] be’iwinetu inerisu yemich’awetu sihonu bemet’erat’eri wisit’i nachewi፡፡

[10] semayimi begilits’i ch’isi yemitimet’abetini k’eni tet’ebabek’i፡፡

[11] sewochini yemishefini (behone ch’isi) yihi asamami k’it’ati newi፡፡

[12] «getachini hoyi! ke’inya layi k’it’atuni gilet’ilini፡፡ inya amanyochi inihonalenina» (yilalumi)፡፡

[13] (k’it’atu bewerede gize) le’inerisu megigesets’i inideti yinorachewali? asireji melikitenya yemet’achewi sihoni (yekadumi sihonu)፡፡

[14] keziyami ke’irisu yezoru፤ (kesewi) «yetesetemare ‘ibidi newi» yalumi sihonu፡፡

[15] inya k’it’atuni let’ik’iti gize gelach’ochi neni፡፡ inanite (wede kihidetachihu) be’irigit’i temelashochi nachihu፡፡

[16] talak’ituni biritu ayayazi beminiyizibeti k’eni፤ inya tebek’ayochi neni፡፡

[17] ke’inerisumi befiti yeferi‘onini hizibochi be’irigit’i mokerini፡፡ kiburi meli’ikitenyami met’alachewi፡፡

[18] «ye’alahini barochi wedene adirisu፡፡ ine le’inanite tamanyi melikitenya nenyina፡፡

[19] «be’alahimi layi atikuru፡፡ ine gilits’i yehoneni asireji yamet’ahulachihu nenyina (bemaleti met’alachewi)፡፡

[20] «inemi inidatiwegirunyi begetayena begetachihu tet’ebik’iyalehu፡፡

[21] «be’inemi bataminu rak’unyi» (tewunyi ale)፡፡

[22] k’et’ilomi (sile zatubeti) «inezihi amets’enyochi hizibochi nachewi» (at’ifachewi) sili getawini lemene፡፡

[23] (getawi) «barochenimi yizehi beleliti hidi፡፡ inanite yemiketeluwachihu nachihuna፡፡

[24] «bahirunimi yetekefete hono tewewi፡፡ inerisu yemiset’it’emu serawiti nachewina» (alewi)፡፡

[25] ke’atikilitochina keminich’ochimi bizu negerochini tewu፡፡

[26] ke’azimerawochimi kemelikami mek’emech’ami፡፡

[27] be’iriswa tedesachochi keneberubatimi diloti (bizuni negeri tewu)፡፡

[28] (negeru) inidezihu hone፡፡ lelochinimi hizibochi aweresinati፡፡

[29] semayina midirimi be’inerisu layi alalek’esumi፡፡ yemik’oyumi alineberumi፡፡

[30] ye’isira’elinimi lijochi awaraji kehone sik’ayi be’irigit’i adaninachewi፡፡

[31] keferi‘oni፤ irisu yekora keweseni alafiwochu neberina፡፡

[32] kemawek’imi gari be‘alemati layi be’irigit’i meret’inachewi፡፡

[33] ketamiratochimi bewisit’u gilits’i yehone fetena yalebetini set’enachewi፡፡

[34] inezihi (yemeka kehadiwochi) be’irigit’i yilalu፡

[35] iriswa yefitenyayitu motachini iniji ayidelechimi፡፡ inyami yeminik’esek’esi ayidelenimi፡፡

[36] iwinetenyochimi inide honachihu abatochachinini amit’ulini፡፡

[37] inerisu belach’ochi nachewini weyisi yetubibe‘i hizibochina ineziya ke’inerisu befiti yeneberuti? at’efanachewi፡፡ inerisu amets’enyochi neberuna፡፡

[38] semayatinina midirinimi behuletu mekakeli yalewinimi hulu k’elajochi honeni alifet’erinimi፡፡

[39] huletunimi bemiri iniji alifet’erinachewimi፡፡ gini abizanyochachewi ayawik’umi፡፡

[40] yemeleyawi k’eni lehulumi k’et’erwachewi newi፡፡

[41] zemedi kezemedu mininimi yemayit’ek’imibeti inerisumi yemayiriredubeti k’eni newi፡፡

[42] alahi yazeneleti sewina yamene bicha sik’eri፡፡ (irisusi yiriredali)፡፡ irisu ashenafiwi azanyu newina፡፡

[43] yezek’ume zafi

[44] yehat’i’atenyawi migibi newi፡፡

[45] inide zeyiti atela newi፡፡ behodochi wisit’i yemifela sihoni፡፡

[46] inide genefele wiha afelali (yemifela sihoni)፡፡

[47] yazuti፤ wede gehanemi mekakelimi behayili gotituti፡፡

[48] keziyami «kerasu belayi kefela wiha sik’ayi anibwabubeti፡፡»

[49] «k’imesi፤ anite ashenafiwi kibiru nehina» (yibalali)፡፡

[50] «yihi ya be’irisu tit’erat’erubeti yeneberachihuti newi» (yibalalu)፡፡

[51] t’inik’uk’ochu be’irigit’i bets’et’itenya menoriya wisit’i nachewi፡፡

[52] be’atikilitochina beminich’ochi wisit’i nachewi፡፡

[53] fiti lefiti yetek’it’ach’u honewi kesisi harina kewefirami hari yilebisalu፡፡

[54] (negeru) inidezihu newi፤ ‘ayinamawochi yehonuni nech’ach’i setochimi inat’enadachewaleni፡፡

[55] be’iriswami wisit’i yetemamenu honewi፤ kefirafire hulu yazizalu፡፡

[56] yefitenyayituni moti iniji (dagimenya) be’iriswa wisit’i motini ayik’emisumi፡፡ yegehaneminimi k’it’ati (alahi) t’ebek’achewi፡፡

[57] kegetahi behone chirota (t’ebek’achewi)፡፡ yihi irisu talak’i ‘idili newi፡፡

[58] (k’uri’anuni) bek’wanik’wahimi yageranewi (hizibochihi) yigenezebu zenidi bicha newi፡፡

[59] tet’ebabek’imi inerisu tet’ebabak’iwochi nachewina፡፡

አል-ጃሢያህ

Surah 45

[1] ha.me (ha mimi)፡፡

[2] yemets’ihafu meweredi ashenafi t’ibebenya kehonewi alahi newi፡፡

[3] besemayatina bemidiri wisit’i lemi’iminani hulu (lechilotawi) iriget’enya milikitochi alilu፡፡

[4] inanitenimi bemefit’eri ketenik’esak’ashimi (bemidiri layi) yemibetinewini hulu (bemefit’eru) lemiyaregagit’u hizibochi te‘amiratochi alilu፡፡

[5] belelitina me‘aliti metekakatimi፣ kesisayimi (kezinami) alahi kesemayi baweredewi berisumi midirini kemotechi behwala hiyawi bemadiregu፣ nefasochinimi (beyak’it’ach’achewi) bemazewaweru lemiyawik’u hizibochi masirejawochi alilu፡፡

[6] inezihi banite layi bewineti yeminanebachewi sihonu ye’alahi masirejawochi nachewi፡፡ ke’alahina kemasirejawochumi wediya beyetinyawi nigigiri yaminalu

[7] wishetami hat’i’atenya lehone hulu weyoleti፡፡ (t’ifati tegebawi)፡፡

[8] ye’alahini anik’ets’ochi be’irisu layi yeminebebuleti sihonu yisemali፡፡ keziyami yekora sihoni inidalisemati hono (bekihidetu layi) yizewetirali፡፡ be’asamamimi k’it’ati abisirewi፡፡

[9] ke’anik’ets’ochachinimi anidachini bawek’e gize mesalek’iya adirigo yiyizatali፡፡ ineziya le’inerisu awaraji k’it’ati alilachewi፡፡

[10] kefitachewimi gehanemi alilechi፡፡ yesebesebutimi habiti ke’inerisu layi mininimi ayimelisilachewimi፡፡ ke’alahi lelami redatochi adirigewi yeyazuwachewi (ayit’ek’imwachewimi)፡፡ le’inerisumi talak’i k’it’ati alilachewi፡፡

[11] yihi (k’uri’ani) meri newi፡፡ ineziyami begetachewi anik’ets’ochi yekaduti le’inerisu kebiritu k’it’ati yehone asamami sik’ayi alilachewi፡፡

[12] alahi ya bahirini bewisit’u tanikwawochi befek’adu inidinishalelubeti kechirotawimi iniditifeligubeti iniditameseginutimi le’inanete yegeralachihu newi፡፡

[13] lenanitemi besemayati yalewinina bemidirimi yalewini hulu bemela ke’irisu sihoni yegeralachihu newi፡፡ bezihi lemiyasitenetinu hizibochi te‘amirati alilebeti፡፡

[14] le’ineziya le’amenuti sewochi (mihireti adirigu) belachewi፡፡ le’ineziya ye’alahini k’enochi lemayiferuti yimiraluna፡፡ hizibochini yiseruti beneberuti negeri yimeneda zenidi (mihireti adirigu belachewi)፡፡

[15] melikamini yesera sewi lenefisu newi፡፡ yakefami sewi be’iriswa layi newi፡፡ keziyami wede getachihu timelesalachihu፡፡

[16] le’isira’eli lijochimi mets’ihafinina higini፣ nebiyinetinimi be’irigit’i set’enachewi፡፡ kemelikami sisayochimi legesinilachewi፡፡ be‘alemati layimi abelet’inachewi፡፡

[17] keti‘izazimi gilits’ochini set’enachewi፡፡ ‘iwik’etumi kemet’alachewi behwala bemekakelachewi lemik’enyineti iniji lelela aliteleyayumi፡፡ getahi betinisa’e k’eni beziya be’irisu yileyayubeti beneberuti negeri bemekakelachewi be’irigit’i yiferidali፡፡

[18] keziyami kenegeru (kehayimanoti) betikikilenyayitu higi layi adereginihi፡፡ silezihi teketelati፡፡ ye’ineziyanimi yemayawik’utini hizibochi zinibalewochi atiketeli፡፡

[19] inerisu ke’alahi (k’it’ati) mininimi ke’anite ayigefetirulihimina፡፡ bedelenyomi kefilachewi yekefilu redatochi nachewi፡፡ alahimi yet’inik’uk’ochu redati newi፡፡

[20] yiha (k’uri’ani) lesewochi yelibi birihanochi newi፡፡ lemiyaregagit’umi hizibochi merina izineti newi፡፡

[21] ineziya hat’i’atochini yeseru hiyiwetachewimi motachewimi tikikili sihoni inide’ineziya inide amenutina melikamochini inideseruti linaderigachewi yit’eret’iraluni? (ayit’erit’iru)፡፡ yemiferiduti mininya kefa

[22] alahimi semayatinina midirini (lechilotawi inidemiyamelekitibachewina) nefisimi hulu beserachiwi sira timimeneda zenidi betikikili fet’ere፡፡ inerisumi ayibedelumi፡፡

[23] zinibalewini amilaku adirigo yeyazewini፣ alahimi ke‘iwik’eti gari yat’ememewini፣ bejorowina belibu layimi yatemebetini፣ be‘ayinumi layi shifani yaderegebetini sewi ayehini! tadiya ke’alahi behwala yemiyak’enawi manewi? atigesets’umini

[24] iriswami (hiyiweti) yek’iribitu hiyiwetachini iniji lela ayidelechimi፡፡ «inimotaleni፤ hiyawimi inihonaleni፡፡ kegizemi (malefi) besitek’eri lela ayat’efanimi» alu፡፡ le’inerisumi bezihi (bemiluti) minimi ‘iwik’eti yelachewimi፡፡ inerisu yemit’erat’eru iniji lela ayidelumi፡፡

[25] anik’ets’ochachinimi gilits’ochi honewi be’inerisu layi betenebebulachewi gize kirikirachewi «iwinetenyochi inide honachihu abatochachinini amit’u» maleti iniji lela alineberemi፡፡

[26] «alahi hiyawi yaderigachihwali፤ keziyami yigedilachihwali፣ keziyami wede tinisa’e k’eni yisebesibachihwali፡፡ be’irisu t’irit’iri yelebetimi፡፡ gini abizanyawochu sewochi ayawik’umi» belachewi፡፡

[27] yesemayatina yemidiri gizati ye’alahi bicha newi፡፡ se‘atitumi bemitik’omibeti k’eni yani gize at’ifiwochi hulu yikesiralu፡፡

[28] hizibinimi hulu teniberikaki hona tayatalehi፡፡ hizibi hulu wede mets’ihafwa tit’it’eralechi፡፡ «zare tiseruti yeneberachihutini negeri timenedalachihu» (yibalalu)፡፡

[29] yihi mets’ihafachini newi፡፡ be’inanite layi be’iwineti yinagerali፡፡ inya yanini tiseruti yeneberachihutini inasigelebit’i neberini (yibalalu)፡፡

[30] ineziya yamenutina melikamochini yeserutima getachewi be’izinetu wisit’i yagebachewali፡፡ yihi irisu gilits’i yehone maginyeti newi፡፡

[31] ineziyami yekadutima (le’inerisu yibalalu) «anik’ets’oche be’inanite layi yinebebu alineberumini? korachihumi፡፡ kehadiwochi hizibochimi neberachihu፡፡»

[32] «ye’alahi k’et’ero iwineti newi፡፡ se‘atitumi be’iriswa (memit’ati) t’irit’iri yelemi፡፡» betebale gizemi «se‘atitu mini inide honechi anawik’imi፡፡ met’erat’erini yeminit’erat’eri iniji lela ayidelenimi፡፡ inyami aregagach’ochi ayidelenimi» alachihu፡፡

[33] yeseruwachewimi hat’i’atochi le’inerisu yigelets’ulachewali፡፡ yami be’irisu yisalek’ubeti yeneberuti k’it’ati be’inerisu layi yiweridibachewali፡፡

[34] «yihininimi k’enachihuni megenanyetini inide resachihu zare iniresachihwaleni፡፡ (initewachihwaleni)፡፡ menoriyachihumi isati nati፡፡ le’inanitemi keredatochi minimi yelachihumi» yibalali፡፡

[35] yihi inanite ye’alahini anik’ets’ochi mek’eleja adirigachihu bemeyazachihuna k’iribitumi hiyiweti sile’atalelechachihu newi፤ (yibalalu)፡፡ zare ke’iriswa ayiwet’it’umi፤ inerisumi bewek’esa ayitalefumi፡፡

[36] misiganami le’alahi lesemayati geta lemidirimi geta le‘alemati geta yetegebawi newi፡፡

[37] kuratimi besemayatimi bemidirimi le’irisu bicha newi፡፡ irisumi ashenefiwi t’ibebenyawi newi፡፡

አል-አሕቃፍ

Surah 46

[1] ha.me (ha mimi)፡፡

[2] yemets’ihafu meweredi ashenafi t’ibebenya kehonewi alahi newi፡፡

[3] semayatinina midirini bemekakelachewi yalewinimi hulu bemirina yetewesene gizenimi bemelekati iniji (lek’elidi) alifet’erinachewimi፡፡ ineziya yekadutimi ketesiferaruti negeri (titewi) zewariwochi nachewi፡፡

[4] «ke’alahi lela yemitigigezwachewini ayachihuni? kemidiri minini inide fet’eru asayunyi፡፡ weyimi besemayati le’inerisu (ke’alahi gari) megarati alachewini? (yamalidunali bemaletachihu) iwinetenyochi inide honachihu kezihi (k’uri’ani) befiti yehoneni mets’ihafi weyimi ke‘iwik’eti yehone k’irisini amit’ulinyi» belachewi፡፡

[5] isike tinisa’e k’eni diresimi le’irisu yemayimelisiletini (t’a‘oti) ke’alahi lela kemit’era sewi yibelit’i yetesasate manewi? inerisumi ket’iriyachewi zenigiwochi nachewi፡፡

[6] sewochimi betesebesebu gize (t’a‘otochu) le’inerisu t’elatochi yihonalu፡፡ (inesuni) megezatachewinimi kehadiwochi yihonalu፡፡

[7] be’inerisumi layi anik’ets’ochachini gilits’ochi honewi betenebebu gize ineziya iwinetuni bemet’alachewi gize yekadutini «yihi gilits’i digimiti newi» alu፡፡

[8] yilik’unimi k’et’efewi yilaluni? «bik’et’ifewi le’ine ke’alahi (k’it’ati lemadani) mininimi atichilumi፡፡ irisu yanini be’irisu yemitik’ebazhirubetini ‘awak’i newi፡፡ be’inena be’inanite mekakeli mesikari be’irisu bek’a፡፡ irisumi mehariwi azanyu newi» belachewi፡፡

[9] «kemelikitenyochi bit’e yelelenyi ayidelehumi፡፡ be’inemi be’inanitemi mini inidemisiserami alawik’imi፡፡ wede’ine yemiweredewini iniji lelani aliketelimi፡፡ inemi gilits’i asiferari iniji lela ayidelehumi» belachewi፡፡

[10] (muhamedi hoyi!) belachewi «isiti nigerunyi፤ (k’uri’anu) ke’alahi zenidi bihoni፡፡ be’irisumi bitikidu፣ ke’isira’eli lijochimi mesikari bebit’ewi (be’irisu) layi bimesekiri፣ biyaminimi፣ (ke’imineti) bitikorumi፣ (bedayi atihonumini?)» alahi be’irigit’i bedelenyochini hizibochi ayak’enami፡፡

[11] ineziyanimi yekaduti sewochi sile’ineziya sile amenuti sewochi (iminetu) «melikami negeri behone noro wederisu balik’edemuni neberi» alu፡፡ be’irisumi balitemeru gize «yihi (k’uri’ani) t’initawi k’it’ifeti newi» yilalu፡፡

[12] kebefitumi yemusa mets’ihafi merina ts’ega sihoni alile፡፡ yihimi ineziyani yebedelutini liyasiferara be‘arebinya k’wanik’wa sihoni (yefitochuni mets’ahifiti) aregagach’i mets’ihafi newi፡፡ lebego adiragiwochimi bisirati newi፡፡

[13] ineziya «getachini alahi newi» yalu፣ keziyami k’et’i yalu benerisu layi firihati yelebachewimi፡፡ inerisumi ayazinumi፡፡

[14] ineziya yegeneti gwadochi nachewi፡፡ be’iriswa wisit’i zewitariwochi sihonu፡፡ beziya yiseruti beneberuti mikiniyati talak’ini minida (yimimenedalu)፡፡

[15] sewinimi bewelajochu bego mewalini bet’ibik’i azezinewi፡፡ inatu bechigiri layi hona aregezechiwi፡፡ bechigirimi weledechiwi፡፡ irigizinawina ket’uti meleyawimi selasa weri newi፡፡ t’inikarewinimi wek’iti bederese gize (keziya alifo) ariba ‘ametinimi bederese gize «getaye hoyi! yachini be’ine layina bewelajoche layi yelegesikatini ts’egahini inidamesegini yemitiwedewinimi melikami sira inidisera miranyi፡፡ zerochenimi le’ine abijilinyi፡፡ ine wedanite temelesiku፡፡ inemi kemusilimo nenyi» ale፡፡

[16] inezihi (yihinini bayochi) begeneti gwadochi wisit’i sihonu ineziya keseruti sira melikamuni kenesu yeminik’ebelachewina kehat’i’atochachewimi yeminalifachewi nachewi፡፡ yanini tesifa yisiset’uti yeneberutini iwinetenya k’et’ero (inimolalachewaleni)፡፡

[17] yaninimi lewelajochu «fohi le’inanite ke’ine befiti yekifili zemenati sewochi (sayiwet’u) be’irigit’i yalefu sihonu (kemek’abiri) inidiwet’it’a tasiferarunyalachihuni?» yalewini huletumi (welajochu) alahini yemileminu sihonu (batamini) «weyolihi፡፡ imeni፡፡ ye’alahi k’et’ero irigit’enya newi፡፡» (siluti) «yihi yefitenyochu sewochi ts’ihufi teretochi iniji lela ayidelemi» yemilewinimi sewi (asitawisi)፡፡

[18] inezihi ineziya keganenimi kesewimi ke’inerisu befiti kalefuti hizibochi gari k’alu be’inerisu layi yeteregaget’ebachewi nachewi፡፡ inerisu kesariwochi neberuna፡፡

[19] lehulumi keseruti sira derejawochi alilwachewi፡፡ sirawochachewinimi yimolalachewi zenidi (yihinini menedachewi) inerisumi ayibedelumi፡፡

[20] ineziyami yekaduti be’isati layi bemigafet’u k’eni «t’afach’ochachihuni be’anesitenyayitu hiyiwetachihu asalefachihu፡፡ be’iriswami tet’ak’emachihu፡፡ silezihi bemidiri layi yale agibabi tikoru beneberachihutina tamits’u beneberachihuti zare yewiridetini k’it’ati timimenedalachihu» (yibalalu)፡፡

[21] ye‘adinimi wenidimi (hudini) hizibochuni be’ahik’afi basit’enek’ek’e gize awisalechewi፡፡ besitefituna besitehwalawimi bizu asiferariwochi be’irigit’i alifewali፡፡ «ke’alahi besitek’eri atigigezu ine be’inanete layi yekebadi k’enini k’it’ati iferalachihwalehuna» bemaleti (baset’enek’ek’e gize)፡፡

[22] «ke’amalikitochachini litazoreni met’ahibini? kewinetenyochumi inidehoniki yemitizitibinini (k’it’ati) amit’awi» alu፡፡

[23] «‘iwik’etu alahi zenidi bicha newi፡፡ yani be’irisu yetelakihubetinimi aderisilachihwalehu፡፡ gini ine yemitisasatu hizibochi honachihu ayachihwalehu» alachewi፡፡

[24] shelek’owochachewini tek’it’ach’i agidami demena hono bayutimi gize «yihi azinabiyachini yehone demena newi» alu፡፡ (hudimi) «ayidelemi፤ irisu ya be’irisu yetechakolachihubeti me‘ati newi፡፡ bewisit’wa asamami sik’ayi yalebati nefasi nati፡፡

[25] begetawa ti‘izazi anidachuni hulu tat’efalechi» (alachewi)፡፡ kemenoriyawochachewimi besitek’eri minimi yemayitayu honu፡፡ inidezihu amets’enyochini hizibochi hulu inik’et’aleni፡፡

[26] beziyami inaniteni be’irisu balasimechenibeti (diloti) be’irigit’i asimechenachewi፡፡ le’inerisumi mesimiyanina mayawochini፣ libochinimi adereginilachewi፡፡ gini mesimiyachewina mayawochachewi፣ libochachewimi ke’inesu minimi alit’ek’emwachewimi፡፡ be’alahi anik’ets’ochi yikidu neberuna፡፡ be’inerisumi layi ya be’irisu yisalek’ubeti yeneberuti k’it’ati weredebachewi፡፡

[27] keketemochimi ineziyani be’akababiyachihu yeneberutini be’irigit’i at’efani (kekihidetachewi) yimelesumi zenidi asirejiwochini melalesini፡፡

[28] ineziyami mek’arebiya yihonu zenidi ke’alahi lela amalikiti adirigewi yeyazuwachewi ayiredwachewimi norwalini? be’irigit’i kenesu rak’u፡፡ yihimi wishetachewina (belimadi) yik’et’ifuti yeneberuti newi፡፡

[29] keganeni yehonuni ch’ifirochi k’uri’anini yemiyadamit’u sihonu wedanite bazorini gizemi (asitawisi)፡፡ betet’adutimi gize zimi bilachihu adamit’u tebabalu፡፡ betech’eresemi gize asit’enik’ak’iwochi honewi wede hizibochachewi temelesu፡፡

[30] alumi «hizibochachini hoyi! inya kemusa behwala yeteweredeni mets’ihafi befitu yalewini (mets’ihafi) yemiyaregagit’i wede iwinetina wede k’et’itenya menigedi yemimera yehoneni semani፡፡

[31] wegenochachini hoyi! ye’alahini t’eri tek’ebelu፡፡ be’irisumi imenu፡፡ (alahi) kehat’i’atochachihu le’inanite yimiralina፡፡ ke’asamami k’it’atimi yadinachihwalina፡፡

[32] ye’alahinimi t’eri yemayik’ebeli sewi bemidiri wisit’i yemiyamelit’i ayidelemi፡፡ ke’irisumi lela le’irisu redatochi yelutimi፡፡ ineziya begilits’i sihiteti wisit’i nachewi» (alu)፡፡

[33] ya semayatinina midirini yefet’ere inerisunimi bemefit’eru yalidekemewi alahi mutanini hiyawi bemadiregi layi chayi mehonuni alasitewalumini? (bemasinesati) chayi newi፡፡ irisu benegeru hulu layi chayi newina፡፡

[34] ineziyami yekaduti sewochi be’isati layi bemik’erebu k’eni «yihi iwineti ayidelemini?» (yibalalu)፡፡ «iwineti newi፤ begetachini yihunibini» yilalu፡፡ (alahimi) «tikidu beneberachihuti mikiniyati k’it’atuni k’imesu» yilachewali፡፡

[35] kemelikitenyochimi yek’orat’ineti balebetochi yehonuti inide tagesu hulu tagesi፡፡ le’inerisumi (lehizibochihi k’it’ati) atichakoli፡፡ yanini yemisiferarubetini k’it’ati bemiyayu k’eni inerisu kek’eni aniditini se‘ati aniji inidalik’oyu yihonalu፡፡ (yihi k’uri’ani) bek’i gisats’e newi amets’enyochimi hizibochi iniji (lelochi) yit’it’efaluni

ሙሐመድ

Surah 47

[1] ineziya yekadu ke’alahi menigedimi yekelekelu (alahi) sirawochachewini at’efabachewi፡፡

[2] ineziyami yamenu፣ begowochinimi yeseru፣ bemuhamedi layimi yeweredewi irisu kegetachewi sihoni iwineti sile hone yamenu ke’inerisu layi hat’i’atochachewini yababisali፡፡ hunetachewinimi hulu yabejali፡፡

[3] yihi ineziya yekaduti wishetini yeteketelu bemehonachewina ineziyami yamenuti kegetachewi yehoneni iwineti sileteketelu newi፡፡ inidezihu alahi lesewochi misalewochachewini yabirarali፡፡

[4] ineziyanimi yekadutini (bet’ori layi) bagenyachihu gize ch’anik’awochini behayili mitu፡፡ badekamachihwachewimi gize (atigidelwachewi marikwachewi)፡፡ maseriyawinimi at’ibik’u፡፡ behwalami weyimi benets’a tilek’wachewalachihu፤ weyimi tibezhwachewalachihu፡፡ (yihimi) t’oritu mesariyawani isikemitit’ili diresi newi፡፡ (negeru) yihi newi፡፡ alahimi bisha ke’inerisu (yalet’ori) betebek’ele neberi፡፡ gini kefilachihuni bekefilu limokiri (bezihi azezachihu)፡፡ ineziyanimi be’alahi menigedi layi yetegedelutini sirawochachewini fets’imo ayat’efabachewimi፡፡

[5] be’irigit’i yimerachewali፡፡ hunetachewinimi hulu yabejali፡፡

[6] genetinimi yagebachewali፡፡ le’inerisu asitawik’watali፡፡

[7] inanite yamenachihu hoyi! alahini (hayimanotuni) bitiredu፤ yiredachihwali፡፡ ch’amawochachihunimi yadeladilali፡፡

[8] ineziyami yekaduti le’inerisu t’ifati tegebachewi፡፡ sirawochachewinimi at’efabachewi፡፡

[9] yihi inerisu alahi yaweredewini silet’elu newi፡፡ silezihi sirawochachewini abelashebachewi፡፡

[10] ye’ineziya ke’inerisu befiti yeneberuti (kehadiwochi) mech’eresha inideti inide nebere yayu zenidi bemidiri leyi alihedumini? alahi be’inerisu layi (yalachewini hulu) at’efabachewi፡፡ lekehadiwochimi hulu bit’ewochiwa alilwachewi፡፡

[11] yihi alahi ye’ineziya yamenuti sewochi redati silehonena kehadiwochimi le’inerisu redati silelelachewi newi፡፡

[12] alahi ineziyani yamenutinina melikamochini yeserutini kesirochachewi wenizochi yemifesubachewini genetochi yagebachewali፡፡ ineziyami yekaduti (bek’iribitu ‘alemi) yit’ak’emalu፡፡ inisisawochimi inidemibelu yibelalu፡፡ isatimi le’inerisu menoriyachewi nati፡፡

[13] keketemami iriswa keziyachi kawet’achihi ketemahi yibelit’i behayili t’enikara yehonechi (balebetochiwani) yat’efanachewi bizu nati፡፡ le’inerisumi redati alineberachewimi፡፡

[14] kegetawi behonechi asireji layi yehone mi’imeni kifu sirachewi le’inerisu inide teshelemelachewina zinibalewochachewini inide teketeluti newini

[15] yeziyachi t’inik’uk’ochu tesifa yeteset’wati geneti misili bewisit’wa shitawi kemayilewit’i wiha wenizochi፣ t’a‘imu kemayilewet’i wetetimi wenizochi፣ let’ech’iwochi hulu t’afach’i kehonechi yeweyini t’ejimi wenizochi ketenet’ere marimi wenizochi alilubati፡፡ le’inerisumi bewisit’wa kefirewochi hulu (beyayinetu) kegetachewi mihiretimi alilachewi፡፡ (bezichi geneti wisit’i zewitari yehone sewi) irisu be’isati wisit’i zewitari inidehone sewi፣ mok’atinimi wiha inidetegatu፣ anijetochachewinimi wediyawinu inidek’oraret’ewi newini? (ayidelemi)፡፡

[16] ke’inerisumi wedanite yemiyadamit’u alilu፡፡ ke’anitemi zenidi bewet’u gize le’ineziya ‘iwik’eti leteset’uti «ahuni mini ale?» yilalu፡፡ inezihi ineziya belibochachewi layi alahi yatemebachewi zinibalewochachewinimi yeteketelu nachewi፡፡

[17] ineziyami yetemeruti (alahi) memeratini ch’emerelachewi፡፡ (ke’isati) met’it’ebek’iyachewinimi set’achewi፡፡

[18] se‘atitunimi dinigeti yemitimet’abachewi mehoniwani iniji yit’ebabek’aluni? milikitochiwami be’irigit’i met’iteweli፡፡ bemet’achachewimi gize masitawesachewi le’inerisu inideti yit’ek’imachewali

[19] ineho ke’alahi lela amilaki alemenorunimi ‘iwek’i፡፡ sile sihitetihimi lemi’imenanimi mihiretini lemini፡፡ alahimi mezewaweriyachihuni፣ merigiyachihunimi yawik’ali፡፡

[20] ineziyami yamenuti sewochi (metageli yalebati) «sura atiweridimi noro’alini?» yilalu፡፡ yet’enekerechimi sura beteweredechina bewisit’wami megadeli betewesa gize ineziyani belibochachewi wisit’i (yenifik’ina) beshita yalebachewini sewochi kemoti yehone mekera berisu layi inide wedek’ebeti sewi asiteyayeti wedanite simeleketu tayachewalehi፡፡ le’inesumi weyolachewi፡፡

[21] tazazhinetina melikami nigigiri (yishalachewali) ti‘izazumi k’urit’i behone gize le’alahi (ti‘izazi) iwinetenyochi behonu noro le’inerisu yeteshale behone neberi፡፡

[22] bitishishomumi bemidiri layi mabelashetini zimidinachihunimi mek’uret’ini kejelachihuni

[23] inezihi ineziya alahi yeregemachewi፣ yadenek’orachewimi፣ ‘ayinochachewinimi yawerachewi nachewi፡፡

