Back to Languages
Azerbaijani - Chapter 6
Translation by Alikhan Musayev
Verse 1
Goyləri və yeri yaradan, zulmətləri və nuru var edən Allaha həmd olsun! Bu dəlillərdən sonra kafir olanlar hələ də butləri oz Rəbbinə tay tuturlar
Verse 2
Sizi palcıqdan yaradan, sonra da əcəlinizi təyin edən Odur. Onun yanında Qiyamət gunu ucun də bəlli bir əcəl vardır. Bunu bildikdən sonra siz yenə də subhə edirsiniz
Verse 3
O, həm goylərdə, həm də yerdə ibadət olunan Tək Allahdır. O, gizlində saxladıgınızı da bilir, askarda etdiyinizi də. O, sizin nə qazanacagınızı da bilir
Verse 4
Onlara Rəbbindən gələn elə bir ayə yoxdur ki, ondan uz cevirməsinlər
Verse 5
Onlara haqq gəldikdə onu yalan saydılar. Istehza etdikləri seyin xəbəri onlara tezliklə catacaqdır
Verse 6
Məgər onlar ozlərindən əvvəl necə-necə nəsilləri məhv etdiyimizi gormədilərmi? Biz onlara yer uzundə sizə vermədiyimiz imkanları vermisdik. Onların uzərinə goydən bol-bol yagıs yagdırmıs və evlərinin altından caylar axıtmısdıq. Biz onları gunahlarına gorə həlak etdik və onlardan sonra basqa nəsillər yaratdıq
Verse 7
Əgər sənə kagız uzərində bir yazı nazil etsəydik və onlar da əlləri ilə ona toxunsaydılar, kafir olanlar yenə də: “Bu, acıq-aydın sehrdən basqa bir sey deyildir!”– deyərdilər
Verse 8
Onlar: “Nə ucun ona mələk endirilməyib?”– dedilər. Əgər biz mələk endirsəydik, is bitmis olardı, onlara isə mohlət verilməzdi
Verse 9
Əgər biz onu mələk etsəydik, əlbəttə, onu kisi edərdik və onları bir daha dusdukləri subhəyə salardıq
Verse 10
Əlbəttə, səndən əvvəlki elcilərə də istehza edilmisdi. Amma istehza edənləri, məsxərəyə qoyduqları sey hər tərəfdən burudu
Verse 11
De: “Yer uzundə gəzib dolasın və gorun haqqı yalan sayanların aqibəti necə oldu”
Verse 12
De: “Goylərdə və yerdə olanlar kimə məxsusdur?” De: “Allaha məxsusdur!” Allah Ozunə rəhmli olmagı yazmısdır. Gələcəyinə subhə edilməyən Qiyamət gunundə sizi O toplayacaqdır. Ozlərini ziyana ugradanlar iman gətirməzlər
Verse 13
Gecə və gunduzdə sukunət icində olanların hamısı Ona məxsusdur. O, Esidəndir, Biləndir
Verse 14
De: “Mən goyləri və yeri Yaradan Allahdan basqasınımı dost tutacagam? O, hamını yedirir, Ozunu isə hec kəs yedirmir”. De: “Mənə Allaha təslim olanların birincisi olmaq əmr edildi”. Odur ki, sən musriklərdən olma
Verse 15
De: “Əzəmətli gunun əzabından qorxdugum ucun Rəbbimə asi olmaram”
Verse 16
O gun kim bu əzabdan qurtularsa, Allah ona rəhm etmisdir. Bu, acıq-aydın ugurdur
Verse 17
Əgər Allah sənə bir zərər vurmaq istəsə, bunun qarsısını Ondan basqa hec kəs ala bilməz. Əgər sənə bir xeyir toxundursa, hec kəs Ona mane ola bilməz. O, hər seyə qadirdir
Verse 18
O Oz qulları uzərində mutləq hakimiyyət sahibidir. O, Mudrikdir, hər seydən Xəbərdardır
Verse 19
De: “Kimin sahidliyi daha boyukdur?” De: “Allah mənimlə sizin aranızda Sahiddir. Bu Quran mənə vəhy olundu ki, onunla sizi və onun catacagı hər kəsi xəbərdar edim. Məgər siz Allahla yanası ibadətə layiq olan basqa məbudların olduguna sahidlik edirsiniz?” De: “Mən sahidlik etmirəm!” De: “O, Tək olan Ilahdır. Mən sizin sərik qosduqlarınızdan uzagam”
Verse 20
Ozlərinə Kitab verdiyimiz kəslər onu (Muhəmmədi) oz ogullarını tanıdıqları kimi tanıyırlar. Ozlərini ziyana ugradanlar iman gətirməzlər
Verse 21
Allaha qarsı yalan uyduran və ya Onun ayələrini yalan hesab edən kimsədən daha zalım kim ola bilər? Subhəsiz ki, zalımlar nicat tapmayacaqlar
Verse 22
O gun onların hamısını bir yerə toplayacaq, sonra isə sərik qosanlara deyəcəyik: “Iddia etdiyiniz sərikləriniz haradadır?”
