Azerbaijani

Translation: aze-khanmusayev-la

Author: Khan Musayev

əl-Fatihə

Surah 1

[1] Mərhəmətli və Rəhmli Allahın adı ilə

[2] Həmd, aləmlərin Rəbbi Allaha məxsudur –

[3] Mərhəmətli və Rəhmliyə

[4] Din gununun Hokmdarına

[5] Biz yalnız Sənə ibadət edir və yalnız Səndən komək diləyirik

[6] Bizi dogru yola yonəlt –

[7] nemət bəxs etdiyin səxslərin yoluna, qəzəbə ugramısların və azmısların yoluna yox

əl-Bəqərə

Surah 2

[1] Əlif. Ləm. Mim

[2] Bu, qətiyyən subhə dogurmayan, muttəqilərə dogru yol gostərən bir Kitabdır

[3] O kəslər ki, qeybə iman gətirir, namaz qılır və Bizim onlara verdiyimiz ruzidən Allah yolunda xərcləyirlər

[4] O kəslər ki, sənə nazil olana və səndən əvvəl nazil olanlara iman gətirir, axirətə də yəqinliklə inanırlar

[5] Onlar oz Rəbbindən gələn dogru yol uzərindədirlər. Məhz onlar nicat tapanlardır

[6] Həqiqətən, kafirləri qorxutsan da, qorxutmasan da, onlar ucun fərqi yoxdur, iman gətirməzlər

[7] Allah onların qəlblərini və qulaqlarını mohurləmisdir. Gozlərində də pərdə vardır. Ustəlik, onları boyuk bir əzab gozləyir

[8] Insanlar arasında elələri də vardır ki, momin olmadıqları halda: “Allaha və Axirət gununə inanırıq”– deyirlər

[9] Onlar Allahı və iman gətirənləri aldatmaga calısırlar. Halbuki, yalnız ozlərini aldadır və bunu anlamırlar

[10] Onların qəlblərində xəstəlik vardır, ustəlik, Allah onların xəstəliyini artırmısdır. Yalan danısdıqlarına gorə onlar ucun agrılı-acılı bir əzab vardır

[11] Onlara: “Yer uzundə fəsad torətməyin!”– deyildiyi zaman: “Biz ki, ancaq islah edənlərik!”– deyirlər

[12] Əslində, elə onların ozləri fəsad torədənlərdir, lakin bunu basa dusmurlər

[13] Onlara: “Insanlar iman gətirdiyi kimi siz də iman gətirin!”– deyildiyi zaman: “Biz də səfehlərin iman gətirdikləri kimi iman gətirək?”– deyirlər. Əslində, səfeh elə onların ozləridir, lakin bunu bilmirlər

[14] Onlar mominlərlə rastlasdıqda: “Biz iman gətirdik!”– deyirlər, oz seytanları ilə təklikdə qaldıqda isə: “Biz sizinləyik. Biz mominlərə ancaq istehza edirik!”– deyirlər

[15] Allah da, onlara istehza edər və azgınlıqlarını o qədər artırar ki, sərgərdan gəzərlər

[16] Onlar dogru yolu verib azgınlıgı satın almıs kimsələrdir. Onların ticarəti qazanc gətirmədi, ozləri də dogru yola yonəlmədilər

[17] Onların misalı zulmət gecədə od qalayan kimsənin misalına bənzər. Alov onun ətrafındakıları isıqlandırdıgı zaman Allah onların nurunu aparar, ozlərini də hec bir sey gorə bilməyəcəkləri zulmətlər icərisində buraxar

[18] Onlar kar, lal və kordurlar. Odur ki, dogru yola qayıtmazlar

[19] Yaxud onların misalı zulmətlər icində goy gurultusu və simsəklə goydən yagan leysana dusənlərin misalına bənzəyir ki, ildırımdan olmək qorxusu ilə barmaqlarını qulaqlarına tıxayırlar. Subhəsiz ki, Allah kafirləri hər tərəfdən əhatəyə almısdır

[20] Simsək az qalır ki, onların gozlərini cıxartsın. Simsək hər dəfə onların yolunu isıqlandırdıqda onun isıgında gedirlər, zulmət onları burudukdə isə dayanıb dururlar. Əgər Allah istəsəydi, onları esitməkdən və gorməkdən məhrum edərdi. Subhəsiz ki, Allah hər seyə qadirdir

[21] Ey insanlar! Sizi və sizdən əvvəlkiləri yaratmıs Rəbbinizə ibadət edin ki, bəlkə Ondan qorxasınız

[22] O Rəbbinizə ki, sizin ucun yer uzunu dosəmə, goyu isə tavan etdi. Goydən su endirib onunla sizin ucun novbənov məhsullardan ruzi yetisdirdi. Siz də bunu bildiyiniz halda hec kəsi Allaha tay tutmayın

[23] Əgər qulumuza nazil etdiyimizə subhə edirsinizsə, onda ona bənzər bir surə gətirin və əgər dogru deyirsinizsə, Allahdan savayı butun sahidlərinizi koməyə cagırın

[24] Əgər siz bunu edə bilmirsinizsə, – hec edə də bilməzsiniz – onda yanacagı insanlardan və daslardan olan, kafirlər ucun hazırlanmıs oddan cəkinin

[25] Iman gətirib saleh əməllər edənlərə mujdə ver ki, onlar ucun altından caylar axan cənnətlər vardır. Hər dəfə onun meyvələrindən onlara ruzi verildikdə: “Bu ki, əvvəllər bizə verilən ruzilərdəndir!”– deyəcəklər. Halbuki onlara onun oxsarı veriləcəkdir. Onlar ucun orada pak zovcələr vardır və onlar orada əbədi qalacaqlar

[26] Hec subhəsiz ki, Allah agcaqanadı və ondan da kicik olanı məsəl cəkməkdən utanmaz. Iman gətirənlər bilirlər ki, bu, onların Rəbbindən gələn haqdır. Kufr edənlər isə deyirlər: “Bu məsəllə Allah nə demək istəyir?” Halbuki Allah bununla bir coxlarını sapdırır, bir coxlarını da haqq yoluna yonəldir. O, bununla məhz fasiqləri sapdırır

[27] O kəsləri ki, Allahla əhd-peyman bagladıqdan sonra onu pozur, Allahın birləsdirilməsini əmr etdiyini kəsir və yer uzundə fitnə-fəsad torədirlər. Məhz onlar ziyana ugrayanlardır

[28] Allaha necə kufr edirsiniz ki, siz olu idiniz, O sizi diriltdi?! Sonra O sizi oldurəcək, sonra dirildəcək, sonra da siz Ona qaytarılacaqsınız

[29] Yer uzundə olanların hamısını sizin ucun xəlq edən, sonra goyə ucalıb onu yeddi qat goy edən Odur. O, hər seyi bilir

[30] Rəbbin mələklərə: “Mən yer uzundə bir xəlifə bərqərar edəcəyəm!”– dedikdə, onlar: “Biz Səni həmd-səna ilə təriflədiyimiz və Səni muqəddəs tutdugumuz halda, Sən orada, fəsad torədib qan tokəcək kəsmi bərqərar edəcəksən?”– dedilər. O buyurdu: “Subhəsiz ki, Mən sizin bilmədiklərinizi bilirəm!”

[31] Allah Adəmə butun seylərin adlarını oyrətdi. Sonra onları mələklərə gostərib dedi: “Dogru deyirsinizsə, bunların adlarını Mənə bildirin!”

[32] Onlar dedilər: “Sən pak və muqəddəssən! Sənin bizə oyrətdiklərindən basqa bizdə hec bir bilik yoxdur! Həqiqətən, Sən Bilənsən, Mudriksən!”

[33] Allah buyurdu: “Ey Adəm, bunların adlarını onlara bildir!” O, bunların adlarını onlara bildirdikdə Allah buyurdu: “Mən sizə demədimmi ki, goylərdə və yerdə olan qeybi, askara cıxartdıgınızı və gizli saxladıgınızı bilirəm?!”

[34] Bir zaman Biz mələklərə: “Adəmə səcdə edin!”– dedikdə, Iblisdən basqa hamısı səcdə etdi. O imtina edib təkəbbur gostərdi və kafir oldu

[35] Biz dedik: “Ey Adəm! Sən zovcənlə birlikdə Cənnətdə sakin ol və orada rahatlıqla nemətlərimizdən istədiyiniz yerdə yeyin icin, təkcə bu agaca yaxınlasmayın! Yoxsa zalımlardan olarsınız.”

[36] Seytan isə o agacla onları casdırıb olduqları yerdən cıxartdı. Biz dedik: “Bir-birinizə dusmən olaraq asagı enin! Yerdə sizin ucun muəyyən olunmus vaxtadək məskən və gun-guzəran vardır.”

[37] Adəm tovbə etmək ucun Rəbbindən kəlmələr oyrəndi, O da onun tovbəsini qəbul etdi. Həqiqətən də, O, tovbələri qəbul edəndir, Rəhmlidir

[38] Biz dedik: “Hamınız oradan yerə enin! Mənim tərəfimdən sizə dogru yol gostəricisi gəldikdə, Mənim yol gostəricimin ardınca gedənlərə hec bir qorxu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər.”

[39] Kafir olub ayələrimizi yalan sayanlar isə Od sakinləridirlər. Onlar orada əbədi qalacaqlar

[40] Ey Israil ogulları! Sizə bəxs etdiyim nemətimi xatırlayın və Mənə verdiyiniz əhdi yerinə yetirin ki, Mən də sizə verdiyim əhdi yerinə yetirim. Və yalnız Məndən qorxun

[41] Sizdə olanı təsdiqləyici kimi nazil etdiyim Qurana iman gətirin və ona kufr edənlərin birincisi olmayın! Mənim ayələrimi ucuz qiymətə satmayın və yalnız Məndən qorxun

[42] Ozunuz də bilə-bilə haqqa batil donu geyindirməyin və haqqı gizlətməyin

[43] Namaz qılın, zəkat verin və ruku edənlərlə birlikdə ruku edin

[44] Siz Kitab oxudugunuz halda, insanlara yaxsı islər gorməyi əmr edir, ozunuzu isə unudursunuz?! Məgər anlamırsınız

[45] Səbir etmək və namaz qılmaqla Allahdan komək diləyin! Həqiqətən, bu, Allaha muti olanlardan basqa hamıya agır gəlir

[46] O muti kəslər ki, oz Rəbbi ilə qarsılasacaqlarını və Ona qayıdacaqlarını yəqin bilirlər

[47] Ey Israil ogulları! Sizə bəxs etdiyim nemətimi və sizi aləmlərdən ustun etdiyimi xatırlayın

[48] Qorxun o gundən ki, o vaxt hec kəs hec kəsə fayda verə bilməyəcək, hec kəsdən səfaət qəbul olunmayacaq, hec kəsdən bir fidyə alınmayacaq və onlara komək gostərilməyəcək

[49] Bir zaman Biz sizi Fironun tərəfdarlarından xilas etdik. O vaxt onlar sizə agır əzablar verir, oglan usaqlarınızı oldurur, qadınlarınızı isə sag buraxırdılar. Bunda Rəbbiniz tərəfindən sizin ucun boyuk bir sınaq var idi

[50] O zaman Biz sizin ucun dənizi yardıq, sizi xilas etdik və Fironun tərəfdarlarını gozunuzun qabagında dənizdə batırdıq

[51] O zaman Biz Musa ilə qırx gecəlik gorusməyə vədələsdik. Sonra siz onun ardından nəfsinizə zulm edərək buzovu ozunuzə məbud qəbul etdiniz

[52] Sonra bunun ardınca Biz sizi əvf etdik ki, bəlkə sukur edəsiniz

[53] O zaman Biz Musaya Kitab və haqqı batildən ayıran Furqan verdik ki, bəlkə dogru yolla gedəsiniz

[54] O zaman Musa oz qovmunə dedi: “Ey qovmum! Siz buzova ibadət etməklə ozunuzə zulm etdiniz. Odur ki, Yaradanınıza tovbə edin və ozunuzu oldurun. Bu, Yaradanınızın yanında sizin ucun xeyirlidir.” O, sizin tovbənizi qəbul etdi. Həqiqətən də, O, tovbələri qəbul edəndir, Rəhmlidir

[55] O zaman siz: “Ey Musa! Biz Allahı acıq-askar gorməyincə sənə iman gətirməyəcəyik!”– dediniz və gozunuz gorə-gorə sizi ildırım vurdu

[56] Olumunuzdən sonra Biz sizi diriltdik ki, bəlkə sukur edəsiniz

[57] Biz sizin ustunuzə buludla kolgə saldıq, sizə manna və bildircin endirdik və: “Sizə ruzi olaraq verdiyimiz pak seylərdən yeyin!”– dedik. Onlar Bizə yox, ancaq ozlərinə zulm etdilər

[58] O zaman Biz dedik: “Bu kəndə daxil olun və orada istədiyiniz yerlərdə, rahatlıqla yeyin icin. Qapıdan səcdə edərək daxil olun və: “Bizi bagısla!”– deyin ki, sizin gunahlarınızı bagıslayaq.” Biz yaxsı islər gorənlərə mukafatlarını artırarıq

[59] Zulm edənlər ozlərinə deyilən sozu basqası ilə dəyisdilər. Biz də zulm edənlərə, etdikləri gunaha gorə goydən əzab gondərdik

[60] O zaman Musa oz qovmu ucun su istədikdə, Biz: “Əsanla dasa vur!”– dedik. Dasdan on iki cesmə qaynayıb cıxdı. Hər qəbilə su icəcəyi yeri tanıdı. Onlara dedik: “Allahın sizə verdiyi ruzidən yeyin-icin və yer uzundə fəsad yaymaga səy gostərməyin!”

[61] Onda siz dediniz: “Ey Musa! Biz eyni cur yeməklərə dozməyəcəyik. Elə buna gorə də, bizim ucun Rəbbinə dua et ki, bizə yerin bitirdiklərindən – tərəvəzindən, xiyarından, sarımsagından, mərciməyindən və soganından cıxartsın!” Musa dedi: “Siz xeyirli olan seylərin daha dəyərsiz seylərlə əvəz olunmasınımı istəyirsiniz?! Səhərə enin! Subhəsiz ki, orada sizin ucun istədikləriniz vardır!” Onlara zəlillik və dusgunluk uz verdi, ustəlik, onlar Allahın qəzəbinə ducar oldular. Bu cəza ona gorə idi ki, onlar Allahın ayələrinə kufr edirdilər və peygəmbərləri haqsız yerə oldururdulər. Bu həm də onların asi olduqlarına və həddi asdıqlarına gorə idi

[62] Subhəsiz ki, mominlərin, yəhudilərdən, nəsranilərdən və sabiilərdən Allaha və Axirət gununə iman gətirənlərin və yaxsı is gorənlərin mukafatı oz Rəbbi yanındadır. Onlara hec bir qorxu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər

[63] Bir zaman sizdən əhd-peyman aldıq, Tur dagını basınız ustunə qaldırdıq və buyurduq: “Sizə verdiyimizdən mohkəm yapısın və onun icindəkiləri yada salın ki, bəlkə Allahdan qorxasınız!”

[64] Sonra bunun ardınca siz yenə uz dondərdiniz. Əgər sizə Allahın lutfu və rəhmi olmasaydı, əlbəttə, ziyana ugrayanlardan olardınız

[65] Siz artıq icərinizdən sənbə gunu həddi asanları tanıyırsınız. Biz də onlara: “Mənfur meymunlar olun!”– dedik

[66] Biz bunu onlarla bir dovrdə olanlar və onlardan sonra gələnlər ucun ibrət, muttəqilər ucun isə oyud-nəsihət etdik

[67] Bir zaman Musa oz qovmunə dedi: “Allah sizə bir inək kəsmənizi əmr edir!” Onlar: “Sən bizi ələ salırsan?!”– dedilər. Musa: “Cahillərdən olmaqdan Allaha sıgınıram!”– dedi

[68] Onlar dedilər: “Bizim ucun Rəbbinə dua et ki, onun nə cur inək oldugunu bizə bildirsin!” Musa dedi: “Allah buyurur ki, o, nə cox qoca, nə də cox cavan, bunların ikisinin arasında olan orta yaslı bir inəkdir. Sizə nə əmr edilirsə, onu yerinə yetirin!”

[69] Onlar dedilər: “Bizim ucun Rəbbinə dua et ki, onun rəngini də bizə bildirsin!” Musa dedi: “Allah buyurur ki, o, sarı rəngli parlaq, həm də baxanların xosuna gələn bir inəkdir.”

[70] Onlar dedilər: “Bizim ucun Rəbbinə dua et ki, onun nə cur inək oldugunu bizə bildirsin! Cunki bu inəklər bizə bənzər gorunur. Əgər Allah istəsə, biz duz yola yonələrik.”

[71] Musa dedi: “Allah buyurur ki, o, nə yer sumlamaga, nə də əkin suvarmaga ram edilmis, ustəlik, saglam və hec bir ləkə-qusuru olmayan bir inəkdir.” Onlar: “Indi sən əsl həqiqəti bildirdin!”– dedilər və onu kəsdilər. Halbuki az qala bunu yerinə yetirməyəcəkdilər

[72] O zaman siz bir nəfəri oldurmusdunuz və onun qatili barəsində mubahisə edirdiniz. Halbuki Allah gizlətdiklərinizi askara cıxarandır

[73] Biz dedik: “Inəyin bir parcasını oluyə vurun!” Allah oluləri bu cur dirildir və Oz ayələrini sizə gostərir ki, bəlkə anlayasınız

[74] Sonra bunun ardınca qəlbləriniz sərtləsib das kimi, hətta ondan da sərt oldu. Həqiqətən, daslardan eləsi var ki, icərisindən caylar qaynayıb cıxar. Onlardan eləsi də var ki, yarılar, icərisindən su cıxar. Eləsi də var ki, Allahın qorxusundan yuvarlanıb yerə dusər. Allah sizin etdiklərinizdən qafil deyildir

[75] Siz yəhudilərin sizə inanacaqlarınamı umid edirsiniz? Halbuki onlardan elə bir zumrə var idi ki, Allahın Sozunu esidib anladıqdan sonra, bilə-bilə onu təhrif edirdilər

[76] Onlar mominlərlə rastlasanda: “Biz iman gətirdik!”– deyir, bir-birləri ilə xəlvətdə qalanda isə: “Allahın sizə bildirdiyini onlara danısırsınız ki, Rəbbinizin yanında bunu sizə qarsı dəlil gətirsinlər?! Məgər basa dusmursunuz?!”– deyirlər

[77] Məgər onlar bilmirlər ki, Allah onların gizli saxladıqlarını və askara cıxartdıqlarını bilir

[78] Onların arasında Kitabı bilməyən elə savadsızlar vardır ki, onlar ancaq xulyalara dalar və ancaq zənnə uyarlar

[79] Vay o səxslərin halına ki, onlar oz əlləri ilə kitab yazır, sonra da: “Bu, Allah tərəfindəndir!”– deyirlər ki, bunun sayəsində bir az pul əldə etsinlər. Oz əlləri ilə yazdıqlarına gorə vay onların halına! Qazandıqları seyə gorə də vay onların halına

[80] Onlar dedilər: “Od bizə ancaq bir necə gun toxunacaq!” De: “Məgər siz Allahdan əhd almısınız? Bilin ki, Allah verdiyi əhdə əsla xilaf cıxmaz! Yoxsa Allaha qarsı bilmədiyinizi danısırsınız?!”

[81] Xeyr! Gunah qazanan və xətaları ozlərini buruyən kimsələr – məhz onlar Od sakinləridirlər. Onlar orada əbədi qalacaqlar

[82] Iman gətirib saleh əməllər edənlərə gəlincə, onlar Cənnət sakinləridirlər. Onlar orada əbədi qalacaqlar

[83] Bir zaman Biz Israil ogulları ilə: “Allahdan qeyrisinə ibadət etməyəcək, valideynlərə, qohum-əqrəbaya, yetimlərə və kasıblara xeyirxahlıq edəcək, insanlara xos soz deyəcək, namaz qılacaq və zəkat verəcəksiniz!”– deyə əhd bagladıq. Sonra az bir qisminiz istisna olmaqla, uz cevirib dondunuz

[84] O zaman Biz sizinlə: “Bir-birinizin qanını tokməyəcəksiniz, bir-birinizi yurdlarınızdan cıxarmayacaqsınız!”– deyə əhd kəsdik. Sonra da siz ozunuz sahidlik edərək bu əhdi təsdiqlədiniz

[85] Bu əhddən sonra siz yenə də bir-birinizi oldurur, ozunuzdən olan bir dəstəni oz yurdundan cıxarır, onlara qarsı pislik və dusməncilik etməkdə bir-birinizə komək edirsiniz. Onlar əsir tutulub yanınıza gətiriləndə, fidyə verib onları azad edirsiniz. Halbuki onları yurdlarından cıxartmaq sizə haram edilmisdi. Yoxsa siz Kitabın bir qisminə inanıb, digər qisminə kufr edirsiniz?! Sizlərdən bunu edənin cəzası dunya həyatında ancaq rusvay olmaq, Qiyamət gunu isə ən siddətli əzaba ducar olmaqdır. Allah sizin etdiklərinizdən qafil deyildir

[86] Onlar axirət qarsılıgında dunya həyatını satın alan kimsələrdir. Ona gorə də onların nə əzabı yungulləsdiriləcək, nə də onlara komək gostəriləcəkdir

[87] Biz Musaya Kitab verdik və ondan sonra bir-birinin ardınca elcilər gondərdik. Biz Məryəm oglu Isaya da acıq-aydın dəlillər verdik və onu muqəddəs ruhla quvvətləndirdik. Hər dəfə sizə gondərilən elci urəyinizə yatmayan bir sey gətirəndə, siz təkəbbur gostərmədinizmi?! Siz onların bir qismini yalancı hesab etdiniz, bir qismini isə oldurdunuz

[88] Onlar dedilər: “Qəlblərimiz ortuldur!” Xeyr, Allah onları kufrlərinə gorə lənətləmisdir. Odur ki, onlar olduqca az inanırlar

[89] Onlara Allah tərəfindən ozlərində olanı təsdiqləyən bir Kitab gəldikdə onu inkar etdilər. Halbuki əvvəllər kafirlər uzərində qələbə diləyirdilər. Onlara tanıdıqları peygəmbər gəldikdə isə onu inkar etdilər. Allahın lənəti olsun kafirlərə

[90] Allahın Oz qullarından istədiyi kimsəyə Oz lutfundən bəxs etməsinə həsəd aparmaq və Onun nazil etdiyini inkar etməklə nəfslərini satıb əvəzində aldıqları sey necə də pisdir! Beləcə, onlar qəzəb ustundən qəzəbə ugradılar. Kafirlər ucun alcaldıcı bir əzab vardır

[91] Onlara: “Allahın nazil etdiyinə iman gətirin!”– deyildikdə, onlar: “Biz sadəcə ozumuzə nazil edilənə inanırıq!”– deyib ondan basqasını inkar edirlər. Halbuki bu Quran onların ozlərində olanı təsdiqləyən haqqdır. De: “Əgər siz inanan idinizsə, bəs nə ucun əvvəllər Allahın peygəmbərlərini oldururdunuz?”

[92] Musa sizə acıq-aydın dəlillər gətirmisdi. Sonra siz onun ardından nəfsinizə zulm edərək buzovu ozunuzə məbud qəbul etdiniz

[93] Bir zaman sizdən əhd-peyman aldıq, Tur dagını basınız ustunə qaldırdıq və buyurduq: “Sizə verdiyimizdən mohkəm yapısın və esidin!” Kufrlərinə gorə buzova olan məhəbbət onların qəlblərinə yeridilmisdi deyə, onlar: “Esitdik və asi olduq!”– dedilər. De: “Əgər siz mominsinizsə, imanınızın sizə əmr etdiyi sey necə də pisdir!”

[94] De: “Əgər Allah yanında Axirət yurdu digər insanlara deyil, məxsusi sizin ucun hazırlanıbsa və iddianızda dogrusunuzsa, onda ozunuzə olum diləyin!”

[95] Onlar oz əlləri ilə etdikləri əməllərə gorə hec vaxt olum diləməyəcəklər. Allah zalımları tanıyır

[96] Sən onların yasamaga butun insanlardan, hətta musriklərdən də daha cox həris olduqlarını gorərsən. Onlardan hər biri min il yasamagını istər. Halbuki uzun omur belə onu əzabdan uzaqlasdırmaz. Allah onların nə etdiklərini gorur

[97] De: “Cəbrailə dusmən olan kəs bilsin ki, Allahın izni ilə Quranı ozundən əvvəlkiləri təsdiqləyən, mominlərə dogru yol gostərən və mujdə verən bir kitab kimi sənin qəlbinə o nazil etmisdir.”

[98] Kim Allaha, Onun mələklərinə və elcilərinə, Cəbrailə və Mikailə dusməndirsə, subhəsiz ki, Allah da kafirlərə dusməndir

[99] Biz sənə acıq-aydın ayələr nazil etdik, onları yalnız fasiqlər inkar edərlər

[100] Onlar hər dəfə əhd bagladıqda, icərilərindən bir dəstə onu pozmadımı? Dogrusu, onların coxu buna iman gətirmir

[101] Onlara Allah tərəfindən ozlərində olanı təsdiqləyən bir elci gəldikdə, Kitab verilənlərdən bir dəstə guya həqiqəti bilmirmis kimi Allahın Kitabına arxa cevirdi

[102] Onlar Suleymanın səltənəti barədə seytanların oxuduqlarına uydular. Halbuki Suleyman kafir olmadı. Lakin seytanlar sehri və Babildə Harut və Marut adlı iki mələyə nazil olanı insanlara oyrədərək kafir oldular. O iki mələk: “Biz ancaq bir sınagıq, sən gəl kafir olma!”– deməmis, onu hec kəsə oyrətmirdilər. Yəhudilər ərlə arvadı bir-birindən ayıracaq isləri onlardan oyrənirdilər. Lakin onlar Allahın izni olmadan hec kəsə zərər verə bilməzlər. Onlar ozlərinə zərər verən və faydası olmayan seyi oyrənirdilər. Onlar bilirdilər ki, bunu satın alan kimsələrin axirətdə hec bir payı yoxdur. Qarsılıgında ozlərini satdıqları sey necə də pisdir! Kas bunu biləydilər

[103] Onlar iman gətirib Allahdan qorxsaydılar, Allahın verdiyi mukafat onlar ucun daha xeyirli olardı. Kas bunu biləydilər

[104] Ey iman gətirənlər! Peygəmbərə: “Raina!”– deməyin; “Unzurna!”– deyin və Allahın əmrini esidin! Kafirlər ucun agrılı-acılı bir əzab vardır

[105] Nə Kitab əhlinin kafir olanları, nə də musriklər sizə Rəbbinizdən bir xeyir nazil olmasını istəmirlər. Allah isə Oz mərhəmətini istədiyi səxsə məxsus edər. Allah boyuk lutf sahibidir

[106] Biz hər hansı bir ayəni nəsx edir və ya onu unutdururuqsa, ondan daha yaxsısını, yaxud ona bənzərini gətiririk. Məgər bilmirsən ki, Allah hər seyə qadirdir

[107] Bilmirsənmi ki, goylərdə və yerdə hokmranlıq təkcə Allaha məxsusdur?! Sizin Allahdan basqa nə bir dostunuz, nə də bir yardımcınız vardır

[108] Yoxsa bundan əvvəl Musadan tələb edildiyi kimi siz də Peygəmbərinizdən tələb etmək istəyirsiniz?! Imanı kufrə dəyisən kəs, əlbəttə, dogru yoldan sapmısdır

[109] Kitab əhlindən bir coxu həqiqət ozlərinə bəlli olduqdan sonra, iclərindəki həsəd uzundən sizi, imanınızdan sonra kafirliyə qaytarmaq istərlər. Allah Oz əmrini verincəyə qədər onları əfv edin və onlardan vaz kecin! Həqiqətən, Allah hər seyə qadirdir

[110] Namaz qılın, zəkat verin! Qabaqcadan ozunuz ucun nə xeyir hazırlasanız, onun əvəzini Allah yanında tapacaqsanız. Subhəsiz ki, Allah nə etdiklərinizi gorur

[111] Onlar dedilər: “Yəhudilərdən və ya xacpərəstlərdən basqa hec kəs Cənnətə daxil olmayacaq!” Bu onların xam xəyallarıdır. De: “Əgər dogru deyirsinizsə, dəlilinizi gətirin!”

[112] Xeyr! Kim muhsin oldugu halda ozunu Allaha təslim edərsə, Rəbbi yanında onun mukafatı olar. Onlara hec bir qorxu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər

[113] Yəhudilər dedilər: “Xacpərəstlər dogru yolda deyillər!” Xacpərəstlər də dedilər: “Yəhudilər dogru yolda deyillər!” Halbuki onlar Kitab oxuyurlar. Kitabı bilməyənlər də onlar kimi danısırlar. Allah ixtilafa dusdukləri sey barəsində Qiyamət gunu onların arasında hokm verəcəkdir

[114] Allahın məscidlərində Onun adının zikr edilməsinə manecilik torədənlərdən və onların viranə qalmasına calısanlardan daha zalım kim ola bilər?! Əslində, onlar oraya qorxa-qorxa daxil olmalı idilər. Onlar ucun dunyada rusvaycılıq, axirətdə isə boyuk bir əzab vardır

[115] Məsriq də, məgrib də Allahındır! Hansı səmtə yonəlsəniz, Allahın Uzu oradadır. Həqiqətən, Allahın lutfu genisdir, O hər seyi biləndir

[116] Onlar dedilər: “Allah Ozunə ovlad goturmusdur!” Halbuki O, pakdır, muqəddəsdir! Həqiqətən, goylərdə və yerdə nə varsa, Ona məxsusdur. Hər sey Ona bas əyir

[117] Goyləri və yeri icad edən Odur. O, bir isə hokm verdikdə ona ancaq: “Ol!”– deyər, o da olar

[118] Kitabı bilməyənlər dedilər: “Nə ucun Allah bizi danısdırmır, yaxud bizə bir ayə gəlmir?” Onlardan əvvəlkilər də, onların sozunun bənzərini soyləmisdilər. Onların qəlbləri bir-birinə bənzəyir. Biz yəqinliklə inanan bir qovmə dəlillərimizi bəyan etdik

[119] Biz səni haqq ilə mujdələyən və xəbərdarlıq edən bir peygəmbər gondərdik. Cəhənnəm sakinləri barəsində isə sən sorgu-sual olunmayacaqsan

[120] Sən yəhudilərin və xacpərəstlərin dinlərinə tabe olmayınca, onlar səndən razı qalmayacaqlar. De: “Yalnız Allahın haqq yolu dogru yoldur!” Əgər sənə gələn elmdən sonra onların istəklərinə uysan, səni Allahdan qoruyacaq nə bir dost, nə də bir yardımcı olar

[121] Kitab verdiyimiz kəslər onu layiqincə oxuyurlar. Onlar ona iman gətirirlər. Onu inkar edənlər – məhz onlar ziyana ugrayanlardır

[122] Ey Israil ogulları! Sizə bəxs etdiyim nemətimi və sizi aləmlərdən ustun etdiyimi xatırlayın

[123] Qorxun o gundən ki, o vaxt hec kəs hec kəsə fayda verə bilməyəcək, hec kəsdən bir fidyə qəbul olunmayacaq, hec kəsə səfaət fayda verməyəcək və onlara komək gostərilməyəcək

[124] Rəbbi Ibrahimi bəzi kəlmələrlə sınaga cəkdiyi zaman o, bunları tamamilə yerinə yetirdi. Allah buyurdu: “Mən səni insanlara imam edəcəyəm!” Ibrahim dedi: “Nəslimdən də, imam et!” Allah buyurdu: “Mənim əhdim zalımlara yetisməz!”

[125] Bir zaman Biz muqəddəs Evi insanlar ucun ziyarətgah və əmin-aman bir yer etdik. “Ibrahimin durdugu yeri namazgah edin!” Biz Ibrahimə və Ismailə buyurduq: “Evimi təvaf edənlər, etikafa girənlər, ruku və səcdə edənlər ucun təmizləyin!”

[126] Bir zaman Ibrahim demisdi: “Ey Rəbbim! Buranı təhlukəsiz bir səhər et, onun əhalisinə, – onlardan Allaha və Axirət gununə iman gətirənlərə – hər nov məhsullardan ruzi ver!” Allah buyurdu: “Mən kafir olanlara bir qədər zovq almaga izin verər, sonra isə onları Cəhənnəm əzabına giriftar edərəm. Ora necə də pis donus yeridir!”

[127] Ibrahim və Ismail muqəddəs Evin bunovrəsini qaldırarkən belə dua etmisdilər: “Ey Rəbbimiz! Bu əməli bizdən qəbul et! Həqiqətən, Sən Esidənsən, Bilənsən

[128] Ey Rəbbimiz! Ikimizi də Sənə təslim olan, nəslimizdən də Sənə təslim olacaq bir ummət et. Bizə ibadət qaydalarını gostər və tovbəmizi qəbul et! Həqiqətən, Sən tovbələri qəbul edənsən, Rəhmlisən

[129] Ey Rəbbimiz! Onların icərisindən ozlərinə elə bir elci gondər ki, Sənin ayələrini onlara oxusun, Kitabı və hikməti onlara oyrətsin və onları gunahlardan təmizləsin! Həqiqətən, Sən Qudrətlisən, Mudriksən!”

[130] Səfehlik edən kəsdən basqa kim Ibrahimin dinindən uz cevirər?! Biz onu dunyada elci secdik. Subhəsiz ki, o, axirətdə də, əməlisalehlərdəndir

[131] Cunki Rəbbi ona: “Musəlman ol!”– dedikdə, o: “Aləmlərin Rəbbinə təslim oldum!”– demisdi

[132] Ibrahim də, Yaqub da, bunu ogullarına vəsiyyət etdilər: “Ey ogullarım! Həqiqətən, Allah bu dini sizin ucun secmisdir. Siz də ancaq musəlman olaraq olməlisiniz!”

[133] Yoxsa siz Yaquba olum gəldiyi zaman onun yanında idiniz? O zaman o, oz ogullarına demisdi: “Məndən sonra nəyə ibadət edəcəksiniz?” Onlar dedilər: “Sənin Ilahına, ataların – Ibrahimin, Ismailin və Ishaqın Ilahı olan Tək Ilaha ibadət edəcəyik. Biz yalnız Ona təslim olanlarıq!”

[134] Onlar bir ummət idi ki, gəlib getdilər. Onların qazandıqları ozlərinə, sizin qazandıgınız isə sizə aiddir. Siz onların etdikləri əməllər barədə sorgu-sual olunmayacaqsınız

[135] Yəhudilər və xacpərəstlər musəlmanlara dedilər: “Yəhudi və ya xacpərəst olun ki, dogru yola yonələsiniz!” De: “Əksinə, biz hənif Ibrahimin dininə tabeyik. O, musriklərdən deyildi.”

[136] Deyin: “Biz Allaha, bizə nazil olana, Ibrahimə, Ismailə, Ishaqa, Yaquba və onun nəslinə nazil olanlara, Musa və Isaya verilənlərə, ozlərinin Rəbbi tərəfindən peygəmbərlərə verilənlərə iman gətirdik. Biz onların hec birini digərindən fərqləndirmirik. Biz yalnız Ona təslim olanlarıq!”

[137] Əgər onlar da, siz iman gətirdiyinizə iman gətirsələr, dogru yola yonəlmis olarlar. Yox, əgər uz dondərsələr, mutləq ixtilafa dusmus olarlar. Onlardan qorunmaq ucun Allah sənə yetər. O, Esidəndir, Biləndir

[138] De: “Allahın boyasına (dininə) sarılın! Allahdan daha gozəl boyası olan kimdir? Biz yalnız Ona ibadət edənlərik!”

[139] De: “Allah barəsində bizimlə mubahisəmi edirsiniz? Halbuki, O, bizim də Rəbbimiz, sizin də Rəbbinizdir! Bizim əməllərimiz bizə, sizin əməlləriniz isə sizə aiddir. Biz Ona səmimi-qəlbdən baglı olanlarıq!”

[140] Yoxsa siz Ibrahimin, Ismailin, Ishaqın, Yaqubun və onun nəslinin yəhudi yaxud xacpərəst oldugunu deyirsiniz? De: “Siz daha yaxsı bilirsiniz, yoxsa Allah?” Allahın onlara nazil etdiyi səhadəti gizlədən kimsələrdən daha zalım kim ola bilər?! Allah sizin etdiklərinizdən qafil deyildir

[141] Onlar bir ummət idi ki, gəlib getdilər. Onların qazandıqları ozlərinə, sizin qazandıgınız isə sizə aiddir. Siz onların etdikləri əməllər barədə sorgu-sual olunmayacaqsınız

[142] Səfeh adamlar deyəcəklər: “Musəlmanları uz tutduqları qiblədən dondərən nədir?” De: “Məsriq də, məgrib də Allahındır. O, istədiyi kəsi dogru yola yonəldir!”

[143] Beləliklə, siz insanlara sahid olasınız, peygəmbər də, sizə sahid olsun deyə Biz sizi orta bir ummət etdik. Biz, sənin əvvəl uz tutdugun qibləni ancaq ona gorə təyin etdik ki, Allah rəsulunun ardınca gedənləri uz dondərənlərdən fərqləndirə bilək. Bu, Allahın dogru yola yonəltdiyi kimsələrdən basqa hamıya agır gəldi. Allah sizin imanınızı puc etməz. Həqiqətən də, Allah insanlara qarsı cox səfqətlidir, rəhmlidir

[144] Biz sənin uzunun goyə tərəf cevrildiyini goruruk. Odur ki, səni razı qalacagın qibləyə tərəf dondərəcəyik. Sən uzunu Məscidulharama tərəf cevir! Harada olursunuzsa, olun, uzunuzu ona tərəf cevirin! Subhəsiz ki, Kitab verilənlər bunun ozlərinin Rəbbi tərəfindən gercək oldugunu bilirlər. Allah onların etdiklərindən qafil deyildir

[145] Kitab verilənlərə hər cur dəlil gətirsən də, onlar sənin qiblənə uz tutmazlar. Sən də, onların qibləsinə uz tutan deyilsən. Onların ozləri də bir-birlərinin qibləsinə uz tutan deyillər. Əgər sənə gələn elmdən sonra onların istəklərinə uysan, onda sən də, hec subhəsiz ki, zalımlardan olarsan

[146] Kitab verdiyimiz kəslər Peygəmbəri oz ogullarını tanıdıqları kimi tanıyırlar. Buna rəgmən onlardan bir dəstə bilə-bilə haqqı gizlədir

[147] Haqq sənin Rəbbindəndir! Odur ki, subhə edənlərdən olma

[148] Hər kəsin uz tutdugu bir qibləsi vardır. Yaxsı islər gorməkdə bir-birinizlə yarısın. Harada olursunuzsa olun, Allah sizin hamınızı bir yerə toplayacaqdır. Subhəsiz ki, Allah hər seyə qadirdir

[149] Hara səfərə cıxsan, namaz qıldıqda uzunu Məscidulharama tərəf cevir! Cunki bu, sənin Rəbbindən gələn haqdır! Allah sizin etdiklərinizdən qafil deyildir

[150] Hara səfərə cıxsan, namaz qıldıqda uzunu Məscidulharama tərəf cevir! Harada olursunuzsa olun, uzunuzu ona tərəf cevirin ki, zalımlardan basqa hec kəsin sizə qarsı bir dəlili olmasın. Onlardan qorxmayın, Məndən qorxun ki, Mən də, sizə olan nemətimi tamamlayım və bəlkə, siz dogru yola yonələsiniz

[151] Həmcinin, oz icərinizdən ayələrimizi sizə oxuyan, sizi gunahlardan təmizləyən, Kitabı və hikməti sizə oyrədən, habelə, bilmədiklərinizi sizə oyrədən bir rəsul gondərdik

[152] Elə isə siz Məni yad edin ki, Mən də sizi yad edim! Mənə sukur edin, Mənə kufr etməyin

[153] Ey iman gətirənlər! Səbir etmək və namaz qılmaqla Allahdan komək diləyin. Həqiqətən, Allah səbir edənlərlədir

[154] Allah yolunda oldurulənlərə: “Oludurlər!” deməyin. Əksinə, onlar diridirlər, lakin siz bunu hiss etmirsiniz

[155] Biz sizi bir az qorxu, bir az aclıq, bir az da mal-dovlət, insan və məhsul itkisi ilə sınayarıq. Səbir edənləri mujdələ

[156] O kəslər ki, onlara bir musibət uz verdikdə: “Biz, Allaha məxsusuq və biz yalnız Ona qayıdacagıq!”– deyirlər

[157] Onlara oz Rəbbi tərəfindən təriflər və mərhəmət vardır. Məhz onlar dogru yolda olanlardır

[158] Həqiqətən, Səfa və Mərvə Allahın qoydugu nisanələrdəndir. Kim muqəddəs Evi həcc və ya umrə məqsədi ilə ziyarət edərsə, bu iki dag arasında səy etməsində ona hec bir gunah yoxdur. Kim konullu olaraq yaxsı bir is gorərsə, bilsin ki, Allah sukrun əvəzini verəndir, hər seyi biləndir

[159] Kitabda insanlara bəyan etdiyimiz acıq-aydın dəlilləri və dogru yol gostərən ayələri nazil etdikdən sonra onları gizlədən kəslərə həm Allah lənət edər, həm də, lənət edə bilənlər lənət oxuyarlar

[160] Yalnız tovbə edənlər, əməllərini islah edənlər və haqqı bəyan edənlər istisnadır. Mən onların tovbəsini qəbul edərəm. Mən tovbələri qəbul edənəm, Rəhmliyəm

[161] Kufr edib kafir olaraq olənlərə Allahın, mələklərin və butun insanların lənəti olsun

[162] Onlar bu lənətin icərisində həmisəlik qalarlar. Onların əzabı yungulləsdirilməz və onlara mohlət də verilməz

[163] Sizin məbudunuz Tək olan Ilahdır. Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur, Mərhəmətlidir, Rəhmlidir

[164] Həqiqətən də, goylərin və yerin yaradılmasında, gecə ilə gunduzun bir-birilə əvəz olunmasında, insanlara fayda verən seylərlə yuklənmis halda dənizdə uzən gəmilərdə, Allahın goydən endirdiyi, onunla da olmus torpagı diriltdiyi suda, Onun novbənov heyvanları yer uzunə yaymasında, kuləklərin dəyisdirilməsində və goylə yer arasında ram edilmis buludlarda, basa dusən insanlar ucun dəlillər vardır

[165] Insanlardan elələri də var ki, Allahdan qeyrilərini Ona tay tutur, onları da, Allahı sevdikləri kimi sevirlər. Iman gətirənlərin isə Allaha olan sevgisi daha gucludur. Kas zulm edənlər əzabı gorəcəkləri zaman butun qudrət və quvvətin Allaha məxsus oldugunu və Allahın siddətli əzab verdiyini biləydilər

[166] Tabe olunmus bascılar tabe olanlardan uzaqlasacaqları zaman, hamısı əzabı gorəcək və aralarındakı əlaqələr kəsiləcəkdir

[167] Tabe olanlar deyəcəklər: “Kas, bizim ucun dunyaya donus olaydı, indi onlar bizdən uzaqlasdıqları kimi, biz də onlardan uzaqlasardıq!” Beləcə, pesman olsunlar deyə, Allah onlara ozlərinin əməllərini gostərəcək və onlar hec vaxt Cəhənnəm odundan cıxa bilməyəcəklər

[168] Ey insanlar! Yer uzundə olan halal və təmiz olanlardan yeyin, seytanın addım izləri ilə getməyin! Subhəsiz ki, o, sizin acıq-askar dusməninizdir

[169] O sizə yalnız pis və iyrənc islər gorməyi, ustəlik, Allaha qarsı bilmədiyiniz seyləri soyləmənizi əmr edir

[170] Onlara: “Allahın nazil etdiyinə tabe olun!”– deyildikdə, onlar: “Xeyr, biz atalarımızın tutdugu yolla gedəcəyik!”– deyirlər. Bəs ataları hec bir sey anlamamıs və dogru yolda olmamıslarsa, onda necə

[171] Kafirlərin misalı cıgırtı və bagırtıdan basqa bir sey anlamayan heyvanları haylayan cobanın misalına bənzəyir. Onlar kar, lal və kordurlar. Odur ki, haqqı anlamazlar

[172] Ey iman gətirənlər! Sizə ruzi kimi verdiyimiz pak seylərdən yeyin və əgər yalnız Allaha ibadət edirsinizsə, Ona sukur edin

[173] O sizə ancaq olmus heyvanı, qanı, donuz ətini və Allahdan basqası ucun kəsiləni haram etmisdir. Hər kim təcavuz etmədən və həddi asmadan bunlardan yeməyə məcbur olarsa, bu ona gunah sayılmaz. Həqiqətən, Allah cox bagıslayandır, rəhmlidir

[174] Subhəsiz ki, Allahın nazil etdiyi kitabdan bir sey gizlədib onun muqabilində cuzi miqdarda pul əldə edənlər oz qarınlarına oddan basqa bir sey doldurmurlar. Qiyamət gunu Allah onları danısdırmayacaq və onları təmizə cıxarmayacaqdır. Onlar ucun agrılı-acılı bir əzab vardır

[175] Onlar dogru yol qarsılıgında azgınlıgı, bagıslanma qarsılıgında da əzabı satın alan kəslərdir. Onlar Cəhənnəm oduna necə də səbirlidirlər

[176] Bu ona gorədir ki, Allah kitabı haqq olaraq nazil etmisdir. Kitab barəsində ixtilaf edənlər isə, əlbəttə, haqdan uzaq bir ziddiyyət icindədirlər

[177] Yaxsı əməl uzunuzu məsriqə və məgribə tərəf cevirməyiniz deyildir. Lakin yaxsı əməl sahibləri Allaha, Axirət gununə, mələklərə, kitablara və peygəmbərlərə iman gətirən, sevdiyi malı qohum-əqrəbaya, yetimlərə, yoxsullara, musafirlərə, dilənənlərə və kolələrin azad edilməsinə xərcləyən, namaz qılıb zəkat verən, əhd bagladıqda əhdlərini yerinə yetirən, sıxıntı və xəstəlik uz verdikdə, habelə, doyus zamanı səbir edən səxslərdir. Onlar imanlarında dogru olanlardır. Muttəqi olanlar da, məhz onlardır

[178] Ey iman gətirənlər! Oldurulənlərə gorə qisas almaq sizə vacib edildi. Odur ki, azad kəsə gorə azad olandan, koləyə gorə kolədən, qadına gorə qadından qisas alın! Əgər qatil oldurduyu qardasının varisləri tərəfindən qanbahası muqabilində bir seylə əfv edilsə, onda varislər onunla insafla davranmalı, qatil də, qanbahasını gozəl tərzdə odəməlidir. Bu, Rəbbiniz tərəfindən bir yungulluk və mərhəmətdir. Bundan sonra kim həddi assa, onun ucun agrılı-acılı bir əzab vardır

[179] Qisasda sizin ucun həyat vardır, ey agıl sahibləri! Bəlkə Allahdan qorxasınız

[180] Sizlərdən birinə olum gəldiyi zaman qoyub gedəcəyi maldan muvafiq qaydada valideynlərə və yaxın qohumlara vəsiyyət etməsi ona vacib edilmisdir. Bu, muttəqilər ucun bir borcdur

[181] Kim olənin vəsiyyətini esitdikdən sonra onu dəyisdirsə, gunahı ancaq onu dəyisdirənlərin uzərinə dusər. Subhəsiz ki, Allah hər seyi esidəndir, hər seyi biləndir

[182] Kim də vəsiyyət edənin haqsızlıq etməsindən və ya gunah islətməsindən ehtiyat edib tərəflərin arasını duzəldərsə, ona hec bir gunah olmaz. Subhəsiz ki, Allah cox bagıslayandır, rəhmlidir

[183] Ey iman gətirənlər! Sizdən əvvəlkilərə vacib edildiyi kimi, sizə də oruc tutmaq vacib edildi ki, bəlkə Allahdan qorxasınız

[184] Muəyyən sayda olan gunləri oruc tutmalısınız. Sizlərdən xəstə və ya səfərdə olanlar basqa gunlərdə eyni sayda oruc tutmalıdırlar. Buna taqəti olmayanlar isə buraxdıgı hər gununun əvəzinə bir kasıbı yedirtməklə fidyə verməlidirlər. Kim konullu olaraq yaxsılıq etsə, bu onun ucun daha xeyirli olar. Bilsəniz oruc tutmaq sizin ucun nə qədər xeyirlidir

[185] Insanlara dogru yolu gostərən, bu yolun və haqqı batildən ayırd edənin acıq-aydın dəlilləri olan Quran ramazan ayında nazil edilmisdir. Qoy sizlərdən bu aya yetisən kəslər həmin ayı oruc tutsun. Xəstə və ya səfərdə olanlar isə basqa gunlərdə eyni sayda oruc tutmalıdırlar. Allah sizin ucun cətinlik istəmir, əksinə, asanlıq istəyir. Allah istəyir ki, siz muddəti (buraxdıgınız gunlərin orucunu) tamamlayasınız və sizi dogru yola yonəltdiyinə gorə Onu uca tutasınız. Bəlkə sukur edəsiniz

[186] Qullarım səndən Mənim barəmdə sorussalar, sozsuz ki, Mən onlara yaxınam, Mənə yalvaranın duasını yalvardıgı vaxt qəbul edərəm. Gərək onlar da, Mənim cagırısımı qəbul etsinlər və Mənə iman gətirsinlər ki, dogru yola yonəlsinlər

[187] Oruc gecəsi qadınlarınızla yaxınlıq etmək sizə halal edildi. Onlar sizin ucun bir libas, siz də, onlar ucun bir libassınız. Allah sizin oruc gecələrində qadınlarınızla yaxınlıq etməklə ozunuzə xəyanət etdiyinizi bildi və tovbənizi qəbul edib sizi bagısladı. Artıq onlara yaxınlasın və Allahın sizin ucun əzəldən muəyyən etdiyini istəyin. Dan yeri sokuləndə, ag sapın qara sapdan secildiyi sizə aydın olanadək yeyin-icin. Sonra gecəyədək orucunuzu tamamlayın. Məscidlərdə etikafda oldugunuz zaman onlarla yaxınlıq etməyin. Bunlar Allahın qoydugu hududlardır, onlara yaxınlasmayın! Allah Oz ayələrini insanlara belə bəyan edir ki, bəlkə Ondan qorxalar

[188] Mallarınızı oz aranızda haqsızlıqla yeməyin və camaatın malının bir qismini bilə-bilə gunah yolu ilə yeyəsiniz deyə, hakimləri ələ almaga calısmayın

[189] Səndən yeni dogan aylar barəsində sorusurlar. De: “Bunlar insanlar və həcc ucun vaxt olculəridir.” Evlərə arxa tərəfindən daxil olmagınız yaxsı əməl deyildir. Lakin yaxsı əməl sahibi Allahdan qorxan kəsdir. Evlərə qapılarından daxil olun! Allahdan qorxun ki, bəlkə nicat tapasınız

[190] Sizinlə vurusanlara qarsı Allah yolunda siz də vurusun və həddi asmayın! Həqiqətən, Allah həddi asanları sevmir

[191] Musrikləri harada yaxalasanız oldurun və sizi cıxartdıqları yerdən siz də onları cıxardın! Fitnə qətldən daha pisdir. Onlar sizə qarsı Məscidulharamın yanında vurusmayınca, siz də onlara qarsı orada vurusmayın. Əgər sizinlə vurussalar, siz də onları oldurun. Kafirlərin cəzası belədir

[192] Əgər onlar bu savasa son qoysalar, əlbəttə ki, Allah cox bagıslayandır, rəhmlidir

[193] Fitnə aradan qalxana qədər və din ancaq Allaha məxsus edilənədək onlara qarsı vurusun! Əgər bu savasa son qoysalar, bilin ki, dusməncilik ancaq zalımlara qarsı olur

[194] Haram ay haram ay qarsılıgındadır. Toxunulmazlıgı pozmagın cəzası qisas almaqdır. Kim sizə qarsı təcavuz etsə, siz də ona qarsı onun təcavuz etdiyi qədər təcavuz edin. Allahdan qorxun və bilin ki, Allah muttəqilərlədir

[195] Malınızdan Allah yolunda xərcləyin və oz əllərinizlə ozunuzu təhlukəyə atmayın. Yaxsılıq edin! Həqiqətən, Allah yaxsılıq edənləri sevir

[196] Allah ucun həcc və umrəni tam yerinə yetirin. Əgər sizin qarsınızı kəssələr, muyəssər olan bir qurban kəsin. Qurbanlıq heyvan oz yerinə catana qədər basınızı qırxmayın. Sizlərdən kim xəstə olarsa və ya basında ona əziyyət verən bir sey varsa, fidyə olaraq, ya oruc tutmalı, ya sədəqə verməli, ya da qurban kəsməlidir. Əminlik icində oldugunuz təqdirdə isə həcc vaxtına qədər umrədən faydalanan kəs muyəssər olan bir qurban kəsməlidir. Qurbanlıq heyvan tapmayanlar isə həcc əsnasında uc gun, vətəninə qayıtdıqda isə yeddi gun oruc tutmalıdır. Bu da, tam on gun edir. Bu, ailəsi Məscidulharamda yasamayanlara aiddir. Allahdan qorxun və bilin ki, Allah siddətli cəza verəndir

[197] Həcc ziyarəti məlum olan aylardadır. Bu aylarda həcci yerinə yetirməyi niyyət edən kəs həcc ziyarəti əsnasında qadınıyla yaxınlıq etməməli, gunah islər gorməməli və mubahisələrə qosulmamalıdır. Sizin etdiyiniz yaxsılıqları Allah bilir. Ozunuzlə azuqə goturun! Həqiqətən də, ən xeyirli azuqə təqvadır. Məndən qorxun, ey agıl sahibləri

[198] Rəbbinizdən lutf diləmək (həcc vaxtı ticarət etmək) sizə gunah deyildir. Ərəfatdan axısıb gəldikdə, Məsərulharamda Allahı zikr edin! Sizi dogru yola yonəltdiyinə gorə Onu yad edin. Sozsuz ki, bundan əvvəl siz azmıslardan idiniz

[199] Sonra insanların axısıb gəldiyi yerdən siz də gəlin. Allahdan bagıslanmanızı diləyin. Subhəsiz ki, Allah cox bagıslayandır, rəhmlidir

[200] Həcc ibadətlərinizi bitirdikdə, vaxtilə atalarınızı yad etdiyiniz kimi, hətta ondan da quvvətli səkildə Allahı yad edin! Insanlar arasında: “Ey Rəbbimiz! Bizə verəcəyini elə bu dunyada ver!”– deyənlər vardır. Belə səxslərin axirətdə hec bir payı yoxdur

[201] Onlardan: “Ey Rəbbimiz! Bizə həm bu dunyada, həm də axirətdə gozəl nemətlər ver və bizi Cəhənnəm odunun əzabından qoru!”– deyənlər də vardır

[202] Onlar ucun qazandıqları əməllərə gorə bir pay vardır. Allah tez haqq-hesab cəkəndir

[203] Sayı muəyyən olan gunlərdə Allahı yad edin. Kim iki gun ərzində ayinləri yerinə yetirib Minadan tez cıxarsa, ona hec bir gunah olmaz. Kim yubanarsa, ona da hec bir gunah olmaz. Bu, Allahdan qorxanlara aiddir. Allahdan qorxun və bilin ki, Onun huzuruna toplanacaqsınız

[204] Insanlardan eləsi də var ki, onun bu dunya həyatında danısdıgı sozlər səni heyran edər. O, qəlbində olana Allahı sahid gostərər. Halbuki, o, ən qatı mubahisəcidir

[205] O, donub getdikdə, yer uzundə fitnə-fəsad torətməyə, əkinləri və nəsilləri məhv etməyə calısar. Allah isə fitnə-fəsadı sevmir

[206] Ona: “Allahdan qorx!”– deyildikdə, lovgalıq onu gunaha surukləyər. Ona Cəhənnəm kifayət edər. Ora nə pis yataqdır

[207] Insanlardan eləsi də var ki, Allahın razılıgını qazanmaq ucun canını da verər. Allah Oz qullarına qarsı cox səfqətlidir

[208] Ey iman gətirənlər! Islamı butovluklə qəbul edin və seytanın addım izləri ilə getməyin. Subhəsiz ki, o sizə acıq-aydın dusməndir

[209] Sizə acıq-aydın dəlillər gəldikdən sonra haqq yoldan cıxsanız, bilin ki, Allah qudrətlidir, hikmət sahibidir

[210] Yoxsa onlar Allahın bulud kolgələri icində, ustəlik, mələklərin də gəlməsini və isin bitmis olmasını gozləyirlər?! Butun islər Allaha qaytarılacaqdır

[211] Israil ogullarından sorus ki, Biz onlara nə qədər aydın dəlillər gondərdik. Kim ozunə Allahın neməti gəldikdən sonra onu dəyisdirərsə, bilsin ki, Allah siddətli cəza verəndir

[212] Dunya həyatı kafirlər ucun gozəlləsdirildi. Onlar iman gətirənləri məsxərəyə qoyurlar. Halbuki muttəqilər qiyamət gunu onlardan ustun olacaqlar. Allah istədiyi kəsə hesabsız ruzi verər

[213] Insanlar tək bir ummət idi. Allah onlara mujdə verən və qorxudan peygəmbərlər gondərdi, onlarla birlikdə haqq olan kitab nazil etdi ki, insanların ixtilafa dusdukləri seylərə dair onların arasında hokm versin. Halbuki kitab verilmis səxslər ozlərinə acıq-aydın dəlillər gəldikdən sonra aralarındakı ədavət uzundən ixtilafa dusdulər. Allah isə Oz izni ilə iman gətirənləri ixtilafda olduqları məsələlərdə haqqa yonəltdi. Allah istədiyini duz yola yonəldər

[214] Yoxsa siz elə guman edirdiniz ki, sizdən əvvəlkilərin basına gələnlər sizin basınıza gəlmədən Cənnətə daxil olacaqsınız? Onlara elə kasıblıq və xəstəlik uz vermis, elə sarsılmısdılar ki, hətta, Peygəmbər və onunla birlikdə olan mominlər: “Allahın koməyi nə vaxt gələcək?”– dedilər. Bilin ki, Allahın koməyi yaxındır

[215] Səndən Allah yolunda nə xərcləyəcəklərini sorusurlar. De: “Xərcləyəcəyiniz hər bir xeyir valideynlərə, qohum-əqrəbaya, yetimlərə, kasıblara və musafirlərə aiddir. Siz nə yaxsılıq edirsinizsə, subhəsiz ki, Allah onu bilir.”