[24] k’uri’aninimi ayasitenetinumini? be’iwinetu belibochachewi layi k’ulifochwa alilubatini

[25] ineziya le’inerisu k’inu menigedi ketebiraralachewi behwala wede hwalachewi yetemelesuti seyit’ani le’inerisu memelesachewini shelemelachewi፡፡ le’inerisumi azizenagachewi፡፡

[26] yihi inerisu le’ineziya alahi yaweredewini let’eluti «benegeru kefili initazezachihwaleni» yalu bemehonachewi newi፡፡ alahimi medebek’achewini yawik’ali፡፡

[27] mela’ikitimi fitochachewinina jeribawochachewini yemimetu sihonu begedeluwachewi gize (hunetachewi) inideti yihonali

[28] yihi inerisu alahini yasik’ot’awini negeri sile teketelu widetawinimi sile t’elu newi፡፡ silezihi sirawochachewini abelashebachewi፡፡

[29] ineziya belibochachewi wisit’i beshita yalebachewi alahi k’imochachewini alemawit’atuni t’eret’eruni

[30] beshanimi noro inerisuni basayenihina bemilikitachewimi be’irigit’i bawek’ihachewi neberi፡፡ nigigirinimi bemashemorachewi be’irigit’i tawik’achewalehi፡፡ alahimi sirawochachihuni yawik’ali፡፡

[31] ke’inanitemi tagayochunina tagashochuni isikeminawik’i፣ werewochachihunimi isikeminigelits’i diresi be’irigit’i inimokirachihwaleni፡፡

[32] ineziya yekaduna ke’alahimi menigedi yagedu le’inerisumi k’inu menigedi ketegelets’elachewi behwala melikitenyawini yetekerakeru alahini beminimi ayigodutimi፡፡ sirawochachewinimi be’irigit’i yabelashali፡፡

[33] inanite yamenachihu hoyi! alahini tegezu፡፡ melikitenyawinimi tazezu፡፡ sirawochachihunimi atabelashu፡፡

[34] ineziya yekadu፣ ke’alahimi menigedi yagedu፣ keziyami inerisu kehadiwochi honewi yemotu alahi le’inerisu befits’umi ayimirimi፡፡

[35] inanitemi ashenafiwochu sitihonu alahi ke’inanite gari sihoni atidikemu፡፡ wede ‘irik’imi atit’iru፡፡ sirawochachihunimi fets’imo ayagodilibachihumi፡፡

[36] k’iribitu hiyiweti ch’awetana zazata bicha nati፡፡ bitaminumi bitit’enek’ek’umi minidawochachihuni yiset’achihwali፡፡ genizebochachihunimi (hulu) ayit’eyik’achihumi፡፡

[37] iriswani bit’eyik’achihuna chiki bilibachihu tisesitalachihu፡፡ k’imochachihunimi yawet’ali፡፡

[38] nik’u! inanite ineziya be’alahi menigedi tilegisu zenidi yemitit’it’eru nachihu፡፡ ke’inanitemi wisit’i yemisesiti sewi alile፡፡ yemisesitimi sewi yemisesitewi berasu layi bicha newi፡፡ alahimi keberite newi፡፡ inanitemi dihochi nachihu፡፡ bitisheshumi lelochini hizibochi yilewit’ali፡፡ keziyami (balemetazezi) bit’ewochachihu ayihonumi፡፡

አል-ፈትሕ

Surah 48

[1] inya lanite gilits’i yehoneni mekifeti kefetinilihi፡፡

[2] alahi kehat’i’atihi yalefewinina yemimet’awini lanite limiri ts’egawinimi banite layi limola k’et’itenyawinimi menigedi limerahi (kefetelihi)፡፡

[3] alahi birituni iridata liredahimi (kefetelihi)፡፡

[4] irisu ya bemi’iminani libochi wisit’i ke’iminetachewi gari iminetini yich’emiru zenidi irigatani yawerede newi፡፡ le’alahimi yesemayatina yemidiri serawitochi aliluti፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[5] mi’iminaninina mi’iminatini kesirochachewi wenizochi yemifesubachewini genetochi bewisit’achewi zewitariwochi sihonu liyagebachewi kenerisumi hat’i’atochachewini liyabisilachewi (betigili azezachewi)፡፡ yihimi ke’alahi zenidi yehone talak’i maginyeti newi፡፡

[6] be’alahimi kifu t’irit’areni tet’erat’ariwochuni menafik’anina menafik’atini፣ wenidochi agariwochachinina setochi agariwochinimi yasek’ayi zenidi (betigili azeze)፡፡ be’inerisu layi kifu kebabi alebachewi፡፡ be’inerisumi layi alahi tek’ot’abachewi፡፡ regemachewimi፡፡ le’inerisumi gehanemini azegajelachewi፡፡ memeleshanetiwami kefachi፡፡

[7] le’alahimi yesemayatina yemidiri serawitochi aliluti፡፡ alahimi ashenafi t’ibebenya newi፡፡

[8] inya mesikari abisarina asiferarimi adirigeni be’irigit’i lakinihi፡፡

[9] be’alahi litaminu፣ bemelikitenyawimi (litaminu)፣ litiredutimi፣ litakebirutimi፣ (alahini) bet’watina kek’etiri behwala litawedisutimi (lakinewi)፡፡

[10] ineziya k’ali kidani yemigabuhi k’ali kidani yemigabuti alahini bicha newi፡፡ ye’alahi iji (hayilu) ke’ijochachewi belayi newi፡፡ yaferesemi sewi yemiyaferisewi benefisu layi bicha newi፡፡ be’irisu layi alahini k’ali kidani yetegababetini yemolami sewi talak’i minidani be’irigit’i yiset’ewali፡፡

[11] ke’a‘irabi sewochi ineziya (kezemecha) wede hwala yek’eruti le’anite «genizebochachinina betesebochachini asichegeruni፤ silezihi mihiretini leminilini፤» yiluhali፡፡ belibochachewi wisit’i yelelewini negeri bemilasochachewi yinageralu፡፡ (alahi) «be’inanite layi gudatini bisha weyimi be’inanite met’ik’emini bisha ke’alahi (lemagedi) le’inanite anidachini yemichili manewi? be’iwinetu alahi፤bemitiseseruti hulu wisit’i ‘awak’i newi» belachewi፡፡

[12] yilik’unimi melikitenyawina mi’imenanochu wede betesebochachewi fets’imo alememelesachewini t’eret’erachihu፡፡ yihimi belibochachihu wisit’i teshelemelachihu፡፡ met’ifonimi met’erit’eri t’eret’erachihu፡፡ t’efiwochi hizibochimi honachihu፡፡

[13] be’alahina bemelikitenyawi yalamenemi sewi inya lakehadiwochi isatini azegajitenali፡፡

[14] yesemayatina yemidiri nigisinami ye’alahi newi፡፡ lemishawi sewi yimirali፤ yemishawinimi yik’et’ali፡፡ alahimi mehari azanyi newi፡፡

[15] wede zerefawochi litiyizwati behedachihu gize ineziya wede hwala yek’eruti sewochi «tewuni iniketelachihu» yilwachihwali፡፡ (bezihimi) ye’alahini k’ali lilewit’u yifeligalu፡፡ «fets’imo atiketelunimi፡፡ yihini (k’ali) kezihi befiti alahi bilwali» belachewi፡፡ yilik’unimi «timek’enyunalachihu» yilalumi፡፡ be’iwineti inerisu t’ik’itini iniji yemayawik’u neberu፡፡

[16] ke’a‘irabochi wede hwala lek’eruti belachewi፡- «yebiritu ch’ikane balebeti wede honu hizibochi (wigiya) wede fiti tit’it’eralachihu፡፡ tigadelwachewalachihu፤ weyimi yiselimalu፡፡ bititazezumi alahi melikami minidani yiset’achihwali፡፡ ke’ahuni befiti inide sheshachihu bitisheshumi asamamini k’it’ati yik’et’achihwali፡፡»

[17] be‘iwiri layi (kezemecha bemek’itu) hat’i’ati yelebetimi፡፡ be’anikasami layi hat’i’ati yelebetimi፡፡ bebeshitenyami layi hat’i’ati yelebetimi፡፡ alahinina melikitenyawinimi yemitazezi sewi kesirochachewi wenizochi yemifesubachewini genetochi yagebawali፡፡ yemisheshewinimi sewi asamamiwini k’it’ati yik’et’awali፡፡

[18] kemi’iminanochu bezafitu siri k’ali kidani bemigabuhi gize alahi be’irigit’i wedede፡፡ belibochachewimi wisit’i yalewini ‘awek’e፡፡ be’inerisumi layi irigatani awerede፡፡ k’iribi yehonenimi mekifeti menedachewi፡፡

[19] bizuwochi zerefawochinimi yemiwesidwachewi yehonuni (menedachewi)፡፡ alahimi ashenafi t’ibebenya newi፡፡

[20] alahi bizuwochini zerefawochi yemitiwesidwachewi yehonuni tesifa aderegelachihu፡፡ yihichinimi le’inanite asichekolelachihu፡፡ ke’inanitemi yesewochini ijochi kelekelelachihu፡፡ (litameseginutina) lemi’iminanimi milikiti iniditihoni k’et’itenyawini menigedi yimerachihumi zenidi (yihinini seralachihu)፡፡

[21] lelayitunimi be’iriswa layi gena yalichalachihwatini alahi yawek’atini (le’inanite azegajati)፡፡ alahimi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[22] ineziyami yekaduti (yemeka sewochi behudeyibiya) beteweguwechihu noro ( leshishiti) jeribawochini bazoru neberi፡፡ keziyami zemedimi redatimi ayagenyumi፡፡

[23] alahi yachini kezihi befiti be’irigit’i yalefechiwini limadi denegege፡፡ le’alahimi limadi lewit’ini atagenyimi፡፡

[24] irisumi ya bemeka wisit’i be’inerisu layi kasichalechihu behwala ijochachewini ke’inanite layi ijochachihunimi ke’inerisu layi yekelekele newi፡፡ alahimi yemitiserutini hulu temelikachi newi፡፡

[25] inerisu ineziya yekadu፣ ketekeberewi mesigidimi yekelekelwachihu፣ mesiwa’itunimi yetasere sihoni besifirawi inidayiderisi (yekelekelu) nachewi፡፡ yematawik’wachewi yehonu mi’imenani wenidochina mi’iminati setochi (kekehadiwochu gari) balineberu yale ‘iwik’eti inerisuni meriget’achihuna ke’ineresu (bekuli) mekefati yeminekachihu balihone noro (ijochachihuni balagedini neberi) alahi yemishawini sewi be’izinetu wisit’i yageba zinidi (ijochachihuni agede)፡፡ beteleyu noro ineziyani ke’inerisu wisit’i yekadutini asamamini k’it’ati bek’et’anachewi neberi፡፡

[26] ineziya yekaduti derayituni yemehayiminetituni dera belibochachewi wisit’i baderegu gize (bek’et’anachewi neberi)፡፡ alahimi bemelikitenyawi layina bemi’iminanochu layi irigatawini awerede፡፡ met’it’ebek’iyayitunimi k’ali asiyazachewi፡፡ be’iriswami tegebiwochi balebetochiwami neberu፡፡ alahimi benegeru hulu ‘awak’i newi፡፡

[27] alahi lemelikitenyawi hilimuni iwinetenya sihoni alahi yesha inide hone ts’et’itenyochi honachihu rasochachihuni lach’itachihu፣ asat’irachihumi yematiferu sitihonu yetekeberewini mesigidi be’irigit’i tigebalachihu፤ yalewini be’irigit’i iwineti aderegeleti፡፡ (ke’irik’u) yalawek’achihutinimi negeri ‘awek’e፡፡ kezihimi befiti k’iribini mekifeti aderege፡፡

[28] irisu ya melikitenyawini bemeri mets’ihafina be’iwinetenya hayimanoti behayimanoti hulu layi liyalik’ewi yelake newi፡፡ mesikarimi be’alahi bek’a፡፡

[29] ye’alahi melikitenya muhamedi ineziyami ke’irisu gari yaluti (wedajochu) bekehadiwochu layi birituwochi bemekakelachewi azanyochi nachewi፡፡ agonibashochi፣ segajochi honewi tayachewalehi፡፡ ke’alahi chirotanina widetani yifeligalu፡፡ milikitachewi kesigidetachewi felegi sitihoni befitochachewi layi nati፡፡ yihi betewirati (yetenegerewi) t’ebayachewi newi፡፡ be’inijilimi wisit’i misaleyachewi k’enizeluni anide’awet’a azimerana፣ (k’enizelu) inidaberetawi፣ inideweferemina፣ geberewochuni yemiyasidenik’i hono be’agedawochu layi tesitekakilo inide k’ome (azimera) newi፡፡ (yaberetachewina yabezachewi) kehadiwochini be’inerisu liyasik’och’i newi፡፡ alahimi ineziyani yamenutinina ke’inerisu begowochini yeserutini mihiretinina talak’i minidani tesifa adirigolachewali፡፡

አል-ሑጁራት

Surah 49

[1] inanite yamenachihu hoyi! be’alahina bemelikitenyawi fiti (nefisochachihuni) atasik’edimu፡፡ alahinimi firu፡፡ alahi semi ‘awak’i newina፡፡

[2] inanite yamenachihu hoyi! dimits’ochachihuni kenebiyu dimits’i belayi kefi atadirigu፡፡ kefilachihumi lekefilu inidemich’ohi benigigiri lerisu atich’uhu፡፡ inanite yematawik’u sitihonu sirawochachihu inidayibelashu (tekelikelu)፡፡

[3] ineziya be’alahi melikitenya zenidi dimits’ochachewini zik’i yemiyaderigu inezihi ineziya alahi libochachewini lefirihati yefetenachewi nachewi፡፡ le’inerisumi mihiretina talak’i minida alachewi፡፡

[4] ineziya kekifilochu wich’i honewi yemit’eruhi abizanyochachewi ayawik’umi፡፡

[5] wede’inerisumi isikitiwet’a diresi inerisu betagesu noro le’inerisu belach’i behone neberi፡፡ alahimi ijigi mehari azanyi newi፡፡

[6] ilanite yamenachihu hoyi! negerenya wereni biyamet’alachihu besihiteti layi honachihu hizibochini inidatigoduna beserachihuti negeri layi tets’ets’echochi inidatihonu aregagit’u፡፡

[7] bewisit’achihumi ye’alahi melikitenya menoruni ‘iwek’u፡፡ kenegeru bebizuwi biketelachihu noro be’irigit’i betechegerachihu neberi፡፡ gini alahi aminetini wedenanite asiwedede፡፡ belibochachihumi wiset’i aget’ewi፡፡ kihidetinina amets’inimi inibitenyanetinimi wedenanite yetet’ela aderege፡፡ ineziya (iminetini yewededuna kihideteni yet’elu) inerisu k’inochu nachewi፡፡

[8] ke’alahi behonewi chirotana ts’ega (k’inochi nachewi)፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[9] kemi‘iminanimi yehonu huleti ch’ifirochi bigadelu bemekakelachewi asitarik’u፡፡ kehuletu anidenyayitumi belelayitu layi weseni bitalifi yachini weseni yemitalifewini wede alahi ti‘izazi isikemitimelesi diresi tegadelu፡፡ bitimelesimi bemekakelachewi betikikili asitarik’u፡፡ benegeru hulu asitekakilumi፡፡ alahi asitekakayochini yiwedalina፡፡

[10] mi’imenanochi wenidimamechochi nachewi፡፡ behuleti wenidimochachihumi mekakeli asitarik’u፡፡ yitazenilachihumi zenidi alahini firu፡፡

[11] inanite yamenachihu hoyi! wenidochi kewenidochi ayik’elidu፡፡ ke’inerisu yebelet’u lihonu yikejelalina፡፡ setochimi kesetochi (ayisalek’u)፡፡ ke’inerisu yebelet’u lihonu yikejelalina፡፡ nefisochachihunimi atanewiru፡፡ bemet’ifo simochimi atit’eraru፡፡ ke’imineti behwala yemamets’i simi kefa፡፡ yalitets’ets’etemi sewi ineziya inerisu bedayochu nachewi፡፡

[12] inanite yamenachihu hoyi! ket’irit’are bizuwini rak’u፤ ket’irit’are kefilu hat’i’ati newina፡፡ newirinimi atiketatelu፡፡ kefilachihumi kefiluni ayima፡፡ anidenyachihu yewenidimuni siga yemote hono libelawi yiwedalini? (mebilatuni) t’elachihutimi፤ (hametunimi t’iluti)፡፡ alahinimi firu፡፡ alahi ts’ets’etini tek’ebayi azanyi newina፡፡

[13] inanite sewochi hoyi! inya kewenidina keseti fet’erinachihu፡፡ inidititewawek’umi gosawochina negedochi adereginachihu፡፡ alahi zenidi belach’achihu bet’ami alahini feriyachihu newi፡፡ alahi gilits’ini ‘awak’i wisit’inimi ‘awak’i newi፡፡

[14] ye‘arebi zelanochi «aminenali» alu፡፡ «alamenachihumi፤ gini selimenali belu፡፡ «iminetumi belibochachihu wisit’i gena (t’elik’o) aligebami፡፡ alahinina melikitenyawinimi bititazezu kesirawochachihu mininimi ayagodilibachihumi፡፡ alahi mehari azanyi newina» belachewi፡፡

[15] (iwinetenyawochu) mi’iminani ineziya be’alahina bemeli’iketenyawi yamenuti keziyami yalitet’erat’eruti begenizebochachewina benefiso chachewimi be’alahi menigedi yetageluti bicha nachewi፡፡ ineziya inesu iwinetenyochu nachewi፡፡

[16] «alahi besemayati wisit’i yalewinina bemidiri wisit’i yalewini hulu yemiyawik’i sihoni alahini behayimanotachihu tasitawik’u talachihuni?» belachewi፡፡ alahimi benegeru hulu ‘awak’i newi፡፡

[17] bemesilemachewi be’anite layi yimets’adek’alu «besiliminachihu bene layi atimets’adek’u፤ yilik’unimi alahi wede imineti sile merachihu yimets’edek’ibachihwali፤ iwinetenyochi bitihonu» (memets’adek’i le’alahi newi) belachewi፡፡

[18] alahi yesemayatinina yemidirini ruk’i miset’iri yawik’ali፤ alahimi yemitiserutini hulu temelikachi newi፡፡

ቃፍ

Surah 50

[1] k’e (k’afi) betekeberewi k’uri’ani imilalehu (bemuhamedi alamenumi)፡፡

[2] yilik’unimi kenesu gosa yehone asiferari sile met’alachewi tedenek’u፡፡ kehadiwochumi «yihi asidenak’i negeri newi» alu፡፡

[3] «bemotinina ‘aferi behoni gize (inimelesaleni?) yihi ruk’i yehone memelesi newi፤» (alu)፡፡

[4] ke’inerisu (akali) midiri yemitagodilewini be’irigit’i ‘awik’enali፡፡ inyami zenidi t’ebak’i mets’ihafi alile፡፡

[5] (alitemeleketumi)፡፡ yilik’unimi bek’uri’ani bemet’alachewi gize asitebabelu፡፡ inerisumi betemata negeri wiset’i nachewi፡፡

[6] wede semayimi kebelayachewi sitihoni le’iriswa minimi k’edadawochi yelelwati hona inideti inide genebanatina (bekewakibiti) inidaget’inati alitemeleketumini

[7] midirinimi zereganati፡፡ be’iriswami wisit’i garawochini t’alinibati፡፡ bewisit’wami kemiyasidesiti ‘ayineti hulu abek’elini፡፡

[8] (yihinini yadereginewi) temelashi lehone bariya hulu lemasayetina lemasigenizebi newi፡፡

[9] kesemayimi birukini wiha aweredini፡፡ be’irisumi atikilitochinina yemitach’edini (azimera) fire abek’elini፡፡

[10] zemibabanimi rezhazhimi le’iriswa yetederarebe inibut’i yalati sitihoni (abek’elini)፡፡

[11] lebarochu sisayi tihoni zenidi (azegajenati)፡፡ be’irisumi yemotechini ageri hiyawi adereginibeti፡፡ (kemek’abiri) mewit’atimi inidezihu newi፡፡

[12] ke’inerisu befiti yenuhi hizibochina yeresesi sewochi፤ semudimi asitebabelu፡፡

[13] ‘adimi feri‘onimi፤ yelut’i wenidimochimi፤

[14] ye’ayiketi sewochimi yetubibe‘i hizibochimi hulumi meliketenyochuni asitebabelu፡፡ zachayemi teregaget’ebachewi፡፡

[15] befitenyawi mefit’eri dekemini? be’iwinetu inerisu ke’adisi mefit’eri bemet’erat’eri wisit’i nachewi፡፡

[16] sewinimi nefisu (behasabu) yemitach’awitewini yeminawik’i sinihoni be’irigit’i fet’erinewi፤ inyami kedemi ganu jimati yibelit’i wederisu k’iribi neni፡፡

[17] huletu k’ali tek’ebayochi (mela’ikiti) kek’enyina kegira tek’emach’ochi honewi bemik’ebelu gize (asitawisi)፡፡

[18] kek’ali minimi ayinagerimi be’at’egebu tet’ebabak’ina zigiju yehonu (mela’ikiti) yalubeti bihoni iniji፡፡

[19] yemotimi mekera iwinetuni negeri tamet’alechi፡፡ (sewi hoyi)፡- «yihi ya kerisu tisheshewi yeneberikewi newi» (yibalali)፡፡

[20] bek’enidumi wisit’i yininefali፡፡ ya (k’eni) yezachawi (mefets’emiya) k’eni newi፡፡

[21] nefisimi hulu ke’iriswa gari nejina mesikari yalebati hona timet’alechi፡፡

[22] «kezihi negeri be’irigit’i bezinigate wisit’i neberiki፡፡ shifanihinimi kanite layi gelet’inilihi፡፡ silezihi zare ‘ayinihi siletami newi» (yibalali)፡፡

[23] k’uranyawimi (meli’aki) «yihi ya ine zenidi yalewi k’erabi newi» yilali፡፡

[24] «mogedenya kehadini hulu begehanemi wisit’i t’alu፡፡»

[25] «lebego sira kelikayi፣ bedayi፣ tet’erat’ari yehoneni hulu፤» (t’alu)፡፡

[26] «yanini ke’alahi gari lelani amilaki yaderegewini bebiritu k’it’ati wisit’i t’aluti፤» (yibalali)፡፡

[27] k’uranyawi (seyit’ani) «getachini hoyi! ine alasasatikutimi፡፡ gini (rasu) beruk’i sihiteti wisit’i neberi» yilali፡፡

[28] (alahi) «wede’inanite zachani be’irigit’i yasik’edemiku sihoni ine zenidi atich’ek’ach’ek’u» yilachewali፡፡

[29] «k’alu ine zenidi ayilewet’imi፡፡ inemi lebaroche fets’imo bedayi ayidelehumi» (yilachewali)፡፡

[30] legehanemi «molashini? yeminilibetinina ch’imari aleni? yemitilibetini k’eni» (asit’enik’ik’achewi)፡፡

[31] genetimi alahini leferuti iruk’i balihone sifira tik’ik’erebalechi፡፡

[32] «yihi wede alahi temelashina (higigatuni) t’ebak’i lehone hulu yetek’et’erachihuti newi» (yibalalu)፡፡

[33] «alirehimanini beruk’u hono leferana benits’uhi libi lemet’a» (tik’ik’erebalechi)፡፡

[34] «beselami gibwati yihi yemezewiteriya k’eni newi» (yibalalu)፡፡

[35] lenerisu bewisit’wa sihonu yemishuti hulu alilachewi፡፡ inyami zenidi ch’imari alile፡፡

[36] ke’inerisumi (kek’ureyishochi) befiti kekifile zemenati hizibochi bizuwochini inerisu behayalineti ke’inerisu yibelit’i yeberetu yehonutini (mamilech’a filega) beye’agerochumi yemeremerutini at’ifitenali፡፡ mamilech’a aleni

[37] bezihi wiset’i le’irisu libi lalewi weyimi irisu (belibu) yetet’ade hono (wedeminebebileti) jorowini let’ale sewi gisats’e alebeti፡፡

[38] semayatinina midirini bemekakelachewi yalewinimi hulu besidisiti k’enati wisit’i be’irigit’i fet’erini፡፡ dikamimi minimi alinekanimi፡፡

[39] bemilutimi layi tagesi፤ getahinimi kemamesigeni gari ts’ehayi kemewit’atwa befiti kemegibatwami befiti awedisewi፡፡

[40] kelelitumi awedisewi kesigidetochimi behwalawochi (awedisewi)፡፡

[41] (yeminegerihini) adamit’imi፡፡ t’eriwi kek’iribi sifira bemit’erabeti k’eni (kemek’abirachewi yiwet’alu)፡፡

[42] ch’uhetituni be’iwineti yemisemubeti k’eni ya (kemek’abiri) yemewich’awi k’eni newi፡፡

[43] inya inyawi hiyawi inaderigaleni፡፡ inigedilalenimi፡፡ memeleshami wede’inya bicha newi፡፡

[44] yemifet’inu honewi midiri ke’inerisu layi yemitisenet’at’ek’ibeti k’eni (yemewich’awi k’eni newi)፡፡ yihi be’inya layi geri yehone mesebisebi newi፡፡

[45] inya yemilutini hulu ‘awak’i neni፡፡ anitemi be’inerisu layi asigedaji ayidelehimi፡፡ silezihi zachayeni yemiferani sewi bek’uri’ani asitawisi፡፡

አዝ-ዛሪያት

Surah 51

[1] mebetenini betanyochi behonuti (nefasochi)፡፡

[2] kebadi (zinamini) teshekamiwochi behonutimi (demenawochi)፡፡

[3] geri (menishalelini) tenishalayochi behonutimi (merikebochi)፡፡

[4] negerini hulu akefafayochi behonutimi (mela’ikiti) imilalehu፡፡

[5] yemitik’et’eruti (tinisa’e) iwineti newi፡፡

[6] (inideyesirawi) wagani maginyetimi፤ hwanyi newi፤ (yemayik’eri newi)፡፡

[7] ye(kewakibiti) menigedochi balebeti behonechiwi semayi imilalehu፡፡

[8] inanite (yemeka sewochi) beteleyaye k’ali wisit’i nachihu፡፡

[9] kerisu yemizizori sewi yizizorali፡፡

[10] begimiti yeminageru wishetamochi teregemu፡፡

[11] ineziya inerisu bemishefini sihitete wisit’i zenigiwochi yehonuti፡፡

[12] yewaga mesich’awi k’eni meche inide hone yit’eyik’alu፡፡

[13] (inerisu) be’isati layi bemifetenubeti k’eni newi፡፡

[14] «mekerachihuni k’imesu፤ yihi ya be’irisu tichakolubeti yeneberachihuti newi» (yibalalu)፡፡

[15] alahini feriwochu be’atikilitochina beminich’ochi wisit’i nachewi፡፡

[16] yanini getachewi yeset’achewini tek’ebayochi honewi፤ (begeneti wisit’i yihonalu)፡፡ inerisu kezihi befiti melikami seriwochi neberuna፡፡

[17] kelelitu t’ik’itini bicha yitenyu neberu፡፡

[18] belelitu mech’ereshawochimi inerisu mihiretini yileminalu፡፡

[19] begenizebochachewimi wisit’i lelemanyina (kelimena) letekelekelemi (bechirotachewi) mebiti alile፡፡

[20] bemidirimi wisit’i lemiyaregagit’u sewochi milikitochi alilu፡፡

[21] benefisochachihumi wisit’i (milikitochi alilu)፤ tadiya atimeleketumini?›

[22] sisayachihumi yemitik’et’erutimi (fidana minida) besemayi wisit’i newi፡፡

[23] besemayina bemidiri getami imilalehu፡፡ irisu inanite inidemitinageruti bit’e irigit’enya newi፡፡

[24] yetekeberuti ye’ibirahimi inigidochi were met’itohalini

[25] be’irisu layi begebuna «selemi» balu gize (asitawisi)፡፡ «selami yalitawek’achihu hizibochi nachihu፤» alachewi፡፡

[26] wede betesebumi tezenebele፤» wediyawimi yeseba weyifenini amet’a፡፡

[27] wede’inerisumi (aridona t’ebiso) ak’erebewi፡፡ «atibelumi weyi?» alachewi፡፡

[28] ke’inerisu mefiratinimi belibu asadere፡፡ «atifira» aluti፡፡ be‘awak’i wet’ati lijimi abeseruti፡፡

[29] misitumi iyech’ohechi met’achi፡፡ fitwanimi metachi፡፡ «mekani arogiti nenyi» alechimi፡፡

[30] inidezihi getashi bilwali፡፡ «ineho irisu t’ibeba ‘awak’i newina» alwati፡፡

[31] «inanite melikitenyochi hoyi! tadiya negerachihu minidini newi?» alachewi፡፡

[32] (inerisumi) alu፡- «inya wede amets’enyochi hizibochi telikenali፡፡»

[33] be’inerisu layi kech’ik’a yehonuni dinigayochi linilek’ibachewi (telakini)፡፡

[34] begetahi zenidi lediniberi alafiwochu (beyesimachewi) milikiti yetederegebati sitihoni፡፡

[35] kemi’iminanimi፤ be’iriswa (beketemachewi) wisit’i yeneberutini awet’ani፡፡

[36] bewisit’wami kemusilimochi ke’anidi beti (betesebochi) besitek’eri alagenyenimi፡፡

[37] bewisit’wami le’ineziya asamamiwini k’it’ati lemiferuti milikitini asik’ereni፡፡

[38] bemusami (were) wisit’i wede feri‘oni begilits’i masireja belakinewi gize (milikitini aderegini)፡፡

[39] kedigafu (keserawitu) garimi (ke’imineti) zore፡፡ (irisu) «digimitenya weyimi ‘ibidi newi» alemi፡፡

[40] irisunimi serawitunimi yazinachewi፡፡ irisu tewek’ashi sihoni bebahiri wisit’imi t’alinachewi፡፡

[41] be‘adimi be’inerisu layi mekanini nefasi belakini gize (milikiti alile)፡፡

[42] belayu layi yemet’achibetini maninyawinimi negeri inide besebese at’initi yaderegechiwi bitihoni iniji atitewewimi፡፡

[43] besemudimi le’inerisu «isike gize (motachihu) diresi tet’ak’emu» betebalu gize (milikiti alile)፡፡

[44] kegetachewi ti‘izazimi koru፡፡ inerisumi iyayu ch’uheti yazechachewi፡፡

[45] mek’ominimi minimi alichalumi፡፡ yemiriredumi alineberumi፡፡

[46] yenuhinimi hizibochi kezihi befiti (at’efani)፡፡ inerisu amets’enyochi hizibochi neberuna፡፡

[47] semayinimi behayili genebanati፡፡ inyami be’irigit’i chayochi neni፡፡

[48] midirinimi zereganati፡፡ mini yamarinimi zerigiwochi (neni)

[49] tigenezebumi zenidi kenegeru hulu huleti (tek’arani) ‘ayinetini fet’erini፡፡

[50] «wede alahimi shishu፤ ine le’inanite kerisu gilits’i asit’enik’ak’i nenyina» (belachewi)፡፡

[51] ke’alahimi gari lelani amilaki atadirigu፡፡ ine le’inanite ke’irisu (yetelakihu) gilits’i asiferari nenyina፡፡

[52] (negeru) inidezihu newi፡፡ ineziyani ke’inerisu befiti yeneberutini kemelikitenya manimi alimet’achewimi፡፡ (irisu) «digimitenya weyimi ‘ibidi newi» yalu bihonu iniji፡፡

