Back to Languages

    Azerbaijani - Chapter 6

    Translation by Alikhan Musayev

    Verse 1

    Goyləri və yeri yaradan, zulmətləri və nuru var edən Allaha həmd olsun! Bu dəlillərdən sonra kafir olanlar hələ də butləri oz Rəbbinə tay tuturlar

    Verse 2

    Sizi palcıqdan yaradan, sonra da əcəlinizi təyin edən Odur. Onun yanında Qiyamət gunu ucun də bəlli bir əcəl vardır. Bunu bildikdən sonra siz yenə də subhə edirsiniz

    Verse 3

    O, həm goylərdə, həm də yerdə ibadət olunan Tək Allahdır. O, gizlində saxladıgınızı da bilir, askarda etdiyinizi də. O, sizin nə qazanacagınızı da bilir

    Verse 4

    Onlara Rəbbindən gələn elə bir ayə yoxdur ki, ondan uz cevirməsinlər

    Verse 5

    Onlara haqq gəldikdə onu yalan saydılar. Istehza etdikləri seyin xəbəri onlara tezliklə catacaqdır

    Verse 6

    Məgər onlar ozlərindən əvvəl necə-necə nəsilləri məhv etdiyimizi gormədilərmi? Biz onlara yer uzundə sizə vermədiyimiz imkanları vermisdik. Onların uzərinə goydən bol-bol yagıs yagdırmıs və evlərinin altından caylar axıtmısdıq. Biz onları gunahlarına gorə həlak etdik və onlardan sonra basqa nəsillər yaratdıq

    Verse 7

    Əgər sənə kagız uzərində bir yazı nazil etsəydik və onlar da əlləri ilə ona toxunsaydılar, kafir olanlar yenə də: “Bu, acıq-aydın sehrdən basqa bir sey deyildir!”– deyərdilər

    Verse 8

    Onlar: “Nə ucun ona mələk endirilməyib?”– dedilər. Əgər biz mələk endirsəydik, is bitmis olardı, onlara isə mohlət verilməzdi

    Verse 9

    Əgər biz onu mələk etsəydik, əlbəttə, onu kisi edərdik və onları bir daha dusdukləri subhəyə salardıq

    Verse 10

    Əlbəttə, səndən əvvəlki elcilərə də istehza edilmisdi. Amma istehza edənləri, məsxərəyə qoyduqları sey hər tərəfdən burudu

    Verse 11

    De: “Yer uzundə gəzib dolasın və gorun haqqı yalan sayanların aqibəti necə oldu”

    Verse 12

    De: “Goylərdə və yerdə olanlar kimə məxsusdur?” De: “Allaha məxsusdur!” Allah Ozunə rəhmli olmagı yazmısdır. Gələcəyinə subhə edilməyən Qiyamət gunundə sizi O toplayacaqdır. Ozlərini ziyana ugradanlar iman gətirməzlər

    Verse 13

    Gecə və gunduzdə sukunət icində olanların hamısı Ona məxsusdur. O, Esidəndir, Biləndir

    Verse 14

    De: “Mən goyləri və yeri Yaradan Allahdan basqasınımı dost tutacagam? O, hamını yedirir, Ozunu isə hec kəs yedirmir”. De: “Mənə Allaha təslim olanların birincisi olmaq əmr edildi”. Odur ki, sən musriklərdən olma

    Verse 15

    De: “Əzəmətli gunun əzabından qorxdugum ucun Rəbbimə asi olmaram”

    Verse 16

    O gun kim bu əzabdan qurtularsa, Allah ona rəhm etmisdir. Bu, acıq-aydın ugurdur

    Verse 17

    Əgər Allah sənə bir zərər vurmaq istəsə, bunun qarsısını Ondan basqa hec kəs ala bilməz. Əgər sənə bir xeyir toxundursa, hec kəs Ona mane ola bilməz. O, hər seyə qadirdir

    Verse 18

    O Oz qulları uzərində mutləq hakimiyyət sahibidir. O, Mudrikdir, hər seydən Xəbərdardır

    Verse 19

    De: “Kimin sahidliyi daha boyukdur?” De: “Allah mənimlə sizin aranızda Sahiddir. Bu Quran mənə vəhy olundu ki, onunla sizi və onun catacagı hər kəsi xəbərdar edim. Məgər siz Allahla yanası ibadətə layiq olan basqa məbudların olduguna sahidlik edirsiniz?” De: “Mən sahidlik etmirəm!” De: “O, Tək olan Ilahdır. Mən sizin sərik qosduqlarınızdan uzagam”

    Verse 20

    Ozlərinə Kitab verdiyimiz kəslər onu (Muhəmmədi) oz ogullarını tanıdıqları kimi tanıyırlar. Ozlərini ziyana ugradanlar iman gətirməzlər

    Verse 21

    Allaha qarsı yalan uyduran və ya Onun ayələrini yalan hesab edən kimsədən daha zalım kim ola bilər? Subhəsiz ki, zalımlar nicat tapmayacaqlar

    Verse 22

    O gun onların hamısını bir yerə toplayacaq, sonra isə sərik qosanlara deyəcəyik: “Iddia etdiyiniz sərikləriniz haradadır?”