Verse 23
Sonra onların: “Allaha – Rəbbimizə and olsun ki, biz musrik olmamısdıq!”– demələrindən basqa bir bəhanələri qalmayacaq
Verse 24
Bax gor onlar ozlərinə qarsı necə yalan soyləyirlər. Uydurduqları butlər isə onlardan uzaqlasıb yox olacaqlar
Verse 25
Aralarında səni dinləyənlər də vardır. Quranı anlamasınlar deyə onların qəlblərinə pərdə cəkdik, qulaqlarına da tıxac vurduq. Onlar istənilən ayəni gorsələr belə, yenə də ona inanmazlar. Hətta sənin yanına gəldikdə səninlə mubahisə edirlər. Kafir olanlar: “Bu, kecmisdəkilərin əfsanələrindən basqa bir sey deyildir”– deyərlər
Verse 26
Onlar həm insanları haqdan uzaqlasdırır, həm də ozləri ondan uzaqlasırlar. Onlar ancaq ozlərini həlak edir və bunu hiss etmirlər
Verse 27
Odun uzərində dayandırıldıqları vaxt onların: “Kas ki, bizi dunyaya qaytaraydılar! Onda biz Rəbbimizin ayələrini yalan saymayıb mominlərdən olardıq”– dediklərini gorəydin
Verse 28
Xeyr! Əvvəllər gizlətdikləri gunahlar onlara askar oldu. Əgər onlar geri qaytarılsaydılar, yenə də ozlərinə qadagan olunmus seylərə qayıdardılar. Subhəsiz ki, onlar yalancıdırlar
Verse 29
Onlar dedilər: “Dunya həyatımızdan basqa bir həyat yoxdur və biz dirildilməyəcəyik!”
Verse 30
Onları Rəbbinin qarsısında dayandırılarkən bircə gorəydin! Allah deyəcəkdir: “Məgər bu dirilmə həqiqət deyilmi?” Onlar: “Əlbəttə, Rəbbimizə and olsun ki, bu həqiqətdir!”– deyəcəklər. O buyuracaqdır: “Elə isə inkar etdiyinizə gorə dadın əzabı!”
Verse 31
Allah ilə qarsılasmagı yalan sayanlar artıq ziyana ugramıslar. O Saat onları qəflətən haqladıqda onlar oz gunah yuklərini bellərində dasıyaraq deyəcəklər: “Dunyada buraxdıgımız əməllərə gorə vay halımıza!” Onların dasıdıqları sey necə də pisdir
Verse 32
Dunya həyatı oyun və əyləncədən basqa bir sey deyildir. Muttəqilər ucun isə axirət yurdu daha xeyirlidir. Məgər anlamırsınız
Verse 33
Biz bilirik ki, onların dedikləri səni kədərləndirir. Əslində onlar səni yalancı hesab etmirlər. Lakin zalımlar Allahın ayələrini inadla inkar edirlər
Verse 34
Səndən əvvəlki elciləri də yalancı saymısdılar. Lakin Bizim koməyimiz onlara gələnədək yalancı sayılmalarına və onlara əziyyət verilməsinə səbir etdilər. Hec kəs Allahın kəlmələrini dəyisə bilməz. Artıq peygəmbərlərə aid bəzi xəbərlər sənə gəlib catdı
Verse 35
Əgər onların haqdan uz dondərməsi sənə agır gəlirsə, onda bacarırsansa yerin icinə enə biləcəyin bir lagım və goyə cıxa biləcəyin bir nərdivan tap ki, onlara bir mocuzə gətirəsən. Əgər Allah istəsəydi onları toplayıb dogru yola yonəldərdi. Elə isə cahillərdən olma
Verse 36
Sənin cagırısını ancaq səmimi qəlbdən dinləyənlər qəbul edər. Olulərə gəldikdə isə, Allah onları dirildəcək, sonra da onlar Onun huzuruna qaytarılacaqlar
Verse 37
Kafirlər dedilər: “Niyə ona Rəbbindən bir mocuzə endirilməyib?” De: “Subhəsiz ki, Allah mocuzə endirməyə qadirdir. Lakin onların coxu bunu bilmir”
Verse 38
Yer uzundə gəzən heyvanların və goydə ucan iki qanadlı qusların hamısı sizin kimi ummətlərdir. Biz Kitabda hec bir seyi nəzərdən qacırmadıq. Sonra onlar Rəbbinin huzuruna toplanılacaqlar
Verse 39
Ayələrimizi yalan sayanlar qaranlıqlar icində qalmıs karlar və lallardır. Allah istədiyini azdırar, istədiyini isə duz yola yonəldər
Verse 40
De: “Dogru danısanlarsınızsa, deyin gorum, əgər sizə Allahın əzabı gəlsə və ya həmin Saat sizi haqlayarsa, Allahdan basqasınımı cagıracaqsınız?”
Verse 41
Xeyr! Siz yalnız Onu cagıracaqsınız. Əgər Allah istəsə, Ona uzaqlasdırması haqqında yalvardıgınız bəlanı aradan qaldırar və sərik qosdugunuz seyləri unudarsınız
Verse 42
Səndən əvvəl də ummətlərə elcilər gondərmisdik. Biz onları sıxıntıya və xəstəliyə ducar etdik ki, bəlkə boyun əyələr
Verse 43
Nə ucun əzabımız onlara gəldiyi zaman boyun əymədilər? Onların qəlbləri sərtləsdi, seytan da onlara etdikləri əməlləri gozəlləsdirdi
Verse 44
Onlar ozlərinə edilmis xəbərdarlıgı unutduqları zaman hər seyin qapılarını onların uzunə acdıq. Ozlərinə verilən seylərə sevindikləri vaxt isə onları qəflətən yaxaladıq və onlar naumid qaldılar
Verse 45
Beləliklə də zalım qovmun koku kəsildi. Həmd olsun aləmlərin Rəbbi Allaha
Verse 46
De: “Bir deyin gorək, əgər Allah sizin esitmə və gormə qabiliyyətinizi əlinizdən alsa, qəlblərinizə mohur vursa, Allahdan basqa hansı məbud onları sizə qaytara bilər?” Bax gor, Biz ayələri necə izah edirik, sonra onlar yenə uz cevirirlər
Verse 47
De: “Bir deyin gorək, əgər Allahın əzabı sizə qəflətən və ya acıq-acıgına gəlsə, zalım qovmdən basqası həlak edilərmi?”