[216] Doyus xosunuza gəlmədiyi halda, o, sizə vacib edildi. Ola bilsin ki, sevmədiyiniz bir sey sizin ucun xeyirli, sevdiyiniz bir sey isə sizin ucun zərərli olsun. Allah bilir, siz isə bunu bilmirsiniz

[217] Səndən haram ayında vurusmaq barəsində sorusurlar. De: “Bu ayda vurusmaq boyuk gunahdır. Lakin insanları Allah yolundan sapdırmaq, Ona kufr etmək, musəlmanları Məscidulharama buraxmamaq və onun sakinlərini oradan cıxartmaq Allah yanında daha boyuk gunahdır. Fitnə isə qətldən də boyuk gunahdır.” Kafirlər bacarsalar, sizi dininizdən dondərənə qədər sizinlə vurusmaqdan əl cəkməyəcəklər. Sizlərdən hər kim dinindən donub kafir olaraq olərsə, onların əməlləri dunyada və axirətdə puca cıxar. Onlar Od sakinləridirlər və onlar orada əbədi qalacaqlar

[218] Həqiqətən də, iman gətirənlər, hicrət edənlər və Allah yolunda cihad edənlər, Allahın mərhəmətinə umid edirlər. Allah cox bagıslayandır, rəhmlidir

[219] Səndən sərxosedici icki və qumar barəsində sorusurlar. De: “Ikisində də, həm boyuk gunah, həm də insanlar ucun mənfəət vardır. Amma gunahları mənfəətlərindən daha boyukdur.” Səndən Allah yolunda nə xərcləyəcəklərini sorusurlar. De: “Ehtiyacınızdan artıq qalanını!” Allah ayələri sizə belə bəyan edir ki, bəlkə fikirləsəsiniz –

[220] dunya və axirət barəsində. Səndən yetimlər haqqında sorusurlar. De: “Onlara yaxsılıq etmək daha xeyirlidir. Əgər onları oz isinizə qatırsınızsa, bilin ki, onlar sizin qardaslarınızdır.” Allah fəsad torədəni yaxsılıq edəndən ayırd edir. Əgər Allah istəsəydi, əlbəttə, sizi cətin vəziyyətə salardı. Subhəsiz ki, Allah qudrətlidir, hikmət sahibidir

[221] Musrik qadınlar iman gətirməyincə onlarla evlənməyin. Əlbəttə, iman gətirmis bir kəniz, sizi heyran edən musrik bir qadından daha xeyirlidir. Musrik kisilər iman gətirməyincə momin qadınları onlara ərə verməyin. Əlbəttə, iman gətirmis bir kolə, sizi heyran edən musrik bir kisidən daha xeyirlidir. Onlar Oda cagırırlar. Allah isə Oz izni ilə Cənnətə və bagıslanmaga cagırır. O, Oz ayələrini insanlara bəyan edir ki, bəlkə, dusunub ibrət alsınlar

[222] Səndən heyz barəsində sorusurlar. De: “Bu, əziyyətverici bir haldır. Heyz vaxtı qadınlarla cinsi əlaqəyə girməkdən cəkinin və heyzdən təmizlənməyincə onlarla yaxınlıq etməyin. Təmizləndikdən sonra isə Allahın sizə buyurdugu yerdən onlara yaxınlasın!” Subhəsiz ki, Allah tovbə edənləri də sevir, pak olanları da

[223] Qadınlarınız sizin tarlanızdır. Tarlanıza nə təhər istəyirsinizsə, yaxınlasın. Ozunuz ucun qabaqcadan yaxsı islər hazırlayın. Allahdan qorxun və bilin ki, siz Onunla qarsılasacaqsınız. Mominləri mujdələ

[224] Andlarınızdan dolayı Allahın adını, yaxsılıq etmənizə, pis isdən cəkinmənizə və insanlar arasında sulh yaratmanıza dair bir maneəyə cevirməyin. Allah hər seyi esidəndir, hər seyi biləndir

[225] Allah sizi qərəzsiz icdiyiniz andlara gorə cəzalandırmaz, lakin O, sizi qəlbinizin qərəzinə – qəsdən icdiyiniz andlara gorə cəzalandıracaqdır. Allah cox bagıslayandır, həlimdir

[226] Qadınları ilə yaxınlıq etməməyi and icənlər ucun gozləmə muddəti dord aydır. Əgər bu muddət icində qadınlarına donsələr, subhəsiz ki, Allah cox bagıslayandır, rəhmlidir

[227] Əgər onlar bosanmaga qərar versələr, subhəsiz ki, Allah hər seyi esidəndir, hər seyi biləndir

[228] Bosanmıs qadınlar uc heyz goruncəyə və ya uc kərə təmizlənincəyə qədər gozləməlidirlər. Əgər Allaha və Axirət gununə iman gətirmislərsə, Allahın onların bətnində yaratdıgını gizlətmək onlara halal olmaz. Əgər bu muddət ərzində onların ərləri barısmaq istəsələr, onları qaytarmaga daha cox haqlıdırlar. Kisilərin qadınlar uzərində səriətə muvafiq haqları oldugu kimi, onların da kisilər uzərində haqları vardır. Kisilərin onlar uzərində olan haqları isə bir dərəcə ustundur. Allah qudrətlidir, hikmət sahibidir

[229] Bosama iki dəfədir. Bundan sonra qadını səriətə muvafiq qayda uzrə saxlamaq, yaxud xosluqla buraxmaq gərəkdir. Onlara verdiklərinizdən bir sey goturmək sizə halal olmaz. Yalnız hər ikisinin Allahın qoydugu hududları yerinə yetirməyəcəklərindən qorxması istisnadır. Əgər siz onların Allahın qoydugu hududları yerinə yetirməyəcəklərindən qorxsanız, qadının bosanmaq ucun bir sey əvəz verməsində ikisinə də hec bir gunah yoxdur. Bunlar Allahın qoydugu hududlardır, onları asmayın! Allahın qoydugu hududları asanlar – məhz onlar zalımlardır

[230] Əgər onu ucuncu dəfə bosayarsa, bundan sonra o qadın basqa bir kisiyə ərə getməyincə əvvəlki ərinə halal olmaz. Əgər sonrakı əri onu bosasa, Allahın qoydugu hududları yerinə yetirəcəklərini guman etdikləri təqdirdə, qadının birinci əri ilə yenidən nikaha girməsində, ikisinə də hec bir gunah yoxdur. Bunlar Allahın qoydugu hududlardır, onları anlayan adamlara bəyan edir

[231] Qadınlarınızı bosadıgınız və onların gozləmə muddəti sona yetisdiyi zaman onları ya səriətə muvafiq qayda uzrə saxlayın, ya da muvafiq qayda uzrə buraxın. Zərər vermək ucun haqsızlıq edib onları saxlamayın. Kim bunu etsə, ancaq ozunə zulm etmis olar. Allahın ayələrini məsxərəyə qoymayın. Allahın sizə olan nemətlərini, oyud-nəsihət vermək ucun nazil etdiyi Kitab və hikməti yadınıza salın. Allahdan qorxun və bilin ki, Allah hər seyi bilir

[232] Qadınlarınızı bosadıgınız və onların gozləmə muddəti basa catdıgı zaman kecmis ərləri ilə oz aralarında xosluqla razılıga gəldikləri təqdirdə, o qadınlara yenidən əvvəlki ərlərinə ərə getməyə mane olmayın. Bu, sizlərdən Allaha və Axirət gununə iman gətirənlərə verilən bir oyud-nəsihətdir. Bu, sizin ucun daha yaxsı və daha pakdır. Allah bilir, siz isə bilmirsiniz

[233] Analar oz ovladlarını tam iki il əmizdirsinlər. Bu, əmizdirməni tamamlamaq istəyənlər ucundur. Anaların yeməyi və geyimi səriətə muvafiq qaydada usagın atasının uzərinə dusur. Hec kəs quvvəsi catdıgından artıq yuklənməz. Nə bir ana, nə də bir ata oz ovladına gorə zərər cəkməməlidir. Atanın uzərinə dusən bu vəzifə eynilə varisin uzərinə dusur. Əgər ata və ana ozlərinin razılıgı və məsləhəti ilə usagı suddən kəsmək istəsələr, ikisinə də hec bir gunah olmaz. Əgər siz usaqlarınızı sud anasına əmizdirmək istəyirsinizsə və sud haqqını muvafiq qayda uzrə odəsəniz, sizə hec bir gunah olmaz. Allahdan qorxun və bilin ki, Allah sizin nə etdiklərinizi gorur

[234] Sizlərdən olənlərin qoyub getdiyi zovcələr dord ay on gun gozləməlidirlər. Onların gozləmə muddəti bitdikdə ozləri barədə səriətə muvafiq qayda uzrə etdikləri isə gorə sizə gunah olmaz. Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır

[235] Qadınlara elci gondərmək istəyinizi ustuortulu bildirməkdə və ya urəyinizdə gizlətməkdə sizə hec bir gunah yoxdur. Allah bilir ki, siz onları xatırlayacaqsınız. Lakin onlarla gizlicə sozləsməyin, onlara yalnız səriətə muvafiq qayda uzrə soz deyin. Gozləmə vaxtı basa catanadək nikah baglamayın. Bilin ki, Allah sizin konlunuzdəkiləri bilir. Elə isə Ondan qorxun! Bilin ki, Allah cox bagıslayandır, rəhmlidir

[236] Yaxınlıq etmədiyiniz və mehrini təyin etmədiyiniz qadınları bosasanız, sizə hec bir gunah gəlməz. Onlara pay verin – varlı oz imkanına gorə, kasıb da oz imkanına gorə, səriətə muvafiq qayda uzrə pay versin. Bu, yaxsılıq edənlər ucun bir borcdur

[237] Qadınlar ucun mehr təyin etdikdən sonra, yaxınlıq etməzdən əvvəl onları bosasanız, təyin etdiyinizin yarısını onlara verməlisiniz. Qadınların bunu ərlərinə bagıslaması və ya əlində nikah muqaviləsi olanın bunu qadına bagıslaması isə istisnadır. Sizin bagıslamanız təqvaya daha yaxındır. Bir-birinizə guzəst etməyi unutmayın. Allah sizin nə etdiklərinizi gorur

[238] Namazları, xusisilə orta namazı qoruyun və Allah qarsısında mutiliklə durun

[239] Əgər nədənsə qorxsanız, namazınızı ayaq ustə və ya minik uzərində qılın. Təhlukə sovusduqda isə Allahı, sizə bilmədiklərinizi necə oyrədibsə, o cur yad edin

[240] Sizlərdən olub ozundən sonra zovcələr qoyub gedən kəslər saglıgında ikən, zovcələrinə bir ilin tamamınadək evlərindən cıxarılmamaq sərtilə baxılmasını vəsiyyət etməlidirlər. Əgər o qadınlar oz istəkləri ilə cıxıb getsələr, ozləri barədə səriətə muvafiq qayda uzrə etdikləri isə gorə sizə gunah olmaz. Allah qudrətlidir, hikmət sahibidir

[241] Bosanmıs qadınlara səriətə muvafiq qayda uzrə yaxsılıq etmək lazımdır. Bu, muttəqilər ucun bir borcdur

[242] Allah Oz ayələrini sizə belə bəyan edir ki, bəlkə anlayasınız

[243] Sayları minlərlə oldugu halda olum qorxusundan dolayı yurdlarından cıxanları gormədinmi? Allah onlara: “Olun!”– dedi. Sonra isə onları diriltdi. Dogrudan da, Allah insanlara qarsı lutfkardır, lakin insanların coxu buna sukur etmir

[244] Allah yolunda vurusun və bilin ki, Allah hər seyi esidəndir, hər seyi biləndir

[245] Kim Allaha gozəl bir borc versə (malından Allah yolunda xərcləsə), Allah onun ucun bunu qat-qat artırar. Allah kimisinin ruzisini azaldar, kimisinin ruzisini də artırar. Siz Ona qaytarılacaqsınız

[246] Musadan sonra Israil ogullarından olan əyanların basına gələnləri bilmirsənmi? O zaman onlar ozlərinə gondərilmis peygəmbərə dedilər: “Bizə bir hokmdar təyin et ki, Allah yolunda doyusək!” O dedi: “Sizə doyus vacib edildikdə, bəlkə hec doyusmədiniz?” Onlar dedilər: “Niyə Allah yolunda doyusməyək ki, biz yurdumuzdan cıxarıldıq, ovladlarımızdan ayrıldıq?!” Doyusmək onlara vacib edildikdə isə onlardan az bir qismi istisna olmaqla hamısı doyusdən uz cevirdi. Allah zalımları yaxsı tanıyır

[247] Peygəmbərləri onlara dedi: “Allah Talutu sizə hokmdar gondərdi!” Onlar dedilər: “O, necə bizə hokmdar ola bilər ki, biz hokmdarlıga ondan daha layiqik və ona coxlu sərvət verilməmisdir?” O dedi: “Allah onu sizə hokmdar secdi, elm və bədəncə ona ustunluk vermisdir. Allah Oz mulkunu istədiyi kəsə verir. Allahın lutfu genisdir, O hər seyi biləndir.”

[248] Peygəmbərləri onlara dedi: “Onun hokmdarlıgının əlaməti sizə bir sandıgın gəlməsidir. Onun icində, Rəbbinizdən bir təskinlik, Musa və Harun ailəsindən qalan bəzi seylər vardır. Onu mələklər gətirəcək. Əgər mominsinizsə, subhəsiz ki, bunda sizin ucun bir dəlil vardır.”

[249] Talut əsgərlərlə birlikdə doyusə yola dusdukdə onlara dedi: “Allah sizi bir cayla sınaga cəkəcək. Kim ondan icsə, o məndən deyildir. Əli ilə bir ovuc goturub dadanlar istisna olmaqla kim ondan icməsə, o məndəndir.” Onların az bir qismi istisna olmaqla hamısı ondan su icdi. Talut və onunla birlikdə olan mominlər cayı kecdikdən sonra bəziləri dedilər: “Bu gun bizim Caluta və onun əsgərlərinə qarsı vurusmaga gucumuz yoxdur.” Allahla qarsılasacaqlarını yəqin bilənlər isə dedilər: “Necə-necə az saylı dəstə olub ki, Allahın izni ilə cox saylı dəstəyə qalib gəlib!” Allah səbir edənlərlədir

[250] Onlar Calutun və onun qosununun qarsısına cıxdıqda, dedilər: “Ey Rəbbimiz! Bizə bollu səbir ver, qədəmlərimizi mohkəmlət və kafir qovmə qələbə calmaqda bizə yardım et!”

[251] Mominlər Allahın izni ilə onları məglub etdilər. Davud da Calutu oldurdu. Allah ona hokmranlıq və hikmət verdi, ona istədiyini oyrətdi. Əgər Allah insanların bəzilərini digərləri ilə dəf etməsəydi, yer uzu fəsada ugrayardı. Lakin Allah aləmlərə qarsı lutfkardır

[252] Bunlar Allahın ayələridir. Biz onları sənə haqq olaraq oxuyuruq. Subhəsiz ki, sən gondərilən elcilərdənsən

[253] Biz o elcilərin bəzisini digərlərindən ustun etdik. Allah onlardan bəzisi ilə danısmıs, bəzisini isə dərəcələrlə yuksəltmisdir. Biz Məryəm oglu Isaya acıq-aydın mocuzələr verdik və onu muqəddəs Ruh Cəbrail ilə quvvətləndirdik. Əgər Allah istəsəydi, onlardan sonra gələnlər ozlərinə acıq-aydın dəlillər gəldikdən sonra bir-biriləri ilə vurusmazdılar. Lakin onlar ixtilaf etdilər. Onlardan kimisi iman gətirdi, kimisi də, kafir oldu. Əgər Allah istəsəydi, onlar bir-biriləri ilə vurusmazdılar. Lakin Allah istədiyini edər

[254] Ey iman gətirənlər! Alıs-verisin, dostlugun və səfaətin olmayacagı gun gəlməmisdən oncə, sizə verdiyimiz ruzidən Allah yolunda xərcləyin! Kafirlər, əlbəttə ki, zalımdırlar

[255] Allah Ozundən basqa haqq məbud olmayandır, əbədi Yasayandır, butun yaratdıqlarının Qəyyumudur. Onu nə murgu, nə də yuxu tutar. Goylərdə və yerdə nə varsa, Ona məxsusdur. Allahın izni olmadan Onun yanında kim səfaət edə bilər? O, qullarının gələcəyini və kecmisini bilir. Onlar Allahın elmindən Onun istədiyindən basqa hec bir sey qavraya bilməzlər. Onun Kursusu goyləri və yeri əhatə edir. Bunları qoruyub saxlamaq Ona agır gəlmir. O, Ucadır, Əzəmətlidir

[256] Dində məcburiyyət yoxdur. Artıq dogru yol azgınlıqdan aydın fərqlənir. Hər kim tagutu inkar edib Allaha iman gətirərsə, hec vaxt qırılmayan ən mohkəm dəstəkdən yapısmıs olar. Allah hər seyi esidəndir, hər seyi biləndir

[257] Allah iman gətirənlərin dostudur, onları zulmətlərdən nura cıxarar. Kafirlərin dostları isə tagutdur, onları nurdan zulmətlərə cıxarar. Onlar Od sakinləridirlər və onlar orada əbədi qalacaqlar

[258] Allahın verdiyi hakimiyyətə gorə, Ibrahim ilə Rəbbi barəsində hocətləsən kəsi gormədinmi? Ibrahim: “Mənim Rəbbim həm dirildir, həm də oldurur!”– dedikdə, Nəmrud: “Mən də, həm dirildir, həm də oldururəm!”– demisdi. Ibrahim: “Allah gunəsi məsriqdən gətirir. Sən də, onu məgribdən gətir!”– dedikdə, o kafir casıb qalmısdı. Allah zalım qovmu dogru yola yonəltməz

[259] Və ya damları uculub xarabalıga cevrilmis bir kəndin yanından kecən kimsəni gormədinmi? O demisdi: “Gorəsən, Allah bu kəndi olumundən sonra necə dirildəcək?” Allah onu oldurub yuz il saxladı, sonra dirildib: “Nə qədər qaldın?”– deyə buyurdu. O dedi: “Bir gun və ya bir gundən də az!” Allah buyurdu: “Xeyr, sən yuz il qaldın. Yediyinə və icdiyinə bax, hələ də xarab olmayıb. Uzunqulagına da bax! Səni belə etdik ki, insanlar ucun bir dəlil olasan. Sumuklərə bax, gor Biz onları necə bir-birinə birləsdirir, sonra da, onların ustunu ətlə orturuk.” Ona həqiqət bəlli olduqda: “Mən artıq bilirəm ki, Allah hər seyə qadirdir!”– dedi

[260] Bir zaman Ibrahim: “Ey Rəbbim, oluləri necə diriltdiyini mənə gostər!”– demisdi. Rəbbi ona: “Məgər sən inanmırsan?”– deyə buyurdu. Ibrahim dedi: “Əlbəttə, inanıram! Lakin istəyirəm ki, qəlbim rahat olsun.” Allah buyurdu: “Quslardan dordunu tut və onları gotur tikə-tikə et, sonra hər dagın basına onlardan bir parca qoy, sonra da onları cagır, tez sənin yanına gələcəklər. Bil ki, Allah qudrətlidir, hikmət sahibidir!”

[261] Mallarını Allah yolunda xərcləyənlərin misalı yeddi sunbul verən bir toxumun misalına bənzəyir ki, sunbullərin hər birində yuz ədəd dən vardır. Allah istədiyi kimsənin mukafatını artırar. Allahın lutfu genisdir, O hər seyi biləndir

[262] Mallarını Allah yolunda xərcləyənlərin və xərclədiklərinin ardından minnət qoymayan və əziyyət verməyənlərin Rəbbi yanında mukafatları vardır. Onlara hec bir qorxu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər

[263] Xos soz demək və xətaları bagıslamaq, ardından əziyyət gələn sədəqədən daha yaxsıdır. Allah zəngindir, həlimdir

[264] Ey iman gətirənlər! Sədəqələrinizi, ozunu camaata gostərmək məqsədilə xərcləyən, Allaha və Axirət gununə inanmayan səxs kimi minnət qoymaqla və əziyyət verməklə puc etməyin. Beləsinin misalı uzərində torpaq olan hamar qayanın misalına bənzəyir ki, siddətli bir yagıs onu cılpaq hala salmısdır. Onlar qazandıqlarından hec bir sey əldə etməzlər. Allah kafir qovmu dogru yola yonəltməz

[265] Mallarını Allahın razılıgını qazanmaq və nəfslərini mohkəmləndirmək ucun xərcləyənlərin misalı təpə uzərindəki bagın misalına bənzəyir ki, ona siddətli yagıs dusdukdən sonra o oz bəhrəsini iki qat verər. Yox, əgər ona siddətli yagıs dusməzsə, narın yagıs da bəs edər. Allah sizin nə etdiklərinizi gorur

[266] Məgər sizlərdən biri istəyərmi ki, onun xurma agaclarından və uzumluklərdən ibarət, agacları altından caylar axan və icində onun ucun hər cur meyvələr olan bir bagı olsun, sonra ona qocalıq uz verdiyi zaman, ozunun də, o baga mohtac olan usaqları oldugu halda, bu baga odlu bir qasırga dusub onu yandırsın? Allah ayələri sizə belə bəyan edir ki, bəlkə fikirləsəsiniz

[267] Ey iman gətirənlər! Qazandıgınız və sizin ucun torpaqdan cıxartdıgımız seylərin yaxsısından Allah yolunda xərcləyin. Ozunuzə verildiyi təqdirdə, ancaq goz yumub alacagınız pis seylərdən xərcləməyə calısmayın. Bilin ki, Allah zəngindir, tərifəlayiqdir

[268] Seytan sizi yoxsulluqla qorxudur və sizə yaramaz islər gorməyi əmr edir. Allah isə sizə Oz tərəfindən bagıslanma və lutf vəd edir. Allahın lutfu genisdir, O hər seyi biləndir

[269] Allah hikməti istədiyi kəsə bəxs edir. Kimə hikmət verilərsə, ona coxlu xeyir verilmis olar. Bundan yalnız agıl sahibləri dusunub ibrət alarlar

[270] Xərclədiyiniz hər bir sədəqəni və verdiyiniz hər bir nəziri subhəsiz ki, Allah bilir. Zalımların isə koməkciləri olmaz

[271] Sədəqələri askarda versəniz, bu cox gozəl olar. Əgər onu yoxsullara gizlində versəniz, bu sizin ucun daha xeyirli olar. Allah sizin bəzi gunahlarınızdan kecər. Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır

[272] Onların hidayətə gəlməsi sənə aid deyildir. Lakin Allah istədiyi səxsi hidayətə qovusdurur. Xeyirli seylərdən xərclədikləriniz sizin ozunuz ucundur. Siz mominlər onu ancaq Allahın Uzunu dilədiyinizə gorə sərf edirsiniz. Malınızdan Allah yolunda nə xərcləsəniz, əvəzi sizə tam verilər və sizə zulm edilməz

[273] Verəcəyiniz sədəqələr Allah yolunda cihad edib yer uzundə qazanc dalınca səfərə sıxa bilməyən yoxsullar ucundur. Bu adamlar həya edib dilənmədiklərinə gorə tanımayan adam onları varlı hesab edir. Sən isə onları simalarından tanıyırsan. Onlar uzə salıb insanlardan bir sey istəməzlər. Malınızdan Allah yolunda nə xərcləsəniz, subhəsiz ki, Allah onu bilir

[274] Mallarını gecə və gunduz, gizli və askar xərcləyənlərin oz Rəbbi yanında mukafatı vardır. Onlara hec bir qorxu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər

[275] Sələm yeyənlər qəbirlərindən, seytan vurmus dəlinin qalxdıgı kimi qalxarlar. Bu onların: “Alıs-veris də sələmcilik kimidir!”– demələrinə gorədir. Halbuki, Allah alıs-verisi halal, sələmciliyi isə haram etmisdir. Hər kim ozunə Rəbbindən xəbərdarlıq gəldikdən sonra sələmciliyə son qoyarsa, kecmisdə aldıgı sələmlər onundur. Onun isi Allaha qalar. Kim yenə sələmciliyə qayıdarsa, məhz onlar cəhənnəmlik olar və orada surəkli qalarlar

[276] Allah sələmi puc edər, sədəqələri isə artırar. Allah kufr və gunah islərdə israr edən kimsələri sevməz

[277] Həqiqətən, iman gətirib saleh əməllər edən, namaz qılan və zəkat verənlərin Rəbbi yanında mukafatları vardır. Onlara hec bir qorxu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər

[278] Ey iman gətirənlər! Allahdan qorxun və əgər mominsinizsə, sələmdən qalan məbləgdən vaz kecin

[279] Belə etməsəniz, Allahın və Onun rəsulunun sizə muharibə elan etdiyini bilin. Yox, əgər tovbə etsəniz, sərmayəniz sizindir. Nə siz zulm edərsiniz, nə də sizə zulm olunar

[280] Əgər borclu olan kəs borcu qaytarmaga qadir deyilsə, vəziyyəti duzələnə qədər ona mohlət verin. Bilsəniz borcu sədəqə olaraq ona bagıslamagınız sizin ucun nə qədər xeyirlidir

[281] Allahın huzuruna qaytarılacagınız gundən qorxun! Sonra hər kəsə qazandıgının əvəzi busbutun veriləcək və onlara zulm edilməyəcəkdir

[282] Ey iman gətirənlər! Muəyyən bir muddətədək bir-birinizə borc verdikdə, onu yazın. Qoy bunu aranızda bir katib ədalətlə yazsın. Katib Allahın onu oyrətdiyi kimi yazmaqdan boyun qacırmasın. Qoy o yazsın, borc alan adam da goturduyu borcun miqdarını yazdırsın, Rəbbi olan Allahdan qorxsun və borcdan hec bir sey əskiltməsin. Əgər borc alan adam səfehdirsə, yaxud agıldan zəifdirsə və ya ozu yazdırmaga qadir deyilsə, qoy onun himayədarı borcu ədalətlə yazdırsın. Aranızdakı kisilərdən iki nəfəri sahid tutun. Əgər iki kisi tapılmazsa, razı oldugunuz sahidlərdən bir kisi və iki qadını sahid tutun ki, qadınlardan biri unutduqda, o birisi onun yadına salsın. Sahidlər sahidlik etməyə cagırıldıqda, boyun qacırmasınlar. Az da olsa, cox da olsa, onun qaytarılma vaxtını yazmaqdan usanmayın. Belə etməyiniz, Allah yanında daha ədalətli, sahidlik ucun daha duzgun və subhəyə dusməməyiniz ucun daha munasibdir. Yalnız aranızda gedən nagd ticarət istisnadır. Bunu yazmamagınız isə sizin ucun gunah deyildir. Alıs-veris etdikdə sahid tutun. Lakin katibə və sahidə zərər verilməsin. Əgər zərər versəniz, subhəsiz ki, bu, sizin ucun bir fasiqlikdir. Allahdan qorxun! Allah sizi oyrədir. Allah hər seyi bilir

[283] Əgər səfərdə olduqda katib tapmasanız, borc yiyəsi yanında saxlanılmıs girov yetərlidir. Əgər sizlərdən biri digərinə etibar edirsə, qoy etibar olunmus kəs ona verilmis əmanəti qaytarsın və Rəbbi olan Allahdan qorxsun. Sahidliyi gizlətməyin! Kim onu gizlədirsə, subhəsiz ki, onun qəlbi gunahkardır. Allah nə etdiklərinizi bilir

[284] Goylərdə və yerdə nə varsa, Allaha məxsusdur. Siz icinizdə olanı uzə cıxarsanız da, gizlətsəniz də, Allah buna gorə sizi hesaba cəkəcək. O, istədiyini bagıslayar, istədiyinə də, əzab verər. Allah hər seyə qadirdir

[285] Allahın rəsulu oz Rəbbindən ona nazil edilənə iman gətirdi, mominlər də, iman gətirdilər. Hamısı Allaha, Onun mələklərinə, kitablarına və elcilərinə iman gətirdilər. Onlar dedilər: “Biz Onun elciləri arasında fərq qoymuruq!” Həmcinin, dedilər: “Esitdik və itaət etdik! Ey Rəbbimiz, Səndən bagıslanma diləyirik, donus də, yalnız Sənədir!”

[286] Allah hər kəsi yalnız onun quvvəsi catdıgı qədər mukəlləf edər. Hər kəsin qazandıgı xeyir yalnız onun ozunə, qazandıgı sər də, yalnız oz əleyhinədir. “Ey Rəbbimiz, unutsaq və ya xəta etsək bizi cəzalandırma! Ey Rəbbimiz, bizdən əvvəlkiləri yuklədiyin kimi, bizi agır yuklə yukləmə! Ey Rəbbimiz, gucumuz catmayan seyi bizə dasıtdırma! Bizi əfv et, bizi bagısla, bizə rəhm et! Sən bizim Himayədarımızsan! Kafir qovmə qalib gəlməkdə bizə yardım et!”

Ali-İmran

Surah 3

[1] Əlif. Ləm. Mim

[2] Allah Ozundən basqa haqq məbud olmayandır, əbədi Yasayandır, butun yaradılanların Qəyyumudur

[3] O bu Kitabı sənə ozundən əvvəlkiləri təsdiqləyən, həm də, haqq olaraq nazil etdi. Tovratı və Incili də, O nazil etdi –

[4] daha əvvəllər insanlara dogru yolu gostərən rəhbər olmaq ucun. Furqanı da, O nazil etdi. Subhəsiz ki, Allahın ayələrinə kufr edənlər ucun siddətli bir əzab vardır. Allah qudrətlidir, intiqam almaga qadirdir

[5] Sozsuz ki, nə yerdə, nə də goydə, hec bir sey Allahdan gizli qalmaz

[6] Bətnlərdə sizə istədiyi surəti verən Odur. Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur, Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[7] Kitabı sənə nazil edən Odur. O Kitabın bir qismi muhkəm ayələrdir ki, bunlar da, Kitabın anasıdır. Digərləri isə mutəsabih ayələrdir. Qəlblərində əyrilik olanlar fitnə-fəsad torətmək və istədikləri kimi yozmaq məqsədilə, mutəsabih ayələrin ardınca gedərlər. Halbuki onun yozumunu Allahdan basqa hec kəs bilməz. Dərin biliyə malik olanlar isə deyərlər: “Biz ona iman gətirdik, hamısı Rəbbimiz tərəfindəndir.” Agıl sahiblərindən basqa hec kəs bunu dərk edə bilməz

[8] Ey Rəbbimiz! Bizi hidayət yoluna yonəltdikdən sonra qəlbimizi sapdırma. Bizə Oz tərəfindən bir mərhəmət bəxs et. Həqiqətən, Sən Bəxsedənsən

[9] Ey Rəbbimiz! Həqiqətən, gercəkləsəcəyinə subhə edilməyən bir gundə, insanları bir yerə cəm edən Sənsən. Həqiqətən, Allah vədinə əsla xilaf cıxmaz

[10] Kafir olanların nə malları, nə də ovladları onlara Allahın huzurunda hec bir seylə fayda verə bilməz. Onlar Cəhənnəmin yanacagıdırlar

[11] Onların əməli Firon nəslinin və onlardan əvvəlkilərin əməlinə bənzəyir. Onlar Bizim ayələrimizi yalan hesab etdilər, Allah da, onları gunahlarına gorə yaxaladı. Allah siddətli cəza verəndir

[12] Kafirlərə de: “Siz məglub olacaq və Cəhənnəmə toplanacaqsınız! Ora nə pis yataqdır!”

[13] Qarsı-qarsıya gələn iki dəstədə, sizin ucun bir ibrət var idi. Dəstələrdən biri Allah yolunda vurusurdu, digəri isə kafirlər idi. Mominlər kafirlərin sayca onlardan iki qat artıq olduqlarını oz gozləri ilə gorurdulər. Allah istədiyi kəsi Oz koməyi ilə quvvətləndirir. Həqiqətən, bunda bəsirət sahibləri ucun bir ibrət vardır

[14] Qadınların, usaqların, yıgın-yıgın qızıl-gumusun, yaxsı cins atların, mal-qaranın və əkin yerlərinin verdiyi zovqlərə olan istək insanlara gozəl gostərilmisdir. Bunlar, dunya həyatının kecici zovqudur. Halbuki gozəl qayıdıs yeri Allah yanındadır

[15] De: “Sizə bunlardan daha xeyirlisini xəbər verimmi? Allahdan qorxanlar ucun Rəbbi yanında, altından caylar axan, icində əbədi qalacaqları cənnətlər, pak zovcələr və Allahın rizası vardır.” Allah qullarını gorəndir

[16] O kəslər ki, deyirlər: “Ey Rəbbimiz! Həqiqətən, biz iman gətirdik, bizim gunahlarımızı bagısla və bizi Od əzabından qoru!”

[17] Onlar səbir edən, durust olan, muti olan, malından Allah yolunda xərcləyən və subh cagına yaxın Allahdan bagıslanma diləyən kimsələrdir

[18] Allah ədalətli olaraq sahidlik etmisdir ki, Ozundən basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Mələklər və elm sahibləri də, buna sahidlik etmislər. Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur, Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[19] Həqiqətən, Allah yanında haqq din, Islamdır! Kitab verilənlər ancaq ozlərinə elm gəldikdən sonra aralarındakı ədavət uzundən ixtilafa dusdulər. Kim Allahın ayələrinə kufr edərsə, bilsin ki, Allah tez haqq-hesab cəkəndir

[20] Əgər onlar səninlə mubahisə edərlərsə, de: “Mən ozumu Allaha təslim etdim. Mənə tabe olanlar da, həmcinin.” Kitab verilənlərə və savadsızlara de: “Siz də, təslim oldunuzmu?” Əgər təslim olsalar, dogru yola yonəlmis olarlar. Yox əgər uz dondərsələr, bil ki, sənin ohdənə dusən ancaq haqqı təblig etməkdir. Allah qullarını gorəndir

[21] Allahın ayələrinə kufr edənləri, peygəmbərləri haqsız yerə oldurənləri və ədalətə cagıran insanları qətlə yetirənləri agrılı-acılı bir əzabla mujdələ

[22] Onlar dunyada da, axirətdə də, əməlləri puc olan kimsələrdir. Onların yardımcıları da olmaz

[23] Kitabdan ozlərinə bir pay verilmis kəsləri gormədinmi? Onlar, aralarında hokm etməsi ucun Allahın Kitabına dəvət olunurlar. Sonra onlardan bir dəstə uz cevirib geri donur

[24] Bu, onların: “Od bizə ancaq bir necə gun toxunar!”– demələrinə gorədir. Onları uydurduqları seylər oz dinlərində aldadıb yoldan cıxartmısdır

[25] Bas verəcəyinə subhə edilməyən bir gundə onları topladıgımız və hər kəsə qazandıgının əvəzi odəniləcəyi, ozlərinə də, hec bir haqsızlıq edilməyəcəyi zaman onların halı necə olacaq

[26] De: “Ey mulkun sahibi olan Allahım! Sən mulku istədiyin kəsə verir, istədiyindən də, onu geri alırsan; istədiyin kimsəni ucaldır, istədiyini də, alcaldırsan. Xeyir yalnız Sənin Əlindədir. Həqiqətən, Sən hər seyə qadirsən

[27] Sən gecəni gunduzə qatır, gunduzu isə gecəyə qatırsan. Oludən diri cıxarır, diridən isə olu cıxarırsan. Sən istədiyin kəsə hesabsız ruzi verirsən.”

[28] Mominlər mominləri qoyub kafirləri dost tutmasınlar! Bunu edən kəs bilsin ki, Allah ilə onun hec bir əlaqəsi yoxdur. Ancaq kafirlərdən gələ biləcək təhlukədən cəkinməyiniz istisnadır. Allah sizi Ozundən cəkindirir (Oz əzabı ilə qorxudur). Donus də ancaq Allahadır

[29] De: “Kokslərinizdə olanı gizlətsəniz də, uzə cıxarsanız da, Allah onu bilir. O, goylərdə və yerdə olanları da bilir. Allah hər seyə qadirdir.”

[30] Hər kəs etdiyi yaxsı və pis əməllərini qarsısında hazır gorəcəyi gun, ozu ilə pis əməllərinin arasında cox boyuk məsafə olmasını arzulayacaqdır. Allah sizi Ozundən cəkindirir (Oz əzabı ilə qorxudur). Allah qullarına qarsı cox səfqətlidir

[31] De: “Əgər siz Allahı sevirsinizsə, mənim ardımca gəlin ki, Allah da, sizi sevsin və gunahlarınızı bagıslasın. Allah cox bagıslayandır, rəhmlidir.”

[32] De: “Allaha və Onun gondərdiyi Rəsula itaət edin!” Əgər uz dondərsələr, bilsinlər ki, Allah, həqiqətən də, kafirləri sevməz

[33] Dogrusu, Allah Adəmi, Nuhu, Ibrahim nəslini və Imran ailəsini secib aləmlərdən ustun etdi

[34] Onlar biri digərindən olan hənif bir nəsil idilər. Allah hər seyi esidəndir, hər seyi biləndir

[35] Bir zaman Imranın zovcəsi demisdi: “Ey Rəbbim! Mən bətnimdəkini Sənə xidmətci bir qul olmaq ucun nəzir etdim. Bu nəziri məndən qəbul et! Həqiqətən, Sən Esidənsən, Bilənsən.”

[36] Nəhayət, bari-həmlini yerə qoydugu zaman dedi: “Ey Rəbbim! Mən qız dogdum” – halbuki, Allah onun nə dogdugunu yaxsı bilirdi, – “axı oglan qız kimi deyildir. Mən onun adını Məryəm qoydum, onu və onun nəslini lənətlənmis seytandan qorumagı Sənə həvalə edirəm.”

[37] Rəbbi Məryəmi gozəl tərzdə qəbul etdi, onu gozəl bir bitki kimi yetisdirdi və ona baxmagı Zəkəriyyaya tapsırdı. Zəkəriyya hər dəfə Məryəmin yanına mehraba daxil olduqda, onun yanında ruzi oldugunu gorərdi. Nəhayət, o: “Ey Məryəm! Bu, sənin ucun haradandır?”– deyə sorusduqda, Məryəm dedi: “Bu, Allah tərəfindəndir! Subhəsiz ki, Allah istədiyi kimsəyə hesabsız ruzi verir.”

[38] Elə oradaca Zəkəriyya Rəbbinə dua edib dedi: “Ey Rəbbim! Oz tərəfindən mənə pak bir nəsil bəxs et! Subhəsiz ki, Sən duaları esidənsən.”

[39] Zəkəriyya mehrabda durub namaz qılarkən mələklər ona belə xitab etdilər: “Allah səni, Allah tərəfindən olan Kəlməni təsdiq edən, qovmunun agası, nəfsinə hakim və əməlisalehlərdən bir peygəmbər olacaq Yəhya ilə mujdələyir.”

[40] O dedi: “Ey Rəbbim! Qocalıq məni haqladıgı vaxt, zovcəm də, sonsuz ikən mənim necə oglum ola bilər?” Allah buyurdu: “Elədir, lakin Allah istədiyini edər.”

[41] O dedi: “Ey Rəbbim! Mənim ucun bir əlamət təyin et.” Allah buyurdu: “Sənin əlamətin, uc gun, – isarə ilə danısmaq istisna olmaqla, – insanlarla danısmamagındır. Həmin vaxt Rəbbini cox yad et və səhər-axsam Onun səninə təriflər de!”

[42] Bir zaman mələklər demisdilər: “Ey Məryəm, həqiqətən, Allah səni secdi, tərtəmiz etdi və aləmlərin qadınlarından ustun etdi

[43] Ey Məryəm, Rəbbinə itaət et, səcdə qıl və ruku edənlərlə birlikdə ruku et!”

[44] Bunlar sənə vəhy etdiyimiz qeyb xəbərlərindəndir. Israil ogullarından hansı birinin Məryəmi himayə edəcəyi barədə qələmlərini pusk atdıqları zaman sən onların yanında deyildin. Bir-birilərilə mubahisə etdikdə də, sən onların yanında deyildin

[45] O zaman mələklər demisdilər: “Ey Məryəm, həqiqətən, Allah Oz tərəfindən bir kəlmə ilə səni mujdələyir. Onun adı Məryəm oglu Isa Məsihdir. O, həm bu dunyada, həm də axirətdə san-sohrətli və Allaha yaxın olanlardandır

[46] O, həm besikdə ikən, həm də yetkin cagında insanlarla danısacaq və salehlərdən olacaqdır.”

[47] Məryəm dedi: “Ey Rəbbim! Mənə bir insan toxunmadıgı halda necə ovladım ola bilər?” Allah buyurdu: “Elədir, Allah istədiyini yaradır. O, bir isin olmasını istədikdə, ona ancaq “Ol!”– deyər, o da olar.”

[48] Allah ona yazmagı, hikməti, Tovratı və Incili oyrədəcək

[49] Allah onu Israil ogullarına bir elci edəcəkdir. O deyəcəkdir: “Mən sizə Rəbbinizdən bir mocuzə gətirmisəm. Sizin ucun palcıqdan qusa bənzər bir sey duzəldib ona ufurərəm, o da Allahın izni ilə qus olar. Allahın izni ilə anadangəlmə koru, cuzam xəstəliyinə tutulanı sagaldar və oluləri dirildərəm. Evlərinizdə yediyiniz və yıgıb saxladıgınız seyləri sizə xəbər verərəm. Əgər mominsinizsə, bilin ki, bunda sizin ucun bir dəlil vardır

[50] Məndən əvvəl nazil olmus Tovratı təsdiqləyən olaraq və sizə haram edilmis bəzi seyləri halal etmək ucun gondərildim. Mən sizə Rəbbinizdən bir dəlil gətirdim. Allahdan qorxun və mənə itaət edin

[51] Həqiqətən, Allah mənim də Rəbbim, sizin də Rəbbinizdir. Elə isə Ona ibadət edin! Dogru yol da, budur!”

[52] Isa onlardakı kufru hiss etdikdə, dedi: “Allah yolunda kimlər mənə yardımcı olacaq?” Həvarilər dedilər: “Bizik Allahın dininin yardımcıları! Biz Allaha iman gətirdik. Sən də sahid ol ki, biz musəlmanıq

[53] Ey Rəbbimiz! Biz sənin nazil etdiyinə iman gətirdik və gondərdiyin elcinin ardınca getdik. Bizi də, sahidlərlə bir yerdə yaz!”

[54] Onlar hiylə islətdilər, Allah da hiylə islətdi. Allah qarsılıqlı olaraq hiylə islədənlərin ən xeyirlisidir

[55] O vaxt Allah buyurdu: “Ey Isa, həqiqətən, Mən sənin həyatına son qoyub Ozumə tərəf qaldıracaq, səni kafirlərdən təmizləyəcək və sənin ardınca gedənləri Qiyamət gununə qədər kafirlərdən ustun edəcəyəm. Sonra sizin donusunuz Mənə olacaq. Mən də, ixtilafa dusduyunuz seylər barəsində sizin aranızda hokm verəcəyəm

[56] Kafirlərə gəlincə, onlara həm bu dunyada, həm də axirətdə siddətli əzab verəcəyəm. Onların koməkciləri də, olmayacaqdır.”

[57] O ki qaldı iman gətirib saleh əməllər edənlərə, Allah onların mukafatlarını tam verəcəkdir. Allah zalımları sevməz

[58] Bunlar sənə oxudugumuz ayələrdən və hikmətli Zikrdəndir

[59] Həqiqətən, Allah yanında Isanın misalı Adəmin misalına bənzəyir. Allah Adəmi torpaqdan yaratdı, sonra ona “Ol!”– dedi, o da oldu

[60] Haqq sənin Rəbbindəndir. Elə isə subhə edənlərdən olma

[61] Sənə elm gəldikdən sonra kim səninlə Isanın barəsində mubahisə edərsə, de: “Gəlin ogullarımızı və ogullarınızı, qadınlarımızı və qadınlarınızı, ozumuzu və ozunuzu cagıraq, sonra isə dua edib yalancılara Allahın lənət etməsini diləyək.”

[62] Həqiqətən, bu, gercək bir əhvalatdır. Allahdan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Subhəsiz ki, Allah Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[63] Əgər onlar uz cevirsələr, subhəsiz ki, Allah fitnə-fəsad torədənləri tanıyır

[64] De: “Ey Kitab əhli! Bizim və sizin aranızda olan eyni bir kəlməyə gəlin ki, Allahdan basqasına ibadət etməyək, Ona hec bir seyi sərik qosmayaq və Allahı qoyub bir-birimizi ilahiləsdirməyək.” Əgər onlar yenə uz cevirsələr, deyin: “Sahid olun ki, biz musəlmanlarıq!”

[65] Ey Kitab əhli! Nə ucun Ibrahim barəsində hocətləsirsiniz? Halbuki, Tovrat və Incil ancaq ondan sonra nazil edilmisdir. Məgər anlamırsınız

[66] Bax, siz o kəslərsiniz ki, bildiyiniz seylər barədə hocətləsdiniz. Bəs nə ucun bilmədiyiniz seylər barədə hocətləsirsiniz? Allah bilir, siz isə bilməzsiniz

[67] Ibrahim nə yəhudi, nə də nəsrani idi. O, ancaq hənif bir musəlman idi və musriklərdən deyildi

[68] Həqiqətən, insanlardan Ibrahimə ən yaxın olanı, onun ardınca gedənlər, bu Peygəmbər və ona iman gətirənlərdir. Allah mominlərin dostudur

[69] Kitab əhlindən bir zumrə sizi azdırmaq istər. Halbuki, yalnız ozlərini azdırır və bunu anlamırlar

[70] Ey Kitab əhli, haqqa sahid oldugunuz halda, nə ucun Allahın ayələrinə kufr edirsiniz

[71] Ey Kitab əhli, nə ucun siz bilə-bilə haqqa batil donu geyindirir və haqqı gizlədirsiniz

[72] Kitab əhlindən bir zumrə bir-birinə dedi: “Mominlərə nazil edilənə gunun əvvəlində iman gətirin, gunun sonunda isə onu inkar edin ki, bəlkə onlar oz dinlərindən donələr

[73] Sizin dininizə tabe olanlardan basqa hec kəsə inanmayın!” De: “Subhəsiz ki, dogru yol, Allahın yoludur!” Onlar yenə bir-birilərinə dedilər: “Sizə verilənin bənzərinin basqa bir kimsəyə verildiyinə və ya Rəbbiniz yanında musəlmanların sizə dəlil gətirəcəyinə inanmayın.” De: “Subhəsiz ki, lutf Allahın əlindədir və onu istədiyinə verir! Allahın lutfu genisdir, O hər seyi biləndir.”

[74] Allah Oz mərhəmətini istədiyi kəsə məxsus edər. Allah boyuk lutf sahibidir

[75] Kitab əhlindən eləsi var ki, ona bir yıgın mal əmanət etsən, onu sənə tam qaytarar. Onlardan eləsi də var ki, ona bir dinar versən belə, basının ustundə durub tələb etməyincə onu sənə qaytarmaz. Bu, ona gorədir ki, onlar: “Avamlardan otru bizə gunah olmaz!”– deyirlər və bilə-bilə Allaha qarsı yalan soyləyirlər

[76] Xeyr! Kim əhdini yerinə yetirsə və Allahdan qorxsa, subhəsiz ki, Allah muttəqiləri sevir

[77] Allah ilə olan əhdlərini və andlarını ucuz qiymətə satan kimsələrə gəlincə, onlara axirətdə hec bir pay yoxdur. Allah onları danısdırmayacaq, Qiyamət gunu onların uzunə baxmayacaq və onları təmizə cıxarmayacaqdır. Onlar ucun agrılı-acılı bir əzab vardır

[78] Onlardan elə bir dəstə də vardır ki, oxuduqlarını Kitabdan hesab edəsiniz deyə, Kitabı oxuyarkən dillərini əyib bukurlər. Halbuki, bu, Kitabdan deyildir. Onlar: “Bu, Allah tərəfindəndir!”– deyirlər. Halbuki bu, Allah tərəfindən də deyildir. Onlar bilə-bilə Allaha qarsı yalan danısırlar

[79] Hec bir kəsin, Allah ona Kitab, hikmət və peygəmbərlik verdikdən sonra insanlara: “Allaha yox, mənə qul olun!”– deməsi mumkun deyil. Əksinə, o belə deyər: “Oyrətdiyiniz Kitabın və ondan oyrəndiyiniz seyin sayəsində rəbbani olun!”

[80] O sizə mələkləri və peygəmbərləri ozunuzə rəbb qəbul etməyi buyurmaz. Məgər o sizə, siz musəlman olduqdan sonra kufr etməyi əmr edərmi

[81] Bir zaman Allah peygəmbərlərdən: “Sizə Kitab və hikmət verdikdən sonra, ozunuzdəkini təsdiqləyən bir elci gəldikdə, ona mutləq iman gətirib yardım edəcəksiniz”– deyə əhd almıs və onlara: “Iqrar etdinizmi, bu əhdimi ohdənizə goturdunuzmu?”– demisdi. Onlar: “Iqrar etdik!”– deyə cavab vermisdilər. Allah da belə buyurmusdu: “Elə isə sahid olun, Mən də sizinlə bərabər sahid olanlardanam.”

[82] Kim bundan sonra uz dondərərsə, məhz onlar fasiqlərdir

[83] Yoxsa onlar Allahın dinindən basqasınımı axtarırlar? Halbuki, goylərdə və yerdə olanlar istər-istəməz Ona təslim olmus və Ona da qaytarılacaqlar

[84] De: “Biz Allaha, bizə nazil olana, Ibrahimə, Ismailə, Ishaqa, Yaquba və onun nəslinə nazil olanlara, Musaya, Isaya və peygəmbərlərə oz Rəbbi tərəfindən verilənlərə iman gətirdik. Biz onların hec birini digərindən fərqləndirmirik. Biz yalnız Ona təslim olanlarıq!”

[85] Kim Islamdan basqa bir din arayarsa, bilsin ki, o din ondan əsla qəbul olunmaz və o, axirətdə ziyana ugrayanlardan olar

[86] Iman gətirdikdən, Allahın gondərdiyi Rəsulun haqq olduguna sahidlik etdikdən və ozlərinə aydın dəlillər gəldikdən sonra kafir olan adamları Allah necə dogru yola yonəldər? Allah zalım adamları dogru yola yonəltməz

[87] Onların cəzası, həqiqətən də, Allahın, mələklərin və butun insanların lənətinə ugramaqdır

[88] Onlar bu lənətin icində həmisəlik qalacaqlar. Onların əzabı yungulləsdirilməz və onlara mohlət də verilməz

[89] Bundan sonra tovbə edib əməllərini islah edənlər isə istisnadır. Subhəsiz ki, Allah bagıslayandır, rəhmlidir

[90] Sozsuz ki, iman gətirdikdən sonra kafir olan və kufrlərini daha da artıran kimsələrin tovbəsi əsla qəbul edilməyəcək. Məhz onlar dogru yoldan azanlardır

[91] Həqiqətən, kafir olub kafir kimi olənlər dunya dolusu qızıl fidyə versələr belə, bu onların hec birindən qəbul edilməyəcək. Onlar ucun agrılı-acılı bir əzab vardır. Onların hec koməkciləri də yoxdur

[92] Sevdiyiniz seylərdən Allah yolunda xərcləməyincə xeyrə nail olmazsınız. Malınızdan nə xərcləsəniz, əlbəttə ki, Allah onu bilir

[93] Tovrat nazil olmamısdan əvvəl Israilin (Yəqubun) ozunə haram etdiklərindən savayı butun yeməklər Israil ogullarına halal idi. De: “Əgər dogru danısanlarsınızsa, Tovratı gətirin və onu oxuyun!”

[94] Artıq kim bundan sonra Allaha qarsı yalan uydurarsa, məhz onlar zalımlardır

[95] De: “Allah dogru soyləmisdir. Elə isə Ibrahimin hənif dininə tabe olun. O, musriklərdən deyildi.”

[96] Həqiqətən, aləmlərə bərəkət və hidayət qaynagı kimi insanlar ucun ilk qurulan ev Bəkkədədir

[97] Orada aydın nisanələr – Ibrahimın məqamı vardır. Ora daxil olan kəs əmin-amanlıqda olar. Yoluna gucu catan hər kəsin muqəddəs Evi ziyarət etməsi Allahın insanlar uzərindəki haqqıdır. Kim bunu inkar edərsə, bilsin ki, Allahın aləmlərə ehtiyacı yoxdur

[98] De: “Ey Kitab əhli! Allah sizin etdiklərinizə sahid oldugu halda, nə ucun siz Allahın ayələrini inkar edirsiniz?!”