    Verse 23

    Sonra onların: “Allaha – Rəbbimizə and olsun ki, biz musrik olmamısdıq!”– demələrindən basqa bir bəhanələri qalmayacaq

    Verse 24

    Bax gor onlar ozlərinə qarsı necə yalan soyləyirlər. Uydurduqları butlər isə onlardan uzaqlasıb yox olacaqlar

    Verse 25

    Aralarında səni dinləyənlər də vardır. Quranı anlamasınlar deyə onların qəlblərinə pərdə cəkdik, qulaqlarına da tıxac vurduq. Onlar istənilən ayəni gorsələr belə, yenə də ona inanmazlar. Hətta sənin yanına gəldikdə səninlə mubahisə edirlər. Kafir olanlar: “Bu, kecmisdəkilərin əfsanələrindən basqa bir sey deyildir”– deyərlər

    Verse 26

    Onlar həm insanları haqdan uzaqlasdırır, həm də ozləri ondan uzaqlasırlar. Onlar ancaq ozlərini həlak edir və bunu hiss etmirlər

    Verse 27

    Odun uzərində dayandırıldıqları vaxt onların: “Kas ki, bizi dunyaya qaytaraydılar! Onda biz Rəbbimizin ayələrini yalan saymayıb mominlərdən olardıq”– dediklərini gorəydin

    Verse 28

    Xeyr! Əvvəllər gizlətdikləri gunahlar onlara askar oldu. Əgər onlar geri qaytarılsaydılar, yenə də ozlərinə qadagan olunmus seylərə qayıdardılar. Subhəsiz ki, onlar yalancıdırlar

    Verse 29

    Onlar dedilər: “Dunya həyatımızdan basqa bir həyat yoxdur və biz dirildilməyəcəyik!”

    Verse 30

    Onları Rəbbinin qarsısında dayandırılarkən bircə gorəydin! Allah deyəcəkdir: “Məgər bu dirilmə həqiqət deyilmi?” Onlar: “Əlbəttə, Rəbbimizə and olsun ki, bu həqiqətdir!”– deyəcəklər. O buyuracaqdır: “Elə isə inkar etdiyinizə gorə dadın əzabı!”

    Verse 31

    Allah ilə qarsılasmagı yalan sayanlar artıq ziyana ugramıslar. O Saat onları qəflətən haqladıqda onlar oz gunah yuklərini bellərində dasıyaraq deyəcəklər: “Dunyada buraxdıgımız əməllərə gorə vay halımıza!” Onların dasıdıqları sey necə də pisdir

    Verse 32

    Dunya həyatı oyun və əyləncədən basqa bir sey deyildir. Muttəqilər ucun isə axirət yurdu daha xeyirlidir. Məgər anlamırsınız

    Verse 33

    Biz bilirik ki, onların dedikləri səni kədərləndirir. Əslində onlar səni yalancı hesab etmirlər. Lakin zalımlar Allahın ayələrini inadla inkar edirlər

    Verse 34

    Səndən əvvəlki elciləri də yalancı saymısdılar. Lakin Bizim koməyimiz onlara gələnədək yalancı sayılmalarına və onlara əziyyət verilməsinə səbir etdilər. Hec kəs Allahın kəlmələrini dəyisə bilməz. Artıq peygəmbərlərə aid bəzi xəbərlər sənə gəlib catdı

    Verse 35

    Əgər onların haqdan uz dondərməsi sənə agır gəlirsə, onda bacarırsansa yerin icinə enə biləcəyin bir lagım və goyə cıxa biləcəyin bir nərdivan tap ki, onlara bir mocuzə gətirəsən. Əgər Allah istəsəydi onları toplayıb dogru yola yonəldərdi. Elə isə cahillərdən olma

    Verse 36

    Sənin cagırısını ancaq səmimi qəlbdən dinləyənlər qəbul edər. Olulərə gəldikdə isə, Allah onları dirildəcək, sonra da onlar Onun huzuruna qaytarılacaqlar

    Verse 37

    Kafirlər dedilər: “Niyə ona Rəbbindən bir mocuzə endirilməyib?” De: “Subhəsiz ki, Allah mocuzə endirməyə qadirdir. Lakin onların coxu bunu bilmir”

    Verse 38

    Yer uzundə gəzən heyvanların və goydə ucan iki qanadlı qusların hamısı sizin kimi ummətlərdir. Biz Kitabda hec bir seyi nəzərdən qacırmadıq. Sonra onlar Rəbbinin huzuruna toplanılacaqlar

    Verse 39

    Ayələrimizi yalan sayanlar qaranlıqlar icində qalmıs karlar və lallardır. Allah istədiyini azdırar, istədiyini isə duz yola yonəldər

    Verse 40

    De: “Dogru danısanlarsınızsa, deyin gorum, əgər sizə Allahın əzabı gəlsə və ya həmin Saat sizi haqlayarsa, Allahdan basqasınımı cagıracaqsınız?”

    Verse 41

    Xeyr! Siz yalnız Onu cagıracaqsınız. Əgər Allah istəsə, Ona uzaqlasdırması haqqında yalvardıgınız bəlanı aradan qaldırar və sərik qosdugunuz seyləri unudarsınız

    Verse 42

    Səndən əvvəl də ummətlərə elcilər gondərmisdik. Biz onları sıxıntıya və xəstəliyə ducar etdik ki, bəlkə boyun əyələr

    Verse 43

    Nə ucun əzabımız onlara gəldiyi zaman boyun əymədilər? Onların qəlbləri sərtləsdi, seytan da onlara etdikləri əməlləri gozəlləsdirdi

    Verse 44

    Onlar ozlərinə edilmis xəbərdarlıgı unutduqları zaman hər seyin qapılarını onların uzunə acdıq. Ozlərinə verilən seylərə sevindikləri vaxt isə onları qəflətən yaxaladıq və onlar naumid qaldılar

    Verse 45

    Beləliklə də zalım qovmun koku kəsildi. Həmd olsun aləmlərin Rəbbi Allaha

    Verse 46

    De: “Bir deyin gorək, əgər Allah sizin esitmə və gormə qabiliyyətinizi əlinizdən alsa, qəlblərinizə mohur vursa, Allahdan basqa hansı məbud onları sizə qaytara bilər?” Bax gor, Biz ayələri necə izah edirik, sonra onlar yenə uz cevirirlər

    Verse 47

    De: “Bir deyin gorək, əgər Allahın əzabı sizə qəflətən və ya acıq-acıgına gəlsə, zalım qovmdən basqası həlak edilərmi?”