Verse 48
Biz elciləri yalnız mujdə verən və xəbərdarlıq edənlər kimi gondəririk. Iman gətirib əməllərini islah edənlərin hec bir qorxusu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər
Verse 49
Ayələrimizi yalan sayanlara isə gunah islətdiklərinə gorə əzab toxunacaqdır
Verse 50
De: “Mən sizə demirəm ki, Allahın xəzinələri mənim yanımdadır. Mən qeybi də bilmirəm. Mən sizə demirəm ki, mən mələyəm. Mən yalnız mənə vəhy olunana tabe oluram”. De: “Məgər korla gorən eyni ola bilərmi? Məgər dusunmursunuz?”
Verse 51
Rəbbinin huzuruna toplanılacaqlarından qorxanları xəbərdar et ki, Allahdan basqa onların nə bir hamisi, nə də bir havadarı vardır. Bəlkə pis əməllərdən cəkinələr
Verse 52
Rəbbinin Uzunu diləyərək səhər və axsam cagı Ona dua edənləri yanından qovma. Nə sən onların verəcəkləri hesabata azca da olsa cavabdehsən, nə də onlar sənin verəcəyin hesabatında azca da olsa cavabdehdirlər. Onları qovsan zalımlardan olarsan
Verse 53
Beləliklə, Biz onların bir qismini digəri ilə sınadıq ki, onlar desinlər: “Məgər Allah bizim aramızdan ancaq bunlara lutf gostərmisdir?” Allah sukur edənləri daha yaxsı tanıyan deyildirmi
Verse 54
Ayələrimizə iman gətirənlər sənin yanına gəldikdə onlara de: “Sizə salam olsun! Rəbbiniz Ozunə rəhmli olmagı əzəldən yazmısdır; sizlərdən hər kəs avamlıgı uzundən pis is gorsə, sonra tovbə edib əməllərini islah etsə, Allah onu bagıslayar. Həqiqətən, O, Bagıslayandır, Rəhmlidir”
Verse 55
Gunahkarların tutdugu yolun aydınlasdırılması ucun Biz ayələrimizi beləcə bir-bir izah edirik
Verse 56
De: “Allahdan basqa yalvardıqlarınıza ibadət etmək mənə qadagan edilmisdir”. De: “Mən sizin nəfsinizin istəklərinə uymaram. Əks halda mən haqq yoldan azar və dogru yola yonəlmislərdən olmaram”
Verse 57
De: “Mən Rəbbimdən nazil olan acıq-aydın bir dəlilə əsaslanıram. Siz isə onu təkzib etdiniz. Sizin səbirsizliklə can atdıgınız əzab məndə deyildir. Hokm yalnız Allaha məxsusdur. Allah haqqı soyləyir və O, ayırd edənlərin ən yaxsısıdır”
Verse 58
De: “Əgər səbirsizliklə can atdıgınız əzab mənim əlimdə olsaydı, əlbəttə, mənimlə sizin aranızda is bitmis olardı. Allah zalımları daha yaxsı tanıyır”
Verse 59
Qeybin acarları Onun yanındadır, Onları yalnız O bilir. O, quruda və dənizdə nələr oldugunu bilir. Onun xəbəri olmadan yerə dusən bir yarpaq belə yoxdur. Yerin qaranlıqlarında elə bir toxum, elə bir yas və elə bir quru sey yoxdur ki, acıq-aydın Yazıda (Lovhi-Məhfuzda) olmasın
Verse 60
Gecələr sizi yatızdıran, gunduzlər isə nələr etdiyinizi bilən Odur. Sonra O, sizi səhərlər oyadır ki, muəyyən olunmus əcəliniz gəlib catsın. Sonra isə donusunuz Ona olacaq. O, nə etdikləriniz barədə sizə xəbər verəcəkdir
Verse 61
O Oz qulları uzərində mutləq hakimiyyət sahibidir. O sizə gozətci mələklər gondərir. Nəhayət sizlərdən birinə olum gəldiyi zaman elcilərimiz (mələklər) onun canını alırlar və hec bir səhvə yol vermirlər
Verse 62
Sonra onlar ozlərinin həqiqi Himayədarı olan Allaha qaytarılacaqlar. Hokm yalnız Ona məxsusdur və O, ən tez haqq-hesab cəkəndir
Verse 63
De: “Acizanə və gizlicə: “Əgər bizi bundan qurtarsan, əlbəttə ki, sukur edənlərdən olarıq”– deyə yalvardıgınız zaman sizi qurunun və dənizin zulmətlərindən xilas edən kimdir?”