[99] De: “Ey Kitab əhli! Siz haqqa sahid oldugunuz halda, nə ucun dogru yolu əyri gostərməyə calısaraq iman gətirənləri Allah yolundan sapdırırsınız?!” Halbuki, Allah sizin etdiklərinizdən qafil deyildir

[100] Ey iman gətirənlər! Əgər Kitab verilənlərdən bir dəstəyə itaət etsəniz, onlar sizi imanınızdan sonra dondərib kafir edərlər

[101] Sizə Allahın ayələri oxundugu halda, Onun Rəsulu da aranızda ikən, siz necə kufr edə bilərsiniz?! Kim Allaha mohkəm baglanarsa, həqiqətən, dogru yola yonəlmis olar

[102] Ey iman gətirənlər! Allahdan Ona layiq olan tərzdə qorxun və ancaq musəlman oldugunuz halda olun

[103] Hamınız Allahın ipindən mohkəm yapısın və parcalanmayın! Allahın sizə olan nemətini xatırlayın ki, siz bir-birinizə dusmən idiniz, O, sizin qəlblərinizi birləsdirdi və Onun neməti sayəsində bir-birinizlə qardas oldunuz. Siz odlu bir cuxurun lap kənarında ikən O, sizi ondan xilas etdi. Allah Oz ayələrini sizə beləcə bəyan edir ki, bəlkə dogru yola yonələsiniz

[104] Qoy icinizdən xeyrə cagıran, yaxsı islər gorməyi buyuran və pis əməlləri qadagan edən bir camaat olsun. Məhz onlar nicat tapanlardır

[105] Ozlərinə aydın dəlillər gəldikdən sonra firqələrə ayrılıb ixtilaf edənlər kimi olmayın. Onları boyuk bir əzab gozləyir

[106] O gun necə-necə uzlər agaracaq, necə-necə uzlər də, qaralacaqdır. Uzləri qaralan kəslərə: “Iman gətirdikdən sonra kafirmi oldunuz?! Elə isə, kufr etdiyinizə gorə dadın əzabı!”– deyiləcəkdir

[107] Uzləri ag olan kəslər isə Allahın mərhəməti icərisində olacaq və onlar orada əbədi qalacaqlar

[108] Bunlar Allahın ayələridir ki, onları sənə haqq olaraq oxuyuruq. Allah aləmlərə zulm etmək istəməz

[109] Goylərdə və yerdə nə varsa, Allaha məxsusdur. Butun islər sonda Allaha qaytarılacaqdır

[110] Siz insanlar ucun uzə cıxarılmıs ən xeyirli ummətsiniz; onlara yaxsı islər gorməyi əmr edir, pis əməlləri qadagan edir və Allaha iman gətirirsiniz. Kitab əhli də iman gətirsəydi, əlbəttə, onlar ucun yaxsı olardı. Onların arasında iman gətirənlər də vardır. Əksəriyyəti isə haqq yolunu azmıs fasiqlərdir

[111] Onlar sizə əziyyətdən basqa bir zərər yetirə bilməzlər. Əgər sizinlə vurusmalı olsalar, arxa cevirib qacarlar. Sonra isə onlara komək də edilməz

[112] Harada olursa olsunlar, onlara zillət damgası vurulmusdur. Yalnız Allahın ipinə və ya insanların ipinə sarılan kimsələr mustəsnadır. Onlar Allahın qəzəbinə ugramıs, onlara yoxsulluq uz vermisdir. Bu cəza ona gorədir ki, onlar Allahın ayələrinə kufr etmis və bəzi peygəmbərləri haqsız yerə oldurmuslər. Bu həm də ona gorədir ki, onlar asilik etmis və həddi asmıslar

[113] Onların hamısı eyni deyil. Kitab əhli icərisində dinində sabitqədəm bir toplum vardır ki, onlar gecələri səcdəyə qapanıb Allahın ayələrini oxuyurlar

[114] Onlar Allaha və Axirət gununə iman gətirir, yaxsı islər gorməyi buyurur, pis əməlləri qadagan edir və xeyirxah islər gorməyə tələsirlər. Məhz onlar əməlisaleh insanlardandırlar

[115] Onların etdiyi yaxsılıqların hec biri inkar edilməz. Allah muttəqiləri yaxsı tanıyır

[116] Kafirlərin nə malları, nə də ovladları, onlara Allah yanında hec bir seydə fayda verə bilməz. Onlar Od sakinləridirlər və onlar orada əbədi qalacaqlar

[117] Onların bu dunya həyatında sərf etdiklərinin misalı, ozlərinə zulm edən adamların tarlasına ziyan vurub onu məhv edən cox soyuq bir kuləyin misalına bənzəyir. Allah onlara zulm etmədi, lakin onlar ozləri ozlərinə zulm edirdirlər

[118] Ey iman gətirənlər! Sizdən olmayanları ozunuzə sirdas tutmayın. Cunki onlar sizə qarsı fəsad torətməkdən əl cəkməzlər, sizin sıxıntıya dusməyinizi istəyərlər. Dusməncilikləri onların agızlarından cıxan sozlərdən bəllidir. Kokslərində gizlətdikləri dusməncilik isə daha boyukdur. Əgər anlayırsınızsa, Biz ayələri artıq sizə bəyan etdik

[119] Bax, siz o kəslərsiniz ki, onlar sizi sevmədiyi halda siz onları sevirsiniz. Siz nazil olmus kitabların hamısına inanırsınız. Onlar sizinlə rastlasanda: “Biz də, iman gətirdik!”– deyir, təklikdə qalanda isə sizə qarsı qəzəblərindən barmaqlarının uclarını gəmirirlər. De: “Qəzəbinizdən olun!” Subhəsiz ki, Allah kokslərdə olanları bilir

[120] Sizə bir ugur nəsib olduqda, bu onları kədərləndirir, sizə bir fəlakət uz verdikdə isə, ona sevinirlər. Əgər səbir etsəniz və Allahdan qorxsanız, onların hiyləsi sizə hec bir zərər verməz. Sozsuz ki, Allah onların etdiklərini əhatəyə almısdır

[121] Bir zaman sən Uhuddakı doyusdən otru mominləri movqelərə yerləsdirmək ucun səhər tezdən ailəndən ayrılıb getmisdin. Allah, hər seyi esidəndir, hər seyi biləndir

[122] O zaman sizlərdən iki dəstə ruhdan dusməyə hazır idilər. Allah isə onların yardımcısı idi. Qoy mominlər yalnız Allaha təvəkkul etsinlər

[123] Siz zəif oldugunuz halda Allah, Bədrdə sizə yardım etdi. Elə isə Allahdan qorxun ki, bəlkə sukur edəsiniz

[124] O zaman sən mominlərə deyirdin: “Rəbbinizin uc min mələk endirərək koməyinizə catması, sizə yetməzmi?”

[125] Əlbəttə, əgər səbir edib Allahdan qorxsanız və elə indi onlar sizin ustunuzə hucum etsələr, Rəbbiniz nisanlanmıs bes min mələklə sizə yardım edər

[126] Allah bunu sizə sırf bir mujdə olsun və bunun sayəsində qəlbləriniz rahatlansın deyə etdi. Zəfər ancaq Qudrətli və Mudrik Allahdandır

[127] Allah belə etdi ki, bununla kafirlərin bir qismini oldursun yaxud onları alcaltsın və beləcə, məyus halda geri donsunlər, –

[128] Bu isin sənə aidiyyəti yoxdur, – musəlman olsalar onların tovbəsini qəbul etsin və ya inkar etsələr onlara əzab versin. Cunki onlar zalımdırlar

[129] Goylərdə və yerdə nə varsa, Allaha məxsusdur. O, istədiyini bagıslayar, istədiyinə də əzab verər. Allah bagıslayandır, rəhmlidir

[130] Ey iman gətirənlər! Qat-qat artırılmıs sələmi yeməyin! Allahdan qorxun ki, bəlkə, nicat tapasınız

[131] Kafirlər ucun hazırlanmıs Oddan cəkinin

[132] Allaha və Onun gondərdiyi Rəsula itaət edin ki, bəlkə, sizə rəhm olunsun

[133] Rəbbinizin məgfirətinə və muttəqilər ucun hazırlanmıs, genisliyi goylər və yer qədər olan Cənnətə tələsin

[134] O muttəqilər ki, bolluqda da, qıtlıqda da, mallarından Allah yolunda xərcləyər, qəzəblərini bogar və insanları bagıslayarlar. Allah yaxsı is gorənləri sevər

[135] O kəslər ki, bir pis is gordukdə, yaxud ozlərinə zulm etdikdə, Allahı xatırlayıb gunahlarının bagıslanmasını diləyərlər. Axı gunahları Allahdan basqa kim bagıslaya bilər? Bir də onlar gordukləri pis islərdə bilə-bilə israr etməzlər

[136] Onların mukafatı, Rəbbindən bagıslanma və altından caylar axan cənnətlərdir ki, orada əbədi qalacaqlar. Yaxsı əməl sahiblərinin mukafatı necə də gozəldir

[137] Sizdən oncə də, bir cox belə hadisələr olub kecmisdir. Elə isə yer uzunu gəzib haqqı yalan sayanların aqibətinin necə oldugunu gorun

[138] Bu Quran insanlar ucun bir acıqlama, muttəqilər ucun isə dogru yol gostəricisi və oyud-nəsihətdir

[139] Zəiflik gostərməyin və kədərlənməyin. Əgər mominsinizsə, bilin ki, ustun olan kəslər sizsiniz

[140] Əgər siz Uhud doyusundə yara almıssınızsa, əlbəttə, dusməniniz olan o qovm də bu cur yara almısdı. Biz bu gunləri – qalibiyyəti və məglubiyyəti, insanlar arasında novbə ilə dəyisdiririk ki, Allah iman gətirənləri uzə cıxarsın və aranızdan səhidlər secsin. Allah zalımları sevməz

[141] Həm də ona gorə belə edirik ki, Allah mominləri təmizə cıxarsın və kafirləri məhv etsin

[142] Yoxsa Allah icərinizdən cihad edənləri və səbir edənləri bəlli etmədən Cənnətə daxil olacagınızımı guman edirsiniz

[143] Siz dusmənlə qarsılasmadan oncə, Allah yolunda olməyi arzulayırdınız. Indi isə siz onu gorduyunuz halda baxıb durursunuz

[144] Muhəmməd ancaq bir elcidir. Ondan əvvəl də, elcilər gəlib getmislər. Məgər o olərsə və ya oldurulərsə, siz dininizdən gerimi donəcəksiniz?! Kim geri donərsə, Allaha hec bir seylə zərər yetirməz. Allah sukur edənləri mutləq mukafatlandırar

[145] Allahın izni olmadan hec kəs olumu dadmaz. Əcəl əzəldən muəyyən edilmis bir yazıdır. Kim dunya mukafatını istəsə, ona bundan verərik. Kim də axirət mukafatını istəsə, ona da ondan verərik. Biz sukur edənləri mutləq mukafatlandıracagıq

[146] Necə-necə peygəmbər olmusdur ki, bir cox dindarlarla birlikdə vurusmuslar. Onlar Allah yolunda baslarına gələn musibətlərə gorə nə zəifləmis, nə acizlik gostərmis, nə də dusmənə boyun əymislər. Allah səbir edənləri sevər

[147] Onların sozu ancaq: “Ey Rəbbimiz, gunahlarımızı və əməllərimizdə həddi asmagımızı bizə bagısla, qədəmlərimizi sabit et və kafir qovmə qələbə calmaqda bizə yardım et!”– olmusdur

[148] Beləcə, Allah onlara həm dunya mukafatını, həm də axirət mukafatının ən gozəlini verdi. Allah yaxsı is gorənləri sevər

[149] Ey iman gətirənlər! Əgər kafirlərə itaət etsəniz, onlar sizi dininizdən geri dondərər və beləliklə də, siz ziyana ugramıs halda geri donərsiniz

[150] Halbuki, sizin himayəciniz Allahdır. O, komək edənlərin ən yaxsısıdır

[151] Haqqında hec bir dəlil nazil etmədiyi seyi Allaha sərik qosduqlarına gorə kafirlərin qəlblərinə qorxu salacagıq. Onların gedəcəkləri yer Oddur. Zalımların məskunlasacagı yer nə pisdir

[152] Siz Allahın izni ilə dusmənlərinizi qırıb-catdıgınız zaman, Allah sizə verdiyi vədini yerinə yetirdi. Nəhayət, Allah sizə istədiyiniz qələbəni gostərdikdən sonra siz zəiflik gostərib Peygəmbərin əmri barəsində bir-birinizlə mubahisə etdiniz və asi oldunuz. Icərinizdən kimisi dunyanı, kimisi də axirəti istəyirdi. Sonra Allah sizi sınamaq ucun uzunuzu onlardan dondərdi. O, artıq sizi əfv etdi. Allah mominlərə qarsı lutfkardır

[153] O zaman Peygəmbər arxanızdan – dusmənə yaxın olan sıralardan sizi cagırdıgı halda, siz hec kəsə donub baxmadan dusməndən qacırdınız. Allah da qəminizin ustunə qəm qoymaqla sizi cəzalandırdı ki, əlinizdən cıxan seylərə və basınıza gələn musibətə gorə kədərlənməyəsiniz. Allah etdiklərinizdən xəbərdardır

[154] Sonra bu qəm-qussənin ardınca Allah sizə bir təskinlik – bir qisminizi buruyən murgu nazil etdi. Bir dəstə də, oz canlarının hayına qalaraq: “Bu isdə bizim ucun bir xeyir varmı?”– deyə, Allah barəsində haqsız yerə, cahiliyyə dovrundəkinə bənzər zənnə qapıldılar. De: “Sozsuz ki, butun islər Allaha aiddir!” Onlar sənə acıb demədiklərini oz icərilərində gizlədərək: “Əgər bu isdə bizim ucun bir xeyir olsaydı, elə buradaca oldurulməzdik”– deyirlər. De: “Əgər siz evlərinizdə olsaydınız belə, oldurulməsi əzəldən yazılmıs kəslər, yenə cıxıb oləcəkləri yerlərə gedərdilər. Allah sizin kokslərinizdə olanları sınamaq və qəlblərinizdə olanları təmizləmək ucun belə etdi. Allah kokslərdə olanları bilir.”

[155] Uhudda iki qosun qarsılasdıgı gun icərinizdən geri donənləri seytan qazandıqları bəzi gunahlar uzundən səhv etməyə sovq etdi. Buna baxmayaraq Allah onları bagısladı. Həqiqətən, Allah bagıslayandır, həlimdir

[156] Ey iman gətirənlər! Yer uzundə səfərə cıxmıs və ya doyusə getmis qardasları barəsində: “Əgər onlar bizim yanımızda olsaydılar, nə olər, nə də oldurulərdilər”– deyən kafirlər kimi olmayın! Allah bu qənaəti onların qəlblərində bir həsrət olsun deyə yaratdı. Halbuki, Dirildən də, oldurən də, Allahdır. Allah nə etdiklərinizi gorur

[157] Əgər siz Allah yolunda oldurulər və ya olərsinizsə, bilin ki, Allahın məgfirəti və rəhməti onların topladıqları seylərdən daha xeyirlidir

[158] Olsəniz də, oldurulsəniz də, mutləq Allahın huzuruna toplanacaqsınız

[159] Allahın mərhəməti sayəsində sən onlarla mulayim rəftar etdin. Əgər kobud və das qəlbli olsaydın, hec subhəsiz, onlar sənin ətrafından dagılıb gedərdilər. Elə isə onları əfv et, onlar ucun Allahdan bagıslanma dilə və gorəcəyin islər barədə onlarla məsləhətləs, qəti qərara gəldikdə isə Allaha təvəkkul et! Həqiqətən, Allah təvəkkul edənləri sevir

[160] Əgər Allah sizə komək edərsə, hec kəs sizə qalib gələ bilməz. Yox, əgər sizi zəlil edərsə, Ondan sonra kim sizə yardım edə bilər?! Qoy mominlər Allaha təvəkkul etsinlər

[161] Peygəmbərə əmanətə xəyanət etmək yarasmaz. Əmanətə xəyanət edən kimsə Qiyamət gunu xəyanət etdiyi seylə gələr. Sonra isə hər kəsə əməllərinin əvəzi tam verilər və onlara zulm edilməz

[162] Allahın rizasını qazanmaga can atan kəs, Allahın qəzəbinə gələn və gedəcəyi yer Cəhənnəm olan kəs kimi ola bilərmi? Ora nə pis qayıdıs yeridir

[163] Onlar Allah yanında ayrı-ayrı dərəcələrdə olacaqlar. Allah onların nə etdiklərini gorur

[164] Allah mominlərə, onların oz isərisindən, ozlərinə Allahın ayələrini oxuyan, onları gunahlardan təmizləyən, onlara Kitabı və hikməti oyrədən bir Elci gondərməklə lutf gostərdi. Halbuki, bundan oncə onlar acıq-aydın azgınlıq icərisində idilər

[165] Siz onların basına ikiqat musibət gətirmis oldugunuz halda, basınıza bir musibət gəldiyi zaman: “Bu, haradan gəldi?”– soylədiniz. De: “Bu, sizin ozunuzdəndir!” Həqiqətən, Allah hər seyə qadirdir

[166] Uhudda iki qosunun uz-uzə gəldiyi gun sizə uz vermis musibət Allahın izni ilə oldu ki, mominləri askara cıxartsın

[167] və munafiqləri bəlli etsin. Munafiqlərə: “Gəlin, Allah yolunda doyusun, yaxud hec olmasa mudafiədə durun!”– deyildi. Onlar: “Doyus olacagını bilsəydik, sizin ardınızca gələrdik”– dedilər. Onlar o gun imandan cox kufrə yaxın idilər. Onlar qəlblərində olmayanı agızları ilə deyirlər. Halbuki, Allah onların nəyi gizlətdiklərini cox yaxsı bilir

[168] Evlərində oturub oz qardasları barəsində: “Əgər onlar bizə itaət etsəydilər, oldurulməzdilər”– soyləyənlərə de: “Əgər dogru danısırsınızsa, onda olumu ozunuzdən uzaqlasdırın!”

[169] Allah yolunda oldurulənləri əsla olu sanma. Əksinə, onlar diridirlər; ozlərinin Rəbbi yanında onlara ruzi verilir

[170] Onlar Allahın Oz lutfundən onlara verdiyi nemətə fərəhlənir, arxalarınca gəlib hələ onlara catmamıs kəslərin hec bir qorxu ilə qarsılasmayacaqları və kədərlənməyəcəkləri mujdəsinə sevinirlər

[171] Onlar Allahın neməti və lutfunə gorə, həm də Allahın mominlərin mukafatını hecə cıxarmayacagı mujdəsinə sevinirlər

[172] Yara aldıqdan sonra belə Allahın və Onun Rəsulunun dəvətini qəbul edən kimsələrdən yaxsı islər gorənlər və Allahdan qorxanlar ucun boyuk bir mukafat vardır

[173] O kəslər ki, bəzi adamlar onlara: “Camaat sizə qarsı ordu toplayıb, onlardan qorxun!”– dedikdə, bu soz onların imanını daha da artırdı və onlar: “Allah bizə yetər. O nə gozəl Qoruyandır!”– dedilər

[174] Beləcə, ozlərinə hec bir pislik toxunmadan, Allahın neməti və lutfu sayəsində geri dondulər və beləliklə də, Allahın rizasına uydular. Allah boyuk lutf sahibidir

[175] Seytan sizi sadəcə oz dostları ilə qorxudur. Mominsinizsə, onlardan qorxmayın, Məndən qorxun

[176] Kufrə can atanlar səni kədərləndirməsin. Cunki onlar Allaha hec bir zərər yetirə bilməzlər. Allah istəyir ki, onlara axirətdə hec bir sey nəsib etməsin. Onlar ucun boyuk bir əzab vardır

[177] Dogrudan da, imanı əldən verib kufru alanlar Allaha hec bir zərər yetirə bilməzlər. Onlar ucun agrılı-acılı bir əzab vardır

[178] Kafirlər elə guman etməsinlər ki, onlara mohlət verməyimiz onların xeyrinədir. Biz onlara ancaq gunahlarını artırmaları ucun mohlət veririk. Onlar ucun alcaldıcı bir əzab vardır

[179] Allah mominləri sizin hazırda oldugunuz vəziyyətdə tərk edən deyil, sonda murdarı təmizdən ayıracaqdır. Allah sizə qeybi də bildirən deyildir. Lakin, Allah Oz elcilərindən istədiyini secər. Elə isə Allaha və Onun elcilərinə iman gətirin! Əgər iman gətirib Allahdan qorxsanız, sizin ucun boyuk bir mukafat vardır

[180] Allahın Oz lutfundən bəxs etdiyini xərcləməyə xəsislik edən kimsələr elə guman etməsinlər ki, bu, onların xeyrinədir. Əksinə, bu, onların zərərinədir. Onların xəsislik etdikləri sey qiyamət gunu boyunlarına dolanacaqdır. Goylərin və yerin mirası Allaha məxsusdur. Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır

[181] “Allah kasıbdır, biz isə varlıyıq!”– deyənlərin sozunu Allah, əlbət ki, esitdi. Biz onların dediklərini və haqsız olaraq peygəmbərləri oldurduklərini yazacaq və onlara deyəcəyik: “Dadın o yandırıb-yaxan əzabı

[182] Bu, oz əllərinizlə etdiyiniz əməllərə gorədir.” Yoxsa Allah qullarına zulm edən deyildir

[183] “Dogrusu, Allah bizdən əhd almısdı ki, odun yandıracagı bir qurban gətirməyincə hec bir elciyə inanmayaq”– deyənlərə de: “Məndən əvvəl sizə elcilər acıq-aydın dəlillərlə və dediyiniz qurbanla gəlmisdilər. Əgər dogru danısırsınızsa, onda nə ucun onları oldurdunuz?”

[184] Əgər onlar səni yalancı hesab etsələr, bil ki, səndən əvvəl acıq-aydın dəlillər, səhifələr və nur sacan kitab gətirmis elciləri də yalancı hesab etmisdilər

[185] Hər kəs olumu dadacaq. Sozsuz ki, Qiyamət gunu mukafatlarınız sizə tam veriləcəkdir. Kim Oddan uzaqlasdırılıb, Cənnətə daxil edilərsə, o, əlbəttə, ugur qazanmıs olar. Dunya həyatı isə aldadıcı ləzzətdən basqa bir sey deyildir

[186] Siz hokmən malınız və canınızla sınaqdan keciriləcəksiniz. Sizdən əvvəl kitab verilənlərdən və Allaha sərik qosanlardan bir cox əziyyətverici sozlər esidəcəksiniz. Əgər səbir edib Allahdan qorxsanız, əlbəttə ki, bu, əzmkarlıq tələb edən əməllərdəndir

[187] Allah Kitab verilənlərdən: “Siz o kitabı mutləq insanlara acıqlayacaqsınız və onu gizlətməyəcəksiniz!”– deyə əhd almısdı. Onlar isə bu əhdi qulaqardına vurub onu ucuz qiymətə satdılar. Onların bu alıs-verisi necə də pisdir

[188] Etdikləri əməllərə gorə sevinən və etmədikləri islərə gorə tərif olunmagı xoslayan kimsələrin əzabdan qurtulacaqlarını əsla guman etmə. Onlar ucun agrılı-acılı bir əzab vardır

[189] Goylərin və yerin hokmranlıgı Allaha məxsusdur. Allah hər seyə qadirdir

[190] Həqiqətən, goylərin və yerin yaradılısında, gecə ilə gunduzun bir-birini əvəz etməsində agıl sahibləri ucun dəlillər vardır

[191] O kəslər ki, ayaq ustə olanda da, oturanda da, uzananda da Allahı yad edər, goylərin və yerin yaradılısı haqqında dusunər və deyərlər: “Ey Rəbbimiz! Sən bunları əbəs yerə yaratmamısan. Sən pak və muqəddəssən. Bizi Odun əzabından qoru

[192] Ey Rəbbimiz! Sən Oda saldıgın kəsi, əlbəttə, rəzil etmis olarsan. Zalımların hec bir koməkcisi olmaz

[193] Ey Rəbbimiz! Həqiqətən, biz: “Rəbbinizə iman gətirin!”– deyə imana cagıran bir cagırıscını esidib iman gətirdik. Ey Rəbbimiz! Gunahlarımızı bizə bagısla, təqsirlərimizdən kec və canımızı yaxsılarla bir yerdə al

[194] Ey Rəbbimiz! Oz elcilərinin vasitəsi ilə vəd etdiklərini bizə ver və Qiyamət gunu bizi rəzil etmə! Subhəsiz ki, Sən vədindən donməzsən!”

[195] Rəbbi də onların dualarını qəbul edib cavab verdi: “Mən, sizlərdən yaxsı islər gorən – istər kisi, istərsə də qadın olsun, – hec bir kəsin əməyini puc etmərəm. Siz bir-birinizdənsiniz. Hicrət edənlərin, oz yurdlarından cıxarılanların, Mənim yolumda əziyyətə ducar olanların, vurusanların və oldurulənlərin, əlbəttə, təqsirlərindən kecəcək və onları altından caylar axan cənnətlərə daxil edəcəyəm. Bu, Allah tərəfindən bir mukafatdır. Gozəl mukafat məhz Allah yanındadır”

[196] Qoy kafirlərin rifah icində diyarbədiyar gəzib dolasması səni aldatmasın

[197] Bu, az bir mənfəətdir. Sonra isə onların gedəcəkləri yer Cəhənnəmdir. Ora nə pis yataqdır

[198] Fəqət oz Rəbbindən qorxanlar ucun, Allahdan bir ziyafət olaraq, altından caylar axan, icində əbədi qalacaqları cənnətlər vardır. Allah yanında olan nemətlər yaxsılar ucun daha xeyirlidir

[199] Dogrusu, Kitab əhlindən elələri də var ki, onlar Allaha, həm sizə nazil edilənə, həm də ozlərinə nazil edilənə, Allaha muti olaraq iman gətirər, Allahın ayələrini ucuz qiymətə satmazlar. Məhz onların oz Rəbbi yanında mukafatları vardır. Subhəsiz ki, Allah tez haqq-hesab cəkəndir

[200] Ey iman gətirənlər! Səbir edin, dusmən qarsısında dozumlu olun, novbə ilə kesik cəkin və Allahdan qorxun ki, bəlkə nicat tapasınız

ən-Nisa

Surah 4

[1] Ey insanlar! Sizi tək bir candan xəlq edən, ondan zovcəsini yaradan və o ikisindən də bir cox kisi və qadın torədib yer uzunə yayan Rəbbinizdən qorxun! Adı ilə bir-birinizdən curbəcur seylər istədiyiniz Allahdan və qohumluq əlaqələrini kəsməkdən cəkinin! Həqiqətən, Allah sizə nəzarət edir

[2] Yetimlərin mallarını ozlərinə verin və yaxsını pis ilə dəyisməyin. Onların mallarını oz mallarınıza qatıb yeməyin. Subhəsiz ki, bu, boyuk gunahdır

[3] Əgər himayənizdə olan yetim qızlarla evlənəyəcəyiniz təqdirdə ədalətlə davranmayacagınızdan qorxsanız, onda xosunuza gələn sizə halal olan basqa qadınlardan ikisi, ucu və dordu ilə evlənin. Əgər o qadınlarla ədalətlə dolanmayacagınızdan qorxarsınızsa, onda onlardan biri ilə evlənin və ya sahib oldugunuz cariyələrlə kifayətlənin. Bu, haqsızlıq etməməyiniz ucun ən uygun olanıdır

[4] Qadınlara oz mehrlərini konul xoslugu ilə verin! Əgər onlar oz xosları ilə onun bir qismini sizə bagıslasalar, onu nuscanlıqla və halallıqla yeyin

[5] Allahın sizin ucun dolanısıq vasitəsi etdiyi mallarınızı səfehlərə verməyin. Onları o maldan yedirdib geyindirin və onlara xos soz soyləyin

[6] Yetimləri nikah yasına catanadək sınayın. Əgər onların agla dolduqlarını gorsəniz, mallarını ozlərinə qaytarın. Boyuyub mallarını geri alacaqlar deyə, o malları israfcılıqla, tələm-tələsik yeməyin. Varlı olan qəyyum nəfsini saxlasın, yoxsul isə o maldan ehtiyacı oldugu qədər yesin. Yetimlərin mallarını ozlərinə qaytardıgınız zaman yanlarında sahid tutun. Haqq-hesab cəkməyə Allah yetər

[7] Valideynlərin və yaxın qohumların qoyub getdikləri maldan kisilərə pay vardır; valideynlərin və yaxın qohumların qoyub getdikləri maldan qadınlara da pay vardır. Bu malın istər azından, istər coxundan muəyyən bir pay ayrılmısdır

[8] Əgər bolgu vaxtı orada, mirasdan payı olmayan qohumlar, yetimlər və kasıblar istirak edərlərsə, onlara da o maldan bir sey verin, ozlərinə də xos soz deyin

[9] Ozlərindən sonra zəif ovladlar qoyub gedəcəkləri təqdirdə onlardan otru qorxan kəslər, qoy yetimlərə haqsızlıq etməkdən qorxsunlar, Allahdan cəkinsinlər və dogru soz soyləsinlər

[10] Subhəsiz ki, yetimlərin mallarını haqsızlıqla yeyənlər oz qarınlarına ancaq od doldururlar və beləcə, onlar alovlu atəsə girəcəklər

[11] Allah sizə ovladlarınız haqqında, kisiyə iki qadının payı qədər pay verilməsini buyurur. Əgər ovladlar ikidən artıq sayda qadındırsa, vəfat edənin qoyub getdiyi malın ucdə iki hissəsi onlara catır. Əgər təkcə bir qadındırsa, mirasın yarısı ona catır. Olənin ovladı oldugu təqdirdə, onun valideynlərindən hər birinə, qoyub getdiyi malın altıda bir hissəsi catır. Əgər onun ovladı yoxdursa, varisi də ancaq valideynləridirsə, onun anasına mirasının ucdə bir hissəsi dusur. Əgər olənin qardasları və ya bacıları varsa, onun anasına mirasın altıda bir hissəsi dusur. Bu bolgu olənin vəsiyyəti yerinə yetirildikdən və borcu odənildikdən sonra aparılır. Valideynlərinizdən və ovladlarınızdan hansının fayda baxımından sizə daha yaxın oldugunu siz bilməzsiniz. Bunlar Allah tərəfindən fərz buyrulmus paylardır. Həqiqətən, Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[12] Əgər vəfat etmis zovcələrinizin ovladı yoxdursa, onların vəsiyyəti yerinə yetirildikdən və borcu odənildikdən sonra, qoyub getdikləri malın yarısı sizindir. Onların ovladı oldugu təqdirdə isə qoyub getdiklərinin dorddə bir hissəsi sizə catır. Əgər sizin ovladınız yoxdursa, vəsiyyətiniz yerinə yetirildikdən və borcunuz odənildikdən sonra, qoyub getdiyiniz malın dorddə bir hissəsi zovcələrinizindir. Ovladınız oldugu təqdirdə isə qoyub getdiyiniz malın səkkizdə bir hissəsi zovcələrinizə catır. Vəfat etmis kisinin və ya qadının valideyni və ovladı olmadıgı halda malı varislərə qalarsa və eyni anadan bir qardası yaxud bir bacısı varsa, onda onların hər birinə mirasın altıda bir hissəsi dusur. Əgər onlar sayca bundan artıq olsalar, mirasın ucdə birinə sərikdirlər. Bu bolgu, varislərə zərər yetirməmək sərti ilə, vəsiyyətin yerinə yetirilməsindən və borcun odənilməsindən sonra aparılır. Bunlar Allah tərəfindən bir buyruqdur. Allah hər seyi biləndir, həlimdir

[13] Bunlar Allahın qoydugu hududlardır. Kim Allaha və Onun rəsuluna itaət edərsə, Allah onu altından caylar axan, icində əbədi qalacagı cənnətlərə daxil edər. Bu, boyuk ugurdur

[14] Kim Allaha və Onun rəsuluna asi olub Onun hududlarını asarsa, Allah onu icində əbədi qalacagı Cəhənnəm oduna vasil edər. Onun ucun alcaldıcı bir əzab vardır

[15] Qadınlarınızdan zina edənlərə qarsı aranızdan dord sahid gətirin! Əgər onlar sahidlik etsələr, o qadınları, olum onların həyatına son qoyanadək, yaxud Allah onlar ucun bir yol acanadək evlərdə həbs edin

[16] Aranızda belə yaramaz is tutanların hər ikisinə əziyyət verin. Əgər tovbə edib əməllərini islah etsələr, onlara əziyyət verməkdən vaz kecin. Həqiqətən, Allah tovbələri qəbul edəndir, rəhmlidir

[17] Allah ancaq o kəslərin tovbəsini qəbul edər ki, onlar avamlıqları uzundən pis is gordukdən sonra dərhal tovbə edərlər. Allah onların tovbəsini qəbul edər. Həqiqətən, Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[18] Gunah islər gorməkdə davam edənlərdən birinə olum gəldiyi zaman: “Mən indi tovbə etdim!”– deyənlərlə kafir kimi olənlərin tovbəsi qəbul deyildir. Biz onlar ucun agrılı-acılı bir əzab hazırlamısıq

[19] Ey iman gətirənlər! Qadınlara zorla varis cıxmaq sizə halal deyildir. Qadınlar acıq-askar yaramaz bir is gorməyincə, onlara verdiklərinizin bir hissəsini geri almaq ucun onları sıxısdırmayın. Onlarla xos rəftar edin. Əgər onlar xosunuza gəlmirsə, ola bilsin ki, xoslamadıgınız bir seydə Allah sizə coxlu xeyir nəsib etmis olsun

[20] Əgər bir arvadın yerinə basqa bir arvad almaq istəsəniz, onlardan birinə yıgın-yıgın mal vermis olsanız belə, bundan hec bir sey geri almayın! Məgər verdiyinizi bohtan atmaq və acıq-askar gunah islətməklə geri alacaqsınız

[21] Onu necə geri ala bilərsiniz ki, siz bir-birinizlə yaxınlıq etmisdiniz və onlar sizdən mohkəm əhd-peyman almısdılar

[22] Olub-kecənlər istisna olmaqla bundan sonra atalarınızın evlənmis oldugu qadınlarla evlənməyin. Cunki bu, iyrənc və qəzəb doguran bir əməl, həm də pis bir yoldur

[23] Sizə analarınız, qızlarınız, bacılarınız, bibiləriniz, xalalarınız, qardas qızları, bacı qızları, sizi əmizdirən sud analarınız, sud bacılarınız, arvadlarınızın anaları, yaxınlıq etdiyiniz qadınlarınızdan olan himayənizdəki ogey qızlarınız, – yox əgər o qadınlarla yaxınlıq etməmissinizsə, onda onların qızları ilə evlənməyiniz sizə gunah deyildir, – oz belinizdən gələn ogullarınızın arvadları ilə evlənmək və iki bacını birlikdə almaq haram edildi. Olub-kecənlər isə artıq kecmisdir. Həqiqətən, Allah bagıslayandır, rəhmlidir

[24] Sahib oldugunuz cariyələr istisna olmaqla, evli qadınları almaq da sizə haram edildi. Allahın sizə buyurdugu hokmu belədir. Bunlardan basqası ilə, nikah baglamaqla, zinakarlıga yol vermədən, mallarınızı sərf edərək (mehrlərini verərək) evlənməyiniz sizə halal edildi. Evləndiyiniz qadınlardan zovq aldıgınıza gorə, onlara, vacib buyurulmus mehrlərini verin. Bu mehr muəyyən edildikdən sonra oz aranızda razılasdıgınız seyə gorə sizə hec bir gunah olmaz. Həqiqətən, Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[25] Sizlərdən azad momin qadınlarla evlənməyə imkanı olmayan kimsə əllərinizin altında olan momin cariyələrdən alsın. Allah sizin imanınıza daha yaxsı bələddir. Hamınız eyni kokdənsiniz. Elə isə namusunu qoruyan, zinakarlıq etməyən və asna saxlamayan cariyələrlə sahiblərinin icazəsi ilə evlənin və mehrlərini səriətə muvafiq qaydada verin. Əgər ərə getdikdən sonra zina etsələr, onlara, azad qadınlara verilən cəzanın yarısı tətbiq edilər. Cariyələrlə evlənmək izni, gunaha batmaqdan qorxanlarınız ucundur. Əgər səbir etsəniz, bu sizin ucun daha yaxsı olar. Allah bagıslayandır, rəhmlidir

[26] Allah sizə səriət hokmlərini bəyan etmək, sizi ozunuzdən əvvəlkilərin yollarına yonəltmək və tovbələrinizi qəbul etmək istəyir. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[27] Allah sizin tovbələrinizi qəbul etmək istəyir. Ehtiraslarına uyanlar isə sizin haqq yoldan busbutun cıxmanızı istəyirlər

[28] Allah sizin ucun səriət hokmlərini yungulləsdirmək istəyir, cunki insan zəif yaradılmısdır

[29] Ey iman gətirənlər! Qarsılıqlı razılıqla aparılan ticarət istisna olmaqla, mallarınızı oz aranızda haqsız yerə yeməyin və ozunuzu oldurməyin. Həqiqətən, Allah sizə qarsı rəhmlidir

[30] Kim dusməncilik və zulm etməklə bu isləri gorərsə, Biz onu atəsə giriftar edərik. Bu, Allah ucun asandır

[31] Sizə qadagan olunmus boyuk gunahlardan cəkinsəniz, Biz sizin kicik gunahlarınızdan kecər və sizi sərəfli bir yerə – Cənnətə daxil edərik

[32] Allahın sizi, bir-birinizdən ustun etdiyi seylərə tamah salmayın. Kisilərin qazandıqlarından oz nəsibi, qadınların da qazandıqlarından oz nəsibi vardır. Allahdan, Onun lutfunu diləyin. Həqiqətən, Allah hər seyi bilir

[33] Hər kəs ucun valideynlərin və yaxın qohumların qoyub getdikləri maldan oz paylarını alacaq varislər təyin etdik. Əhd bagladıgınız kəslərə də oz paylarını verin. Həqiqətən, Allah hər seyə sahiddir

[34] Allahın insanlardan birini digərindən ustun etdiyinə və oz mallarından xərclədiklərinə gorə, kisilər qadınlar uzərində ixtiyar sahibidirlər. Əməlisaleh qadınlar itaətkar olub qorunması lazım gələn seyləri Allahın himayəsi sayəsində qoruyanlardır. Ozbasınalıq etmələrindən qorxdugunuz qadınlara nəsihət edin, bunun faydası olmadıgı təqdirdə, yataqda onları tərk edin, bu da fayda verməzsə, onları doyun! Əgər sizə itaət etsələr, onlara əziyyət vermək ucun basqa yol axtarmayın. Həqiqətən, Allah ucadır, boyukdur

[35] Əgər ər-arvad arasında ixtilaf olacagından qorxsanız, onda kisinin ailəsindən bir hakim və qadının ailəsindən bir hakim gondərin. Əgər bunlar islah etmək istəsələr, Allah da onları barısdırar. Həqiqətən, Allah hər seyi biləndir, hər seydən xəbərdardır

[36] Allaha ibadət edin və hec bir seyi Ona sərik qosmayın! Valideynlərə, qohum-əqrəbaya, yetimlərə, kasıblara, yaxın və uzaq qonum-qonsuya, yol yoldasına, musafirə və sahib oldugunuz kolə və kənizlərə yaxsılıq edin! Həqiqətən, Allah lovgalıq edənləri və ozunu oyənləri sevmir

[37] O kəslər ki, xəsislik edir və insanları da xəsisliyə sovq edirlər, Allahın Oz lutfundən onlara verdiyini gizlədirlər. Biz kafirlər ucun alcaldıcı bir əzab hazırlamısıq

[38] Və o kəslər ki, oz mallarını insanlara gostərmək məqsədilə xərcləyir, Allaha və Axirət gununə inanmırlar. Seytan kimin dostudursa, necə də pis dostdur o

[39] Onlar Allaha və Axirət gununə iman gətirib, Allahın onlara verdiyi ruzidən Onun yolunda xərcləsəydilər, nə itirərdilər? Allah onların hər bir isini bilir

[40] Subhəsiz ki, Allah zərrə qədər haqsızlıq etməz. Əgər qulun gorduyu is yaxsı əməl olarsa, Allah onun savabını qat-qat artırar və bu əməl sahibinə Oz tərəfindən boyuk mukafat verər

[41] Hər ummətdən bir sahid gətirəcəyimiz və səni də onlara sahid gətirəcəyimiz zaman onların halı necə olacaq

[42] Kufr edib Peygəmbərə asi olanlar o gun yerlə bir olmalarını təmənna edər və hec bir sozu Allahdan gizlədə bilməzələr

[43] Ey iman gətirənlər! Sərxos ikən nə dediyinizi anlayana qədər, eləcə də, cunub oldugunuz halda, – yolda olan musafirlər istisna olmaqla – qusl edənədək namaza yaxınlasmayın. Əgər xəstə və ya səfərdə olsanız, yaxud sizlərdən biri ayaq yolundan gəlibsə və ya qadınlarla yaxınlıq etmissinizsə, su tapmasanız, təmiz torpaqla təyəmmum edin, uzunuzə və əllərinizə surtun! Həqiqətən, Allah əfv edəndir, bagıslayandır

[44] Kitabdan ozlərinə pay verilmis kəslərin azgınlıgı satın aldıqlarını və sizi dogru yoldan azdırmaq istədiklərini gormursənmi

[45] Allah sizin dusmənlərinizi daha yaxsı tanıyır. Dost olaraq Allah kifayət edər! Yardımcı olaraq Allah yetər

[46] Yəhudilərdən bəziləri kəlmələrin yerini dəyisdirir, dillərini əyərək və dinə tənə vuraraq: “Esitdik və asi olduq”, “esit, esitməz olasan” və “raina!”– deyirlər. Əgər onlar: “Esitdik və itaət etdik!”, “esit” və “bizə nəzər yetir!”– desəydilər, əlbəttə, onlar ucun daha xeyirli və daha dogru olardı. Lakin Allah onları kufrlərinə gorə lənətlədi. Onlar olduqca az inanırlar

[47] Ey Kitab verilmislər! Uzləri sıyırıb dumduz edərək arxalarına cevirməmisdən, yaxud sənbə əhlini lənətlədiyimiz kimi onları da lənətləməmisdən oncə, yanınızda olanları təsdiqləyici kimi nazil etdiyimiz Qurana iman gətirin! Allahın əmri mutləq yerinə yetəcəkdir

[48] Allah Ozunə sərik qosulmasını əsla bagıslamaz, bundan basqa olan gunahları isə istədiyi kimsəyə bagıslayar. Allaha sərik qosan kəs boyuk bir gunah etməklə iftira atmıs olur

[49] Ozlərini təmizə cıxaranları gormursənmi? Xeyr, Allah istədiyini təmizə cıxardar və onlara xurma cərdəyindəki lif qədər haqsızlıq edilməz

[50] Bax, necə də Allaha qarsı yalan uydururlar. Bu, acıq-askar gunah olaraq onlara kifayət edər

[51] Kitabdan pay verilmisləri gormədinmi? Ozləri butə və taguta inanmaqla yanası, hələ bir kafirlər ucun də: “Bunlar mominlərdən daha dogru yoldadırlar”– deyirlər

[52] Onlar Allahın lənətlədiyi kimsələrdir. Allah kimi lənətləyərsə, ona hec bir yardımcı tapa bilməzsən

[53] Yoxsa onların hokmranlıqdan bir payı vardır? Elə olsaydı, onlar insanlara xurma cərdəyindəki oyuq qədər bir sey verməzdilər

[54] Yoxsa onlar Allahın Oz lutfundən insanlara verdiyi seyə gorə onlara həsəd aparırlar?! Biz Ibrahim nəslinə Kitab və hikmət bəxs etmis və onlara boyuk bir səltənət vermisdik

[55] Onlardan kimisi Muhəmmədə iman gətirdi, kimisi də ondan uz cevirdi. Yandırıb-yaxan od olaraq Cəhənnəm onlara yetər

[56] Subhəsiz ki, ayələrimizi inkar edənləri oda atacagıq. Hər dəfə onların dəriləri yandıqca, əzabı daim dadsınlar deyə, Biz o dəriləri basqa dərilərlə əvəz edəcəyik. Həqiqətən, Allah qudrətlidir, hikmət sahibidir

[57] Iman gətirib saleh əməllər edənləri isə altından caylar axan, icində əbədi qalacaqları cənnətlərə daxil edəcəyik. Orada onlar ucun pak zovcələr vardır. Biz onları sıx kolgəlikdə yerləsdirəcəyik

[58] Həqiqətən, Allah sizə əmanətləri sahiblərinə qaytarmanızı və insanlar arasında hokm verərkən ədalətlə hokm vermənizi əmr edir. Allahın sizə verdiyi bu oyud-nəsihət necə də gozəldir! Subhəsiz ki, Allah esidəndir, gorəndir

[59] Ey iman gətirənlər! Allaha itaət edin, Peygəmbərə və ozunuzdən olan rəhbərlərə də itaət edin. Əgər bir sey haqqında mubahisə etsəniz, Allaha və Axirət gununə inanırsınızsa, Allaha və Peygəmbərə muraciət edin. Bu, sizin ucun daha xeyirli və nəticə etibarilə daha yaxsıdır

[60] Sənə nazil edilənə və səndən əvvəl nazil edilənlərə iman gətirdiklərini iddia edənləri gormədinmi? Onlar muhakimə olunmaları ucun taguta muraciət etmək istəyirlər. Halbuki onlara taguta inanmamaları əmr olunmusdur. Seytan isə onları dərin bir azgınlıga salmaq istəyir

[61] Onlara: “Allahın nazil etdiyinə və Rəsuluna tərəf gəlin!”– deyildikdə, munafiqlərin səndən tamamilə uz cevirdiklərini gorərsən

[62] Oz əlləri ilə torətdikləri əməllərə gorə onlara musibət uz verdikdən sonra sənin yanına gəlib: “Biz ancaq yaxsılıq etmək və mubahisə edənləri barısdırmaq istədik!”– deyə Allaha and icdikdə, onların halı necə olacaq

[63] Onlar o kəslərdir ki, Allah onların qəlblərində olanı bilir. Elə isə onlardan uz dondər, onlara oyud-nəsihət ver və onlara ozləri barəsində təsirli soz soylə

[64] Biz hər bir elcini, – Allahın izni ilə, – məhz itaət edilsin deyə gondərdik. Əgər onlar ozlərinə zulm etdikləri zaman sənin yanına gəlib Allahdan bagıslanma diləsəydilər və Peygəmbər də onlar ucun bagıslanma diləsəydi, əlbəttə ki, Allahın tovbələri qəbul edən və rəhmli oldugunu gorərdilər

[65] Xeyr, sənin Rəbbinə and olsun ki, onlar oz aralarında bas verən cəkismələrdə səni hakim təyin etməyincə, sonra da verdiyin hokmlərə gorə iclərində bir sıxıntı duymadan tam təslim olmayınca iman gətirmis olmazlar

[66] Əgər onlara: “Ozunuzu oldurun, yaxud yurdlarınızdan cıxın!”– deyə əmr etsəydik, icərilərindən az bir qismi istisna olmaqla, bunu yerinə yetirməzdilər. Əgər onlar ozlərinə verilən oyud-nəsihətlərə əməl etsəydilər, əlbəttə, bu, onlar ucun daha xeyirli və sabitlik baxımından daha guclu olardı

[67] Onda Biz də onlara Oz tərəfimizdən boyuk bir mukafat verər

[68] və onları dogru yola yonəldərdik

[69] Allaha və Peygəmbərə itaət edənlər – məhz onlar Allahın nemət bəxs etdiyi peygəmbərlər, siddiqlər, səhidlər və əməlisalehlərlə birlikdə olarlar. Onlar necə də gozəl dostlardır

[70] Bu lutf Allahdandır. Hər seyi bilən olaraq Allah yetər

[71] Ey iman gətirənlər! Ehtiyatınızı əldən verməyin və dusmənə qarsı ya boluk-boluk, ya da hamınız birgə cıxın

[72] Icərinizdə elələri də var ki, cihada cıxdıqda ləng tərpənər və sizə bir musibət uz verərsə: “Allah mənə lutf etdi ki, mən onlarla birlikdə bəlaya ducar olmadım”– deyər

[73] Əgər Allahdan sizə bir lutf yetisərsə, sanki sizinlə onun arasında hec bir dostluq yoxmus kimi: “Kas mən də onlarla birlikdə olub boyuk bir ugur qazanaydım!”– deyər

[74] Qoy dunya həyatı qarsılıgında axirəti satın alanlar Allah yolunda vurussunlar. Kim Allah yolunda vurusub oldurulərsə və ya qalib gələrsə, Biz ona boyuk bir mukafat verərik

[75] Sizə nə olub ki, Allah yolunda və: “Ey Rəbbimiz! Bizi əhalisi zalım olan bu səhərdən cıxart, bizə Oz tərəfindən bir himayəci yolla, bizə Oz tərəfindən bir yardımcı gondər!”– deyən zəif kisilər, qadınlar və usaqlar ugrunda vurusmursunuz

[76] Iman gətirənlər Allah yolunda, kafir olanlar isə tagut yolunda vurusurlar. Elə isə seytanın dostları ilə vurusun! Subhəsiz ki, seytanın hiyləsi zəifdir

[77] Məgər sən, ozlərinə: “Muharibədən əl cəkin, namaz qılın və zəkat verin!”– deyilən kəsləri gormədinmi? Onlara vurusmaq fərz buyrulduqda, icərilərindən bir dəstəsi Allahdan qorxduqları kimi, hətta daha artıq qorxu ilə insanlardan qorxdular və: “Ey Rəbbimiz! Nə ucun vurusmagı bizə fərz buyurdun? Nə olardı ki, bizə yaxın vaxtadək mohlət verəydin!”– dedilər. De: “Dunyanın ləzzəti azdır. Muttəqilər ucun isə axirət daha xeyirlidir. Sizə xurma cərdəyindəki lif qədər belə haqsızlıq edilməz”

[78] Harada olursunuzsa olun, olum sizi haqlayacaq. Hətta əlcatmaz qalalarda olsanız belə. Onlara bir yaxsılıq uz verdikdə: “Bu, Allahdandır!”– deyər, bir pislik uz verdikdə isə: “Bu, səndəndir!”– deyərlər. De: “Hamısı Allahdandır!” Bu adamlara nə olub ki, az qala soz də anlamırlar

[79] Sənə gələn yaxsılıq Allahdandır, sənə uz vermis bəla isə sənin ozundəndir. Biz səni insanlara elci gondərdik. Sahid olaraq Allah yetər

[80] Kim Peygəmbərə itaət edərsə, Allaha itaət etmis olar, kim uz cevirərsə, bil ki, Biz səni onlara gozətci gondərməmisik

[81] Onlar: “Itaət edirik!”– deyirlər. Sənin yanından cıxıb getdikdə isə, onların bir qismi gecələr sənin dediyinin əksinə tədbir gorər. Allah onların gecələr nə tədbir gorduklərini yazır. Onlardan uz dondər və Allaha təvəkkul et! Qoruyan olaraq Allah yetər

[82] Onlar Quran barəsində dusunmurlərmi?! Əgər o, Allahdan basqası tərəfindən olsaydı, əlbəttə, onda coxlu ixtilaf tapardılar

[83] Onlara əmin-amanlıq və ya qorxu xəbəri gəldikdə, dərhal onu yayarlar. Halbuki bunu Peygəmbərə və ozlərindən olan əmr sahiblərinə catdırsaydılar, icərilərindən o xəbərin mahiyyətinə varan kəslər onu bilərdilər. Əgər sizə Allahın lutfu və rəhmi olmasaydı, əlbəttə, az bir qisminiz istisna olmaqla, seytana uyardınız

[84] Sən Allah yolunda vurus! Sən ancaq ozunə cavabdehsən. Mominləri də doyusə təsviq et! Ola bilsin ki, Allah kafirlərin quvvəsinin qarsısını alsın. Allahın quvvəsi daha cox, cəzası daha siddətlidir

[85] Kim yaxsı bir isə vasitəcilik edərsə, ona onun savabından bir pay dusər, kim də pis bir isə vasitəcilik edərsə, ona da onun gunahından bir pay dusər. Allah hər seyin qarsılıgını verəndir

[86] Sizə salam verildiyi zaman onu daha gozəl səkildə alın və ya verilən salamı oldugu kimi qaytarın! Həqiqətən, Allah hər seyin hesabını cəkəndir

[87] Ozundən basqa məbud olmayan Allah, bas verəcəyinə subhə edilməyən Qiyamət gunu sizi mutləq bir yerə toplayacaqdır. Verdiyi xəbərdə Allahdan daha dogru danısan kim ola bilər

[88] Sizə nə oldu ki, munafiqlər barəsində iki dəstəyə ayrıldınız? Halbuki Allah onları etdikləri əməllərə gorə kufrə qaytarmaqla basıasagı etmisdir. Allahın sapdırdıgı kimsəni dogru yola gətirməkmi istəyirsiniz? Allahın asapdırdıgı kimsə ucun əsla dogru yol tapa bilməzsən

[89] Onlar ozləri kufr etdikləri kimi, sizin də kufr edib onlarla eyni olmanızı istəyərlər. Onlar Allah yolunda hicrət etməyincə, onlardan hec birini ozunuzə dost tutmayın. Əgər uz cevirsələr, onları harada gorsəniz, tutub oldurun. Onlardan nə bir dost, nə də bir koməkci tutun

[90] Ancaq sizinlə aralarında muqavilə olan bir camaata sıgınanlar, yaxud sizinlə və ya oz camaatı ilə vurusmaqdan koksləri sıxıldıgı ucun sizin yanınıza gələn kimsələr istisnadır. Əgər Allah istəsəydi, onları sizə qarsı qaldırardı və onlar da sizinlə vurusardılar. Əgər onlar sizdən aralanıb geri cəkilsələr, sizinlə vurusmasalar və sizə sulh təklif etsələr, Allah sizə onlara qarsı vurusmanıza yol verməz

[91] Siz bir basqalarına da rast gələcəksiniz ki, onlar həm sizdən, həm də oz camaatından arxayın olmaq istəyərlər. Onlar hər dəfə fitnəyə qaytarıldıqda basıasagı ona dalarlar. Əgər onlar sizdən aralanıb geri cəkilməsələr, sizə sulh təklif etməsələr və sizdən əl cəkməsələr, onlara harada rast gəlsəniz, tutub oldurun. Biz onlara qarsı cıxmaq ucun sizə acıq-aydın dəlil verdik

[92] Hec bir mominin basqa bir momini oldurməyə haqqı yoxdur. Bunun səhvən bas verməsi isə mustəsnadır. Kim səhvən bir momini oldurərsə, onda momin bir kolə azad etməli və olənin ailəsinə qanbahası verməlidir. Olənin ailəsinin qanbahasını bagıslaması isə mustəsnadır. Əgər olən adam momin oldugu halda, sizə dusmən olan bir qovmdəndirsə, onda qatil momin bir kolə azad etməlidir. Əgər olən adam sizinlə aralarında muqavilə olan bir qovmdəndirsə, onda qatil onun ailəsinə qanbahası verməli və momin bir kolə azad etməlidir. Bunları etməyə imkan tapa bilməyən kəs Allah tərəfindən tovbəsinin qəbul olması ucun iki ay ardıcıl oruc tutmalıdır. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[93] Kim bir momini qəsdən oldurərsə, onun cəzası icərisində əbədi qalacagı Cəhənnəm olar. Allah ona qəzəblənər, onu lənətləyər və onun ucun boyuk bir əzab hazırlayar

[94] Ey iman gətirənlər! Allah yolunda cihada cıxdıgınız zaman kimə qarsı vurusacagınızı muəyyən edin və sizə salam verən səxsə, dunya həyatının fani mənfəətinə can ataraq: “Sən momin deyilsən!”– deməyin. Allah yanında cox qənimətlər vardır. Əvvəllər siz də belə idiniz, Allah sizə mərhəmət gostərdi. Elə isə kimə qarsı vurusacagınızı muəyyən edin! Subhəsiz ki, Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır

[95] Mominlərdən, – uzrlu olanlar mustəsna olmaqla, – evdə oturanlarla Allah yolunda oz malları və canları ilə cihad edənlər eyni olmazlar. Allah oz malları və canları ilə cihad edənləri evdə oturanlardan dərəcə etibarilə ustun etmisdir. Allah onların hamısına ən gozəl olanı (Cənnəti) vəd etmisdir. Allah mucahidləri evdə oturanlardan boyuk bir mukafatla ustun etmisdir

[96] Bu, Onun tərəfindən mominlərə nəsib olan dərəcələr, bagıslanma və mərhəmətdir. Allah bagıslayandır, rəhmlidir

[97] Mələklər ozlərinə zulm edənlərin canlarını alarkən onlara: “Siz nə halda idiniz?”– deyəcəklər. Onlar: “Biz yer uzundə zəif insanlar idik!”– deyə cavab verəcəklər. Mələklər də onlara: “Məgər Allahın yeri o qədər genis deyildimi ki, siz də orada hicrət edəydiniz?”– deyəcəklər. Onların gedəcəkləri yer Cəhənnəmdir. Ora nə pis donus yeridir

[98] Yalnız zulmə qarsı carə qılmaga qadir olmayan və yol tapa bilməyən zəif kisilər, qadınlar və usaqlar istisnadır

[99] Ola bilsin ki, Allah onları əfv etsin. Həqiqətən, Allah əfv edəndir, bagıslayandır

[100] Allah yolunda hicrət edən kəs yer uzundə coxlu gozəl yer və bolluq tapar. Kim Allaha və Onun rəsuluna tərəf hicrət edərək evindən cıxdıqdan sonra olum onu haqlayarsa, onun mukafatını Allah verər. Allah bagıslayandır, rəhmlidir