[53] be’irisu (bezihi k’ali) adera tebabilewalini? ayidelemi፤ inerisu t’igabenyochi hizibochi nachewi፡፡

[54] ke’inerisumi (kirikiri) zeweri beli፤ (tewachewi)፡፡ anite minimi tewek’ashi ayidelehimina፡፡

[55] gesits’imi፤ gisats’e mi’imenanini tit’ek’imalechina፡፡

[56] ganeninina sewinimi ligigezunyi iniji lelela alifet’erikwachewimi፡፡

[57] kenerisumi minimi sisayi alifeligimi፡፡ limegibunyimi alishami፡፡

[58] alahi irisu sisayini sech’i yebiritu hayili balebeti newi፡፡

[59] le’ineziyami lebedeluti inide gwadenyochachewi fanita bit’e (yek’it’ati) fanita alilachewi፡፡ silezihi ayasichekulunyi፡፡

[60] leneziyami lekaduti keziya kemik’et’eruti k’enachewi weyolachewi፡

አጡር

Surah 52

[1] bet’uri (gara) imilalehu፡፡

[2] betets’afewi mets’ihafimi፡፡

[3] betezerega birana layi፤ (betets’afewi)፡፡

[4] bedemek’ewi betimi፡፡

[5] kefi betederegewi t’arami፡፡

[6] betemelawi bahirimi imilalehu፡፡

[7] yegetahi k’it’ati be’irigit’i wedak’i newi፤ (yemayik’eri newi)፡፡

[8] le’irisu minimi gefitari yelewimi፡፡

[9] semayi biritu mezorini bemitizoribeti k’eni (yihonali)፡፡

[10] terarawochimi mehedini bemihedubeti (k’eni)፡፡

[11] le’asitebabayochimi yani gize weyolachewi፡፡

[12] le’ineziya inerisu bewisheti wisit’i yemich’awetu lehonuti፡፡

[13] wede gehanemi isati behayili megigefiterini bemigigefeterubeti k’eni፡፡

[14] yihichi yachi be’iriswa tasitebabilubati yeneberachihuti isati nati፡፡

[15] yihi (fiti tilu inideneberachihuti) digimiti newini? weyisi inanite atayumini

[16] gibwati tagesumi weyimi atitagesu be’inanite layi ikuli newi፡፡ yemitimimeneduti tiseruti yeneberachihutini (fida) bicha newi (yibalalu)፡፡

[17] alahini feriwochu be’irigit’i begenetochina bets’ega wisit’i nachewi፡፡

[18] getachewi beset’achewi ts’ega tedesachochi honewi (begeneti wisit’i nachewi)፡፡ yegehaneminimi sik’ayi getachewi t’ebek’achewi፡፡

[19] «tiseruti beneberachihuti mikiniyati tedesachochi honachihu bilu፤ t’et’umi፤» (yibalalu)፡፡

[20] betederederu aligawochi layi tedegafiwochi honewi (begeneti yinoralu)፡፡ ‘ayinamawochi behonu nech’ach’i setochimi inat’enadachewaleni፡፡

[21] ineziyami yamenutina ziriyachewimi be’imineti yeteketelechachewi ziriyachewini be’inerisu inasit’egaleni፡፡ kesirachewimi minimi anagodilibachewimi፡፡ sewi hulu beserawi sira teyazhi newi፡፡

[22] kemishutimi hulu ishetinina sigani inich’emirilachewaleni፡፡

[23] bewisit’wa met’et’ini yiset’at’alu፡፡ bewisit’wa widik’i nigigirina mewiwenijelimi yelemi፡፡

[24] lenerisumi yehonu wet’atochi liki yeteshefene luli mesilewi be’inerisu layi (lemasalefi) yizewaweralu፡፡

[25] yemit’eyayek’u honewimi kefilachewi bekefilu layi yizorali፡፡

[26] «inya fiti bebetesebochachini wisit’i (kek’it’ati) feriwochi neberini» yilalu፡፡

[27] «alahimi be’inya layi legese፡፡ yemerizami isati k’it’atinimi t’ebek’eni፡፡

[28] «inya kezihi befiti inileminewi neberini፡፡ ineho irisu bego wayi azanyi newina» (yilalu)፡፡

[29] (sewochini) asitawisimi፡፡ anitemi begetahi ts’ega mikiniyati t’enik’wayimi ‘ibidimi ayidelehimi፡፡

[30] yilik’unimi yemotini adega be’irisu yeminit’ebabek’ibeti yehone bale k’ine newi yilaluni

[31] «tet’ebabek’u፤ inemi ke’inanite gari kemit’ebabek’uti nenyi» belachewi፡፡

[32] a’imirowochachewi bezihi yazwachewalini? ayidelemi be’iwinetu inerisu weseni alafiwochi hizibochi nachewi፡፡

[33] weyimi «k’et’efewi yilaluni?» ayidelemi፤ be’iwinetu ayaminumi፡፡

[34] iwinetenyochimi bihonu meselu yehoneni nigigiri yamit’u፡፡

[35] weyisi yale anidachi (fet’ari) tefet’eruni? weyisi inerisu fet’ariwochi nachewini

[36] weyisi semayatinina midirini fet’eruni? ayidelemi ayaregagit’umi፡፡

[37] weyisi yegetahi gimija betochi inerisu zenidi nachewini? weyisi inerisu ashenafiwochi nachewini

[38] weyisi le’inerisu be’irisu layi (kesemayi) yemiyadamit’ubeti meselali alachewini? adimach’achewimi (semahu bili) gilits’ini asireji yamit’a፡፡

[39] weyisi le’irisu setochi lijochi alutini? le’inanitemi wenidochi lijochi alwachihuni

[40] weyisi wagani tit’eyik’achewalehini? silezihi inerisu ke‘idawi yetekebedu nachewini

[41] weyisi ruk’u misit’iri inerisu zenidi newini? silezihi inerisu yits’ifaluni

[42] weyisi tenikolini (banite) yishaluni? ineziyami yekaduti inerisu betenikoli teshenafiwochi nachewi፡፡

[43] weyisi le’inerisu ke’alahi lela amilaki alachewini? alahi kemiyagaruti hulu t’era፡፡

[44] kesemayimi k’urach’ini (be’inerisu layi) wedak’i hono biyayu noro «yihi yetederarebe demena newi» yilu neberi፡፡

[45] yaninimi be’irisu yemigigedelubetini k’enachewini isikemigenanyu diresi tewachewi፡፡

[46] tenikolachewi ke’inerisu mininimi yemayit’ek’imachewinina inerisumi yemayiriredubetini k’eni (isike migenanyu tewachewi)፡፡

[47] le’ineziya lebedelutimi kezihi lela k’iribi k’it’ati alilachewi፡፡ gini abizanyawochachewi ayawik’umi፡፡

[48] legetahi firidimi tagesi፡፡ anite bet’ibek’achini wisit’i nehina፡፡ getahinimi bemitinesa gize kemamesigeni gari awedisewi፡፡

[49] kelelitumi awedisewi፡፡ bekewakibiti medabek’iya gizemi (nigati layi awedisewi)፡፡

አን-ነጅም

Surah 53

[1] bekokebi imilalehu bewedek’e (begeba) gize፡፡

[2] nebiyachihu (muhamedi) alitesasatemi፤ alit’emememimi፡፡

[3] kelibi weledimi ayinagerimi፡፡

[4] irisu (nigigiru) yemiweriredi ra’iyi iniji lela ayidelemi፡፡

[5] hayilochu birituwi (meli’aki) asitemarewi፡፡

[6] ye‘iwik’eti balebeti yehonewi (asitemarewi፤ betefet’iro k’irits’u hono be’ayeri layi) tedeladelemi፡፡

[7] irisu belayinyawi adimasi hono፡፡

[8] keziyami k’erebe፤ weredemi፡፡

[9] (ke’irisu) yehuleti deganochi ch’afi yahili weyimi (kezihi) yibelit’i yek’erebe honemi፡፡

[10] wede bariyawimi (alahi) yaweredewini awerede፡፡

[11] (nebiyumi be‘ayinu) yayewini libu aliwashemi፡፡

[12] tadiya bemiyayewi layi tikerakerutalachihuni

[13] belelayitumi mewiredi gize be’irigit’i ayitotali፡፡

[14] bemech’ereshayitu k’urik’ura at’egebi፤

[15] iriswa zenidi menoriyayitu geneti yalechi sitihoni፡፡

[16] k’urik’urayituni yemishefini negeri bemishefinati gize (ayewi)፡፡

[17] ‘ayinu (kayewi) alitezenebelemi፡፡ wesenimi alalefemi፡፡

[18] kegetawi tamiratochi talalak’ochuni be’irigit’i aye፡፡

[19] ali-latinina ali-‘uzani ayachihuni

[20] sositenyayitunimi anesitenyawani menatini (ayachihuni? yemitigigezwachewi hayili alachewini)

[21] le’inanite wenidi le’irisumi seti (liji) yinoralini

[22] yihichi yani gize adilawi kifiya nati፡፡

[23] inerisu inanitena abatochachihu (amalikiti bilachihu) yet’erachihwachewi simochi bicha iniji minimi ayidelumi፡፡ alahi be’iriswa (megigezati) minimi masireja alaweredemi፡፡ kegetachewimi memiriya yemet’alachewi sihonu t’irit’arenina nefisochi yemizenebelubetini iniji lela ayiketelumi፡፡

[24] lesewi yetemenyewi hulu alewini

[25] mech’ereshayitumi mejemeriyayitumi (‘alemi) ye’alahi bicha nachewi፡፡

[26] besemayati wisit’i kale meli’akimi bizuwochi (limaleduleti) lemishawina lemiwedewi sewi kefek’ede behwala bihoni iniji milijachewi minimi atit’ek’imimi፡፡

[27] ineziya bemech’ereshayitu ‘alemi yemayaminuti mela’ikitini beseti at’erari yit’eralu፡፡

[28] le’inerisumi be’irisu minimi ‘iwik’eti yelachewimi፡፡ t’irit’areni iniji lelani ayiketelumi፡፡ t’irit’aremi ke’iwineti minimi ayabik’ak’ami፡፡

[29] kegisats’eyachinimi (kek’uri’ani) kesheshena anesitenyayituni hiyiweti iniji lelani kemayisha sewi zuri (tewewi)፡፡

[30] yihi (anesitenyayituni hiyiweti memiret’i) ke‘iwik’eti dikachewi newi፡፡ getahi irisu kemenigedu yetesasatewini be’irigit’i ‘awak’i newi፡፡ irisumi yek’enawini sewi ‘awak’i newi፡፡

[31] besemayati yalewina bemidiri yalewi hulu ye’alahi newi፡፡ ineziyani yat’efutini beseruti lik’et’a ineziyani yasamerutinimi bemelikamitu (geneti) limeneda (yet’ememewinina yek’enawini yawik’ali)፡፡

[32] (inerisu) ineziya yehat’i’atini talalek’ochina asits’eyafiwochuni yemirik’u nachewi፡፡ gini tinanishochu yemimaru nachewi፡፡ getahi mihirete sefi newina፡፡ kemidiri befet’erachihu gize inanitemi be’inatochachihu hodochi wisit’i shilochi behonachihu gize irisu benanite (huneta) ‘awak’i newi፡፡ nefisochachihunimi atawedisu irisu yemiferawini sewi ‘awak’i newi፡፡

[33] yanini (ke’imineti) yezorewini ayehini

[34] t’ik’itini yeset’ewinina yak’waret’ewinimi (ayehini)

[35] yeruk’u misit’iri ‘iwik’eti irisu zenidi alileni? silezihi irisu yayalini

[36] yilik’unimi beziya bemusa ts’ihufochi wisit’i balewi negeri alitenegeremini

[37] beziyami (yetazezewini) befets’emewi be’ibirahimi (ts’ihufochi wisit’i balewi alitenegeremini)

[38] (irisumi hat’iyati) teshekami nefisi yelelayituni nefisi hat’i’ati atishekemimi፡፡

[39] lesewimi hulu yeserawi iniji lela yelewimi፡፡

[40] sirawimi hulu wede fiti yitayali፡፡

[41] keziyami muluwini minida yimenedawali፡፡

[42] mech’ereshawimi wede getahi bicha newi፡፡

[43] ineho irisumi asisak’e፣ asilek’esemi፡፡

[44] ineho irisumi gedele፣ asinesami፡፡

[45] irisumi huletuni ‘ayinetochi wenidinina setini fet’ere፡፡

[46] kefitiweti t’ebita (bemahits’eni wisit’i) bemitifesesi gize፡፡

[47] yehwalenyayitumi masinesati be’irisu layi newi፡፡

[48] ineho irisumi akebere፣ t’iritenyami aderege፡፡

[49] ineho irisumi yeshi‘ira geta newi፡፡

[50] ineho irisumi yefitenyayituni ‘adi at’ifitwali፡፡

[51] semudinimi (at’ifitwali)፤ alasik’eremimi፡፡

[52] befitimi yenuhini hizibochi (at’ifitwali)፡፡ inerisu bet’ami bedelenyochina ijigi yet’ememu inerisu neberuna፡፡

[53] yetegelebet’echiwinimi ketema defa፡፡

[54] yalebesatinimi alebesati፡፡

[55] kegetahimi ts’egawochi beyetinyawi tit’erat’eralehi

[56] yihi kefitenyochu asiferariwochi (gosa) yehone asiferari newi፡፡

[57] k’erabiyitu (hilifete ‘alemi) k’erebechi፡፡

[58] le’iriswa ke’alahi lela gelach’i yelatimi፡፡

[59] kezihi nigigiri tidenek’alachihuni

[60] tisik’alachihumini? atalek’isumini

[61] inanitemi zenigiwochi nachihu፡፡

[62] le’alahimi sigedu tegezutimi፡፡

አል-ቀመር

Surah 54

[1] se‘atitu (yetinisa’e k’eni) tek’arebechi፤ ch’erek’ami tegemese፡፡

[2] te‘amirinimi biyayu (ke’imineti) yizoralu፡፡ (yihi) «zewitari digimiti newimi» yilalu፡፡

[3] asitebabelumi፡፡ zinibalewochachewinimi teketelu፡፡ negerimi hulu (weseni alewi)፤ regi newi፡፡

[4] kezenawochimi be’irisu wisit’i megeset’i yalebeti negeri be’irigit’i met’alachewi፡፡

[5] mulu yehonechi t’ibebi (met’achachewi) gini asiferariwochu ayabik’ak’umi፡፡

[6] kenerisumi zuri፡፡ t’eriwi (meli’aki) wede asidenigach’i negeri yemit’erabetini k’eni (asitawisi)፡፡

[7] ‘ayinochachewi yak’erek’eru honewi፤ fits’umi yetebetene anibet’a mesilewi kemek’abirochu yiwet’alu፡፡

[8] wede t’eriwi anigetochachewini sabiwochi chekwayochi honewi (yiwet’alu)፡፡ kehadiwochu (yani gize mini yilalu?) «yihi biritu k’eni newi» yilalu፡፡

[9] ke’inerisu befiti yenuhi negedi asitebabelechi፡፡ bariyachininimi (nuhini) asitebabelu፡፡ «‘ibidi newimi» alu፡፡ tegelamet’emi፡፡

[10] getawinimi «ine yeteshenefiku nenyina iridanyi» sili t’era፡፡

[11] wediyawimi yesemayini dejafochi beminibwabwa wiha kefetini፡፡

[12] yemidirinimi minich’ochi afenedani፡፡ wihawimi (yesemayuna yemidiru) be’irigit’i betewesene huneta layi tegenanye፡፡

[13] bale sanik’awochina balemisimarochi behonechimi tanikwa layi ch’aninewi፡፡

[14] bet’ibek’achini siri hona tinishalelalechi፡፡ tekido leneberewi sewi minida (yihinini serani)፡፡

[15] te‘amiri adirigenimi be’irigit’i tewinati፡፡ ketegesach’imi alileni

[16] k’it’atena masit’enik’ek’iyawochemi inideti neberu

[17] k’uri’aninimi lemegenizebi be’irigit’i ageranewi፡፡ tegenizabimi alileni

[18] ‘adi asitebabelechi፡፡ k’it’atena masit’enik’ek’iyawochemi inideti neberu

[19] inya be’inerisu layi zewetiri menat’i behone k’eni behayili yemitinishasha nefasini lakinibachewi፡፡

[20] sewochuni liki kesirochachewi yetegolesesu yezenibaba ginidochi mesilewi (ketedebek’ubeti) tinek’ilachewalechi፡፡

[21] k’it’atena masit’enik’ek’iyawochemi inideti neberu

[22] k’uri’aninimi lemasitawesi be’irigit’i ageranewi፡፡ tegesach’imi alileni

[23] semudi be’asiferariwochu asitebabelechi፡፡

[24] «ke’inya yehoneni anidini sewi iniketelewaleni? inya yani gize besihitetina be‘ibideti wisit’i neni» alu፡፡

[25] «kenya mekakeli be’irisu layi (bicha) masigenizebiya (ra’iyi) tet’aleletini? ayidelemi irisu wishetami kuru newi» (alu)፡፡

[26] wishetamu kuruwi mani inidehone nege be’irigit’i yawik’alu፡፡

[27] inya seti gimelini le’inerisu mefetenya tihoni zenidi lakiwochi neni፡፡ tet’ebabek’achewimi፡፡ tagesimi፡፡

[28] wihawinimi bemekakelachewi yetekefele mehonuni nigerachewi፡፡ kewiha yehone fanita hulu (terenyochu) yemit’aduti newi፡፡

[29] gwadenyachewinimi t’eru፡፡ wediyawimi (seyifini) tek’ebele፡፡ wegatimi፡፡

[30] k’it’atena masit’enik’ek’iyawochemi inideti neberu

[31] inya be’inerisu layi aniditini ch’uheti lakinibachewi፡፡ wediyawimi kebereti at’ari (at’iri) inide tesebabere rigigafi honu፡፡

[32] k’uri’aninimi lemegenizebi ageranewi፡፡ tegesach’imi alileni

[33] yelut’i hizibi be’asiferariwochu asitebabelechi፡፡

[34] inya be’inerisu layi t’et’erini yazelechi nefasini lakini፡፡ yelut’i betesebochi bicha sik’eru (inerisunisi) beleliti mech’eresha layi adaninachewi፡፡

[35] ke’inya behone ts’ega (adaninachewi)፡፡ inidezihu yamesegeneni sewi inimenedaleni፡፡

[36] birituyituni ayayazachininimi be’irigit’i asit’enek’ek’achewi፡፡ bemasit’enik’ek’iyawochumi tekerakeru፡፡

[37] ke’inigidochumi inidiyasimechachewi degagimewi feleguti፡፡ wediyawimi ‘ayinochachewini abesini፡፡ «k’it’atenina masit’enik’ek’iyawochenimi k’imesu» (alinachewi)፡፡

[38] bemaledami zewitari yehone k’it’ati be’irigit’i maledebachewi፡፡

[39] «k’it’atenina masit’enik’ek’iyawochenimi k’imesu» (tebalu)፡፡

[40] k’uri’aninimi lemegenizebi be’irigit’i ageranewi፡፡ tegesach’imi alileni

[41] yeferi‘oninimi betesebochi masit’enik’ek’iyawochi be’irigit’i met’uwachewi፡፡

[42] bete‘amiratochachini behulwami asitebabelu፡፡ yebiritu chayinimi ayayazi yazinachewi፡፡

[43] kehadiwochachihu ke’inezihi belach’ochi nachewini? weyisi lenanite bemets’ihafochi wisit’i (yetenegere) nets’aneti alachihuni

[44] weyisi «inya yeteredani kimichuwochi neni» yilaluni

[45] kimichuwochu be’irigit’i dili yimimetalu፡፡ jeribawochinimi yazoralu፡፡

[46] yilik’unimi se‘atitu (tinisa’e) k’et’erowachewi nati፡፡ se‘atitumi bet’ami yekebedechina yemererechi nati፡፡

[47] amets’enyochi besihitetina be’isatochi wisit’i nachewi፡፡

[48] be’isati wisit’i befitochachewi bemigotetubeti k’eni «yesek’erini menikati k’imesu» (yibalalu)፡፡

[49] inya huluni negeri beliki fet’erinewi፡፡

[50] ti’izazachinimi inide ‘ayini k’its’ibeti aniditi (k’ali) iniji lela ayidelemi፡፡

[51] bit’ewochachihunimi be’irigit’i at’efani፡፡ tegesach’imi alileni

[52] yeserutimi negeri hulu bemets’ihafochi wisit’i newi፡፡

[53] tinishumi tilik’umi hulu yetets’afe newi፡፡

[54] alahini feriwochu be’atikilitochina bewenizochi wisit’i nachewi፡፡

[55] (inerisumi widik’i k’alina mewiwenijeli belelebeti) be’iwineti mek’emech’a wisit’i chayi yehonewi nigusi zenidi nachewi፡፡

አር-ረሕማን

Surah 55

[1] ali-rehimani፤

[2] k’uri’anini asitemare፡፡

[3] sewini fet’ere፡፡

[4] menagerini asitemarewi፡፡

[5] ts’ehayina ch’erek’a betewesene liki (yihedalu)፡፡

[6] haregina zafimi (le’irisu) yisegidalu፡፡

[7] semayinimi agwanati፡፡ tikikilenyanetinimi denegege፡፡

[8] bemizani (sitimezinu) inidatibedilu፡፡

[9] memezeninimi betikikili mezinu፡፡ temezanyunimi atagudilu፡፡

[10] midirinimi lefit’uru adeladelati፡፡

[11] bewisit’wa isheti bale shifanochi yehonu zenibabawochimi yalubati sitihoni፡፡

[12] yegeleba balebeti yehone k’init’atimi፡፡ bale melikami me‘aza k’it’elochimi (yalubati sitihoni)፡፡

[13] (sewochina ganenochi hoyi!) kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[14] sewini inide shekila kemik’ich’elech’eli derek’i ch’ik’a fet’erewi፡፡

[15] janinimi ke’isati kehone nebelibali fet’erewi፡፡

[16] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[17] yehuletu misirak’ochi geta፤ yehuletu mi‘irabochimi geta newi፡፡

[18] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[19] huletuni bahirochi yemigenanyu sihonu lek’ek’achewi፡፡

[20] (inidayiwahadu) bemekakelachewi garaji alile፡፡ (anidu banidu layi) weseni ayalifumi፡፡

[21] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasetebabilalachihu?›

[22] lulina merijani kehuletu yiwet’ali፡፡

[23] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[24] inide garawochi honewi bebahiri wisit’i yeteseruti tenishaleyochumi (tanikwawochi) ye’irisu nachewi፡፡

[25] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[26] be’iriswa (bemidiri) layi yalewi hulu t’efi newi፡፡

[27] yelik’inana yeligisina balebeti yehonewi yegetahi fitimi yik’erali፡፡ (ayit’efami)፡፡

[28] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[29] besemayatina bemidiri wisit’i yaluti hulu yileminutali፡፡ beyek’enu hulu irisu besira layi newi፡፡

[30] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasetebabilalachihu?›

[31] inanite huleti kebadochi (sewochina ganenochi) hoyi! le’inanite (mek’ot’at’eri) be’irigit’i inasibaleni፡፡

[32] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[33] yeganenina yesewi ch’ifirochi hoyi! kesemayatina kemidiri k’ebelewochi mewit’atini bitichilu wit’u፡፡ besilit’ani iniji atiwet’umi፡፡ (gini silit’ani yelachihumi)

[34] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[35] behuletachihumi layi ke’isati nebelibali፣ ch’isimi yilakibachihwali፡፡ (huletachihumi) atiriredumimi፡፡

[36] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[37] semayimi betesenet’ek’echina inide ts’igereda፣ inidetarebe k’oda behonechi gize፤ (ch’inik’uni mini aberetawi)፡፡

[38] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[39] beziyami k’eni sewimi janimi kehat’i’atu gena ayit’eyek’imi፡፡

[40] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[41] kehadiwochi bemilikitachewi yitawek’alu፡፡ anatochachewinina ch’amawochachewinimi yiyazalu፡፡

[42] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu፡፡

[43] yihichi yachi amets’enyochi be’iriswa yasitebabilubati yeneberechiwi gehanemi nati (yibalalu)፡፡

[44] be’iriswana bet’ami mok’ati behone fili wiha mekakeli yimelalesalu፡፡

[45] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[46] begetawimi fiti mek’omini lefera sewi huleti genetochi aliluti፡፡

[47] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[48] yek’enizelochi bale betochi yehonu (genetochi aliluti)፡፡

[49] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[50] behuletu wisit’i yemifesisu huleti minich’ochi alilu፡፡

[51] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[52] behuletu wisit’i kefirafirewochi hulu huleti ‘ayinetochi (irit’ibina derek’i) alilu፡፡

[53] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[54] yewisit’i gusigusachewi kewefirami hari behonu minit’afochi layi yetemechachu sihonu (yinifelasesalu)፡፡ yehuletumi genetochi fire (lelek’ami) k’iribi newi፡፡

[55] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[56] bewisit’achewi kebefitachewi (kebalochachewi befiti) sewimi janimi yaligesesachewi ‘ayinochachewini (bebalochachewi layi) asat’ariwochi (setochi) alilu፡፡

[57] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[58] liki yak’utina merijani yimesilalu፡፡

[59] kegetachihumi ts’egawoche beyetinyawi tasitebabilalachihu

[60] yebego sira waga bego iniji lela newini

[61] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[62] kehuletu genetochimi lela huleti genetochi alilu፡፡

[63] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu?›

[64] kelimilameyachewi yetenesa wede t’ik’ureti yazenebelu nachewi፡፡

[65] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[66] bewisit’achewi huleti yeminifwafu minich’ochi alilu፡፡

[67] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[68] bewisit’achewi firafire፣ zemibabami፣ rumanimi alile፡፡

[69] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[70] bewisit’achewi t’ebaye melikamochi meliki wibochi (setochi) alilu፡፡

[71] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[72] bedinikwanochi wisit’i yetech’egolu ye‘ayinochachewi t’ik’uretina nit’ati demak’i yehonu nachewi፡፡

[73] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[74] kenerisu befiti sewimi janimi aligesesachewimi፡፡

[75] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabelalachihu

[76] bemiyaregerigu arenigwade minit’afochina bemiyamamiru sigajawochi layi yetedeladelu sihonu (yik’emet’alu)፡፡

[77] kegetachihumi ts’egawochi beyetinyawi tasitebabilalachihu

[78] yegirimana yemekiberi balebeti yehonewi getahi simi tebareke፡፡

አል-ዋቂዓህ

Surah 56

[1] mekerayitu bewedek’echi gize፡፡

[2] lemewidek’wa asitebabayi (nefisi) yelechimi፡፡

[3] zik’i adiragina kefi adiragi nati፡፡

[4] midiri menawet’ini betenawet’echi gize፡፡

[5] terarawochimi mefiferiferini betefereferu gize (inidetefech’e duk’eti behonu gize)፡፡

[6] yetebetene binanyi behonumi gize

[7] sositi ‘ayinetochimi behonachihu gize (tawaridalechi፤ tanesalechimi)፡፡

[8] yek’enyi gwadochimi mini (yetekeberu) yek’enyi gwadochi nachewi፡፡

[9] yegira gwadochimi mini (yetewaredu) yegira gwadochi nachewi፡፡

[10] (lebego sira) k’edamiwochumi (legeneti) k’edamiwochi nachewi፡፡

[11] ineziya balemwalochu nachewi፡፡

[12] bemet’ek’emiya genetochi wisit’i sihonu፡፡

[13] kefitenyochu bizu ch’ifirochi nachewi፡፡

[14] kehwalenyochumi t’ik’itochi nachewi፡፡

[15] betetatu aligawochi layi yihonalu፡፡

[16] be’iriswa layi yetemechachuna fiti lefiti yetek’it’ach’u sihonu፡፡

[17] be’inerisu layi huli gize yemayareju wet’atochi lijochi yizewaweralu፡፡

[18] ket’eji minich’imi bebirich’ik’owochina bekusikusitochi bets’iwami (be’inerisu layi yizizoralu)፡፡

[19] ke’iriswa yerasi mitati ayagenyachewimi፤ ayisekirumimi፡፡

[20] kemimerit’utimi ‘ayineti be’ishetochi፡፡

[21] kemishutimi behone yeberari siga (yizorubachewali)፡፡

[22] ‘ayinamawochi yehonu nech’ach’i k’onijowochimi alwachewi፡፡

[23] liki inideteshefene luli meselochi yehonu፡፡

[24] beziya yiseruti beneberuti mikiniyati waga yihoni zenidi (yihinini adereginilachewi)፡፡

[25] bewisit’iwa widik’i nigigirinina mewiwenijelini ayisemumi፡፡

[26] gini selami mebabalini (yisemalu)፡፡

[27] yek’enyimi gwadochi mininya (yekeberu) yek’enyi gwadochi

[28] betek’efek’efe (ishohi belelewi) k’urik’ura wisit’i nachewi፡፡

[29] (firewi) betenebabere bemuzi zafimi፡፡

[30] betezerega t’ila sirimi፡፡

[31] beminibwabwa wiha at’egebimi፡፡

[32] bizu (‘ayineti) behonu firafirewochimi፡፡

[33] yematik’waret’imi yematikelekelimi yehonechi፡፡

[34] kefi betederegu minit’afochimi (setochimi mekakeli)፡፡

[35] inya adisi fit’ireti adirigeni (le’inerisu) fet’erinachewi፡፡

[36] denagilochimi adereginachewi፡፡

[37] lebalochachewi teshimorimwariwochi ikuyawochi (adereginachewi)፡፡

[38] lek’enyi gwadochi (azegajenachewi)፡፡

[39] kefitenyochu bizu ch’ifirochi nachewi፡፡

[40] kehwalenyochumi bizu ch’ifirochi nachewi፡፡

[41] yegira gwadenyochimi mininya (yetewaredu) yegira gwadochi! nachewi፡፡

[42] bemerizami nefasi bet’ami befela wihami wisit’i nachewi፡፡

[43] ket’ik’uri ch’isimi behone t’ila wisit’i፡፡

[44] k’ezik’azami melikamimi yalihone፡፡

[45] inerisu kezihi befiti k’imit’ilochi neberuna፡፡

[46] betalak’i hat’i’atimi layi yizewetiru neberuna፡፡

[47] yilumi neberu፡- «bemotinina ‘aferi፣ ‘at’initochimi behoni gize inya be’irigit’i yeminik’esek’esi neni

[48] «yefitenyochu abatochachinimi?»