Verse 64
De: “Ondan və butun basqa sıxıntılardan sizi Allah xilas edir. Sonra siz yenə də sərik qosursunuz”
Verse 65
De: “Allah basınızın ustundən və ya ayaqlarınızın altından sizə əzab gondərməyə, ya da sizi qarısıqlıga salıb dəstə-dəstə etməyə və birinizə digərinin gucunu daddırmaga qadirdir”. Gor ayələrimizi necə izah edirik ki, bəlkə basa dussunlər
Verse 66
Quran həqiqət ola-ola sənin qovmun onu yalan saydı. De: “Mən sizi qoruyan deyiləm”
Verse 67
Hər bir xəbərin gercəkləsəcəyi muəyyən vaxtı var və siz onu biləcəksiniz
Verse 68
Ayələrimizi laglagıya qoyanları gorduyun zaman, onlar basqa sohbətə kecənə qədər onlardan uz cevir. Əgər seytan bunu sənə unutdursa, xatırladıqdan sonra zalım tayfa ilə birgə oturma
Verse 69
Muttəqilər onların torətdiklərinə gorə azca da olsa məsuliyyət dasımırlar. Lakin xatırlatmaq lazımdır ki, bəlkə Allahdan qorxalar
Verse 70
Dinlərini oyun və əyləncə sayanları və dunya həyatının aldatdıgı səxsləri tərk et. Bununla xatırlat ki, hec kəs qazandıqlarına gorə ozunu məhvə məhkum etməsin. Allahdan basqa onun nə bir hamisi, nə də bir havadarı olacaqdır. O nə cur fidyə versə də, ondan qəbul olunmayacaq. Onlar qazandıqları gunahlara gorə məhvə məhkum olanlardır. Kafir olduqlarına gorə onlar ucun qaynar icki və agrılı-acılı bir əzab hazırlanmısdır
Verse 71
De: “Biz Allahı qoyub bizə nə bir xeyir, nə də bir zərər verə bilməyən seylərəmi ibadət edəcəyik? Allah bizi dogru yola yonəltdikdən sonra, seytanların yer uzundə azdırdıgı, momin dostlarının isə: “Bizə tərəf gəl!”– deyib dogru yola cagırdıqları casbas qalan kimsə kimi geriyəmi dondəriləcəyik?” De: “Ancaq Allahın haqq yolu dogru yoldur! Bizə əmr edilmisdir ki, aləmlərin Rəbbinə təslim olaq
Verse 72
Namaz qılın, Ondan qorxun, məhz Onun huzuruna toplanılacaqsınız”
Verse 73
Goyləri və yeri haqq olaraq xəlq edən Odur. O: “Ol!”– dediyi gun hər sey olar. Onun Sozu haqdır. Sur ufuruləcəyi gun hokm yalnız Ona məxsus olacaqdır. Qeybi və askarı Bilən də Odur. O, Mudrikdir, hər seydən Xəbərdardır
Verse 74
Bir zaman Ibrahim atası Azərə demisdi: “Sən butləri məbudlarmı qəbul edirsən? Mən səni və sənin qovmunu acıq-aydın azgınlıq icində gorurəm”
Verse 75
Beləcə, Biz, Ibrahimə goylərin və yerin səltənətini gostərdik ki, yəqinliklə inananlardan olsun
Verse 76
Gecənin qaranlıgı onu burudukdə o, ulduz gorub: “Bu mənim Rəbbimdir!”– dedi. O batdıqda isə: “Mən batanları sevmirəm!”– dedi
Verse 77
Dogan ayı gordukdə: “Bu mənim Rəbbimdir!”– dedi. O batdıqda isə: “Əgər Rəbbim məni dogru yola yonəltməsəydi, mən azmıs adamlardan olardım”– dedi
Verse 78
Dogan gunəsi gordukdə: “Bu mənim Rəbbimdir, bu daha boyukdur!”– dedi. O batdıqda isə dedi: “Ey qovmum! Həqiqətən, mən sizin Allaha sərik qosduqlarınızdan uzagam
Verse 79
Dogrudan da mən, hənif olaraq uzumu goyləri və yeri yaradana cevirdim. Mən musriklərdən deyiləm”
Verse 80
Qovmu onunla hocətləsdi. O dedi: “Allah məni dogru yola yonəltdiyi halda, siz Onun barəsində mənimlə hocətləsirsiniz? Rəbbimin istədiyi seylərdən basqa mən, sizin Ona sərik qosduqlarınızdan qorxmuram. Rəbbim elmi ilə hər seyi əhatə etmisdir. Məgər dusunub ibrət almayacaqsınız
Verse 81
Siz, Allahın sizə, haqqında hec bir dəlil nazil etmədiyi seyləri (butləri) Ona sərik qosmaqdan qorxmursunuzsa, mən sizin sərik qosduqlarınızdan necə qorxa bilərəm? Əgər bilirsinizsə, deyin gorum iki dəstədən hansı əmin-amanlıqda olmaga daha haqlıdır?”
Verse 82
Iman gətirdikdən sonra imanlarına zulm qatısdırmayanları əmin-amanlıq gozləyir. Dogru yola yonəlmislər də məhz onlardır
Verse 83
Bunlar, oz qovmunə qarsı Ibrahimə verdiyimiz dəlillərimizdir. Biz istədiyimiz kəsi dərəcə-dərəcə ucaldarıq. Subhəsiz ki, Rəbbin Mudrikdir, Biləndir
Verse 84
Biz ona Ishaqı və Yaqubu bəxs etdik. Hər ikisini dogru yola yonəltdik. Bundan əvvəl Nuhu da dogru yola yonəltmisdik. Onun nəslindən olan Davudu, Suleymanı, Əyyubu, Yusufu, Musanı və Harunu da. Biz yaxsı əməl sahiblərini belə mukafatlandırırıq
Verse 85
Zəkəriyyanı, Yəhyanı, Isanı və Ilyası da. Hamısı əməlisalehlərdən idilər
Verse 86
Ismaili, Əlyəsəni, Yunusu və Lutu da. Hamısını aləmlərdən ustun etdik
Verse 87
Onların atalarından, nəsillərindən və qardaslarından bəzilərini də. Onları secdik və duz yola yonəltdik
Verse 88
Bu, Allahın hidayətidir. Bununla O, qullarından istədiyi səxsi dogru yola yonəldir. Əgər Ona sərik qossaydılar, əlbəttə, etdikləri əməllər puc olardı
Verse 89
Bunlar, Kitab, hikmət və peygəmbərlik verdiyimiz kəslərdir. Əgər kafirlər ayələri inkar etsələr, Biz onları inkar etməyən bir qovmə həvalə edərik