    Verse 48

    Biz elciləri yalnız mujdə verən və xəbərdarlıq edənlər kimi gondəririk. Iman gətirib əməllərini islah edənlərin hec bir qorxusu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər

    Verse 49

    Ayələrimizi yalan sayanlara isə gunah islətdiklərinə gorə əzab toxunacaqdır

    Verse 50

    De: “Mən sizə demirəm ki, Allahın xəzinələri mənim yanımdadır. Mən qeybi də bilmirəm. Mən sizə demirəm ki, mən mələyəm. Mən yalnız mənə vəhy olunana tabe oluram”. De: “Məgər korla gorən eyni ola bilərmi? Məgər dusunmursunuz?”

    Verse 51

    Rəbbinin huzuruna toplanılacaqlarından qorxanları xəbərdar et ki, Allahdan basqa onların nə bir hamisi, nə də bir havadarı vardır. Bəlkə pis əməllərdən cəkinələr

    Verse 52

    Rəbbinin Uzunu diləyərək səhər və axsam cagı Ona dua edənləri yanından qovma. Nə sən onların verəcəkləri hesabata azca da olsa cavabdehsən, nə də onlar sənin verəcəyin hesabatında azca da olsa cavabdehdirlər. Onları qovsan zalımlardan olarsan

    Verse 53

    Beləliklə, Biz onların bir qismini digəri ilə sınadıq ki, onlar desinlər: “Məgər Allah bizim aramızdan ancaq bunlara lutf gostərmisdir?” Allah sukur edənləri daha yaxsı tanıyan deyildirmi

    Verse 54

    Ayələrimizə iman gətirənlər sənin yanına gəldikdə onlara de: “Sizə salam olsun! Rəbbiniz Ozunə rəhmli olmagı əzəldən yazmısdır; sizlərdən hər kəs avamlıgı uzundən pis is gorsə, sonra tovbə edib əməllərini islah etsə, Allah onu bagıslayar. Həqiqətən, O, Bagıslayandır, Rəhmlidir”

    Verse 55

    Gunahkarların tutdugu yolun aydınlasdırılması ucun Biz ayələrimizi beləcə bir-bir izah edirik

    Verse 56

    De: “Allahdan basqa yalvardıqlarınıza ibadət etmək mənə qadagan edilmisdir”. De: “Mən sizin nəfsinizin istəklərinə uymaram. Əks halda mən haqq yoldan azar və dogru yola yonəlmislərdən olmaram”

    Verse 57

    De: “Mən Rəbbimdən nazil olan acıq-aydın bir dəlilə əsaslanıram. Siz isə onu təkzib etdiniz. Sizin səbirsizliklə can atdıgınız əzab məndə deyildir. Hokm yalnız Allaha məxsusdur. Allah haqqı soyləyir və O, ayırd edənlərin ən yaxsısıdır”

    Verse 58

    De: “Əgər səbirsizliklə can atdıgınız əzab mənim əlimdə olsaydı, əlbəttə, mənimlə sizin aranızda is bitmis olardı. Allah zalımları daha yaxsı tanıyır”

    Verse 59

    Qeybin acarları Onun yanındadır, Onları yalnız O bilir. O, quruda və dənizdə nələr oldugunu bilir. Onun xəbəri olmadan yerə dusən bir yarpaq belə yoxdur. Yerin qaranlıqlarında elə bir toxum, elə bir yas və elə bir quru sey yoxdur ki, acıq-aydın Yazıda (Lovhi-Məhfuzda) olmasın

    Verse 60

    Gecələr sizi yatızdıran, gunduzlər isə nələr etdiyinizi bilən Odur. Sonra O, sizi səhərlər oyadır ki, muəyyən olunmus əcəliniz gəlib catsın. Sonra isə donusunuz Ona olacaq. O, nə etdikləriniz barədə sizə xəbər verəcəkdir

    Verse 61

    O Oz qulları uzərində mutləq hakimiyyət sahibidir. O sizə gozətci mələklər gondərir. Nəhayət sizlərdən birinə olum gəldiyi zaman elcilərimiz (mələklər) onun canını alırlar və hec bir səhvə yol vermirlər

    Verse 62

    Sonra onlar ozlərinin həqiqi Himayədarı olan Allaha qaytarılacaqlar. Hokm yalnız Ona məxsusdur və O, ən tez haqq-hesab cəkəndir

    Verse 63

    De: “Acizanə və gizlicə: “Əgər bizi bundan qurtarsan, əlbəttə ki, sukur edənlərdən olarıq”– deyə yalvardıgınız zaman sizi qurunun və dənizin zulmətlərindən xilas edən kimdir?”

    Verse 64

    De: “Ondan və butun basqa sıxıntılardan sizi Allah xilas edir. Sonra siz yenə də sərik qosursunuz”

    Verse 65

    De: “Allah basınızın ustundən və ya ayaqlarınızın altından sizə əzab gondərməyə, ya da sizi qarısıqlıga salıb dəstə-dəstə etməyə və birinizə digərinin gucunu daddırmaga qadirdir”. Gor ayələrimizi necə izah edirik ki, bəlkə basa dussunlər

    Verse 66

    Quran həqiqət ola-ola sənin qovmun onu yalan saydı. De: “Mən sizi qoruyan deyiləm”

    Verse 67

    Hər bir xəbərin gercəkləsəcəyi muəyyən vaxtı var və siz onu biləcəksiniz

    Verse 68

    Ayələrimizi laglagıya qoyanları gorduyun zaman, onlar basqa sohbətə kecənə qədər onlardan uz cevir. Əgər seytan bunu sənə unutdursa, xatırladıqdan sonra zalım tayfa ilə birgə oturma

    Verse 69

    Muttəqilər onların torətdiklərinə gorə azca da olsa məsuliyyət dasımırlar. Lakin xatırlatmaq lazımdır ki, bəlkə Allahdan qorxalar