[101] Yer uzundə səfərə cıxdıgınız zaman kafirlərin sizə zərər yetirəcəklərindən qorxarsınızsa, namazı qısaltmanızda sizə gunah yoxdur. Subhəsiz ki, kafirlər sizin acıq-aydın dusməninizdir

[102] Sən səhabələrinin arasında olub onlara namaz qıldırdıgın zaman onların bir dəstəsi səninlə birlikdə namaza dursun, silahlarını da ozləri ilə gotursunlər. Bunlar səcdə etdikləri zaman birinci rukəti tamamlayanadək o biri dəstə arxanızda olsun. Sonra namazını qılmamıs digər dəstə gəlib səninlə birlikdə namaz qılsın, ehtiyatlarını tutsunlar və silahlarını da ozləri ilə gotursunlər. Kafirlər istərlər ki, siz silahlarınızdan və əsyalarınızdan xəbərsiz olasınız və onlar da sizin uzərinizə bircə dəfə hucum etsinlər – bir həmlədə sizi məglub etsinlər. Əgər siz yagısdan əziyyət cəksəniz və ya xəstə olsanız, silahlarınızı yerə qoymaqda sizə gunah yoxdur, lakin ehtiyatınızı əldən verməyin. Subhəsiz ki, Allah kafirlər ucun alcaldıcı bir əzab hazırlamısdır

[103] Namazı bitirdikdən sonra ayaq ustə olanda da, oturanda da, uzananda da Allahı yad edin. Dusmənin hucum etməyəcəyindən arxayın olduqda isə, namazı lazımi qaydada qılın. Cunki namaz mominlərə vaxtları muəyyən edilmis bir fərzdir

[104] Kafir qovmu təqib etməkdə zəiflik gostərməyin. Əgər siz doyusdə agrı-acı cəkirsinizsə, onlar da sizin kimi agrı-acı cəkirlər. Fəqət siz onların ummadıqlarını Allahdan umursunuz. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[105] Dogrusu, Allahın sənə gostərdiyi kimi insanlar arasında hokm verəsən deyə, Biz sənə Kitabı haqq olaraq nazil etdik. Odur ki, xainlərin tərəfini tutma

[106] Allahdan bagıslanma dilə! Subhəsiz ki, Allah bagıslayandır, rəhmlidir

[107] Ozlərinə xəyanət edənləri mudafiə etmə. Subhəsiz ki, Allah xain gunahkarı sevməz

[108] Onlar Allahın razı qalmadıgı sozləri gecələr xəlvətdə soyləyərkən, onu insanlardan gizlədir, oz yanlarında olan Allahdan isə gizlətmirlər. Allah onların nə etdiklərini əhatə edir

[109] Bax, siz o kəslərsiniz ki, dunya həyatında onlardan otru mubahisə etdiniz, bəs Qiyamət gunu onlardan otru Allahla kim mubahisə edəcək, yaxud onlara kim vəkil olacaq

[110] Kim pis bir is gorər və ya ozu ozunə zulm edər, sonra da Allahdan bagıslanma diləyərsə, Allahın bagıslayan, rəhmli oldugunu gorər

[111] Kim gunah qazanarsa, onu ancaq oz əleyhinə qazanmıs olar. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[112] Kim xəta edər və ya gunah qazanar, sonra da onu təqsiri olmayanın boynuna atarsa, ozu ozunə bohtan atmıs və acıq aydın gunaha batmıs olar

[113] Əgər sənə Allahın lutfu və rəhmi olmasaydı, əlbəttə, onların bir qismi səni dogru yoldan azdırmaq istəyəcəkdi. Halbuki onlar ozlərindən basqasını azdıra bilməz və sənə də hec bir zərər verə bilməzlər. Allah sənə Kitabı və hikməti nazil etdi və sənə bilmədiklərini oyrətdi. Allahın sənə olan lutfu boyukdur

[114] Onların pıcıdasmalarının coxunda xeyir yoxdur. Sədəqə verməyi və ya yaxsılıq etməyi yaxud da insanlar arasında sulh yaratmagı əmr edən səxsin pıcıldaması isə istisnadır. Kim bunu Allahın razılıgını qazanmaq ucun edərsə, Biz ona boyuk mukafat verərik

[115] Hər kəs ozunə dogru yol bəlli olduqdan sonra Peygəmbərə qarsı cıxıb mominlərin yolundan basqa bir yolla gedərsə, onu uz tutdugu yola yonəldər və Cəhənnəmə giriftar edərik. Ora nə pis donus yeridir

[116] Allah Ozunə sərik qosulmasını əsla bagıslamaz. Bundan basqa gunahları isə istədiyi kimsəyə bagıslar. Allaha sərik qosan kəs, əlbəttə ki, dərin bir azgınlıga dusmusdur

[117] Onlar Allahı qoyub, yalnız qadın adlarını dasıyan butlərə dua edir və yalnız usyankar seytana sitayis edirlər

[118] Allah seytanı lənətlədi. O isə dedi: “Mən Sənin qullarından muəyyən bir qismini hokmən ələ alacagam

[119] Onları mutləq dogru yoldan azdıracaq və xulyalara salacagam, onlara heyvanların qulaqlarını kəsməyi buyuracaq və Allahın yaratdıqlarına dəyisiklik etməyi əmr edəcəyəm.” Allahı qoyub seytanı ozunə dost tutan kəs acıq-askar ziyana ugramısdır

[120] Seytan onlara vədlər verir və onları xulyalara salır. Halbuki seytanın onlara verdiyi vədlər aldatmaqdan basqa bir sey deyildir

[121] Onların gedəcəkləri yer Cəhənnəmdir. Onlar oradan xilas olmaga bir yol tapa bilməzlər

[122] Iman gətirib saleh əməllər edənləri isə altından caylar axan, icində əbədi qalacaqları cənnətlərə daxil edəcəyik. Bu, Allahın gercək vədi sayəsində olacaqdır. Sozundə Allahdan daha dogrucu kim ola bilər

[123] Bu nemətə nail olmaq nə sizin arzunuzla, nə də Kitab əhlinin arzusu ilədir. Pislik edən kəs, onun cəzasını alacaq və o, Allahdan basqa ozunə nə bir dost, nə də bir yardımcı tapacaqdır

[124] Həm kisilərdən, həm də qadınlardan momin olaraq yaxsı islər gorənlər Cənnətə girərlər və onlara xurma cərdəyindəki oyuq qədər haqsızlıq edilməz

[125] Muhsin oldugu halda ozunu Allaha təslim edən və hənif Ibrahimin dininə tabe olan səxsdən din baxımından daha gozəl kim ola bilər? Allah Ibrahimi Ozunə yaxın dost tutmusdur

[126] Goylərdə və yerdə nə varsa, Allaha məxsusdur. Allah hər seyi əhatə edir

[127] Səndən qadınlar haqqında fitva istəyirlər. De: “Onlar haqqında fitvanı sizə Allah verir: “Kitabda sizə oxunan ayələrdə ozlərinə muəyyən edilmis mirası verməyərək evlənmək istədiyiniz yetim qızlarla, zəif usaqlarla və yetimlərlə ədalətlə rəftar edin.” Siz nə yaxsılıq edirsinizsə, subhəsiz ki, Allah onu bilir

[128] Əgər bir qadın oz ərinin onu yola verməməsindən, yaxud ondan uz dondərməsindən qorxarsa, ər-arvadın oz aralarında anlasmasında onlara gunah gəlməz. Cunki bir-biri ilə anlasmaq daha xeyirlidir. Dogrusu, nəfslər qısqanclıga meyillidir. Əgər qadınlarla yaxsı davranıb Allahdan qorxsanız, subhəsiz ki, Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır

[129] Siz nə qədər calıssanız da, qadınlar arasında ədalətlə davrana bilməzsiniz. Birinə tamamilə meyl edib, digərini asılı vəziyyətdə qalmıs kimi buraxmayın. Əgər ozunuzu duzəldib Allahdan qorxsanız, subhəsiz ki, Allah bagıslayandır, rəhmlidir

[130] Əgər ər-arvad ayrılsalar, Allah hər birini Oz lutfundən zəngin edər. Allah genis lutf və hikmət sahibidir

[131] Goylərdə və yerdə nə varsa, Allaha məxsusdur. Biz sizdən əvvəl Kitab verilənlərə də, sizə də: “Allahdan qorxun!”– deyə buyurduq. Əgər kufr etsəniz, bilin ki, goylərdə və yerdə nə varsa, Allaha məxsusdur. Allah zəngindir, tərifəlayiqdir

[132] Goylərdə və yerdə nə varsa, Allaha məxsusdur. Vəkil olaraq Allah yetər

[133] Ey insanlar! Əgər Allah istəsə, sizi yox edib yerinizə basqalarını gətirər. Allah buna qadirdir

[134] Kim dunya mukafatını istərsə, bilsin ki, dunyanın da, axirətin də mukafatı Allah yanındadır. Allah esidəndir, gorəndir

[135] Ey iman gətirənlər! Sahidliyiniz ozunuzun, valideynlərinizin, yaxın qohumlarınızın əleyhinə olsa belə, Allah ucun ədaləti qoruyan sahidlər olun. Əleyhinə sahidlik edəcəyiniz kəslər istər varlı, istər kasıb olsun, Allah onların hər ikisinə sizdən daha yaxındır. Nəfsinizin istəyinə uyub ədalətdən sapmayın! Əgər dilinizi əysəniz, yaxud həqiqəti deməkdən boyun qacırsanız, bilin ki, Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır

[136] Ey iman gətirənlər! Allaha, Onun elcisinə, elcisinə nazil etdiyi Kitaba və ondan əvvəl nazil etdiyi kitablara iman gətirin! Allahı, Onun mələklərini, kitablarını, elcilərini və Axirət gununu inkar edən kəs, subhəsiz ki, dərin bir azgınlıga dusmusdur

[137] Dogrusu, iman gətirib sonra kafir olan, yenə iman gətirib sonra kafir olan, sonra da kufrlərini artıranları Allah bagıslamayacaq və dogru yola yonəltməyəcəkdir

[138] Munafiqlərə mujdə ver ki, onlar ucun agrılı-acılı bir əzab vardır

[139] O kəslər ki, mominləri qoyub kafirləri ozlərinə dost tuturlar. Onlar kafirlərin yanında izzətmi axtarırlar? Halbuki izzət tamamilə Allaha məxsusdur

[140] Allah Kitabda sizə nazil etmisdir ki, Allahın ayələrinin inkar edildiyini, yaxud onlara istehza olundugunu esitdiyiniz zaman, kafirlər basqa bir sohbətə kecməyincə, onlarla bir yerdə oturmayın. Yoxsa siz də onların tayı olarsınız. Subhəsiz ki, Allah munafiqlərin və kafirlərin hamısını Cəhənnəmdə toplayacaqdır

[141] Sizə goz qoyan munafiqlər, Allahdan sizə bir zəfər gəldikdə: “Məgər biz sizinlə deyildikmi?”– deyər, kafirlərin qələbədən bir nəsibi olduqda isə: “Məgər biz mominlərlə birlikdə sizə qalib gələ biləcəyimiz halda, sizi mominlərdən qorumadıqmı?”– soyləyərlər. Qiyamət gunu Allah sizin aranızda hokm verəcəkdir. Allah kafirlərə mominlərin əleyhinə əsla bir yol verməyəcəkdir

[142] Dogrusu, munafiqlər Allahı aldatmaga calısırlar. Halbuki Allah onları aldadır. Onlar namaza durarkən konulsuz qalxar, ozlərini camaata gostərər və Allahı olduqca az yad edərlər

[143] Onlar mominlərlə kafirlər arasında tərəddud edir; nə bunlara, nə də onlara tərəf olurlar. Allahın azdırdıgı kəs ucun hec bir yol tapa bilməzsən

[144] Ey iman gətirənlər! Mominləri qoyub kafirləri ozunuzə dost tutmayın. Allaha, oz əleyhinizə acıq-aydın bir dəlilmi vermək istəyirsiniz

[145] Subhəsiz ki, munafiqlər Cəhənnəmin ən alt təbəqəsində olacaqlar. Sən onlar ucun hec bir yardımcı tapa bilməzsən

[146] Tovbə edənlər, ozlərini islah edənlər, Allahdan mohkəm yapısanlar və oz dinlərini Allaha məxsus edənlər istisnadır. Bunlar mominlərlə bərabərdirlər. Allah mominlərə tezliklə boyuk mukafat verəcəkdir

[147] Sukur etsəniz və iman gətirsəniz, Allah sizə nə ucun əzab versin! Allah sukrun əvəzini verəndir, hər seyi biləndir

[148] Allah pis sozun acıq deyilməsini sevməz. Yalnız zulmə məruz qalmıs kimsələr mustəsnadır. Allah hər seyi esidəndir, biləndir

[149] Əgər bir xeyri askara cıxarsanız və ya onu gizlətsəniz, yaxud bir pisliyi bagıslasanız, bilin ki, Allah əfv edəndir, hər seyə qadirdir

[150] Allaha və Onun elcilərinə kufr edənlər, Allahla elcilərini bir-birindən ayırmaq istəyib: “Biz o elcilərin bəzisinə inanır, bəzilərinə isə inanmırıq!”– deyənlər və bunun arasında bir yol tutmaq istəyənlər –

[151] məhz onlar əsl kafirlərdir. Biz kafirlər ucun alcaldıcı bir əzab hazırlamısıq

[152] Allaha və Onun elcilərinə iman gətirən və onlardan hec birini digərindən ayırmayanlara gəlincə, Allah onlara oz mukafatlarını verəcəkdir. Allah bagıslayandır, rəhmlidir

[153] Kitab əhli səndən onlara goydən bir kitab endirməyini istəyirlər. Onlar Musadan, bundan daha boyuyunu istəyərək: “Allahı bizə acıq-askar gostər!”– demisdilər. Haqsızlıqlarına gorə onları ildırım vurmusdu. Sonra onlara gələn acıq-aydın dəlillərin ardından buzovu məbud qəbul etdilər. Biz bunu da əfv etdik və Musaya acıq-askar dəlil verdik

[154] Biz onlardan aldıgımız əhdə gorə, Tur dagını basları uzərinə qaldırdıq və onlara: “Qapıdan səcdə edərək daxil olun!”– dedik. Biz onlara: “Sənbə gunu ucun qoyulmus qadaganı pozmayın!”– dedik. Biz onlardan mohkəm bir əhd adıq

[155] Onlar əhdlərini pozduqlarına, Allahın ayələrinə kufr etdiklərinə, peygəmbərləri haqsız yerə oldurduklərinə və: “Qəlblərimiz qapalıdır!”– demələrinə gorə lənətə ducar edildilər. Xeyr, kufrləri uzundən Allah onların qəlblərini mohurləmisdir. Onlar olduqca az inanırlar

[156] Onlar həm də kufr etdiklərinə və Məryəmə qarsı boyuk bir bohtan dediklərinə gorə

[157] bir də: “Biz Allahın elcisi Məryəm oglu Isa Məsihi oldurduk!”– dediklərinə gorə lənətə ducar edildilər. Halbuki onu nə oldurdulər, nə də carmıxa cəkdilər. Onlara ancaq Isanın bənzəri gostərildi. Subhəsiz ki, bunda ixtilaf edənlər onun barəsində səkk-subhə icindədirlər. Bu haqda onların, zənnə uymaqdan basqa hec bir bilgisi yoxdur. Onlar onu oldurduklərinə əmin deyildilər

[158] Əksinə, Allah onu Ozunə tərəf qaldırmısdır. Allah qudrətlidir, hikmət sahibidir

[159] Kitab əhlindən hər kəs oz olumundən, yaxud Isanın olumundən əvvəl ona iman gətirəcək. Qiyamət gunu isə Isa onların əleyhinə sahid olacaqdır

[160] Yəhudilərin etdikləri zulmə gorə, onlara daha oncə halal edilmis gozəl nemətləri haram etdik. Həm də bir coxlarını, eləcə də ozlərini Allah yolundan dondərdiklərinə

[161] qadagan olunmasına baxmayaraq, sələm aldıqlarına və haqsız yerə insanların mallarını yediklərinə gorə belə etdik. Biz onlardan olan kafirlər ucun agrılı-acılı bir əzab hazırlamısıq

[162] Lakin onlardan elmdə quvvətli olanlar və mominlər sənə nazil edilənə və səndən oncə nazil edilənlərə iman gətirir, namaz qılır, zəkat verir, Allaha və Axirət gununə iman gətirirlər. Biz onlara boyuk mukafat verəcəyik

[163] Biz Nuha və ondan sonrakı peygəmbərlərə vəhy etdiyimiz kimi, sənə də vəhy etdik. Biz Ibrahimə, Ismailə, Ishaqa, Yaquba və onun nəslinə, Isaya, Əyyuba, Yunusa, Haruna və Suleymana da vəhy etdik. Davuda da Zəburu verdik

[164] Elcilərin bir qisimi barəsində daha oncə sənə xəbər verdik, digərləri barəsində isə sənə hec nə soyləmədik. Və Allah Musa ilə sozlə (vasitəsiz) danısdı

[165] Biz mujdə verən və qorxudan elcilər gondərdik ki, insanların elcilərdən sonra Allaha qarsı bir bəhanəsi olmasın. Allah qudrətlidir, hikmət sahibidir

[166] Fəqət Allah sənə nazil etdiyinə sahidlik edər. O, bu Quranı Oz elmi ilə nazil etdi. Mələklər də buna sahidlik edərlər. Sahid olaraq Allah yetər

[167] Kufr edən və insanları Allah yolundan sapdıran kimsələr, subhəsiz ki, dərin bir azgınlıga dusmuslər

[168] Kafirləri və zalımları Allah əsla bagıslamaz və dogru yola yonəltməz

[169] Icərisində əbədi qalacaqları Cəhənnəm yolundan basqa. Bu isə Allah ucun cox asandır

[170] Ey insanlar! Peygəmbər sizə Rəbbinizdən haqqı gətirdi. Elə isə ona iman gətirin! Bu sizin ucun xeyirli olar. Əgər kufr etsəniz, subhəsiz ki, goylərdə və yerdə nə varsa, Allaha məxsusdur. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[171] Ey Kitab əhli! Dininizdə ifrata varmayın və Allah barəsində həqiqətdən basqa bir sey soyləməyin. Məryəm oglu Isa Məsih ancaq Allahın elcisi, Onun Məryəmə gondərdiyi “Ol!” kəlməsi və Onun tərəfindən gondərilən bir ruhdur. Allaha və Onun elcilərinə iman gətirin və: “Tanrı ucdur!” deməyin. Batil əqidənizə son qoyun! Bu sizin ucun xeyirli olar. Həqiqətən, Allah Tək Ilahdır! O, pakdır, muqəddəsdir, ovladı olmaqdan uzaqdır. Goylərdə və yerdə nə varsa, Ona məxsusdur. Vəkil olaraq Allah yetər

[172] Nə Isa Məsih Allahın qulu olmagı ozunə ar bilər, nə də Allaha yaxın olan mələklər. Allah Ona ibadət etməyi ozlərinə ar bilənlərin və təkəbburluk gostərənlərin hamısını Oz huzuruna toplayacaqdır

[173] Iman gətirib xeyirxah islər gorənlərə gəlincə, Allah onların mukafatlarını tam olaraq verəcək və Oz lutfundən onlar ucun istədiyi qədər artıracaqdır. Allaha ibadət etməyi ozlərinə ar bilənlərə və təkəbburluk gostərənlərə gəlincə, Allah onları agrılı-acılı bir əzaba ducar edəcəkdir. Onlar ozlərinə Allahdan basqa nə bir dost, nə də bir yardımcı tapa bilərlər

[174] Ey insanlar! Rəbbinizdən sizə bir dəlil gəldi və Biz sizə aydın bir nur (Quran) nazil etdik

[175] Allaha iman gətirən və Ondan mohkəm yapısan səxslərə gəlincə, Allah onları Oz rəhmətinə və lutfunə qovusduracaq və onları Ozunə tərəf gedən duz yola yonəldəcəkdir

[176] Səndən fitva istəyirlər. De: “Valideyni və ovladı olmayan kəsin mirası barəsində fitvanı sizə Allah verir: “Ovladı olmayan səxs oldukdə onun bacısı varsa, qoyub getdiyinin yarısı bacıya catır. Əgər olmus bacının ovladı yoxdursa, qardası ona varis olur. Əgər varislər iki bacıdırsa, olən qardasın qoyub getdiyinin ucdə iki hissəsi onlara catır. Əgər varislər qardas və bacılardırsa, kisiyə iki qadının payı qədər pay dusur.” Allah bunu sizə bəyan edir ki, haqq yoldan sapmayasınız. Allah hər seyi bilir

əl-Maidə

Surah 5

[1] Ey iman gətirənlər! Əhdlərinizi yerinə yetirin. Ihramda ikən ov ovlamaq qadagan edilməklə yanası, adları sizə bildiriləcək heyvanlar da istisna olmaqla, digər heyvanlar sizə halal edildi. Həqiqətən, Allah istədiyi hokmu verir

[2] Ey iman gətirənlər! Allahın nisanələrinə, haram aya, qurbanlıq heyvana, boynuna nisan taxılmıs qurbanlıq heyvanlara, Rəbbinin lutfunu və razılıgını diləyərək Beytulharama gələnlərə qarsı hormətsizlik etməyin. Ihramdan cıxdıgınız zaman ov edə bilərsiniz. Sizi Məscidulharama daxil olmaga qoymayan camaata qarsı olan kin-kudurət sizi təcavuz etməyə sovq etməsin. Yaxsılıq etməkdə və Allahdan qorxub pis əməllərdən cəkinməkdə bir-birinizə yardım edin. Gunah islər gorməkdə və dusməncilik etməkdə bir-birinizə yardım etməyin. Allahdan qorxun. Həqiqətən, Allah cəzası siddətlidir

[3] Les, qan, donuz əti, Allahdan basqasının adı ilə kəsilmis, bogulmus, agac, das və s. bu kimi seylərlə vurulub oldurulmus, hundur bir yerdən yıxılıb gəbərmis, buynuzlanıb olmus, yırtıcı heyvan tərəfindən parcalanıb yeyilmis – olməmis kəsdikləriniz istisnadır – dik qoyulmus daslar (butlər) uzərində kəsilmis heyvanlar və fal oxları ilə qismət axtarmanız sizə haram edildi. Bunlar gunahdır. Bu gun kafirlər dininizdən (onu yox etməkdən) umidlərini kəsdilər. Elə isə onlardan qorxmayın, Məndən qorxun. Bu gun dininizi sizin ucun kamil etdim, sizə olan nemətimi tamamladım və sizin ucun din olaraq Islamı bəyəndim. Kim aclıq uzundən carəsiz qalarsa, gunaha meyl etməyərək, haram edilmis ətlərdən yeyə bilər. Cunki Allah bagıslayandır, rəhmlidir

[4] Səndən ozlərinə nəyin halal edildiyini sorusurlar. De: “Təmiz nemətlər və Allahın sizə oyrətdiyindən təlim edib əhliləsdirdiyiniz yırtıcı heyvanların ovladıqları sizə halal edildi. Onların sizin ucun tutub gətirdiklərindən yeyin və ova gondərərkən onların uzərinə Allahın adını cəkin. Allahdan qorxun! Subhəsiz ki, Allah tez haqq-hesab cəkəndir.”

[5] Bu gun pak nemətlər sizə halal edildi. Kitab verilənlərin yeməkləri sizə halal, sizin yeməkləriniz də onlara halaldır. Momin qadınlardan ismətli olanlar və sizdən oncə Kitab verilənlərdən ismətli qadınlar, mehrlərini verdiyiniz təqdirdə, namuslu olub zinakarlıq etməmək və asna saxlamamaq sərti ilə sizə halaldır. Imanı inkar edənin əməlləri bosa cıxar və o, axirətdə ziyana ugrayanlardan olar

[6] Ey iman gətirənlər! Namaza qalxdıgınız zaman uzunuzu və dirsəklərə qədər əllərinizi yuyun, basınıza məsh cəkin və topuqlara qədər ayaqlarınızı yuyun. Əgər cunub olmusunuzsa, qusl edin. Əgər xəstə və ya səfərdə olsanız, yaxud sizlərdən biri ayaqyolundan gəlibsə və ya qadınlarla yaxınlıq etmisinizsə, su tapmasanız, təmiz torpaqla təyəmmum edin və ondan uzunuzə və əllərinizə surtun. Allah sizi cətinliyə salmaq istəməz, fəqət O sizi pak etmək və sizə olan nemətini tamamlamaq istər ki, bəlkə sukur edəsiniz

[7] Allahın sizə olan nemətini və: “Esitdik və itaət etdik!”– dediyiniz zaman sizinlə bagladıgı əhdi xatırlayın. Allahdan qorxun! Subhəsiz ki, O, kokslərdə olanları bilir

[8] Ey iman gətirənlər! Allah ucun haqqı qoruyan, ədalətlə sahidlik edən kimsələr olun. Bir qovmə qarsı olan kin-kudurət sizi ədalətsizliyə sovq etməsin. Ədalətli olun! Bu, təqvaya daha yaxındır. Allahdan qorxun! Subhəsiz ki, Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır

[9] Allah iman gətirib saleh əməllər edənlərə vəd etmisdir ki, onlar ucun bagıslanma və boyuk mukafat vardır

[10] Kafir olanlara və ayələrimizi yalan sayanlara gəlincə, onlar Cəhənnəm sakinləridirlər

[11] Ey iman gətirənlər! Allahın sizə olan nemətini xatırlayın. Bir zaman bir toplum sizə əl qaldırmaq fikrinə dusmusdu, Allah isə onların əllərini sizdən cəkmisdi. Allahdan qorxun! Qoy mominlər Allaha təvəkkul etsinlər

[12] Allah Israil ogullarından əhd alamısdı. Biz onlardan on iki bascı təyin etmisdik. Allah onlara demisdi: “Mən sizinləyəm. Əgər namazı dogru-duzgun qılsanız, zəkat versəniz, peygəmbərlərimə iman gətirib onları dəstəkləsəniz və kasıblara konullu yardım etməklə Allaha gozəl bir borc versəniz, əlbəttə, təqsirlərinizdən kecər və sizi altından caylar axan cənnətlərə daxil edərəm. Bundan sonra sizlərdən kim kufr edərsə, artıq dogru yoldan azmıs olar.”

[13] Israil ogulları verdikləri əhdi pozduqlarına gorə, Biz onları lənətlədik və qəlblərini sərtləsdirdik. Onlar kitabda olan kəlmələrin yerlərini dəyisdirirlər. Onlar ozlərinə oyrədilmis seylərin bir hissəsini unutdular. Icərilərindən az bir qismi istisna olmaqla, sən onlardan daim xəyanət gorəcəksən. Onları əfv et və təqsirlərindən kec. Subhəsiz ki, Allah yaxsılıq edənləri sevir

[14] “Biz xacpərəstik!”– deyənlərdən də əhd alamısdıq. Onlar da ozlərinə oyrədilmis seylərin bir hissəsini unutdular. Buna gorə də onların arasına Qiyamət gununə qədər ədavət və kin saldıq. Allah onlara nə etdikləri barədə xəbər verəcəkdir

[15] Ey Kitab əhli! Sizə kitabdan gizlətdiyiniz seylərin bir coxunu bəyan edən və bir coxunun da ustundən kecən rəsulumuz gəldi. Artıq sizə Allahdan bir nur və acıq-aydın bir kitab gəldi

[16] Allah, Onun rizasını arayan kəsləri bu kitabla əmin-amanlıq yollarına yonəldər, onları Oz izni ilə zulmətlərdən nura cıxarar və duz yola yonəldər

[17] “Subhəsiz ki, Allah Məryəm oglu Məsihdir!”– deyənlər artıq kafir oldular. De: “Əgər Allah Məryəm oglu Məsihi, onun anasını və yer uzundə olanların hamısını məhv etmək istəsə, kim Ona bir seylə mane ola bilər?” Goylərin, yerin və onların arasında olanların mulku Allaha məxsusdur. Allah istədiyini yaradır. Allah hər seyə qadirdir

[18] Yəhudilər və xacpərəstlər: “Biz Allahın ogulları və sevimliləriyik”– dedilər. De: “Onda nə ucun Allah sizə gunahlarınıza gorə əzab verir? Əksinə, siz Onun yaratdıgı bir bəsərsiniz.” O, istədiyini bagıslar, istədiyinə də əzab verər. Goylərin, yerin və onların arasında olanların mulku Allaha məxsusdur. Donus də ancaq Onadır

[19] Ey Kitab əhli! Peygəmbərlərin ardı-arası kəsildiyi bir dovrdə: “Bizə mujdələyən və qorxudan kimsə gəlmədi”– deməyəsiniz deyə, haqqı bəyan edən rəsulumuz gəldi. Artıq sizə mujdələyən və qorxudan bir peygəmbər gəldi. Allah hər seyə qadirdir

[20] Bir zaman Musa oz qovmunə demisdi: “Ey qovmum! Allahın sizə olan nemətini xatırlayın. O, sizin aranızdan peygəmbərlər secdi, sizi hokmdarlar təyin etdi və aləmlərdən hec kəsə vermədiyini sizə verdi

[21] Ey qovmum! Allahın sizin ucun muəyyən etdiyi muqəddəs torpaga daxil olun və geri donməyin, yoxsa ziyana ugrayaraq geri donərsiniz.”

[22] Onlar dedilər: “Ey Musa! Orada cox quvvətli adamlar vardır. Onlar oradan cıxmayınca, biz əsla oraya daxil olmayacagıq. Əgər onlar oradan cıxsalar, biz daxil olarıq”

[23] Allahdan qorxanlar arasından Allahın nemət verdiyi iki kisi dedi: “Onların uzərinə səhər qapısından daxil olun. Əgər siz oradan daxil olsanız, mutləq qalib gələrsiniz. Əgər mominsinizsə, Allaha təvəkkul edin!”

[24] Onlar dedilər: “Ey Musa! Onlar orada olduqları muddətcə biz əsla ora girməyəcəyik. Odur ki, sən get Rəbbinlə birlikdə onlara qarsı vurus. Biz isə burada oturacagıq”

[25] O dedi: “Ey Rəbbim! Mən yalnız ozumə və qardasıma hokm edə bilərəm. Odur ki, Sən bizi bu gunahkar tayfadan ayır!”

[26] Allah dedi: “Elə isə o yer onlara qırx il muddətinə haram edildi. Onlar yer uzundə sərgərdan gəzib dolasacaqlar. Sən isə gunahkar tayfa ucun heyifsilənmə”

[27] Onlara Adəmin iki oglunun əhvalatını gercək olaraq danıs. O zaman ikisi də qurban vermis, onların birindən qəbul edilmis, digərindən isə qəbul edilməmisdi. Qurbanı qəbul olmayan qardas oz qardasına demisdi: “Səni hokmən oldurəcəyəm!” Qardası da ona belə demisdi: “Allah saleh əməlləri ancaq muttəqilərdən qəbul edər

[28] Sən məni oldurmək ucun mənə əl qaldırsan da, mən səni oldurmək ucun sənə əl qaldıran deyiləm. Cunki mən aləmlərin Rəbbi olan Allahdan qorxuram

[29] Mən istəyirəm ki, sən, həm mənim gunahımı, həm də oz gunahını uzərinə goturəsən və Cəhənnəm əhlindən olasan. Zalımların cəzası budur”

[30] Nəhayət, nəfsi onu qardasını qətlə yetirməyə vadar etdi və o onu oldurdu, beləliklə də, ziyana ugrayanlardan oldu

[31] Allah, qardasının cəsədini necə basdırmagı ona gostərmək ucun yeri esən bir qarga gondərdi. O dedi: “Vay halıma! Yəni mən qardasımın cəsədini basdırmaqda, bu qarga qədər olmaqdan da acizəm?” Beləliklə, o, pesmancılıq cəkənlərdən oldu

[32] Buna gorə də Israil ogullarına yazıb buyurduq ki, kim bir cana qəsd etməyən və ya yer uzundə fəsad torətməyən bir səxsi oldurərsə, butun insanları oldurmus kimi olar. Kim də onu olumdən xilas edərsə, sanki butun insanları xilas etmis kimi olar. Peygəmbərlərimiz onlara aydın dəlillər gətirmisdilər. Amma bundan sonra da onların coxu yer uzundə həddi asdılar

[33] Allaha və Onun rəsuluna qarsı savasanların və yer uzundə fitnə-fəsad torətməyə səy gostərənlərin cəzası ancaq oldurulmək və ya carmıxa cəkilmək, yaxud əllərinin və ayaqlarının carpazvari kəsilməsi, ya da yasadıqları yerdən surgun edilmələridir. Bu, onlar ucun dunyada bir rusvaycılıqdır. Axirətdə isə onları boyuk bir əzab gozləyir

[34] Sizin əlinizə kecməmisdən oncə tovbə edənləri mustəsnadır. Bilin ki, Allah bagıslayandır, rəhmlidir

[35] Ey iman gətirənlər! Allahdan qorxun, Ona yaxınlasmaq ucun vasitə axtarın və Onun yolunda cihad edin ki, bəlkə nicat tapasınız

[36] Əgər yer uzundə olan hər sey, ustəlik bir o qədəri də kafirlərin olsa və onlar bunu Qiyamət gununun əzabından qurtulmaq ucun fidyə versələr, onlardan əsla qəbul edilməz. Onlar ucun agrılı-acılı bir əzab vardır

[37] Kafirlər Oddan cıxmaq istərlər, lakin onlar oradan cıxan deyillər. Onlar ucun davamlı bir əzab vardır

[38] Ogru kisinin və ogru qadının, etdikləri əməlin cəzası və Allahdan bir ibrət olaraq əllərini kəsin! Allah qudrətlidir, hikmət sahibidir

[39] Kim bu haqsızlıgından sonra tovbə edib ozunu duzəldərsə, subhəsiz ki, Allah onun tovbəsini qəbul edər. Həqiqətən, Allah bagıslayandır, rəhmlidir

[40] Məgər bilmirsən ki, goylərin və yerin mulku Allaha məxsusdur? O, istədiyinə əzab verər, istədiyini də bagıslayar. Allah hər seyə qadirdir

[41] Ey Rəsul! Qəlbləri iman gətirmədiyi halda agızları ilə: “Iman gətirdik!”– deyən kimsələrdən və yəhudilərdən kufrə can atanların halı səni kədərləndirməsin. Onlar yalanı həvəslə dinləyir, həm də sənin yanına gəlməyən basqa bir camaata həvəslə qulaq asırlar. Bunlar haqqı bildikdən sonra kəlmələrin yerlərini dəyisdirib onlara deyirlər: “Əgər sizə bu dəyisdirilən hokm verilsə, onu goturun. Yox əgər o verilməsə, ondan cəkinin!” Allah kimi fitnəyə salmaq istərsə, sən ondan otru hec bir seylə Allaha mane ola bilməzsən. Onlar o kəslərdir ki, Allah onların qəlbini təmizləmək istəməmisdir. Onlar ucun dunyada rəzillik, axirətdə isə boyuk bir əzab vardır

[42] Onlar yalana həvəslə qulaq asır və daima haram yeyirlər. Əgər onlar sənin yanına gəlsələr, aralarında hokm ver, və ya onlardan uz cevir. Əgər onlardan uz cevirsən, sənə hec bir seylə zərər verə bilməzlər. Əgər onların arasında hokm verməli olsan, ədalətlə hokm ver. Subhəsiz ki, Allah ədalətli olanları sevir

[43] Icində Allahın hokmu olan Tovrat ozlərində oldugu halda, onlar səni necə hakim təyin edirlər? Hələ bir bundan sonra da verdiyin hokmdən uz cevirirlər. Onlar iman gətirmis kimsələr deyillər

[44] Subhəsiz ki, Biz, icində hidayət və nur olan Tovratı nazil etdik. Ozlərini Allaha təslim edən peygəmbərlər bununla yəhudilər arasında hokm edərdilər. Din xadimləri və elm adamları isə Allahın kitabından qorunub saxlanılanlarla hokm verərdilər. Onlar buna sahiddirlər. Elə isə insanlardan qorxmayın, Məndən qorxun! Ayələrimi ucuz qiymətə satmayın. Allahın nazil etdiyi ilə hokm verməyənlər – məhz onlar kafirdirlər

[45] Biz Tovratda onlara yazıb buyurduq ki, cana can, gozə goz, buruna burun, qulaga qulaq, disə dis, yaralara da misli ilə qisas alınmalıdır. Kim bu qisası bagıslayarsa, bu onun ucun kəffarə olar. Allahın nazil etdiyi ilə hokm verməyənlər – məhz onlar zalımdırdır

[46] Onların ardınca Məryəm oglu Isanı ozundən əvvəlki Tovratı təsdiqləyici olaraq gondərdik. Ona icərisində hidayət və nur olan, ozundən əvvəlki Tovratı təsdiqləyən, muttəqilər ucun dogru yol gostərən və oyud-nəsihət olan Incili verdik

[47] Qoy Incil əhli Allahın onda nazil etdiyi səriət qanunları ilə hokm versin. Allahın nazil etdiyi ilə hokm verməyənlər – məhz onlar fasiqdirlər

[48] Biz sənə, ozundən əvvəlki kitabı təsdiqləyən və onu qoruyan Kitabı haqq olaraq nazil etdik. Sən onların arasında, Allahın nazil etdiyi ilə hokm ver. Sənə gələn haqqı buraxıb onların istəklərinə uyma. Ey ummətlər, hər biriniz ucun bir səriət və bir yol təyin etdik. Allah istəsəydi, sizi tək bir ummət edərdi. Fəqət bu fərqli səriətlər və yollar, sizə verdikləri ilə sizi imtahan etməsi ucundur. Elə isə yaxsı islər gorməkdə bir-birinizlə yarısın. Hamınızın donusu Allahadır. O, ixtilaf etdiyiniz seylər barəsində sizə xəbər verəcəkdir

[49] Onların arasında Allahın nazil etdiyi ilə hokm ver və onların istəklərinə uyma. Onlardan ehtiyat et ki, Allahın sənə nazil etdiyi hokmlərin bəzisindən səni sapdırmasınlar. Əgər onlar uz dondərsələr, bil ki, Allah onları bəzi gunahlarına gorə musibətə ducar etmək istəyir. Həqiqətən, insanların coxu fasiqlərdir

[50] Yoxsa onlar cahiliyyət dovrunun hokmunu istəyirlər? Nəyin haqq oldugunu yəqin bilən bir camaat ucun Allahdan daha yaxsı hokm verən kim ola bilər

[51] Ey iman gətirənlər! Yəhudi və xacpərəstləri ozunuzə dost tutmayın! Onlar bir-birinin dostudurlar. Sizlərdən kim onları ozunə dost tutarsa, o da onlardandır. Subhəsiz ki, Allah zalım qovmu dogru yola yonəltməz

[52] Qəlblərində xəstəlik olanların: “Basımıza bir fəlakət gəlməsindən qorxuruq”– deyərək kitab əhli arasında olmaga can atdıqlarını gorərsən. Ola bilsin ki, Allah bir fəth nəsib etsin və ya Oz tərəfindən bir əmr versin və onlar urəklərində gizlətdiklərindən dolayı pesman olsunlar

[53] Iman gətirənlər isə deyəcəklər: “Sizinlə bir yerdə olacaqlarına dair Allahın adı ilə mohkəm and icənlər bunlardırmı?” Onların əməlləri puca cıxdı, ozləri də ziyana ugrayanlardan oldular

[54] Ey iman gətirənlər! Sizlərdən kim dinindən donərsə, bilsin ki, Allah onun əvəzinə Ozunun sevdiyi və Onu sevən, mominlərə qarsı mulayim, kafirlərə qarsı isə sərt olan bir camaat gətirər. Onlar Allah yolunda cihad edər və tənə edənin tənəsindən qorxmazlar. Bu, Allahın lutfudur, onu istədiyinə verər. Allahın lutfu genisdir, O hər seyi biləndir

[55] Sizin dostunuz ancaq Allah, Onun rəsulu və iman gətirənlərdir. O kəslər ki, Allaha boyun əyərək namaz qılır və zəkat verirlər

[56] Kim Allahı, Onun rəsulunu və iman gətirənləri ozunə dost tutarsa, bilsin ki, qələbə calanlar məhz Allahın firqəsidir

[57] Ey iman gətirənlər! Sizdən əvvəl Kitab verilənlərdən dininizi ələ salıb oyun-oyuncaq hesab edənləri və kafirləri ozunuzə dost tutmayın. Əgər mominsinizsə, Allahdan qorxun

[58] Siz namaza cagırdıgınız zaman onlar onu məsxərəyə qoyub oyun-oyuncaq sayarlar. Bu, onların dusuncəsiz bir toplum olmalarına gorədir

[59] De: “Ey Kitab əhli! Yalnız Allaha, bizə nazil edilənə və bizdən əvvəl nazil edilənlərə iman gətirdiyimizə və sizin əksəriyyətinizin fasiq olduguna gorəmi bizdən xosunuz gəlmir?!”

[60] De: “Allah yanında cəza etibarilə bundan daha pisini sizə xəbər verimmi? Bu, Allahın lənətlədiyi, qəzəbləndiyi, icərilərindən bəzilərini meymunlara, donuzlara və taguta ibadət edənlərə cevirdiyi kəslərdir. Onlar, yeri daha pis olan və dogru yoldan daha cox azanlardır!”

[61] Onlar sizin yanınıza gəldikdə: “Biz iman gətirdik!”– deyirlər. Halbuki sizin yanınıza kufrlə girmis, kufrlə də cıxıb getmislər. Allah onların gizlətdiklərini daha yaxsı bilir

[62] Onlardan bir coxunu gunaha, dusmənciliyə və haram yeməyə tələsən gorərsən. Onların torətdikləri əməllər necə də pisdir

[63] Məgər din xadimləri və elm adamları onlara gunah sozlər danısmagı və haram yeməyi qadagan etməli diyildilərmi?! Onların torətdikləri əməllər necə də pisdir

[64] Yəhudilər dedilər: “Allahın əli baglıdır!” Dedikləri bu sozə gorə onların oz əlləri baglansın və lənətə gəlsinlər! Əksinə, Allahın hər iki əli acıqdır, Oz lutfundən istədiyi kimi sərf edir. Rəbbindən sənə nazil edilən kitab onlardan coxunun azgınlıgını və kufrunu artırar. Biz onların arasına Qiyamət gununə qədər ədavət və kin saldıq. Onlar hər dəfə muharibə alovunu yandırdıqda, Allah onu sondurər. Onlar yer uzundə fitnə-fəsad torətməyə səy gostərərlər. Allah isə fitnəkarları sevməz

[65] Əgər Kitab əhli iman gətirib Allahdan qorxsaydı, əlbəttə, Biz, onların təqsirlərindən kecər və onları Nəim cənnətlərinə daxil edərdik

[66] Əgər onlar Tovrata, Incilə və Rəbbindən ozlərinə nazil edilənə duzgun əməl etsəydilər, basları ustundə və ayaqları altında olan nemətlərdən yeyərdilər. Onların arasında orta yol tutan bir zumrə vardır. Fəqət onların coxunun etdiyi əməllər necə də pisdir

[67] Ey Rəsul! Rəbbindən sənə nazil ediləni təblig et! Əgər bunu etməsən, Onun risalətini yerinə yetirmis olmazsan. Allah səni insanlardan qoruyacaq. Subhəsiz ki, Allah kafir toplumu dogru yola yonəltməz

[68] De: “Ey Kitab əhli! Tovrata, Incilə və Rəbbinizdən sizə nazil edilənə duzgun əməl etmədikcə, siz dogru bir sey (yol) uzərində deyilsiniz.” Əlbəttə, Rəbbindən sənə nazil edilən Quran onlardan bir coxunun azgınlıgını və kufrunu artıracaqdır. Sən isə kafir toplum ucun heyifsilənmə

[69] Subhəsiz ki, iman gətirənlərin, habelə, yəhudilərdən, sabiilərdən və nəsranilərdən Allaha və Axirət gununə iman gətirib yaxsı is gorənlərin hec bir qorxusu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər

[70] Biz Israil ogullarından əhd-peyman aldıq və onlara elcilər gondərdik. Hər dəfə bir elci onlara konullərinə yatmayan bir sey gətirəndə o elcilərin bir qismini yalancı hesab edər, bir qismini də oldurərdilər

[71] Onlar musibət gəlməyəcəyini guman etdilər, beləliklə də kor və kar oldular. Sonra Allah onların tovbələrini qəbul etdi. Daha sonra isə onlardan bir coxu yenə kor və kar oldular. Allah onların nə etdiklərini gorur

[72] “Subhəsiz ki, Allah Məryəm oglu Məsihdir”– deyənlər artıq kafir oldular. Məsih isə demisdir: “Ey Israil ogulları! Rəbbim və Rəbbiniz olan Allaha ibadət edin! Həqiqətən də, Allaha sərik qosan kimsəyə, Allah Cənnəti haram etmisdir və onun gedəcəyi yer Oddur. Zalımlara komək edən olmayacaqdır”

[73] “Allah ucluyun ucuncusudur!”– deyənlər artıq kafir oldular. Halbuki Tək Ilahdan basqa ibadətə layiq olan hec bir məbud yoxdur. Əgər onlar dediklərinə son qoymasalar, onlardan kafir olanlara mutləq agrılı-acılı bir əzab toxunacaqdır

[74] Onlar Allaha tovbə edib Ondan bagıslanma diləməyəcəklərmi? Allah ki Bagıslayandır, Rəhmlidir

[75] Məryəm oglu Məsih ancaq bir elcidir, ondan əvvəl də elcilər gəlib getmislər. Onun anası isə Allaha sidq urəkdən inanan bir qadın idi. Hər ikisi də yemək yeyirdi. Bax gor ayələrimizi onlara necə bəyan edirik, sonra da gor onlar haqdan necə dondərilirlər

[76] De: “Allahı qoyub sizə nə bir zərər, nə də bir fayda verə bilməyən seylərəmi ibadət edirsiniz?” Allah Esidəndir, Biləndir

[77] De: “Ey Kitab əhli! Dininizdə haqsız yerə ifrata varmayın. Oncə azmıs, bir coxlarını da azdırmıs və dogru yoldan cıxmıs bir dəstənin istəklərinə tabe olmayın”

[78] Israil ogullarından kafir olanlar həm Davudun, həm də Məryəm oglu Isanın dili ilə lənətləndilər. Bu, onların asi olduqlarına və Allahın qoydugu hədləri asdıqlarına gorə idi

[79] Onlar bir-birlərini etdikləri pis əməllərdən cəkindirmirdilər. Onların etdikləri necə də pisdir

[80] Sən onların bir coxunun kafirlərlə dostluq etdiyini gorursən. Nəfslərinin onlar ucun hazırladıgı sey necə də pisdir! Buna gorə də Allah onlara qəzəblənmisdir və onlar əzab icində əbədi qalacaqlar

[81] Əgər onlar Allaha, Peygəmbərə və ona nazil olana iman gətirsəydilər, musrikləri ozlərinə dost tutmazdılar. Lakin onların coxu gunahkarlardır

[82] Yəhudiləri və musrikləri iman gətirənlərə qarsı dusməncilik edən insanların ən pisi oldugunu gorəcəksən. “Biz xacpərəstik!”– deyənləri isə dostluq baxımından iman gətirənlərə ən yaxın oldugunu gorəcəksən. Cunki onların arasında kesislər və rahiblər vardır və onlar təkəbburluk gostərmirlər

[83] Allahın elcisinə nazil ediləni dinlədikləri zaman haqqı bildiklərinə gorə onların gozlərinin yasla doldugunu gorərsən. Onlar deyərlər: “Ey Rəbbimiz! Biz iman gətirdik, bizi də sahidlərlə bir yerə yaz

[84] Nə ucun biz Allaha və bizə gələn haqqa inanmayaq? Biz ki Rəbbimizin bizi əməlisaleh camaatla birlikdə Cənnətə daxil edəcəyinə umid edirik”

[85] Belə dediklərinə gorə də Allah onları agacları altından caylar axan, icində əbədi qalacaqları cənnətlərlə mukafatlandırdı. Yaxsı is gorənlərin mukafatı budur

[86] Kafir olub ayələrimizi yalan sayanlar Cəhənnəm sakinləridirlər

[87] Ey iman gətirənlər! Allahın sizə halal buyurdugu təmiz ruziləri haram etməyin və həddi asmayın. Həqiqətən, Allah həddi asanları sevmir

[88] Allahın sizə ruzi olaraq verdiyi halal, təmiz nemətlərdən yeyin və iman gətirmis oldugunuz Allahdan qorxun

[89] Allah sizi qəsdiniz olmadan icdiyiniz andlara gorə cəzalandırmaz, lakin O, sizi qəsdlə icdiyiniz andlara gorə cəzalandıracaqdır. Bunun kəffarəsi oz ailənizə yedirtdiyinizin orta hesabı dəyərində ya on kasıbı yedirtmək və ya onları geyindirmək və yaxud da bir koləni azad etməkdir. Kəffarə vermək ucun bir sey tapmayan kimsə uc gun oruc tutmalıdır. Bu, and icib sonra pozdugunuz andlarınızın kəffarəsidir. Andlarınızı qoruyun! Allah Oz ayələrini sizə bu cur bəyan edir ki, bəlkə sukur edəsiniz

[90] Ey iman gətirənlər! Subhəsiz ki, sərxosedici icki də, qumar da, tapınmaq məqsədilə dik qoyulmus daslar da, fal oxları da seytan əməlindən olan murdar seylərdir. Bunlardan cəkinin ki, bəlkə nicat tapasınız

[91] Həqiqətən, seytan sərxosedici icki və qumar vasitəsilə sizin aranıza ədavət və kin salmaq, sizi Allahı yad etməkdən və namazdan ayırmaq istəyər. Siz buna son qoyacaqsınızmı

[92] Allaha itaət edin, Onun Elcisinə itaət edin və asi olmaqdan cəkinin! Əgər uz cevirsəniz, bilin ki, Elcimizin ohdəsinə dusən ancaq acıq-aydın təblig etməkdir

[93] Iman gətirib yaxsı islər gorənlərə, Allahdan qorxaraq iman gətirib yaxsı islər gordukləri, sonra yenə Allahdan qorxaraq iman gətirdikləri, sonra yenə də Allahdan qorxaraq yaxsı islər gordukləri təqdirdə, haram edilməmisdən əvvəl daddıqları seylərə gorə hec bir gunah gəlməz. Allah yaxsı is gorənləri sevir

[94] Ey iman gətirənlər! Allah sizi əllərinizin və nizələrinizin cata biləcəyi bir ovla imtahan edəcək ki, Allah, gizlində (yaxud Onun Ozunu gormədən) kimin Ondan qorxdugunu uzə cıxarsın. Bundan sonra həddi asan kimsə ucun isə agrılı-acılı bir əzab hazırlanmısdır

[95] Ey iman gətirənlər! Ihramda ikən ovu oldurməyin. Sizlərdən kim onu qəsdən oldurərsə, kəffarəsi oldurduyunun mislində bir qurbanlıq heyvanı əvəz odəməkdir. Buna sizlərdən iki ədalətli kisi qərar verməli, sonra da həmin qurbanlıq heyvan Kəbəyə catdırılmalıdır. Yaxud kəffarə olaraq kasıbları yedirtməli, yaxud da buna bərabər oruc tutmalıdır ki, oz isinin zərərini dadsın. Allah olub-kecənləri bagıslamısdır. Hər kim yenə bu gunaha qayıtsa, Allah ondan intiqam alar. Allah Qudrətlidir, intiqam almaga qadirdir

[96] Həm sizin, həm də səfərdə olanların faydalanması ucun dəniz ovu və onu yemək sizə halal edildi. Ihramda oldugunuz muddətdə isə quruda ov etmək sizə haram edildi. Huzuruna toplanacagınız Allahdan qorxun!

[97] Allah Kəbəni – muqəddəs evi, haram ayı, qurbanı və boynuna nisan taxılmıs qurbanlıq heyvanları insanların islərini yoluna qoymaq ucun bir vasitə kimi muəyyən etdi. Bu ona gorədir ki, siz goylərdə və yerdə olanların Allaha bəlli olmasını və Allahın hər seyi Bilən oldugunu anlayasınız

[98] Agah olun ki, Allah siddətli cəza verəndir, həmcinin də Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[99] Allahın elcisinin vəzifəsi ancaq təblig etməkdir. Allah sizin askara cıxardıgınızı da, gizlində saxladıgınızı da bilir

[100] De: “Murdar seyin cox olması sənin xosuna gəlsə belə, murdarla təmiz eyni ola bilməz”. Ey agıl sahibləri! Allahdan qorxun ki, bəlkə nicat tapasınız

[101] Ey iman gətirənlər! Sizə agah olunca xosunuza gəlməyəcək seylər barəsində sorusmayın. Əgər Quran nazil edildiyi zaman onlar haqqında sorussanız, sizə aydın olar. Allah bunları – indiyə qədər verdiyiniz bu cur sualları əfv etdi. Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[102] Sizdən əvvəl bir qovm bunları sorusmus, sonra da bu səbəbdən kafir olmusdu

[103] Allah musriklərin bəhirə, saibə, vəsilə və ham adlandırıb butlərə nəzir etdiyi heyvanlar barəsində hec bir gostəris verməmisdir. Lakin kafir olanlar Allaha qarsı yalan uydururlar. Onların coxu isə bunu anlamır

[104] Onlara: “Allahın nazil etdiyinə və gondərdiyi Elciyə tərəf gəlin”– deyildikdə: “Atalarımızın tutdugu yol bizə bəs edər”– deyirlər. Əgər ataları bir sey bilməyib, dogru yola yonəlməyiblərsə, onda necə olsun

[105] Ey iman gətirənlər! Oz qeydinizə qalın! Siz dogru yolda olsanız, haqq yoldan azmıslar sizə zərər yetirə bilməzlər. Hamınızın donusu Allaha olacaq və O, etdiyiniz əməllər barədə sizə xəbər verəcəkdir

[106] Ey iman gətirənlər! Sizlərdən bir kimsəyə olum gəldiyi zaman, vəsiyyət vaxtı icinizdən iki ədalətli kisi, bir yerə səfərə cıxdıgınız zaman basınıza olum musibəti gəldikdə isə ozunuzdən olmayan iki kisi aranızda sahidlik etsin. Əgər ozunuzdən olmayan sahidlərə subhə etsəniz, namazdan sonra hər ikisini saxlayın və qoy onlar: “Biz bu andımızı lap yaxın qohumlara belə hec bir qiymətə satmarıq və Allahın sahidliyini gizlətmərik. Əks halda biz, subhəsiz ki, gunahkarlardan olarıq”– deyə and icsinlər

[107] Əgər hər ikisinin gunah is tutduqları askar edilsə, o zaman onların yerini haqsızlıga məruz qalanlardan olən səxsə daha yaxın olan iki kisi tutar və onlar: “Əlbəttə, bizim sahidliyimiz o iki nəfərin sahidliyindən daha dogrudur və biz həddi asmadıq. Əks halda biz, subhəsiz ki, zalımlardan olarıq”– deyə and icərlər

[108] Bu, onların oldugu kimi sahidlik etmələri və ya andlarının sonradan varislər tərəfindən basqa andlarla rədd edilməsindən qorxmaları ucun daha munasibdir. Allahdan qorxun və qulaq asın! Allah gunahkar tayfanı dogru yola yonəltməz

[109] Allah elcilərini toplayacagı gun deyəcək: “Sizə nə cavab verildi?” Onlar isə: “Bizim elmimiz yoxdur. Subhəsiz ki, qeybləri bilən Sənsən!”– deyəcəklər

[110] Allah deyəcək: “Ey Məryəm oglu Isa! Sənə və anana olan nemətimi xatırla! O zaman səni muqəddəs ruhla quvvətləndirmisdim. Sən həm besikdə ikən, həm də yetkin cagında insanlarla danısırdın. Sənə yazmagı, hikməti, Tovratı və Incili oyrətmisdim. Sən Mənim iznimlə palcıqdan qusa bənzər bir sey duzəldib ona ufururdun, o da Mənim iznimlə qus olurdu. Sən Mənim iznimlə anadangəlmə koru və cuzam xəstəliyinə tutulanı sagaldır və Mənim iznimlə oluləri dirildirdin. Sən Israil ogullarının yanına acıq-aydın dəlillərlə gəldikdə Mən onları səndən dəf etmisdim. Onlardan kafir olanlar isə demisdilər: “Bu, acıq-aydın sehrdən basqa bir sey deyildir”

[111] Bir zaman Mən həvarilərə: “Mənə və elcimə iman gətirin!”– deyə vəhy etmisdim. Onlar da: “Iman gətirdik. Sən də sahid ol ki, biz musəlmanlarıq!”– demisdilər

[112] Bir zaman həvarilər demisdilər: “Ey Məryəm oglu Isa! Rəbbin bizə goydən bir sufrə endirə bilərmi?” O da onlara demisdi: “Əgər mominsinizsə, Allahdan qorxun”

[113] Onlar demisdilər: “Biz istəyirik ki, ondan yeyək, qəlblərimiz rahat olsun, bizə dogru soylədiyini bilək və o mocuzəyə sahidlik edənlərdən olaq”

[114] Məryəm oglu Isa dedi: “Ey Allahım! Ey bizim Rəbbimiz! Bizə goydən bir sufrə endir ki, bizim həm birincimiz, həm də axırıncımız ucun bir bayram və Səndən bir mocuzə olsun. Bizə ruzi ver, Sən ruzi verənlərin ən yaxsısısan!”