Verse 90
Bunlar Allahın dogru yola yonəltdiyi kəslərdir. Sən də onların haqq yoluna yonəl. De: “Mən bunun əvəzinə sizdən hec bir mukafat istəmirəm. Bu Kitab aləmlər ucun yalnız bir xatırlatmadır”
Verse 91
Onlar: “Allah insana hec bir sey nazil etməmisdir”– deməklə Allahı layiqincə qiymətləndirmədilər. De: “Musanın insanlar ucun nur və dogru yolu gostərən rəhbər olaraq gətirdiyi Kitabı kim nazil etmisdir? Siz onu kagızlara yazıb bir qismini gostərir, coxunu isə gizlədirsiniz. Axı, sizin də, atalarınızın da bilmədiyiniz seylər sizə oyrədilmisdir”. Sən: “Allah!”– de, sonra da onları burax ki, oz bosbogazlıqları ilə əylənsinlər
Verse 92
Bu, səhərlər anası Məkkəni və onun ətrafındakıları qorxutmaq ucun nazil etdiyimiz, ozundən əvvəlkiləri təsdiq edən mubarək bir Kitabdır. Axirətə inananlar ona da inanırlar. Onlar namazlarını dogru-duzgun qılırlar
Verse 93
Allaha qarsı yalan uydurandan və ya ozunə vəhy olunmadıgı halda: “Mənə də vəhy olunmusdur”– soyləyəndən və: “Mən də Allahın nazil etdiyinin bənzərini endirəcəyəm”– deyəndən daha zalım kim ola bilər? Zalımları olum girdabında olduqda, mələklərin də əllərini uzadıb: “Canlarınızı cıxarın! Allaha qarsı nahaq sozlər soylədiyinizə və Onun ayələrinə təkəbbur gostərdiyinizə gorə bu gun siz cəzalandırılacaqsınız!”– dediklərini bircə gorəydin
Verse 94
Huzurumuza ilk dəfə sizi xəlq etdiyimiz kimi tək-tənha, həm də sizə verdiyimiz nemətləri arxanızda qoyub gəldiniz. Oz aranızda Allaha sərik saydıgınız səfaətcilərinizi də yanınızda gormuruk. Artıq aranızda əlaqə qırılmıs, iddia etdiyiniz məbudlar isə sizdən uzaqlasmısdır
Verse 95
Subhəsiz ki, toxumu da, cərdəyi də Allah catladır. O, oludən diri cıxarır, diridən isə olu cıxarır. Budur Allah! Siz necə də haqdan dondərilirsiniz
Verse 96
Dan yerini də O sokur. O, gecəni dinclik, gunəsi və ayı isə vaxt ucun hesablama olcusu etdi. Bu, Qudrətli və Bilən Allahın muəyyən etdiyi hokmdur
Verse 97
Qurunun və dənizin qaranlıqlarında yolu tapa biləsiniz deyə sizin ucun ulduzları yaradan Odur. Artıq Biz ayələri bilən bir qovmə izah etdik
Verse 98
Sizi tək bir candan yaradan Odur. Sizin ucun qərar tutacagınız və əmanət saxlanılan yer vardır. Artıq Biz ayələri anlayan bir qovmə izah etdik
Verse 99
Goydən su endirən Odur. Biz onunla hər bir bitkini yetisdirdik, ondan yasıl otlar bitirir, onlardan da ust-ustə duzulmus dənələr cıxarırıq. Xurma agacının tumurcuqlarından, sallanmıs salxımlar yetisir. Biz həmcinin uzum bagları, bir-birinə bənzəyən və bənzəməyən zeytun və nar agacları da yetisdiririk. Bar verdiyi və yetisdiyi zaman onların meyvəsinə baxın. Subhəsiz ki, bunlarda iman gətirən adamlar ucun dəlillər vardır
Verse 100
Onlar cinləri Allaha sərik qosdular. Halbuki onları da Allah yaratmısdır. Onlar Allah haqqında bir sey bilmədən Onun ucun ozlərindən ogullar və qızlar uydurdular. Allah onların uydurduqları sifətlərdən uzaqdır və ucadır
Verse 101
O, goyləri və yeri icad edəndir. Onun zovcəsi olmadıgı halda ovladı necə ola bilər? Hər seyi O xəlq etmisdir. O, hər seyi bilir
Verse 102
Budur sizin Rəbbiniz olan Allah. Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Hər seyin Yaradıcısı Allahdır! Elə isə Ona ibadət edin! O, hər seyi Qoruyandır
Verse 103
Gozlər Onu dərk etmir. O isə gozləri dərk edir. O, Lətifdir, hər seydən Xəbərdardır
Verse 104
De: “Rəbbinizdən sizə goz qabagında olan dəlillər gəlmisdir. Kim onları gorsə, xeyri onun ozunə, kim kor olsa zərəri onun oz əleyhinə olar. Mən sizin ustunuzdə gozətci deyiləm”
Verse 105
Biz ayələri beləcə izah edirik ki, onlar: “Sən dərs almısan”– desinlər və Biz də onu (Quranı) bilən adamlara izah edək
Verse 106
Rəbbindən sənə vəhy olunana tabe ol! Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Musriklərdən isə uz cevir
Verse 107
Əgər Allah istəsəydi, onlar sərik qosmazdılar. Biz səni onların ustundə gozətci qoymamısıq və sən onları qoruyan da deyilsən
Verse 108
Musriklərin Allahdan basqalarına tapındıqlarını soyməyin. Yoxsa onlar da elmsiz olaraq dusməncəsinə Allahı soyərlər. Biz hər bir ummətə oz əməllərini beləcə gozəlləsdirdik. Sonra isə onların donusu oz Rəbbinə olacaq, O da nə etdikləri barədə onlara xəbər verəcəkdir
Verse 109
Kafirlər Allahın adı ilə mohkəm and icdilər ki, əgər onlara bir ayə gəlsə, mutləq ona inanacaqlar. De: “Ayələr ancaq Allahın yanındadır. Siz haradan biləsiniz ki, o ayələr gəldikdə onlar yenə də iman gətirməyəcəklər?”