    Verse 70

    Dinlərini oyun və əyləncə sayanları və dunya həyatının aldatdıgı səxsləri tərk et. Bununla xatırlat ki, hec kəs qazandıqlarına gorə ozunu məhvə məhkum etməsin. Allahdan basqa onun nə bir hamisi, nə də bir havadarı olacaqdır. O nə cur fidyə versə də, ondan qəbul olunmayacaq. Onlar qazandıqları gunahlara gorə məhvə məhkum olanlardır. Kafir olduqlarına gorə onlar ucun qaynar icki və agrılı-acılı bir əzab hazırlanmısdır

    Verse 71

    De: “Biz Allahı qoyub bizə nə bir xeyir, nə də bir zərər verə bilməyən seylərəmi ibadət edəcəyik? Allah bizi dogru yola yonəltdikdən sonra, seytanların yer uzundə azdırdıgı, momin dostlarının isə: “Bizə tərəf gəl!”– deyib dogru yola cagırdıqları casbas qalan kimsə kimi geriyəmi dondəriləcəyik?” De: “Ancaq Allahın haqq yolu dogru yoldur! Bizə əmr edilmisdir ki, aləmlərin Rəbbinə təslim olaq

    Verse 72

    Namaz qılın, Ondan qorxun, məhz Onun huzuruna toplanılacaqsınız”

    Verse 73

    Goyləri və yeri haqq olaraq xəlq edən Odur. O: “Ol!”– dediyi gun hər sey olar. Onun Sozu haqdır. Sur ufuruləcəyi gun hokm yalnız Ona məxsus olacaqdır. Qeybi və askarı Bilən də Odur. O, Mudrikdir, hər seydən Xəbərdardır

    Verse 74

    Bir zaman Ibrahim atası Azərə demisdi: “Sən butləri məbudlarmı qəbul edirsən? Mən səni və sənin qovmunu acıq-aydın azgınlıq icində gorurəm”

    Verse 75

    Beləcə, Biz, Ibrahimə goylərin və yerin səltənətini gostərdik ki, yəqinliklə inananlardan olsun

    Verse 76

    Gecənin qaranlıgı onu burudukdə o, ulduz gorub: “Bu mənim Rəbbimdir!”– dedi. O batdıqda isə: “Mən batanları sevmirəm!”– dedi

    Verse 77

    Dogan ayı gordukdə: “Bu mənim Rəbbimdir!”– dedi. O batdıqda isə: “Əgər Rəbbim məni dogru yola yonəltməsəydi, mən azmıs adamlardan olardım”– dedi

    Verse 78

    Dogan gunəsi gordukdə: “Bu mənim Rəbbimdir, bu daha boyukdur!”– dedi. O batdıqda isə dedi: “Ey qovmum! Həqiqətən, mən sizin Allaha sərik qosduqlarınızdan uzagam

    Verse 79

    Dogrudan da mən, hənif olaraq uzumu goyləri və yeri yaradana cevirdim. Mən musriklərdən deyiləm”

    Verse 80

    Qovmu onunla hocətləsdi. O dedi: “Allah məni dogru yola yonəltdiyi halda, siz Onun barəsində mənimlə hocətləsirsiniz? Rəbbimin istədiyi seylərdən basqa mən, sizin Ona sərik qosduqlarınızdan qorxmuram. Rəbbim elmi ilə hər seyi əhatə etmisdir. Məgər dusunub ibrət almayacaqsınız

    Verse 81

    Siz, Allahın sizə, haqqında hec bir dəlil nazil etmədiyi seyləri (butləri) Ona sərik qosmaqdan qorxmursunuzsa, mən sizin sərik qosduqlarınızdan necə qorxa bilərəm? Əgər bilirsinizsə, deyin gorum iki dəstədən hansı əmin-amanlıqda olmaga daha haqlıdır?”

    Verse 82

    Iman gətirdikdən sonra imanlarına zulm qatısdırmayanları əmin-amanlıq gozləyir. Dogru yola yonəlmislər də məhz onlardır

    Verse 83

    Bunlar, oz qovmunə qarsı Ibrahimə verdiyimiz dəlillərimizdir. Biz istədiyimiz kəsi dərəcə-dərəcə ucaldarıq. Subhəsiz ki, Rəbbin Mudrikdir, Biləndir

    Verse 84

    Biz ona Ishaqı və Yaqubu bəxs etdik. Hər ikisini dogru yola yonəltdik. Bundan əvvəl Nuhu da dogru yola yonəltmisdik. Onun nəslindən olan Davudu, Suleymanı, Əyyubu, Yusufu, Musanı və Harunu da. Biz yaxsı əməl sahiblərini belə mukafatlandırırıq

    Verse 85

    Zəkəriyyanı, Yəhyanı, Isanı və Ilyası da. Hamısı əməlisalehlərdən idilər

    Verse 86

    Ismaili, Əlyəsəni, Yunusu və Lutu da. Hamısını aləmlərdən ustun etdik

    Verse 87

    Onların atalarından, nəsillərindən və qardaslarından bəzilərini də. Onları secdik və duz yola yonəltdik

    Verse 88

    Bu, Allahın hidayətidir. Bununla O, qullarından istədiyi səxsi dogru yola yonəldir. Əgər Ona sərik qossaydılar, əlbəttə, etdikləri əməllər puc olardı

    Verse 89

    Bunlar, Kitab, hikmət və peygəmbərlik verdiyimiz kəslərdir. Əgər kafirlər ayələri inkar etsələr, Biz onları inkar etməyən bir qovmə həvalə edərik

    Verse 90

    Bunlar Allahın dogru yola yonəltdiyi kəslərdir. Sən də onların haqq yoluna yonəl. De: “Mən bunun əvəzinə sizdən hec bir mukafat istəmirəm. Bu Kitab aləmlər ucun yalnız bir xatırlatmadır”

    Verse 91

    Onlar: “Allah insana hec bir sey nazil etməmisdir”– deməklə Allahı layiqincə qiymətləndirmədilər. De: “Musanın insanlar ucun nur və dogru yolu gostərən rəhbər olaraq gətirdiyi Kitabı kim nazil etmisdir? Siz onu kagızlara yazıb bir qismini gostərir, coxunu isə gizlədirsiniz. Axı, sizin də, atalarınızın da bilmədiyiniz seylər sizə oyrədilmisdir”. Sən: “Allah!”– de, sonra da onları burax ki, oz bosbogazlıqları ilə əylənsinlər