[115] Allah dedi: “Mən onu sizə endirəcəyəm. Amma bundan sonra aranızdan kafir olanlara aləmlərdən hec kəsə vermədiyim bir əzabı verəcəyəm”

[116] Allah deyəcək: “Ey Məryəm oglu Isa! Sənmi insanlara: “Allahı qoyub məni və anamı iki məbud qəbul edin!”– demisdin?” Isa deyəcək: “Sən pak və muqəddəssən! Haqqım olmayan bir seyi demək mənə yarasmaz. Əgər bunu demis olsaydım, əlbəttə, Sən onu bilərdin. Sən mənim qəlbimdə olanları bilirsən, mən isə Sənin Ozundə olanları bilmirəm. Subhəsiz ki, qeybləri bilən Sənsən

[117] Mən onlara ancaq Sənin mənə əmr etdiyini: “Mənim də Rəbbim, sizin də Rəbbiniz olan Allaha ibadət edin!”– demisəm. Nə qədər ki, onların arasında idim, mən onlara sahid idim. Sən məni onların arasından goturdukdən sonra isə onlara nəzarət edən Ozun oldun. Sən hər seyə Sahidsən

[118] Əgər onlara əzab versən, sozsuz ki, onlar Sənin qullarındır. Əgər onları bagıslasan, subhəsiz ki, Sən Qudrətlisən, Mudriksən!”

[119] Allah dedi: “Bu, dogru danısanlara dogruluqlarının fayda verəcəyi gundur! Onlar ucun agacları altından caylar axan və icində əbədi qalacaqları cənnətlər hazırlanmısdır”. Allah onlardan razıdır, onlar da Ondan razıdırlar. Bu, boyuk ugurdur

[120] Goylərin, yerin və onların arasında olanların hokmranlıgı Allaha məxsusdur və O, hər seyə qadirdir

əl-Ənam

Surah 6

[1] Həmd, goyləri və yeri yaradan, zulmətləri və nuru var edən Allaha məxsusdur! Bu dəlillərdən sonra kafir olanlar hələ də butləri oz Rəbbinə tay tuturlar

[2] Sizi palcıqdan yaradan, sonra da əcəlinizi təyin edən Odur. Onun yanında Qiyamət gunu ucun də bəlli bir əcəl vardır. Bunu bildikdən sonra siz yenə də subhə edirsiniz

[3] O, həm goylərdə, həm də yerdə ibadət olunan Tək Allahdır. O, gizlində saxladıgınızı da bilir, askarda etdiyinizi də. O, sizin nə qazanacagınızı da bilir

[4] Onlara Rəbbindən gələn elə bir ayə yoxdur ki, ondan uz cevirməsinlər

[5] Onlara haqq gəldikdə onu yalan saydılar. Istehza etdikləri seyin xəbəri onlara tezliklə catacaqdır

[6] Məgər onlar ozlərindən əvvəl necə-necə nəsilləri məhv etdiyimizi gormədilərmi? Biz onlara yer uzundə sizə vermədiyimiz imkanları vermisdik. Onların uzərinə goydən bol-bol yagıs yagdırmıs və evlərinin altından caylar axıtmısdıq. Biz onları gunahlarına gorə həlak etdik və onlardan sonra basqa nəsillər yaratdıq

[7] Əgər sənə kagız uzərində bir yazı nazil etsəydik və onlar da əlləri ilə ona toxunsaydılar, kafir olanlar yenə də: “Bu, acıq-aydın sehrdən basqa bir sey deyil!”– deyərdilər

[8] Onlar: “Nə ucun ona mələk endirilməyib?”– dedilər. Əgər biz mələk endirsəydik, is bitmis olardı, onlara isə mohlət verilməzdi

[9] Əgər biz onu mələk etsəydik, əlbəttə, onu kisi edərdik və onları bir daha dusdukləri subhəyə salardıq

[10] Əlbəttə, səndən əvvəlki elcilərə də istehza edilmisdi. Amma istehza edənləri, məsxərəyə qoyduqları sey hər tərəfdən burudu

[11] De: “Yer uzundə gəzib dolasın və gorun haqqı yalan sayanların aqibəti necə oldu”

[12] De: “Goylərdə və yerdə olanlar kimə məxsusdur?” De: “Allaha məxsusdur!” Allah Ozunə rəhmli olmagı yazmısdır. Gələcəyinə subhə edilməyən Qiyamət gunundə sizi O toplayacaqdır. Ozlərini ziyana ugradanlar iman gətirməzlər

[13] Gecə və gunduzdə sukunət icində olanların hamısı Ona məxsusdur. O, Esidəndir, Biləndir

[14] De: “Mən goyləri və yeri Yaradan Allahdan basqasınımı dost tutacagam? O, hamını yedirir, Ozunu isə hec kəs yedirmir”. De: “Mənə Allaha təslim olanların birincisi olmaq əmr edildi”. Odur ki, sən musriklərdən olma

[15] De: “Əzəmətli gunun əzabından qorxdugum ucun Rəbbimə asi olmaram”

[16] O gun kim bu əzabdan qurtularsa, Allah ona rəhm etmisdir. Bu, acıq-aydın ugurdur

[17] Əgər Allah sənə bir zərər vurmaq istəsə, bunun qarsısını Ondan basqa hec kəs ala bilməz. Əgər sənə bir xeyir toxundursa, hec kəs Ona mane ola bilməz. O, hər seyə qadirdir

[18] O Oz qulları uzərində mutləq hakimiyyət sahibidir. O, Hikmət sahibidir, hər seydən Xəbərdardır

[19] De: “Kimin sahidliyi daha boyukdur?” De: “Allah mənimlə sizin aranızda Sahiddir. Bu Quran mənə vəhy olundu ki, onunla sizi və onun catacagı hər kəsi xəbərdar edim. Məgər siz Allahla yanası ibadətə layiq olan basqa məbudların olduguna sahidlik edirsiniz?” De: “Mən sahidlik etmirəm!” De: “O, Tək olan Ilahdır. Mən sizin sərik qosduqlarınızdan uzagam”

[20] Ozlərinə Kitab verdiyimiz kəslər Muhəmmədi oz ogullarını tanıdıqları kimi tanıyırlar. Ozlərini ziyana ugradanlar iman gətirməzlər

[21] Allaha qarsı yalan uyduran və ya Onun ayələrini yalan hesab edən kimsədən daha zalım kim ola bilər? Subhəsiz ki, zalımlar nicat tapmayacaqlar

[22] O gun onların hamısını bir yerə toplayacaq, sonra isə sərik qosanlara deyəcəyik: “Iddia etdiyiniz sərikləriniz haradadır?”

[23] Sonra onların: “Allaha – Rəbbimizə and olsun ki, biz musrik olmamısdıq!”– demələrindən basqa bir bəhanələri qalmayacaq

[24] Bax gor onlar ozlərinə qarsı necə yalan soyləyirlər. Uydurduqları butlər isə onlardan uzaqlasıb yox olacaqlar

[25] Aralarında səni dinləyənlər də vardır. Quranı anlamasınlar deyə onların qəlblərinə pərdə cəkdik, qulaqlarına da tıxac vurduq. Onlar istənilən ayəni gorsələr belə, yenə də ona inanmazlar. Hətta sənin yanına gəldikdə səninlə mubahisə edirlər. Kafir olanlar: “Bu, kecmisdəkilərin əfsanələrindən basqa bir sey deyildir”– deyərlər

[26] Onlar həm insanları haqdan uzaqlasdırır, həm də ozləri ondan uzaqlasırlar. Onlar ancaq ozlərini həlak edir və bunu hiss etmirlər

[27] Odun uzərində dayandırıldıqları vaxt onların: “Kas ki, bizi dunyaya qaytaraydılar! Onda biz Rəbbimizin ayələrini yalan saymayıb mominlərdən olardıq”– dediklərini gorəydin

[28] Xeyr! Əvvəllər gizlətdikləri gunahlar onlara askar oldu. Əgər onlar geri qaytarılsaydılar, yenə də ozlərinə qadagan olunmus seylərə qayıdardılar. Subhəsiz ki, onlar yalancıdırlar

[29] Onlar dedilər: “Dunya həyatımızdan basqa bir həyat yoxdur və biz dirildilməyəcəyik!”

[30] Onları Rəbbinin qarsısında dayandırılarkən bircə gorəydin! Allah onlara deyəcək: “Məgər bu dirilmə həqiqət deyilmi?” Onlar: “Əlbəttə, Rəbbimizə and olsun ki, bu həqiqətdir!”– deyəcəklər. O buyuracaq: “Elə isə inkar etdiyinizə gorə dadın əzabı!”

[31] Allah ilə qarsılasmagı yalan sayanlar artıq ziyana ugramıslar. O Saat onları qəflətən haqladıqda onlar oz gunah yuklərini bellərində dasıyaraq deyəcəklər: “Dunyada buraxdıgımız əməllərə gorə vay halımıza!” Onların dasıdıqları sey necə də pisdir

[32] Dunya həyatı oyun və əyləncədən basqa bir sey deyil. Muttəqilər ucun isə axirət yurdu daha xeyirlidir. Məgər anlamırsınız

[33] Biz bilirik ki, onların dedikləri səni kədərləndirir. Əslində onlar səni yalancı hesab etmirlər. Lakin zalımlar Allahın ayələrini inadla inkar edirlər

[34] Səndən əvvəlki elciləri də yalancı saymısdılar. Lakin Bizim koməyimiz onlara gələnədək yalancı sayılmalarına və onlara əziyyət verilməsinə səbir etdilər. Hec kəs Allahın kəlmələrini dəyisə bilməz. Artıq peygəmbərlərə aid bəzi xəbərlər sənə gəlib catdı

[35] Əgər onların haqdan uz dondərməsi sənə agır gəlirsə, onda bacarırsansa yerin altına ata biləcəyin bir lagım və goyə cıxa biləcəyin bir nərdivan tap ki, onlara bir mocuzə gətirəsən. Əgər Allah istəsəydi onları toplayıb dogru yola yonəldərdi. Elə isə cahillərdən olma

[36] Sənin cagırısını ancaq səmimi qəlbdən dinləyənlər qəbul edər. Olulərə gəldikdə isə, Allah onları dirildəcək, sonra da onlar Onun huzuruna qaytarılacaqlar

[37] Kafirlər dedilər: “Niyə ona Rəbbindən bir mocuzə endirilməyib?” De: “Subhəsiz ki, Allah mocuzə endirməyə qadirdir. Lakin onların coxu bunu bilmir”

[38] Yer uzundə gəzən heyvanların və goydə ucan ikiqanadlı qusların hamısı sizin kimi ummətlərdir. Biz Kitabda hec bir seyi nəzərdən qacırmadıq. Sonra onlar Rəbbinin huzuruna toplanacaqlar

[39] Ayələrimizi yalan sayanlar qaranlıqlar icində qalmıs karlar və lallardır. Allah istədiyini azdırar, istədiyini isə duz yola yonəldər

[40] De: “Dogru danısanlarsınızsa, deyin gorum, əgər sizə Allahın əzabı gəlsə və ya həmin Saat sizi haqlasa, Allahdan basqasınımı cagıracaqsınız?”

[41] Xeyr! Siz yalnız Onu cagıracaqsınız. Əgər Allah istəsə, Ona uzaqlasdırması haqqında yalvardıgınız bəlanı aradan qaldırar və sərik qosdugunuz seyləri unudarsınız

[42] Səndən əvvəl də ummətlərə elcilər gondərmisdik. Biz o ummətləri sıxıntıya və xəstəliyə ducar etdik ki, bəlkə boyun əyələr

[43] Nə ucun əzabımız onlara gəldiyi zaman boyun əymədilər? Onların qəlbləri sərtləsdi, seytan da onlara etdikləri əməlləri gozəl gosdərdi

[44] Onlar ozlərinə edilmis xəbərdarlıgı unutduqları zaman hər seyin qapılarını onların uzunə acdıq. Ozlərinə verilən seylərə sevindikləri vaxt isə onları qəflətən yaxaladıq və onlar naumid qaldılar

[45] Beləliklə də zalım qovmun koku kəsildi. Həmd, aləmlərin Rəbbi Allaha məxsudur

[46] De: “Bir deyin gorək, əgər Allah sizin esitmə və gormə qabiliyyətinizi əlinizdən alsa, qəlblərinizə mohur vursa, Allahdan basqa hansı məbud onları sizə qaytara bilər?” Bax gor, Biz ayələri necə izah edirik, sonra onlar yenə uz cevirirlər

[47] De: “Bir deyin gorək, əgər Allahın əzabı sizə qəflətən və ya acıq-acıgına gəlsə, zalım qovmdən basqası həlak edilərmi?”

[48] Biz elciləri yalnız mujdə verən və xəbərdarlıq edənlər kimi gondəririk. Iman gətirib əməllərini islah edənlərin hec bir qorxusu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər

[49] Ayələrimizi yalan sayanlara isə gunah islətdiklərinə gorə əzab toxunacaqdır

[50] De: “Mən sizə demirəm ki, Allahın xəzinələri mənim yanımdadır. Mən qeybi də bilmirəm. Mən sizə demirəm ki, mən mələyəm. Mən yalnız mənə vəhy olunana tabe oluram”. De: “Məgər korla gorən eyni ola bilərmi? Məgər dusunmursunuz?”

[51] Rəbbinin huzuruna toplanacaqlarından qorxanları xəbərdar et ki, Allahdan basqa onların nə bir hamisi, nə də bir havadarı vardır. Bəlkə pis əməllərdən cəkinələr

[52] Rəbbinin Uzunu diləyərək səhər və axsam cagı Ona dua edənləri yanından qovma. Nə sən onların verəcəkləri hesabata azca da olsa cavabdehsən, nə də onlar sənin verəcəyin hesabatına azca da olsa cavabdehdirlər. Onları qovsan, zalımlardan olarsan

[53] Beləliklə, Biz onların bir qismini digəri ilə sınadıq ki, onlar desinlər: “Məgər Allah bizim aramızdan ancaq bunlara lutf gostərmisdir?” Allah sukur edənləri daha yaxsı tanıyan deyilmi

[54] Ayələrimizə iman gətirənlər sənin yanına gəldikdə onlara de: “Sizə salam olsun! Rəbbiniz Ozunə rəhmli olmagı əzəldən yazmısdır; sizlərdən hər kəs avamlıgı uzundən pis is gorsə, sonra tovbə edib əməllərini islah etsə, Allah onu bagıslayar. Həqiqətən, O, Bagıslayandır, Rəhmlidir”

[55] Gunahkarların tutdugu yolun aydınlasdırılması ucun Biz ayələrimizi beləcə bir-bir izah edirik

[56] De: “Allahdan basqa yalvardıqlarınıza ibadət etmək mənə qadagan edilmisdir”. De: “Mən sizin nəfsinizin istəklərinə uymaram. Əks halda mən haqq yoldan azar və dogru yola yonəlmislərdən olmaram”

[57] De: “Mən Rəbbimdən nazil olan acıq-aydın bir dəlilə əsaslanıram. Siz isə onu yalan saydınız. Sizin səbirsizliklə can atdıgınız əzab məndə deyildir. Hokm yalnız Allaha məxsusdur. Allah haqqı soyləyir və O, ayırd edənlərin ən yaxsısıdır”

[58] De: “Əgər səbirsizliklə can atdıgınız əzab mənim əlimdə olsaydı, əlbəttə, mənimlə sizin aranızda is bitmis olardı. Allah zalımları daha yaxsı tanıyır”

[59] Qeybin acarları Onun yanındadır, Onları yalnız O bilir. O, quruda və dənizdə nələr oldugunu bilir. Onun xəbəri olmadan yerə dusən bir yarpaq belə yoxdur. Yerin qaranlıqlarında elə bir toxum, elə bir yas və elə bir quru sey yoxdur ki, acıq-aydın Yazıda (Lovhi-Məhfuzda) olmasın

[60] Gecələr sizi yatızdıran, gunduzlər isə nələr etdiyinizi bilən Odur. Sonra O, sizi səhərlər oyadır ki, muəyyən olunmus əcəliniz gəlib catsın. Sonra isə donusunuz Ona olacaq. O, nə etdikləriniz barədə sizə xəbər verəcəkdir

[61] O Oz qulları uzərində mutləq hakimiyyət sahibidir. O sizə gozətci mələklər gondərir. Nəhayət sizlərdən birinə olum gəldiyi zaman elcilərimiz mələklər onun canını alırlar və hec bir səhvə yol vermirlər

[62] Sonra onlar ozlərinin həqiqi Himayədarı olan Allaha qaytarılacaqlar. Hokm yalnız Ona məxsusdur və O, ən tez haqq-hesab cəkəndir

[63] De: “Acizanə və gizlicə: “Əgər bizi bundan qurtarsan, əlbəttə ki, sukur edənlərdən olarıq”– deyə yalvardıgınız zaman sizi qurunun və dənizin zulmətlərindən xilas edən kimdir?”

[64] De: “Ondan və butun basqa sıxıntılardan sizi Allah xilas edir. Sonra siz yenə də Ona sərik qosursunuz”

[65] De: “Allah basınızın ustundən və ya ayaqlarınızın altından sizə əzab gondərməyə, ya da sizi qarısıqlıga salıb dəstə-dəstə etməyə və birinizə digərinin gucunu daddırmaga qadirdir”. Gor ayələrimizi necə izah edirik ki, bəlkə basa dussunlər

[66] Quran həqiqət ola-ola sənin qovmun onu yalan saydı. De: “Mən sizi qoruyan deyiləm”

[67] Hər bir xəbərin gercəkləsəcəyi muəyyən vaxtı var və siz onu biləcəksiniz

[68] Ayələrimizi məsxərəyə qoyanları gorduyun zaman, onlar basqa sohbətə kecənə qədər onlardan uz cevir. Əgər seytan bunu sənə unutdursa, xatırladıqdan sonra zalım tayfa ilə birgə oturma

[69] Muttəqilər onların torətdiklərinə gorə azca da olsa məsuliyyət dasımırlar. Lakin xatırlatmaq lazımdır ki, bəlkə Allahdan qorxalar

[70] Dinlərini oyun və əyləncə sayanları və dunya həyatının aldatdıgı səxsləri tərk et. Bununla xatırlat ki, hec kəs qazandıqlarına gorə ozunu məhvə məhkum etməsin. Allahdan basqa onun nə bir hamisi, nə də bir havadarı olacaqdır. O nə cur fidyə versə də, ondan qəbul olunmayacaq. Onlar qazandıqları gunahlara gorə məhvə məhkum olanlardır. Kafir olduqlarına gorə onlar ucun qaynar icki və agrılı-acılı bir əzab hazırlanmısdır

[71] De: “Biz Allahı qoyub bizə nə bir xeyir, nə də bir zərər verə bilməyən seylərəmi ibadət edəcəyik? Allah bizi dogru yola yonəltdikdən sonra, seytanların yer uzundə azdırdıgı, momin dostlarının isə: “Bizə tərəf gəl!”– deyib dogru yola cagırdıqları casbas qalan kimsə kimi geriyəmi dondəriləcəyik?” De: “Ancaq Allahın haqq yolu dogru yoldur! Bizə əmr edilmisdir ki, aləmlərin Rəbbinə təslim olaq

[72] Namaz qılın, Allahdan qorxun, məhz Onun huzuruna toplanacaqsınız”

[73] Goyləri və yeri haqq olaraq xəlq edən Odur. O: “Ol!”– dediyi gun hər sey olar. Onun Sozu haqdır. Sur ufuruləcəyi gun hokm yalnız Ona məxsus olacaqdır. Qeybi və askarı Bilən də Odur. O, Hikmət sahibidir, hər seydən Xəbərdardır

[74] Bir zaman Ibrahim atası Azərə demisdi: “Sən butləri məbudlarmı qəbul edirsən? Mən səni və sənin qovmunu acıq-aydın azgınlıq icində gorurəm”

[75] Beləcə, Biz, Ibrahimə goylərin və yerin səltənətini gostərdik ki, yəqinliklə inananlardan olsun

[76] Gecənin qaranlıgı onu burudukdə o, ulduz gorub: “Bu mənim Rəbbimdir!”– dedi. O batdıqda isə: “Mən batanları sevmirəm!”– dedi

[77] Dogan ayı gordukdə: “Bu mənim Rəbbimdir!”– dedi. O batdıqda isə: “Əgər Rəbbim məni dogru yola yonəltməsəydi, mən azmıs adamlardan olardım”– dedi

[78] Dogan gunəsi gordukdə: “Bu mənim Rəbbimdir, bu daha boyukdur!”– dedi. O batdıqda isə dedi: “Ey qovmum! Həqiqətən, mən sizin Allaha sərik qosduqlarınızdan uzagam

[79] Dogrudan da mən, hənif olaraq uzumu goyləri və yeri yaradana cevirdim. Mən musriklərdən deyiləm”

[80] Qovmu onunla hocətləsdi. O dedi: “Allah məni dogru yola yonəltdiyi halda, siz Onun barəsində mənimlə hocətləsirsiniz? Rəbbimin istədiyi seylərdən basqa mən, sizin Ona sərik qosduqlarınızdan qorxmuram. Rəbbim elmi ilə hər seyi əhatə etmisdir. Məgər dusunub ibrət almayacaqsınız

[81] Siz, Allahın sizə, haqqında hec bir dəlil nazil etmədiyi seyləri Ona sərik qosmaqdan qorxmursunuzsa, mən sizin sərik qosduqlarınızdan necə qorxa bilərəm? Əgər bilirsinizsə, deyin gorum iki dəstədən hansı əmin-amanlıqda olmaga daha haqlıdır?”

[82] Iman gətirdikdən sonra imanlarına zulm qatısdırmayanları əmin-amanlıq gozləyir. Dogru yola yonəlmislər də məhz onlardır

[83] Bunlar, oz qovmunə qarsı Ibrahimə verdiyimiz dəlillərimizdir. Biz istədiyimiz kəsi dərəcə-dərəcə ucaldarıq. Subhəsiz ki, Rəbbin hikmət sahibidir, hər seyi biləndir

[84] Biz ona Ishaqı və Yaqubu bəxs etdik. Hər ikisini dogru yola yonəltdik. Bundan əvvəl Nuhu da dogru yola yonəltmisdik. Onun nəslindən olan Davudu, Suleymanı, Əyyubu, Yusufu, Musanı və Harunu da. Biz yaxsı əməl sahiblərini belə mukafatlandırırıq

[85] Zəkəriyyanı, Yəhyanı, Isanı və Ilyası da. Hamısı əməlisalehlərdən idilər

[86] Ismaili, Əlyəsəni, Yunusu və Lutu da. Hamısını aləmlərdən ustun etdik

[87] Onların atalarından, nəsillərindən və qardaslarından bəzilərini də. Onları secdik və duz yola yonəltdik

[88] Bu, Allahın hidayətidir. Bununla O, qullarından istədiyi səxsi dogru yola yonəldir. Əgər Ona sərik qossaydılar, əlbəttə, etdikləri əməllər puc olardı

[89] Bunlar, Kitab, hikmət və peygəmbərlik verdiyimiz kəslərdir. Əgər kafirlər ayələri inkar etsələr, Biz onları inkar etməyən bir qovmə həvalə edərik

[90] Bunlar Allahın dogru yola yonəltdiyi kəslərdir. Sən də onların haqq yoluna yonəl. De: “Mən bunun əvəzinə sizdən hec bir mukafat istəmirəm. Bu Kitab aləmlər ucun yalnız bir xatırlatmadır”

[91] Onlar: “Allah insana hec bir sey nazil etməmisdir”– deməklə Allahı layiqincə qiymətləndirmədilər. De: “Musanın insanlar ucun nur və dogru yolu gostərən rəhbər olaraq gətirdiyi Kitabı kim nazil etmisdir? Siz onu kagızlara yazıb bir qismini gostərir, coxunu isə gizlədirsiniz. Axı, sizin də, atalarınızın da bilmədiyiniz seylər sizə oyrədilmisdir”. Sən: “Allah!”– de, sonra da onları burax ki, oz bosbogazlıqları ilə əylənsinlər

[92] Bu, səhərlər anası Məkkəni və onun ətrafındakıları qorxutmaq ucun nazil etdiyimiz, ozundən əvvəlkiləri təsdiq edən mubarək bir Kitabdır. Axirətə inananlar ona da inanırlar. Onlar namazlarını dogru-duzgun qılırlar

[93] Allaha qarsı yalan uydurandan və ya ozunə vəhy olunmadıgı halda: “Mənə də vəhy olunmusdur”– soyləyəndən və: “Mən də Allahın nazil etdiyinin bənzərini endirəcəyəm”– deyəndən daha zalım kim ola bilər? Zalımları olum girdabında olduqda, mələklərin də əllərini uzadıb: “Canlarınızı cıxarın! Allaha qarsı nahaq sozlər soylədiyinizə və Onun ayələrinə təkəbbur gostərdiyinizə gorə bu gun siz cəzalandırılacaqsınız!”– dediklərini bircə gorəydin

[94] Huzurumuza ilk dəfə sizi xəlq etdiyimiz kimi tək-tənha, həm də sizə verdiyimiz nemətləri arxanızda qoyub gəldiniz. Oz aranızda Allaha sərik saydıgınız səfaətcilərinizi də yanınızda gormuruk. Artıq aranızda əlaqə qırılmıs, iddia etdiyiniz məbudlar isə sizdən uzaqlasmısdır

[95] Subhəsiz ki, toxumu da, cərdəyi də Allah catladır. O, oludən diri cıxarır, diridən isə olu cıxarır. Budur Allah! Siz necə də haqdan dondərilirsiniz

[96] Dan yerini də O sokur. O, gecəni dinclik, gunəsi və ayı isə vaxt ucun hesablama olcusu etdi. Bu, Qudrətli və Bilən Allahın muəyyən etdiyi hokmdur

[97] Qurunun və dənizin qaranlıqlarında yolu tapa biləsiniz deyə sizin ucun ulduzları yaradan Odur. Artıq Biz ayələri bilən bir qovmə izah etdik

[98] Sizi tək bir candan yaradan Odur. Sizin ucun qərar tutacagınız və əmanət saxlanılan yer vardır. Artıq Biz ayələri anlayan bir qovmə izah etdik

[99] Goydən su endirən Odur. Biz onunla hər bir bitkini yetisdirdik, ondan yasıl otlar bitirdik, onlardan da ust-ustə duzulmus dənələr cıxartdıq. Xurma agacından, onun tumurcugundan sallanmıs salxımlar yetisir. Biz həmcinin uzum bagları, bir-birinə bənzəyən və bənzəməyən zeytun və nar agacları da yetisdirdik. Bar verdiyi və yetisdiyi zaman onların meyvəsinə baxın. Subhəsiz ki, bunlarda iman gətirən adamlar ucun dəlillər vardır

[100] Onlar cinləri Allaha sərik qosdular. Halbuki onları da Allah yaratmısdır. Onlar Allah haqqında bir sey bilmədən Onun ucun ozlərindən ogullar və qızlar uydurdular. Allah onların uydurduqları sifətlərdən uzaqdır və ucadır

[101] O, goyləri və yeri icad edəndir. Onun zovcəsi olmadıgı halda ovladı necə ola bilər? Hər seyi O xəlq etmisdir. O, hər seyi bilir

[102] Budur sizin Rəbbiniz olan Allah. Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Hər seyin Yaradıcısı Allahdır! Elə isə Ona ibadət edin! O, hər seyi Qoruyandır

[103] Gozlər Onu dərk etmir. O isə gozləri dərk edir. O, Lətifdir, hər seydən Xəbərdardır

[104] De: “Rəbbinizdən sizə goz qabagında olan dəlillər gəlmisdir. Kim onları gorsə, xeyri onun ozunə, kim kor olsa, zərəri onun oz əleyhinə olar. Mən sizin ustunuzdə gozətci deyiləm”

[105] Biz ayələri beləcə izah edirik ki, onlar: “Sən dərs almısan”– desinlər və Biz də Quranı bilən adamlara izah edək

[106] Rəbbindən sənə vəhy olunana tabe ol! Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Musriklərdən isə uz cevir

[107] Əgər Allah istəsəydi, onlar sərik qosmazdılar. Biz səni onların ustundə gozətci qoymamısıq və sən onları qoruyan da deyilsən

[108] Musriklərin Allahdan basqalarına tapındıqlarını soyməyin. Yoxsa onlar da elmsiz olaraq dusməncəsinə Allahı soyərlər. Biz hər bir ummətə oz əməllərini beləcə gozəlləsdirdik. Sonra isə onların donusu oz Rəbbinə olacaq, O da nə etdikləri barədə onlara xəbər verəcəkdir

[109] Kafirlər Allahın adı ilə mohkəm and icdilər ki, əgər onlara bir ayə gəlsə, mutləq ona inanacaqlar. De: “Ayələr ancaq Allahın yanındadır. Siz haradan biləsiniz ki, o ayələr gəldikdə onlar yenə də iman gətirməyəcəklər?”

[110] Biz onların urəklərini və gozlərini ilk dəfə ona iman gətirmədikləri kimi tərsinə cevirər və onları oz azgınlıqları icərisində sərgərdan dolasan vəziyyətdə tərk edərik

[111] Əgər Biz onlara mələkləri gondərsəydik, olulər də onlarla danıssaydı və hər seyi onların qarsısına toplasaydıq, Allah istəməyincə, onlar iman gətirməzdilər. Lakin onların coxu bunu bilmir

[112] Beləliklə, Biz hər bir peygəmbər ucun insanlar və cinlərdən olan seytanları dusmən muəyyən etdik. Bunlar aldatmaq məqsədilə bir-birlərinə təmtəraqlı sozlər təlqin edirlər. Əgər Rəbbin istəsəydi, onlar bunu etməzdilər. Onları uydurduqları seylərlə birlikdə tərk et

[113] Bu ona gorədir ki, axirətə inanmayanların urəkləri təmtəraqlı sozlərə meyl etsin, bundan razı qalsınlar və gordukləri pis isləri bir daha gorsunlər

[114] De: “Allah bu Kitabı sizə təfərruatı ilə nazil etdiyi halda, mən Ondan basqasınımı hakim qəbul etməliyəm?” Kitab verdiklərimiz bilirlər ki, o, həqiqətən, sənin Rəbbin tərəfindən nazil edilmisdir. Odur ki, subhə edənlərdən olma

[115] Rəbbinin kəlamı həm dogruluq, həm də ədalət baxımından tamamlanmısdır. Hec kəs Onun kəlmələrini dəyisə bilməz. O, Esidəndir, Biləndir

[116] Əgər sən yer uzundə olanların əksəriyyətinə itaət etsən, onlar səni Allah yolundan azdırarlar. Onlar ancaq zənnə qapılır və ancaq yalan uydururlar

[117] Həqiqətən, sənin Rəbbin, Onun yolundan azanları daha yaxsı tanıyır. O, dogru yolda olanları da yaxsı tanıyır

[118] Əgər Allahın ayələrinə iman gətirmissinizsə, ustundə Onun adı cəkilmis – “bismilləh” deyilib kəsilmis heyvanlardan yeyin

[119] Allah, – məcburiyyət qarsısında yeyəcəyiniz seylər istisna olmaqla – haram buyurulanları təfsilatı ilə sizə bildirdiyi halda, ustundə Onun adı cəkilənlərdən nə ucun yeməyəsiniz? Subhəsiz ki, coxları elmsiz olduqları ucun oz istəklərinə uyub insanları dogru yoldan azdırırlar. Həqiqətən, sənin Rəbbin, həddi asanları daha yaxsı tanıyır

[120] Gunahın askarından da, gizlisindən də əl cəkin! Subhəsiz ki, gunah qazananlar etdikləri əməllərə gorə cəzalandırılacaqlar

[121] Ustundə Allahın adı cəkilməmis – “bismilləh” deyilib kəsilməmis heyvanlardan yeməyin. Cunki bu, gunahdır. Həqiqətən, seytanlar oz dostlarına sizinlə mubahisə etmək ucun batil əqidələr təlqin edirlər. Əgər onlara itaət etsəniz, sozsuz ki, siz də musriklərdən olarsınız

[122] Məgər olu ikən diriltdiyimiz və ozunə də insanlar arasında gəzmək ucun nur verdiyimiz səxs qaranlıqlar icində qalıb oradan cıxa bilməyən kəs kimi ola bilərmi? Kafirlərə gordukləri islər beləcə gozəlləsdirildi

[123] Beləliklə hər bir olkədə oranın gunahkarlarını bascılar təyin etdik ki, onlar orada mumkun qədər yaramaz islər gorsunlər. Halbuki onlar o yaramaz isləri yalnız ozlərinə qarsı edirlər və bunu da hiss etmirlər

[124] Onlara bir ayə gəldikdə: “Allahın elcilərinə verilənin bənzəri bizə də verilməyincə iman gətirməyəcəyik”– dedilər. Allah peygəmbərliyini kimə verəcəyini daha yaxsı bilir. Gunahkarlar, qurduqları hiylələrə gorə Allahın huzurunda rəzil olacaq və siddətli əzab cəkəcəklər

[125] Allah kimi dogru yola yonəltmək istəsə, onun koksunu Islam ucun acar, kimi azdırmaq istəsə, onun koksunu, sanki o, goyə cıxırmıs kimi daraldar və sıxıntılı edər. Allah iman gətirməyənləri beləcə cəzalandırar

[126] Rəbbinin dogru yolu budur. Artıq Biz ayələri dusunən bir qovmə izah etdik

[127] Onlar ucun Rəbbi yanında əmin-amanlıq yurdu hazırlanmısdır. Gordukləri yaxsı islərə gorə onların Himayəcisi Odur

[128] Allah onların hamısını bir yerə toplayacagı gun deyəcəkdir: “Ey cin tayfası! Artıq siz insanlardan bir coxunu ozunuzə tabe etdiniz”. Onların insanlardan olan dostları isə deyəcəklər: “Ey Rəbbimiz! Biz bir-birimizdən faydalandıq və bizim ucun muəyyən etdiyin əcəlimizə yetisdik”. Allah deyəcək: “Sizin qalacagınız yer Oddur. Allahın istədikləri kəslərdən basqa siz orada əbədi qalacaqsınız”. Həqiqətən, Rəbbin hikmət sahibidir, hər seyi biləndir

[129] Beləliklə, qazandıqları gunahlara gorə zalımların bir qismini digərinə hakim təyin edərik

[130] Allah deyəcək: “Ey cin və insan tayfası! Məgər sizə oz icərinizdən ayələrimi xəbər verən və bu gununuzlə qarsılasacagınız barədə sizə xəbərdarlıq edən elcilər gəlmədimi?” Onlar deyəcəklər: “Biz oz əleyhimizə sahidlik edirik!” Onları dunya həyatı aldatdı və onlar kafir olduqları barədə ozlərinə qarsı səhadət verdilər

[131] Bu ona gorədir ki, sənin Rəbbin əhalisi qafil olan kəndləri haqsızcasına məhv etməz

[132] Hər kəsin etdiyi əməllərə gorə dərəcələri vardır. Rəbbin onların etdiklərindən qafil deyildir

[133] Rəbbin Zəngindir, mərhəmət sahibidir. Istəsə, sizi məhv edər və sizi basqa bir qovmun nəslindən yaratdıgı kimi sizdən sonra da yerinizə istədiyini gətirər

[134] Həqiqətən, sizə vəd olunan əzab gələcəkdir. Siz ondan yaxa qurtara bilməyəcəksiniz

[135] De: “Ey qovmum! Əlinizdən gələni edin. Mən də edəcəyəm. Axirət Yurdunun aqibətinin kimə nəsib olacagını biləcəksiniz. Subhəsiz ki, zalımlar nicat tapmazlar”

[136] Onlar Allah ucun Onun yaratdıgı əkindən və mal-qaradan pay ayırıb oz batil iddialarına əsasən: “Bu, Allah ucundur, bu da sərik qosduqlarımız butlər ucundur”– deyirlər. Sərikləri ucun ayırdıqları pay Allaha catmır, Allah ucun ayırdıqları pay isə səriklərinə catır. Onların verdikləri hokm necə də pisdir

[137] Beləliklə, musriklərin bir coxuna ovladlarını oldurməyi oz sərikləri gozəl gostərdilər ki, həm onları məhv etsinlər, həm də dinlərinə qarmaqarısıqlıq salsınlar. Əgər Allah istəsəydi, onlar bunu etməzdilər. Elə isə onları uydurduqları ilə birlikdə tərk et

[138] Onlar oz batil iddialarına gorə: “Bu mal-qara və əkinlər haramdır. Bunları bizim istədiklərimizdən basqa hec kəs yeyə bilməz”– deyirlər. Musriklər mal-qaradan bəzisinə minməyi haram edir, bəzisini də kəsərkən ustundə Allahın adını cəkmirlər. Onlar bunu Allaha iftira ataraq edirlər. O da onları atdıqları iftiraya gorə cəzalandıracaqdır

[139] Onlar: “Bu mal-qaranın qarınlarındakı balalar kisilərimizə halal, qadınlarımıza isə haramdır”– deyirlər. Əgər o bala olu dogularsa, hamısı onu yeməyə sərik olurlar. Allah onları bu vəsflərinə gorə cəzalandıracaqdır. Həqiqətən, O, hikmət sahibidir, hər seyi biləndir

[140] Axmaqlıqları uzundən dərk etmədən oz ovladlarını oldurən və Allahın onlara verdiyi ruzini Allaha iftira ataraq haram edənlər, əlbəttə, ziyana ugramıslar. Onlar azdılar və dogru yola yonəlmədilər

[141] Talvar uzərində olan və talvarsız oz govdəsi uzərində duran bagları, dadları muxtəlif olan xurma və dənli bitkiləri, bir-birinə bənzəyən və bənzəməyən zeytunu və narı yaradan Odur. Bar verdiyi zaman onların meyvəsindən yeyin, yıgım gunu zəkatını verin, lakin israf etməyin. Subhəsiz ki, Allah israf edənləri sevmir

[142] Ustundə yuk dasınan və yuk dasınmayan mal-qaranı da yaradan Odur. Allahın sizə verdiyi ruzilərdən yeyin, seytanın izi ilə getməyin! Subhəsiz ki, o, sizin acıq-askar dusməninizdir

[143] Allah, o heyvanlardan səkkiz cift yaratdı; qoyundan ikisini və kecidən ikisini. De: “O, iki erkəyi haram buyurdu, yoxsa iki disini, yaxud iki disinin qarnındakı balaları? Əgər dogru danısanlarsınızsa, elmə əsaslanıb bu haqda mənə xəbər verin”

[144] Dəvədən də ikisini, inəkdən də ikisini. De: “O, iki erkəyi haram buyurdu, yoxsa iki disini, yaxud iki disinin qarnındakı balaları? Yoxsa Allah bunu sizə tovsiyə etdiyi zaman sahid idiniz?” Elmsiz olaraq insanları azdırmaq ucun Allaha qarsı yalan uyduran kimsədən daha zalım kim ola bilər? Subhəsiz ki, Allah zalım qovmu dogru yola yonəltməz

[145] De: “Mənə gələn vəhylər icərisində olu heyvan, axar qan, murdar sayılan donuz əti və Allahdan basqasının adı ilə kəsilmis murdar heyvanlardan basqa, hər hansı bir səxsin yediyi yeməklər icərisində haram buyurulan bir sey gormurəm”. Hər kəs harama meyl etmədən və həddi asmadan bunlardan yeməyə məcbur olarsa, ona gunah gəlməz. Subhəsiz ki, Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[146] Yəhudilərə dırnaqlı heyvanların hamısını haram etdik. Inək və qoyunun bel sutunlarına və ya bagırsaqlarına yapısan, yaxud sumuklərə qarısan yaglar istisna olmaqla, onların piylərini də haram etdik. Bu, həddi asdıqlarına gorə onlara verdiyimiz cəzadır. Subhəsiz ki, Biz dogru danısanlarıq

[147] Əgər onlar səni yalancı hesab etsələr, de: “Rəbbiniz genis mərhəmət sahibidir. Lakin Onun əzabı gunahkar tayfadan uzaqlasdırılmaz”

[148] Musriklər deyəcəklər: “Allah istəsəydi, nə biz, nə də atalarımız Ona sərik qosar, nə də biz bir seyi haram edə bilərdik”. Onlardan əvvəlkilər də oz peygəmbərlərini beləcə yalancı hesab etmisdilər. Axırda əzabımızı daddılar. De: “Bizə gostərə biləcəyiniz bir bilginizmi var? Siz ancaq zənnə qapılır və ancaq yalan danısırsınız”

[149] De: “Tutarlı dəlillər Allaha məxsusdur. Əgər O istəsəydi, sizin hamınızı dogru yola yonəldərdi”

[150] De: “Sahidlərinizi gətirin səhadət versinlər ki, bunu Allah haram buyurmusdur”. Əgər onlar səhadət versələr, sən onlarla birlikdə səhadət vermə. Ayələrimizi yalan sayanların və axirətə inanmayanların istəklərinə uyma. Onlar basqalarını oz Rəbbinə tay tuturlar

[151] De: “Gəlin, Rəbbinizin sizə nələri haram etdiyini oxuyum”. Ona hec nəyi sərik qosmayın, valideynlərə yaxsılıq edin və yoxsulluq uzundən usaqlarınızı oldurməyin. Sizin də, onların da ruzisini Biz veririk. Murdar əməllərin askarına da, gizlisinə də yaxınlasmayın. Allahın, oldurulməsini haram buyurdugu səxsi haqsız yerə oldurməyin. Allah bunları sizə tovsiyə etmisdir ki, bəlkə anlayasınız

[152] Yetim həddi-buluga catana qədər, – xeyirxahlıq (qoruyub saxlamaq və artırmaq məqsədilə istifadə etmək) istisna olmaqla, – onun malına yaxınlasmayın! Olcuyə və cəkiyə ədalətlə tam riayət edin. Biz hər kəsi yalnız onun quvvəsi catdıgı qədər yukləyərik. Soz soylədiyiniz zaman, qohumunuz olsa belə, ədalətli olun. Allah qarsısındakı əhdə sadiq qalın. Allah bunları sizə tovsiyə etmisdir ki, bəlkə, dusunub ibrət alasınız

[153] Bu, Mənim dogru yolumdur, onu tutub gedin. Basqa yollara uymayın. Cunki, o yollar sizi Allahın yolundan uzaqlasdırar. Allah bunları sizə tovsiyə etmisdir ki, bəlkə pis əməllərdən cəkinəsiniz

[154] Sonra Biz Musaya – yaxsı is gorən kimsəyə nemətimizi tamamlamaq məqsədilə, hər seyi mufəssəl izah edən, dogru yol gostəricisi və mərhəmət olaraq Kitab verdik ki, bəlkə onlar oz Rəbbi ilə qarsılasacaqlarına iman gətirələr

[155] Bu, Bizim nazil etdiyimiz mubarək bir Kitabdır. Ona tabe olun və Allahdan qorxun ki, bəlkə sizə rəhm oluna

[156] Biz bunu ona gorə nazil etdik ki, siz: “Kitab yalnız bizdən əvvəlki iki tayfaya – yəhudilərə və xacpərəstlərə nazil edilmisdir. Biz isə onların oxuduqlarından xəbərsizik”

[157] və ya: “Əgər bizə Kitab nazil edilsəydi, onlardan daha cox dogru yolda olardıq”– deməyəsiniz. Artıq sizə Rəbbinizdən acıq-aydın bir dəlil, dogru yol gostəricisi və mərhəmət gəlmisdir. Allahın ayələrini yalan sayan və onlardan uz cevirən kimsədən daha zalım kim ola bilər? Ayələrimizdən uz cevirənləri uz cevirdiklərinə gorə pis əzabla cəzalandıracagıq

[158] Yoxsa onlar ancaq ya mələklərin, ya Rəbbinin və yaxud da Rəbbinin bəzi əlamətlərinin gəlməsini gozləyirlər? Rəbbinin bəzi əlamətləri gələcəyi gun əvvəlcə iman gətirməmis və ya imanında bir xeyir qazanmamıs kimsəyə iman gətirməsi fayda verməyəcəkdir. De: “Gozləyin, subhəsiz ki, Biz də gozləyirik”

[159] Dinlərini parcalayıb firqə-firqə olanlarla sənin hec bir əlaqən yoxdur. Onların isi Allaha aiddir. Sonra Allah onlara etdikləri əməllər barədə xəbər verəcəkdir

[160] Kim yaxsı əməl gətirərsə, ona gətirdiyinin on qat əvəzi verilər. Kim pis əməl gətirərsə, ona ancaq gətirdiyinin misli qədər cəza verilər. Onlara haqsızlıq edilməz

[161] De: “Həqiqətən, Rəbbim məni dogru yola, həqiqi dinə, hənif Ibrahimin dininə yonəltdi. O hec vaxt musriklərdən olmamısdı”

[162] De: “Subhəsiz ki, mənim namazım da, qurbanım da, həyatım da, olumum də aləmlərin Rəbbi Allah ucundur

[163] Onun hec bir səriki yoxdur. Mənə belə buyurulmusdur və mən musəlmanların birincisiyəm”

[164] De: “Allah hər seyin Rəbbi oldugu halda, mən Ondan basqa məbudmu axtaracagam?” Hər kəsin qazandıgı gunah yalnız oz əleyhinədir. Hec bir gunahkar basqasının gunahını dasımaz. Sonra isə donusunuz Rəbbinizə olacaq və O, ixtilafa dusduyunuz məsələlər barədə sizə xəbər verəcəkdir

[165] Verdiyi nemətlərlə sınamaq ucun sizi yer uzunun xələfləri təyin edən, birinizi digərinizin fovqunə dərəcə-dərəcə qaldıran Odur. Həqiqətən, sənin Rəbbin tezliklə cəza verəndir. Həqiqətən, O, Bagıslayandır, Rəhmlidir

əl-Əraf

Surah 7

[1] Əlif. Ləm. Mim. Sad

[2] Bu, insanları qorxutmaq və mominlərə oyud-nəsihət vermək ucun sənə nazil edilən Kitabdır. Ona gorə qəlbin hec narahat olmasın

[3] Rəbbinizdən sizə nazil edilənə tabe olun. Onu qoyub basqa dostlara uymayın. Siz necə də az oyud-nəsihət dinləyirsiniz

[4] Biz necə-necə kəndləri məhv etdik. Əzabımız onlara gecə ikən və ya gunorta cagı yatıb istirahət etdikləri vaxt gəldi

[5] Əzabımız onları haqladıgı zaman onların cagırısları: “Həqiqətən, biz zalım olmusuq!”– deməkdən basqa bir sey olmadı

[6] Biz, mutləq elci gondərilən umməti və gondərilmis elciləri sorgu-suala tutacagıq

[7] Onlara etdikləri əməlləri barədə Oz elmimizlə bildirəcəyik. Axı Biz qaib deyildik

[8] O gun əməllərin tərəzidə cəkilməsi bir həqiqətdir. Tərəziləri agır gələnlər – məhz onlar nicat tapanlardır

[9] Tərəziləri yungul gələnlər isə ayələrimizə qarsı haqsızlıq etdiklərinə gorə ozlərini ziyana ugradanlardır

[10] Biz sizi yer uzundə yerləsdirdik və orada sizin ucun dolanısıq vasitələri yaratdıq. Necə də az sukur edirsiniz

[11] Sizi xəlq etdik, sonra sizə surət verdik, sonra da mələklərə: “Adəmə səcdə edin!”– dedik. Iblisdən basqa hamısı səcdə etdi. O, səcdə edənlərdən olmadı

[12] Allah dedi: “Mən sənə əmr etdikdə sənə səcdə etməyə nə mane oldu?” Iblis dedi: “Mən ondan daha ustunəm. Cunki Sən məni oddan, onu isə palcıqdan yaratmısan!”

[13] Allah buyurdu: “Oradan asagı en! Orada təkəbburluk gostərmək sənə yaramaz. Cıx get, cunki sən alcaldılmıslardansan”

[14] Iblis dedi: “Onların dirildiləcəyi gunə qədər mənə mohlət ver”

[15] Allah dedi: “Subhəsiz ki, sən mohlət verilənlərdənsən”

[16] Iblis dedi: “Sən məni yoldan cıxartdıgına gorə mən də Sənin duz yolunun ustundə oturub insanları tovlayacagam

[17] Sonra onların yanına onlərindən və arxalarından, saglarından və sollarından gələcəyəm və Sən onların əksəriyyətini sukur edən gorməyəcəksən”

[18] Allah buyurdu: “Oradan mənfur və qovulmus halda cıx! Onlardan hər kəs sənin ardınca getsə, əlbəttə, Cəhənnəmi sizin hamınızla dolduracagam

[19] Ey Adəm, sən zovcənlə birlikdə Cənnətdə sakin ol. Bəyəndiyiniz yerlərdə yeyin, ancaq bu agaca yaxınlasmayın! Yoxsa ozlərinə zulm edənlərdən olarsınız”

[20] Seytan onların bir-birindən gizli qalan ayıb yerlərini ozlərinə gostərmək ucun onlara pıcıldayıb dedi: “Rəbbiniz sizə bu agacı yalnız ona gorə qadagan etmisdir ki, siz mələk və ya Cənnətdə əbədi qalanlardan olmayasınız”

[21] Ustəlik onlara: “Subhəsiz ki, mən sizin nəsihətcilərinizdənəm”– deyə and icdi

[22] Beləliklə, seytan onları tovlayaraq Cənnətdən asagı endirdi. Hər ikisi agacdan daddıqda ayıb yerləri ozlərinə gorundu və onlar Cənnət agaclarının yarpaqlarından ayıb yerlərinin ustunə ortməyə basladılar. Rəbbi onlara belə muraciət etdi: “Mən sizə o agacı qadagan etmədimmi və seytan sizin acıq-askar dusməninizdir, demədimmi?”

[23] Hər ikisi: “Ey Rəbbimiz! Biz ozumuzə zulm etdik. Əgər bizi bagıslamasan və bizə rəhm etməsən, əlbəttə, ziyana ugrayanlardan olarıq”– dedilər

[24] Allah buyurdu: “Bir-birinizə dusmən kəsilərək yerə enin! Yerdə sizin ucun muəyyən vaxta qədər qərar tutacagınız məskən və faydalanmaq ucun istifadə edəcəyiniz seylər vardır”

[25] Allah dedi: “Siz orada yasayacaq, orada oləcək və oradan cıxarılacaqsınız”

[26] Ey Adəm ogulları! Sizə ayıb yerlərinizi ortəcək libas və bəzək-duzək nazil etdik. Təqva libası isə daha xeyirlidir. Bu, Allahın dəlillərindəndir. Bəlkə dusunub onlardan ibrət alasınız

[27] Ey Adəm ogulları! Seytan, əcdadınızın ayıb yerlərini ozlərinə gostərmək məqsədilə aldadaraq libaslarını soyundurub Cənnətdən cıxartdıgı kimi, sizi də aldatmasın. Subhəsiz ki, o və onun nəsli sizləri sizin onları gorə bilmədiyiniz yerlərdən gorurlər. Həqiqətən, Biz, seytanları iman gətirməyənlərin dostları etdik

[28] Onlar yaramaz əməl etdikləri zaman: “Atalarımızı belə gorduk. Allah da bizə bunu əmr etmisdir”– deyirlər. De: “Allah yaramaz əməlləri əmr etməz. Yoxsa Allaha qarsı bilmədiyinizi danısırsınız?”

[29] De: “Rəbbim ədalətli olmagı əmr etdi. Hər səcdə etdiyiniz yerdə uzunuzu Ona tutun və Allaha dini məhz Ona məxsus edərək dua edin. Sizi ilk dəfə yaratdıgı kimi diriləcəksiniz”

[30] Allah Oz bəndələrinin bir qismini dogru yola yonəltdi, digərlərinə isə haqq yoldan azmaq layiq goruldu. Cunki onlar Allahı qoyub seytanları ozlərinə dost tutdular və elə guman edirlər ki, dogru yoldadırlar

[31] Ey Adəm ogulları! Məscidlərə gedərkən gozəl geyimlərinizi geyin. Yeyin-icin, lakin israf etməyin. Subhəsiz ki, Allah israf edənləri sevmir

[32] De: “Allahın Oz qulları ucun uzə cıxartdıgı zinəti və təmiz ruziləri kim haram etmisdir?” De: “Bunlar dunya həyatında hamıya, Qiyamət gunu isə yalnız mominlərə məxsusdur”. Biz dərk edən adamlar ucun ayələri belə izah edirik

[33] De: “Rəbbim həm askar, həm də gizli torədilən yaramaz əməlləri, hər cur gunahı, haqsızcasına zulm etməyi, Allahın, haqqında hec bir dəlil nazil etmədiyi bir seyi Ona sərik qosmagınızı və bilmədiyiniz seyləri Allahın əleyhinə soyləməyinizi haram buyurmusdur”

[34] Hər ummətin bir əcəli vardır. Onların əcəli gəldiyi zaman bircə saat belə nə yubanar, nə də qabaga kecə bilərlər

[35] Ey Adəm ogulları! Sizə aranızdan elcilər gəlib ayələrimi bəyan edərkən Məndən qorxub oz əməllərini islah edən səxslərin hec bir qorxusu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər

[36] Ayələrimizi yalan sayıb onlara təkəbburluklə yanasanlar isə Od sakinləridirlər. Onlar orada əbədi qalacaqlar

[37] Allaha qarsı yalan uyduran və ya Onun ayələrini yalan hesab edən kimsədən daha zalım kim ola bilər? Yazıda olan qismətləri onlara nəsib olacaqdır. Nəhayət, elcilərimiz onların canını almaq ucun yanlarına gəldikdə: “Allahdan savayı cagırdıqlarınız haradadır?”– deyəcəklər. Onlar: “Bizi qoyub qacıblar!”– deyəcək və kafir olduqlarına dair oz əleyhlərinə sahidlik edəcəklər

[38] Allah deyəcək: “Sizdən əvvəl gəlib-getmis gunahkar cin və insan tayfaları ilə birlikdə Oda girin!” Hər bir tayfa Oda girdikcə digərini lənətləyəcəkdir. Nəhayət, hamısı orada toplandıgı zaman sonrakılar əvvəlkilər barəsində deyəcəklər: “Ey Rəbbimiz! Bunlardır bizi azdıran! Elə isə Odda bunlara ikiqat əzab ver!” Allah deyəcək: “Əzab hər kəs ucun ikiqatdır, lakin siz bunu bilmirsiniz!”

[39] Əvvəlkilər sonrakılara deyəcəklər: “Sizin bizim uzərimizdə hec bir ustunluyunuz olmayıb. Elə isə qazandıqlarınıza gorə dadın əzabı!”

[40] Subhəsiz ki, ayələrimizi yalan sayanlara və onlara təkəbburluklə yanasanlara goyun qapıları acılmayacaq və dəvə iynənin gozundən kecməyincə onlar Cənnətə girməyəcəklər. Biz gunahkarları belə cəzalandırırıq

[41] Onların Cəhənnəm odundan yatagı və yorganları olacaqdır. Biz zalımları belə cəzalandırırıq

[42] Iman gətirib yaxsı əməl edənlər isə Cənnət sakinləridir. Onlar orada əbədi qalacaqlar. Biz hər kəsi yalnız onun quvvəsi catdıgı qədər yukləyirik

[43] Biz onların kokslərindəki kin-kudurəti cıxaracagıq. Onların ayaqları altından caylar axacaq. Onlar deyəcəklər: “Bizi buna qovusduran Allaha həmd olsun! Əgər Allah bizə hidayət etməsəydi, biz ozumuz dogru yola yonələ bilməzdik. Əlbəttə, Rəbbimizin elciləri haqqı gətirmisdilər”. Onlara belə xitab ediləcəkdir: “Əməlləriniz sayəsində varis oldugunuz Cənnət budur!”