Verse 110
Biz onların urəklərini və gozlərini ilk dəfə ona iman gətirmədikləri kimi tərsinə cevirər və onları oz azgınlıqları icərisində sərgərdan dolasan vəziyyətdə tərk edərik
Verse 111
Əgər Biz onlara mələkləri gondərsəydik, olulər də onlarla danıssaydı və hər seyi onların qarsısına toplasaydıq, Allah istəməyincə, onlar iman gətirməzdilər. Lakin onların coxu bunu bilmir
Verse 112
Beləliklə, Biz hər bir peygəmbər ucun insanlar və cinlərdən olan seytanlarından dusmənlər muəyyən etdik. Bunlar aldatmaq məqsədilə bir-birlərinə təmtəraqlı sozlər təlqin edirlər. Əgər Rəbbin istəsəydi, onlar bunu etməzdilər. Onları uydurduqları seylərlə birlikdə tərk et
Verse 113
Bu ona gorədir ki, axirətə inanmayanların urəkləri təmtəraqlı sozlərə meyl etsin, bundan razı qalsınlar və gordukləri pis isləri bir daha gorsunlər
Verse 114
De: “Allah bu Kitabı sizə təfərruatı ilə nazil etdiyi halda, mən Ondan basqasınımı hakim qəbul etməliyəm?” Kitab verdiklərimiz bilirlər ki, o, həqiqətən, sənin Rəbbin tərəfindən nazil edilmisdir. Odur ki, subhə edənlərdən olma
Verse 115
Rəbbinin kəlamı həm dogruluq, həm də ədalət baxımından tamamlanmısdır. Hec kəs Onun kəlmələrini dəyisə bilməz. O, Esidəndir, Gorəndir
Verse 116
Əgər sən yer uzundə olanların əksəriyyətinə itaət etsən, onlar səni Allah yolundan azdırarlar. Onlar ancaq zənnə qapılır və ancaq yalan uydururlar
Verse 117
Həqiqətən, sənin Rəbbin, Onun yolundan azanları daha yaxsı tanıyır. O, dogru yolda olanları da yaxsı tanıyır
Verse 118
Əgər Allahın ayələrinə inanırsınızsa, ustundə Onun adı cəkilmis – “bismilləh” deyilib kəsilmis heyvanlardan yeyin
Verse 119
Allah, – məcburiyyət qarsısında yeyəcəyiniz seylər istisna olmaqla – haram buyurulanları təfərruatı ilə sizə bildirdiyi halda, ustundə Onun adı cəkilənlərdən nə ucun yeməyəsiniz? Subhəsiz ki, coxları elmsiz olduqları ucun oz istəklərinə uyub insanları dogru yoldan azdırırlar. Həqiqətən, sənin Rəbbin, həddi asanları daha yaxsı tanıyır
Verse 120
Gunahın askarından da, gizlisindən də əl cəkin! Subhəsiz ki, gunah qazananlar etdikləri əməllərə gorə cəzalandırılacaqlar
Verse 121
Ustundə Allahın adı cəkilməmis – “bismilləh” deyilib kəsilməmis heyvanlardan yeməyin. Cunki bu, gunahdır. Həqiqətən, seytanlar oz dostlarına sizinlə mubahisə etmək ucun batil əqidələr təlqin edirlər. Əgər onlara itaət etsəniz, sozsuz ki, siz də musriklərdən olarsınız
Verse 122
Məgər olu ikən diriltdiyimiz və ozunə də insanlar arasında gəzmək ucun nur verdiyimiz səxs qaranlıqlar icində qalıb oradan cıxa bilməyən kəs kimi ola bilərmi? Kafirlərə gordukləri islər beləcə gozəlləsdirildi
Verse 123
Beləliklə hər bir olkədə oranın gunahkarlarını bascılar təyin etdik ki, onlar orada mumkun qədər yaramaz islər gorsunlər. Halbuki onlar o yaramaz isləri yalnız ozlərinə qarsı edirlər və bunu da hiss etmirlər
Verse 124
Onlara bir ayə gəldikdə: “Allahın elcilərinə verilənin bənzəri bizə də verilməyincə iman gətirməyəcəyik”– dedilər. Allah peygəmbərliyini kimə verəcəyini daha yaxsı bilir. Gunahkarlar, qurduqları hiylələrə gorə Allahın huzurunda rəzil olacaq və siddətli əzab cəkəcəklər
Verse 125
Allah kimi dogru yola yonəltmək istəsə, onun koksunu Islam ucun acar, kimi azdırmaq istəsə, onun koksunu, sanki o, goyə cıxırmıs kimi daraldar və sıxıntılı edər. Allah iman gətirməyənləri beləcə cəzalandırar
Verse 126
Rəbbinin dogru yolu budur. Artıq Biz ayələri dusunən bir qovmə izah etdik
Verse 127
Onlar ucun Rəbbi yanında əmin-amanlıq yurdu hazırlanmısdır. Gordukləri yaxsı islərə gorə onların Himayəcisi Odur
Verse 128
Allah onların hamısını bir yerə toplayacagı gun deyəcəkdir: “Ey cin tayfası! Artıq siz insanlardan bir coxunu ozunuzə tabe etdiniz”. Onların insanlardan olan dostları isə deyəcəklər: “Ey Rəbbimiz! Biz bir-birimizdən faydalandıq və bizim ucun muəyyən etdiyin əcəlimizə yetisdik”. Allah deyəcək: “Sizin qalacagınız yer Oddur. Allahın istədikləri kəslərdən basqa siz orada əbədi qalacaqsınız”. Həqiqətən, Rəbbin Mudrikdir, Biləndir
Verse 129
Beləliklə, qazandıqları gunahlara gorə zalımların bir qismini digərinə hakim təyin edərik
Verse 130