[49] belachewi፡- «fitenyochumi hwalenyochumi፡፡

[50] «betewesene k’eni k’et’ero be’irigit’i tesebisabiwochi nachewi፡፡

[51] «keziyami inanite t’emamochi asitebabayochi hoyi

[52] « kezek’umi zafi be’irigit’i beyiwochi nachihu፡፡

[53] «ke’iriswami hodochachihuni moyiwochi nachihu፡፡

[54] «be’irisu layimi kefela wiha t’ech’iwochi nachihu፡፡

[55] «yetet’emunimi gimelochi at’et’at’i bit’e t’ech’iwochi nachihu፡፡»

[56] yihi befiridu k’eni mesitenigidwachewi newi፡፡

[57] inya fet’erinachihu ataminumini

[58] (bemahits’enochi) yemitafesutini ayachihuni

[59] inanite tifet’irutalachihuni? weyisi inya fet’ariwochuni neni

[60] inya motini (gizewini) bemekakelachihu wesenini፡፡ inyami teshenafiwochi ayidelenimi፡፡

[61] bit’ewochachihuni bemelewet’ina beziya bematawik’utimi (k’irits’i) inaniteni bemefit’eri layi (anishenefimi)፡፡

[62] yefitenyayitunimi afet’at’eri be’irigit’i ‘awik’achihwali፡፡ atigenezebumini

[63] yemitizerutinimi ayachihuni

[64] inanite tabek’ilutalachihuni? weyisi inya abik’ayochu neni

[65] binesha noro derek’i sibiribiri badereginewina yemitidenek’umi behonachihu neberi፡፡

[66] «inya be‘ida teyazhochi neni፡፡

[67] «be’irigit’imi inya (kemet’ek’emi) yetekelekelini neni» (tilu neberi)፡፡

[68] yaninimi yemitit’et’utini wiha ayechihuni

[69] inanite kedemenawi aweredachihutini? weyisi inya awirajochu neni

[70] binisha noro merigaga badereginewi neberi፡፡ atameseginumini

[71] yachinimi yemitisebik’watini isati ayachihuni

[72] inanite zafwani fet’erachihuni? weyisi inya fet’ariwochiwa neni

[73] inya (legehanami) masitawesha lemenigedenyochimi met’ek’emiya adereginati፡፡

[74] yetalak’uni getahinimi simi awedisi፡፡

[75] bekewakibitimi met’ilek’iyawochi imilalehu፡፡

[76] irisumi bitawek’u talak’i mehala newi፡፡

[77] irisu yekebere k’uri’ani newi፡፡

[78] betet’ebek’e mets’ihafi wisit’i newi፡፡

[79] yetet’iraruti iniji lela ayinekawimi፡፡

[80] ke‘alemati geta yetewerede newi፡፡

[81] bezihi nigigiri inanite chelitenyochi nachihuni

[82] sisayachihunimi (zinamini) inanite yemitasitebabiluti taderigalachihuni

[83] (nefisi) gureronimi bederesechi gize፡፡

[84] inanite yani gize yemitayu sitihonu፡፡

[85] inyami gini atayumi iniji ke’inanite yilik’i wede’irisu yek’erebini sinihoni፡፡

[86] yematidanyumi kehonachihu፡፡

[87] iwinetenyochi inide honachihu (nefisituni wede akalu) lemini atimeliswatimi፡፡

[88] (mwachu) kebalemwalochu bihonima፡፡

[89] (le’irisu) ‘irefiti፣ melikami sisayimi፣ yemet’ek’emiya genetimi alilewi፡፡

[90] kek’enyi gwadochimi bihonima፡፡

[91] kek’enyi gwadochi sile honiki lanite selami alilehi (yibalali)፡፡

[92] kemiyasiwashuti t’emamawochimi bihonima፡፡

[93] kefela wiha yehone mesitenigido alilewi፡፡

[94] begehanemi mek’at’elimi (alilewi)፡፡

[95] yihi irisu irigit’enya iwineti newi፡፡

[96] yetalak’unimi getahini simi awedisi፡፡

አል-ሐዲድ

Surah 57

[1] besemayatina bemidiri yalewi hulu le’alahi amogese፡፡ irisumi huluni ashenafiwi t’ibebenyawi newi፡፡

[2] yesemayatina yemidiri nigisina ye’irisu bicha newi፡፡ hiyawi yaderigali፤ yigedilalimi፡፡ irisumi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[3] irisu fitimi yale፣ hwalami k’eri፣ gilits’imi፣ siwirimi newi፡፡ irisumi negeruni hulu ‘awak’i newi፡፡

[4] irisu ya semayatinina midirini besidisiti k’enati wisit’i yefet’ere፤ keziyami bezufanu layi (silit’anu) yetedeladele newi፡፡ bemidiri wisit’i yemigebawini፣ ke’iriswami yemiwet’awini፣ kesemayimi yemiweridewini be’iriswami wisit’i yemiyarigewini yawik’ali፡፡ irisumi yetimi bitihonu ke’inanite gari newi፡፡ alahimi yemitiserutini hulu temelikachi newi፡፡

[5] yesemayatina yemidiri nigisina ye’irisu bicha newi፡፡ negerochimi (hulu) wede alahi bicha yimelesalu፡፡

[6] lelitini bek’eni wisit’i yasigebali፡፡ k’eninimi beleliti wisit’i yasigebali፡፡ irisumi belibochi wisit’i yetedebek’utini ‘awak’i newe፡፡

[7] be’alahina bemelikitenyawi imenu፡፡ (alahi) be’irisu tetekiwochi baderegachihumi genizebi legisu፡፡ ineziyami ke’inanite wisit’i yamenutina yelegesuti le’inerisu talak’i minida alilachewi፡፡

[8] melikitenyawi begetachihu iniditaminu yemit’erachihu sihoni (getachihu) kidanachihunimi yeyazebachihu sihoni be’alahi yemataminuti le’inanite mini alilachihu? yemitaminu bitihonu (wede imineti chekulu)፡፡

[9] irisu kech’elemawochi wede birihani liyawet’achihu ya gilits’ochi yehonuni anik’ets’ochi beberiyawi layi yemiyaweridi newi፡፡ alahimi le’inanite be’irigit’i rihiruhi azanyi newi፡፡

[10] yesemayatina yemidiri wirisi le’alahi sihoni be’alahi menigedi yematilegisutimi le’inanite mini alilachihu? ke’inanite wisit’i (mekani) kemekifeti befiti yelegesena yetegadele sewi (ketekefetechi behwala kelegesena ketegadele gari) ayisitekakelimi፡፡ ke’ineziya behwala kelegesutina ketegadeluti inezihi bedereja bet’ami yelak’u nachewi፡፡ hulunimi alahi melikamituni tesifa k’ali gebitolachewali፡፡ alahimi bemitiseruti hulu wisit’e ‘awak’i newi፡፡

[11] ya le’alahi melikami bidirini yemiyabediri le’irisumi (alahi) yemiyanebabirileti sewi manewi? le’irisumi melikami minida alilewi፡፡

[12] mi’imenaninina mi’iminatini besitefitochachewi፣ bek’enyochachewimi birihanachewi yemirot’i sihoni bemitayachewi k’eni (minida alilachewi)፡፡ zare bisiratachihu bewisit’ochachewi zewitariwochi sitihonu kesirochachewi wenizochi yemifesisubachewi genetochi nachewi (yibalalu)፡፡ yihi irisu talak’u ‘idili newi፡፡

[13] menafik’anina menafik’ati le’ineziya le’amenuti «temeliketuni፤ kebirihanachihu inaberalenina» yemilubetini k’eni (asitawisi)፡፡ «wede hwalachihu temelesu፡፡ birihaninimi feligu» yibalalu፡፡ gibiwi bewisit’u chirota (geneti) yalebeti wich’iwimi kebekulu sik’ayi (isati) yalebeti yehone (dejafi balewi at’iri)፡፡

[14] «ke’inanite gari alineberinimini?» bemaleti yit’eruwachewali፡፡ «iwineti newi፡፡ gini inanite nefisochachihuni at’efachihu፡፡ (benebiyu adegawochini) tet’ebabek’achihumi፡፡ tet’erat’erachihumi፡፡ ye’alahimi ti‘izazi isike met’a diresi kenitu minyotochi atalelwachihu፡፡ atalayumi (seyit’ani) be’alahi (metagesi) shenegelachihu፤» yilwachewali፡፡

[15] «zaremi ke’inanite beza ayiwesidimi፡፡ ke’ineziya kekadutimi፡፡ menoriyachihu isati nati፡፡ iriswa tegebiyachihu nati፡፡ mini tikefami memelesha!» (yilwachewali)፡፡

[16] leneziya le’amenuti le’alahi tegisats’ina kek’uri’animi leweredewi libochachewi liferu inide’ineziyami befiti mets’ihafini inide teset’utina be’inerisu layi gize iniderezemebachewi libochachewimi inide derek’uti layihonu (gizewi) alik’erebemini? ke’inerisumi bizuwochu amets’enyochi nachewi፡፡

[17] alahi midirini kemotechi behwala hiyawi yemiyaderigati mehonuni ‘iwek’u፡፡ tawek’u zenidi anik’ets’ochini le’inanite be’irigit’i abiraranilachihu፡፡

[18] yemets’ewetu wenidochina፣ yemets’ewetu setochi፣ le’alahimi melikamini bidiri yabederu le’inerisu melikami minida alilachewi፡፡

[19] ineziyami be’alahina bemelikitenyochu yamenuti ineziya inerisu bet’ami iwinetenyochu begetachewimi zenidi mesikariwochu nachewi፡፡ le’inerisu minidachewi birihanachewimi alilachewi፡፡ ineziyami yekaduti be’anik’ets’ochachinimi yasitebabeluti ineziya ye’isati gwadochi nachewi፡፡

[20] k’iribitu hiyiweti ch’ewatana zazata፣ magech’ami፣ bemekakelachihumi mefokakeriya፣ begenizebochina belijochimi bizati mebelalech’a bicha mehoniwani ‘iwek’u፡፡ (iriswa) bek’ayu geberewochini inidemiyasidesiti zinami፣ keziyami bek’ayu inidemiderik’ina gerit’ito inidemitayewi፣ keziyami yetesebabere inidemihoni bit’e nati፣ bemech’ereshayitumi ‘alemi biritu k’it’ati ke’alahimi mihiretina wideta alile፡፡ yek’iribitumi hiyiweti yemetaleya t’ik’imi iniji lela ayidelechimi፡፡

[21] kegetachihu wede honechi mihireti፣ weridwa ide semayina midiri weridi wede honechimi geneti teshik’edademu፡፡ le’ineziya be’alahina bemelikitenyochu lamenuti tezegajitalechi፡፡ yihi ye’alahi chirota newi፡፡ lemishawi sewi yiset’ewali፡፡ alahimi yetalak’i chirota balebeti newi፡፡

[22] bemidirimi benefisochachihumi mekera (maninimi) atinekami sanifet’irati befiti bemets’ihafi yetemezegebechi bitihoni iniji፡፡ yihi be’alahi layi geri newi፡፡

[23] (yihi masawek’achini) bamelet’achihu ts’ega layi inidatazinu alahimi beset’achihu negeri (beti‘ibiti) inidatidesetu newi፡፡ alahimi kuratenyani gurenyani hulu ayiwedimi፡፡

[24] (inerisumi) ineziya yemisesituna sewochinimi besisiti yemiyazizu nachewi፡፡ (ke’iwineti) yemisheshimi sewi (t’ifatu berasu layi newi)፡፡ alahimi irisu tebik’ak’i misiguni newi፡፡

[25] melikitenyochachinini begilits’i masirejawochi be’irigit’i lakini፡፡ sewochimi betikikili k’et’i inidilu mets’ihafochinina mizanini wede’inerisu aweredini፤ biretinimi bewisit’u biritu hayilina lesewochimi met’ek’ak’emiyawochi yalilubeti sihoni aweredini፡፡ (inidit’ek’emubeti) alahimi hayimanotunina melikitenyochuni beruk’i hono yemiredawini sewi liyawik’i (ligelits’i aweredewi)፡፡ alahi biritu ashenafi newina፡፡

[26] nuhini፣ ibirahiminimi be’irigit’i lakini፡፡ bezerochachewimi wisit’i nebiyinetinina mets’ihafochini aderegini፡፡ ke’inerisumi k’ini alile፡፡ ke’inerisumi bizuwochu amets’enyochi nachewi፡፡

[27] keziyami bedukawochachewi layi melikitenyochachinini asiketatelini፡፡ yemeriyemini liji ‘isanimi asiketelini፡፡ inijilinimi set’enewi፡፡ be’ineziyami beteketeluti (sewochi) libochi wiset’i melezebinina izinetini፣ adisi yefet’eruwatinimi minikusina aderegini፡፡ be’inerisu layi (minikusinani) alits’afinatimi፡፡ gini ye’alahini wideta lemefelegi silu (fet’eruwati)፡፡ tegebi at’ebabek’wanimi፤ alit’ebek’watimi፡፡ ke’inerisumi le’ineziya lamenuti minidachewini set’enachewi፡፡ ke’inerisumi bizuwochu amets’enyochi nachewi፡፡

[28] inanite yamenachihu hoyi! alahini firu፡፡ bemeli’ikitenyawimi imenu፡፡ kechirotawi huletini kifilochi yiset’achihwalina፡፡ le’inanitemi be’irisu yemitihedubeti yehone birihanini yaderigilachihwali፡፡ le’inanitemi yimirali፡፡ alahimi mehari azanyi newi፡፡

[29] (yihimi) yemets’ihafu sewochi ke’alahi chirota beminimi layi yemayichilu mehonachewini chirotami be’alahi iji newi፡፡ lemishawi sewi yiset’ewali maletini inidiyawik’u newi፤ alahimi yetalak’i chirota balebeti newi፡፡

አል-ሙጃዲላህ

Surah 58

[1] alahi yeziyachini bebalwa (negeri) yemitekerakerihinina wede alahi yemitasemutewini (seti) k’ali be’irigit’i sema፡፡ alahimi (benigigiri) memelalesachihuni yisemali፡፡ alahi semi temelikachi newina፡፡

[2] ineziya ke’inanite wisit’i kemisitochachewi inidenatochachini jeribawochi yihunubini bemaleti yemimilu inerisu inatochachewi ayidelumi፡፡ inatochachewi iniya yeweleduwachewi bicha nachewi፡፡ inerisumi (bezihi k’ali) kenigigiri yetet’elanina wishetini be’irigit’i yinageralu፡፡ alahimi (lemits’ets’eti) yik’iri bayi mehari newi፡፡

[3] ineziyami kemisitochachewi inidenatochachini jeribawochi hunubini bemaleti yemimilu keziyami wede tenageruti yemimelesu sayinekaku befiti ch’anik’ani nets’a mawit’ati benerisu layi alebachewi፡፡ ineho be’irisu tigesets’ubetalechihu፡፡ alahimi bemitiseruti hulu wisit’i ‘awak’i newi፡፡

[4] yalagenyemi sewi kemenekaketachewi befiti huleti yeteketatelu werochini mets’omi alebeti፡፡ yalichalemi sewi sidisa dihochini mabilati (alebeti)፡፡ yihi be’alahina bemelikitenyawi iniditaminu newi፡፡ yihichimi ye’alahi higigati nati፡፡ lekehadiwochimi asamami k’it’ati alilachewi፡፡

[5] gilits’ochi masirejawochini yaweredini sinihoni ineziya alahinina melikitenyawini yemikerakeru ineziya ke’inerisu befiti yeneberuti inidetewaredu yiwaredalu፡፡ lekehadiwochimi awaraji k’it’ati alilachewi፡፡

[6] alahi hulachewinimi bemik’esik’asachewi k’eni (yik’et’achewali)፡፡ yeserutinimi hulu yinegirachewali፡፡ yeresuti sihonu alahi ‘awik’otali፡፡ alahimi benegeru hulu layi ‘awak’i newi፡፡

[7] alahi besemayati wisit’i yalewini bemidirimi wiset’i yalewini hulu yemiyawik’i mehonuni atayimini? kesositi sewochi meshokashoki ayinorimi irisu aratenyachewi bihoni iniji፡፡ ke’amisitimi (ayinorimi) irisu sidisitenyachewi bihoni iniji፡፡ keziya yanesemi yebezami (ayinorimi) irisu yetimi bihonu iniji፡፡ keziyami betinisa’e k’eni yeserutini hulu yinegirachewali፡፡ alahi negeruni hulu ‘awak’i newi፡፡

[8] wede’ineziya (bemet’ifo) kemeshokashoki wede tekelekeluti፣ keziyami ke’irisu wede tekelekeluti negeri wedemimelesuti፣ behat’i’atina diniberi bemalefi melikitenyawini bemek’awemi wedeminishokashokuti alayehimini? (selami lilu) bemet’uhimi gize alahi be’irisu balanagerehi k’ali yanagiruhali፡፡ benefisochachewimi wisit’i (nebiyi kehoniki) «beminilewi negeri alahi ayik’et’animi noro’alini?» yilalu፡፡ gehanemi yemigebwati sihonu bek’iyachewi nati፡፡ mini tikefami memelesha

[9] inanite yamenachihu hoyi! betenishokashokachihu gize behat’i’atina wesenini bemalefi፣ melikitenyawinimi bemek’awemi atinishokashoku፡፡ gini bebego sirana alahini bemefirati teweyayu፡፡ yaninimi wede’irisu yemitisebesebubetini alahini firu፡፡

[10] (bemet’ifo) menishokashoki keseyit’ani bicha newi፡፡ ineziya yamenuti yazinu zenidi (yik’esek’isewali)፡፡ be’alahi fek’adi kalihone bek’eri beminimi ayigodachewimi፡፡ be’alahi layimi amanyochi yit’egu፡፡

[11] inanite yamenachihu hoyi! le’inanite bemek’emech’awochi sifira tesifafu betebalachihu gize (sifirani) asifu፡፡ alahi yasefalachihwalina፡፡ tenesu betebalachihumi gize tenesu፡፡ alahi kenanite ineziyani yamenutinina ineziyanimi ‘iwik’etini yeteset’utini bederejawochi kefi yaderigali፡፡ alahimi bemitiseruti hulu wisit’e ‘awak’i newi፡፡

[12] inanite yamenachihu hoyi! melikitenyawini beteweyayachihu gize kemeweyayetachihu befiti mits’iwatini asik’edimu፡፡ yihi le’inanite melikami newi፡፡ at’irimi newi፡፡ batagenyumi alahi mehari azanyi newi፡፡

[13] kewiyiyitachihu befiti mits’iwatochini kemasik’edemi (dihinetini) ferachihuni? baliserachihumi gize alahi ke’inanite ts’ets’etini yetek’ebele sihoni solatini sigedu፡፡ zekanimi sit’u፡፡ alahinina melikitenyawinimi tazezu፡፡ alahimi wisit’i ‘awak’i newi፡፡

[14] wede’ineziya alahi be’inerisu layi yetek’ot’abachewini hizibochi wede tewedajuti (menafik’ani) alayehimini? inerisu ke’inanite ayidelumi፡፡ ke’inerisumi ayidelumi፡፡ inerisumi yemiyawik’u sihonu bewisheti layi yimilalu፡፡

[15] alahi le’inerisu birituni k’it’ati azegaje፡፡ inerisu yiseruti yeneberuti sira mininya kefa

[16] mehalochachewini gasha adirigewi yazu፡፡ ke’alahimi menigedi agedu፡፡ silezihi le’inerisu awaraji k’it’ati alilachewi፡፡

[17] genizebochachewina lijochachewi ke’alahi (k’it’ati) mininimi ke’inerisu ayadinwachewimi፡፡ ineziya ye’isati gwadochi nachewi፡፡ inerisu be’iriswa wisit’i zewitariwochi nachewi፡፡

[18] alahi yetesebesebu honewi bemiyasinesachewi k’eni le’inanite inidemimilulachihumi inerisu (bemit’ek’imi) negeri layi mehonachewini yemiyasibu honewi le’irisu bemimilubeti k’eni (awaraji k’it’ati alilachewi)፡፡ nik’u! inerisu wishetamochu inerisu nachewi፡፡

[19] be’inerisu layi seyit’ani teshomebachewi፡፡ alahinimi masitawesini asiresachewi፡፡ ineziya yeseyit’ani ch’ifirochi nachewi፡፡ nik’u! yeseyit’ani ch’ifirochi kesariwochu inerisu nachewi፡፡

[20] ineziya alahinina melikitenyawini yemikerakeruti ineziya bet’ami beweradochu wisit’i nachewi፡፡

[21] alahi፡- «ine be’irigit’i ashenifalehu፣ melikitenyochemi (yashenifalu)» sili፤ ts’ifwali፡፡ alahi biritu ashenafi newina፡፡

[22] be’alahina bemech’ereshawi k’eni yemiyaminutini hizibochi alahinina melikitenyawini yemikerakerutini sewochi፤ abatochachewi፣ weyimi lijochachewi፣ weyimi wenidimochachewi፣ weyimi zemedochachewi bihonumi inikwa yemiwedaju honewi atagenyachewimi፡፡ ineziya belibochachewi wisit’i iminetini ts’ifwali፡፡ ke’irisumi behone menifesi degifwachewali፡፡ kesirochachewimi wenizochi yemifesubachewini genetochi bewisit’achewi zewitariwochi sihonu yagebachewali፡፡ alahi ke’inerisu wedwali፡፡ ke’irisumi wedewali፡፡ ineziya ye’alahi hizibochi nachewi፡፡ nik’u! ye’alahi hiziboche inerisu minyotachewini yemiyagenyu nachewi፡፡

አል-ሐሽር

Surah 59

[1] besemayatina bemidiri wisit’i yalewi hulu le’alahi amogese፡፡ irisumi ashenafiwi t’ibebenyawi newi፡፡

[2] irisu ya kemets’ihafu sewochi ineziyani yekadutini kebetochachewi lemejemeriyawi mawit’ati yawet’achewi newi፡፡ mewit’atachewini alasebachihumi፡፡ inerisumi mishigochachewi ke’alahi (hayili) yemikelakelulachewi mehonachewini asebu፡፡ alahimi kalasebuti sifira met’abachewi፡፡ belibochachewimi wisit’i meribedibedini t’alebachewi፡፡ betochachewini be’ijochachewina bemi’iminanochu ijochi yaferisalu፡፡ asitewilumi ye’a’imiro balebetochi hoyi

[3] be’inerisumi layi alahi ke’ageri mewit’atini balits’afe noro bek’iribitu ‘alemi bek’et’achewi neberi፡፡ le’inerisumi bemech’ereshayitu (‘alemi) ye’isati k’it’ati alilachewi፡፡

[4] yihi inerisu alahinina melikitenyawini bemekerakerachewi newi፡፡ alahinimi yemikerakeri sewi (yik’et’awali)፡፡ alahi k’it’ate biritu newina፡፡

[5] kezenibaba (ketemiri zafi) maninyawami yek’oret’achihwati weyimi beginidochwa layi yek’omechi hona yetewachihwati be’alahi fek’adi newi፡፡ amets’enyochenimi yawaridi zenidi (bemek’uret’i fek’ede)፡፡

[6] ke’inerisumi (genizebi) bemeli’ikitenyawi layi alahi yemelesewi be’irisu layi feresochinina gimelochini alasigalebachihubetimi፡፡ gini alahi melikitenyochuni bemishawi sewi layi yishomali፡፡ alahimi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[7] alahi keketemochu sewochi (habiti) bemelikitenyawi layi yemelesewi (habiti) ke’inanite wisit’i behabitamochu mekakeli tezewawari inidayihoni፡፡ le’alahina lemelikitenyawi፣ lezimidina balebetimi፣ abati lelelachewi lijochimi፣ ledihochimi፣ lemenigedenyami (yemisiset’i) newi፡፡ melikitenyawimi yeset’achihuni (maninyawinimi) negeri yazuti፡፡ ke’irisumi yekelekelachihuni negeri tekelikelu፡፡ alahinimi firu፡፡ alahi k’it’ate biritu newina፡፡

[8] le’ineziya ye’alahini chirotana widetawini yemifeligu፣ alahinina melikitenyawinimi yemiredu honewi ke’agerochachewina kegenizebochachewi letewet’uti sidetenyochi dihochi (yisiset’ali)፡፡ ineziya inerisu iwinetenyochu nachewi፡፡

[9] ineziyami kebefitachewi agerituni menoriya yadereguti iminetinimi yelemeduti wede’inerisu yetesededutini sewochi yiwedalu፡፡ (sidetenyochu) keteset’utimi negeri belibochachewi wisit’i k’iretani ayagenyumi፡፡ be’inerisu layi chigiri binoribachewimi benefisochachewi layi lelawini yimerit’alu፡፡ yenefisunimi nifigeti yemit’ebek’i sewi ineziya inesu minyotachewini aginyiwochi nachewi፡፡

[10] ineziyami kebehwalachewi yemet’uti «getachini hoyi! le’inyami le’ineziyami be’imineti lek’edemuni wenidimochachini mihireti adirigi፡፡ belibochachinimi wisit’i le’ineziya le’amenuti (sewochi) t’ilachani atadirigi፡፡ getachini hoyi! anite rihiruhi azanyi nehina» yilalu፡፡

[11] wede’ineziya wede nefek’uti alayehimini? kemets’ihafu sewochi wisit’i le’ineziya lekaduti wenidimochachewi (ke’ageri) «bitibareru abirenachihu iniwet’aleni፡፡ be’inanitemi (gudayi) anidinimi befits’umi anitazezimi፡፡ bitigedilumi be’irigit’i iniredachihwaleni» yilwachewali፡፡ alahimi inerisu wishetamochi mehonachewini yimesekirali፡፡

[12] biwet’it’u abirewachewi ayiwet’umi፤ bigedelumi ayireduwachewimi፡፡ biredwachewimi (leshishiti) jeribachewini yazoralu፡፡ keziyami iridatani ayagenyumi፡፡

[13] inanite belibochachewi wisit’i bemasiferati ke’alahi yilik’i yeberetachihu nachihu፡፡ yihi inerisu yemayawik’u hizibochi bemehonachewi newi፡፡

[14] betemeshegu ketemochi wisit’i weyimi ke’at’irochi jeriba honewi iniji፤ yetesebesebu honewi ayiwaguwachihumi፡፡ hayilachewi bemekakelachewi biritu newi፡፡ libochachewi yetebetatenu sihonu yetesebesebu nachewi bilehi tit’eret’irachewalehi፡፡ yihi inesu a’imiro yelelachewi hizibochi bemehonachewi newi፡፡

[15] (bit’eyachewi) inide’ineziya ke’inesu befiti bek’iribi gize yenegerachewini k’it’ati inidek’emesuti bit’e newi፡፡ le’inerisumi asamami k’it’ati alachewi፡፡

[16] inide seyit’ani bit’e lesewiyewi «kadi» balewi gizena bekademi gize «ine ke’anite nits’uhi nenyi ine alahini ye‘alematini geta iferalehu» inidalewi newi፡፡

[17] mech’ereshachewimi inerisu bewisit’u zewitariwochi sihonu be’isati wisit’i mehoni newi፡፡ yihimi yebedayochi waga newi፡፡

[18] inanite yamenachihu hoyi! alahini firu፡፡ maninyayitumi nefisi lenege yasik’edemechiwini timeliketi፡፡ alahinimi firu፡፡ alahi bemitiseruti hulu wisit’e ‘awak’i newi፡፡

[19] inideneziyami alahini inideresutina nefisochachewini inidasiresachewi (sewochi) atihunu፡፡ ineziya inerisu amets’enyochu nachewi፡፡

[20] ye’isati gwadochina yegeneti gwadochi ayitekakelumi፡፡ yegeneti gwadochi inerisu minyotachewini aginyiwochi nachewi፡፡

[21] yihinini k’uri’ani beterara layi baweredinewi noro ke’alahi firacha (yetenesa) tewaraji tesenit’ak’i hono bayehewi neberi፡፡ yihichinimi misale yigemegimu zenidi lesewochi inigelits’aleni፡፡

[22] irisu alahi newi፤ ya ke’irisu bek’eri lela amilaki yelele፣ ruk’unina k’iribuni ‘awak’i yehone newi፡፡ irisu ijigi bet’ami rihiruhi bet’ami azanyi newi፡፡

[23] irisu alahi newi፡፡ ya ke’irisu bek’eri lela amilaki yelele፣ nigusu kegudileti hulu yet’erawi፣ yeselami balebetu፣ ts’et’itani sech’iwi፣ barochuni t’ebak’iwi፣ ashenafiwi፣ hayalu፣ kuruwi newi፡፡ alahi kemiyagaruti hulu t’era፡፡

[24] irisu alahi fet’ariwi (ke’iminiti) asigenyiwi፣ k’irits’ini asamariwi newi፡፡ le’irisu melikamochi simochi aliluti፡፡ besemayatina bemidirimi yalewi hulu le’irisu yamogisali፡፡ irisumi

አል-ሙምተሒናህ

Surah 60

[1] inanite yamenachihu hoyi! t’elatochenina t’elatochachihuni wedajochi adirigechihu atiyazu፡፡ ke’iwinetu yemet’alachihuni hayimanoti be’irigit’i yekadu sihonu widetani wede’inerisu taderisalachihu፡፡ melikitenyawinina inaniteni be’alahi begetachihu silamenachihu (kemeka) yawet’alu፡፡ bemenigede lemetagelina widetayeni lemefelegi yewet’achihu inidehonachihu (wedajochi adirigachihu atiyazuwachewi)፡፡ ine yemitidebik’utinina yemitigelits’utini hulu yemawik’i sihoni wede’inerisu befik’iri timesat’eralachihu፡፡ ke’inanitemi (yihinini) yemisera sewi k’et’itenyawini menigedi be’irigit’i tesasate፡፡

[2] biyashenifwachihu le’inanite t’elatochi yihonalu፡፡ ijochachewinina milasochachewinimi wede’inanite bekifu yizeregalu፡፡ bitikidumi temenyu፡፡

[3] zemedochachihumi፣ lijochachihumi betinisa’e k’eni ayit’ek’imwachihumi፤ (alahi) bemekakelachihu yileyali፡፡ alahimi yemitiserutini hulu temelikachi newi፡፡

[4] be’ibirahimina be’ineziya ke’irisu gari beneberuti (mi’iminani) melikami meketeli alechachihu፡፡ lehizibochachewi «inya ke’inanite ke’alahi lela kemitigigezutimi nits’uhochi neni፡፡ be’inanite kadini፡፡ be’alahi anidi bicha sihoni isikemitaminu diresi be’inyana be’inanite mekakeli t’ebina t’ilacha zewetiri tegelets’e፡፡» balu gize (melikami meketeli alechachihu)፡፡ ibirahimi le’abatu «ine le’anite ke’alahi (k’it’ati) minimi yemalit’ek’imi sihoni le’anite be’irigit’i mihiretini ileminilihalehu» maletu bicha sik’eri፡፡ «getachini hoyi! be’anite layi temekani፡፡ wede anitemi temelesini memeleshami wede anite bicha newi፤» (balewi teketeluti)፡፡

[5] getachini hoyi! le’ineziya lekaduti sewochi memokeriya atadirigeni፡፡ le’inyami mihireti adirigilini፡፡ getachini hoyi! anite ashenafiwi t’ibebenyawi anite bicha nehi፡፡

[6] le’inanite alahinina yemech’ereshawini k’eni lemifera sewi be’inerisu melikami meketeli alilachihu፡፡ yemizorimi sewi (rasuni yigodali)፡፡ alahi tebik’ak’iwi misigunu irisu bicha newina፡፡

[7] benanitena be’ineziya ke’inerisu gari betet’alachihuti sewochi mekakeli alahi mefak’erini liyaderigi yichalali፡፡ alahimi chayi newi፡፡ alahimi bet’ami azanyi newi፡፡

[8] ke’ineziya behayimanoti kalitegadelwachihu ke’agerochachihumi kalawet’uwachihu (kehadiwochi) melikami bitiwilulachewina wede’inerisu bitasitekakilu alahi ayikelekilachihumi፡፡ alahi tikikilenyochini yiwedalina፡፡

[9] alahi yemikelekilachihu ke’ineziya behayimanoti ketegadeluwachihu፣ kebetochachihumi kawet’uwachihu፣ inanitemi bemawit’ati layi kereduti (kehadiwochi) inidatiwedajuwachewi bicha newi፡፡ wedaji yemiyaderigwachewimi sewochi ineziya inerisu bedayochu nachewi፡፡