[44] Cənnət əhli Od sakinlərini səsləyib deyəcəklər: “Biz Rəbbimizin bizə vəd etdiyinin dogru oldugunu gorduk. Siz də Rəbbinizin sizə vəd etdiyinin dogru oldugunu gordunuzmu?” Onlar: “Bəli!”– deyəcəklər. Bu zaman onların arasında bir carcı səsləyib deyəcəkdir: “Allahın lənəti olsun zalımlara

[45] O kəslərə ki, insanları Allah yolundan sapdırır, onu əyri gostərməyə calısır və axirəti inkar edirdilər”

[46] Hər iki tərəfin arasında pərdə və səddin uzərində hər kəsi simasından tanıyan insanlar olacaqdır ki, onlar Cənnət əhlini səsləyib: “Sizə salam olsun!” deyəcəklər. Halbuki ozləri cox istədikləri halda hələ Cənnətə girməyəcəklər

[47] Onların gozləri Od sakinlərinə tərəf cevrildikdə isə deyəcəklər: “Ey Rəbbimiz, bizi zalımlara tay tutma!”

[48] Sədd əhli əlamətlərindən tanıdıqları adamları səsləyib deyəcəklər: “Sizə nə yıgdıqlarınız, nə də təkəbburluk gostərməyiniz fayda vermədi”

[49] “Allah onlara mərhəmət nəsib etməyəcək”– deyə barəsində and icdiyiniz kəslər bunlardırmı?” Sədd əhlinə deyiləcəkdir: “Cənnətə girin! Sizə hec bir qorxu yoxdur və siz kədərlənməyəcəksiniz”

[50] Od sakinləri Cənnət əhlini səsləyib deyəcəklər: “Bizim ustumuzə bir az su və ya Allahın sizə verdiyi ruzidən tokun”. Onlar isə deyəcəklər: “Allah bunları kafirlərə haram etmisdir”

[51] O kəslərə ki, dinlərini əyləncə və oyun etmisdilər və dunya həyatı onları aldatmısdı. Onlar bu gunləri ilə qarsılasmagı unutduqları və ayələrimizi inkar etdikləri kimi, Biz də onları bu gun unudarıq

[52] Biz onlara biliyimizlə izah etdiyimiz, iman gətirən qovm ucun hidayət və mərhəmət olan bir Kitab gondərdik

[53] Yoxsa kafirlər yalnız Quranda verilən xəbərlərin aqibətini gozləyirlər? Onun aqibəti gəldiyi gun əvvəllər onu unudan kəslər deyəcəklər: “Həqiqətən də, Rəbbimizin elciləri haqqı gətirmisdilər. Indi bizim tərəfimizi saxlayan səfaətcilər varmı? Yaxud geri qaytarılacagıqmı ki, əvvəllər etdiyimiz əməllərdən qeyrisini edək?” Onlar ozlərini ziyana ugratdılar. Uydurduqları butlər isə onlardan uzaqlasıb qeyb olacaqlar

[54] Dogrudan da, Rəbbiniz goyləri və yeri altı gundə yaradan, sonra da Ərsə ucalan Allahdır. O, gunduzu surətlə təqib edən gecə ilə ortub buruyur. Gunəsi, ayı və ulduzları Oz əmrinə tabe edən də Odur. Əslində, yaratmaq da, əmr etmək də Ona məxsusdur. Aləmlərin Rəbbi Allah ən Əzəmətli, xeyiri və bərəkəti bol olandır

[55] Rəbbinizə acizanə, həm də gizlicə dua edin! Subhəsiz ki, O, həddi asanları sevmir

[56] Yer uzu islah olunduqdan sonra, orada fəsad torətməyin. Allaha qorxu və umidlə yalvarın. Həqiqətən, Allahın mərhəməti yaxsılıq edənlərə yaxındır

[57] Kuləkləri Oz mərhəməti onundə yagısdan qabaq mujdəci olaraq gondərən Odur. Nəhayət, o kuləklər agır buludları dasıyarkən, Biz o buludları olu bir diyara tərəf qovur, onunla yagmur endirir və bunun vasitəsi ilə hər cur meyvə yetisdiririk. Biz oluləri də belə dirildəcəyik. Bəlkə, dusunub ibrət alasınız

[58] Yaxsı torpaqda bitkilər Rəbbinin izni ilə cox asanlıqla bitər, pis torpaqda isə onlar cox cətinliklə yetisər. Biz ayələri sukur edən bir qovmə beləcə izah edirik

[59] Biz Nuhu oz xalqına elci gondərdik. O dedi: “Ey qovmum! Allaha ibadət edin. Sizin Ondan basqa məbudunuz yoxdur. Mən sizə uz verəcək Boyuk gunun əzabından qorxuram”

[60] Xalqının zadəganları dedilər: “Həqiqətən də, biz səni acıq-aydın azgınlıq icində goruruk!”

[61] O dedi: “Ey qovmum! Mən hec də azmamısam. Lakin mən aləmlərin Rəbbi tərəfindən gondərilmis bir elciyəm

[62] Mən Rəbbimin mənə vəhy etdiklərini sizə təblig edir və sizə oyud-nəsihət verirəm. Allahdan nazil olanlar sayəsində sizin bilmədiklərinizi bilirəm

[63] Allahdan qorxub bəlkə mərhəmətə nail olasınız deyə, sizi qorxutmaq ucun oz aranızdan olan bir kisinin vasitəsi ilə Rəbbinizin sizə oyud-nəsihət verməsinə heyrətmi edirsiniz?”

[64] Kafirlər onu yalancı hesab etdilər. Biz onu və onunla birlikdə gəmidə olanları xilas etdik. Ayələrimizi yalan hesab edənləri isə suya qərq etdik. Dogrudan da, onlar kor adamlar idilər

[65] Ad qovmunə də qardasları Hudu gondərdik. O dedi: “Ey qovmum! Allaha ibadət edin. Sizin Ondan basqa məbudunuz yoxdur. Yoxsa qorxmursunuz?”

[66] Qovmunun kafir zadəganları dedilər: “Biz səni səfeh sayırıq və həqiqətən də, səni yalancılardan hesab edirik!”

[67] O dedi: “Ey qovmum! Mən hec də səfeh deyiləm. Lakin mən aləmlərin Rəbbi tərəfindən gondərilmis bir elciyəm

[68] Mən Rəbbimin vəhy etdiyi hokmlərini sizə təblig edirəm. Mən sizin etibarlı nəsihətcinizəm

[69] Yoxsa sizi qorxutmaq ucun oz aranızdan olan bir kisinin vasitəsi ilə Rəbbinizin sizə oyud-nəsihət verməsinə heyrətmi edirsiniz? Yadınıza salın ki, O, sizi Nuh qovmundən sonra xələflər təyin etdi və sizi xilqətcə daha quvvətli etdi. Allahın nemətlərini xatırlayın ki, bəlkə nicat tapasınız”

[70] Onlar dedilər: “Yanımıza gəlmisən ki, atalarımızın ibadət etdiklərini buraxıb tək Allaha ibadət edək? Əgər dogru danısanlardansansa, bizə vəd etdiyin əzabı gətir”

[71] Hud dedi: “Artıq Rəbbinizdən sizə əzab və qəzəb yetisdi. Siz ozunuzun və atalarınızın uydurduqları adlar barəsində mənimlə mubahisəmi edirsiniz? Halbuki Allah onlar barəsində hec bir dəlil nazil etməmisdir. Gozləyin! Subhəsiz ki, mən də sizinlə birlikdə gozləyənlərdənəm”

[72] Biz onu və onunla birlikdə olanları Oz mərhəmətimizlə xilas etdik. Ayələrimizi yalan hesab edənlərin isə kokunu kəsdik. Onlar iman gətirən deyildilər

[73] Səmud qovmunə də qardasları Salehi gondərdik. O dedi: “Ey qovmum! Allaha ibadət edin! Sizin Ondan basqa məbudunuz yoxdur. Rəbbinizdən sizə acıq-aydın dəlillər gəldi. Allahın qayadan cıxartdıgı bu disi dəvəsi sizin ucun bir mocuzədir. Onu buraxın Allahın torpagında otlasın. Ona bir pislik etməyin, yoxsa sizi agrılı-acılı bir əzab yaxalayar

[74] Xatırlayın ki, Allah sizi Ad qovmundən sonra xələflər etdi və yer uzundə yerləsdirdi. Siz də onun duzənliklərində qəsrlər tikir, daglarda evlər yonursunuz. Allahın nemətlərini yada salın, yer uzundə fəsad yayaraq pis islər gorməyin”

[75] Onun qovmunun təkəbburlu zadəganları oz aralarından iman gətirən zəiflərə dedilər: “Siz Salehin oz Rəbbi tərəfindən gondərildiyini bilirsinizmi?” Onlar dedilər: “Həqiqətən, biz onunla gondərilən hər seyə inanırıq”

[76] Təkəbbur gostərən bascılar dedilər: “Həqiqətən, biz sizin inandıgınızı inkar edirik”

[77] Onlar disi dəvənin diz vətərini kəsdilər və beləliklə də Rəbbinin əmrindən cıxıb: “Ey Saleh! Əgər sən gondərilən elcilərdənsənsə, bizə vəd etdiyin əzabı gətir”– dedilər

[78] Onları dəhsətli bir sarsıntı yaxaladı və onlar oz evlərində uzuqoylu dusub qaldılar

[79] Saleh onlardan uz cevirib dedi: “Ey qovmum! Mən Rəbbimin mənə vəhy etdiyi hokmunu sizə catdırdım və sizə oyud-nəsihət verdim. Lakin siz nəsihət verənləri sevmirsiniz”

[80] Lutu da elci gondərdik. Bir zaman o, oz qovmunə demisdi: “Sizdən əvvəl aləmlərdən hec kəsin etmədiyi iyrənc əməli sizmi edəcəksiniz

[81] Siz, qadınları qoyub səhvətlə kisilərə yaxınlasırsınız. Həqiqətən, siz, həddi asmıs adamlarsınız”

[82] Onun qovmunun cavabı: “Onları yurdunuzdan cıxarın. Axı onlar təmizliyə can atan adamlardır”– deməkdən basqa bir sey olmamısdı

[83] Biz onu və ailəsini xilas etdik. Yalnız arvadından basqa. O, geridə qalanlardan oldu

[84] Biz onun qovmunun ustunə daslardan yagıs yagdırdıq. Bir gor gunahkarların aqibəti necə oldu

[85] Mədyən qovmunə də qardasları Sueybi gondərdik. O dedi: “Ey qovmum! Allaha ibadət edin. Sizin Ondan basqa məbudunuz yoxdur. Rəbbinizdən sizə acıq-aydın bir dəlil gəldi. Elə isə olcuyə və cəkiyə tam riayət edin, insanların əsyalarını əksik verməyin və yer uzu islah olunduqdan sonra orada fəsad torətməyin. Əgər mominsinizsə, bu, sizin ucun daha xeyirlidir

[86] Hər yolun basında oturub Allaha iman gətirənləri hədələyib Onun yolundan sapdırmayın və onu əyri gostərməyə calısmayın. Xatırlayın ki, siz az idiniz, O sizi coxaltdı. Bir gorun fəsad torədənlərin aqibəti necə oldu

[87] Əgər aranızdan olan bir dəstəniz mənimlə gondərilənə inanmıs, bir dəstəniz isə inanmamıssa, Allah aramızda hokm verənədək səbir edin. Axı O, hakimlərin ən yaxsısıdır”

[88] Onun qovmunun təkəbburlu zadəganları dedilər: “Ey Sueyb! Ya biz hokmən səni də, səninlə birlikdə iman gətirənləri də yurdumuzdan cıxaracaq, ya da siz bizim dinimizə donəcəksiniz”. Sueyb dedi: “Hətta nifrət etmis olsaq belə

[89] Allah bizi sizin dininizdən xilas etdikdən sonra biz yenə də ona qayıtsaq, Allaha qarsı yalan uydurmus olarıq. Rəbbimiz Allah istəməyincə bizim ona donməyimiz olacaq bir sey deyildir. Rəbbimiz elmi ilə hər seyi əhatə etmisdir. Biz Allaha təvəkkul etmisik. Ey Rəbbimiz! Bizimlə qovmumuz arasında ədalətlə hokm ver. Axı Sən hokm verənlərin ən yaxsısısan.”

[90] Onun qovmunun kafir zadəganları dedilər: “Əgər Sueybin ardınca getsəniz, siz mutləq ziyana ugrayanlardan olarsınız”

[91] Onları dəhsətli bir sarsıntı yaxaladı və onlar oz evlərində uzuqoylu dusub qaldılar

[92] Sueybi yalancı sayanlar, sanki orada yasamamısdılar. Sueybi yalancı sayanların ozləri ziyana ugrayanlardan oldular

[93] Sueyb onlardan uz cevirib dedi: “Ey qovmum! Mən Rəbbimin mənə vəhy etdiyi hokmlərini sizə catdırdım və sizə oyud-nəsihət verdim. Kafir tayfadan otru mən necə heyifsilənə bilərəm?”

[94] Biz hansı bir olkəyə peygəmbər gondərdiksə, onun əhalisini sıxıntıya və bəlaya ducar etdik ki, bəlkə boyun əyələr

[95] Sonra pisliyi yaxsılıqla əvəz etdik. Nəhayət onlar firavanlıq icində yasayarkən: “Atalarımıza da belə qıtlıq və bolluq uz vermisdi”– dedilər. Biz də onları hec ozləri də hiss etmədən qəflətən yaxaladıq

[96] Əgər o olkələrin əhalisi iman gətirib Allahdan qorxsaydı, əlbəttə, Biz onların ustunə goydən və yerdən bərəkət qapılarını acardıq. Lakin onlar peygəmbərləri yalancı hesab etdilər. Biz də onları qazandıqları gunahlara gorə əzabla yaxaladıq

[97] Məgər o olkələrin əhalisi əzabımızın onlara gecə vaxtı, onlar yatarkən gəlməyəcəyindən əmin idilərmi

[98] Ya da o olkələrin əhalisi əzabımızın onlara səhər-səhər, onlar əylənərkən gəlməyəcəyindən əmin idilərmi

[99] Yaxud onlar Allahın hiyləsindən ehtiyat etmirdilərmi? Allahın hiyləsindən yalnız ziyana ugrayanlar ehtiyat etməzlər

[100] Məgər yer uzunun kecmis sakinlərindən sonra ona varis olanlara bəyan olmadımı ki, əgər Biz istəsəydik, onları da gunahları uzundən musibətə ducar edər, qəlblərinə mohur vurardıq və onlar da esitməzdilər

[101] Bu, o olkələrdir ki, onların əhvalatlarından bəzisini sənə soyləyirik. Elciləri onlara acıq-aydın dəlillər gətirdilər. Onlar isə daha oncə yalan hesab etdiklərinə gorə iman gətirmədilər. Allah kafirlərin qəlblərini beləcə mohurləyir

[102] Onların əksəriyyətini vədə xilaf cıxan gorduk. Onların coxunu gunahkar gorduk

[103] Onlardan sonra Musanı mocuzələrimizlə Firon və onun əyanlarına elci gondərdik. Onlar isə bunu inkar etdilər. Bir gor fəsad torədənlərin aqibəti necə oldu

[104] Musa dedi: “Ey Firon! Həqiqətən, mən aləmlərin Rəbbi tərəfindən gondərilmis bir elciyəm

[105] Mənim borcumdur ki, Allah barəsində yalnız həqiqəti deyim. Mən Rəbbinizdən sizə acıq-aydın dəlillər gətirmisəm. Elə isə Israil ogullarını mənimlə gondər”

[106] Firon dedi: “Əgər mocuzə gətirmisənsə və dogru danısanlardansansa, onu gostər!”

[107] Musa əsasını yerə atdı və o, dərhal acıq-askar bir ilan oldu

[108] Əlini qoynundan cıxartdı və o, baxanlar ucun agappaq parlaq bir əl oldu

[109] Firon qovmunun əyanları dedilər: “Həqiqətən, bu, bilikli bir sehrbazdır

[110] O sizi yurdunuzdan cıxartmaq istəyir. Elə isə təklifiniz nədir?”

[111] Onlar dedilər: “Onu və qardasını gozlət və səhərlərə sehrbazları toplayan adamlar gondər ki

[112] bilikli sehrbazların hamısını sənin yanına gətirsinlər”

[113] Sehrbazlar Fironun yanına gəlib dedilər: “Əgər qalib gəlsək, dogrudanmı bizim ucun mukafat olacaq?”

[114] Firon dedi: “Bəli, siz mənə yaxın adamlardan olacaqsınız”

[115] Sehrbazlar dedilər: “Ey Musa! Ya sən əsanı birinci at, ya da biz əlimizdəkiləri ataq!”

[116] Musa dedi: “Siz əvvəl atın!” Onlar əllərindəkiləri atdıqda, insanların gozlərini sehrləyib canlarına qorxu saldılar və boyuk bir sehr gostərdilər

[117] Biz Musaya: “Əsanı yerə at!”– deyə vəhy etdik. Elə bu an əsa ilana cevrilib onların duzəltdikləri seyləri uddu

[118] Artıq haqq uzə cıxdı, onların etdikləri isə batil oldu

[119] Sehrbazlar orada məglub oldular və rusvay olaraq geri dondulər

[120] Sehrbazlar səcdəyə qapandılar

[121] Onlar dedilər: “Aləmlərin Rəbbinə iman gətirdik –

[122] Musa və Harunun Rəbbinə!”

[123] Firon dedi: “Mən sizə izin verməmisdən əvvəl siz ona iman gətirdiniz? Subhəsiz ki, bu, səhərdə qurdugunuz bir hiylədir ki, əhalisini oradan cıxarasınız. Tezliklə biləcəksiniz

[124] Əllərinizi və ayaqlarınızı carpaz kəsəcək, sonra da hamınızı carmıxa cəkəcəyəm”

[125] Onlar dedilər: “Subhəsiz ki, biz Rəbbimizə qayıdacagıq

[126] Sən sadəcə, Rəbbimizin mocuzələri bizə gəldikdə onlara iman gətirməyimizə gorə bizdən intiqam alırsan. Ey Rəbbimiz! Bizə coxlu səbir ver və bizi musəlman olaraq oldur”

[127] Firon xalqının əyanları dedilər: “Sən Musanı və onun qovmunu buraxırsan ki, yer uzundə fəsad torətsinlər, həm səni, həm də sənin məbudlarını bir kənara atsınlar”. Firon dedi: “Biz hokmən onların oglan usaqlarını oldurəcək, qadınlarını isə sag buraxacagıq. Subhəsiz ki, onların uzərində sarsılmaz hokmranlıga malik olan bizik”

[128] Musa oz qovmunə dedi: “Allahdan komək diləyin və səbir edin. Subhəsiz ki, yer uzu Allahındır. O, qullarından istədiyini yer uzunun varisləri təyin edir. Gozəl aqibət muttəqilərindir”

[129] Onlar dedilər: “Sən bizə peygəmbər gəlməzdən əvvəl də, sənin gəlisindən sonra da bizə əziyyət verildi”. Musa dedi: “Ola bilsin ki, Rəbbiniz dusməninizi məhv edib sizi yer uzunun varisləri təyin etsin, sonra da necə hərəkət edəcəyinizə baxsın”

[130] Biz Firon xalqını quraqlıq illərinə və məhsul qıtlıgına məruz qoyduq ki, bəlkə dusunub ibrət alsınlar

[131] Onlara bir yaxsılıq uz verəndə: “Bu, bizə məxsusdur!”– deyərdilər. Onlara bir pislik uz verdikdə isə, Musa və onunla birlikdə olanları ugursuzluq əlaməti sayardılar. Əslində onların ugursuzlugu Allah yanındadır, lakin onların coxu bunu bilmir

[132] Kafirlər dedilər: “Sən bizi sehrləmək ucun nə qədər mocuzə gətirsən də, biz sənə inanan deyilik!”

[133] Biz də onların ustunə muxtəlif mocuzələr olaraq tufan, cəyirtkələr, bitlər, qurbagalar və qan gondərdik. Onlar isə təkəbburluk gostərdilər və gunahkar bir tayfa oldular

[134] Əzab onları burudukdə dedilər: “Ey Musa! Bizim ucun Rəbbinə sənə verdiyi əhd ilə dua et! Əgər əzabı bizdən sovusdursan, biz hokmən sənə iman gətirəcək və Israil ogullarını mutləq səninlə birlikdə gondərəcəyik”

[135] Biz catacaqları muəyyən vaxta qədər əzabı onlardan sovusdurduqda isə, dərhal əhdi pozdular

[136] Ayələrimizi inkar edib onlardan qafil olduqlarına gorə Biz o tayfadan intiqam alaraq onları dənizdə qərq etdik

[137] Musa ilə olan zəif qovmu isə yer uzunun xeyir-bərəkət verdiyimiz sərq və qərb bolgələrinə varislər təyin etdik. Səbir etdiklərinə gorə Rəbbinin Israil ogulları barəsindəki gozəl Sozu yerinə yetdi. Biz Firon və onun xalqının qurduqlarını və tikib ucaltdıqlarını darmadagın etdik

[138] Biz Israil ogullarını dənizdən kecirtdik və onlar oz butlərinə tapınan bir qovmə rast gəldilər. Onlar dedilər: “Ey Musa! Onların məbudları oldugu kimi, bizim ucun də bir məbud duzəlt”. Musa dedi: “Həqiqətən, siz cahil bir tayfasınız

[139] Subhəsiz ki, bunların etiqad etdikləri əqidə məhvə məhkumdur, gordukləri islər isə batildir”

[140] Musa dedi: “Allah sizi aləmlərdən ustun etdiyi bir halda, mən sizin ucun Allahdan basqa məbudmu axtaracagam?”

[141] Bir zaman Biz sizi Fironun tərəfdarlarından xilas etdik. Onlar sizə agır əzablar verir, oglan usaqlarınızı oldurur, qadınlarınızı isə sag buraxırdılar. Bunda sizin ucun Rəbbiniz tərəfindən boyuk bir sınaq var idi

[142] Biz Musaya otuz gecəlik vədə verdik və buna on gecə də əlavə etdik. Beləliklə də Rəbbinin təyin etdiyi vaxt qırx gecə oldu. Musa qardası Haruna dedi: “Xalqımın icərisində məni əvəz et, onları islah et və fəsad torədənlərin yoluna uyma!”

[143] Musa təyin etdiyimiz vaxtda gəldikdə Rəbbi onunla danısdı. Musa dedi: “Ey Rəbbim! Ozunu mənə gostər, Sənə baxım”. Allah dedi: “Sən məni gorə bilməzsən. Lakin bu daga bax. Əgər o, oz yerində qala bilsə, sən də Məni gorəcəksən”. Rəbbi daga gorundukdə onu parca-parca etdi. Musa da bayılaraq yerə sərildi. Ozunə gəldikdə isə dedi: “Sən pak və muqəddəssən! Sənə tovbə etdim və mən iman gətirənlərin birincisiyəm!”

[144] Allah dedi: “Ey Musa! Mən vəhy etdiyim hokmlərimlə və səninlə danısmagımla səni secib insanlardan ustun etdim. Elə isə sənə verdiyimi gotur və sukur edənlərdən ol!”

[145] Biz onun ucun lovhələrdə hər seydən oyud-nəsihət və hər seyin təfsilatını yazdıq və dedik: “Bunları mohkəm tut və xalqına da onun ən yaxsısından tutmagı əmr et! Mən sizə fasiqlərin yurdunu gostərəcəyəm

[146] Haqsız olaraq yer uzundə təkəbburluk gostərənləri ayələrimdən uzaqlasdıracagam. Onlar butun mocuzələri gorsələr də onlara inanmazlar. Onlar dogru yolu gorsələr, ora yonəlməz, azgınlıq yolunu gorsələr, onu ozlərinə yol secərlər. Bu ona gorədir ki, onlar ayələrimizi inkar edir və onlara məhəl qoymurdular”

[147] Ayələrimizi və axirətə qovusmagı yalan sayanların əməlləri puc oldu. Məgər onlar yalnız etdikləri bu əməllərə gorə cəzalandırılmayacaqlarmı

[148] Musanın ardınca qovmu oz zinət əsyalarından boyurən bir buzov heykəli duzəltdi. Məgər bu heykəlin onlarla danısmadıgını, onlara duz yol gostərmədiyini gormurdulərmi? Buna baxmayaraq ona məbud kimi sitayis edib zalımlardan oldular

[149] Onların əlləri yanlarına dusdukdə (tutduqları isə gorə pesman olduqda) və haqq yoldan azdıqlarını gordukdə: “Əgər Rəbbimiz bizə rəhm etməsə və bizi bagıslamasa, əlbəttə, ziyana ugrayanlardan olarıq”– dedilər

[150] Musa qəzəbli və kədərli halda oz qovmunun yanına qayıtdıqda dedi: “Məndən sonra necə də yaramaz islər gormusunuz! Rəbbinizin əmrini qabaqlamaq istədiniz?” Musa lovhələri tulladı və qardasının basından yapısıb ozunə tərəf cəkdi. Qardası dedi: “Ey anamın oglu! Həqiqətən, camaat məni zəif bilib az qala oldurəcəkdi. Məni rusvay etməklə dusmənləri sevindirmə. Məni zalımlara tay tutma”

[151] Musa dedi: “Ey Rəbbim! Məni və qardasımı bagısla, bizi Oz mərhəmətinə qovusdur. Sən rəhm edənlərin ən rəhmlisisən!”

[152] Həqiqətən, buzova sitayis edənlərə oz Rəbbindən bir qəzəb və dunya həyatında zillət uz verəcəkdir. Biz iftira yaxanları belə cəzalandırırıq

[153] Yaramaz islər gorub sonra bunun ardından tovbə edib iman gətirənlərə gəlincə, subhəsiz ki, Rəbbin bundan sonra Bagıslayandır, Rəhmlidir

[154] Musanın qəzəbi sakitləsdikdə lovhələri goturdu. Oradakı yazılarda Rəbbindən qorxanlar ucun hidayət və mərhəmət var idi

[155] Musa Bizim təyin etdiyimiz vaxt ucun tayfasından yetmis kisi secdi. Onları zəlzələ yaxaladıqda o dedi: “Ey Rəbbim! Əgər istəsəydin, bundan əvvəl onları da, məni də məhv edərdin. Ozumuzdən olan səfehlərin etdiklərinə gorə bizi həlakmı edəcəksən? Bu, yalnız Sənin sınagındır. Sən onunla istədiyini azgınlıga aparır, istədiyini də dogru yola yonəldirsən. Sən bizim Himayəcimizsən! Bizi bagısla və bizə rəhm et! Axı Sən bagıslayanların ən yaxsısısan

[156] Bizim ucun bu dunyada da yaxsılıq yaz, axirətdə də. Həqiqətən, biz, Sənə uz tutduq!” Allah dedi: “Istədiyimi əzabıma ducar edirəm. Mərhəmətim isə hər seyi əhatə edir. Mən onu Allahdan qorxan, zəkat verən və ayələrimizə iman gətirənlər ucun yazacagam

[157] O kəslər ki, yanlarındakı Tovrat və Incildə haqqında yazılmıs oldugunu gordukləri elcinin – yazıb-oxumaq bilməyən peygəmbərin, ardınca gedərlər. O peygəmbər onlara yaxsı islər gorməyi buyurar, pis əməlləri isə qadagan edər, onlara pak seyləri halal, murdar seyləri isə haram edər. Onların agır yuklərini yungulləsdirər və onları buxovlardan xilas edər. Ona iman gətirən, onu dəstəkləyən, ona komək edən və onunla gondərilmis nurun ardınca gedənlər isə nicat tapanlardır”

[158] De: “Ey insanlar! Subhəsiz ki, mən sizin hamınız ucun Allahın elcisiyəm. Goylərin və yerin hokmranlıgı Ona məxsusdur, Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. O həm dirildir, həm də oldurur. Elə isə Allaha və Onun Elcisinə – yazıb-oxumaq bilməyən, həm də Allaha və Onun kəlmələrinə inanan peygəmbərə iman gətirin. Onun ardınca gedin ki, bəlkə dogru yola yonələsiniz”

[159] Musanın qovmundən elə bir camaat var ki, haqq ilə insanları dogru yola yonəldir və onun sayəsində ədalətlə hokm verirlər

[160] Biz onları on iki nəslə – ummətə bolduk. Qovmu Musadan su istədikdə, Biz ona: “Əsanla dasa vur!”– deyə vəhy etdik. Ondan on iki cesmə qaynayıb cıxdı. Hər qəbilə ozunun su icəcəyi yeri bildi. Biz onların ustunə buludla kolgə saldıq, onlara manna və bildircin endirdik, ozlərinə də: “Sizə ruzi kimi verdiyimiz pak seylərdən yeyin!”– dedik. Onlar Bizə zulm etmədilər, ancaq ozləri ozlərinə zulm etdilər

[161] Bir zaman onlara deyilmisdi: “Bu kənddə sakin olun və orada olan nemətlərdən bəyəndiyiniz yerlərdə yeyin. “Bizi bagısla!”– deyin və qapıdan Allaha səcdə edərək daxil olun ki, sizin gunahlarınızı bagıslayaq. Biz yaxsı islər gorənlərə mukafatlarını artırarıq”

[162] Onlardan haqsızlıq edənlər ozlərinə deyilən sozu basqası ilə dəyisdilər. Etdikləri haqsızlıga gorə Biz onlara goydən əzab gondərdik

[163] Onlardan dəniz sahilində yerləsən kənd barəsində xəbər al! O vaxt onlar sənbə gunu ucun qoyulmus qadaganı pozurdular. Sənbə gunu onların balıqları uzə cıxaraq onların yanına axısır, sənbədən basqa gunlərdə isə onlara tərəf gəlmirdilər. Gunah etdiklərinə gorə Biz onları beləcə sınayırdıq

[164] O zaman onlardan bir dəstə dedi: “Allahın məhv edəcəyi və ya siddətli əzaba ducar edəcəyi bir tayfaya nə ucun oyud-nəsihət verirsiniz?” Onlar dedilər: “Bu, Rəbbiniz yanında uzrxahlıq etmək ucundur. Bəlkə, onlar pis əməllərdən cəkinələr!”

[165] Onlar ozlərinə edilmis xəbərdarlıgı unutduqları zaman Biz pis əməlləri qadagan edən kimsələri xilas etdik, haqsızlıq edənləri isə itaətdən cıxdıqlarına gorə dəhsətli bir əzabla yaxaladıq

[166] Ozlərinə qoyulan qadaganı pozduqları zaman Biz onlara: “Mənfur meymunlar olun!”– dedik

[167] O zaman Rəbbin onlara Qiyamət gununədək agır əzab verəcək kimsələr gondərəcəyini bildirdi. Dogrudan da, sənin Rəbbin tez cəza verəndir. Həqiqətən də, O, Bagıslayandır, Rəhmlidir

[168] Biz onları yer uzundə ummətlərə bolduk. Icərilərində həm əməlisaleh olanlar, həm də belə olmayanlar var. Biz onları yaxsılıq və pisliklə sınadıq ki, bəlkə dogru yola donələr

[169] Onlardan sonra Kitaba varis olan xələflər gəldilər. Onlar bu fani dunya malını alıb: “Biz bagıslanacagıq!”– deyirdilər. Onlara buna bənzər mənfəətlər yenə də gəlsəydi, onu da alardılar. Məgər Allah barəsində haqdan basqa bir sey soyləməyəcəklərinə dair onlardan Kitabda yazılmıs əhd alınmamısdımı? Halbuki onlar Kitabda olanları oxuyub oyrənmisdilər. Axirət yurdu muttəqilər ucun daha xeyirlidir. Məgər anlamırsınız

[170] Kitabdan mohkəm yapısanlara və namaz qılanlara gəlincə, Biz islah edənlərin mukafatını puc etmərik

[171] Bir zaman dagı yerindən qoparıb onların bası ustunə bulud kimi qaldırmısdıq və onlar da elə zənn etmisdilər ki, dag onların ustunə dusəcək. Biz onlara: “Sizə verdiyimizdən mohkəm yapısın və icindəkiləri xatırlayın ki, bəlkə, qorxasınız!”– demisdik

[172] Bir zaman Rəbbin Adəm ogullarının bellərindən onların torəmələrini cıxarmıs və: “Mən sizin Rəbbiniz deyiləmmi?”– deyə onları ozlərinin əleyhinə sahid tutmusdu. Onlar: “Bəli, biz sahid olduq!”– demisdilər. Bu ona gorədir ki, siz Qiyamət gunu: “Biz bundan xəbərsiz idik!”– deməyəsiniz

[173] Yaxud: “Atalarımız bizdən əvvəl Allaha sərik qosmus, biz də onlardan sonra gələn bir nəsil olmusuq. Məgər Sən bizi batilə uyanların etdikləri əməllərə gorə məhv edəcəksən?”– deməyəsiniz

[174] Biz ayələri beləcə izah edirik ki, bəlkə haqq yola qayıdalar

[175] Onlara ayələrimizi verdiyimiz kimsənin əhvalatını oxu. O, ayələrdən kənara cıxdı, seytanın təqibinə məruz qaldı, axırda da azmıslardan oldu

[176] Biz istəsəydik, bu ayələrin sayəsində onu ucaldardıq. Lakin o, dunyaya meyl saldı və oz istəyinə uydu. Onun misalı itin misalına bənzəyir; onu qovsan da dilini cıxardıb ləhləyər, qovmasan da. Ayələrimizi yalan hesab edənlərin məsəli belədir. Bu əhvalatları onlara danıs ki, bəlkə fikirləsələr

[177] Ayələrimizi yalan sayıb ozlərinə zulm edən adamlar barəsindəki məsəl necə də pisdir

[178] Allah kimə hidayət verirsə, dogru yolda olan da odur. Kimləri də azdırırsa, ziyana ugrayanlar da məhz onlardır

[179] Biz Cəhənnəm ucun bir cox cinlər və insanlar yaratdıq. Onların qəlbləri var, onunla anlamazlar; gozləri var, onunla gorməzlər; qulaqları var, onunla esitməzlər. Onlar heyvan kimidirlər, hətta daha cox azgınlıqdadırlar. Qafil olanlar da məhz onlardır

[180] Ən gozəl adlar Allahındır. Ona bu adlar vasitəsi ilə dua edin və Onun adları barəsində haqdan sapanları tərk edin. Onlar etdikləri əməllərin cəzasını alacaqlar

[181] Yaratdıqlarımız icərisində elə bir ummət də var ki, haqq ilə dogru yola aparır və bunun sayəsində ədalətlə hokm edirlər

[182] Ayələrimizi yalan sayanları, ozlərinin də bilməyəcəkləri bir yerdən tədricən tovlayıb məhvə aparacagıq

[183] Mən onlara mohlət verəcəyəm. Subhəsiz ki, Mənim hiyləm sarsılmazdır

[184] Məgər fikirləsmirlərmi? Onların yoldasında hec bir dəlilik yoxdur. O ancaq qorxudan və bəyan edən bir Peygəmbərdir

[185] Məgər onlar goylərin və yerin səltənətinə, Allahın yaratdıgı hər seyə, əcəllərinin yaxınlasa biləcəyinə diqqət yetirmirlərmi? Bundan sonra hansı sozə inanacaqlar

[186] Allah kimi azdırarsa, ona dogru yol gostərən olmaz. Allah onları oz azgınlıqları icərisində sərgərdan dolasan vəziyyətdə tərk edər

[187] Səndən o Saat barəsində sorusurlar ki, nə vaxt qopacaq? De: “Bu haqda bilgi ancaq Rəbbimə aiddir. Qopacagı vaxtı yalnız O, askara cıxara bilər. Bu bilgi goylərə və yerə də agır gəlir. O sizə qəflətən gələcəkdir”. Sanki onu bilirmissən kimi səndən sorusurlar. De: “Bu haqda bilgi ancaq Allaha aiddir. Lakin insanların coxu bunu bilmir”

[188] De: “Mən Allahın istədiyindən basqa ozumə nə bir fayda, nə də bir zərər yetirməyə qadir deyiləm. Əgər qeybi bilsəydim, əlbəttə, ozum ucun xeyir artırardım və mənə pislik toxunmazdı. Mən sadəcə, iman gətirən bir qovm ucun qorxudan və mujdələyənəm”

[189] Sizi tək bir candan xəlq edən, unsiyyət baglayıb rahatlıq tapsın deyə ondan onun zovcəsini yaradan Odur. Adəm ovladı zovcəsini agusuna aldıqda o, yungul bir yuklə yukləndi (hamilə qaldı) və bir muddət onu bətnində gəzdirdi. Zovcəsi agırlasdıgı zaman hər ikisi ozlərinin Rəbbi olan Allaha: “Əgər bizə saglam bir ovlad versən, əlbəttə, sukur edənlərdən olarıq”– deyə dua etdilər

[190] Allah onlara saglam bir ovlad verdikdə isə ozlərinə verdiyi seydə Ona sərik qosmaga basladılar. Allah isə onların qosduqları səriklərdən ucadır

[191] Onlar hec bir sey yaratmayan, ozləri xəlq edilmis olan seyləri Allaha sərik qosurlar

[192] Allahdan qeyri ibadət etdikləri nə onlara yardım edə bilər, nə də ozlərinə komək edə bilərlər

[193] Siz onları dogru yola cagırsanız, sizin ardınızca gəlməzlər. Onları cagırsanız da, sussanız da sizin ucun fərqi yoxdur

[194] Allahdan savayı cagırdıqlarınız da sizin kimi qullardır. Əgər dogru deyirsinizsə, cagırın onları, sizə cavab versinlər

[195] Məgər onların ayaqlarımı var, onunla yerisinlər? Yoxsa onların əllərimi var, onunla tutsunlar? Yoxsa onların gozlərimi var, onunla gorsunlər? Yoxsa onların qulaqlarımı var, onunla esitsinlər? De: “Cagırın səriklərinizi! Sonra mənə qarsı hiylə qurun və mənə hec mohlət də verməyin

[196] Həqiqətən, mənim himayədarım Kitabı nazil edən Allahdır. O, əməlisalehlərə himayəcilik edir

[197] Ondan savayı cagırdıqlarınız nə sizə yardım edə bilər, nə də ozlərinə koməkci ola bilərlər”

[198] Siz onları dogru yola cagırsanız, esitməzlər. Onları sənə baxan gorursən, halbuki onlar gormurlər

[199] Sən bagıslama yolunu tut, yaxsı is gorməyi əmr et və cahillərdən uz dondər

[200] Əgər seytandan sənə bir vəsvəsə gəlsə, Allaha sıgın. Subhəsiz ki, O, hər seyi esidəndir, hər seyi biləndir

[201] Allahdan qorxanlara seytandan bir vəsvəsə toxundugu zaman Allahı xatırlayar və dərhal gercəyi gorərlər

[202] Seytanlar oz qardaslarında azgınlıgı artırarlar. Sonra da onlardan əl cəkməzlər

[203] Sən onlara mocuzə gətirmədiyin zaman: “Nə olardı ki, onu da ozundən uyduraydın?”– deyərlər. De: “Mən yalnız Rəbbimdən mənə vəhy olunanlara tabe oluram. Bunlar Rəbbinizdən gələn askar dəlillər, iman gətirən bir qovm ucun dogru yolu gostərən rəhbər və mərhəmətdir”

[204] Quran oxundugu zaman onu dinləyin və susun ki, bəlkə sizə rəhm olunsun

[205] Səhər-axsam urəyində yalvararaq və qorxaraq, səsini qaldırmadan Rəbbini yad et və qafillərdən olma

[206] Rəbbinin huzurunda olan mələklər Ona ibadət etməkdə təkəbburluk gostərmir, Onu tərifləyir və yalnız Ona səcdə edirlər

əl-Ənfal

Surah 8

[1] Səndən qənimətlər haqqında sorusurlar. De: “Qənimətlər Allaha və Peygəmbərə aiddir”. Elə isə Allahdan qorxun və aranızdakı munasibətləri duzəldin. Əgər mominsinizsə, Allaha və Onun Rəsuluna itaət edin

[2] Mominlər ancaq o kəslərdir ki, Allah anıldıgı zaman onların qəlbi qorxuya dusər, Onun ayələri onlara oxunduqda imanları artar, yalnız oz Rəbbinə təvəkkul edər

[3] namaz qılar və Bizim onlara verdiyimiz ruzidən Allah yolunda xərcləyərlər

[4] Məhz onlar həqiqi mominlərdir. Onlar ucun Rəbbi yanında dərəcələr, bagıslanma və bolluca ruzi vardır

[5] Rəbbin səni bu minvalla haqq-ədalət ugrunda Bədrə getmək ucun evindən cıxartdı. Halbuki bu, mominlərdən bir dəstənin xosuna gəlmirdi

[6] Haqq bəlli olduqdan sonra belə onun barəsində səninlə mubahisə edirdilər, sanki gozləri baxa-baxa olumə suruklənirdilər

[7] O vaxt Allah sizə, iki dəstədən birinin – karvanın və yaxud kafirlərin qosununun sizin olacagını vəd edirdi. Siz silahsız dəstənin sizin olmasını arzulayırdınız. Allah isə Oz kəlmələri ilə haqqı gercəkləsdirmək və kafirlərin kokunu kəsmək istəyirdi

[8] O bununla gunahkarların xosuna gəlməsə də, haqqı gercəkləsdirmək və batili puc etmək istəyirdi

[9] O vaxt siz Rəbbinizdən komək diləyirdiniz. O da: “Mən sizə bir-birinin ardınca gələn min mələklə yardım edəcəyəm”– deyə duanızı qəbul etmisdi

[10] Allah bunu yalnız bir mujdə və onunla qəlbiniz rahatlıq tapsın deyə belə etdi. Qələbə yalnız Allahdandır. Həqiqətən, Allah Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[11] O zaman Allah Oz tərəfindən bir təskinlik olsun deyə, sizə yungul bir murgu gondərmis, goydən sizin uzərinizə yagmur endirmisdi ki, onunla sizi təmizləsin, seytanın vəsvəsəsini sizdən uzaq etsin, qəlbinizi mohkəmləndirsin və onunla qədəmlərinizi sabit etsin

[12] O zaman Rəbbin mələklərə: “Mən sizinləyəm! Iman gətirənləri gucləndirin. Mən kafirlərin qəlbinə qorxu salacagam. Onların boyunlarını vurun və barmaqlarının hamısını kəsin!”– deyə vəhy etmisdi

[13] Bu, onların Allaha və Onun Elcisinə qarsı cıxmalarına gorədir. Allaha və Onun Elcisinə qarsı cıxan kimsəyə Allah siddətli əzab verər

[14] Bax belə! Indi dadın onu! Kafirlər ucun Cəhənnəm odunun əzabı da hazırlanmısdır

[15] Ey iman gətirənlər! Kafirlərlə doyus meydanında qarsılassanız, arxanızı onlara cevirməyin

[16] Daha bir doyus əməliyyatı kecirmək ucun bir tərəfə cəkilən və ya basqa bir dəstəyə qosulanlar istisna olmaqla, kim belə bir gundə onlara arxa cevirərsə, Allahın qəzəbinə ducar olar. Onun gedəcəyi yer Cəhənnəmdir. Ora necə də pis donus yeridir

[17] Onları siz oldurmədiniz, Allah onları oldurdu. Dusmənlərin gozunə bir ovuc torpaq atdıgın zaman sən atmadın, Allah atdı ki, mominləri Oz tərəfindən yaxsı bir sınaqdan kecirtsin. Həqiqətən, Allah hər seyi esidəndir, hər seyi biləndir

[18] Bax belə! Həqiqətən də, Allah kafirlərin hiyləsini zəiflədər

[19] Əgər siz kafirlər ədalətli hokm diləyirsinizsə, artıq sizə hokm gəlmisdir. Əgər kufrə son qoysanız, bu, sizin ucun xeyirli olar. Yox əgər qayıtsanız, Biz də qayıdarıq (mominlərə qarsı vurussanız, Biz də sizi məglub edərik). Dəstəniz nə qədər cox olsa da, bu sizi hec bir seydən qurtara bilməz. Subhəsiz ki, Allah mominlərlədir

[20] Ey iman gətirənlər! Allaha və Onun Rəsuluna itaət edin, esitdiyiniz halda ondan uz dondərməyin

[21] Esitmədikləri halda: “Esitdik!” deyənlər kimi olmayın

[22] Subhəsiz ki, Allah yanında canlıların ən pisi haqqı anlamayan karlar və lallardır

[23] Əgər Allah onlarda bir xeyir oldugunu bilsəydi, əlbəttə, onlara esitdirərdi. Əgər onlara esitdirsəydi belə, yenə də uz cevirərək donərdilər

[24] Ey iman gətirənlər! Peygəmbər sizi, həyat verəcək seylərə cagırdıgı zaman Allahın və Peygəmbərinin cagırısına cavab verin. Bilin ki, Allah insanla onun qəlbi arasındadır (onun istəyinə catmasına mane ola bilər) və siz Onun huzuruna toplanacaqsınız

[25] Elə bir bəladan qorxun ki, o, sizlərdən təkcə zalım olanlara uz verməz (hamınızı buruyər). Bilin ki, Allah siddətli cəza verəndir

[26] Yadınıza salın ki, bir zaman siz az idiniz, yer uzundə zəif sayılırdınız; kafir adamların sizi ələ kecirəcəyindən qorxurdunuz. Allah sizə sıgınacaq verdi, Oz koməyi ilə sizi quvvətləndirdi və sizə pak ruzilərdən verdi ki, bəlkə sukur edəsiniz

[27] Ey iman gətirənlər! Allaha və Onun Rəsuluna xəyanətkarlıq gostərməyin və bilə-bilə aranızdakı əmanətlərə də xəyanət etməyin

[28] Bilin ki, var-dovlətiniz də, ovladlarınız da ancaq bir imtahandır. Boyuk mukafat isə Allah yanındadır

[29] Ey iman gətirənlər! Əgər Allahdan qorxsanız, O sizə haqla nahaqqı ayırd etmə bacarıgı verər, gunahlarınızdan kecər və sizi bagıslayar. Allah boyuk lutf sahibidir

[30] Bir zaman kafirlər səni həbs etmək, oldurmək və ya yurdundan qovmaq ucun sənə qarsı hiylə qururdular. Onlar hiylə islətdilər, Allah da hiylə islətdi. Allah hiylə islədənlərin ən yaxsısıdır

[31] Ayələrimiz onlara oxundugu zaman deyərlər: “Artıq esitdik. Istəsək, biz də buna bənzərini deyə bilərik. Bu, kecmisdəkilərin əfsanələrindən basqa bir sey deyildir”

[32] O zaman onlar: “Ey Allah! Əgər bu, Sənin tərəfindən gəlmis bir haqdırsa, onda ustumuzə goydən das yagdır və ya bizə agrılı-acılı bir əzab gondər”– demisdilər

[33] Sən onların arasında oldugun halda Allah onlara əzab verməyəcək. Bagıslanmalarını dilədikləri zaman da Allah onlara əzab verən deyildir

[34] Onlar Məscidulharamın xidmətciləri olmadıqlarına baxmayaraq mominləri oraya buraxmadıqları halda Allah nə ucun onlara əzab verməsin? Onun xidmətciləri yalnız muttəqilərdir. Lakin onların coxu bunu bilmir

[35] Onların muqəddəs Evin yanındakı ibadətləri fit vermək və əl calmaqdan basqa bir sey deyildir. Kufr etdiyinizə gorə dadın əzabı

[36] Subhəsiz ki, kafir olanlar insanları Allah yolundan sapdırmaq ucun oz mallarını sərf edirlər. Onlar onu sərf edəcək, sonra bunun pesmancılıgını cəkəcək, daha sonra isə məglub ediləcəklər. Kafir olanları Cəhənnəmə toplayacaqlar ki

[37] Allah murdarı pakdan ayırsın, murdarları bir-birinin ustunə qoyub bir yerə yıgsın və onları Cəhənnəmdə yerləsdirsin. Ziyana ugrayanlar da məhz onlardır

[38] Kafir olanlara de ki, əgər kufrə son qoysalar, olub-kecənlər onlara bagıslanar. Yox, əgər kufrə qayıtsalar, əvvəlkilərin basına gələn aqibəti gozləsinlər

[39] Fitnə aradan qalxana qədər və din tamamilə yalnız Allaha həsr edilənədək onlarla vurusun! Əgər sirkə son qoysalar, bilsinlər ki, Allah onların etdiklərini gorur

[40] Əgər onlar uz dondərsələr, bilin ki, Allah sizin Himayədarınızdır. O, nə gozəl Himayədar, nə gozəl Yardımcıdır

[41] Əgər siz Allaha və haqla batilin ayırd edildiyi gun – iki dəstənin qarsı-qarsıya gəldiyi gun qulumuza nazil etdiyimizə iman gətirmisinizsə, bilin ki, ələ kecirdiyiniz qənimətlərin besdə biri Allaha, Onun Elcisinə, onun əqrəbasına, yetimlərə, kasıblara və musafirlərə məxsusdur. Allah hər seyə qadirdir

[42] O zaman siz vadinin yaxın tərəfində, onlar uzaq tərəfində, karvan isə sizdən asagıda dənizin sahilində idi. Əgər siz vədələssəydiniz, həmin vaxt və yer barəsində ixtilafa dusərdiniz. Lakin Allah olacaq isi həyata kecirmək ucun belə etdi ki, həlak olan acıq-aydın bir dəlillə həlak olsun, sag qalan da acıq-aydın bir dəlillə sag qalsın. Həqiqətən, Allah hər seyi esidəndir, hər seyi biləndir

[43] O zaman Allah yuxunda sənə onları az gostərdi. Əgər onları sənə cox gostərsəydi, ruhdan dusər və doyus barəsində bir-birinizlə mubahisə edərdiniz. Lakin Allah sizi qorudu. Subhəsiz ki, O, kokslərdə olanları bilir

[44] O vaxt qarsı-qarsıya gəldiyiniz zaman Allah onları sizin gozunuzə az gostərdi, sizi də onların gozundə azaltdı ki, olacaq isi yerinə yetirsin. Butun islər Allaha qayıdır

[45] Ey iman gətirənlər! Kafir bir dəstə ilə uz-uzə gəldikdə mohkəm durun və Allahı cox yad edin ki, bəlkə nicat tapasınız

[46] Allaha və Onun Rəsuluna itaət edin, bir-birinizlə mubahisə etməyin, yoxsa ruhdan dusər və zəifləyərsiniz. Səbir edin, cunki Allah səbir edənlərlədir

[47] Yurdlarından təkəbburlə, ozlərini camaata gostərmək ucun cıxan və insanları Allah yolundan sapdıran kəslər kimi olmayın. Allah onların əməllərini hər tərəfdən əhatə etmisdir

[48] O zaman seytan onların əməllərini ozlərinə gozəl gostərib: “Bu gun insanlardan hec kəs sizə qalib gələ bilməz. Axı mən sizə yardım edən bir qonsuyam!”– demisdi, iki dəstə bir-birini gordukdə isə geri cəkilib: “Mən sizdən uzagam. Mən sizin gormədiklərinizi gorurəm. Mən Allahdan qorxuram. Cunki Allah siddətli cəza verəndir!”– demisdi

[49] O zaman munafiqlər və qəlbində xəstəlik olanlar dedilər: “Bunları oz dinləri aldatdı!” Kim Allaha təvəkkul etsə, bilsin ki, Allah Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[50] Kas sən kafirləri mələklər onların canını alarkən gorəydin. Mələklər onların uzunə və yanlarına vura-vura deyirdilər: “Dadın yandırıcı odun əzabını

[51] Bu, oz əllərinizlə etdiyiniz əməllərə gorədir. Yoxsa Allah qullarına zulm edən deyildir”

[52] Bunların əməli Firon nəslinin və onlardan əvvəlkilərin əməlinə bənzəyir. Onlar Allahın ayələrini inkar etdilər, Allah da onları gunahlarına gorə yaxaladı. Subhəsiz ki, Allah Quvvətlidir, cəzalandırması da siddətlidir

[53] Bu, ona gorədir ki, bir camaat nəfslərində olanı dəyisməyincə, Allah da onlara verdiyi neməti dəyisən deyildir. Subhəsiz ki, Allah hər seyi esidəndir, hər seyi biləndir

[54] Bunların əməli Firon nəslinin və onlardan əvvəlkilərin əməlinə bənzəyir. Onlar Rəbbinin ayələrini yalan hesab etdilər, Biz də onları gunahlarına gorə məhv etdik. Firon nəslini dənizdə qərq etdik. Onların hamısı zalım idi

[55] Subhəsiz ki, Allah yanında canlıların ən pisi kafir olanlardır. Onlar iman gətirməzlər

[56] Onlar əhd bagladıgın kimsələrdir ki, sonra hər dəfə oz əhdlərini pozur və hec nədən cəkinmirlər

[57] Əgər doyusdə onları yaxalasan, onları cəzalandırmaqla arxalarında olan kimsələri də dagıt ki, bəlkə ibrət alsınlar

[58] Əgər bir qovmun əhdi pozacagı ilə xəyanət etməsindən qorxsan, sən də onlara onu pozdugunu bildir. Subhəsiz ki, Allah xainləri sevmir

[59] Qoy kafirlər əzabdan qaca biləcəklərini zənn etməsinlər. Cunki onlar ondan yaxa qurtara bilməzlər

[60] Dusmənlərə qarsı bacardıgınız qədər quvvə və doyus atları hazırlayın ki, bununla Allahın dusmənini, oz dusməninizi və onlardan basqa sizin bilmədiyiniz, lakin Allahın bildiyi kimsələri qorxudasınız. Allah yolunda nə xərcləsəniz, əvəzi sizə tam odənilər və sizə zulm edilməz

[61] Əgər onlar sulhə meyl etsələr, sən də ona meyl et və Allaha təvəkkul et! Həqiqətən, O, Esidəndir, Biləndir

[62] Əgər onlar səni aldatmaq istəsələr, bil ki, sənə Allah yetər. O, səni həm Oz koməyi ilə, həm də mominlərlə quvvətləndirdi

[63] Allah onların qəlblərini birləsdirdi. Əgər sən yer uzundə olanların hamısını sərf etsəydin belə, onların qəlblərini birləsdirə bilməzdin. Lakin Allah onları birləsdirdi. Həqiqətən, O, Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[64] Ey Peygəmbər! Sənə və sənin ardınca gedən mominlərə Allah kifayət edər

[65] Ey Peygəmbər! Mominləri doyusə ruhlandır. Əgər aranızda iyirmi səbirli kisi olsa, kafirlərdən iki yuzunə qalib gələr; əgər aranızda yuz səbirli kisi olsa, kafirlərdən mininə qalib gələr. Cunki onlar anlamayan adamlardır

[66] Indi Allah sizin yukunuzu yungulləsdirdi. Cunki O, sizdə zəiflik oldugunu bilirdi. Əgər aranızda yuz səbirli kisi olsa, kafirlərdən iki yuzunə qalib gələr; əgər aranızda min səbirli kisi olsa, Allahın izni ilə kafirlərdən iki mininə qalib gələr. Allah səbir edənlərlədir

[67] Peygəmbərə yer uzundə coxlu kafir qırmayınca əsir goturmək yarasmaz. Siz dunya mənfəətlərini istəyirsiniz, Allah isə axirəti qazanmagınızı istəyir. Allah Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[68] Əgər Allah tərəfindən əzəldən yazılan bir hokm olmasaydı, aldıgınız fidyə muqabilində sizə boyuk bir əzab toxunardı

[69] Ələ kecirdiyiniz qənimətləri halal və təmiz olaraq yeyin və Allahdan qorxun. Həqiqətən, Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[70] Ey Peygəmbər! Əlinizdə olan əsirlərə de: “Əgər Allah qəlbinizdə xeyir oldugunu bilsə, sizdən alınan fidyədən daha xeyirlisini sizə verər və sizi bagıslayar. Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir”