    Verse 92

    Bu, səhərlər anası Məkkəni və onun ətrafındakıları qorxutmaq ucun nazil etdiyimiz, ozundən əvvəlkiləri təsdiq edən mubarək bir Kitabdır. Axirətə inananlar ona da inanırlar. Onlar namazlarını dogru-duzgun qılırlar

    Verse 93

    Allaha qarsı yalan uydurandan və ya ozunə vəhy olunmadıgı halda: “Mənə də vəhy olunmusdur”– soyləyəndən və: “Mən də Allahın nazil etdiyinin bənzərini endirəcəyəm”– deyəndən daha zalım kim ola bilər? Zalımları olum girdabında olduqda, mələklərin də əllərini uzadıb: “Canlarınızı cıxarın! Allaha qarsı nahaq sozlər soylədiyinizə və Onun ayələrinə təkəbbur gostərdiyinizə gorə bu gun siz cəzalandırılacaqsınız!”– dediklərini bircə gorəydin

    Verse 94

    Huzurumuza ilk dəfə sizi xəlq etdiyimiz kimi tək-tənha, həm də sizə verdiyimiz nemətləri arxanızda qoyub gəldiniz. Oz aranızda Allaha sərik saydıgınız səfaətcilərinizi də yanınızda gormuruk. Artıq aranızda əlaqə qırılmıs, iddia etdiyiniz məbudlar isə sizdən uzaqlasmısdır

    Verse 95

    Subhəsiz ki, toxumu da, cərdəyi də Allah catladır. O, oludən diri cıxarır, diridən isə olu cıxarır. Budur Allah! Siz necə də haqdan dondərilirsiniz

    Verse 96

    Dan yerini də O sokur. O, gecəni dinclik, gunəsi və ayı isə vaxt ucun hesablama olcusu etdi. Bu, Qudrətli və Bilən Allahın muəyyən etdiyi hokmdur

    Verse 97

    Qurunun və dənizin qaranlıqlarında yolu tapa biləsiniz deyə sizin ucun ulduzları yaradan Odur. Artıq Biz ayələri bilən bir qovmə izah etdik

    Verse 98

    Sizi tək bir candan yaradan Odur. Sizin ucun qərar tutacagınız və əmanət saxlanılan yer vardır. Artıq Biz ayələri anlayan bir qovmə izah etdik

    Verse 99

    Goydən su endirən Odur. Biz onunla hər bir bitkini yetisdirdik, ondan yasıl otlar bitirir, onlardan da ust-ustə duzulmus dənələr cıxarırıq. Xurma agacının tumurcuqlarından, sallanmıs salxımlar yetisir. Biz həmcinin uzum bagları, bir-birinə bənzəyən və bənzəməyən zeytun və nar agacları da yetisdiririk. Bar verdiyi və yetisdiyi zaman onların meyvəsinə baxın. Subhəsiz ki, bunlarda iman gətirən adamlar ucun dəlillər vardır

    Verse 100

    Onlar cinləri Allaha sərik qosdular. Halbuki onları da Allah yaratmısdır. Onlar Allah haqqında bir sey bilmədən Onun ucun ozlərindən ogullar və qızlar uydurdular. Allah onların uydurduqları sifətlərdən uzaqdır və ucadır

    Verse 101

    O, goyləri və yeri icad edəndir. Onun zovcəsi olmadıgı halda ovladı necə ola bilər? Hər seyi O xəlq etmisdir. O, hər seyi bilir

    Verse 102

    Budur sizin Rəbbiniz olan Allah. Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Hər seyin Yaradıcısı Allahdır! Elə isə Ona ibadət edin! O, hər seyi Qoruyandır

    Verse 103

    Gozlər Onu dərk etmir. O isə gozləri dərk edir. O, Lətifdir, hər seydən Xəbərdardır

    Verse 104

    De: “Rəbbinizdən sizə goz qabagında olan dəlillər gəlmisdir. Kim onları gorsə, xeyri onun ozunə, kim kor olsa zərəri onun oz əleyhinə olar. Mən sizin ustunuzdə gozətci deyiləm”

    Verse 105

    Biz ayələri beləcə izah edirik ki, onlar: “Sən dərs almısan”– desinlər və Biz də onu (Quranı) bilən adamlara izah edək

    Verse 106

    Rəbbindən sənə vəhy olunana tabe ol! Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Musriklərdən isə uz cevir

    Verse 107

    Əgər Allah istəsəydi, onlar sərik qosmazdılar. Biz səni onların ustundə gozətci qoymamısıq və sən onları qoruyan da deyilsən

    Verse 108

    Musriklərin Allahdan basqalarına tapındıqlarını soyməyin. Yoxsa onlar da elmsiz olaraq dusməncəsinə Allahı soyərlər. Biz hər bir ummətə oz əməllərini beləcə gozəlləsdirdik. Sonra isə onların donusu oz Rəbbinə olacaq, O da nə etdikləri barədə onlara xəbər verəcəkdir

    Verse 109

    Kafirlər Allahın adı ilə mohkəm and icdilər ki, əgər onlara bir ayə gəlsə, mutləq ona inanacaqlar. De: “Ayələr ancaq Allahın yanındadır. Siz haradan biləsiniz ki, o ayələr gəldikdə onlar yenə də iman gətirməyəcəklər?”