[10] ilanite yamenachihu hoyi! mi’iminati sidetenyochi honewi bemet’wachihu gize (lehayimanoti mesededachewini) fetinuwachewi፡፡ alahi be’iminetachewi yibelit’i ‘awak’i newi፡፡ amanyochimi mehonachewini bitiwik’u wede kehadiwochu atimelisuwachewi፡፡ inerisu (setochu) le’inerisu yetefek’edu ayidelumina፡፡ inerisumi (wenidochu) le’inerisu ayifek’edumina፡፡ yawet’utinimi genizebi sit’wachewi፡፡ mehirachewinimi beset’achihwachewi gize bitagebuwachewi be’inanite layi hat’i’ati yelebachihumi፡፡ yekehadiwochunimi setochi yegabicha k’ali kidanochi atiyazu፤ yawet’achihutinimi genizebi t’eyik’u፡፡ yawet’utinimi yit’eyik’u፡፡ yihi ye’alahi firidi newi፡፡ bemekakelachihu yiferidali፡፡ alahimi ‘awak’i t’ibebenya newi፡፡

[11] kemisitochachihumi wede kehadiwochu anidachewi biyamelit’wachihu k’et’ilomi bitizemitubachewi le’ineziya misitochachewi lehedubachewi (sewochi) yawet’utini bit’e sit’wachewi፡፡ yaninimi inanite berisu yamenachihubetini alahini firu፡፡

[12] anite nebiyu hoyi! mi’iminatochu be’alahi mininimi layagaru፣ layiserik’umi layamenezirumi፣ lijochachewini layigedilumi፣ be’ijochachewina be’igirochachewi mekakelimi yemik’et’at’ifuti yehoneni hat’i’ati layamet’u (layiseru) bebegomi sira ti‘izazihini layit’isu k’ali kidani ligebulihi bemet’uhi gize kidani tegabachewi፡፡ le’inerisumi alahini mihireti leminilachewi፡፡ alahi bet’ami mehari azanyi newina፡፡

[13] ilanite yamenachehu hoyi! alahi be’inerisu layi yetek’ot’abachewini hizibochi atiwedaju፡፡ kehadiwochi kemek’abiri sewochi tesifa inidek’oret’u kemech’ereshayitu ‘alemi (minida) be’irigit’i tesifa k’orit’ewali፡፡

አስ-ሶፍ

Surah 61

[1] besemayati wisit’i yalewi bemidirimi wisit’i yalewi hulu le’alahi amogese፡፡ irisumi ashenafiwi t’ibebenyawi newi፡፡

[2] ilanite yamenachihu hoyi! yematiserutini negeri lemini tinageralachihu

[3] yematiseruni negeri menagerachihu alahi zenidi met’elatu telek’e፡፡

[4] alahi ineziyani inerisu liki inide tenase ginibi yeteselefu honewi bemenigedu (behayimanotu) yemigadelutini yiwedali፡፡

[5] musami lehizibochu «hiziboche hoyi! ine wede’inanite ye’alahi melikitenya mehoneni be’irigit’i yemitawik’u sitihonu lemini tasek’ayunyalachihu?» bale gize (asitawisi፡፡ ke’iwineti) betezenebelumi gize alahi libochachewini azenebelachewi፡፡ alahimi amets’enyochini hizibochi ayak’enami፡፡

[6] yemeriyemi liji ‘isami፡- «ye’isira’eli lijochi hoyi! ine ketewirati befite yalewini yemaregagit’ina ke’ine behwala bemimet’awi melikitenya simu ahimedi behonewi yemabesiri sihoni wede’inanite (yetelakihu) ye’alahi melikitenya nenyi» bale gize (asitawisi)፡፡ begilits’i te‘amiratochi bemet’achewimi gize «yihi gilits’i digimiti newi» alu፡፡

[7] irisu wede isilami yemit’it’era sihoni be’alahi layi wishetini kek’et’at’efe sewimi yibelit’i bedelenya mani newi? alahimi bedayochini hizibochi ayimerami፡፡

[8] ye’alahini birihani be’afochachewi liyat’efu yishalu፡፡ alahimi kehadiwochu bit’elumi inikwa birihanuni gelach’i newi፡፡

[9] irisu ya agariwochu bit’elumi melikitenyawini bememiriya (mets’ihafi) be’iwinetenyawi hayimanotimi (be’isilami) kehayimanoti hulu belayi yifa liyaderigewi yelake newi፡፡

[10] «inanite yamenachihu hoyi! ke’asamami k’it’ati yemitadinachihu yehonechini nigidi lamelakitachihuni?» (belachewi)፡፡

[11] (iriswami) be’alahina bemelikitenyawi taminalachihu፣ be’alahi menigedimi begenizebochachihu benefisochachihumi titagelalachihu፣ yihi yemitawik’u bitihonu le’inanite yeteshale newi፡፡

[12] hat’i’atochachihuni le’inanite yimirali፡፡ kesirochachewi wenizochi yemifesubachewinimi genetochi yagebachihwali፡፡ bemenoriya genetochimi bemiyamamiru betochi wisit’i (yasik’emit’achihwali)፡፡ yihi talak’i ‘idili newi፡፡

[13] lelayitunimi yemitiwedwatini (ts’ega yiset’achihwale)፡፡ ke’alahi yehone iridatana k’iribi yehone ye’ageri mekifeti newi፡፡ mi’iminaninimi abisiri፡፡

[14] inanite yamenachihu hoyi! yemeriyemi liji ‘isa lehawariyatochu «wede alahi redate manewi?» inidale haweriyatochumi «inya ye’alahi redatochi neni» inidaluti ye’alahi redatochi hunu፡፡ ke’isira’elimi lijochi anidenyawa ch’ifira amenechi፡፡ lelayitumi ch’ifira kadechi፡፡ ineziyani yamenutinimi bet’elatachewi layi aberetanachewi፤ ashenafiwochimi honu፡፡

አል-ጁሙዓህ

Surah 62

[1] besemayati yalewi bemidirimi yalewi hulu le’alahi nigusi፣ k’idusi፣ ashenafi፣ t’ibebenya lehonewi yamogisali፡፡

[2] irisu ya bemehayimochu wisit’i anik’ets’ochuni (k’uri’anini) be’inerisu layi yemiyanebilachewi፣ (kemagarati) yemiyat’erachewimi፣ mets’ihafinina t’ibebini yemiyasitemirachewimi yehoneni melikitenya (muhamedini) ke’inerisuwi wisit’i yelake newi፡፡ inerisumi ke’irisu befiti begilits’i sihiteti wisit’i neberu፡፡

[3] kenesumi lelochi gena yalitet’eguwachewi behonuti layi (yelakewi newi)፡፡ irisumi ashenafiwi t’ibebenyawi newi፡፡

[4] yihi ye’alahi chirota newi፡፡ lemishawi sewi yiset’ewali፡፡ alahimi yetalak’i chirota balebeti newi፡፡

[5] ye’ineziya tewiratini yetech’anutina keziyami yaliteshekemwati (yaliserubati) sewochi misale mets’ihafochini inidemishekemi ahiya bit’e newi፡፡ ye’ineziya be’alahi anik’ets’ochi yasitebabeluti hizibochi misale kefa፡፡ alahimi bedayochini hizibochi ayimerami፡፡

[6] «inanite ayihudawiyani yehonachihu hoyi! kesewi hulu besitek’eri inanite bicha le’alahi wedajochi neni bitilu iwinetenyochi inidehonachihu motini temenyu» belachewi፡፡

[7] ijochachewimi basik’edemuti hat’i’ati mikiniyati befits’umi ayimenyutimi፡፡ alahimi bedayochuni ‘awak’i newi፡፡

[8] «ya ke’irisu yemitisheshuti moti irisu be’irigit’i aginyachihu newi፡፡ keziyami ruk’unina k’iribuni ‘awak’i wede honewi geta timelesalachihu፡፡ tiserutimi yeneberachihutini hulu yinegirachihwali» belachewi፡፡

[9] inanite yamenachihu hoyi! be‘aribi k’eni lesigideti t’iri betederege gize wede alahi mawisati hidu፡፡ meshet’inimi tewu፡፡ yihi yemitawik’u bitihonu le’inanite bet’ami yeteshale newe፡፡

[10] soletitumi betefets’emechi gize bemidiri layi tebetenu፡፡ ke’alahimi chirota feligu፡፡ alahinimi bebizu awisu፡፡ litidinu yikejelalina፡፡

[11] nigidini weyimi zazatani bayu gizemi k’omehi yetewuhi sihonu wede’iriswa yibetenalu፡፡ alahi zenidi yalewi waga kezazatami kenigidimi belach’i newi፡፡ «alahimi kesech’iwochu hulu yibelit’i sisayini sech’i newi» belachewi፡፡

አል-ሙናፊቁን

Surah 63

[1] menafik’ani bemet’uhi gize «anite ye’alahi melikitenya mehonihini be’irigit’i (mileni) inimesekiraleni» yilalu፡፡ alahimi anite be’irigit’i melikitenyawi mehonihini yawik’ali፡፡ alahimi menafik’ani (kelibi inimesekiraleni bemaletachewi) wishetamochi mehonachewini yimesekirali፡፡

[2] mehalochachewini gasha adirigewi yazu፡፡ ke’alahimi menigedi kelekelu፡፡ inerisu yiseruti yeneberuti negeri kefa፡፡

[3] yihi inerisu (bemilasi) yamenu keziyami (belibi) yekadu bemehonachewi newi፡፡ belibochachewimi layi tatemebachewi፤ silezihi inerisu ayawik’umi፡፡

[4] bayehachewimi gize akalochachewi (gizufinetachewi) yasidenik’uhali፡፡ binagerumi lenigigirachewi tadamit’alehi፤ (ke‘iwik’eti bado bemehoni)፡፡ inerisu liki begidigida yetet’egu ginidochini yimesilalu፡፡ ch’uhetini hulu be’inerisu layi newi bilewi yasibalu፡፡ inerisu t’elatochi nachewina tet’enik’ek’achewi፡፡ alahi yigadelachewi፤ (ke’imineti) inideti yimelesalu

[5] le’inesumi ፡- «nu ye’alahi melikitenya le’inanite mihiretini yileminilachihwali፤» betebalu gize rasochachewini yazoralu፡፡ inerisumi ti‘ibitenyochi honewi sisheshu tayachewalehi፡፡

[6] mihiretini bitileminilachewi weyimi mihiretini batileminilachewi be’inerisu layi ikuli newi፡፡ alahi le’inerisu befits’umi ayimirimi፡፡ alahi amets’enyochini hizibochi ayemeramina፡፡

[7] inerisu ineziya ፡- «alahi melikitenya zenidi laluti sewochi isikemibetatenu diresi atik’elibu» yemilu nachewi፡፡ yesemayatina yemidiri dilibochimi ye’alahi nachewi፡፡ gini menafik’ani ayawik’umi፡፡

[8] «wede medina binimelesi ashenafiwi weradawini be’irigit’i ke’iriswa yawet’ali» yilalu፡፡ ashenafinetimi le’alahi፣ lemelikitenyawina lemi’iminani newi፡፡ gini menafik’ani ayawik’umi፡፡

[9] inanite yamenachihu hoyi! genizebochachihuna lijochachihu alahini kemasitawesi ayataluwachihu፡፡ yihininimi yemiseru sewochi ineziya inerisu kesariwochi nachewi፡፡

[10] anidachihunimi moti sayimet’awina getaye hoyi! inidimets’ewitina kedegagochumi sewochi inidihoni wede t’ik’iti gize bitak’oyenyi noro imenyalehu kemaletu befiti keset’enachihu sisayi legisu፡፡

[11] maninyayitumi nefisi yemoti gizewa bemet’abeti gize alahi befits’umi ayak’oyatimi፡፡ alahimi bemitiseruti hulu wisit’e ‘awak’i newi፡፡

አት-ተጋቡን

Surah 64

[1] besemayati wisit’i yalewi bemidirimi wisit’i yalewi hulu le’alahi yamogisali፡፡ nigisinawi ye’irisu bicha newi፡፡ misiganami le’irisu newi፡፡ irisumi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[2] irisu ya yefet’erachihu newi፡፡ ke’inanitemi kehadi alile፡፡ ke’inanitemi amanyi alile፡፡ alahimi bemitiseruti hulu temelikachi newi፡፡

[3] semayatinina midirini be’iwineti fet’ere፡፡ k’erets’achihumi k’irits’achihunimi asamere፡፡ memeleshachihumi wede’irisu newi፡፡

[4] besemayatina bemidiri wisit’i yalewini hulu yawik’ali፡፡ yemitidebik’utinimi yemitigelit’utinimi yawik’ali፡፡ alahimi belibochi wisit’i yalewini hulu ‘awak’i newi፡፡

[5] ye’ineziya ke’ahuni befiti yekadutina yekihidetachewini k’it’ati k’imesu yetebaluti hizibochi were alimet’alachihumini? le’inesumi asamami k’it’ati alilachewi፡፡

[6] yihi (k’it’ati) irisu melikitenyochachewi be’asirejiwochi yimet’ubachewi sile neberu «sewochimi yimerunalini?» silaluna silekadu (ke’imineti) sile zorumi newi፡፡ alahimi (ke’inesu imineti) tebik’ak’a፡፡ alahimi tebik’ak’i misiguni newi፡፡

[7] ineziya yekadutini befits’umi yemayik’esesu mehonachewini asebu፡፡ «ayidelemi begetaye imilalehu፡፡ be’irigit’i tik’esek’esalachihu፡፡ keziyami beserachihuti hulu tinegeralachihu፡፡ yihimi be’alahi layi k’elali newi፡፡» belachewi፡፡

[8] be’alahina bemelikitenyawimi፡፡ beziyami baweredinewi birihani imenu፡፡ «alahimi bemitiseruti hulu wisit’e ‘awak’i newi» (belachewi)፡፡

[9] lemesebisebiya k’eni yemisebesibibachihuni k’eni (asitawisu)፤ yihi yemegodadati (megilech’a) k’eni newi፡፡ be’alahimi yemiyamini sewi melikaminimi yemisera kerisu hat’i’atochuni yiseriyiletali፤ (yifik’iletali)፤ kesirochachewimi wenizochi yemifesubachewini genetochi bewisit’achewi zele‘alemi zewitariwochi sihonu yagebawali፤ yihi talak’i maginyeti newi፡፡

[10] ineziyami yekaduna be’anik’ets’ochachini yasitebabelu ineziya bewisit’u zewitariwochi sihonu ye’isati gwadochi nachewi፤ memeleshachewimi kefa

[11] kemekerami (maninimi) ayinekami be’alahi fek’adi bihoni iniji፤ be’alahimi yemiyamini sewi libuni (leti‘igisiti) yimerawali፤ alahimi negeruni hulu ‘awak’i newi፡፡

[12] alahinimi tegezu፤ melikitenyawinimi tazezu፤ bitizorumi (melikitenyawini atigodumi)፤ bemelikitenyawimi layi yalebeti gilits’i madiresi bicha newi፡፡

[13] alahi kerisu bek’eri amilaki yelemi፤ be’alahimi layi amanyochu yimeku፡፡

[14] ilanite yamenachihu hoyi! kemisitochachihuna kelijochachihu (ke’alahi menigedi bemasitegwagoli) lenanite t’elatochi yehonu alilu፤ silezihi tet’enik’ek’wachewi፤ yik’irita bitaderigu bitalifwachewimi bitemiruwachewimi alahi bet’ami mehari azanyi newi፡፡

[15] genizebochachihuna lijochachihu lenanite mefetenya bicha nachewi፤ alahimi irisu zenidi talak’i minida alile፡፡

[16] alahinimi yechalachihutini yekili firuti፤ ti‘izazuni simumi፤ tazezumi፤ legisumi፤ lenefisochachihu melikamini (yiset’achihwalina)፤ yenefisunimi nifigeti yemit’ebek’i sewi ineziya inesu filagotachewini yemiyagenyu nachewi፡፡

[17] le’alahi melikami bidirini bitabediru (minidawini) lenanite yideraribewali፤ lenanitemi yimirali፤ alahimi amesiganyi tagashi newi፡፡

[18] ruk’uni misit’iri gilits’unimi hulu ‘awak’iwi ashenafiwi t’ibebenyawi newi፡፡

አጥ-طلاق

Surah 65

[1] anite nebiyu hoyi! setochini mefitati basebachihu gize፤ le‘idachewi fituwachewi፡፡ ‘idanimi k’ut’eru፡፡ alahinimi getachihuni firu፡፡ gilits’i yehonechini t’eyafi kaliseru besitek’eri kebetochachewi atawit’uwachewi፤ ayiwit’umi፡፡ yihichimi ye’alahi higigati nati፡፡ ye’alahinimi higigati yetelalefe sewi be’irigit’i nefisuni bedele፡፡ kezihi (fichi) behwala alahi (yememalesi) negerini minalibati yamet’a inidehone atawik’imi፡፡

[2] gizeyachewinimi lemedaresi betek’arebu gize bemelikami yazuwachewi፡፡ weyimi bemelikami teleyayuwachewi፡፡ ke’inanitemi wisit’i huleti yetikikilenyaneti balebetochini asimesikiru፡፡ misikirinetinimi le’alahi asitekakilu፡፡ yihi be’alahina bemech’ereshawi k’eni yemiyamini yehone sewi hulu be’irisu yigesets’ibetali፡፡ alahinimi yemifera sewi le’irisu mewich’ani yaderigiletali፡፡

[3] kemayasibewimi bekuli sisayeni yiset’ewali፡፡ be’alahimi layi yemit’ega sewi irisu bek’iwi newi፡፡ alahi fek’aduni adirashi newi፡፡ alahi lenegeru hulu yetewesene gizeni be’irigit’i adirigwali፡፡

[4] iniyami kesetochachewi ke’adefi yak’waret’uti (be‘idachewi higi) bitit’erat’eru ‘idachewi sositi weri newi፡፡ iniyami gena adefini yalayuti (‘idachewi inidezihu newi)፡፡ ye’irigizina balebetochimi gizeyachewi iriguzachewini mewiledi newi፡፡ alahinimi yemifera sewi kenegeru hulu lerisu megiratini yaderigiletali፡፡

[5] yihi ye’alahi firidi newi፡፡ wede’inanite aweredewi፡፡ alahinimi yemifera sewi hat’i’atochuni ke’irisu yiseriyiletali፡፡ minidanimi le’irisu yatelik’iletali፡፡

[6] kechilotachihu ketek’emet’achihubeti sifira asik’emit’wachewi፡፡ be’inerisumi layi litat’abibu atigudwachewi፡፡ ye’irigizina balebetochimi bihonu iriguzachewini isikiwelidu diresi be’inerisu layi k’elibu፡፡ le’inanitemi (lijochachihuni) biyat’ebulachihu minidawochachewini sit’wachewi፡፡ bemekakelachihumi bemelikami negeri temekakeru፡፡ bitichegagerumi le’irisu lela (seti) tat’ebaletalechi፡፡

[7] yechilota balebeti kechilotawi yik’elibi፡፡ be’irisumi layi sisayu yetet’ebebebeti sewi alahi keset’ewi yik’elibi alahi nefisini yeset’atini iniji ayasigedidimi፡፡ alahi kechigiri behwala michotini be’irigit’i yaderigali፡፡

[8] keketemami kegetawa ti‘izazi kemelikitenyochumi yamets’echi፣ biritunimi k’ut’it’iri yetek’ot’at’erinati፣ met’ifonimi k’it’ati yek’et’anati bizu nati፡፡

[9] yenegeriwanimi k’it’ati k’emesechi፡፡ yenegeriwami mech’eresha kesara hone፡፡

[10] alahi le’inerisu birituni k’it’ati azegaje፡፡ inanitemi ye’a’imiro balebetochi hoyi! alahini firu፡፡ ineziya yamenu (hoyi)! alahi wedenanite gisats’eni be’irigit’i awerede፡፡ melikitenyani (lake)፡፡

[11] ineziyani yamenutinina melikamochini yeserutini kech’elemawochi wede birihani yawet’a zenidi ye’alahini anik’ets’ochi gelach’ochi sihonu be’inanite layi yemiyanebilachihuni (lake)፡፡ be’alahimi anik’ets’ochi yemiyamini፣ melikamini sira yemiserami kesirochachewi wenizochi yemifesisubachewini genetochi bewisit’achewi zele‘alemi zewitariwochi sihonu yagebawali፡፡ alahi le’irisu sisayini be’irigit’i asamere፡፡

[12] alahi ya sebatini semayati yefet’ere newi፡፡ kemidirimi meselachewini (fet’iro’ali)፤ bemekakelachewi ti’izazu yiweridali፡፡ alahi benegeru hulu layi chayi mehonuni alahimi benegeru hulu be‘iwik’eti yakabebe mehonuni be‘iwik’eti yakabebe mehonuni tawek’u zenidi (yihinini asawek’achihu)፡፡

አት-ተሕሪም

Surah 66

[1] anite nebiyu hoyi! alahi le’anite yefek’edelihini negeri misitochihini masiwededini yemitifeligi sitihoni (banite layi) lemini irimi taderigalehi? alahimi ijigi mehari azanyi newi፡፡

[2] alahi le’inanite yemehalochachihuni meficha denegegelachihu፡፡ alahimi redatachihu newi፡፡ irisumi ‘awak’iwi t’ibebenyawi newi፡፡

[3] nebiyu kemisitochu wede anidwa wereni bemeset’ere gize (asitawisi)፡፡ irisunimi benegerechina alahi irisuni (mawiratiwani) basawek’ewi gize kefiluni asitawek’e፡፡ kefilunimi tewe፡፡ be’irisumi bawerati gize «yihini mani negerehi?» alechi፡፡ «‘awak’iwi wisit’e ‘awak’iwi negerenyi» alati፤

[4] wede alahi bitimelesu libochachihu be’irigit’i tezenibilewalina (tisimamalachihu)፡፡ be’irisumi layi bitiredadu alahi irisu redatu newi፡፡ jibirilimi kemi’iminanimi melikamu kezihimi behwala mela’ikitu redatochu nachewi፡፡

[5] (melachihunimi) bifetachihu ke’inanite yebelet’u misitochini musilimochi፣ amanyochi፣ tazazhochi፣ tets’ets’achochi፣ (le’alahi) tegezhiwochi፣ ts’omenyawochi fetochi፣ denagilimi yehonutini getawi lilewit’ewi yikejelali፡፡

[6] inanite yamenachihu hoyi! nefisochachihunina betesebochachihuni mek’et’at’eyawa sewochina denigayochi kehonechi isati t’ebik’u፡፡ be’iriswa layi ch’ekanyochi፣ hayilenyochi yehonu mela’ikiti alilu፡፡ alahini yazezachewini negeri (bemet’asi) ayamits’umi፡፡ yemitazezutinimi hulu yiseralu፡፡

[7] ilanite yekadachihu hoyi! zare atamekanyu፡፡ yemitimeneduti yanini tiseruti yeneberachihutini bicha newi (yibalalu)፡፡

[8] inanite yamenachihu hoyi! nits’uhi yehonechini ts’ets’eti bemets’ets’eti wede alahi temelesu፡፡ getachihu ke’inanite hat’i’atochachihuni liseriyilachihu kesirochachewi wenizochi yemifesubachewinimi genetochi liyasigebachihu yikejelalina፡፡ alahi nebiyuni፣ ineziyanimi ke’irisu gari yamenutini bemayasafiribeti k’eni birihanachewi befitochachewina bek’enyochachewi yemirot’i sihoni «getachini hoyi! birihanachinini mulalini፣ le’inya mihiretimi adirigilini፣ anite benegeru hulu layi chayi nehina» yilalu፡፡

[9] anite nebiyu hoyi! kehadiwochinina menafik’anini tageli፡፡ be’inerisumi layi berita፡፡ menoriyachewimi gehanemi nati፡፡ mini tikefami memelesha

[10] alahi le’ineziya lekaduti sewochi yenuhini setina yelut’ini seti misale aderege፡፡ kebarochachini kehonu huleti melikami bariyawochi siri neberu፡፡ keduwachewimi፡፡ ke’alahimi (k’it’ati nuhina lut’i) kemisitochachewi minimi aligefeterulachewimi፡፡ kegebiwochumi gari «isatini gibu» tebalu፡፡

[11] le’ineziya le’amenutimi yeferi’onini seti alahi misale aderege፡፡ «getaye hoyi! anite zenidi begeneti wisit’i le’ine betini genibalinyi፡፡ keferi‘onina kesirawimi adinenyi፡፡ kebedelenyochu hizibochimi adinenyi» balechi gize፡፡

[12] ye‘imiranini liji meriyeminimi yachini bilitwani yet’ebek’echiwini (misale aderege)፡፡ be’irisumi wisit’i kemenifesachini nefifani፡፡ begetawa k’alatina bemets’ahifitumi aregaget’echi፡፡ ketazazhochumi neberechi፡፡

አል-ሙልክ

Surah 67

[1] ya nigisina be’iju yehonewi amilaki chirotawi beza፡፡ irisumi benegeru hulu layi chayi newi፡፡

[2] ya yetinyachihu sirawi yibelit’i yamare mehonuni limokirachihu motinina hiyiwetini yefet’ere newi፡፡ irisumi ashenafiwi mehariwi newi፡፡

[3] ya sebatini semayati yetenebaberu honewi yefet’ere newi፡፡ be’alirehimani afet’at’eri wisit’i minimi mezanefini atayimi፡፡ ‘ayinihinimi melisi፡፡ «kesinit’ik’ochi anidachini tayalehini?»

[4] keziyami bizu gize ‘ayinihini melalisi፡፡ ‘ayinihi tewarido irisumi yedekeme hono wedanite yimelesali፡፡

[5] k’iribituni semayimi be’irigit’i bemebiratochi (bekewakibiti) aget’inati፡፡ leseyit’anatimi mek’et’ik’ech’awochi adereginati፡፡ le’inerisumi (leseyit’anochi) ye’isatini k’it’ati azegajeni፡፡

[6] le’ineziyami begetachewi lekaduti yegehanemi k’it’ati alilachewi፡፡ memeleshayitumi kefachi

[7] bewisit’wa betet’alu gize፤ iriswa yemitifela sitihoni le’iriswa (inide ahiya) manafatini yisemalu፡፡

[8] kek’uch’itiwa yetenesa litik’oraret’i tik’eribalechi፡፡ bewisit’wa ch’ifirochi betet’alu k’ut’iri zebenyochiwa «asiferari (nebiyi) alimet’achihumini?» bemaleti yit’eyik’wachewali፡፡

[9] «ayidelemi be’irigit’i asiferari met’itonali፡፡ asitebabelinimi፡፡ alahimi mininimi alawerede inanite (awiridwali sitilu) betilik’i sihiteti wisit’i iniji ayidelachihumi alini» yilalu፡፡

[10] «yeminisema weyimi yeminasibi beneberinimi noro benedaji isati gwadochi wisit’i balihoni neberi» yilalu፡፡

[11] behat’i’atachewimi yaminalu le’isati gwadochimi (ke’izineti) merak’i tegebachewi፡፡

[12] ineziya getachewini beruk’u yemiferu le’inerisu mihiretina talak’i minida alilachewi፡፡

[13] (sewochi hoyi!) k’alachihunimi mesit’iru፡፡ weyimi be’irisu ch’uhu፡፡ irisu belibochi wisit’i yaleni hulu ‘awak’i newi፡፡

[14] yefet’ere amilaki irisu ‘iwik’eti rek’ik’u፣ wisit’i ‘awak’iwi sihoni (misit’irini hulu) ayawik’imini

[15] irisu ya midirini le’inanite yetegerachi yaderegelachihu newi፡፡ begarawochiwana bemenigedochiwami hidu፡፡፡ kesisayumi bilu፡፡ (hwala) memeleshawimi wede’irisu bicha newi፡፡

[16] besemayi wisit’i yaleni (serawiti) be’inanite midirini biderebabachihu wediyawimi iriswa yemitaregerigi bitihoni titemamenalachihuni? (atiferumini)

[17] weyimi besemayi wisit’i yaleni be’inanite layi t’et’erini yazelechi nefasini bilikibachihu titemamenalachihuni? (atiferumini?) masit’enik’ek’emi inideti inidehone wedefiti tawik’alachihu፡፡

[18] ineziyami ke’inerisu befiti yeneberuti be’irigit’i asitebabelu፡፡ t’ilachayemi inideti neberi

[19] wede a’iwafi kebelayachewi kinifochachewini zerigitewi tenisafafiwochi yemisebesebumi sihonu alayumini? ke’alirehimani bek’eri (bayeri layi) yemiyizachewi yelemi፡፡ irisu benegeru hulu temelikachi newi፡፡

[20] be’iwinetu ya irisu ke’alirehimani lela yemiredachihu le’inanite yehone serawiti manewi? kehadiwochi bemetaleli wisit’i iniji belela layi ayidelumi፡፡

[21] weyimi sisayuni biyizibachihu ya sisayini yemiset’achihu manewi? be’iwinetu inerisu bemogedina bemedeniberi wisit’i chiki alu፡፡

[22] befitu layi tedefito yemihedi sewi yibelit’i yek’ena newini? weyisi bek’et’itenya menigedi layi tesitekakilo yemihedi

[23] «irisu ya yefet’erachihu le’inanitemi mesimiyana mayawochini፣ libochinimi yaderegelachihu newi፡፡ t’ik’itinimi atamesiginumi» belachewi፡፡

[24] «irisu ya bemidiri layi yebetenachehu newi፡፡ wede’irisumi tisebesebalachihu» belachewi፡፡

[25] «iwinetenyochimi inidehonachihu yihi k’et’ero meche newi?» yilalu፡፡

[26] «‘iwik’etu alahi zenidi bicha newi፡፡ ine gilits’i asiferari iniji lela ayidelehumi» belachewi፡፡

[27] (k’it’atuni) k’iribi hono bayutimi gize ye’ineziya yekaduti sewochi fitochi yikikefalu፡፡ «yihi ya be’irisu tikerakerubeti yeneberachihuti newi» yibalalumi፡፡

[28] «ayachihuni? alahi bigedilenyi ke’ine gari yalutinimi (inidezihu) weyimi (bemak’oyeti) biyazinilini kehadiwochini ke’asamami k’it’ati yemiyadini mani newi?» belachewi፡፡

[29] «irisu (imenubeti yemilachihu) alirehimani newi፡፡ (inya) be’irisu amenini፡፡ berisumi layi tet’egani፡፡ wede fitimi begilits’i mesasati wisit’i yehonewi irisu mani anide hone be’irigit’i tawik’alachihu» belachewi፡፡

[30] «ayachihuni? wihachihu seragi bihoni fesashini wiha yemiyamet’alachehu mani newi?» belachewi፡፡ (alahi ye‘alemati geta yamet’awali)፡፡

አል-ቀለም

Surah 68

[1] ne.(nuni)፤ bebiri’i imilalehu beziyami (meli’akochi) bemits’ifuti፡፡

[2] anite begetahi ts’ega yetegonats’efiki sitihoni ‘ibidi ayidelehimi፡፡

[3] lanitemi (kegetahi) yemayik’waret’i waga be’irigit’i alilehi፡፡

[4] anitemi betalak’i t’ebayi layi nehi፡፡

[5] wedefitimi tayalehi፤ yayalumi፡፡

[6] ‘ibideti bemaninyachihu inidalile፡፡

[7] getahi irisu kemenigedu yetesasatewini sewi ‘awak’i newi፡፡ irisumi temeriwochuni ‘awak’i newi፡፡