[71] Əgər əsirlər sənə xəyanət etmək istəsələr, bilin ki, onlar bundan əvvəl Allaha xəyanət etmisdilər. Allah mominlərə onların ohdəsindən gəlməyə imkan vermisdi. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[72] Həqiqətən, iman gətirən, hicrət edən və Allah yolunda oz malı və canı ilə cihad edən muhacirlər və sıgınacaq verib koməklik gostərən ənsar – məhz onlar bir-birinin dostlarıdır. Iman gətirən, lakin hicrət etməyənlərə gəldikdə isə, onlar hicrət etməyincə siz onları himayə etməyə borclu deyilsiniz. Əgər onlar din ugrunda sizdən komək istəsələr, sizinlə aralarında muqavilə olan bir qovm əleyhinə yardım istisna olmaqla, komək etməyiniz gərəkdir. Allah sizin nə etdiklərinizi gorur

[73] Kafirlər də bir-birinə dostdurlar. Əgər siz bir-birinizə yardımcı olmasanız, yer uzundə fitnə və boyuk bir fəsad bas verər

[74] Iman gətirən, hicrət edən və Allah yolunda cihad edənlər və sıgınacaq verib koməklik gostərənlər – məhz onlar həqiqi mominlərdir. Onlar ucun bagıslanma və bolluca ruzi vardır

[75] Sonradan iman gətirənlər, hicrət edib sizinlə bərabər cihad edənlər də sizdəndirlər. Qohumlar Allahın Kitabına gorə bir-birinə varis olmaga daha yaxındırlar. Həqiqətən, Allah hər seyi bilir

ət-Tövbə

Surah 9

[1] Bu, Allah və Onun Elcisi tərəfindən əhd bagladıgınız musriklərə onlarla olan əhdlərin pozulması barədə bir xəbərdarlıqdır

[2] Elə isə yer uzundə dord ay gəzib dolasın və bilin ki, siz musriklər Allahdan yaxa qurtara bilməyəcəksiniz və Allah kafirləri rusvay edəcəkdir

[3] Bu, Allah və Onun Elcisi tərəfindən ən boyuk həcc gunu insanlara Allahın və Onun Elcisinin musriklərdən uzaq olmasını elan edəcək bir bildirisdir. Əgər tovbə etsəniz, bu sizin ucun xeyirli olar. Yox əgər uz dondərsəniz, bilin ki, siz Allahdan yaxa qurtara bilməyəcəksiniz. Kafirləri agrılı-acılı bir əzabla mujdələ

[4] Sazis bagladıqdan sonra onu pozmamıs və sizin əleyhinizə hec kəsə yardım gostərməmis musriklər istisnadır. Onlarla olan muqavilənizi, muddəti bitənədək yerinə yetirin. Həqiqətən, Allah muttəqiləri sevir

[5] Haram aylar bitdikdə musriklərə harada rast gəlsəniz, onları oldurun, əsir tutun, muhasirəyə alın və onlara hər yerdə pusqu qurun. Əgər tovbə etsələr, namaz qılıb zəkat versələr, onları sərbəst buraxın. Cunki Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[6] Əgər musriklərdən biri səndən aman diləsə, ona aman ver ki, Allahın sozunu esitsin. Sonra onu ozunun xatircəm oldugu yerə catdır. Cunki onlar haqqı bilməyən bir qovmdur

[7] Məscidulharamın yanında sazis bagladıgınız kəslər istisna olmaqla musriklərin Allah və Onun Elcisi yanında nə əhdi ola bilər? Nə qədər ki, onlar sizinlə duzgun davranır, siz də onlarla duzgun davranın. Həqiqətən, Allah muttəqiləri sevir

[8] Necə ola bilər?! Əgər onlar sizə qalib gəlsələr, nə qohumluq əlaqəsinə, nə də əhdə riayət etməzlər. Onların qəlbində nifrət oldugu halda, dildə sizi razı salmaga calısarlar. Onların coxu fasiqlərdir

[9] Onlar Allahın ayələrini ucuz qiymətə satır və insanları Onun yolundan dondərirdilər. Onların tutduqları is necə də pisdir

[10] Onlar mominlərlə munasibətdə nə qohumluq əlaqəsinə, nə də əhdə riayət etmirlər. Onlar həddi asanlardır

[11] Əgər tovbə etsələr, namaz qılıb zəkat versələr, onlar sizin din qardaslarınızdır. Biz ayələri bilən adamlara beləcə izah edirik

[12] Əgər kafir bascılar əhd bagladıqdan sonra andlarını pozub dininizə bohtan atsalar, onlarla vurusun, cunki onlar anda əhəmiyyət verməzlər. Bəlkə, kufrdən əl cəkələr

[13] Məgər siz andlarını pozan, Peygəmbəri oz yurdundan qovmaq fikrində olan, ozləri də sizinlə doyusu birinci baslayan bir camaatla vurusmayacaqsınız? Məgər onlardan qorxursunuz? Əgər mominsinizsə, daha cox Allahdan qorxmalısınız

[14] Onlarla vurusun ki, Allah sizin əllərinizlə onlara əzab versin, onları rusvay etsin, sizə onların uzərində qələbə caldırsın, momin camaatın qəlbini sevindirsin

[15] və mominlərin qəlbindən qəzəbi silib aparsın. Allah istədiyi kəsin tovbəsini qəbul edər. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[16] Yoxsa elə hesab edirsiniz ki, Allah sizlərdən cihad edənləri, Allahdan, Onun Elcisindən və mominlərdən basqasını ozlərinə sirdas tutmayanları sınamadan siz sərbəst buraxılacaqsınız? Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır

[17] Musriklər kufr etdiklərini bildikləri halda, onlara Allahın məscidlərini abadlasdırmaq yaramaz. Onların əməlləri puca cıxmısdır. Onlar Odda əbədi qalacaqlar

[18] Allahın məscidlərini yalnız Allaha və Axirət gununə iman gətirən, namaz qılan, zəkat verən və Allahdan basqa hec kəsdən qorxmayanlar abadlasdırar. Ola bilsin ki, onlar dogru yolla gedənlərdən olsunlar

[19] Dogrudanmı siz hacılara su verməyi və Məscidulharamı abadlasdırmagı Allaha və Axirət gununə iman gətirib Allah yolunda cihad edənlərlə eyni tutursunuz? Bilin ki, onlar Allahın yanında bərabər sayılmırlar. Allah zalım qovmu dogru yola yonəltməz

[20] Iman gətirib hicrət edən və Allah yolunda oz malı və canı ilə cihad edənlərin Allah yanında ən yuksək dərəcələri vardır. Məhz onlar nicat tapanlardır

[21] Rəbbi Oz tərəfindən onları bir mərhəmət, razılıq və icərisində onlar ucun tukənməz nemətlər olan cənnətlərlə mujdələyir

[22] Onlar orada əbədi qalacaqlar. Subhəsiz ki, ən boyuk mukafat Allah yanındadır

[23] Ey iman gətirənlər! Əgər atalarınız və qardaslarınız kufru imandan ustun sayırlarsa, onları dost tutmayın. Sizlərdən onları dost tutanlar zalımlardır

[24] De: “Əgər atalarınız, ogullarınız, qardaslarınız, zovcələriniz, yaxın qohumlarınız, qazandıgınız mallar, iflasa ugramasından qorxdugunuz alıs-verisiniz və bəyəndiyiniz məskənlər sizə Allahdan, Onun Elcisindən və Onun yolunda cihaddan daha əzizdirsə, Allah Oz əmrini verincəyə qədər gozləyin. Allah gunahkarları dogru yola yonəltməz”

[25] Həqiqətən, Allah əksər doyuslərdə, habelə Huneyn gunundə də sizə komək etmisdi. O zaman coxlugunuza aludə oldunuz, amma bu sizin karınıza gəlmədi. Yer uzu, genisliyinə baxmayaraq, sizə dar gəldi, sonra geriyə cevrilib qacdınız

[26] Sonra Allah Oz Elcisinə və mominlərə əminlik nazil etdi, gorə bilmədiyiniz doyusculər gondərdi və kafirlərə əzab verdi. Budur kafirlərin cəzası

[27] Bundan sonra isə Allah istədiyinin tovbəsini qəbul edər. Cunki Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[28] Ey iman gətirənlər! Həqiqətən də, musriklər murdardırlar. Odur ki, ozlərinin bu ilindən sonra Məscidulharama yaxınlasmasınlar. Əgər kasıblıqdan qorxursunuzsa, bilin ki, Allah istəsə, Oz lutfundən bəxs etməklə sizi varlandırar. Həqiqətən, Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[29] Kitab verilənlərdən Allaha və Axirət gununə iman gətirməyən, Allahın və Onun Elcisinin haram buyurdugunu haram saymayan və həqiqi din olan Islama etiqad etməyənlərlə, zəlil gunə qalıb oz əlləri ilə cizyə verməyə məcbur oluncaya qədər vurusun

[30] Yəhudilər: “Uzeyir Allahın ogludur”– dedilər. Xacpərəstlər də: “Məsih Allahın ogludur”– dedilər. Bu onların agızlarından cıxan sozlərdir. Bu, daha əvvəlki kafirlərin sozlərinə oxsayır. Allah onları məhv etsin! Gor necə də haqdan dondərilirlər

[31] Onlar Allahı qoyub bas elm adamlarını və rahiblərini, bir də Məryəm oglu Isanı tanrılar qəbul etdilər. Halbuki onlara ancaq tək olan Ilaha ibadət etmək əmr olunmusdu. Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. O, bunların sərik qosduqları seylərdən uzaqdır

[32] Onlar agızları ilə Allahın nurunu sondurmək istəyirlər. Allah isə buna yol verməz, kafirlərin xosuna gəlməsə də, O, Oz nurunu tamamlayar

[33] Musriklərin xosuna gəlməsə də, Islamı butun dinlərdən ustun etmək ucun Oz Elcisini dogru yol gostəricisi və haqq din ilə gondərən Odur

[34] Ey iman gətirənlər! Elm adamlarından və rahiblərdən coxu insanların mallarını haqsız olaraq yeyir və onları Allah yolundan dondərirlər. Qızıl-gumus yıgıb onları Allah yolunda sərf etməyənləri agrılı-acılı bir əzabla mujdələ

[35] O gun bu yıgdıqları sərvətlər Cəhənnəm odunda qızdırılacaq və bununla onların alınlarına, boyurlərinə və kurəklərinə damga vurulacaq və onlara: “Budur ozunuz ucun yıgdıqlarınız. Elə isə dadın yıgdıqlarınızı!”– deyiləcəkdir

[36] Həqiqətən, Allah yanında ayların sayı on ikidir. Bunu da Allah goyləri və yeri yaratdıgı gundə Kitaba yazmısdır. Bunlardan dordu haram aylardır. Dogru din budur. Odur ki, bu aylarda ozunuzə zulm etməyin. Musriklər hamısı bir yerdə sizinlə vurusduqları kimi, siz də hamınız bir yerdə onlarla vurusun və bilin ki, Allah muttəqilərlədir

[37] Haram ayı təxirə salmaq ancaq kufru artırır. Bununla da kafirlər azdırılırlar. Onlar bunu bir il halal sayır, bir il də haram sayırlar ki, Allahın haram etdiyi ayların sayını uygunlasdırsınlar və Allahın haram buyurdugunu halal etsinlər. Beləcə, onların pis əməlləri ozlərinə gozəl gostərildi. Allah kafir adamları dogru yola yonəltməz

[38] Ey iman gətirənlər! Sizə nə olub ki, “Allah yolunda doyusə cıxın!”– deyildikdə yerinizdə qaxılıb qalırsınız? Olmaya, axirətdən daha cox dunya həyatından razısınız? Halbuki dunya həyatının kecici zovqu axirətlə muqayisədə cox dəyərsiz bir seydir

[39] Əgər doyusə cıxmasanız, Allah sizi agrılı-acılı bir əzaba ducar edər və sizi basqa bir qovmlə əvəz edər. Siz isə Ona hec bir zərər yetirə bilməzsiniz, cunki Allah hər seyə qadirdir

[40] Əgər siz Peygəmbərə komək etməsəniz, bilin ki, Allah ona artıq komək gostərmisdir. O vaxt kafirlər onu iki nəfərdən ikincisi olaraq Məkkədən cıxartdılar. O iki nəfər magarada olarkən onlardan biri oz yoldasına (Əbu Bəkrə) dedi: “Qəm yemə, Allah bizimlədir!” Bundan sonra Allah ona arxayınlıq nazil etdi, sizin gormədiyiniz doyusculərlə ona yardım gostərdi və kafirlərin sozunu alcaltdı. Ancaq Allahın Sozu ucadır. Allah Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[41] Sizə yungul gəlsə də, agır gəlsə də, doyusə cıxın, malınız və canınızla Allah yolunda cihad edin! Biləsiniz ki, bu sizin ucun daha xeyirlidir

[42] Əgər səfəriniz gəlir gətirən və yungul bir yurus olsaydı, onlar mutləq sənin ardınca gedərdilər. Lakin əziyyətli yol onlara cətin gəldi. Onlar: “Əgər taqətimiz olsaydı, biz də sizinlə bərabər cıxardıq!”– deyə Allaha and icəcəklər. Onlar ozlərini həlak edirlər. Cunki Allah onların yalancı olduqlarını bilir

[43] Allah səni bagıslasın! Dogru danısanlar sənə bəlli olmamıs, yalancıları da tanımamıs nə ucun onlara cihaddan yayınmaga izin verdin

[44] Allaha və Axirət gununə iman gətirənlər Allah yolunda malları və canları ilə cihad etmək ucun səndən izin istəməzlər. Allah muttəqiləri tanıyır

[45] Ancaq Allaha və Axirət gununə iman gətirməyən və qəlbi səkk-subhəyə dusənlər doyusə getməmək məqsədilə səndən izin istəyirlər. Onlar oz subhələri icində tərəddud edirlər

[46] Əgər onlar doyusə cıxmaq istəsəydilər, mutləq ona hazırlıq gorərdilər. Lakin Allah onların doyusə getməsini istəmədi və onları saxladı. Onlara: “Evdə oturanlarla bərabər, siz də oturun!”– deyildi

[47] Əgər onlar sizinlə birgə doyusə cıxsaydılar, ancaq isinizdə qarısıqlıgı artırar və sizi fitnəyə məruz qoymaq ucun tez aranıza girərdilər. Icinizdə onlara qulaq asanlar da var. Allah zalımları tanıyır

[48] Onlar əvvəllər də fitnəkarlıq etməyə calısmıs və sənin əleyhinə hiylələr qurmusdular. Axır ki, haqq oz yerini tapdı və onlar istəmədikləri halda Allahın hokmu qələbə caldı

[49] Onlardan eləsi də var ki: “Mənə izin ver doyusə getməyim, məni gunaha batırma!”– deyir. Dogrusu, onlar artıq gunaha batmıslar. Subhəsiz ki, Cəhənnəm kafirləri culgayacaqdır

[50] Sənə bir ugur nəsib olsa, bu onları kədərləndirər. Sənə bir musibət uz versə: “Biz ehtiyat tədbirimizi əvvəlcədən gormusuk!”– deyər və sevinə-sevinə cıxıb gedərlər

[51] De: “Allahın bizim ucun yazdıgından basqa bizim basımıza hec nə gəlməz. O bizim Himayədarımızdır. Qoy mominlər yalnız Allaha təvəkkul etsinlər!”

[52] De: “Dogrudanmı siz bizlərə iki ugurdan – qələbədən və ya səhidlikdən birinin yetisməsini gozləyirsiniz? Biz isə ya Allahın Ozu tərəfindən və yaxud da bizim əllərimizlə sizi əzaba ducar etməsini gozləyirik. Siz gozləyin; subhəsiz ki, biz də sizinlə birlikdə gozləyirik”

[53] De: “Istər konullu, istərsəniz də konulsuz xərcləyin, onsuz da sizdən qəbul olunmayacaq. Cunki siz fasiq bir qovm oldunuz!”

[54] Onların sərf etdiklərinin qəbul olunmasına yalnız o mane olur ki, onlar Allaha və Onun Elcisinə kufr edir, namaza tənbəlliklə qalxır və mallarını konulsuz xərcləyirlər

[55] Onların nə malları, nə də ovladları səni heyrətləndirməsin. Allah bunlarla dunya həyatında onlara əzab vermək və onların kafir olaraq canlarının cıxmasını istəyir

[56] Onlar sizinlə həmrəy olduqlarına and icirlər. Halbuki onlar sizdən deyillər. Əslində, onlar qorxaq adamlardır

[57] Əgər onlar bir sıgınacaq və ya daldalanmaq ucun magaralar yaxud gizlənməyə bir oyuq tapsaydılar, ləngimədən ora yonələrdilər

[58] Onlardan elələri də var ki, sədəqələrlə baglı sənə noqsan tuturlar. Bundan onlara bir sey catsa, razı qalar, bir sey catmasa, dərhal qəzəblənərlər

[59] Kas ki, onlar Allahın və Onun Elcisinin onlara verdiyinə razı qalıb: “Allah bizə yetər. Allah da bizə Oz lutfundən verəcək, Onun Elcisi də. Həqiqətən də, biz Allaha rəgbət bəsləyirik”– deyəydilər

[60] Zəkatlar Allah tərəfindən bir fərz olaraq yalnız yoxsullara, kasıblara, onu yıgıb paylayanlara, qəlbləri Islam dininə isinisdiriləcək kimsələrə, kolələrin azad olunmasına, borclulara, Allah yolunda cihad edənlərə və musafirlərə məxsusdur. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[61] Onlardan elələri də var ki, Peygəmbərə əziyyət verib: “O hər sozu esidən bir qulaqdır!”- deyirlər. De: “O, sizin ucun ancaq xeyirli sozlər esidir. O, Allaha iman gətirir, mominlərə də inanır. O, sizlərdən iman gətirənlər ucun bir rəhmətdir”. Allahın Elcisinə əziyyət verənlər ucun isə agrılı-acılı bir əzab vardır

[62] Sizi razı salmaq ucun yanınızda Allaha and icirlər. Əgər momindirlərsə, bilsinlər ki, Allahı və Onun Elcisini razı salmaları daha yaxsıdır

[63] Məgər bilmirdilərmi ki, Allaha və Onun Elcisinə qarsı cıxanlar ucun icində əbədi qalacaqları Cəhənnəm odu vardır? Bu isə boyuk rusvaycılıqdır

[64] Munafiqlər, ozlərinin qəlbində olanı xəbər verən bir surənin mominlərə nazil olmasından cəkinirlər. De: “Siz istehza edin! Subhəsiz ki, Allah cəkindiyiniz seyi uzə cıxaracaqdır”

[65] Onlardan nə ucun istehza etdiklərini sorussan, deyərlər: “Biz sadəcə bos-bos danısıb zarafatlasırdıq!” De: “Allaha, Onun ayələrinə və Onun Elcisinə istehzamı edirsiniz

[66] Uzrxahlıq etməyin! Iman gətirdikdən sonra artıq kafir oldunuz”. Sizlərdən bir qismini bagıslasaq da, digərlərinə gunahkar olduqlarına gorə əzab verərik

[67] Munafiq kisilər və munafiq qadınlar bir-birinin tayıdırlar. Onlar insanları pis islər gorməyə vadar edir, yaxsı əməllərə qadaga qoyur və xəsislik gostərirlər. Onlar Allahı unutdular. Allah da onları unutdu. Həqiqətən, munafiqlər gunahkardırlar

[68] Allah munafiq kisilərə, munafiq qadınlara və kafirlərə icərisində əbədi qalacaqları Cəhənnəm odu vəd etmisdir. Bu onlara kifayət edər! Allah onlara lənət etmisdir. Onlar ucun daimi bir əzab vardır

[69] Onlar da sizdən əvvəl yasamıs munafiqlər kimidirlər. Onlar sizdən quvvədə daha ustun, mal-dovlət və ovlad baxımından daha cox idilər. Onlar oz paylarından zovq aldılar. Sizdən əvvəlkilər oz paylarından zovq aldıqları kimi, siz də oz payınızdan zovq aldınız. Onlar batil fikirlərə daldıqları kimi, siz də daldınız. Onların əməlləri dunyada da, axirətdə də hecə getmisdir. Məhz onlar ziyana ugrayanlardır

[70] Məgər onlara ozlərindən əvvəlkilərin – Nuh qovmunun, Ad və Səmud tayfalarının, Ibrahim qovmunun, Mədyən əhalisinin və alt-ust edilmis kəndin – Lut tayfasının xəbərləri gəlib catmayıb? Elciləri onlara acıq-aydın dəlillər gətirmisdilər. Allah onlara zulm etmədi, lakin onlar ozləri ozlərinə zulm edirdilər

[71] Momin kisilərlə momin qadınlar bir-birinin dostlarıdır. Onlar insanlara yaxsı islər gorməyi buyurur, pis əməllərə qadaga qoyur, namaz qılır, zəkat verir, Allaha və Onun Elcisinə itaət edirlər. Allah onlara rəhm edəcəkdir. Həqiqətən, Allah Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[72] Allah momin kisilərə və momin qadınlara agacları altından caylar axan, icində əbədi qalacaqları cənnətlər və Ədn cənnətlərində gozəl məskənlər vəd etmisdir. Allahın razılıgı isə daha boyukdur. Bu, boyuk ugurdur

[73] Ey Peygəmbər! Kafirlərlə və munafiqlərlə vurus. Onlarla sərt davran. Onların gedəcəkləri yer Cəhənnəmdir. Ora nə pis donus yeridir

[74] Allaha and icirlər ki, nalayiq sozlər deməyiblər. Onlar kufr danısmıs, Islamı qəbul etdikdən sonra kafir olmus və bacara bilmədikləri bir isə can atmıslar. Onların intiqam almagı yalnız Allahın və Onun Elcisinin onları Oz lutfundən varlandırdıgına gorədir. Əgər tovbə etsələr, onlar ucun xeyirli olar. Əgər uz dondərsələr, Allah onları dunyada da, axirətdə də acılı-agrılı bir əzaba ducar edər. Yer uzundə onların nə bir dostu, nə də bir koməkcisi vardır

[75] Onlardan: “Əgər Allah Oz lutfundən bizə bəxs etsə, əlbəttə, biz sədəqə verər və əməlisalehlərdən olarıq!”– deyə Allaha əhd edənləri də vardır

[76] Allah Oz lutfundən onlara verdikdə isə xəsislik edərək uz cevirib getdilər

[77] Allaha verdikləri vədə xilaf cıxdıqlarına və yalan soylədiklərinə gorə Allah da onların qəlblərinə Onunla qarsılasacaqları gunədək nifaq saldı

[78] Məgər anlamırdılar ki, Allah onların sirlərindən də, xəlvəti danısıqlarından da agahdır və Allah qeybləri biləndir

[79] Mominlərdən konullu surətdə sədəqə verənlərə və cətinliklə tapdıqlarını verənlərə eyib tutanları, onları məsxərəyə qoyanları, Allah məsxərəyə qoyacaqdır. Onları agrılı-acılı bir əzab gozləyir

[80] Onların bagıslanması ucun dua etsən də, etməsən də, hətta onlar ucun yetmis dəfə bagıslanma diləsən belə, Allah onları əsla bagıslamayacaqdır. Cunki onlar Allahı və Onun Elcisini inkar etdilər. Allah gunahkar insanları dogru yola yonəltməz

[81] Doyusə getməyib arxada qalanlar Allahın Elcisinin əleyhinə cıxaraq evdə qalmalarına sevindilər. Onlar Allah yolunda oz malları və canları ilə cihad etmək istəmədilər və: “Bu istidə doyusə cıxmayın!”– dedilər. De: “Cəhənnəm odu bundan da hərarətlidir!” Kas anlayaydılar

[82] Qoy onlar etdikləri gunahların cəzası olaraq az gulub cox aglasınlar

[83] Əgər Allah səni onlardan bir zumrənin yanına gondərsə və onlar doyusə cıxmaq ucun səndən izin istəsələr, de: “Siz bir daha mənimlə doyusə cıxmayacaq və mənimlə birlikdə hec bir dusmənlə vurusmayacaqsınız. Cunki siz birinci dəfə evdə oturmaga razı oldunuz. Elə isə arxada qalanlarla bərabər, siz də evdə oturun!”

[84] Hec vaxt onlardan olmus bir kəsin cənazə namazını qılma, qəbrinin basında da durma. Cunki onlar Allahı və Onun Elcisini inkar etdilər və gunahkar olaraq oldulər

[85] Onların nə malları, nə də ovladları səni təəccubləndirməsin. Allah bunlarla, bu dunyada onlara əzab vermək və onların kafir olaraq canlarının cıxmasını istəyir

[86] “Allaha iman gətirin və Onun Elcisi ilə birlikdə cihad edin!”– deyə bir surə nazil edildikdə onların var-dovlətə malik olanları səndən icazə istəyib dedilər: “Bizi burax evdə oturanlarla birlikdə qalaq!”

[87] Onlar arxada qalanlarla birgə olmaga razılasdılar. Onların qəlblərinə mohur vuruldu. Buna gorə də onlar haqqı anlamayacaqlar

[88] Lakin Allahın Elcisi və onunla birgə iman gətirənlər malları və canları ilə cihad etdilər. Onlar ucun nemətlər hazırlanmısdır. Məhz onlar ugur qazananlardır

[89] Allah onlar ucun agacları altından caylar axan, icində əbədi qalacaqları cənnətlər hazırlamısdır. Bu, boyuk ugurdur

[90] Bədəvilərdən uzrlu olduqlarını iddia edənlər evdə qalmaq ucun onlara icazə verilsin deyə gəldilər. Allaha və Onun Elcisinə yalan danısanlar isə evdə oturdular. Onlardan kafir olanlara agrılı-acılı bir əzab uz verəcəkdir

[91] Allaha və Onun Elcisinə sadiq qalacaqları təqdirdə acizlərə, xəstələrə və doyusdə vurusmaga vəsait tapa bilməyənlərə evdə qalmaqda hec bir gunah yoxdur. Yaxsı islər gorənləri danlamaga əsas da yoxdur. Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[92] Miniklə təmin edəsən deyə sənin yanına gəldikdə: “Sizin ucun minik tapa bilmirəm”– dediyin zaman cihad ucun xərcləməyə bir sey tapa bilmədiklərindən otru kədərlənib gozləri dolmus halda geri donənlərin də hec bir gunahı yoxdur

[93] Yalnız varlı olduqları halda evdə qalmaq ucun səndən icazə almaga gələnlər danlanmalıdırlar. Onlar arxada qalanlarla birgə daldalanmaga razılasdılar. Allah onların qəlbini mohurləmisdir. Məhz bu səbəbdən onlar ozlərinin aqibətini bilməzlər

[94] Doyusdən qayıtdıgınız zaman sizdən uzr diləyəcəklər. De: “Uzr diləməyin. Sizə əsla inanmayacagıq. Allah sizin islərinizdən bizi agah etmisdir. Sonrakı əməllərinizi Allah da gorəcək, Onun Elcisi də”. Sonra isə qeybi və askarı Bilənin huzuruna qaytarılacaqsınız, O da sizə nə etdiklərinizi xəbər verəcəkdir

[95] Yanlarına qayıtdıgınız zaman onlardan əl cəkəsiniz deyə qarsınızda Allaha and icəcəklər. Siz onlardan uz dondərin. Cunki onlar murdardırlar. Qazandıqları gunahların cəzası olaraq gedəcəkləri yer Cəhənnəm olacaqdır

[96] Qarsınızda and icəcəklər ki, onlardan razı qalasınız. Siz onlardan razı olsanız da, Allah fasiq qovmdən razı qalmaz

[97] Bədəvilər kafirlik və munafiqlik baxımından daha betər, Allahın Oz Elcisinə nazil etdiyi qanunları bilməməyə daha meyllidirlər. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[98] Bədəvilərdən eləsi də var ki, Allah yolunda xərclədiyini itki sayır və sizə bir bədbəxtlik uz verməsini gozləyir. Bədbəxtlik onların oz baslarına gələcək. Allah hər seyi esidəndir, biləndir

[99] Bədəvilərdən eləsi də vardır ki, Allaha və Axirət gununə inanır, xərclədiyini Allah yanında yaxınlıq və Peygəmbərin dualarına nail olmaq ucun vasitə sayır. Həqiqətən də, bu, onlar ucun yaxınlasmaga bir vasitədir. Allah onları Oz mərhəmətinə qovusduracaqdır. Həqiqətən, Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[100] Dində hamını otub kecən ilk muhacirlərə və ənsara, həmcinin yaxsı islər gorməkdə onların ardınca gedənlərə gəlincə, Allah onlardan razıdır, onlar da Ondan razıdırlar. Allah onlar ucun agacları altından caylar axan, icində əbədi qalacaqları cənnətlər hazırlamısdır. Bu, boyuk ugurdur

[101] Cevrənizdəki bədəvilərdən və Mədinə əhalisi arasında munafiqlər var. Onlar munafiqlikdə inadkarlıq edir, sən isə onları tanımırsan. Biz ki onları tanıyırıq. Biz onlara iki dəfə əzab verəcəyik. Sonra isə boyuk bir əzaba qaytarılacaqlar

[102] Digərləri isə gunahlarını etiraf etdilər. Onlar yaxsı bir əməllə basqa bir pis əməli qarısdırdılar. Ola bilsin ki, Allah onların tovbələrini qəbul etsin. Həqiqətən, Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[103] Onların mallarından sədəqə gotur ki, bununla onları pak edib təmizə cıxarasan. Onlar ucun dua et. Cunki sənin duan onlar ucun bir təskinlikdir. Allah hər seyi esidəndir, hər seyi biləndir

[104] Məgər onlar bilmirlər ki, Allah qullarından tovbəni qəbul edir, sədəqələri goturur və Allah tovbələri qəbul Edəndir, Rəhmlidir

[105] De: “Isinizdə olun! Allah, Onun Elcisi və mominlər əməllərinizi gorəcəklər. Sonra qeybi və askarı Bilənin yanına qaytarılacaqsınız, O da sizə nə etdiklərinizi xəbər verəcəkdir”

[106] Doyusə getməyənlərdən basqaları da var ki, onlar Allahın ixtiyarına buraxılmıslar. O, ya onlara əzab verəcək, ya da tovbələrini qəbul edəcək. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[107] Musəlmanlara zərər vurmaq, kufr etmək, mominlərin arasına təfriqə salmaq məqsədilə, əvvəlcədən Allaha və Onun Elcisinə qarsı muharibə edən kimsəni gozləmək ucun məscid tikənlər, əlbəttə: “Biz yaxsılıqdan basqa bir sey istəmədik”– deyə and icəcəklər. Allah sahiddir ki, onlar yalancıdırlar

[108] Hec vaxt orada namaz qılma. Ilk gundən təqva uzərində qurulmus məscid, əlbəttə, icində namaz qılmagın ucun daha layiqdir. Orada təmizlənməyi sevən kisilər vardır. Allah da təmizlənənləri sevir

[109] Binasını Allah qorxusu və Onun rizası uzərində quran kəs daha yaxsıdır, yoxsa binasını dagılmaqda olan ucurumun lap kənarında quran və onunla birlikdə Cəhənnəm oduna yuvarlanan kəs? Allah zalım qovmu dogru yola yonəltməz

[110] Onların urəkləri parca-parca olana qədər tikdiyi bina qəlblərində bir subhə olaraq qalacaqdır. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[111] Dogrudan da, Allah mominlərdən, Cənnət muqabilində, onların canlarını və mallarını satın almısdır. Cunki onlar Allah yolunda vurusub oldurur və oldurulurlər. Bu, Allahın Tovratda, Incildə və Quranda Oz ohdəsinə goturduyu bir vəddir. Allahdan daha yaxsı əhdini yerinə yetirən kimdir? Elə isə sovdələsdiyiniz alıs-verisə gorə sevinin. Məhz bu, boyuk ugurdur

[112] Tovbə edən, ibadət edən, həmd edən, oruc tutan, ruku və səcdə edən, yaxsı islər gorməyi buyurub pis əməlləri qadagan edən və Allahın qoydugu hududlarını qoruyan o mominləri mujdələ

[113] Musriklərin Cəhənnəm sakinləri olduqları musəlmanlara bəlli olduqdan sonra, onlarla qohum olsalar belə, Peygəmbərə və mominlərə onlar ucun bagıslanma diləmək yarasmaz

[114] Ibrahimin oz atası ucun bagıslanma diləməsi isə sadəcə ona verdiyi vədə gorə idi. Atasının Allaha dusmən oldugu ona bəlli olduqdan sonra isə ondan uzaqlasdı. Həqiqətən, Ibrahim Allaha cox yalvaran həlim bir kimsə idi

[115] Allah bir qovmu dogru yola yonəltdikdən sonra haram olan seylərdən onları xəbərdar etməyincə onları həmin yoldan azdırmaz. Həqiqətən, Allah hər seyi bilir

[116] Həqiqətən, goylərin və yerin mulku Allaha məxsusdur. O həm dirildir, həm də oldurur. Sizin Allahdan basqa nə bir himayədarınız, nə də bir koməkciniz var

[117] Allah, musəlmanlardan bəzilərinin qəlbi cihaddan yayınmaq uzrə olduqdan sonra, Peygəmbərin də, cətin vaxtda onun ardınca gedən muhacirlərin və ənsarın da əvvəlcə tovbəsini qəbul etdi, sonra da onları bagısladı. Cunki Allah onlara qarsı cox səfqətlidir, rəhmlidir

[118] Geri qalmıs uc nəfəri də bagısladı. Hətta yer uzu oz genisliyinə baxmayaraq onlara dar gəlmis, urəkləri kədərdən sıxılmıs və yəqin bilmisdilər ki, Allahın əzabından, ancaq Onun Ozunə sıgınmaqdan basqa carələri yoxdur. Sonra Allah pesman olsunlar deyə onların tovbəsini qəbul etdi. Həqiqətən, Allah tovbələri qəbul Edəndir, Rəhmlidir

[119] Ey iman gətirənlər! Allahdan qorxun və duz danısanlarla birlikdə olun

[120] Mədinə əhalisinə və onların ətrafındakı bədəvilərə doyusdə Allahın Elcisindən geri qalmaq, onun canından oncə oz canlarının hayına qalmaq yarasmaz. Cunki Allah yolunda onlara uz verən elə bir susuzluq, yorgunluq və aclıq, kafirləri qəzəbləndirən elə bir atılmıs addım, dusmən uzərində qazanılan elə bir ugur yoxdur ki, bunların muqabilində onlara yaxsı bir əməl yazılmasın. Həqiqətən, Allah yaxsı is gorənlərin mukafatını puc etməz

[121] Allah onları, etdikləri əməllərin ən gozəli ilə mukafatlandırsın deyə xərclədikləri elə bir kicik və ya boyuk məsrəf, kecdikləri elə bir vadi yoxdur ki, buna gorə onlara savab yazılmasın

[122] Mominlərin hamısı eyni vaxtda doyusə cıxmamalıdır. Hər qəbilədən bir dəstə qalmalıdır ki, dini dərindən oyrənsinlər və oz camaatı doyusdən geri qayıtdıqları zaman onları xəbərdar etsinlər. Bəlkə, onlar pis islərdən cəkinələr

[123] Ey iman gətirənlər! Yaxınlıgınızdakı kafirlərlə vurusun. Qoy onlar sizdə sərtlik gorsunlər. Bilin ki, Allah muttəqilərlədir

[124] Bir surə nazil edildiyi zaman onlardan istehza ilə: “Bu, hansınızın imanını artırdı?”– deyənlər də var. Iman gətirənlərə gəldikdə isə, o surə onların imanını artırır və onlar bir-birlərini mujdələyirlər

[125] Qəlbində xəstəlik olanlara gəlincə, o surə onların murdarlıgı ustunə bir murdarlıq da artırır və onlar kafir olaraq olurlər

[126] Onlar ildə bir və ya iki dəfə fəlakətə ugradıqlarını gormurlərmi? Yenə də tovbə etmir, ibrət almırlar

[127] Bir surə nazil edildiyi zaman onlar: “Sizi kimsə gorurmu?”– deyə bir-birlərinə baxır, sonra da uz cevirib gedirlər. Anlamayan bir qovm olduqlarına gorə Allah onların qəlblərini imandan məhrum etmisdir

[128] Sizə ozunuzdən elə bir Elci gəldi ki, sizin əziyyətə dusməyiniz ona agır gəlir. O sizə qarsı qaygıkes, mominlərə səfqətli, rəhmlidir

[129] Əgər onlar uz dondərsələr, de: “Mənə Allah yetər. Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Mən Ona təvəkkul etdim. O, boyuk Ərsin Rəbbidir!”

Yunus

Surah 10

[1] Əlif. Ləm. Ra. Bu, hikmətli Kitabın ayələridir

[2] Icərilərindən bir adama: “Insanları qorxut və iman gətirənləri mujdələ ki, ozlərinin Rəbbi yanında onların etdikləri yaxsılıqların mukafatı var!”– deyə vəhy etməyimiz insanlara qəribəmi gorundu? Kafirlər: “Sozsuz ki, bu, acıq-askar bir sehrbazdır!”– dedilər

[3] Subhəsiz ki, Rəbbiniz goyləri və yeri altı gundə yaradan, sonra da Ərsə ucalan Allahdır. Isləri yoluna qoyan Odur. Yalnız Onun icazəsindən sonra kimsə səfaətci ola bilər. Budur, Rəbbiniz Allah. Ona ibadət edin. Məgər dusunub ibrət almırsınız

[4] Hamınızın donusu Onadır. Bu, Allahın haqq olan vədidir. O, məxluqu ilk dəfə yaradır, sonra onu Qiyamət gunu yenidən dirildir ki, saleh əməllər edənləri ədalətlə mukafatlandırsın. Kafirlərə gəlincə, kufr etdiklərinə gorə onlar ucun qaynar icki və agrılı-acılı bir əzab hazırlanmısdır

[5] Gunəsi isıqlı, ayı nurlu edən, illərin sayını və hesabı biləsiniz deyə ona mənzillər (səfhələr) muəyyən edən Odur. Allah bunları ancaq haqq olaraq yaratmısdır. O, ayələri bilən adamlara belə izah edir

[6] Dogrudan da, gecə ilə gunduzun bir-birini əvəz etməsində, Allahın goylərdə və yerdə yaratdıqlarında Allahdan qorxan adamlar ucun dəlillər vardır

[7] Subhəsiz ki, Bizimlə qarsılasacaqlarına umid etməyənlər, dunya həyatından razı qalıb onunla rahatlıq tapanlar və ayələrimizdən xəbərsiz olanların –

[8] məhz onların qazandıqları gunahlara gorə gedəcəkləri yer Oddur

[9] Iman gətirib saleh əməllər edənləri Rəbbi imanlarına gorə dogru yola yonəldər. Nəim cənnətlərində onların ayaqları altından caylar axar

[10] Onların oradakı duası: “Allahım! Sən pak və muqəddəssən!”, orada bir-birlərini salamlaması: “Salam!” sozu və dualarının sonu: “Həmd, aləmlərin Rəbbi Allaha məxsusdur!” sozləri olacaq

[11] Əgər Allah insanlara istədikləri xeyri tez verdiyi kimi, səri də tez versəydi, əlbəttə, onların əcəli catmıs olardı. Bizimlə qarsılasacaqlarına umid etməyənləri isə azgınlıqları icində sərgərdan dolasan vəziyyətdə tərk edərik

[12] Insana bəla uz verdikdə uzananda da, oturanda da, ayaq ustə olanda da Bizi cagırar. Bu bəlanı ondan sovusdurduqda isə sanki ona uz vermis bəladan otru Bizi cagırmamıs kimi kecib gedər. Həddi asanlara etdikləri əməllər beləcə gozəl gostərildi

[13] Sizdən əvvəlki nəsilləri də zulm etdiklərinə və elciləri onlara acıq-askar dəlillər gətirdikləri halda onlara inanmadıqlarına gorə məhv etdik. Biz gunahkar adamları belə cəzalandırırıq

[14] Sonra onların ardınca sizi yer uzundə xələflər etdik ki, gorək necə davranacaqsınız

[15] Acıq-aydın ayələrimiz onlara oxundugu zaman Bizimlə qarsılasacaqlarına umid etməyənlər deyərlər: “Bizə bundan basqa bir Quran gətir və ya onu dəyisdir!” De: “Mən onu oz istəyimlə dəyisdirə bilmərəm. Mən yalnız mənə vəhy olunana tabe oluram. Əgər Rəbbimə asi olsam, boyuk gunun əzabından qorxuram”

[16] De: “Əgər Allah istəsəydi, mən onu sizə oxumazdım, O da onu sizə bildirməzdi. Mən axı bundan oncə də sizin aranızda yasamısam. Məgər bilmirsiniz?”

[17] Allaha qarsı yalan uydurandan və ya Onun ayələrini yalan hesab edəndən daha zalım kim ola bilər? Dogrudan da, gunahkarlar nicat tapmazlar

[18] Onlar Allahı qoyub ozlərinə nə bir zərər, nə də bir fayda verə bilməyənlərə ibadət edir və: “Onlar Allah yanında bizim səfaətcilərimizdir!”– deyirlər. De: “Yoxsa Allaha goylərdə və yerdə bilmədiyi bir seyimi xəbər verirsiniz?” Allah onların qosduqları səriklərdən uzaqdır və ucadır

[19] Insanlar vahid bir ummət idilər, sonra ixtilafa dusdulər. Əgər Rəbbin tərəfindən əzəldən bir Soz verilməsəydi, ixtilafa dusdukləri sey barəsində aralarında dərhal hokm verilərdi

[20] Onlar deyirlər: “Niyə ona Rəbbindən bir mocuzə endirilməyib?” De: “Qeyb ancaq Allaha aiddir. Gozləyin, subhəsiz ki, mən də sizinlə birlikdə gozləyənlərdənəm”

[21] Insanlara uz verən bəladan sonra onlara bir mərhəmət daddırdıgımız zaman ayələrimizə qarsı hiyləgərlik etməyə calısarlar. De: “Allah daha tez hiylə qurar”. Subhəsiz ki, elcilərimiz mələklər qurdugunuz hiylələri yazırlar

[22] Sizi quruda və dənizdə hərəkət etdirən Odur. Siz gəmilərdə oldugunuz, gəmilər də icindəkiləri xos bir kuləklə apardıgı və onlar buna sevindikləri zaman birdən fırtına qopar və dalgalar hər yandan onların ustunə gələr. Dalgaların onları buruyəcəyini yəqin etdikdə isə Allaha – dini məhz Ona aid edərək yalvarıb deyərlər: “Əgər bizi bundan xilas etsən, əlbəttə, sukur edənlərdən olarıq”

[23] Allah onları xilas etdikdə isə dərhal haqsız olaraq yer uzundə azgınlıq edərlər. Ey insanlar! Azgınlıgınız yalnız sizin oz əleyhinizədir. Bunlar dunya həyatının kecici zovqləridir. Sonra isə donusunuz Bizə olacaq, Biz də nə etdikləriniz barədə sizə xəbər verəcəyik

[24] Dunya həyatının misalı goydən endirdiyimiz suyun misalına bənzəyir ki, onun sayəsində insanların və heyvanların yediyi yer bitkiləri bir-birinə qatısır. Nəhayət, yer oz bərbəzəyinə burunub rovnəqləndiyi və onun sakinləri onun məhsulunu yıgmaga qadir olduqlarını guman etdikləri zaman gecə yaxud gunduz əmrimiz yerə yetisər. Biz onu, elə bir bicilmis sahəyə dondərərik ki, sanki dunən hec bol məhsulu olmamısdı. Biz ayələri dusunən bir qovm ucun beləcə izah edirik

[25] Allah əmin-amanlıq yurduna – Cənnətə cagırır və istədiyini dogru yola yonəldir

[26] Yaxsı is gorənlər ucun ən yaxsısı və bundan da ustunu (Cənnət, ustəlik də Allahı gormək) vardır. Onların uzunu nə bir qubar, nə də bir zillət buruyər. Onlar Cənnət sakinləridirlər və onlar orada əbədi qalacaqlar

[27] Pis islər gorənlərə isə pisliyin cəzası onun misli qədər verilər. Onları zillət buruyər. Onları Allahdan qoruya bilən bir kimsə də yoxdur. Onların uzləri sanki zulmət gecənin parcalarına burunmusdur. Onlar Od sakinləridir və onlar orada əbədi qalacaqlar

[28] O gun onların hamısını bir yerə toplayacaq, sonra da musriklərə: “Siz də, sərikləriniz də oz yerinizdə qalın!”– deyəcəyik. Biz onları ayıracagıq. Onların sərikləri deyəcəklər: “Siz bizə ibadət etmirdiniz

[29] Bizimlə sizin aranızda Allahın sahid olması yetər. Dogrudan da biz sizin ibadətinizdən xəbərsiz idik”

[30] Orada hər kəs kecmisdə torətdiklərinin acısını cəkəcəkdir. Onlar Allaha – ozlərinin həqiqi Himayədarına qaytarılacaq və uydurduqları butlər onlardan uzaqlasıb qeyb olacaqlar

[31] De: “Sizə goydən və yerdən ruzi verən kimdir? Qulaqlara və gozlərə hakim olan kimdir? Oludən diri cıxaran, diridən də olu cıxaran kimdir? Isləri yoluna qoyan kimdir?” Onlar deyəcəklər: “Allah!” De: “Bəs belə oldugu halda Allahdan qorxmursunuz?”

[32] O sizin Haqq Rəbbiniz olan Allahdır. Haqdan sonra zəlalətdən basqa nə ola bilər? Siz necə də haqdan dondərilirsiniz

[33] Beləliklə, fasiqlərin iman gətirməyəcəyinə dair Rəbbinin Sozu dogru cıxdı

[34] De: “Allaha qosdugunuz səriklərdən eləsi varmı ki, hər hansı bir məxluqu ilk dəfə yaratsın, oldukdən sonra onu əvvəlki halına qaytarsın?” De: “Məxluqu ilk dəfə Allah yaradır, oldukdən sonra onu əvvəlki halına qaytarır. Siz necə də haqdan dondərilirsiniz!”

[35] De: “Allaha qosdugunuz səriklər arasında haqqa yonəldən bir kimsə varmı?” De: “Allah Oz qullarını haqqa yonəldir. Elə isə deyin gorək haqqa yonəldən kəs arxasınca gedilməyə daha cox layiqdir, yoxsa ozunə dogru yol gostərilməyincə onu tapa bilməyən kəs? Sizə nə olub? Necə muhakimə edirsiniz?”

[36] Onların əksəriyyəti ancaq zənnə qapılır. Subhəsiz ki, zənn həqiqəti hec cur əvəz edə bilməz. Allah onların nə etdiklərini bilir

[37] Bu Quran Allahdandır, Ondan basqası tərəfindən uydurula bilməz. Lakin o, ozundən əvvəlkiləri təsdiqləyən və aləmlərin Rəbbi tərəfindən nazil edilmis, icində də hec bir səkk-subhə olmayan kitabları mufəssəl izah edəndir

[38] Yoxsa: “Muhəmməd onu ozundən uydurdu?!”– deyirlər. De: “Əgər dogru danısırsınızsa, ona bənzər bir surə də siz gətirin və Allahdan basqa, kimi bacarırsınızsa, koməyə cagırın!”

[39] Xeyr! Onlar elmini qavraya bilmədikləri və hələ yozumu onlara gəlməmis Quranı yalan hesab etdilər. Onlardan əvvəlkilər də yalan hesab etmisdilər. Bir gor zalımların aqibəti necə oldu

[40] Icərilərində bu Qurana inananlar da var, ona inanmayanlar da. Rəbbin fitnə-fəsad torədənləri daha yaxsı tanıyır

[41] Əgər səni yalancı hesab etsələr, de: “Mənim əməlim mənə, sizin əməliniz isə sizə aiddir. Siz mənim etdiyim əməldən uzaqsınız, mən də sizin etdiyiniz əməllərdən uzagam”

[42] Onlardan səni dinləyənlər də vardır. Məgər karlara – əgər anlamırlarsa – sənmi esitdirəcəksən

[43] Onlardan sənə baxanlar da vardır. Məgər korları – əgər gormurlərsə – sənmi dogru yola yonəldəcəksən

[44] Həqiqətən, Allah insanlara əsla zulm etməz, lakin insanlar ozləri ozlərinə zulm edərlər

[45] Allah onları bir yerə toplayacagı gun, sanki dunyada və yaxud qəbirdə gunduzun ancaq bir saatını qalmıslar kimi, bir-birlərini tanıyacaqlar. Allahla qarsılasacaqlarını yalan sayanlar mutləq ziyana ugrayacaqlar. Onlar dogru yola yonələn deyillər

[46] Onlara vəd etdiyimiz əzabın bəzisini sənə gostərsək və yaxud da gostərmədən oncə səni oldursək, yenə də onların donusu Bizədir. Həm də Allah onların nə etdiklərinə Sahiddir

[47] Hər ummətin bir elcisi vardır. Elciləri gəldikdə onların arasında ədalətlə hokm verilər və onlara zulm edilməz

[48] Kafirlər deyirlər: “Əgər dogru deyirsinizsə, bu vəd nə vaxt olacaq?”

[49] De: “Allahın istədiyindən basqa, mən ozumə nə bir zərər, nə də bir xeyir verməyə qadirəm. Hər ummətin bir əcəli vardır. Onların əcəli gəldiyi zaman bircə saat belə nə yubanar, nə də qabaga kecə bilərlər”

[50] Musriklərə de: “Soyləyin gorum, əgər Onun əzabı sizə gecə, yaxud gunduz gələcəksə, onda gunahkarlar bunlardan hansını tələsik istəyəcəklər

[51] Əzab basınızın ustunu aldıqdan sonramı ona iman gətirəcəksiniz? Yoxsa indimi? Siz ki, onun tez gəlməsini istəyirdiniz!”

[52] Sonra zalımlara deyiləcəkdir: “Dadın əbədi əzabı! Məgər siz ancaq qazandıgınız gunahlara gorə cəzalandırılmırsınızmı?”

[53] Səndən: “O əzab dogrudurmu?”– deyə xəbər alırlar. De: “Bəli, and olsun Rəbbimə! Həqiqətən də, o, dogrudur və siz ondan yaxa qurtara bilməyəcəksiniz”

[54] Əgər zalım olan hər kəs yer uzundə olanların hamısına sahib olsaydı, mutləq onu əzabdan qurtarmaq ucun fidyə verərdi. Onlar əzabı gordukdə dərindən pesman olarlar. Onların arasında ədalətlə hokm verilər və onlara zulm edilməz

[55] Bilin ki, goylərdə və yerdə olanların hamısı Allahındır. Bilin ki, Allahın vədi haqdır, lakin onların coxu bunu bilmir

[56] O, həm dirildir, həm də oldurur. Siz yalnız Ona qaytarılacaqsınız

[57] Ey insanlar! Rəbbinizdən sizə bir oyud-nəsihət, kokslərdə olana bir səfa, mominlərə dogru yol gostəricisi və mərhəmət gəlmisdir

[58] De: “Bunlar Allahın lutfu və mərhəməti sayəsindədir!” Qoy onlar buna sevinsinlər. Bu ki, onların yıgdıqlarından daha xeyirlidir

[59] De: “Allahın sizə nazil etdiyi ruzi barədə soyləyin gorum, onun bir qismini haram, bir qismini isə halal saydınız”. De: “Allahmı sizə izin verdi, yoxsa Allaha iftira yaxırsınız?”

[60] Allaha qarsı yalan uyduranların Qiyamət gunu barədə fikirləri nədir? Həqiqətən, Allah insanlara qarsı lutfkardır, lakin onların coxu sukur etmir

[61] Sən hansı bir isdə olsan, Qurandan nə oxusan, siz nə is gorsəniz, basınız ona qarısarkən Biz sizə sahid olarıq. Nə yerdə, nə də goydə zərrə qədər bir sey Rəbbindən gizli qalmaz. Bundan daha kiciyi və daha boyuyu yoxdur ki, acıq-aydın Yazıda (Lovhi-Məhfuzda) olmasın

[62] Subhəsiz ki, Allahın dostlarının hec bir qorxusu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər

[63] Onlar iman gətirmis və Allahdan qorxmuslar

[64] Dunya həyatında da, axirətdə də onlara mujdə vardır. Allahın kəlmələri əsla dəyisilməz. Bu, boyuk ugurdur

[65] Onların sozləri səni kədərləndirməsin. Cunki qudrət butunluklə Allaha məxsusdur. O, Esidəndir, Biləndir

[66] Bilin ki, goylərdə və yerdə olanların hamısı Allahındır. Allahı qoyub basqa səriklərə yalvaranlar nəyin ardınca gedirlər? Onlar yalnız zənnə uyur və ancaq yalan uydururlar

[67] Gecəni rahatlanmanız ucun yaradan, gunduzu də ruzi qazanmanız ucun isıqlı edən Odur. Həqiqətən, bunda esidən adamlar ucun dəlillər vardır

[68] Onlar: “Allah Ozunə ovlad goturmusdu!”– dedilər. O, pakdır, muqəddəsdir! O, hec nəyə mohtac deyil. Goylərdə və yerdə nə varsa, Onundur. Buna aid sizdə hec bir dəlil yoxdur. Niyə Allaha qarsı bilmədiklərinizi soyləyirsiniz

[69] De: “Subhəsiz ki, Allaha qarsı yalan uyduranlar nicat tapmazlar”

[70] Onlar bir muddət dunyada faydalanar; sonra onların donusu Bizə olar. Sonra da kufr etdiklərinə gorə onlara siddətli əzab daddırarıq

[71] Onlara Nuhun əhvalatını oxu. Bir zaman o, oz qovmunə demisdi: “Ey qovmum! Əgər aranızda qalmagım və Allahın ayələrini xatırlatmagım sizə agır gəlirsə, mən Allaha təvəkkul edirəm. Allaha qosdugunuz səriklərlə birləsib sozu bir yerə qoyun, sonra da isinizi askarda gorun. Bundan sonra mənə qarsı bacardıgınızı edin və mənə mohlət verməyin

[72] Əgər uz cevirsəniz, bilin ki, mən sizdən hec bir mukafat istəmirəm. Mənim mukafatım ancaq Allahdadır. Mənə musəlmanlardan olmaq əmr edilmisdir”

[73] Onlar onu yalancı hesab etdilər. Biz də onu və onunla birlikdə gəmidə olanları xilas etdik, onları yer uzunə xələflər təyin etdik. Ayələrimizi yalan hesab edənləri isə suda batırdıq. Bir gor qorxudulanların aqibəti necə oldu

[74] Sonra onun arxasınca elciləri oz ummətlərinə gondərdik. Elcilər onlara acıq-aydın dəlillər gətirdilər. Onlar isə oncə yalan hesab etdiklərinə iman gətirmədilər. Biz həddi asanların qəlblərini beləcə mohurləyirik

[75] Sonra onların arxasınca Musanı və Harunu Fironun və onun əyanlarının yanına acıq-aydın dəlillərimizlə elci gondərdik, lakin onlar təkəbburluk gostərdilər. Onlar gunahkar bir tayfa idilər

[76] Onlara Bizim tərəfimizdən haqq gəldikdə: “Subhəsiz ki, bu, acıq-aydın bir sehrdir!”– dedilər

[77] Musa dedi: “Əcəba, sizə haqq gəldikdə: “Bu sehrdirmi?”– deyirsiniz? Halbuki sehrbazlar ugur qazanmazlar”

[78] Onlar dedilər: “Gəlmisiniz ki, bizi atalarımızın tutdugu yoldan dondərəsiniz və yer uzundə boyukluk etmək ikinizə qalsın? Biz sizə iman gətirən deyilik”

[79] Firon dedi: “Butun bilikli sehrbazları yanıma gətirin!”

[80] Sehrbazlar gəldikdə Musa onlara dedi: “Nə atacaqsınızsa, atın!”

[81] Onlar əllərindəki ipləri və dəyənəkləri atdıqda Musa dedi: “Sizin gorduyunuz is sehrdir. Həqiqətən, Allah onu bosa cıxaracaq. Cunki Allah fitnə-fəsad torədənlərin isini duzəltməz”

[82] Gunahkarlar istəməsələr də Allah Oz kəlmələri ilə haqqı bərqərar edəcək

[83] Firon və onun əyanları tərəfindən ozlərinə isgəncə veriləcəyindən qorxaraq Musaya oz qovmundən yalnız azsaylı bir nəsil iman gətirdi. Həqiqətən də, Firon yer uzundə qəddar hakim və həddi asanlardan idi

[84] Musa dedi: “Ey qovmum! Əgər Allaha iman gətirmissinizsə və musəlman olmussunuzsa, Ona təvəkkul edin!”