    Verse 110

    Biz onların urəklərini və gozlərini ilk dəfə ona iman gətirmədikləri kimi tərsinə cevirər və onları oz azgınlıqları icərisində sərgərdan dolasan vəziyyətdə tərk edərik

    Verse 111

    Əgər Biz onlara mələkləri gondərsəydik, olulər də onlarla danıssaydı və hər seyi onların qarsısına toplasaydıq, Allah istəməyincə, onlar iman gətirməzdilər. Lakin onların coxu bunu bilmir

    Verse 112

    Beləliklə, Biz hər bir peygəmbər ucun insanlar və cinlərdən olan seytanlarından dusmənlər muəyyən etdik. Bunlar aldatmaq məqsədilə bir-birlərinə təmtəraqlı sozlər təlqin edirlər. Əgər Rəbbin istəsəydi, onlar bunu etməzdilər. Onları uydurduqları seylərlə birlikdə tərk et

    Verse 113

    Bu ona gorədir ki, axirətə inanmayanların urəkləri təmtəraqlı sozlərə meyl etsin, bundan razı qalsınlar və gordukləri pis isləri bir daha gorsunlər

    Verse 114

    De: “Allah bu Kitabı sizə təfərruatı ilə nazil etdiyi halda, mən Ondan basqasınımı hakim qəbul etməliyəm?” Kitab verdiklərimiz bilirlər ki, o, həqiqətən, sənin Rəbbin tərəfindən nazil edilmisdir. Odur ki, subhə edənlərdən olma

    Verse 115

    Rəbbinin kəlamı həm dogruluq, həm də ədalət baxımından tamamlanmısdır. Hec kəs Onun kəlmələrini dəyisə bilməz. O, Esidəndir, Gorəndir

    Verse 116

    Əgər sən yer uzundə olanların əksəriyyətinə itaət etsən, onlar səni Allah yolundan azdırarlar. Onlar ancaq zənnə qapılır və ancaq yalan uydururlar

    Verse 117

    Həqiqətən, sənin Rəbbin, Onun yolundan azanları daha yaxsı tanıyır. O, dogru yolda olanları da yaxsı tanıyır

    Verse 118

    Əgər Allahın ayələrinə inanırsınızsa, ustundə Onun adı cəkilmis – “bismilləh” deyilib kəsilmis heyvanlardan yeyin

    Verse 119

    Allah, – məcburiyyət qarsısında yeyəcəyiniz seylər istisna olmaqla – haram buyurulanları təfərruatı ilə sizə bildirdiyi halda, ustundə Onun adı cəkilənlərdən nə ucun yeməyəsiniz? Subhəsiz ki, coxları elmsiz olduqları ucun oz istəklərinə uyub insanları dogru yoldan azdırırlar. Həqiqətən, sənin Rəbbin, həddi asanları daha yaxsı tanıyır

    Verse 120

    Gunahın askarından da, gizlisindən də əl cəkin! Subhəsiz ki, gunah qazananlar etdikləri əməllərə gorə cəzalandırılacaqlar

    Verse 121

    Ustundə Allahın adı cəkilməmis – “bismilləh” deyilib kəsilməmis heyvanlardan yeməyin. Cunki bu, gunahdır. Həqiqətən, seytanlar oz dostlarına sizinlə mubahisə etmək ucun batil əqidələr təlqin edirlər. Əgər onlara itaət etsəniz, sozsuz ki, siz də musriklərdən olarsınız

    Verse 122

    Məgər olu ikən diriltdiyimiz və ozunə də insanlar arasında gəzmək ucun nur verdiyimiz səxs qaranlıqlar icində qalıb oradan cıxa bilməyən kəs kimi ola bilərmi? Kafirlərə gordukləri islər beləcə gozəlləsdirildi

    Verse 123

    Beləliklə hər bir olkədə oranın gunahkarlarını bascılar təyin etdik ki, onlar orada mumkun qədər yaramaz islər gorsunlər. Halbuki onlar o yaramaz isləri yalnız ozlərinə qarsı edirlər və bunu da hiss etmirlər

    Verse 124

    Onlara bir ayə gəldikdə: “Allahın elcilərinə verilənin bənzəri bizə də verilməyincə iman gətirməyəcəyik”– dedilər. Allah peygəmbərliyini kimə verəcəyini daha yaxsı bilir. Gunahkarlar, qurduqları hiylələrə gorə Allahın huzurunda rəzil olacaq və siddətli əzab cəkəcəklər

    Verse 125

    Allah kimi dogru yola yonəltmək istəsə, onun koksunu Islam ucun acar, kimi azdırmaq istəsə, onun koksunu, sanki o, goyə cıxırmıs kimi daraldar və sıxıntılı edər. Allah iman gətirməyənləri beləcə cəzalandırar

    Verse 126

    Rəbbinin dogru yolu budur. Artıq Biz ayələri dusunən bir qovmə izah etdik

    Verse 127

    Onlar ucun Rəbbi yanında əmin-amanlıq yurdu hazırlanmısdır. Gordukləri yaxsı islərə gorə onların Himayəcisi Odur

    Verse 128

    Allah onların hamısını bir yerə toplayacagı gun deyəcəkdir: “Ey cin tayfası! Artıq siz insanlardan bir coxunu ozunuzə tabe etdiniz”. Onların insanlardan olan dostları isə deyəcəklər: “Ey Rəbbimiz! Biz bir-birimizdən faydalandıq və bizim ucun muəyyən etdiyin əcəlimizə yetisdik”. Allah deyəcək: “Sizin qalacagınız yer Oddur. Allahın istədikləri kəslərdən basqa siz orada əbədi qalacaqsınız”. Həqiqətən, Rəbbin Mudrikdir, Biləndir

    Verse 129

    Beləliklə, qazandıqları gunahlara gorə zalımların bir qismini digərinə hakim təyin edərik

    Verse 130

    Allah deyəcək: “Ey cin və insan tayfası! Məgər sizə oz icərinizdən ayələrimi xəbər verən və bu gununuzlə qarsılasacagınız barədə sizə xəbərdarlıq edən elcilər gəlmədimi?” Onlar deyəcəklər: “Biz oz əleyhimizə sahidlik edirik!” Onları dunya həyatı aldatdı və onlar kafir olduqları barədə ozlərinə qarsı səhadət verdilər