[8] le’asitebabayochimi atitazizu፡፡

[9] bitimesaselachewina bimesaseluhi temenyu፡፡

[10] weradanimi hulu atitazezi፡፡

[11] sewini anewarinina bemasabek’i heyajini፡፡

[12] lebego negeri bet’ami kelikayini፣ weseni alafini፣ hat’i’atenyani፤

[13] libe derek’ini፣ kezihi behwala dik’alani (hulu atitazezi)፡፡

[14] yegenizebina yelijochi balebeti bemehonu (yasitebabilali)፡፡

[15] be’irisu layi anik’ets’ochachini beminebebu gize «yemejemeriyawochu sewochi teretochi nachewi» yilali፡፡

[16] be’afinich’awi layi be’irigit’i (yemineweribeti) milikiti inaderigibetaleni፡፡

[17] inya ye’atikilitituni balebetoche inide mokerini (yemekani sewochi) mokerinachewi፡፡ malidewi (firewani) lilek’imwati bemalu gize፡፡

[18] (bemehalachewi) ayasik’erumimi፡፡

[19] inerisu yetenyu honewimi salu kegetahi yehone zwari be’iriswa layi zorebati፡፡

[20] inide leliti ch’elemami hona anegachi፤ (keselechi)፡፡

[21] yanegumi honewi tet’eraru፡፡

[22] «k’orach’ochi inide honachihu be’irishachehu layi malidu» bemaleti፡፡

[23] inerisu yeminishokashoku honewi hedumi፡፡

[24] zare be’inanite layi diha inidayigebati bemaleti፡፡

[25] (dihochini) bemekelikelimi layi (behasabachewi) chayochi honewi maledu፡፡

[26] (tek’at’ila) bayuwatimi gize «inya be’irigit’i tesasachochi neni» alu፡፡

[27] «yilik’unimi inya yetekelekelini neni» alu፡፡

[28] tikikilenyachewi «le’inanite alahini lemini atat’erumi alalikwachihumini?» alachewi፡፡

[29] «getachini t’irati yigebawi፡፡ inya bedayochi neberini፤» alu፡፡

[30] yemiwek’ak’esumi honewi kefilochachewi bekefilu layi met’u፡፡

[31] «wa t’ifatachini! inya diniberi alafiwochi neberini፤» alu፡፡

[32] «getachini ke’iriswa yeteshaleni (atikiliti) lilewit’eni yikejelali፡፡ inya wede getachini kejayochi neni፤» (alu)፡፡

[33] k’it’atu inidezihu newi፡፡ yemech’ereshayitumi ‘alemi k’it’ati talak’i newi፡፡ yemiyawik’uti behonu noro (betet’enek’ek’u neberi)፡፡

[34] let’inik’uk’ochu begetachewi zenidi met’ek’emiya genetochi alwachewi፡፡

[35] musilimochuni inide kehadiwochi inaderigaleni

[36] le’inanite mini (asireji) alachihu? inideti tiferidalachihu፡፡

[37] be’iwinetu le’inanite be’irisu yemitat’enubeti mets’ihafi alachihuni

[38] bewisit’u le’inanite yemitimerit’uti alachihu (yemili)

[39] weyisi le’inanite yemitiferiduti alachihu bemaleti (k’ali kidani yegebanilachihu) isike tinisa’e k’eni derashi yehonu mehalawochi le’inanite be’inya layi alwachihuni

[40] bezihi maninyachewi teyayazhi inide hone t’eyik’achewi፡፡

[41] weyisi le’inerisu (befiridachewi tesimami) «tegariwochi» alwachewini? iwinetenyochimi inidehonu «tegariwochachewini» yamit’u፡፡

[42] bati yemigelet’ibetini (kehadiwochi) wede mesigedimi yemit’it’erubetinina yemayichilubeti k’eni (asitawisi)፡፡

[43] ‘ayinochachewi yeferu wirideti yemitishefinachewi sihonu፤ (wede sigideti yemit’erubetini)፤ inerisumi (bemidire ‘alemi) dehina honewi salu wede sigideti be’irigit’i yit’eru neberu፡፡

[44] bezihimi nigigiri kemiyasitebabiluti sewochi gari tewonyi፡፡ (inerisuni ine ibek’ahalehu)፡፡ kemayawik’uti sifira azenagiteni iniyizachewaleni፡፡

[45] inerisunimi azegeyalehu፡፡ zedeye biritu newina፡፡

[46] be’iwinetu wagani tit’eyik’achewalehini? silezihi inerisu ke‘ida yetekebedu nachewini

[47] weyisi inerisu zenidi yeruk’u misit’iri ‘iwik’eti alileni? silezihi inerisu yits’ifaluni

[48] legetahimi firidi tagesi፤ (bemebesach’etina bale metagesi) inide ‘asawi balebetimi (inide yonasi) atihuni፡፡ irisu bech’inik’eti yetemela hono (getawini) betet’ara gize፡፡

[49] kegetawi yehone ts’ega balagenyewi noro bemidire beda tewek’ashi hono betet’ale neberi፡፡

[50] getawimi (benebiyineti) meret’ewi፡፡ kedegagochumi aderegewi፡፡

[51] ineho ineziyami yekaduti sewochi k’uri’anuni besemu gize be‘ayinochachewi lit’iluhi (liyat’efuhi) yik’eribalu፡፡ «irisumi be’irigit’i ‘ibidi newi» yilalu፡፡

[52] gini irisu (k’uri’ani) le‘alemati megesech’a iniji lela ayidelemi፡፡

አል-ሓቃህ

Surah 69

[1] iwinetini aregagach’itu (tinisa’e)፡፡

[2] aregagach’itumi (iriswa) minidini nati

[3] aregagach’itumi mini inidehonechi mini asawek’ehi

[4] semudina ‘adi bek’orik’wariyitu (tinisa’e) asitebabelu፡፡

[5] semudima weseni belelati ch’uheti tet’efa፤ (tewedemu)፡፡

[6] ‘adima behayili bemitinishasha biritu nefasi tet’efu፡፡

[7] teketatayi behonu sebati lelitochina siminiti me‘alitochi wisit’i be’inerisu layi lek’ek’ati፡፡ hizibochunimi፤ bewisit’wa yetet’alu honewi liki kifiti yehonu yezenibaba ginidochi mesilewi tayachewalehi፡፡

[8] le’inerisumi k’erini tayalehini

[9] feri‘oni kebefitu yeneberutimi sewochi tegelibach’ochumi (ketemochi) behat’i’ati (sirawochi) met’u፡፡

[10] yegetachewinimi meli’ikitenya ti‘izazi t’asu፡፡ yeberetachinimi ayayazi yazachewi፡፡

[11] inya wihawi bayele gize betenishalayitu tanikwa wisit’i ch’aninachihu፡፡

[12] le’inanite megesech’a linaderigati at’ini yehonechimi joro tat’enati zenidi፡፡

[13] bek’enidumi aniditi meninefati betenefachi gize፡፡

[14] midirina garawochimi (kesifirachewi) betenesuna aniditini mesebaberi betesebaberu gize፡፡

[15] beziya k’eni hwanyitu (tinisa’e) tihonalechi፡፡

[16] semayimi tik’ededalechi፡፡ silezihi iriswa beziya k’eni dekama nati፡፡

[17] mela’ikitimi beyech’afochiwa layi yihonalu፡፡ yegetahinimi ‘arishi beziya k’eni siminiti mela’ikiti kebelayachewi yishekemalu፡፡

[18] beziya k’eni ke’inanite tedebak’i (negerochi) yemayidebek’u sihonu tik’ik’erebalachihu፡፡

[19] mets’ihafuni bek’enyu yeteset’e sewima (legwadenyochu) «iniku፤ mets’ihafeni anibibu» yilali፡፡

[20] «ine mirimerayeni yemigenanyi mehoneni aregaget’iku፤» (tezegajehumi yilali)፡፡

[21] irisumi betewededechi nuro wiset’i yihonali፡፡

[22] bekefitenyayitu geneti wisit’i፡፡

[23] firewochiwa k’iribochi yehonu፡፡

[24] be’alefuti k’enati wisit’i (bemidire ‘alemi) basik’edemachihuti mikiniyati bilu፤ t’et’umi፤ (yibalalu)፡፡

[25] mets’ihafunimi begirawi yeteset’ema «wa t’ifate! minewi mets’ihafeni baliteset’ehu» yilali፡፡

[26] «mirimerayenimi mini inidehone balawek’iku፡፡

[27] «iriswa (moti hiyiweteni) minewi fets’ami behonechi፡፡

[28] «genizebe ke’ine mininimi alabik’ak’anyi፤ (alit’ek’emenyimi)፡፡

[29] «hayile ke’ine layi t’efa» (yilali)፡፡

[30] «yazuti፤ iserutimi፡፡

[31] «keziyami be’isati wiset’i agibuti፡፡

[32] «keziyami rizimetwa seba kinidi behonechi seniseleti wisit’i agibuti፡፡»

[33] irisu talak’i behonewi alahi ayaminimi neberina፡፡

[34] dihochinimi bemabilati layi ayagibabami neberina፡፡

[35] le’irisumi zare izihi zemedi yelewimi፡፡

[36] migibimi ke’isati sewochi k’usili it’abi (izhi) besitek’eri yelewimi፡፡

[37] hat’i’atenyochi iniji lela ayibelawimi፤ (yibalali)፡፡

[38] bemitayutimi negeri imilalehu፡፡

[39] bematayutimi negeri፡፡

[40] irisu (k’uri’ani) yetekebere melikitenya k’ali newi፡፡

[41] irisumi yebalek’ine k’ali (git’imi) ayidelemi፡፡ t’ik’itini bicha taminalachihu፡፡

[42] yet’enik’wayimi k’ali ayidelemi፡፡ t’ik’itini bicha tasitawisalachihu፡፡

[43] ke‘alemati geta yetewerede newi፡፡

[44] be’inya layimi kefilini k’alati (yalalinewini) bek’et’efe noro፤

[45] behayili beyazinewi neberi፡፡

[46] keziyami ke’irisu yelibuni siri (yetenit’elet’elebetini jimati) bek’oret’ini neberi፡፡

[47] ke’inanitemi wisit’i ke’irisu layi kelikayochi minimi ayinorumi፡፡

[48] irisumi (k’uri’ani) let’inik’uk’ochu megesech’a newi፡፡

[49] inyami ke’inanite wisit’i asitebabayochi menorachewini be’irigit’i inawik’aleni፡፡

[50] irisumi (k’uri’ani) bekehadiwochu layi ts’ets’eti newi፡፡

[51] irisumi yeteregaget’e iwineti newi፡፡

[52] yetalak’uni getahinimi simi awedisi፡፡

አል-መዓሪጅ

Surah 70

[1] wedak’i kehonewi k’it’ati t’eyak’i t’eyek’e፡፡

[2] bekehadiwochi layi (wedak’i kehonewi) le’irisu melashi yelewimi፡፡

[3] ye(semayati) meselalochi balebeti kehonewi alahi (melashi yelewimi)፡፡

[4] mela’ikituna menifesumi liku amisa shihi ‘ameti behone k’eni wisit’i wede’irisu yarigalu፤ (yiwet’alu)፡፡

[5] melikaminimi ti‘igisiti tagesi፡፡

[6] inerisu (yanini k’eni) ruk’i adirigewi yayutali፡፡

[7] inyami k’iribi hono inayewaleni፡፡

[8] semayi inide zeyiti atela bemitihonibeti k’eni፡፡

[9] garawochimi beteleyayu k’elemati inide tenekere sufi (nefasi inidemiyaberewi) bemihonubeti k’eni፡፡

[10] zemedimi zemedini bemayit’eyik’ibeti k’eni፤ (melashi yelewimi)፡፡

[11] (zemedochachewini) yayuwachewali፡፡ amets’enyawi keziya k’eni sik’ayi (nefisuni) belijochu libezhi yimenyali፡፡

[12] bemisitumi bewenidimumi፡፡

[13] beziyachimi bemitasit’egawi gosawi፡፡

[14] bemidirimi layi balewi hulu (libezhi) keziyami liyadinewi (yimenyali)፡፡

[15] yitewi! iriswa (isatitu) lezwa nati፡፡

[16] yerasini k’ili k’oda yemitimoshilik’i sitihoni፡፡

[17] (ke’imineti) yezorenina yeshesheni sewi (wede’iriswa) tit’eralechi፡፡

[18] genizebini yesebesebenina (zekawini sayiset’i) yek’ot’erenimi፤ (tit’eralechi)፡፡

[19] sewi k’it’e bisi hono tefet’ere፡፡

[20] kifu negeri bagenyewi gize bisich’itenya፡፡

[21] melikamimi negeri (diloti) bagenye gize kelikayi (hono tefet’ere)፡፡

[22] segajochu bicha sik’eru፡፡

[23] ineziya inerisu besigidetachewi layi zewitariwochi yehonuti፡፡

[24] ineziyami begenizebochachewi layi yetawek’e mebiti yalebachewi yehonuti፡፡

[25] lelemanyi kelimena lemikelekelimi (mebiti yalebachewi yehonuti)፡፡

[26] ineziyami befiridu k’eni iwineti yemiluti (yemiyaregagit’uti)፡፡

[27] ineziyami inerisu kegetachewi k’it’ati feriwochi yehonuti፡፡

[28] yegetachewi k’it’ati (memit’atu) yemayasitemamini newina፡፡

[29] ineziyami inerisu bilitochachewini t’ebak’iwochi yehonuti፡፡

[30] bemisitochachewi weyimi ijochachewi beyazuwachewi (bariyawochi) layi sik’eri፡፡ inerisu (be’inezihi) yemayiwek’esu nachewina፡፡

[31] keziyami wediya yefelege sewi ineziya inesu diniberi alafiwochi nachewi፡፡

[32] ineziyami inerisu aderawochachewinina k’ali kidanachewini t’ebak’iwochi yehonuti፡፡

[33] ineziyami inerisu bemisikirinetachewi tikikilenyochi yehonuti፡፡

[34] ineziyami inerisu besolatochachewi layi yemit’ebabek’uti፡፡

[35] inezihi (kezihi belayi yetewesuti hulu) begenetochi wisit’i yemikeberu nachewi፡፡

[36] le’ineziyami lekaduti wede anite bekuli anigetochachewini mezizewi yemiyatekuruti mini alachewi

[37] kek’enyina kegira kifilifili ch’ifirochi sihonu፡፡

[38] ke’inerisu iyanidanidu sewi yets’egayituni geneti megibatini yikejilalini

[39] yikelikeli፤ inya kemiyawik’uti negeri (kefitoti t’ebita) fet’erinachewi፡፡

[40] bemisirak’ochina bemi‘irabochimi geta imilalehu፡፡ inya be’irigit’i chayochi neni፡፡

[41] ke’inerisu yeteshaleni bemelewet’i layi፡፡ inyami teshenafiwochi ayidelenimi፡፡

[42] yaninimi yemisiferarubetini k’enachewini isikemigenanyu diresi tewachewi፡፡ yiwanyu yich’awetumi፡፡

[43] wede t’a‘otochi inidemishik’edademu honewi kemek’abirochachewi fet’inewi yemiwet’ubetini k’eni (isikemigenanyu diresi tewachewi)፡፡

[44] ‘ayinochachewi yaferu honewi wirideti tishefinachewalechi፡፡ yihi k’eni ya yisiferarubeti yeneberuti newi፡፡

ኑሕ

Surah 71

[1] inya nuhini «hizibochihini asamami k’it’ati sayimet’abachewi befiti asit’enik’ik’i bemaleti wede hizibochu lakinewi፡፡»

[2] (irisumi) ale «hiziboche hoyi! ine le’inanite gelach’i yehoniku asit’enik’ak’i nenyi፡፡

[3] «alahini tegezuti፣ firutimi፣ tazezunyimi bemaleti፤ (asit’enik’ak’i nenyi)፡፡

[4] «le’inanite kehat’i’atochachihu yimiralina፡፡ wedetewesenewi gizemi yak’oyachihwali፡፡ ye’alahi (yewesenewi) gize bemet’a wek’iti ayik’oyimi፡፡ yemitawik’uti bitihonu noro (betazezachihu neberi)፡፡»

[5] (sile tek’awemutimi) «ale getaye hoyi! ine lelitimi k’enimi hizibocheni t’erahu፡፡

[6] «t’iriyemi mesheshini iniji lela alich’emerelachewimi፡፡

[7] «inemi le’inerisu timiri zenidi (wede imineti) bet’erahwachewi k’ut’iri t’atochachewini bejorowochachewi wisit’i aderegu፡፡ libisochachewinimi tekenanebu፡፡ (bemet’ifo sirachewi layi) zeweterumi፡፡ (yale liki) mekuratinimi koru፡፡

[8] «keziyami ine bech’uheti t’erahwachewi፡፡

[9] «keziyami ine le’inerisu gelets’iku፡፡ le’inerisumi memesit’erini meset’eriku

[10] «alikwachewimi፡- getachihuni mihiretini leminuti፡፡ irisu bet’ami mehari newina፡፡

[11] «be’inanite layi zinamini teketatayi adirigo yilikali፡፡

[12] «begenizebochina belijochimi yilegiselachihwali፡፡ le’inanitemi atikilitochini yaderigilachihwali፡፡ le’inanitemi wenizochini yaderigilachihwali፡፡»

[13] le’alahi lik’inani yematishuti le’inanite mini alachihu

[14] beliyu liyu hunetawochi be’irigit’i yefet’erachihu sihoni፡፡

[15] alahi sebatini semayati anidu kanidu belayi sihoni inideti inidefet’ere atayumini

[16] bewisit’achewimi ch’erek’ani abiri aderege፡፡ ts’ehayinimi birihani aderege፡፡

[17] alahimi kemidiri mabik’elini abek’elachihu፡፡

[18] keziyami bewisit’wa yimelisachihwali፡፡ mawit’atinimi yawet’achihwali፡፡

[19] alahimi midirini le’inanite minit’afi aderegati፡፡

[20] ke’iriswa sefafiwochini menigedochi tigebu zenidi፡፡

[21] nuhi ale፡- «getaye hoyi! inesu amimets’ubinyi፡፡ genizebuna lijumi ket’ifati besitek’eri yalich’emereletini sewi teketelu፡፡

[22] «talak’inimi tenikoli yemekerutini sewochi» (teketelu)፡፡

[23] alumi «amilakochachihuni atitewu፡፡ wedinimi፣ suwa‘inimi፣ yegusinimi፣ ye‘uk’inimi nesirinimi atitewi፡፡

[24] «be’irigit’imi bizuwochini asasatu፡፡ kehadiwochinimi t’imetini iniji lelani atich’emirilachewi» (ale)፡፡

[25] behat’i’atochachewi mikiniyati teset’emu፡፡ isatinimi inidigebu tederegu፡፡ le’inerisumi ke’alahi lela yehonu redatochini alagenyumi፡፡

[26] nuhimi ale «getaye hoyi! kekehadiwochu bemidiri layi anidinimi atitewi፡፡

[27] «anite bititewachewi barochihini yasasitaluna፡፡ hat’i’atenya kehadinimi iniji lelani ayiwelidumi፡፡

[28] «getaye hoyi! le’inemi lewelajochemi mi’imeni hono bebete legebami sewi hulu lemi’imenanina lemi’iminatimi mihireti adirigi፡፡ kehadiwochinimi ket’ifati bek’eri atich’emirilachewi፤» (ale)፡፡

አል-ጂን

Surah 72

[1] (muhamedi hoyi!) beli «ineho kejini yehonu ch’iferochi (k’uri’anini) adamet’u፡፡‹inya asidenak’i yehoneni k’uri’ani semanimi› alu maleti wede’ine tewerede፡፡

[2] ‹wede k’et’ita menigedi yemimerani (k’uri’ani semani)፡፡ be’irisumi amenini፡፡ begetachinimi anidinimi anagarami፡፡›

[3] ‹inehomi yegetachini kibiri lak’e፡፡ misitinimi lijinimi aliyazemi፡፡›

[4] ‹inehomi k’ilachini be’alahi layi weseni yalefeni (wisheti) yinageri neberi፡፡›

[5] ‹inyami sewochina ganenochi be’alahi layi wishetini (k’ali) ayinagerumi maletini t’eret’erini፡፡›

[6] ‹inehomi kesewochi yehonu wenidochi beganeni wenidochi yit’ebek’u neberu፡፡ kuratinimi ch’emeruwachewi፡፡›

[7] ‹inerisumi alahi anidinimi ayik’esek’isimi maletini inidet’eret’erachihu t’eret’eru፡፡›

[8] ‹inyami semayini (lemediresi) felegini፡፡ biritu t’ebak’iwochinina chibowochinimi temolita agenyenati፡፡

[9] ‹inyami ke’iriswa (wereni) lemademet’i bemek’emech’awochi inik’emet’i neberini፡፡ ahuni gini yemiyadamit’i sewi le’irisu tet’ebabak’i chiboni yagenyali፡፡

[10] ‹inyami bemidiri wisit’i balilu sewochi kifu teshitwali? weyisi be’inerisu getachewi degini negeri shitwali? maletini anawik’imi፡፡

[11] ‹inyami ke’inya wisit’i degochi alilu፡፡ kenyami kezihi lela yehonu alilu፡፡ yeteleyayu menigedochi (bale betochi) neberini፡፡

[12] ‹inyami alahini bemidiri wisit’i fets’imo yemanak’itewi፤ sheshitenimi fets’imo yemanamelit’ewi mehonachinini aregaget’ini፡፡

[13] ‹inyami meriwini besemani gize berisu amenini፡፡ begetawimi yemiyamini sewi megigodelinimi mech’ich’emerinimi ayiferami፡፡

[14] «inyami ke’inya wisit’i musilimochi alilu፡፡ ke’inyami wisit’i bedayochi alilu፡፡ yeselemumi sewochi ineziya k’inini menigedi meret’u፡፡»

[15] bedayochuma legehanemi magedo honu፡፡

[16] inehomi bemenigeditu layi k’et’i balu noro bizu zinamini bat’et’anachewi neberi (maletimi teweredelinyi)፡፡

[17] be’irisu linimokirachewi (bat’et’anachewi neberi)፡፡ kegetawimi masitawesha yemiyafegefigi sewi asichegarini k’it’ati yagebawali፡፡

[18] ineho mesigidochimi ye’alahi bicha nachewi፡፡ (bewisit’achewi) ke’alahi gari anidinimi atigezu (maletimi)፡፡

[19] inehomi ye’alahi bariya (muhamedi alahini) yemit’erawi hono betenesa gize (ganenochi) be’irisu layi diribiribochi lihonu k’erebu (maletimi)፡፡

[20] «ine yemigigezawi getayeni bicha newi፡፡ be’irisumi anidinimi alagarami» beli፡፡

[21] «ine le’inanite gudatinimi k’et’itanimi alichilimi» belachewi፡፡

[22] «ine ke’alahi (k’it’ati) anidimi ayadinenyimi፡፡ ke’irisumi lela met’egiyani alagenyimi» belachewi፡፡

[23] «ke’alahi yehone madiresini melikitochunimi besitek’eri (alichilimi)፡፡ alahinina melikitenyawinimi yemiyamits’i sewi le’irisu yegehanemi isati alilewi፡፡ bewisit’wa zelalemi zewitariwochi sihonu፡፡»

[24] yemisiferarubetinimi bayu gize redatu dekama፣ k’ut’irumi anesitenya yehonewi mani inidehone be’irigit’i yawik’alu፡፡

[25] «yemitisiferarubeti negeri k’iribi weyimi getaye le’irisu yetewesene gizeni yemiyaderigileti (ruk’i) mehonuni alawik’imi» belachewi፡፡

[26] «(irisu) ruk’uni misit’iri ‘awak’i newi፡፡ bemisit’irumi layi anidinimi ayasawik’imi፡፡»

[27] kemelikitenya lewededewi bihoni iniji (lelela ayigelits’imi)፡፡ irisumi kesitefitumi kesitehwalawimi t’ebak’iwochini yaderigiletali፡፡

[28] inerisu zenidi balewi negeri ‘iwik’etu yekebebena negerunimi hulu bek’ut’iri yat’ek’alele sihoni yegetachewini melikitochi yaderesu mehonachewini yawik’i zenidi (t’ebak’i yaderigali)፡፡

አል-ሙዘሚል

Surah 73

[1] anite tekenanabiwi hoyi፡፡

[2] lelituni hulu t’ik’iti sik’eri k’umi፤ (sigede)፡፡

[3] gimashuni (k’umi)፤ weyimi kerisu t’ik’itini k’enisi፡፡

[4] weyimi be’irisu layi ch’emiri፡፡ k’uri’aninimi bezigita manibebini anibibi፡፡

[5] inya banite layi kebadi k’alini init’ilalenina፡፡

[6] yeleliti menesati iriswa (hiwasatinina libini) lemasimamati bet’ami biritu nati፡፡ lemanibebimi tikikilenya nati፡፡

[7] lanite bek’eni wisit’i rezhimi mezewaweri alilehi፡፡

[8] yegetahinimi simi awisa፤ wede’irisumi (megigezati) mek’waret’ini tek’waret’i ፡፡

[9] (irisumi) yemisirak’ina yemi‘irabi geta newi፡፡ ke’irisu lela amilaki yelemi፡፡ met’egiya adirigehimi yazewi፡፡

[10] (kehadiwochi) bemilutimi layi tagesi፡፡ melikaminimi metewi tewachewi፡፡

[11] yediloti balebetochimi kehonuti asitebabayochi gari tewonyi፡፡ t’ik’itinimi gize ak’oyachewi፡፡

[12] inya zenidi kebadi maseriyawochi isatimi alilena፡፡

[13] yemiyanik’i migibimi፤ asamami k’it’atimi (alile)

[14] midirina gerawochi bemirigefegefubeti፣ garawochimi fesashi ye’ashewa kimiri bemihonubeti k’eni፡፡

[15] inya be’inanite layi mesikari melikitenyani wede’inanite lakini፡፡ wede feri‘oni melikitenyani inidelakini፡፡

[16] feri‘onimi melikitenyawini amets’e፤ biritu meyazinimi yazinewi፡፡

[17] bitikidu lijochini shebetowochi yemiyaderigewini k’eni (k’it’ati) inideti tit’ebek’alachihu፡፡

[18] semayu berisu (beziya k’eni) tesenit’ak’i newi፡፡ k’et’erowi tefets’ami newi፡፡

[19] yihichi megesech’a nati፡፡ (medanini) yeshami sewi wede getawi menigedini yiyizali፡፡

[20] anite kelelitu huleti iji yaneseni gimashunimi sisowinimi yemitik’omi mehonihini getahi be’irigit’i yawik’ali፡፡ ke’ineziyami abirewihi kaluti kefilochi (yemik’omu mehonachewini yawik’ali)፡፡ alahimi lelitinina k’enini yilekikali፡፡ (lelituni) yematadarisuti mehonachihuni ‘awek’e፡፡ be’inanite layimi (wede mak’aleli) temeleselachihu፡፡ silezihi kek’uri’ani (besigideti) yetechalachihuni anibibu፡፡ ke’inanite wisit’i beshitenyochi፣ lelochimi ke’alahi chirota lemefelegi bemidiri layi yemigwazu፣ lelochimi be’alahi menigedi (hayimanoti) yemigadelu inideminoru ‘awek’e፡፡ (ak’alelelachewimi)፡፡ ke’irisumi yetechalechihuni anibibu፡፡ solatinimi sigedu፡፡ zekanimi sit’u፡፡ le’alahimi melikami biderini abediru፡፡ kemelikami sirami lenefisochachihu yemitasik’edimutini hulu irisu yeteshalena beminidami talak’i hono alahi zenidi tagenyutalachihu፡፡ alahinimi mihiretini leminuti፡፡ alahi bet’ami mehari azanyi newina፡፡

አል-ሙደሢር

Surah 74

[1] anite (libisihini) derabiwi hoyi

[2] tenesa asit’enik’ik’imi፡፡

[3] getahinimi akibiri፡፡

[4] libisihinimi at’ira፡፡

[5] t’a‘otinimi rak’i፡፡

[6] mabizatinimi yemitifeligi honehi፤ (bereketini) atilegisilele

[7] legetahimi (ti‘izazi) tagesi፡፡

[8] bek’enidumi betenefa gize (negeru yiberetali)፡፡

[9] yihimi (gize) ya k’eni asichegari k’eni newi፡፡

[10] bekehadiwochi layi geri yalihone newi፡፡

[11] anidi hono kefet’erikuti sewi gari tewonyi (ine ibek’ahalehu)፡፡

[12] le’irisumi yetezeregani genizebi (beyayinetu) yaderegihuleti፡፡

[13] (beyadebabayu) tegenyiwochi yehonu wenidochi lijochinimi፡፡

[14] le’irisumi (nurowini) mezerigatini yezeregahuleti (kehone sewi geri tewonyi)፡፡

[15] keziyami lich’emirileti yikejilali፡፡

[16] yikelikeli፤ irisu le’anik’ets’ochachini be’irigit’i tek’awami neberi፡፡

[17] be’irigit’i chigirini asigedidewalehu፡፡

[18] irisu (bek’uri’ani negeri) hasebe፤ gemetemi፡፡

[19] teregememi፤ inideti gemete

[20] keziyami (kemoti behwala) teregeme፡፡ inideti gemete

[21] keziyami inide gena (bek’uri’anu negeri) temelekete፡፡

[22] keziyami fituni ach’efegege፤ akomateremi፡፡

[23] keziyami (kemameni) zore፤ korami፡፡

[24] alemi «yihi (kelela) yemik’eda digimiti iniji lela ayidelemi፡፡

[25] «yihi yesewi k’ali iniji lela ayidelemi፡፡»

[26] besek’eri wisit’i be’irigit’i agebawalehu፡፡

[27] sek’eri mini inidehonechi mini asawek’ehi

[28] (yagenyechiwini hulu) atasik’erimi atitewimimi፡፡

[29] k’odani bet’ami akisayi nati፡፡

[30] be’iriswami layi asira zet’enyi (zebenyochi) alubati፡፡

[31] ye’isatinimi zebenyochi mela’ikiti iniji lela aladereginimi፡፡ k’ut’irachewinimi le’ineziya lekaduti mefetenya iniji aladereginimi፡፡ ineziya mets’ihafini yeteset’uti inidiyaregagit’u፣ ineziyami yamenuti iminetini inidich’emiru፣ ineziyami mets’ihafini yeteset’utina mi’iminanochu inidayit’erat’eru፣ ineziyami belibochachewi wisit’i beshita yalebachewi (menafik’ani)፣ kehadiwochimi alahi bezihi (k’ut’iri) mini misale shitwali? inidilu (iniji aladereginimi)፡፡ inidezihu alahi yemishawini yat’emimali፡፡ yemishawinimi yak’enali፡፡ yegetahinimi serawiti (liki) kerisu bek’eri manimi ayawik’imi፡፡ iriswami (yesek’eri isati) lesewochi megesech’a iniji lela ayidelechimi፡፡

[32] (kekihideti) yikelikelu፡፡ bech’erek’a imilalehu፡፡

[33] belelitumi behede gize፡፡

[34] benigatumi babera gize፡፡

[35] iriswa (sek’eri) ketalalak’ochu (adegawochi) anidwa nati፡፡

[36] lesewochi asiferari sitihoni፡፡

[37] ke’inanite (wede bego negeri) mek’idemini weyimi wede hwala mek’iretini lesha sewi (asiferari sitihonu)፡፡

[38] nefisi hulu beserachiwi sira teyazhi nati፡፡

[39] yek’enyi balebetochi bicha sik’eru፡፡

[40] (inerisusi) begenetochi wisit’i yit’eyayek’alu፡፡

[41] ke’amets’enyochu huneta፡፡

[42] (yilwachewalimi) «besek’eri wisit’i mini agebachihu?»