Allah deyəcək: “Ey cin və insan tayfası! Məgər sizə oz icərinizdən ayələrimi xəbər verən və bu gununuzlə qarsılasacagınız barədə sizə xəbərdarlıq edən elcilər gəlmədimi?” Onlar deyəcəklər: “Biz oz əleyhimizə sahidlik edirik!” Onları dunya həyatı aldatdı və onlar kafir olduqları barədə ozlərinə qarsı səhadət verdilər
Verse 131
Bu ona gorədir ki, Rəbbin əhalisi qafil olan kəndləri haqsızcasına məhv etməz
Verse 132
Hər kəsin etdiyi əməllərə gorə dərəcələri vardır. Rəbbin onların etdiklərindən xəbərsiz deyildir
Verse 133
Rəbbin Zəngindir, mərhəmət sahibidir. Istəsə, sizi məhv edər və sizi basqa bir qovmun nəslindən yaratdıgı kimi sizdən sonra da yerinizə istədiyini gətirər
Verse 134
Həqiqətən, sizə vəd olunan əzab gələcəkdir. Siz ondan yaxa qurtara bilməyəcəksiniz
Verse 135
De: “Ey qovmum! Əlinizdən gələni edin. Mən də edəcəyəm. Yurdun aqibətinin (Axirət evinin) kimə nəsib olacagını biləcəksiniz. Subhəsiz ki, zalımlar nicat tapmazlar”
Verse 136
Onlar Allah ucun Onun yaratdıgı əkindən və mal-qaradan pay ayırıb oz batil iddialarına əsasən: “Bu, Allah ucundur, bu da sərik qosduqlarımız butlər ucundur”– deyirlər. Sərikləri ucun ayırdıqları pay Allaha catmır, Allah ucun ayırdıqları pay isə səriklərinə catır. Onların verdikləri hokm necə də pisdir
Verse 137
Beləliklə, musriklərin bir coxuna ovladlarını oldurməyi oz sərikləri gozəl gostərdilər ki, həm onları məhv etsinlər, həm də dinlərinə qarmaqarısıqlıq salsınlar. Əgər Allah istəsəydi, onlar bunu etməzdilər. Elə isə onları uydurduqları ilə birlikdə tərk et
Verse 138
Onlar oz batil iddialarına gorə: “Bu mal-qara və əkinlər haramdır. Bunları bizim istədiklərimizdən basqa hec kəs yeyə bilməz”– deyirlər. Musriklər mal-qaradan bəzisinə minməyi haram edir, bəzisini də kəsərkən ustundə Allahın adını cəkmirlər. Onlar bunu Allaha iftira ataraq edirlər. O da onları atdıqları iftiraya gorə cəzalandıracaqdır
Verse 139
Onlar: “Bu mal-qaranın qarınlarındakı balalar kisilərimizə halal, qadınlarımıza isə haramdır”– deyirlər. Əgər o bala olu dogularsa, hamısı onu yeməyə sərik olurlar. Allah onları bu vəsflərinə gorə cəzalandıracaqdır. Həqiqətən, O, Mudrikdir, Biləndir
Verse 140
Axmaqlıqları uzundən dərk etmədən oz ovladlarını oldurən və Allahın onlara verdiyi ruzini Allaha iftira ataraq haram edənlər, əlbəttə, ziyana ugramıslar. Onlar azdılar və dogru yola yonəlmədilər
Verse 141
Talvar uzərində olan və talvarsız oz govdəsi uzərində duran bagları, dadları muxtəlif olan xurma və dənli bitkiləri, bir-birinə bənzəyən və bənzəməyən zeytunu və narı yaradan Odur. Bar verdiyi zaman onların meyvəsindən yeyin, yıgım gunu zəkatını verin, lakin israf etməyin. Subhəsiz ki, Allah israf edənləri sevmir
Verse 142
Ustundə yuk dasınan və yuk dasınmayan mal-qaranı da yaradan Odur. Allahın sizə verdiyi ruzilərdən yeyin, seytanın izi ilə getməyin! Subhəsiz ki, o, sizin acıq-askar dusməninizdir
Verse 143
Allah, o heyvanlardan səkkiz cift yaratdı; qoyundan ikisini və kecidən ikisini. De: “O, iki erkəyi haram buyurdu, yoxsa iki disini, yaxud iki disinin qarnındakı balaları? Əgər dogru danısanlarsınızsa, elmə əsaslanıb bu haqda mənə xəbər verin”
Verse 144
Dəvədən də ikisini, inəkdən də ikisini. De: “O, iki erkəyi haram buyurdu, yoxsa iki disini, yaxud iki disinin qarnındakı balaları? Yoxsa Allah bunu sizə tovsiyə etdiyi zaman sahid idiniz?” Elmsiz olaraq insanları azdırmaq ucun Allaha qarsı yalan uyduran kimsədən daha zalım kim ola bilər? Subhəsiz ki, Allah zalım qovmu dogru yola yonəltməz
Verse 145
De: “Mənə gələn vəhylər icərisində olu heyvan, axar qan, murdar sayılan donuz əti və Allahdan basqasının adı ilə kəsilmis murdar heyvanlardan basqa, hər hansı bir səxsin yediyi yeməklər icərisində haram buyurulan bir sey gormurəm”. Hər kəs harama meyl etmədən və həddi asmadan bunlardan yeməyə məcbur olarsa, ona gunah gəlməz. Subhəsiz ki, Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir
Verse 146
Yəhudilərə dırnaqlı heyvanların hamısını haram etdik. Inək və qoyunun bel sutunlarına və ya bagırsaqlarına yapısan, yaxud sumuklərə qarısan yaglar istisna olmaqla, onların piylərini də haram etdik. Bu, həddi asdıqlarına gorə onlara verdiyimiz cəzadır. Subhəsiz ki, Biz dogru danısanlarıq
Verse 147
Əgər onlar səni yalancı hesab etsələr, de: “Rəbbiniz genis mərhəmət sahibidir. Lakin Onun əzabı gunahkar tayfadan uzaqlasdırılmaz”