    Verse 131

    Bu ona gorədir ki, Rəbbin əhalisi qafil olan kəndləri haqsızcasına məhv etməz

    Verse 132

    Hər kəsin etdiyi əməllərə gorə dərəcələri vardır. Rəbbin onların etdiklərindən xəbərsiz deyildir

    Verse 133

    Rəbbin Zəngindir, mərhəmət sahibidir. Istəsə, sizi məhv edər və sizi basqa bir qovmun nəslindən yaratdıgı kimi sizdən sonra da yerinizə istədiyini gətirər

    Verse 134

    Həqiqətən, sizə vəd olunan əzab gələcəkdir. Siz ondan yaxa qurtara bilməyəcəksiniz

    Verse 135

    De: “Ey qovmum! Əlinizdən gələni edin. Mən də edəcəyəm. Yurdun aqibətinin (Axirət evinin) kimə nəsib olacagını biləcəksiniz. Subhəsiz ki, zalımlar nicat tapmazlar”

    Verse 136

    Onlar Allah ucun Onun yaratdıgı əkindən və mal-qaradan pay ayırıb oz batil iddialarına əsasən: “Bu, Allah ucundur, bu da sərik qosduqlarımız butlər ucundur”– deyirlər. Sərikləri ucun ayırdıqları pay Allaha catmır, Allah ucun ayırdıqları pay isə səriklərinə catır. Onların verdikləri hokm necə də pisdir

    Verse 137

    Beləliklə, musriklərin bir coxuna ovladlarını oldurməyi oz sərikləri gozəl gostərdilər ki, həm onları məhv etsinlər, həm də dinlərinə qarmaqarısıqlıq salsınlar. Əgər Allah istəsəydi, onlar bunu etməzdilər. Elə isə onları uydurduqları ilə birlikdə tərk et

    Verse 138

    Onlar oz batil iddialarına gorə: “Bu mal-qara və əkinlər haramdır. Bunları bizim istədiklərimizdən basqa hec kəs yeyə bilməz”– deyirlər. Musriklər mal-qaradan bəzisinə minməyi haram edir, bəzisini də kəsərkən ustundə Allahın adını cəkmirlər. Onlar bunu Allaha iftira ataraq edirlər. O da onları atdıqları iftiraya gorə cəzalandıracaqdır

    Verse 139

    Onlar: “Bu mal-qaranın qarınlarındakı balalar kisilərimizə halal, qadınlarımıza isə haramdır”– deyirlər. Əgər o bala olu dogularsa, hamısı onu yeməyə sərik olurlar. Allah onları bu vəsflərinə gorə cəzalandıracaqdır. Həqiqətən, O, Mudrikdir, Biləndir

    Verse 140

    Axmaqlıqları uzundən dərk etmədən oz ovladlarını oldurən və Allahın onlara verdiyi ruzini Allaha iftira ataraq haram edənlər, əlbəttə, ziyana ugramıslar. Onlar azdılar və dogru yola yonəlmədilər

    Verse 141

    Talvar uzərində olan və talvarsız oz govdəsi uzərində duran bagları, dadları muxtəlif olan xurma və dənli bitkiləri, bir-birinə bənzəyən və bənzəməyən zeytunu və narı yaradan Odur. Bar verdiyi zaman onların meyvəsindən yeyin, yıgım gunu zəkatını verin, lakin israf etməyin. Subhəsiz ki, Allah israf edənləri sevmir

    Verse 142

    Ustundə yuk dasınan və yuk dasınmayan mal-qaranı da yaradan Odur. Allahın sizə verdiyi ruzilərdən yeyin, seytanın izi ilə getməyin! Subhəsiz ki, o, sizin acıq-askar dusməninizdir

    Verse 143

    Allah, o heyvanlardan səkkiz cift yaratdı; qoyundan ikisini və kecidən ikisini. De: “O, iki erkəyi haram buyurdu, yoxsa iki disini, yaxud iki disinin qarnındakı balaları? Əgər dogru danısanlarsınızsa, elmə əsaslanıb bu haqda mənə xəbər verin”

    Verse 144

    Dəvədən də ikisini, inəkdən də ikisini. De: “O, iki erkəyi haram buyurdu, yoxsa iki disini, yaxud iki disinin qarnındakı balaları? Yoxsa Allah bunu sizə tovsiyə etdiyi zaman sahid idiniz?” Elmsiz olaraq insanları azdırmaq ucun Allaha qarsı yalan uyduran kimsədən daha zalım kim ola bilər? Subhəsiz ki, Allah zalım qovmu dogru yola yonəltməz

    Verse 145

    De: “Mənə gələn vəhylər icərisində olu heyvan, axar qan, murdar sayılan donuz əti və Allahdan basqasının adı ilə kəsilmis murdar heyvanlardan basqa, hər hansı bir səxsin yediyi yeməklər icərisində haram buyurulan bir sey gormurəm”. Hər kəs harama meyl etmədən və həddi asmadan bunlardan yeməyə məcbur olarsa, ona gunah gəlməz. Subhəsiz ki, Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

    Verse 146

    Yəhudilərə dırnaqlı heyvanların hamısını haram etdik. Inək və qoyunun bel sutunlarına və ya bagırsaqlarına yapısan, yaxud sumuklərə qarısan yaglar istisna olmaqla, onların piylərini də haram etdik. Bu, həddi asdıqlarına gorə onlara verdiyimiz cəzadır. Subhəsiz ki, Biz dogru danısanlarıq

    Verse 147

    Əgər onlar səni yalancı hesab etsələr, de: “Rəbbiniz genis mərhəmət sahibidir. Lakin Onun əzabı gunahkar tayfadan uzaqlasdırılmaz”