[43] (inerisumi) yilalu «kesegajochu alineberinimi፡፡

[44] «ledihochimi yeminabela alineberinimi፡፡

[45] «kezebarak’iwochumi gari inizebarik’i neberini፡፡

[46] «befiridu k’enimi inasitebabili neberini፡፡

[47] «irigit’enyawi (moti) isike met’ani diresi፡፡»

[48] ye’amalajochimi milija atit’ek’imachewimi፡፡

[49] kegisats’eyemi (kek’uri’ani) yemiyafegefiguti le’inerisu mini alilachewi

[50] inerisu liki denibariwochi yemeda ahiyochi yimesilalu፡፡

[51] ke‘anibesa yesheshu፡፡

[52] yilik’unimi ke’inerisu iyanidanidu sewi hulu yetezeregu ts’ihufochini inidisiset’i yifeligali፡፡

[53] yikelikelu፡፡ yilik’unimi yemech’ereshayituni ‘alemi (k’it’ati) ayiferumi፡፡

[54] yikelikelu፡፡ irisu (k’uri’ani) megesech’a newi፡፡

[55] silezihi yesha sewi yigesets’ibetali፡፡

[56] alahimi kalisha besitek’eri ayigesets’umi፡፡ irisu (alahi) yemeferati balebeti yemihiretimi balebeti newi፡፡

አል-ቂያማህ

Surah 75

[1] (negeru kehadiwochi inidemiluti) ayidelemi፡፡ betinisa’e k’eni imilalehu፡፡

[2] (raswani) wek’ashi behonechi nefisimi imilalehu፡፡ (be’irigit’i tik’esek’esalachihu)፡፡

[3] sewi at’initochuni alemesebisebachinini yasibalini

[4] ayidelemi t’atochuni (fiti inide neberu) bemasitekakeli layi chayochi sinihoni (inisebesibachewaleni)፡፡

[5] yilik’unimi sewi befitu balewi negeri (betinisa’e) liyasitebabili yifeligali፡፡

[6] «yetinisa’ewi k’eni meche newi?» sili yit’eyik’ali፡፡

[7] ‘ayinimi bewalele gize፡፡

[8] ch’erek’ami bech’eleme gize፡፡

[9] ts’ehayina ch’erek’ami betesebesebu gize፡፡

[10] «sewi beziya k’eni mesheshawi yeti newi?» yilali፡፡

[11] yikelikeli፤ minimi met’egiya yelemi፡፡

[12] beziya k’eni merigiyawi wede getahi bicha newi፡፡

[13] sewi beziya k’eni basik’edemewina basik’oyewi hulu yinegerali፡፡

[14] be’irigit’imi sewi benefisu layi asireji newi፡፡ (akalochu yimesekirubetali)፡፡

[15] mikiniyatochuni hulu biyamet’ami inikwa (ayisemami)፡፡

[16] be’irisu (bek’uri’ani nibabi) litichekuli milasihini be’irisu atalawisi፡፡

[17] (belibihi wisit’i) mesebisebuna manibebu be’inya layi newina፡፡

[18] banebebinewimi gize (kalek’e behwala) nibabuni teketeli፡፡

[19] keziyami mabiraratu be’inya layi newi፡፡

[20] (kemet’adefi) tekelikeli፡፡ yilik’unimi (sewochi) fet’anituni (‘alemi) tiwedalachihu፡፡

[21] mech’ereshayitunimi (‘alemi) titewalachihu፡፡ (atizegajulatimi)፡፡

[22] fitochi beziya k’eni abiriwochi nachewi፡፡

[23] wede getachewi temelikachochi nachewi፡፡

[24] fitochimi beziya k’eni ch’efigagiwochi nachewi፡፡

[25] berisachewimi ‘adega inidemiserabachewi yaregagit’alu፡፡

[26] nik’u (nefisi) biriwochini bederesechi gize፤

[27] «ashariwi manewi?» betebalemi gize፡፡

[28] (himemitenyawi) irisu (yeseferebeti negeri kezihi ‘alemi) melileyeti mehonuni baregaget’emi gize፡፡

[29] batimi bebati betet’abek’echi gize፡፡

[30] beziya k’eni menedatu wede getahi (firidi) newi፡፡

[31] alamenemimi alisegedemimi፡፡

[32] gini asitebabele፤ (ke’imineti) zoremi፡፡

[33] keziyami iyetenigobalele wede betesebu hede፡፡

[34] yemitit’elawini negeri (alahi) yasiketilihi፡፡ le’anite tegebihimi newi፡፡

[35] keziyami t’ifati yit’egahi le’anite yetegebahimi newi፡፡

[36] sewi sidi hono metitewini yit’eret’iralini

[37] yemifesesi kehone yefitiweti t’ebita alineberemini

[38] keziyami yerega demi hone (alahi sewi adirigo) fet’erewimi፡፡ asitekakelewimi፡፡

[39] ke’irisumi huleti ‘ayinetochini wenidina setini aderege፡፡

[40] yihi (geta) mutanini hiyawi bemadiregi layi chayi ayidelemini

አል-ኢንሳን

Surah 76

[1] besewi layi yemitawesi negeri sayihoni kezemenati yetewesene gize be’irigit’i alifobetali፡፡

[2] inya sewini (behigi gidaji) yeminimokerewi sinihoni k’ilik’ilochi kehonu yefitiweti t’ebita fet’erinewi፡፡ semi temelikachimi adereginewi፡፡

[3] inya weyi amesiganyi weyimi kehadi sihoni menigeduni meranewi፤ (gelets’inileti)፡፡

[4] inya lekehadiwochi seniselotochinina inizazilawochini፣ isatinimi azegajitenali፡፡

[5] bego adiragiwochi meberezhawa kafuri kehonechi t’eji yit’et’alu፡፡

[6] ke’iriswa ye’alahi barochi yemit’et’ulati (wedefelegubeti) manibwabwatini yemiyanibwabwati kehonechi minich’i (yit’et’alu)፡፡

[7] (zare) besiletachewi yimolalu፡፡ mekerawi teserach’i yehonenimi k’eni yiferalu፡፡

[8] migibinimi kemewidedachewi gari lediha፣ leyetimimi፣ lemirikonyami le’isirenyami yabelalu፡፡

[9] «yeminabelachihu le’alahi wideta bicha newi፡፡ ke’inanite waganimi mamesigeninimi anifeligimi፡፡

[10] «inya (fitini) yemiyach’efegigini biritu k’eni kegetachini iniferalenina፤» (yilalu)፡፡

[11] alahimi yeziyani k’eni kifati t’ebek’achewi፡፡ (fitachewi) mamarinina medesetinimi get’emachewi፡፡

[12] bemetagesachewimi genetinina yehari libisini menedachewi፡፡

[13] bewisit’wa bebale agoberi aligawochi layi tedegafiwochi bewisit’wa ts’ehayinimi ch’erek’animi yemayayu sihonu፡፡

[14] zafochiwami be’inerisu layi yek’erebechi፣ firewochiwami (lelek’amiwochi) megigeratini yetegerachi sitihoni (genetini menedachewi)፡፡

[15] be’inerisumi layi kebiri behonu ‘ik’awochi (sehanochi) yebirich’ik’owochi behonu kubayawochimi yizizoribachewali፡፡

[16] melekatini yelekwachewi behonu yebiri birich’ik’owochi (yizizoribachewali)፡፡

[17] be’iriswami meberezhawa zenijebili yehonechini t’eji yit’et’alu፡፡

[18] bewisit’wa yalechiwini selisebili tebila yemitit’erawini minich’i፡፡

[19] be’inerisumi layi (balubeti huneta) yemizewetiru wet’ati lijochi yizewaweralu፡፡ bayehachewi gize yetebetene luli nachewi bilehi tasibachewalehi፡፡

[20] iziyami betemeleketiki gize ts’eganina talak’i nigisinani tayalehi፡፡

[21] arenigwadewochi yehonu yek’ech’ini hari libisochina wefirami harimi belayachewi layi alile፡፡ kebiri yehonu anibarochinimi yishelemalu፡፡ getachewimi at’iri yehoneni met’et’i yat’et’achewali፡፡

[22] «yihi be’irigit’i le’inanite waga hone፡፡ sirachihumi misiguni hone፤» (yibalalu)፡፡

[23] inya k’uri’anini banite layi mawiredini inyawi aweredinewi፡፡

[24] legetahi firidimi tagesi፡፡ ke’inerisumi hat’i’atenyani weyimi kehadini atitazezi፡፡

[25] yegetahinimi simi bet’watina kek’etiri belayi awisa፡፡

[26] kelelitumi le’irisu sigedi፡፡ berezhimi lelitimi awedisewi፡፡

[27] ineziya fet’anituni ‘alemi yiwedalu፡፡ kebadini k’enimi besitefitachewi hono yitewalu፡፡

[28] inya fet’erinachewi፡፡ meleyaliyachewinimi at’enekerini፡፡ beshanimi gize meselochachewini melewet’ini inilewit’aleni፡፡

[29] yihichi megesech’a nati፡፡ yeshami sewi wede getawi menigedini yiyizali፡፡

[30] alahimi kalisha besitek’eri atishumi፡፡ alahi ‘awak’i t’ibebenya newina፡፡

[31] yemishawini sewi be’izinetu wisit’i yagebawali፡፡ bedayochunimi (zitobachewali)፡፡ le’inerisu asamami k’it’atini azegajitolachewali፡፡

አል-ሙርሰላት

Surah 77

[1] teketatayi honewi betelakuti፣

[2] behayili menifesini nefashochi behonutimi፣

[3] mebetenini betanyochi behonutimi፤ (nefasochi)፣

[4] meleyetini leyiwochi behonutimi፣

[5] megesech’ani (wede nebiyati) t’ayiwochi behonutimi፣

[6] mikiniyatini lemasiwegedi weyimi lemasiferarati (t’ayiwochi behonuti mela’ikiti) imilalehu፡፡

[7] ya yemitisiferarubeti (tinisa’e) be’irigit’i hwanyi newi፡፡

[8] kewakibitimi (birihaniwa) betabesechi gize፡፡

[9] semayimi betekefetechi gize፡፡

[10] garawochimi betenikotekotu gize፡፡

[11] melikitenyochumi wek’iti betederegelachewi gize፡፡

[12] leyetinyawi k’eni tek’et’eru (yemibali sihoni)፤

[13] lemeleyawi k’eni (betebale gize፤ befit’urochi mekakeli yiferedali)፡፡

[14] yemeleyawimi k’eni mini inidehone mini asawek’ehi

[15] le’asitebabayochi beziya k’eni weyolachewi፡፡

[16] yefitenyochuni (hizibochi) alat’efanimini

[17] keziyami yehwalenyochuni inasiketilachewaleni፡፡

[18] be’amets’enyochi hulu inidezihu iniseraleni፡፡

[19] le’asitebabayochi beziya k’eni weyolachewi፡፡

[20] kedekama wiha alifet’erinachihumini

[21] betet’ebek’e merigiya wisit’imi (bemahits’eni) adereginewi፡፡

[22] isike tawek’e liki diresi፡፡ met’eninewimi፤ mini yamarinimi

[23] met’anyochi neni

[24] le’asitebabayochi beziya k’eni weyolachewi፡፡

[25] midirini sebisabi aladereginatimini

[26] hiyawani honachihu mutanimi honachihu፡፡

[27] bewisit’wami kefitenyawochini terarawochi aderegini፡፡ t’afach’i wihanimi at’et’anachihu፡፡

[28] le’asitebabayochi beziya k’eni weyolachewi፡፡

[29] «wedeziya be’irisu tasitebabilu wede neberachihuti (k’it’ati) azigimu፡፡

[30] «bale sositi k’irinich’afochi wede honewi t’ila azigimu፤» (yibalalu)፡፡

[31] at’elayi yalihone ke’isatumi lanik’a yemayadini wede honewi (azigimu)፡፡

[32] iriswa inide talalak’i hinits’a yehonuni k’anik’ewochi tiwerewiralechi፡፡

[33] (k’anik’ewimi) liki dalechawochi gimelochini yimesilali፡፡

[34] le’asitebabayochi beziya k’eni weyolachewi፡፡

[35] yihi yemayinagerubeti k’eni newi፡፡

[36] yik’iritami yit’eyik’u zenidi፤ le’inerisu ayifek’edilachewimi፡፡

[37] le’asitebabayochi beziya k’eni weyolachewi፡፡

[38] yihi meleyawi k’eni newi፡፡ inanitenimi yefitenyochunimi sebisebinachihu፡፡

[39] lenanitemi (lemamilet’i) bilihati inidalachihu tetenakolunyi፡፡

[40] lasitebabayochi beziya k’eni weyolachewi፡፡

[41] t’inik’uk’ochu bet’ilawochina beminich’ochi wisit’i nachewi፡፡

[42] kemikejilutimi hulu befirafirewochi wisit’i nachewi፡፡

[43] «tiseruti beneberachihuti waga yemitidesetu honachihu bilu፣ t’et’umi፤» (yibalalu)፡፡

[44] inya inidezihu melikami seriwochini hulu inimenedaleni፡፡

[45] le’asitebabayochi beziya k’eni weyolachewi፡፡

[46] bilu፤ t’ik’itinimi (gize) tet’ek’emu፡፡ inanite amets’enyochi nachihuna፡፡

[47] le’asitebabayochi beziya k’eni weyolachewi፡፡

[48] «le’inerisu sigedumi» betebalu gize ayisegidumi፡፡

[49] le’asitebabayochi beziya k’eni weyolachewi፡፡

[50] ke’irisumi lela beyetinyawi nigigiri yaminalu

አን-ነበእ

Surah 78

[1] kemini negeri yit’eyayek’alu

[2] ketalak’u zena (kek’uri’ani yit’eyayek’alu)፡፡

[3] keziya inerisu be’irisu yeteleyayubeti kehonewi፡፡

[4] yikelikelu፤ wedefiti (yemiderisibechewini) be’irigit’i yawik’alu፡፡

[5] keziyami yikelikelu፤ wedefiti yawik’alu፡፡

[6] midirini minit’afi aladereginimini

[7] garawochinimi chikalochi aladereginimini

[8] bizu ‘ayinetochimi adirigeni fet’erinachihu፡፡

[9] inik’ilifachihunimi ‘irefiti aderegini፡፡

[10] lelitunimi libasi aderegini፡፡

[11] k’enunimi (lenuro) mesiriya aderegini፡፡

[12] kebelayachihumi sebatini birituwochi (semayati) genebani፡፡

[13] anits’ebarak’i birihaninimi aderegini፡፡

[14] ke’aregezuti demenawochimi tenibwabi wihani aweredini፡፡

[15] be’irisu ihilinina k’it’ela k’it’elini inawet’a zenidi (aweredini)፡፡

[16] yetek’olalefu atikilitochinimi፡፡

[17] yemeleyawi k’eni yetewesene gize newi፡፡

[18] bek’enidu beminefana yeteleyayu ch’ifirochi honachihu bemitimet’u k’eni newi፡፡

[19] semayimi bemitikefetina (bale) dejafochimi bemitihonibeti፡፡

[20] garawochimi beminedubeti (inide) siribidumi bemihonubeti (k’eni) newi፡፡

[21] gehanemi met’ebabek’iya (sifira) nati፡፡

[22] lehigi telalafiwochi memelesha sitihoni፡፡

[23] bewisit’wa bizuni zemenati newariwochi sihonu፤

[24] bewisit’wa k’izik’azenimi met’et’inimi ayik’emisumi፡፡

[25] gini muk’i wihanina izhini (yik’emisalu)፡፡

[26] tesimamini minida yimimenedalu፡፡

[27] inerisu mirimerani yemayiferu neberuna፡፡

[28] be’anik’ets’ochachinimi masitebabelini asitebabeluna፡፡

[29] negerunimi hulu yetets’afe sihoni at’ek’alelinewi፡፡

[30] k’imesumi k’it’atinimi iniji (lelani) anich’emirachihumi (yibalalu)፡፡

[31] let’inik’uk’ochu medanya sifira alilachewi፡፡

[32] atikilitochina weyinochimi፡፡

[33] ikuyawochi yehonu t’ute guchamawochimi፡፡

[34] yetemolu birich’ik’owochimi፡፡

[35] bewisit’wa tirifi k’alinimi masiwashetinimi ayisemumi፡፡

[36] kegetahi yehoneni minida bek’i sit’otani (teset’u)፡፡

[37] yesemayatina yemidiri bemekakelachewimi yalewi hulu geta bet’ami azanyi kehonewi (temenedu)፡፡ ke’irisu gari menegagerini ayichilumi፡፡

[38] menifesu (jibirili) mela’ikitochumi yeteselefu honewi bemik’omu k’eni ali-rehimani le’irisu yefek’edeletina tikikilenyani k’ali yale sewi bihoni iniji (menegagerini ayichilumi)፡፡

[39] yihi yeteregaget’ewi k’eni newi፡፡ yeshami sewi wede getawi memelesini yiyizali፡፡

[40] inya sewi hulu ijochu yasik’edemutini bemiyayibetina kehadiwimi wa minyote! mininewi ‘aferi behoniku bemilibeti k’eni k’iribi yehoneni k’it’ati asit’enek’ek’inachihu፡፡

አን-ናዚዓት

Surah 79

[1] behayili awich’iwochi behonuti፤

[2] bek’esita memizezinimi mezezhochi behonuti፤

[3] mewanyetimi wanyiwochi behonuti፤

[4] mek’ideminimi k’edamiwochi behonuti፤

[5] negerinimi asitenabariwochi behonuti (mela’ikiti) imilalehu፡፡ (be’irigit’i tik’esek’esalachihu)፡፡

[6] terigefigafiyitu (midiri) bemitirigefegefibeti k’eni፤

[7] let’ak’iyitu yemitiketelati sitihoni (tik’esek’esalachihu)፡፡

[8] beziya k’eni libochi teshebariwochi nachewi፡፡

[9] ‘ayinochachewi tewarajochi (ak’erik’ariwochi) nachewi፡፡

[10] «inya wede mejemeriyayitu huneta temelashochi neni?» yilalu፡፡

[11] «yebesebesu at’initochi behoni gize (inik’esek’esaleni?)»

[12] «yihichi yani gize bale kesara memelesi nati» yilalu፡፡

[13] iriswami aniditi ch’uheti bicha nati፡፡

[14] wediyawinumi inerisu inik’ilifi belelebati (midiri) layi yihonalu፡፡

[15] yemusa were met’alihini

[16] getawi betek’edesewi shelek’o bet’uwa bet’erawi gize፤

[17] wede feri‘oni hidi፡፡ irisu weseni alifwalina፡፡

[18] belewimi፡- «wede met’iraratihi lanite (menigedi) alehini?»

[19] «wede getahimi limerahi tiferawimi zenidi፤ (menigedi alehini?)» alewi፡፡

[20] talak’itunimi te‘amiri asayewi፡፡

[21] asitebabelemi፤ amets’emi፡፡

[22] keziyami (lemat’ifati) yemitega hono zore፡፡

[23] (serawitochuni) sebesebemi፤ tet’arami፡፡

[24] alemi፡- «ine talak’u getachihu nenyi፡፡»

[25] alahimi behwalenyayituna befitenyayitu (k’ali) k’it’ati yazewi፡፡

[26] bezihi wisit’i lemifera sewi be’irigit’i megemigemiya alebeti፡፡

[27] bafet’at’eri inanite yibelit’i yeberetachihu nachihuni? weyinisi semayi? (alahi) genebati፡፡

[28] kefitawani agwane፤ asitekakelatimi፡፡

[29] lelitwanimi ach’eleme፡፡ k’eniwanimi gelets’e፡፡

[30] midirinimi kezihi behwala zeregati፡፡

[31] wihawanina git’oshwani ke’iriswa awet’a፡፡

[32] garawochinimi adeladelachewi፡፡

[33] le’inanitena le’inisisochachihu met’ak’emiya yihoni zenidi (yihini aderege)፡፡

[34] talak’itumi me‘ati bemet’achi gize፣

[35] sewi hulu yeserawini bemiyasitawisibeti k’eni፣

[36] gehanemimi lemiyayi sewi betegelet’echi gize፣

[37] yekade sewima፣

[38] k’iribitunimi hiyiweti yemeret’e፣

[39] gehanemi iriswa be’irigit’i menoriyawi nati፡፡

[40] begetawi fiti mek’omini yefera sewima nefisunimi kezinibalewa yekelekele

[41] geneti iriswa be’irigit’i menoriyawi nati፡፡

[42] «kese‘atitu meche newi mehonyawa?» silu yit’eyik’uhali፡፡

[43] anite iriswani kemasitawesi bemini wisit’i nehi

[44] (ye‘iwik’eti) mech’ereshawa wede getahi bicha newi፡፡

[45] anite yemiferatini sewi asiferari bicha nehi፡፡

[46] inerisu bemiyayuwati k’eni yaniditi k’eni mishitini weyimi refwadwani iniji yalik’oyu yimesilalu፡፡

ዓበሰ

Surah 80

[1] fituni ach’efegege፤ zoremi፡፡

[2] ‘iwiru sile met’awi፡፡

[3] mini yasawik’ihali? (kehat’i’atochu) lit’irara yikejelali፡፡

[4] weyimi ligesets’i gisets’eyitumi litit’ek’imewi (yikejelali)፡፡

[5] yetebik’ak’awi sewima፤

[6] anite le’irisu (le’iminetu bemegwagwati) befegegita tik’ebelewalehi፡፡

[7] bayit’irara (bayamini) banite layi minimi yelelebihi sitihoni፡፡

[8] iyegesegese yemet’ahi sewima፤

[9] irisu (alahini) yemifera sihoni፤

[10] anite ke’irisu tizizenagalehi፡፡

[11] tekelikeli፡፡ iriswa masigenizebiya nati፡፡

[12] yeshami sewi (k’uri’anuni) yasitawisewali፡፡

[13] betekeberu ts’ihufochi wisit’i newi፡፡

[14] kefi betederegechi nits’uhi betederegechi (ts’ihufi wisit’i newi)፡፡

[15] bets’ehafiwochu (mela’ikiti) ijochi (nits’uhi yetederegechi)፡፡

[16] yetekeberuna tazazhochi behonuti (ts’ehafiwochi ijochi)፡፡

[17] sewi teregeme፤ mini kehadi aderegewi

[18] (getawi) bemini negeri fet’erewi? (ayasibimini)

[19] kefitiweti t’ebita fet’erewi፤ met’enewimi፡፡

[20] keziyami (mewich’a) menigeduni agerawi፡፡

[21] keziyami gedelewi፤ inidik’eberimi aderegewi፡፡

[22] keziyami (manisatuni) besha gize yasinesawali፡፡

[23] be’iwineti yanini (getawi) yazezewini gena alifets’ememi፡፡

[24] sewimi wede migibu yimeliketi፡፡

[25] inya wihani manibwabwatini yanibwabwani mehonachinini፡፡

[26] keziyami midirini (bedekama buk’aya) mesenit’ek’ini yesenet’ek’ini፤

[27] bewisit’wami ihilini yabek’elini፤

[28] weyininimi፤ irit’ibi yabek’elini፤

[29] yezeyiti weyiranimi zenibabanimi፤

[30] ch’ifik’ochi atikilitochinimi፤

[31] firafirenimi gelebanimi፤ (yabek’elini mehonachinini yimeliketi)፡፡

[32] le’inanitemi le’inisisochachihumi met’ek’emiya yihoni zenidi (yihini serani)፡፡

[33] adenik’wariyitumi (mekera) bemet’achi gize፤

[34] sewi kewenidimu bemisheshibeti k’eni፤

[35] kenatumi kabatumi፤

[36] kemisitumi kelijumi፤

[37] ke’inerisu leyesewi hulu beziya k’eni (kelelawi) yemiyabik’ak’awi huneta alilewi፡፡

[38] fitochi beziya k’eni abiriwochi nachewi፤

[39] sak’iwochimi tedesachochimi nachewi፡፡

[40] fitochimi beziya k’eni belayachewi layi tibiya alilebachewi፤

[41] t’ik’ureti tishefinachewalechi፤

[42] ineziya inesu kehadiwochu amets’enyochu nachewi፡፡

አት-ተክዊር

Surah 81

[1] ts’ehayi betet’ek’elelechi gize፤

[2] kewakibitimi beregefu gize፤

[3] terarawochimi betenedu gize፤

[4] ye‘asiri weri iriguzochi gimelochimi (yalet’ebak’i) betetewu gize፤

[5] inisisatimi hulu betesebesebu gize፤

[6] bahirochimi betek’at’elu gize፤

[7] nefisochimi (beye’akalochachewi) betek’oranyu gize፤

[8] behiyiwetwa yetek’eberechiwimi seti liji betet’eyek’echi gize፤

[9] bemini wenijeli inide tegedelechi፤

[10] ts’ihufochimi betezeregu gize፤

[11] semayimi betegeshelet’echi gize፤

[12] gehanemimi betenededechi gize፤

[13] genetimi betek’erebechi gize፤

[14] nefisi hulu (kesira) yak’erebechiwini tawik’alechi፤

[15] temelashochimi behonuti (‘awadiyati) imilalehu፡፡

[16] hiyajochi gebiwochi behonuti (kewakibiti)፡፡

[17] belelitumi (ch’elemawini) bet’enesese gize፤

[18] benigatumi (bebirihani) betenefese gize፤ (imilalehu)፡፡

[19] irisu (k’uri’ani) yekiburi melikitenya k’ali newi፡፡

[20] yehayili balebeti bezufanu bale beti zenidi balemwali yehone፡፡

[21] beziya sifira ti’izazu tesemi፤ tamanyi yehone (melikitenya k’ali) newi፡፡

[22] nebiyachihumi befits’umi ‘ibidi ayidelemi፡፡

[23] begilits’u adimasimi be’irigit’i ayitotali፡፡

[24] irisumi beruk’u were layi sesachi (nifugi) ayidelemi፡፡

[25] irisumi (k’uri’ani) ye’irigumi seyit’ani k’ali ayidelemi፡፡

[26] tadiya wedeti tihedalachihu

[27] irisu ye‘alemati megesech’a iniji lela ayidelemi፡፡

[28] kenanite k’et’itenya mehonini lesha sewi (megesech’a newi)፡፡

[29] ye‘alemati geta alahi kalishami atishumi፡፡

አል-ኢንፊطار

Surah 82

[1] semayi betesenet’ek’echi gize፤

[2] kewakibitimi tebetatinewi bewedek’u gize፤

[3] bahirochimi betekefetuna betedebelalek’u gize፤

[4] mek’abirochimi betegelebabet’una (mutani) betenesu gize፤

[5] maninyayitumi nefisi yasik’edemechiwinina yak’oyechiwini tawik’alechi፡፡

[6] anite sewi hoyi! becheru getahi mini atalelehi

[7] beziya befet’erehi akale mulumi baderegehi basitekakelehimi፡፡

[8] bemaninyawimi beshawi k’irits’i beget’at’emehi (getahi mini atalelehi)፡፡

[9] tekelikelu፤ be’iwinetu befiridu k’eni tasitebabilalachihu፡፡

[10] be’inanite layi tet’ebabak’iwochi yalubachihu፤ sitihonu፤

[11] yetekeberu ts’ehafiwochi yehonu፤ (tet’ebabak’iwochi)፡፡

[12] yemitiserutini hulu yemiyawik’u፡፡

[13] iwinetenyochu mi’iminani be’irigit’i begeneti wisit’i nachewi፡፡

[14] kehadiwochumi be’irigit’i begehanemi wisit’i nachewi፡፡

[15] befiridu k’eni yigebwatali፡፡

[16] inerisumi keriswa rak’iwochi ayidelumi፡፡

[17] yefiridi k’eni mini inidehone mini asawek’ehi

[18] keziyami yefiridu k’eni mini inidehone mini asawek’ehi

[19] (irisu) maninyayitumi nefisi lelelayitu nefisi minimi madiregini yematichilibeti k’eni newi፡፡ negerumi hulu beziya k’eni le’alahi bicha newi፡፡

አል-ሙጦፊፊን

Surah 83

[1] leselabiwochi weyolachewi፡፡

[2] le’ineziya kesewochi basiseferu gize yemiyasimolu፡፡

[3] le’inerisumi (lesewochu) beseferu weyimi bemezenulachewi gize yemiyagodilu (lehonuti)፡፡

[4] ineziya inerisu tek’esik’ashochi mehonachewini ayawik’umini

[5] betalak’u k’eni፡፡

[6] sewochi hulu le‘alemati geta (firidi)፤ bemik’omubeti k’eni (tek’esik’ashochi mehonachewini)፡፡

[7] be’iwineti yekehadiwochu (yeselabiwochu) mets’ihafi be’irigit’i besijini wisit’i newi፡፡

[8] sijinimi mini inide hone mini asawek’ehi

[9] yetateme mets’ihafi newi፡፡

[10] le’asitebabayochi beziya k’eni weyolachewi፡፡

[11] le’ineziya befiridu k’eni lemiyasitebabiluti፡፡

[12] be’irisumi weseni alafi hat’i’atenya hulu iniji lela ayasitebabilimi፡፡

[13] anik’ets’ochachini be’irisu layi betenebebu gize «yemejemeriyawochu sewochi teretochi nachewi» yilali፡፡

[14] yikelikeli፤ yilik’unimi belibochachewi layi yiseruti yeneberuti (hat’i’ati) degedegebachewi፡፡

[15] yikelikelu፤ inerisu beziya k’eni kegetachewi (mayeti) tegarajochi nachewi፡፡

[16] keziyami inerisu be’irigit’i gehanemini gebiwochi nachewi፡፡

[17] keziyami «yihi ya be’irisu tasitebabilubeti yeneberachihuti newi» yibalalu፡፡

[18] be’iwinetu ye’iwinetenyochu mi’iminani mets’ihafi be‘iliyoni wisit’i newi፡፡

[19] ‘iliyonimi mini inide hone mini asawek’ehi

[20] yetateme mets’ihafi newi፡፡

[21] balemwaliwochu yit’adutali፡፡

[22] iwinetenyochu mi’iminani be’irigit’i bediloti (geneti) wisit’i nachewi፡፡

[23] bebale agoberi aligawochi layi honewi yimeleketalu፡፡

[24] befitochachewi layi yedilotini wibeti tawik’alehi፡፡

[25] tet’arito ketateme t’eji yit’et’alu፡፡

[26] matemiyawi misiki kehone፤ bezihimi teshik’edadamiwochi yishik’edademu፡፡

[27] meberezhawimi ketesinimi newi፡፡

[28] balemwalochu ke’iriswa yemit’et’ulati minich’i nati፡፡

[29] ineziya yamimets’uti be’ineziya bamenuti be’irigit’i yisik’u neberu፡፡

[30] be’inerisumi layi balefu gize yit’ek’ak’esu neberi፡፡

[31] wede betesebochachewimi betemelesu gize (bemesalek’achewi) tedesachochi honewi yimelesu neberi፡፡