Verse 148
Musriklər deyəcəklər: “Allah istəsəydi, nə biz, nə də atalarımız Ona sərik qosar, nə də biz bir seyi haram edə bilərdik”. Onlardan əvvəlkilər də oz peygəmbərlərini beləcə yalancı hesab etmisdilər. Axırda əzabımızı daddılar. De: “Bizə gostərə biləcəyiniz bir bilginizmi var? Siz ancaq zənnə qapılır və ancaq yalan danısırsınız”
Verse 149
De: “Tutarlı dəlillər Allaha məxsusdur. Əgər O istəsəydi, sizin hamınızı dogru yola yonəldərdi”
Verse 150
De: “Sahidlərinizi gətirin səhadət versinlər ki, bunu Allah haram buyurmusdur”. Əgər onlar səhadət versələr, sən onlarla birlikdə səhadət vermə. Ayələrimizi yalan sayanların və axirətə inanmayanların istəklərinə uyma. Onlar basqalarını oz Rəbbinə tay tuturlar
Verse 151
De: “Gəlin, Rəbbinizin sizə nələri haram etdiyini oxuyum”. Ona hec nəyi sərik qosmayın, valideynlərə yaxsılıq edin və yoxsulluq ucbatından usaqlarınızı oldurməyin. Sizin də, onların da ruzisini Biz veririk. Murdar əməllərin askarına da, gizlisinə də yaxınlasmayın. Allahın, oldurulməsini haram buyurdugu səxsi haqsız yerə oldurməyin. Allah bunları sizə tovsiyə etmisdir ki, bəlkə anlayasınız
Verse 152
Yetim həddi-buluga catana qədər, – xeyirxahlıq (qoruyub saxlamaq və artırmaq məqsədilə istifadə etmək) istisna olmaqla, – onun malına yaxınlasmayın! Olcuyə və cəkiyə ədalətlə tam riayət edin. Biz hər kəsi yalnız onun quvvəsi catdıgı qədər yukləyərik. Soz soylədiyiniz zaman, qohumunuz olsa belə, ədalətli olun. Allah qarsısındakı əhdə sadiq qalın. Allah bunları sizə tovsiyə etmisdir ki, bəlkə, dusunub ibrət alasınız
Verse 153
Bu, Mənim dogru yolumdur, onu tutub gedin. Basqa yollara uymayın. Cunki, o yollar sizi Allahın yolundan uzaqlasdırar. Allah bunları sizə tovsiyə etmisdir ki, bəlkə pis əməllərdən cəkinəsiniz
Verse 154
Sonra Biz Musaya – yaxsı is gorən kimsəyə nemətimizi tamamlamaq məqsədilə, hər seyi mufəssəl izah edən, dogru yol gostəricisi və mərhəmət olaraq Kitab verdik ki, bəlkə onlar oz Rəbbi ilə qarsılasacaqlarına iman gətirələr
Verse 155
Bu, Bizim nazil etdiyimiz mubarək bir Kitabdır. Ona tabe olun və Allahdan qorxun ki, bəlkə sizə rəhm oluna
Verse 156
Biz bunu ona gorə nazil etdik ki, siz: “Kitab yalnız bizdən əvvəlki iki tayfaya (yəhudilərə və xacpərəstlərə) nazil edilmisdir. Biz isə onların oxuduqlarından xəbərsizik”– deməyəsiniz
Verse 157
və ya: “Əgər bizə Kitab nazil edilsəydi, onlardan daha cox dogru yolda olardıq”– deməyəsiniz. Artıq sizə Rəbbinizdən acıq-aydın bir dəlil, dogru yol gostəricisi və mərhəmət gəlmisdir. Allahın ayələrini yalan sayan və onlardan uz cevirən kimsədən daha zalım kim ola bilər? Ayələrimizdən uz cevirənləri uz cevirdiklərinə gorə pis əzabla cəzalandıracagıq
Verse 158
Yoxsa onlar ancaq ya mələklərin, ya Rəbbinin və yaxud da Rəbbinin bəzi əlamətlərinin gəlməsini gozləyirlər? Rəbbinin bəzi əlamətləri gələcəyi gun əvvəlcə iman gətirməmis və ya imanında bir xeyir qazanmamıs kimsəyə iman gətirməsi fayda verməyəcəkdir. De: “Gozləyin, subhəsiz ki, Biz də gozləyirik”
Verse 159
Dinlərini parcalayıb firqə-firqə olanlarla sənin hec bir əlaqən yoxdur. Onların isi Allaha aiddir. Sonra Allah onlara etdikləri əməllər barədə xəbər verəcəkdir
Verse 160
Kim yaxsılıq gətirərsə, ona gətirdiyinin on qat əvəzi verilər. Kim pislik gətirərsə, ona ancaq gətirdiyinin misli qədər cəza verilər. Onlara haqsızlıq edilməz
Verse 161
De: “Həqiqətən, Rəbbim məni dogru yola, həqiqi dinə, hənif Ibrahimin dininə yonəltdi. O hec vaxt musriklərdən olmamısdı”
Verse 162
De: “Subhəsiz ki, mənim namazım da, qurbanım da, həyatım da, olumum də aləmlərin Rəbbi Allah ucundur
Verse 163
Onun hec bir səriki yoxdur. Mənə belə buyurulmusdur və mən musəlmanların birincisiyəm”
Verse 164
De: “Allah hər seyin Rəbbi oldugu halda, mən Ondan basqa məbudmu axtaracagam?” Hər kəsin qazandıgı gunah yalnız oz əleyhinədir. Hec bir gunahkar basqasının gunahını dasımaz. Sonra isə donusunuz Rəbbinizə olacaq və O, ixtilafa dusduyunuz məsələlər barədə sizə xəbər verəcəkdir
Verse 165
Verdiyi nemətlərlə sınamaq ucun sizi yer uzunun xələfləri təyin edən, birinizi digərinizin fovqunə dərəcə-dərəcə qaldıran Odur. Həqiqətən, sənin Rəbbin tezliklə cəza verəndir. Həqiqətən, O, Bagıslayandır, Rəhmlidir