    Verse 148

    Musriklər deyəcəklər: “Allah istəsəydi, nə biz, nə də atalarımız Ona sərik qosar, nə də biz bir seyi haram edə bilərdik”. Onlardan əvvəlkilər də oz peygəmbərlərini beləcə yalancı hesab etmisdilər. Axırda əzabımızı daddılar. De: “Bizə gostərə biləcəyiniz bir bilginizmi var? Siz ancaq zənnə qapılır və ancaq yalan danısırsınız”

    Verse 149

    De: “Tutarlı dəlillər Allaha məxsusdur. Əgər O istəsəydi, sizin hamınızı dogru yola yonəldərdi”

    Verse 150

    De: “Sahidlərinizi gətirin səhadət versinlər ki, bunu Allah haram buyurmusdur”. Əgər onlar səhadət versələr, sən onlarla birlikdə səhadət vermə. Ayələrimizi yalan sayanların və axirətə inanmayanların istəklərinə uyma. Onlar basqalarını oz Rəbbinə tay tuturlar

    Verse 151

    De: “Gəlin, Rəbbinizin sizə nələri haram etdiyini oxuyum”. Ona hec nəyi sərik qosmayın, valideynlərə yaxsılıq edin və yoxsulluq ucbatından usaqlarınızı oldurməyin. Sizin də, onların da ruzisini Biz veririk. Murdar əməllərin askarına da, gizlisinə də yaxınlasmayın. Allahın, oldurulməsini haram buyurdugu səxsi haqsız yerə oldurməyin. Allah bunları sizə tovsiyə etmisdir ki, bəlkə anlayasınız

    Verse 152

    Yetim həddi-buluga catana qədər, – xeyirxahlıq (qoruyub saxlamaq və artırmaq məqsədilə istifadə etmək) istisna olmaqla, – onun malına yaxınlasmayın! Olcuyə və cəkiyə ədalətlə tam riayət edin. Biz hər kəsi yalnız onun quvvəsi catdıgı qədər yukləyərik. Soz soylədiyiniz zaman, qohumunuz olsa belə, ədalətli olun. Allah qarsısındakı əhdə sadiq qalın. Allah bunları sizə tovsiyə etmisdir ki, bəlkə, dusunub ibrət alasınız

    Verse 153

    Bu, Mənim dogru yolumdur, onu tutub gedin. Basqa yollara uymayın. Cunki, o yollar sizi Allahın yolundan uzaqlasdırar. Allah bunları sizə tovsiyə etmisdir ki, bəlkə pis əməllərdən cəkinəsiniz

    Verse 154

    Sonra Biz Musaya – yaxsı is gorən kimsəyə nemətimizi tamamlamaq məqsədilə, hər seyi mufəssəl izah edən, dogru yol gostəricisi və mərhəmət olaraq Kitab verdik ki, bəlkə onlar oz Rəbbi ilə qarsılasacaqlarına iman gətirələr

    Verse 155

    Bu, Bizim nazil etdiyimiz mubarək bir Kitabdır. Ona tabe olun və Allahdan qorxun ki, bəlkə sizə rəhm oluna

    Verse 156

    Biz bunu ona gorə nazil etdik ki, siz: “Kitab yalnız bizdən əvvəlki iki tayfaya (yəhudilərə və xacpərəstlərə) nazil edilmisdir. Biz isə onların oxuduqlarından xəbərsizik”– deməyəsiniz

    Verse 157

    və ya: “Əgər bizə Kitab nazil edilsəydi, onlardan daha cox dogru yolda olardıq”– deməyəsiniz. Artıq sizə Rəbbinizdən acıq-aydın bir dəlil, dogru yol gostəricisi və mərhəmət gəlmisdir. Allahın ayələrini yalan sayan və onlardan uz cevirən kimsədən daha zalım kim ola bilər? Ayələrimizdən uz cevirənləri uz cevirdiklərinə gorə pis əzabla cəzalandıracagıq

    Verse 158

    Yoxsa onlar ancaq ya mələklərin, ya Rəbbinin və yaxud da Rəbbinin bəzi əlamətlərinin gəlməsini gozləyirlər? Rəbbinin bəzi əlamətləri gələcəyi gun əvvəlcə iman gətirməmis və ya imanında bir xeyir qazanmamıs kimsəyə iman gətirməsi fayda verməyəcəkdir. De: “Gozləyin, subhəsiz ki, Biz də gozləyirik”

    Verse 159

    Dinlərini parcalayıb firqə-firqə olanlarla sənin hec bir əlaqən yoxdur. Onların isi Allaha aiddir. Sonra Allah onlara etdikləri əməllər barədə xəbər verəcəkdir

    Verse 160

    Kim yaxsılıq gətirərsə, ona gətirdiyinin on qat əvəzi verilər. Kim pislik gətirərsə, ona ancaq gətirdiyinin misli qədər cəza verilər. Onlara haqsızlıq edilməz

    Verse 161

    De: “Həqiqətən, Rəbbim məni dogru yola, həqiqi dinə, hənif Ibrahimin dininə yonəltdi. O hec vaxt musriklərdən olmamısdı”

    Verse 162

    De: “Subhəsiz ki, mənim namazım da, qurbanım da, həyatım da, olumum də aləmlərin Rəbbi Allah ucundur

    Verse 163

    Onun hec bir səriki yoxdur. Mənə belə buyurulmusdur və mən musəlmanların birincisiyəm”

    Verse 164

    De: “Allah hər seyin Rəbbi oldugu halda, mən Ondan basqa məbudmu axtaracagam?” Hər kəsin qazandıgı gunah yalnız oz əleyhinədir. Hec bir gunahkar basqasının gunahını dasımaz. Sonra isə donusunuz Rəbbinizə olacaq və O, ixtilafa dusduyunuz məsələlər barədə sizə xəbər verəcəkdir

    Verse 165

    Verdiyi nemətlərlə sınamaq ucun sizi yer uzunun xələfləri təyin edən, birinizi digərinizin fovqunə dərəcə-dərəcə qaldıran Odur. Həqiqətən, sənin Rəbbin tezliklə cəza verəndir. Həqiqətən, O, Bagıslayandır, Rəhmlidir