[32] bayuwachewimi gize «inezihi be’irigit’i tesasachochi nachewi» yilu neberi፡፡

[33] benerisu layi tet’ebabak’iwochi tederigewi yalitelaku sihonu፡፡

[34] zare (betinisa’e k’eni) ineziya yamenuti bekehadiwochu yisik’alu፡፡

[35] bebale agoberi aligawochi layi honewi yemimeleketu sihonu (yisik’alu)፡፡

[36] kehadiwochi yiseruti yeneberutini (waga) temeneduni? (yilalu)፡፡

አል-ኢንሺቃቅ

Surah 84

[1] semayi betek’ededechi gize፤

[2] legetawami (ti‘izazi) besemachi gize፤ (litisema) tegebatimi፤

[3] midirimi betelet’et’echi gize፤

[4] bewisit’wa yalewinimi hulu bet’alechina bado behonechi gize፤

[5] legetawami besemachi gize፤ (mesimati) tegebatimi፤ (sewi hulu sirawini yigenanyali)፡፡

[6] anite sewi hoyi! anite getahini (bemoti) isikemitigenanyi diresi lifatini lefi nehi፤ tegenanyiwimi nehi፡፡

[7] mets’ihafuni bek’enyu yeteset’e sewima፤

[8] be’irigit’i k’elalini mirimera yimeremerali፡፡

[9] wede betesebochumi tedesachi hono yimelesali፡፡

[10] mets’ihafuni bejeribawi hwala yeteset’e sewima፤

[11] (wa! t’ifate bemaleti) t’ifatini be’irigit’i yit’erali፡፡

[12] yetegagamechi isatinimi yigebali፡፡

[13] irisu bebetesebu wisit’i tedesachi neberina፡፡

[14] irisu (wede alahi) yemayimelesi mehonuni asibwalina፡፡

[15] ayidelemi (yimelesali)፡፡ getawi be’irisu (memelesi) ‘awak’i neberi፤ (newimi)፡፡

[16] atikadu፤ bewegagenu imilalehu፡፡

[17] belelitumi besebesewimi hulu፤

[18] bech’erek’awimi bemola gize (imilalehu)፡፡

[19] kehuneta behwala wede lela huneta tilewawet’alachihu፡፡

[20] yemayaminuti le’inerisu mini alachewi

[21] be’inerisumi layi k’uri’ani betenebebe gize yemayisegiduti፤ (mini’alachewi)

[22] be’irigit’u ineziya yekaduti (betinisa’e) yasitebabilalu፡፡

[23] alahimi (belibochachewi) yemik’ot’irutini ‘awak’i newi፡፡

[24] be’asamami k’it’atimi abisirachewi፡፡

[25] gini ineziya yamenuna melikamochini yeseru le’inerisu yemayik’oret’i minida alilachewi፡፡

አል-ቡሩጅ

Surah 85

[1] yeburijochi balebeti behonechiwi semayi imilalehu፡፡

[2] betek’et’erewi k’enimi፤

[3] betet’ajina bemit’adutimi፤ (imilalehu)፡፡

[4] yegudibu balebetochi teregemu፡፡

[5] yemagedo balebeti yehonechiwi isati (balebetochi)፡፡

[6] inerisu beriswa (afafi) layi tek’emach’ochi behonu gize፤ (teregemu)፡፡

[7] inerisumi bemi’iminanochu bemiseruti (masek’ayeti) layi mesikariwochi nachewi፡፡

[8] ke’inerisumi be’alahi ashenafiwi፣ misigunu behonewi (geta) mamenachewini iniji lela minimi alit’elumi፡፡

[9] be’iziya yesemayatina yemidiri nigisina le’irisu bicha behonewi (alahi mamenachewini)፡፡ alahimi benegeru hulu layi mesikari newi፡፡

[10] ineziya mi’imininina mi’iminatini yasek’ayu፣ keziyami yalitets’ets’etu le’inerisu yegehanemi k’it’ati alilachewi፡፡ le’inerisumi yemek’at’elu sik’ayi alilachewi፡፡

[11] ineziya yamenuna melikami sirawochinimi yeseru le’inerisu kesirochachewi wenizochi yemifesubachewi genetochi alwachewi፡፡ yihi talak’i maginyeti newi፡፡

[12] yegetahi behayili meyazi biritu newi፡፡

[13] ineho irisu mefit’erini yijemirali፤ yimelisalimi፡፡

[14] irisumi mihirete bizu wedadi newi፡፡

[15] yezufanu balebeti yelak’ewi newi፡፡

[16] yemishawini hulu seri newi፡፡

[17] yeserawitochu were met’alihini

[18] yeferi‘onina yesemudi፤ (were)፡፡

[19] be’iwinetu ineziya yekaduti bemasitebabeli wisit’i nachewi፡፡

[20] alahimi bezuriyachewi (be‘iwik’etu) kebabi newi፡፡

[21] yilik’unimi irisu yekebere k’uri’ani newi፡፡

[22] yetet’ebek’e behone seleda wisit’i newi፡፡

አጥ-ጣሪቅ

Surah 86

[1] besemayu beleliti mech’iwimi imilalehu፡፡

[2] yeleliti mech’iwimi mini inide hone mini asawek’ehi

[3] ch’elemani k’edaju kokebi newi፡፡

[4] nefisi hulu be’iriswa layi t’ebak’i yalebati iniji lela ayidelechimi፡፡

[5] sewimi kemini inidetefet’ere yimeliketi፡፡

[6] ketesifenit’ari wiha tefet’ere፡፡

[7] kejeribana ke’irigibigibitochi mekakeli yemiwet’a kehone (wiha)፡፡

[8] irisu (alahi) bememelesu layi be’irigit’i chayi newi፡፡

[9] misit’irochi bemigelet’ubeti k’eni፡፡

[10] le’irisumi (lesewi) hayilina redati minimi yelewimi፡፡

[11] yememelesi balebeti behonechiwi semayimi imilalehu፡፡

[12] (bebek’ayi) yemesenit’ek’i balebeti behonechiwi midirimi፤

[13] irisu (iwinetini kewisheti) yemileyi k’ali newi፡፡

[14] irisumi k’elidi ayidelemi፡፡

[15] inerisu be’irigit’i tenikolini yiseralu፡፡

[16] (ine) tenikolinimi imelisalehu፡፡

[17] kehadiwochinimi k’eni sit’achewi፡፡ t’ik’itini gize ak’oyachewi፡፡

አል-አዕላ

Surah 87

[1] kehulu belayi yehonewini getahini simi amogisi፡፡

[2] yeziyani (huluni negeri) yefet’erewini yasitekakelewinimi፡፡

[3] yeziyanimi yewesenewini፡፡ (letefet’ereleti negeri) yemerawinimi፡፡

[4] yeziyanimi git’oshini (lemilemi adirigo) yawet’awini፡፡

[5] (keziya) derek’i t’ik’uri yaderegewinimi (amilaki simi amogisi)፡፡

[6] (k’uri’anini) be’irigit’i inasinebibihaleni፤ atiresamimi፡፡

[7] alahi keshawi negeri besitek’eri፡፡ irisu gilits’uni yemisheshegewinimi hulu yawik’alina፡፡

[8] legeritumi (higigati) iniget’imihaleni፡፡

[9] gisats’eyitu bitit’ek’imi (sewochini) gesits’imi፡፡

[10] (alahini) yemifera sewi be’irigit’i yigesets’ali፡፡

[11] menat’iwimi yirik’atali፡፡

[12] ya talak’ituni isati yemigebawi፡፡

[13] keziyami be’iriswa wisit’i ayimotimi hiyawimi ayihonimi፡፡

[14] yetet’irara sewi be’irigit’i dane፡፡

[15] yegetawinimi simi yawesana yesegede፡፡

[16] yilik’unimi k’iribituni hiyiweti timerit’alachihu፡፡

[17] mech’ereshayitu (hiyiweti) belach’i huli gize zewitarimi sitihoni፡፡

[18] yihi befitenyochu mets’ahifiti wisit’i yalile newi፡፡

[19] be’ibirahimina bemusa ts’ihufochi wisit’i፡፡

አል-ጋሺያህ

Surah 88

[1] yeshefanyitu (tinisa’e) were met’ahini

[2] fitochi beziya k’eni tewarajochi nachewi፡፡

[3] seriwochi lefiwochi nachewi፡፡

[4] tekwasani isati yigebalu፡፡

[5] bet’ami kefelachi minich’i yigatalu፡፡

[6] le’inerisu dori‘i kemibali (ishohami) zafi iniji lela migibi yelachewimi፡፡

[7] yemayaseba kerehabimi yemayabik’ak’a kehonewi፡፡

[8] fitochi beziya k’eni tek’emat’ayochi nachewi፡፡

[9] lesirachewi tedesachochi nachewi፡፡

[10] bekefitenya geneti wisit’i nachewi፡፡

[11] bewisit’wa widik’ini negeri ayisemumi፡፡

[12] bewisit’wa fesashochi minich’ochi alilu፡፡

[13] bewisit’wa kefi yetederegu aligawochi alilu፡፡

[14] beterita yetenoru birich’ik’owochimi፡፡

[15] yetederederu mekedawochimi፡፡

[16] yetenet’efu sigajawochimi (alilu)፡፡

[17] (kehadiwochi) ayimeleketumini? wede gimeli inideti inedetefet’erechi

[18] wede semayimi inideti kefi inide tederegechi

[19] wede terarawochimi inideti inide techekelu

[20] wede midirimi inide inidetezeregachi (ayimeleketumini)

[21] asitawisimi፤ anite asitawashi bicha nehina፡፡

[22] be’inerisu layi teshwami (asigedaji) ayidelehimi፡፡

[23] gini (ke’iwineti) yezorena yekade sewi፤

[24] alahi talak’uni k’it’ati yik’et’awali፡፡

[25] memeleshachewi wede’inya bicha newi፡፡

[26] keziyami mirimerachewi be’inya layi bicha newi፡፡

አል-ፈጅር

Surah 89

[1] begohi imilalehu፡፡

[2] be‘asiri lelitochimi፡፡

[3] bet’inidumi benet’elawimi፡፡

[4] belelitumi bemihedi gize፡፡

[5] bezihi (mehala) lebale a’imiro talak’i mehala alebetini

[6] getahi be‘adi inideti inide sera atawik’imini

[7] be’iremi bebale rezhazhimitu a‘imadi፡፡

[8] beziyachi bit’ewa be’agerochi wisit’i yalitefet’ere behonechiwi፡፡

[9] besemudimi be’ineziya beshelek’owi k’wat’inyini yek’oret’u behonuti፡፡

[10] beferi‘onimi bale chikalochi behonewi፡፡

[11] be’ineziya be’agerochi layi gifi yeseru፡፡

[12] be’iriswami wisit’i t’ifatini yabezu behonuti (inideti inidesera atawik’imini)

[13] be’inerisu layimi getahi yek’it’atini aleniga aweredebachewi፡፡

[14] getahi bemet’ebabek’iya layi newina፡፡

[15] sewima getawi bemokerewi gize፣ bakeberewina bat’ak’emewimi (gize) «getaye akeberenyi (abelet’enyi)» yilali፡፡

[16] bemokerewina be’irisu layi sisayuni bat’ebebe gizema «getaye asanesenyi» yilali፡፡

[17] yikelikeli፤ yilik’unimi yetimini atakebirumi፡፡

[18] dihanimi bemabilati layi atitazezumi፡፡

[19] yewirisinimi genizebi yemesebisebini abelali tibelalachihu፡፡

[20] genizebinimi bizuni mewidedi tiwedalachihu፡፡

[21] tewu፤ midiri degagima betesebaberechi gize፤

[22] mela’ikitimi selifi selifi honewi getahi (ti‘izazu) bemet’a gize፤

[23] gehanemimi beziya k’eni betemet’achi gize beziya k’eni sewi (t’ifatuni) yigenezebali፡፡ megenizebimi le’irisu keyetu

[24] «wa ine! minewi behiyiwete (melikamini sira) basik’edemiku noro» yilali፡፡

[25] beziya k’enimi yerisuni ak’et’at’i anidimi ayik’et’ami፡፡

[26] ye’irisunimi asitesaseri anidimi ayasirimi፡፡

[27] (le’amenechi nefisimi) «anichi yerekashiwi nefisi hoyi

[28] «wedaji tewedaji honeshi wede getashi temeleshi፡፡

[29] «bebarochemi wisit’i gibi፡፡

[30] genetenimi gibi፤» (tibalalechi)፡፡

አል-በለድ

Surah 90

[1] bezihi ageri (bemeka) imilalehu፡፡

[2] anite bezihi ageri sefari sitihoni፡፡

[3] bewelajimi beweledachewimi sewochi (be’adamina bezerochu hulu imilalehu)፡፡

[4] sewini hulu be’irigit’i belifati wisit’i hono fet’erinewi፡፡

[5] be’irisu layi anidimi yemayichili mehonuni yit’eret’iralini

[6] «bizuni genizebi at’efahu» yilali፡፡

[7] anidimi yalayewi mehonuni yasibalini

[8] le’irisu huleti ‘ayinochini aladereginiletimini

[9] milasinina huleti keniferochinimi፡፡

[10] huletini menigedochimi alimeranewimini

[11] ‘ak’ebetitunimi aliwet’ami፡፡

[12] ‘ak’ebetitumi (mewit’atwa) mini inidehonechi mini asawek’ehi

[13] (irisu) ch’anik’ani melik’ek’i newi፡፡

[14] weyimi yerehabi balebeti behone k’eni mabilati፡፡

[15] yezimidina balebeti yehoneni yetimi፤

[16] weyimi ye‘aferi balebeti yehoneni diha (mabilati newi)፡፡

[17] (‘ak’ebetituni aliwet’ami)፡፡ keziyami keneziya ke’amenutina bemetagesi adera ketebabaluti፣ bemazenimi adera ketebabaluti sewochi alihonemi፡፡

[18] ineziya (yihinini yefets’emu) yek’enyi gwadochi nachewi፡፡

[19] ineziyami be’anik’ets’ochachini yekaduti inerisu yegira gwadochi nachewi፡፡

[20] be’inerisu layi yetezegachi isati alilechi፡፡

አሽ-ሸምስ

Surah 91

[1] bets’ehayina bebirihanwa imilalehu፡፡

[2] bech’erek’ami beteketelati gize፤

[3] bek’enumi (ts’ehayini) begelets’ati gize፤

[4] belelitumi beshefenati gize፤

[5] besemayitumi begenebatimi (geta)፤

[6] bemidiritumi bezeregatimi፤

[7] benefisimi basitekakelatimi፤

[8] amets’iwanina firihatiwanimi basawek’ati (amilaki imilalehu)፡፡

[9] (kehat’i’ati) yat’erati sewi filagotuni be’irigit’i agenye፡፡

[10] (behat’i’ati) yeshefenatimi sewi be’iwineti afere፡፡

[11] semudi weseni bemalefiwa asitebabelechi፡፡

[12] t’emamawa betenik’esak’ese gize፡፡

[13] le’inerisumi ye’alahi melikitenya (swalihi) «ye’alahini gimeli yemet’et’i terawanimi (tet’enik’ek’u)» alachewi፡፡

[14] asitebabelutimi፡፡ (k’wanijawani) wegwatimi፡፡ behat’i’atachewimi mikiniyati getachewi (k’it’atini) be’inerisu layi demedemebachewi፤ asitekakelatimi፡፡

[15] fits’amewanimi (yemitasiketilewini) ayaferami፡፡

አል-ለይል

Surah 92

[1] belelitu imilalehu (bech’elemawi) bemishefini gize፡፡

[2] bek’enumi፤ betegelets’e gize፡፡

[3] wenidinina setini befet’erewimi (amilaki imilalehu)፡፡

[4] sirachihu be’irigit’i yeteleyaye newi፡፡

[5] yeset’e sewima getawini yeferami፡፡

[6] bemelikamitumi (imineti) yaregaget’e፤

[7] legeritu sira inazegajewaleni፡፡

[8] yesesete sewima yetebik’ak’ami፤ (berasu yetemeka)፤

[9] bemelikamitu (imineti) yasetebabelemi፤

[10] lekifuyitu sira inazegajewaleni፡፡

[11] bewedek’emi gize genizebu ke’irisu minimi ayit’ek’imewimi፡፡

[12] k’inuni menigedi megilets’i be’inya layi alebini፡፡

[13] mech’ereshayitumi mejemeriyayitumi ‘alemi ye’inya nachewi፡፡

[14] yemitinik’elek’elinimi isati asit’enek’ek’ikwachihu (belachewi)፡፡

[15] ket’emama bek’eri lela yemayigebati yehonechini፡፡

[16] ya yasitebabelena keti‘izazi yesheshewi፡፡

[17] alahini bet’ami feriwimi be’irigit’i yirik’atali፡፡

[18] ya yemit’irara hono genizebuni (ledihochi) yemiset’ewi፡፡

[19] le’anidimi sewi irisu zenidi yemitimelesi wileta yelechimi፡፡

[20] gini yetalak’i getawini wideta lemefelegi (yihinini sera)፡፡

[21] wedefitimi be’irigit’i yidesetali፡፡

አድ-ዱሓ

Surah 93

[1] berefadu imilalehu፡፡

[2] belelitumi ts’et’i bale gize፤

[3] getahi alasenabetehimi፤ alit’elahimimi፡፡

[4] mech’ereshayitumi (‘alemi) kemejemeriyayitu yilik’i lanite belach’i nati፡፡

[5] getahimi wede fiti (bizuni sit’ota) be’irigit’i yiset’ihali፡፡ tidesetalehimi፡፡

[6] yetimi honehi alagenyehimina alasit’egahimini? (asit’egitohali)፡፡

[7] yesatikimi honehi agenyehi merahimi፡፡

[8] dihami honehi agenyehi፤ akeberehimi፡፡

[9] yetiminima atich’ek’uni፡፡

[10] lemanyinimi atigelamit’i፡፡

[11] begetahimi ts’ega awira፤ (gilets’ati)፡፡

አሽ-ሸርሕ

Surah 94

[1] libihini le’anite alasefanilihimini? (asifitenilihali)፡፡

[2] shekimihinimi kanite awiridenilihali፡፡

[3] yanini jeribahini yakebedewini (shekimi)፡፡

[4] mewesatihinimi lanite kefi adirigenilihali፡፡

[5] kechigirimi gari michoti alile፡፡

[6] kechigiri gari be’irigit’i michoti alile፡፡

[7] bech’eresikimi gize lifa፡፡ (k’et’ili)፡፡

[8] wede getahimi bicha kejili፡፡

አት-ቲን

Surah 95

[1] bebelesina bezeyiti weyira imilalehu፡፡

[2] besinini terarami፤

[3] bezihi bets’et’itenyawi agerimi (imilalehu)፡፡

[4] sewini bet’ami be’amare ak’wami layi fet’erinewi፡፡

[5] keziyami (kefiluni) kezik’itenyochi hulu betachi adirigeni melesinewi፡፡

[6] gini ineziya yamenuti melikamochinimi yeseruti le’inerisu tek’orach’i yalihone minida alilachewi፡፡

[7] tadiya kezihi behwala befiridu mini asitebabayi aderegehi

[8] alahi keferajochi hulu yibelit’i feraji ayidelemini? (newi)፡፡

አል-ዐለቅ

Surah 96

[1] anibibi beziya (huluni) befet’erewi getahi simi፡፡

[2] sewini kerega demi befet’erewi (getahi simi)፡፡

[3] anibibi፤ getahi bet’ami cheri sihoni፤

[4] ya bebiri‘i yasitemare፡፡

[5] sewini yalawek’ewini hulu yasawek’e sihoni፡፡

[6] be’iwinetu sewi wesenini yalifali፡፡

[7] rasuni yetebik’ak’a (bale habiti) hono lemayetu፡፡

[8] memeleshawi wede getahi bicha newi፡፡

[9] ayehini? yanini yemikelekilewini፡፡

[10] bariyani besegede gize፤

[11] ayehini? nigerenyi (tekelikayu) betikikilenya menigedi layi bihoni፤

[12] weyimi (fet’ariwini) bemefirati biyazi፤

[13] ayehini? nigerenyi (kelikayu) biyasitebabilina (ke’imineti) bisheshi፤

[14] alahi yemiyayi mehonuni ayawik’imini

[15] yitewi bayikelekeli anatuni yizeni inigotitewaleni፡፡

[16] wishetami sihitetenya yehonechiwini anatuni፡፡

[17] shenigowinimi yit’ira፡፡

[18] (inyami) zebenyochachinini init’eraleni፡፡

[19] yikelikeli atitazezewi፡፡ sigedimi፤ (wede alahi) tek’arebimi፡፡

አል-ቀድር

Surah 97

[1] inya (k’uri’anuni) bemewesenyayitu leliti aweredinewi፡፡

[2] mewesenyayitumi lelite mini inide honechi mini asawek’ehi

[3] mewesenyayitu leliti keshihi weri belach’i nati፡፡

[4] beriswa wisit’i mela’ikitina menifesu begetachewi fek’adi benegeru hulu yiweridalu፡፡

[5] irisiwa isike gohi mewit’ati diresi selami bicha nati፡፡

አል-በይናህ

Surah 98

[1] ineziya kemets’ihafu balebetochi ke’agariwochumi yekaduti gilits’u asireji isike met’alachewi diresi (keneberubeti layi) tewegajochi alineberumi፡፡

[2] (asirejumi) ke’alahi yehone melikitenya yetet’iraruni mets’ihafochi yemiyanebi newi፡፡

[3] bewisit’wa k’et’itenya yehonu ts’ihufochi yalubati yehonechini፡፡

[4] ineziyami mets’ihafuni yeteset’uti sewochi gilits’i asireji kemet’alachewi behwala iniji aliteleyayumi፡፡

[5] alahini hayimanotini le’irisu bicha at’iriwochi፣ k’et’itenyochi honewi ligigezuti፣ solatinimi asitekakilewi lisegidu zekanimi liset’u iniji yalitazezu sihonu (teleyayu)፡፡ yihimi yek’et’itenyayitu (hayimanoti) dinigage newi፡፡

[6] ineziya kemets’ihafu sewochi yekaduti፣ agariwochumi begehanemi isati wisit’i nachewi፤ bewisit’wa zewitariwochi sihonu ineziya inerisu kefit’ireti hulu kifu nachewi፡፡

[7] ineziya yamenutina melikamochinimi yeseruti፣ ineziya inerisu kefit’ireti hulu belach’i nachewi፡፡

[8] begetachewi zenidi minidachewi kesirochachewi wenizochi yemifesubachewi yemenoriya genetochi newi፡፡ bewisit’achewi zele‘alemi zewitariwochi sihonu (yigebubacheweli)፡፡ alahi ke’inerisu wedede፡፡ ke’irisumi wededu፡፡ yihi getawini lefera sewi newi፡፡

አዝ-ዘልዘላህ

Surah 99

[1] midiri (behayili) menik’et’ik’et’iwani betenik’et’ek’et’echi gize፤

[2] midiri shekimochiwani bawet’achimi gize፤

[3] sewimi mini honechi? bale gize፤

[4] beziya k’eni werewochiwani tinageralechi፡፡

[5] getahi le’iriswa bemasawek’u mikiniyati፡፡

[6] beziya k’eni sewochi sirawochachewini (minidawani) inidiyayu yideregu zenidi (inideyesirachewi) yeteleyayu honewi (kemek’omiyawi sifira) yimelesalu፡፡

[7] yebinanyi kibideti yakilimi melikamini yesera sewi yagenyewali፡፡

[8] yebinanyi kibideti yakilimi kifuni yesera sewi yagenyewali፡፡

አል-ዓዲያት

Surah 100

[1] iyalekeleku ruwach’ochi behonuti (feresochi) imilalehu፡፡

[2] (besekonachewi) iyagach’u isatini awich’iwochi behonutimi፤

[3] bemaleda werariwochi behonutimi፤

[4] be’irisu abwarani bek’esek’esutimi፤

[5] be(t’elati) kibi mekakeli be’irisu (bet’wati) betegafet’utimi imilalehu፡፡

[6] sewi legetawi biritu kehadi newi፡፡

[7] irisumi bezihi layi mesikari newi፡፡

[8] irisumi genizebini lemewidedi bet’ami biritu newi፡፡

[9] (sewi) ayawik’imini? bemek’abirochi yaluti (mutani) betek’esek’esu gize፤

[10] belibochi wisit’i yalewimi hulu betegelets’e gize (inideti inidemihoni)፡፡

[11] getachewi beziya k’eni be’inerisu (negeri) be’irigit’i wisit’e awak’i newi፡፡

አል-ቃሪዓህ

Surah 101

[1] k’orik’wariyitu (ch’uheti)፤

[2] mini asidenak’i k’orik’wari nati

[3] k’orik’wariyitumi mini inidehonechi mini asawek’ehi

[4] sewochi inide tebetatene birabiro (weyimi kubikuba) bemihonubeti k’eni፤

[5] garawochimi inide tenedefe sufi bemihonubeti (k’eni libochini bedinigat’e tik’orek’uralechi፡፡)

[6] mizanochu yekebeduleti sewima፤

[7] irisu bemitiwededi nuro wisit’i yihonali፡፡

[8] mizanochumi yek’elelubeti sewima፤

[9] menoriyawi hawiyahi nati

[10] iriswami mini inide honechi mini asawek’ehi

[11] (iriswa) bet’ami tekwasa isati nati፡፡

አት-ተካሡር

Surah 102

[1] bebizati mefokakeri (getachihuni kemegezati) azenegachihu፡፡

[2] mek’abirochini isike gobenyachihu diresi፡፡

[3] tekelikelu፤ wedefiti (wit’etuni) tawik’alachihu፡፡

[4] keziyami tekelikelu፤ wede fiti tawik’alachihu፡፡

[5] be’iwinetu (yemit’ebik’achihuni) irigit’enya ‘iwik’etini bitawik’u noro፤ (balizenagachihu neberi)፡፡

[6] gehanemini be’irigit’i tayalachihu፡፡

[7] keziyami irigit’enyani mayeti tayuwatalachihu፡፡

[8] keziyami kedilotachihu hulu beziya k’eni tit’eyek’alachihu፡፡

አል-ዐስር

Surah 103

[1] begizeyatu imilalehu፡፡

[2] sewi hulu be’irigit’i bekesara wisit’i newi፡፡

[3] ineziya yamenutina melikamochini yeseruti፣ be’iwinetimi adera yetebabaluti፣ bemetagesimi adera yetebabaluti bicha sik’eru፡፡

አል-ሁመዛህ

Surah 104

[1] lehametenya lezelafi hulu weyoleti፡፡

[2] leziya genizebini yesebesebena yek’ot’at’erewi (yadelebewimi) lehone ፤(weyoleti)፡፡

[3] genizebu yemiyazewetirewi mehonuni yasibali፡፡

[4] yikelikeli፤ besebariyitu (isati) wisit’i be’irigit’i yit’alali፡፡

[5] sebariyitumi mini inide honechi mini asawek’ehi

[6] yetenededechiwi ye’alahi isati nati፡፡

[7] yachi belibochi layi yemitizelik’i yehonechiwi፡፡

[8] iriswa be’irigit’i be’inerisu layi yetezegajechi nati፡፡

[9] betezeregachi a‘imadi wisit’i (yetezegachi nati)፡፡

አል-ፊል

Surah 105

[1] bezihonu balebetochi getahi inideti inidesera alawek’ihimini

[2] tenikolachewini bet’ifati wisit’i (kenitu) aladeregemini? (adirigwali)፡፡

[3] be’inerisumi layi menigochi yehonuni wofochi lake፡፡

[4] ketet’ebese ch’ik’a behone dinigayi yemitiwerewiribachewi yehonechini፤ (a‘iwafi)፡፡

[5] k’it’elu inide tebela azimerami aderegachewi፡፡

ቁረይሽ

Surah 106

[1] k’ureyishini lemalamedi (balezihonochuni at’efa)፡፡

[2] yebiridina yebegani werati guzo liyalamidachewi yihinini sera፡፡

[3] silezihi yezihini beti (yeke‘ibani) geta yigigezu፡፡

[4] yanini kerehabi yabelachewini kefirihatimi yarekachewini (geta yamiliku)፡፡

አል-ማዑን

Surah 107

[1] yanini bemirimerawi yemiyasitebabilewini ayehini? (‘awek’ikewini)

[2] yihimi ya yetimini behayili yemigefetirewi፤

[3] dihanimi bemabilati layi yemayagibabawi sewi newi፡፡

[4] weyolachewi lesegajochi፡፡

[5] le’ineziya inerisu kesigidetachewi zenigiwochi lehonuti፤ (segajochi)፡፡

[6] le’ineziya inerisu yiyulinyi bayochi lehonuti፡፡

[7] ye‘ik’a tiwisitinimi (sewochini) yemikelekilu lehonuti (weyolachewi)፡፡

አል-ከውثر

Surah 108

[1] inya bet’ami bizu bego negerochini set’enihi፡፡

[2] silezihi legetahi sigedi፤ (besimu) sewami፡፡

[3] t’eyihi (yemit’elahi) irisu be’irigit’i (zeru) yetek’oret’ewi newi፡፡

አል-ካፊሩን

Surah 109

[1] belachewi «inanite kehadiwochi hoyi

[2] «yanini yemitigigezutini (t’a‘oti ahuni) aligigezami፡፡

[3] «inanitemi ine yemigigezawini (amilakimi ahuni) tegezhiwochi ayidelachihumi፡፡

[4] «inemi yanini yetegezachihutini (wedefiti) tegezhi ayidelehumi፡፡

[5] «inanitemi ine yemigigezawini (wedefiti) tegezhiwochi ayidelachihumi፡፡

[6] «le’inanite hayimanotachihu alilachihu፡፡ le’inemi hayimanote alenyi፡፡

አን-ነስር

Surah 110

[1] ye’alahi iridatana (mekani) mekifeti bemet’a gize፤

[2] sewochinimi ch’ifirochi iyehonu፤ be’alahi hayimanoti wisit’i sigebu bayehi gize፤

[3] getahini kemamesigeni gari at’irawi፡፡ mihiretinimi leminewi፡፡ irisu ts’ets’etini bet’ami tek’ebayi newina፡፡

አል-መሰድ

Surah 111

[1] ye’abu lehabi huleti ijochi keseru (t’efu፤ irisu) keseremi፡፡

[2] ke’irisu genizebuna yami yaferawi hulu minimi alit’ek’emewimi፡፡

[3] yemenik’elik’eli balebeti yehonechini isati be’irigit’i yigebali፡፡

[4] misitumi (tigebalechi)፤ inich’eti teshekami sitihoni፡፡

[5] be’anigetiwa layi kech’ireti yehone gemedi yalebati sitihoni፡፡

አል-ኢኽላስ

Surah 112

[1] beli «irisu alahi anidi newi፡፡

[2] «alahi (yehulu) met’egiya newi፡፡

[3] «aliweledemi፤ aliteweledemimi፡፡

[4] «le’irisumi anidimi bit’e yelewimi፡፡»

አል-ፈለቅ

Surah 113

[1] beli «betefelik’ak’iwi gohi geta it’ebek’alehu፡፡

[2] «kefet’erewi fit’uri hulu kifati፡፡

[3] «kelelitimi kifati bach’eleme gize፤

[4] «betek’wat’eru (kirochi) layi tefiwochi kehonuti (degami) setochimi kifati፡፡

[5] «kemik’enyami kifati betemek’enye gize፤ (it’ebek’alehu beli)፡፡»

አን-ናስ

Surah 114

[1] beli «besewochi fet’ari it’ebek’alehu፡፡

[2] «yesewochi hulu nigusi behonewi፡፡

[3] «yesewochi amilaki behonewi፡፡

[4] «bik’i ilimi bayi kehonewi gotigwachi (seyit’ani) kifati፡፡

[5] «keziya besewochi libochi wisit’i yemigoteguti kehonewi፡፡

[6] «keganenochimi kesewochimi (seyit’anati it’ebek’alehu beli)፡፡»