[85] Onlar dedilər: “Biz ancaq Allaha təvəkkul edirik. Ey Rəbbimiz! Bizi zalım qovmun əlində sınaga cəkmə

[86] Və bizi Oz mərhəmətinlə kafir qovmun əlindən qurtar!”

[87] Biz Musaya və onun qardasına: “Camaatınız ucun Misirdə evlər hazırlayın, evlərinizi namazgah edin və namaz qılın. Mominləri mujdələ!”– deyə vəhy etdik

[88] Musa dedi: “Ey Rəbbimiz! Sən Firona və onun əyanlarına dunya həyatında zinət və mal-dovlət bəxs etdin. Ey Rəbbimiz! Onlar insanları Sənin yolundan sapdırırlar. Ey Rəbbimiz! Onların mal-dovlətini məhv et, qəlblərini də sərtləsdir ki, agrılı-acılı əzabı gorməyincə iman gətirməsinlər”

[89] Allah dedi: “Hər ikinizin duası qəbul olundu. Dəvətinizdə mohkəm olun və nadanların yoluna uymayın!”

[90] Biz Israil ogullarını dənizdən kecirtdik. Firon və onun qosunu zulm və dusməncilik məqsədilə onları təqib etdilər. Nəhayət Firon dənizdə batdıgı vaxt dedi: “Israil ogullarının iman gətirdiklərindən basqa məbud olmadıgına inandım. Mən də musəlmanlardanam!”

[91] Firona deyildi: “Indimi? Sən ki əvvəllər asilik etmis və fəsad torədənlərdən olmusdun

[92] Bu gun sənin bədənini xilas edəcəyik (sahilə cıxaracagıq) ki, səndən sonra gələnlərə ibrət olasan”. Həqiqətən də, insanların coxu ayələrimizdən xəbərsizdir

[93] Biz Israil ogullarını gozəl bir yurda sakin etdik və onlara pak ruzilərdən verdik. Onlar ozlərinə elm gələnə qədər ixtilafa dusmədilər. Subhəsiz ki, Rəbbin, ixtilafa dusdukləri sey barəsində Qiyamət gunu onların arasında hokm verəcəkdir

[94] Əgər sənə nazil etdiyimizə subhə edirsənsə, səndən əvvəl Kitab oxuyanlardan sorus. Rəbbindən sənə haqq gəlmisdir. Odur ki, subhə edənlərdən olma

[95] Allahın ayələrini yalan sayanlardan da olma, yoxsa ziyana ugrayanlardan olarsan

[96] Həqiqətən, sənin Rəbbinin Sozu ozlərinin əleyhinə dogru cıxmıs kimsələr iman gətirməzlər

[97] Onlara ayələrin hamısı gəlsə belə, agrılı-acılı əzabı gorməyincə, iman gətirməzlər

[98] Əzab gəldiyi an, Yunusun qovmundən basqa, iman gətirib imanı ozunə fayda verən bir məmləkət əhli olubmu? Yunusun qovmu iman gətirəndə onlardan dunya həyatında rusvaycılıq əzabını sovusdurduq və onlara muəyyən vaxta qədər fani nemətlərdən faydalanmaq imkanı verdik

[99] Əgər Rəbbin istəsəydi, yer uzundə olanların hamısı iman gətirərdi. Insanları momin olmaga sənmi məcbur edəcəksən

[100] Allahın icazəsi olmadan hec kəs iman gətirə bilməz. Allah anlamayanları qəzəbə ugradar

[101] De: “Gorun goylərdə və yerdə nələr var”. Lakin iman gətirməyən adamlara dəlillər və xəbərdarlıqlar hec bir fayda vermir

[102] Yoxsa onlar ozlərindən əvvəl gəlib-gedənlərə uz vermis əzablı gunlərin bənzərinimi gozləyirlər? De: “Gozləyin! Subhəsiz ki, mən də sizinlə birlikdə gozləyənlərdənəm”

[103] Sonra elcilərimizi və mominləri xilas edərik. Mominləri xilas etmək Bizə vacibdir

[104] De: “Ey insanlar! Dinimə səkk edirsinizsə, bilin ki, mən Allahdan basqa tapındıqlarınıza deyil, canınızı alacaq Allaha ibadət edirəm. Mənə mominlərdən olmaq əmr edilmisdir”

[105] Sən hənif olaraq uzunu dinə tərəf cevir və musriklərdən olma

[106] Allahı qoyub, sənə nə bir fayda, nə də bir zərər verə bilməyən seylərə yalvarma. Əgər belə etsən, sozsuz ki, zalımlardan olarsan

[107] Əgər Allah sənə bir zərər toxundursa, bunu Ondan basqa hec kəs aradan qaldıra bilməz. Əgər sənə bir xeyir diləsə, hec kəs Onun lutfunun qarsısını ala bilməz. O, bunu Oz qullarından istədiyinə nəsib edər. O, Bagıslayandır, Rəhmlidir

[108] De: “Ey insanlar! Rəbbinizdən sizə haqq gəlmisdir. Kim dogru yolla getsə, xeyri onun ozunə dəyər, kim azgınlıga dussə, ziyanı da onun oz əleyhinə olar. Mən sizi qoruyan deyiləm”

[109] Sənə nazil edilən vəhylərə tabe ol və Allah Oz hokmunu verənə qədər səbir et. O, hokmranların ən yaxsısıdır

Hud

Surah 11

[1] Əlif. Ləm. Ra. Bu, Mudrik, hər seydən Xəbərdar olan Allah tərəfindən, ayələri mukəmməlləsdirilmis, sonra da ətraflı izah edilmis bir Kitabdır

[2] Bu ona gorədir ki, Allahdan basqasına ibadət etməyəsiniz. Həqiqətən, mən Onun tərəfindən sizi xəbərdar edən və mujdələyənəm

[3] Həm də Rəbbinizdən bagıslanma diləyəsiniz, sonra da tovbə edəsiniz ki, O sizə muəyyən olunmus vaxtadək gozəl gun-guzəran nəsib etsin və hər fəzilət sahibinə Oz lutfundən versin. Əgər Ondan uz cevirsəniz, bilin ki, mən sizə uz verəcək əzəmətli gunun əzabından qorxuram

[4] Siz Allahın huzuruna qayıdacaqsınız. O, hər seyə qadirdir

[5] Baxın, onlar urəklərindəki kufru ort-basdır edirlər ki, Allahdan gizlənsinlər. Dogrusu, onlar libaslarına burundukdə belə, Allah onların gizli saxladıqlarını da, askara cıxartdıqlarını da bilir. Həqiqətən də, O, kokslərdə olanları bilir

[6] Yer uzundə elə bir canlı yoxdur ki, onun ruzisini Allah verməsin. Allah onların qərar tutduqları yeri də, qorunub saxlanıldıqları yeri də bilir. Bunların hamısı acıq-aydın Yazıdadır (Lovhi-məhfuzdadır)

[7] Hansınızın daha yaxsı əməl sahibi oldugunu sınamaq ucun, Ərsi su uzərində ikən, goyləri və yeri altı gundə yaradan Odur. Əgər sən: “Siz oləndən sonra diriləcəksiniz!”– desən, kafir olanlar: “Bu, acıq-aydın bir sehrdir!”– deyərlər

[8] Əgər onlara gələcək əzabı muəyyən vaxtadək gecikdirsək: “Onu saxlayan nədir?”– deyəcəklər. Xəbəriniz olsun ki, əzab onlara gəldiyi gun onu hec nə onlardan dəf edə bilməyəcək və istehza etdikləri o əzab onları buruyəcəkdir

[9] Əgər insana Ozumuzdən bir mərhəmət daddırsaq, sonra da ondan onu geri alsaq, o, naumid və nankor olar

[10] Əgər basına gələn musibətdən sonra, ona firavanlıq daddırsaq: “Bəlalar məndən sovusdu!”– deyər və sevinib lovgalıq edər

[11] Səbir edib yaxsı islər gorənlər istisnadır. Məhz onlar ucun bagıslanma və boyuk bir mukafat vardır

[12] Onların: “Nə ucun ona bir xəzinə endirilməyib, yaxud onunla bir mələk gəlməyib?”– deməkləri uzundən, bəlkə də, sənə gələn vəhyin bir hissəsini tərk edəcəksən və buna gorə koksun daralacaq. Sən ancaq qorxudansan. Allah isə hər seyi Qoruyandır

[13] Yoxsa onlar: “Muhəmməd onu ozundən uydurdu?!”– deyirlər. De: “Əgər dogru danısırsınızsa, ona bənzər uydurulmus on surə də siz gətirin və Allahdan basqa, kimi bacarırsınızsa, koməyə cagırın!”

[14] Əgər sizə cavab verməsələr, bilin ki, o ancaq Allahın elmi ilə nazil olmusdur və Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Siz musəlman olacaqsınızmı

[15] Kim dunya həyatını və onun bərbəzəyini istəyirsə, onlara əməllərinin əvəzini orada tam verərik və onlar orada zərər cəkməzlər

[16] Onlar, axirətdə ozləri ucun oddan basqa hec bir seyi olmayan kimsələrdir. Onların dunyada gordukləri islər bosa cıxar və tutduqları əməllər puc olar

[17] Məgər Rəbbindən acıq-aydın bir dəlilə istinad edən, ardınca Ondan bir sahid (Cəbrail) gələn, ondan da əvvəl rəhbər və mərhəmət olmus Musanın Kitabını təsdiqlədiyi kimsə kafirə tay ola bilərmi? Musəlmanlar Qurana iman gətirirlər. Onu inkar edən firqələrin vəd olundugu yer oddur. Sənin isə Qurana hec bir subhən olmasın. Cunki bu, sənin Rəbbindən gələn haqdır, lakin insanların coxu buna inanmır

[18] Allaha qarsı yalan uyduran kəsdən daha zalım kim ola bilər? Onlar Rəbbinin huzuruna gətiriləcək və sahidlər: “Bunlar Rəbbinə iftira yaxanlardır”– deyəcəklər. Allahın lənəti olsun zalımlara

[19] O kəslər ki, insanları Allah yolundan sapdırır, onu əyri gostərməyə calısır və Axirəti inkar edirlər

[20] Onlar yer uzundə Allahdan yaxa qurtara bilməyəcəklər. Onların Allahdan basqa himayədarları da yoxdur. Onların əzabı qat-qat artırılar. Cunki onlar haqqı esidə bilmirdilər və gormurdulər

[21] Onlar ozlərini ziyana ugradarlar. Uydurduqları butlər isə onlardan qeybə cəkilib gedər

[22] Subhə yoxdur ki, axirətdə ən cox ziyana ugrayanlar da onlardır

[23] Sozsuz ki, iman gətirib saleh əməllər edənlər və Rəbbinə boyun əyənlər Cənnət sakinləridir. Onlar orada əbədi qalacaqlar

[24] Bu iki zumrənin halı korla karın, gorənlə esidənin halına bənzəyir. Onların halı eyni ola bilərmi? Məgər dusunub ibrət almırsınız

[25] Biz Nuhu oz xalqına elci gondərdik. O dedi: “Həqiqətən, mən sizin ucun acıq-aydın xəbərdar edən bir elciyəm

[26] Allahdan basqasına ibadət etməyin! Mən sizi yaxalayacaq məsəqqət gununun əzabından qorxuram”

[27] Onun qovmunun kafir zadəganları dedilər: “Biz səni ozumuz kimi sadəcə bir insan hesab edir və icimizdən ancaq dusuncəsiz olan ən rəzil adamların sənə qosuldugunu goruruk. Həmcinin sizin bizdən ustun oldugunuzu da gormuruk. Əksinə, biz sizi yalancı hesab edirik”

[28] Nuh dedi: “Ey qovmum! Bir deyin gorək, əgər mən Rəbbimdən acıq-aydın bir dəlilə istinad edirəmsə, O da Oz tərəfindən mənə gozunuzə gorunməyən bir mərhəmət bəxs edibsə, onda necə olsun? Yoxsa siz onu gormək istəməyib kor qaldıgınız bir halda, biz sizi ona inanmaga məcburmu edəcəyik

[29] Ey qovmum! Mən buna gorə sizdən var-dovlət istəmirəm. Mənim mukafatım ancaq Allaha aiddir. Mən iman gətirənləri qovan deyiləm. Cunki onlar Rəbbi ilə qarsılasacaqlar. Lakin mən sizin cahil adamlar oldugunuzu gorurəm

[30] Ey qovmum! Əgər onları qovsam, məni Allahdan kim qoruya bilər? Məgər dusunub ibrət almırsınız

[31] Mən sizə demirəm ki, Allahın xəzinələri mənim yanımdadır. Mən qeybi də bilmirəm. Mən sizə demirəm ki, mən mələyəm. Mən sizin xor baxdıgınız kəslərə demirəm ki, Allah onlara əsla xeyir verməyəcək. Onların canında nələr oldugunu Allah daha yaxsı bilir. Əks təqdirdə, sozsuz ki, mən zalımlardan olardım”

[32] Onlar dedilər: “Ey Nuh! Sən bizimlə mubahisə etdin və mubahisəmizi də cox uzatdın. Əgər dogru danısanlardansansa, bizə vəd etdiyin əzabı gətir”

[33] O dedi: “Onu istəsə, ancaq Allah sizə gətirəcək və siz də ondan yaxa qurtara bilməyəcəksiniz

[34] Əgər Allah sizi azdırmaq istəyirsə, mən sizə nəsihət vermək istəsəm belə, nəsihətim sizə fayda verməz. O sizin Rəbbinizdir və Ona da qaytarılacaqsınız”

[35] Yoxsa onlar: “Muhəmməd onu ozundən uydurdu!”– deyirlər. De: “Əgər mən onu ozumdən uydurmusamsa, gunahım ozumə aiddir. Lakin mən sizin etdiyiniz gunahlardan uzagam”

[36] Nuha belə vəhy olundu: “Qovmundən, daha əvvəl iman gətirənlər istisna olmaqla artıq hec kəs iman gətirməyəcək. Elə isə onların etdikləri əməllərə gorə kədərlənmə

[37] Gozlərimizin onundə və vəhyimiz uzrə gəmini duzəlt. Zalım olanlardan otru Mənə muraciət etmə. Subhəsiz ki, onlar suda batırılacaqlar”

[38] Nuh gəmini duzəldir, qovmunun zadəganları isə hər dəfə yanından kecdikcə onu ələ salırdılar. O isə deyirdi: “Əgər siz bizi ələ salırsınızsa, biz də sizi, siz bizi ələ saldıgınız kimi ələ salacagıq

[39] Siz rusvayedici əzabın kimə gələcəyini və daimi əzabın kimə uz verəcəyini mutləq biləcəksiniz”

[40] Nəhayət, əmrimiz gəldiyi və təndir qaynayıb dasdıgı zaman Biz Nuha dedik: “Heyvanların hər novundən bir cut, barələrində soz kecmis kəslər istisna olmaqla, oz ailəni və bir də iman gətirənləri gəmiyə mindir”. Lakin, onunla birlikdə az adam iman gətirmisdi

[41] Nuh dedi: “Gəmiyə minin! Onun uzub getməsi də, dayanması da Allahın adı ilədir. Subhəsiz ki, Rəbbim Bagıslayandır, Rəhmlidir”

[42] Gəmi onları daglar kimi dalgalar icərisində apardıgı zaman Nuh kənarda duran oglunu səsləyib dedi: “Oglum! Bizimlə birlikdə gəmiyə min, kafirlərdən olma!”

[43] O dedi: “Məni sudan qoruyacaq bir daga sıgınacagam!” Nuh dedi: “Bu gun, Allahın rəhm etdiklərindən basqa hec kəs Onun əmrindən qoruna bilməz!” Sonda dalga onları bir-birindən ayırdı və o, suda bogulanlardan oldu

[44] Sonra deyildi: “Ey yer, suyunu ud! Ey goy, yagısını saxla!” Su cəkildi, is bitdi və gəmi Cudi dagı uzərində qərar tutdu. Sonra deyildi: “Məhv olsun zalım adamlar!”

[45] Nuh Rəbbini cagırıb dedi: “Ey Rəbbim! Axı oglum da mənim ailəmdəndir. Sənin vədin, subhəsiz ki, haqdır. Sən hakimlərin Hakimisən!”

[46] O dedi: “Ey Nuh! O, sənin ailəndən deyildir. Dogrusu, bu, (kafirlər ucun mədəd diləməyin) pis bir isdir. Elə isə bilmədiyin bir seyi Məndən istəmə. Həqiqətən də, Mən sənə cahillərdən olmamagı tovsiyə edirəm”

[47] O dedi: “Ey Rəbbim! Bilmədiyim bir seyi Səndən istəməkdən Sənə sıgınıram. Əgər məni bagıslamasan, mənə rəhm etməsən, ziyana ugrayanlardan olaram”

[48] Sonra deyildi: “Ey Nuh! Sənə və səninlə birlikdə olan ummətlərə Bizim bəxs etdiyimiz əmin-amanlıq və bərəkətlərlə gəmidən en! Ozlərinə bir muddət guzəran verəcəyimiz, sonra da Oz tərəfimizdən agrılı-acılı bir əzaba ducar edəcəyimiz ummətlər də olacaqdır”

[49] Bunlar, sənə vəhy yolu ilə bildirdiyimiz qeyb xəbərlərindəndir. Bundan əvvəl onları nə sən, nə də sənin qovmun bilirdi. Səbir et! Subhəsiz ki, gozəl aqibət muttəqilərindir

[50] Ad qovmunə də qardasları Hudu gondərdik. O dedi: “Ey qovmum! Allaha ibadət edin. Sizin Ondan basqa məbudunuz yoxdur. Siz ancaq iftira yaxırsınız

[51] Ey qovmum! Mən bunun əvəzinə sizdən hec bir mukafat istəmirəm. Mənim mukafatım ancaq məni yaradandadır. Məgər anlamırsınız

[52] Ey qovmum! Rəbbinizdən bagıslanma diləyin, sonra da Ona tovbə edin ki, goydən sizə bolluca yagıs yagdırsın və gucunuzu daha da artırsın. Gunahkarcasına uz cevirməyin”

[53] Onlar dedilər: “Ey Hud! Sən bizə acıq-aydın bir dəlil gətirmədin, biz də sənin sozunlə məbudlarımızı tərk edən deyilik. Biz sənə inanmırıq

[54] Biz ancaq onu deyə bilərik ki, bəzi məbudlarımız səni bəlaya ducar edib”. O dedi: “Həqiqətən, mən Allahı sahid cagırıram, siz də sahid olun ki, mən sizin sərik qosduqlarınızdan uzagam

[55] Ondan basqa tapındıqlarınızın hamısından uzagam. Hamılıqla mənə qarsı hiylə qurun və mənə hec mohlət də verməyin

[56] Mən, Rəbbim və Rəbbiniz olan Allaha təvəkkul etdim. Elə bir canlı yoxdur ki, Allah onun kəkilindən tutmus olmasın. Həqiqətən, Rəbbim duz yoldadır (ədalətlə hokm verir)

[57] Əgər uz cevirsəniz, bilin ki, mənə əmr olunanı sizə catdırdım. Rəbbim yerinizə basqa bir qovm gətirər və siz də Ona hec bir zərər yetirə bilməzsiniz. Subhəsiz ki, Rəbbim hər seyi hifz edir”

[58] Əmrimiz gəldikdə Hudu və onunla birlikdə iman gətirənləri Oz mərhəmətimizlə xilas etdik və onları agır bir əzabdan qurtardıq

[59] Bu, Ad qovmu idi! Onlar Rəbbinin ayələrini inkar etdilər, Onun elcilərinə asi oldular və hər bir inadcıl təkəbbur sahibinin əmrinə uydular

[60] Onları həm bu dunyada, həm də Qiyamət gunundə lənət təqib edəcəkdir. Həqiqətən, Ad qovmu oz Rəbbini inkar etdi. Məhv olsun Hudun qovmu Ad

[61] Səmud qovmunə də qardasları Salehi gondərdik. O dedi: “Ey qovmum! Allaha ibadət edin. Sizin Ondan basqa ibadətə layiq olan məbudunuz yoxdur. O sizi torpaqdan yaratdı və sizi orada sakin etdi. Elə isə ondan bagıslanma diləyin, sonra da Ona tovbə edin. Subhəsiz ki, Rəbbim Yaxındır, cagırısa cavab verəndir”

[62] Onlar dedilər: “Ey Saleh! Sən bundan əvvəl icərimizdə umid edilən bir kimsə idin. Dogrudanmı atalarımızın ibadət etdiyinə ibadət etməyi bizə qadagan edirsən? Dogrusu, biz sənin bizləri dəvət etdiyin əqidə barəsində subhə doguran səkk icindəyik”

[63] O dedi: “Ey qovmum! Bir deyin gorək, əgər mən Rəbbimdən acıq-aydın bir dəlilə istinad edirəmsə, O da Oz tərəfindən mənə bir mərhəmət bəxs edibsə, onda necə olsun? Əgər Allaha asi olsam, məni Ondan kim qoruya bilər? Siz mənə ziyandan basqa bir sey artırmayacaqsınız

[64] Ey qovmum! Allahın qayadan cıxartdıgı bu disi dəvəsi sizin ucun bir mocuzədir. Buraxın onu Allahın torpagında otlasın. Ona bir pislik etməyin, yoxsa sizi yaxın bir əzab yaxalayar”

[65] Onlar dəvənin diz vətərini kəsdilər. Saleh dedi: “Yurdunuzda uc gun də kef eləyin. Bu, yalan olmayan bir vəddir”

[66] Əmrimiz gəldikdə Salehi və onunla birlikdə iman gətirənləri Oz mərhəmətimizlə əzabdan və o gunun rusvaycılıgından qurtardıq. Həqiqətən, Rəbbin Quvvətlidir, Qudrətlidir

[67] Zulm edənləri isə qorxunc bir səs yaxaladı və onlar oz evlərində uzuqoylu dusub qaldılar

[68] Sanki orada hec yasamamısdılar. Həqiqətən, Səmud qovmu oz Rəbbini inkar etdi. Məhv olsun Səmud qovmu

[69] Elcilərimiz Ibrahimə Ishaqın dogulacagı barədə mujdə gətirdilər və: “Salam!”– dedilər. O da: “Salam!”– dedi və dərhal gedib qızardılmıs bir buzov gətirdi

[70] Ibrahim mələklərin yeməyə əl vurmadıqlarını gordukdə onlar onun xosuna gəlmədi və onların yanında canına qorxu dusdu. Onlar dedilər: “Qorxma! Həqiqətən, biz Lut qovmunə gondərilmisik”

[71] Onun arvadı pərdə arxasında durmusdu. O, guldu. Biz onu Ishaqla, Ishaqın ardınca da Yaqubla mujdələdik

[72] O dedi: “Vay halıma! Mən bir qoca qarı, bu ərim də bir qoca kisi oldugu halda doga bilərəmmi? Dogrusu, bu, təəccublu bir seydir”

[73] Onlar dedilər: “Allahın əmrinə təəccubmu edirsən? Ey ev əhli! Allahın rəhməti və bərəkəti sizin ustunuzdə olsun! Həqiqətən, O, Tərifəlayiqdir, San-sohrətlidir”

[74] Ibrahimdən qorxu cəkildikdə və ona mujdə gəldikdə Lut qovmu barəsində Bizimlə mubahisə etməyə basladı

[75] Həqiqətən, Ibrahim həlim, Allaha cox yalvaran və Ona uz tutan bir kəs idi

[76] Mələklər dedilər: “Ey Ibrahim! Bu mubahisədən əl cək. Cunki Rəbbinin əmri artıq gəlmisdir və onlara qarsısıalınmaz bir əzab gələcəkdir”

[77] Elcilərimiz Lutun yanına gəldikdə, onlara gorə kədərləndi, urəyi sıxıldı və: “Bu, cox cətin bir gundur”– dedi

[78] Qovmu yuyurərək onun yanına gəldi. Onlar əvvəllər də yaramaz islər gorurdulər. O dedi: “Ey qovmum! Bunlar mənim qızlarımdır. Onlar sizin ucun daha təmizdirlər. Allahdan qorxun və qonaqlarımın yanında məni rusvay etməyin! Məgər aranızda agıllı bir kisi yoxdur?”

[79] Onlar dedilər: “Bilirsən ki, sənin qızlarına hec bir ehtiyacımız yoxdur. Nə istədiyimizi də yəqin ki, bilirsən”

[80] O dedi: “Kas ki, sizə catan bir quvvəm olaydı, yaxud mohkəm bir dayaga soykənəydim!”

[81] Mələklər dedilər: “Ey Lut! Biz sənin Rəbbinin elciləriyik. Onlar əsla sənə zərər yetirə bilməzlər. Gecənin bir vaxtında arvadından basqa butun ailənlə yola dus. Qoy icinizdən hec kəs donub arxaya baxmasın. Cunki onların basına gələcək musibət onun da basına gələcəkdir. Onların həlak olmaq vaxtı səhərdir. Məgər səhər yaxın deyilmi?”

[82] Əmrimiz gəldikdə oranın altını ustunə cevirdik və odda bismis gil dasları ardıcıl olaraq onların ustunə yagdırdıq

[83] O daslara Rəbbinin yanında isarə qoyulmusdur. Onlar zalımlardan da uzaq deyildir

[84] Mədyən qovmunə də qardasları Sueybi gondərdik. O dedi: “Ey qovmum! Allaha ibadət edin. Sizin Ondan basqa ibadətə layiq olan məbudunuz yoxdur. Olcunu və cəkini əskiltməyin. Mən sizi bolluq icində gorurəm və qorxuram ki, basınıza hər seyi buruyən gunun əzabı gələ

[85] Ey qovmum! Olcuyə və cəkiyə ədalətlə tam riayət edin, insanların mallarını əksik verməyin və yer uzundə fəsad yaymaqla pis islər gorməyin

[86] Əgər mominsinizsə, bilin ki, Allahın saxladıgı nemətlər sizin ucun daha xeyirlidir. Mən sizin ustunuzdə gozətci deyiləm”

[87] Onlar dedilər: “Ey Sueyb! Atalarımızın ibadət etdikləri məbudlardan, yaxud mallarımızı istədiyimiz kimi istifadə etməkdən vaz kecməyimizi sənə namazınmı əmr edir? Dogrudan da, sən yumsaq xasiyyətlisən, agıllısan”

[88] O dedi: “Ey qovmum! Bir deyin gorək, əgər mən Rəbbimdən acıq-aydın bir dəlilə istinad edirəmsə, O da Oz tərəfindən mənə gozəl bir ruzi veribsə, onda necə olsun? Sizə qadagan buyurdugum seyləri etməklə sizin əleyhinizə cıxmaq istəmirəm. Mən ancaq bacardıgım qədər islah etmək istəyirəm. Mən ancaq Allahın sayəsində ugur qazanıram. Mən yalnız Ona təvəkkul edir və yalnız Ona uz tuturam

[89] Ey qovmum! Qoy mənimlə olan ixtilafınız, Nuh qovmunun, yaxud Hud qovmunun, yaxud Saleh qovmunun basına gələnlərin eynisini sizin də basınıza gətirməsin. Lut qovmu də sizdən uzaq deyildir”

[90] Rəbbinizdən bagıslanma diləyin, sonra Ona tovbə edin. Həqiqətən, Rəbbim Rəhmlidir, Sevəndir, həm də Seviləndir

[91] Onlar dedilər: “Ey Sueyb! Dediklərinin coxunu anlamırıq. Biz səni aramızda zəif goruruk. Əgər qəbilən olmasaydı, səni dasqalaq edərdik. Sən bizim ucun hec də boyuk bir adam deyilsən”

[92] O dedi: “Ey qovmum! Məgər mənim qəbiləm sizin ucun Allahdan da əzizdir? Siz Onu saymayıb unutdunuz. Subhəsiz ki, Rəbbim sizin nə etdiklərinizi əhatə edir

[93] Ey qovmum! Əlinizdən gələni edin, mən də edəcəyəm. Rusvayedici əzabın kimə gələcəyini və kimin yalancı oldugunu tezliklə biləcəksiniz. Gozləyin! Subhəsiz ki, mən də sizinlə birlikdə gozləyirəm”

[94] Əmrimiz gəldikdə Sueybi və onunla birlikdə iman gətirənləri Oz mərhəmətimizlə xilas etdik. Zulm edənləri isə qorxunc səs yaxaladı və onlar oz evlərində uzuqoylu dusub qaldılar

[95] Sanki orada hec yasamamısdılar. Səmud qovmu məhv oldugu kimi Mədyən qovmu də məhv olsun

[96] Biz Musanı mocuzələrimizlə və aydın bir dəlillə elci gondərdik –

[97] Firon və onun əyanlarına. Əyanlar isə Fironun əmrinə tabe oldular. Halbuki Fironun əmri dogru yol gostərən əmr deyildi

[98] Firon Qiyamət gunu oz qovmunun qabagına dusub onları Oda aparacaq. Girəcəkləri yer nə pis yerdir

[99] Onları həm burada, həm də Qiyamət gunundə lənət təqib edəcəkdir. Onlara verilən pay nə pis paydır

[100] Bu, sənə soylədiyimiz məmləkətlər haqqında hekayətlərin bəzisidir. Onlardan izi qalanı da var, yerlə yeksan olanı da

[101] Biz onlara zulm etmədik, lakin onlar ozləri ozlərinə zulm etdilər. Rəbbinin əmri gəldikdə Allahdan basqa cagırdıqları butlər onları hec nədən qurtara bilmədi. Butlər onların ancaq tələfatını artırdı

[102] Rəbbin, haqsızlıq edən məmləkətləri yaxaladıgı zaman belə yaxalayır. Onun yaxalaması həqiqətən də, uzucudur, siddətlidir

[103] Həqiqətən, bunlarda axirət əzabından qorxanlar ucun bir ibrət vardır. Bu, insanların bir yerə toplanacagı bir gundur. Bu, həm də, hamının sahid olacagı bir gundur

[104] Biz onu sadəcə muəyyən olunmus vaxtadək təxirə salmısıq

[105] Qiyamət gəldiyi gun Allahın izni olmadan hec kəs danısa bilməz. Onlardan kimi bədbəxt, kimi də xosbəxt olacaq

[106] Bədbəxtlərə gəlincə, onlar Od icərisində qalacaqlar. Onlar orada zarıyacaq və bagıracaqlar

[107] Rəbbinin istədiyi istisna olmaqla, goylər və yer durduqca onlar orada əbədi qalacaqlar. Həqiqətən, Rəbbin istədiyini edəndir

[108] Xosbəxtlərə gəldikdə isə, onlar Cənnətdə olacaqlar. Rəbbinin istədiyi istisna olmaqla, goylər və yer durduqca onlar orada əbədi qalacaqlar. Bu, tukənməz bir sovqatdır

[109] Onların nəyə ibadət etdiklərinə subhə etmə. Onlar da atalarının əvvəllər ibadət etdiyi kimi ibadət edirlər. Subhəsiz ki, Biz onların cəzasını əskiltmədən tam verəcəyik

[110] Biz Musaya Kitab verdik, lakin onun barəsində də ixtilaf dusdu. Əgər Rəbbin tərəfindən əzəldən bir Soz olmasaydı, aralarında dərhal hokm verilərdi. Həqiqətən, onlar Quran barəsində də subhə doguran səkk icindədirlər

[111] Subhəsiz ki, Rəbbin onların hər birinə əməllərinin əvəzini tam verəcəkdir. Subhəsiz ki, Allah onların nə etdiklərindən xəbərdardır

[112] Sənə əmr edildiyi kimi sən də, səninlə birlikdə tovbə edənlər də dogru yolda olun. Həddi asmayın, cunki O, sizin nə etdiklərinizi gorur

[113] Zalımlara meyl etməyin, yoxsa sizə od toxunar. Sizin Allahdan basqa dostlarınız yoxdur. Sonra sizə komək də olunmaz

[114] Gunduzun iki basında – əvvəlində və axırında və gecənin bəzi saatlarında namaz qıl! Həqiqətən, yaxsı islər pis əməlləri silib aparır. Bu, yada salanlar ucun bir xatırlatmadır

[115] Səbir et! Həqiqətən, Allah yaxsı is gorənlərin mukafatını puc etməz

[116] Hec olmasa, sizdən əvvəlki nəsillərdə yer uzundə fitnə-fəsad torətməyi qadagan edən agıl və hikmət sahibləri olaydı. Onlardan yalnız xilas etdiyimiz az bir qismi belə idi. Zulm edənlər isə onlara verilmis dunyanın ləzzətinə uydular və gunahkar oldular

[117] Olkə əhalisi islah edən adamlar oldugu halda, Rəbbin o olkəni haqsız yerə məhv etməz

[118] Əgər Rəbbin istəsəydi, insanları vahid bir ummət edərdi. Amma onlar elə hey ixtilafdadırlar

[119] Yalnız Rəbbinin rəhm etdiyi səxslərdən basqa. Allah onları bunun ucun yaratdı. Rəbbinin: “Mən Cəhənnəmi butun gunahkar cinlər və insanlarla dolduracagam!” Sozu yerinə yetəcək

[120] Elcilərin xəbərlərindən hər birini sənə soyləyirik ki, bununla sənin urəyini mohkəmləndirək. Bu ayələrdə sənə həqiqət, mominlərə də oyud-nəsihət və xatırlatma vəhy edilmisdir

[121] Iman gətirməyənlərə de: “Əlinizdən gələni edin, biz də edəcəyik

[122] Gozləyin! Biz də gozləyirik”

[123] Goylərin və yerin qeybi Allaha məxsusdur. Butun islər də Ona qayıdacaqdır. Elə isə yalnız Ona ibadət et və yalnız Ona təvəkkul et. Rəbbin sizin etdiklərinizdən qafil deyildir

Yusuf

Surah 12

[1] Əlif. Ləm. Ra. Bu, acıq-aydın Kitabın ayələridir

[2] Həqiqətən, Biz onu ərəbcə Quran olaraq nazil etdik ki, anlaya biləsiniz

[3] Biz bu Quranı sənə vəhy etməklə sənə ən gozəl hekayəti danısırıq. Halbuki, sən bundan əvvəl xəbərsiz olanlardan idin

[4] Bir zaman Yusuf atasına demisdi: “Atacan! Mən yuxuda on bir ulduz, gunəs və ay gordum. Onların mənə səcdə etdiyini gordum”

[5] O dedi: “Oglum! Yuxunu qardaslarına danısma, yoxsa sənə hiylə qurarlar. Həqiqətən, seytan insanın acıq-aydın dusmənidir

[6] Beləcə, Rəbbin səni secəcək, sənə yuxuları yozmagı oyrədəcək və Oz nemətini bundan əvvəl ataların Ibrahimə və Ishaqa tamamladıgı kimi, sənə və Yaqub nəslinə də tamamlayacaqdır. Subhəsiz ki, Rəbbin hər seyi biləndir, hikmət sahibidir”

[7] Sozsuz ki, Yusuf və onun qardaslarının hekayətində sorusanlar ucun ibrətlər vardır

[8] Bir vaxt onun qardasları dedilər: “Biz butov bir dəstə olmagımıza baxmayaraq Yusuf və onun dogma qardası atamıza bizdən daha sevimlidir. Aydın gorunur ki, atamız askar bir yanlıslıq icindədir

[9] Yusufu ya oldurun, ya da onu uzaq bir yerə aparıb atın ki, atanız ancaq sizə məhəbbət bəsləsin və bundan sonra siz əməlisalehlərdən olasınız”

[10] Onlardan biri dedi: “Yusufu oldurməyin! Əgər ona qarsı hokmən nə isə etmək istəyirsinizsə, onda onu bir quyuya atın ki, karvanlardan biri onu gotursun!”

[11] Onlar dedilər: “Ey atamız! Sənə nə olub ki, Yusufu bizə etibar etmirsən? Həqiqətən də, biz ona xeyir arzulayırıq

[12] Sabah onu bizimlə gondərsən, bir qədər əylənib oynayar. Biz onu mutləq qoruyarıq!”

[13] O dedi: “Onu aparmagınız məni narahat edər. Həm də qorxuram ki, sizin basınız oyuna qarısıb onu nəzarətsiz qoyduqda, canavar onu yesin”

[14] Onlar dedilər: “Biz butov bir dəstə oldugumuz halda canavar onu yesə, onda biz ziyana ugrayarıq”

[15] Qardasları onu aparıb quyuya atmaq qərarına gəldikdə biz ona belə vəhy etdik: “Sən onlara bu əməlləri barəsində gozləmədikləri bir halda xəbər verəcəksən”

[16] Onlar axsam aglaya-aglaya atalarının yanına gəlib

[17] dedilər: “Ey atamız! Biz Yusufu əsyalarımızın yanında qoyub yarısmaq ucun getmisdik. Canavar da onu yedi. Əlbəttə, biz dogru danıssaq da, sən bizə inanan deyilsən”

[18] Qardasları onun koynəyinə saxta qan ləkəsi surtub gətirdilər. Yaqub dedi: “Xeyr, sizi oz nəfsiniz bu isə vadar etmisdir. Mənə gozəl səbir gərəkdir. Soylədiklərinizin muqabilində Allahdan komək diləmək lazımdır”

[19] Quyunun yaxınlıgına bir karvan gəldi və sucularını su dalınca gondərdilər. O, su qabını quyuya saldı və: “Sad xəbər! Burada bir oglan usagı var!”– dedi. Karvan əhli onu satılacaq bir əsya kimi ozləri ilə apardılar. Allah isə onların nə etdiklərini bilirdi

[20] Karvan əhli onu dəyərsiz bir qiymətə – bir necə dirhəmə satdılar. Yusufun qardasları onu cox qiymətləndirmədilər

[21] Onu alan misirli oz arvadına: “Ona yaxsı bax. Ola bilsin ki, bizə fayda versin və ya onu ogulluga goturək”– dedi. Beləliklə, Yusufu yer uzundə yerləsdirdik və ona yuxuları yozmagı oyrətdik. Allah Oz isini qələbə ilə basa catdırandır. Lakin insanların coxu bunu bilmir

[22] Yusuf yetkin cagına catdıqda Biz ona muhakimə yurutmək bacarıgı və elm verdik. Biz yaxsı is gorənləri belə mukafatlandırırıq

[23] Evində qaldıgı qadın onu yoldan cıxartmaq istədi və qapıları baglayıb: “Yanıma gəl!”– dedi. O isə: “Allah uzaq eləsin! Axı sənin ərin mənim agamdır, mənə yaxsı baxmısdır. Subhəsiz ki, zalımlar nicat tapmazlar!”– dedi

[24] Qadın ona meyl etmisdi. Əgər Yusuf Rəbbinin dəlilini gorməsəydi, o da ona meyl edərdi. Beləcə, Biz pisliyi və cirkin əməli ondan uzaqlasdırdıq. Həqiqətən, o, Bizim secilmis qullarımızdandır

[25] Onlar bir-birini qabaqlamaq məqsədilə qapıya tərəf yuyurdulər və qadın onun koynəyini arxadan cırdı. Ikisi də qapının yanında qadının əri ilə rastlasdı. Qadın dedi: “Sənin ailənə pislik etmək istəyənin cəzası, zindana salınmaqdan və ya agrılı-acılı bir əzaba ducar edilməkdən basqa nə ola bilər?!”

[26] Yusuf dedi: “O məni yoldan cıxartmaq istəyirdi”. Qadının ailəsindən olan bir sahid belə sahidlik etdi: “Əgər onun koynəyi ondən cırılıbsa, qadın dogru deyir, o isə yalancılardandır

[27] Yox əgər onun koynəyi arxadan cırılıbsa, qadın yalan deyir, o isə dogru danısanlardandır”

[28] Qadının əri onun koynəyinin arxadan cırıldıgını gordukdə dedi: “Subhəsiz ki, bu sizin qadın hiylələrinizdəndir. Həqiqətən də, sizin hiyləniz boyukdur

[29] Yusuf, sən bundan – bu isi acıb danısmaqdan vaz kec! Sən də ey arvad, gunahına gorə bagıslanma dilə. Cunki sən, gunah islətmisən”

[30] Səhərdəki qadınlar dedilər: “Zadəgan kisinin arvadı cavan koləsini yoldan cıxartmaq istəyir. Ehtiras onu cosdurmusdur. Biz onu askar bir azgınlıq icində goruruk”

[31] Qadın onların hiyləsindən xəbər tutduqda məclis qurub onları qonaqlıga dəvət etdi, onlar ucun mutəkkələr hazırladı, sonra da onların hər birinə bir bıcaq verdi və Yusufa: “Onların qarsısına cıx!”– dedi. Qadınlar Yusufu gordukdə onu o qədər təriflədilər ki, unudub meyvə əvəzinə oz əllərini kəsdilər və dedilər: “Allah saxlasın! Bu ki bəsər deyil. Bu ancaq hormətə layiq bir mələkdir!”

[32] Qadın dedi: “Barəsində məni qınadıgınız oglan bax budur! Mən onu yoldan cıxartmaga calısdım, o isə imtina etdi. Əgər əmrimi yerinə yetirməsə, əlbəttə ki, zindana atılacaq və zəlillərdən olacaqdır”

[33] Yusuf dedi: “Ey Rəbbim! Mənim ucun zindan bunların məni sovq etdikləri isi gorməkdən daha xosdur. Əgər bu qadınların hiyləsini məndən uzaq etməsən, mən onlara meyl edər və cahillərdən olaram”

[34] Rəbbi onun duasını qəbul etdi və onların hiyləsini ondan uzaq etdi. Həqiqətən, O, Esidəndir, Biləndir

[35] Bu qədər dəlilləri gordukdən sonra, yenə də onu bir muddət zindana salmaq qərarına gəldilər

[36] Onunla birlikdə iki gənc də zindana salındı. Onlardan biri dedi: “Mən yuxuda gordum ki, uzumdən sərab sıxıram”. Digəri isə belə dedi: “Mən gordum ki, basımın ustundə corək aparıram, quslar da ondan dimdikləyib yeyir. Bunun yozumunu bizə bildir. Həqiqətən, biz səni yaxsı adam hesab edirik”

[37] O dedi: “Sizə veriləcək yemək gəlməmisdən əvvəl mən bunun yozumunu sizə bildirərəm. Bu, Rəbbimin mənə oyrətdiklərindəndir. Mən Allaha iman gətirməyən, ozləri də axirəti inkar edən adamların dinindən uzaqlasmısam

[38] Mən atalarım Ibrahim, Ishaq və Yaqubun dininə tabe oldum. Hər hansı bir seyi Allaha sərik qosmaq bizə yarasmaz. Bu, Allahın bizə və butun insanlara olan lutfudur, lakin insanların coxu sukur etmir

[39] Ey mənim zindan yoldaslarım! Ayrı-ayrı tanrılar yaxsıdır, yoxsa Tək olan, hər seyə Qalib gələn Allah

[40] Ondan basqa ibadət etdikləriniz sizin və atalarınızın qoydugunuz adlardan basqa bir sey deyildir. Allah onlara dair hec bir dəlil nazil etməmisdir. Hokm yalnız Allahındır. O əmr etmisdir ki, yalnız Ona ibadət edəsiniz. Dogru din budur, lakin insanların coxu bunu bilmir

[41] Ey mənim zindan yoldaslarım! Sizdən biriniz oz agasına sərab suzəcək, digəriniz isə carmıxa cəkiləcək və quslar onun basından dimdikləyib yeyəcəklər. Haqqında fitva sorusdugunuz isə qabaqcadan qərar verilmisdir”

[42] Yusuf onlardan edamdan qurtulacagını yəqin etdiyi kimsəyə dedi: “Aganın yanında məni yada sal!” Lakin seytan ona Yusufu agasının yadına salmagı unutdurdu və o, zindanda bir necə il də qaldı

[43] Padsah dedi: “Mən yuxuda yeddi arıq inəyin yeddi kok inəyi yediyini, həmcinin yeddi yasıl sunbul və bir o qədər də qurusunu gordum. Ey zadəganlar! Əgər yuxu yoza bilirsinizsə, yuxumun yozumunu mənə bildirin”

[44] Onlar dedilər: “Bunlar qarmaqarısıq yuxulardır. Biz belə yuxuların yozumunu bilmirik”

[45] O iki nəfərin edamdan qurtulanı, uzun muddətdən sonra xatırlayaraq dedi: “Mən sizə onun yozumunu bildirərəm. Bircə məni Yusufun yanına gondərin!”

[46] O, zindana gəlib dedi: “Ey Yusuf! Ey duz danısan kisi! Yeddi arıq inəyin yeddi kok inəyi yediyi, həmcinin yeddi yasıl sunbul və bir o qədər də quru sunbullər barədə bizə xəbər ver. Ola bilsin ki, mən o adamların yanına qayıdım, bəlkə onlar da bilsinlər”

[47] Yusuf dedi: “Yeddi il bacardıgınız qədər əkin. Bicdiyinizi isə, yeyəcəyiniz az bir miqdar istisna olmaqla, sunbuldə saxlayın

[48] Sonra bunun ardınca, toxumluq saxlayacagınız az bir miqdar istisna olmaqla, əvvəlcədən həmin illər ucun tədaruk gorduyunuzu yeyəcək yeddi agır il – quraqlıq illəri gələcək

[49] Bunun ardınca da elə bir il gələcək ki, onda insanlara bol yagıs veriləcək və onlar coxlu meyvə sirəsi sıxacaqlar”

[50] Padsah dedi: “Onu yanıma gətirin!” Elci onun yanına gəldikdə Yusuf dedi: “Aganın yanına qayıt və sorus gor ki, əllərini kəsən qadınların məqsədi nə idi? Subhəsiz ki, Rəbbim onların hiyləsini bilir”

[51] Padsah qadınlara dedi: “Yusufu yoldan cıxartmaqla nə məqsəd gudurdunuz?” Onlar dedilər: “Allah uzaq eləsin! Biz onun haqqında pis bir sey bilmirik”. Zadəgan kisinin arvadı dedi: “Indi haqq bəlli oldu. Onu mən yoldan cıxartmaq istəyirdim. Həqiqətən də, o, dogru danısanlardandır

[52] Bu etiraf ona gorədir ki, ərim yanımda olmadıqda ona xəyanət etmədiyimi və Allahın xainlərin hiylələrinə yol vermədiyini bilsin

[53] Mən ozumə bəraət qazandırmıram. Cunki, Rəbbimin rəhm etdiyi kəs istisna olmaqla, nəfs adama pis isləri əmr edər. Həqiqətən, Rəbbim Bagıslayandır, Rəhmlidir”

[54] Padsah dedi: “Onu yanıma gətirin! Onu ozumə yaxın adam edəcəyəm”. Onunla sohbət etdikdə: “Sən bu gun yanımızda yuksək məqam sahibi, etibarlı bir adamsan”– dedi

[55] Yusuf dedi: “Bu yerin xəzinələrini qorumagı mənə tapsır. Cunki mən qoruyanam, bu isi bilənəm”

[56] Beləliklə, Yusufa yer uzundə hokmranlıq verdik. O, istədiyi yerdə qala bilərdi. Biz istədiyimizə mərhəmətimizi nəsib edirik və yaxsı is gorənlərin mukafatını əsirgəmirik

[57] Iman gətirənlər və muttəqi olanlar ucun, əlbəttə, axirət mukafatı daha xeyirlidir

[58] Yusufun qardasları Misirə gəlib onun yanına daxil oldular. Yusuf onları tanıdı, onlar isə onu tanımadılar

[59] Yusuf onların ərzaq yuklərini hazırlayarkən dedi: “Atabir qardasınızı yanıma gətirin! Məgər gormursunuz ki, mən olcuyə tam riayət edirəm və mən qonaqpərvərlərin ən yaxsısıyam

[60] Əgər onu yanıma gətirməsəniz, mənim yanımda sizin ucun bir qab belə ərzaq verilməyəcək, ozunuz də mənə yaxınlasmayın”

[61] Onlar dedilər: “Ona gorə atasını razı salmaga calısarıq. Biz əlbəttə, bunu edərik”

[62] O, oz xidmətcilərinə dedi: “Onların taxıl əvəzinə odədikləri mallarını da yuklərinin icinə qoyun ki, ailələrinin yanına dondukdə onu basa dussunlər və ola bilsin ki, qayıtsınlar”

[63] Onlar atalarının yanına qayıtdıqda dedilər: “Ey atamız! Daha bizə ərzaq verilməyəcək. Olcub ərzaq almaq ucun qardasımızı bizimlə birlikdə gondər. Subhəsiz ki, biz onu qoruyacagıq”

[64] O dedi: “Daha oncə qardasını sizə etibar etdiyim kimi, hec onu sizə etibar edə bilərəmmi? Allah daha yaxsı qoruyur. O, rəhmlilərin ən rəhmlisidir”

[65] Onlar yuklərini acdıqda verdikləri mallarının da ozlərinə qaytarıldıgını gorub dedilər: “Ey atamız! Bizə daha nə lazımdır ki? Budur, sərmayəmiz ozumuzə qaytarılıb. Biz ailəmizi ərzaqla təmin edər, qardasımızı qoruyar və bir dəvə yuku artıq ərzaq alarıq. Bu isə satın aldıgımızın az bir miqdarıdır”

[66] Yaqub dedi: “Əhatə olunub carəsiz qalmanız istisna olmaqla, onu yanıma gətirəcəyinizə dair Allaha and icməyincə onu sizinlə gondərməyəcəyəm”. Onlar and icdikdə Yaqub dedi: “Allah soylədiklərimizə Vəkildir”

[67] O dedi: “Ey ogullarım! Səhərə bir qapıdan girməyin, ayrı-ayrı qapılardan girin. Allahın iradəsinə qarsı isə hec bir seylə sizə fayda verə bilmərəm. Hokm yalnız Allahındır. Mən ancaq Ona təvəkkul edirəm. Qoy təvəkkul edənlər də ancaq Ona təvəkkul etsinlər”

[68] Atalarının onlara əmr etdiyi yerlərdən daxil olmalarının Allah yanında onlar ucun hec bir faydası olmadı, lakin bu, Yaqubun nəfsindəki bir istək idi ki, onu da yerinə yetirdi. Həqiqətən də, o, elm sahibi idi, cunki onu Biz oyrətmisdik. Lakin insanların coxu bunu bilmir

[69] Onlar Yusufun yanına daxil olduqda o, qardasını bərk-bərk qucaqlayıb dedi: “Mən sənin qardasınam. Onların tutduqları islərə gorə kədərlənmə”

[70] Yusuf onları azuqə ilə təmin edərkən qardasının yukunun icinə bir piyalə qoydu. Sonra bir carcı qısqırıb dedi: “Ey karvan əhli! Siz ogrusunuz!”

[71] Qardaslar onlara tərəf donub: “Nə itirmisiniz?”– dedilər

[72] Onlar dedilər: “Padsahın piyaləsini itirmisik. Onu gətirənə bir dəvə yuku ərzaq veriləcək”. Carcı: “Mən buna zaminəm!”– dedi

[73] Onlar dedilər: “Allaha and olsun! Siz bilirsiniz ki, biz bu yerlərə fitnə-fəsad torətmək ucun gəlməmisik və biz ogru da deyilik”

[74] Onlar dedilər: “Əgər yalancısınızsa, onda onun cəzası nədir?”

[75] Qardaslar dedilər: “Onun cəzası – itmis piyalə yukundə tapılan kimsənin ozunun kolə edilərək cəzalandırılmasıdır. Biz zalımları belə cəzalandırırıq”

[76] O, qardasının yukundən əvvəl onların yuklərini axtarmaga basladı, sonra da piyaləni qardasının yukundən cıxartdı. Biz Yusufa belə bir tədbir oyrətdik. Allahın istəyi olmasaydı, padsahın qanunlarına gorə, o, qardasını tutub oz yanında saxlaya bilməzdi. Biz istədiyimiz kəsi dərəcə-dərəcə yuksəldirik. Hər bilik sahibindən də ustun bir bilən vardır

[77] Onlar dedilər: “Əgər piyaləni o ogurlayıbsa, daha oncə onun qardası da ogurluq etmisdi”. Yusuf bunu oz icində gizlədib onlara acıb soyləmədi və oz-ozunə: “Siz daha pis movqedəsiniz. Allah sizin nə dediyinizi cox yaxsı bilir”– dedi

[78] Onlar dedilər: “Ey hokmdar! Onun cox qoca atası var. Onun yerinə bizim birimizi gotur. Həqiqətən, Biz səni yaxsı adam hesab edirik”

[79] O dedi: “Allah eləməsin ki, xurcununda malımızı tapdıgımız kəsdən basqasını tutub saxlayaq. Onda biz zalımlardan olarıq”

[80] Ondan umidlərini kəsdikdə məsləhətləsmək ucun bir kənara cəkildilər. Onların boyuyu dedi: “Atanızın sizə Allaha and icdirməsi, bundan əvvəl də Yusufa qarsı haqsızlıq etdiyiniz yadınızdadırmı? Atam mənə izin verməyincə və ya mənə aid Allah hokm verməyincə, mən bu yerdən ayrılmayacagam. O, hokm verənlərin ən yaxsısıdır

[81] Atanızın yanına qayıdın və deyin: “Ey atamız! Oglun ogurluq etdi. Biz ancaq bildiyimiz seyə sahidlik etdik. Biz qeybi bilənlər deyilik

[82] Oldugumuz kənddən və birlikdə gəldiyimiz karvandan sorus. Biz, həqiqətən də, dogru danısırıq”

[83] Yaqub dedi: “Xeyr, sizin nəfsiniz sizi bu isə sovq etdi. Mənə isə yaxsı səbir gərəkdir. Ola bilsin ki, Allah onların hamısını mənə qaytarsın. Həqiqətən də, O, Biləndir, Hikmət sahibidir”

[84] Yaqub onlardan uz dondərdi və: “Heyif Yusufdan!”– dedi. Kədərdən onun gozlərinə ag gəldi. O, dərdini oz icində saxlayırdı

[85] Onlar dedilər: “Allaha and olsun ki, Yusufu sən tez-tez yada salmaqla axırda ya əldən dusəcək, ya da oləcəksən”

[86] O dedi: “Mən dərd-qəmimi yalnız Allaha acıb soyləyirəm və Allahdan nazil olan vəhy sayəsində sizin bilmədiklərinizdən agah oluram

[87] Ey ogullarım! Yusufdan və qardasından xəbər tutmaq ucun yola dusun, Allahın mərhəmətindən umidinizi uzməyin. Allahın mərhəmətindən ancaq kafir adamlar umidlərini uzərlər”

[88] Onlar Yusufun yanına girdikdə dedilər: “Ey hokm sahibi! Biz və ailəmiz fəlakətə ugramısıq. Bir az mal gətirmisik. Bizə bunların əvəzində olcunu tam elə və bizə sədəqə ver. Subhəsiz ki, Allah sədəqə verənləri mukafatlandırar”

[89] O dedi: “Siz nadanlıgınız dovrundə Yusufa və qardasına nələr etdiyiniz yadınızdadırmı?”

[90] Onlar dedilər: “Yoxsa sən ozun Yusufsan?” O dedi: “Mən Yusufam, bu da qardasımdır. Allah bizə mərhəmət etmisdir. Kim Allahdan qorxsa və səbir etsə, bilsin ki, Allah yaxsı is gorənlərin mukafatını puc etməz”

[91] Onlar dedilər: “Allaha and olsun ki, Allah səni bizdən ustun tutmusdur. Biz isə gunahkar olmusuq”

[92] Yusuf dedi: “Bu gun siz qınanılmayacaqsınız. Allah sizi bagıslasın! O, rəhm edənlərin ən rəhmlisidir

[93] Bu koynəyimi aparıb atamın uzunə atın, gozləri acılsın. Sonra da butun ailənizlə birlikdə yanıma gəlin”

[94] Karvan Misir torpagından ayrılanda ataları dedi: “Mən, həqiqətən də, Yusufun qoxusunu hiss edirəm. Bircə məni agılsız saymayaydınız”

[95] Onlar dedilər: “Allaha and olsun ki, sən hələ də oz kohnə yanlıslıgından əl cəkməmisən”

[96] Mujdəci gəlib koynəyi onun uzunə atan kimi gozləri acıldı və o dedi: “Məgər sizə deməmisdimmi ki, mən Allahdan gələn vəhy sayəsində sizin bilmədiklərinizi bilirəm?”

[97] Onlar dedilər: “Ey atamız! Allahdan bizim gunahlarımızın bagıslanmasını dilə. Dogrudan da, biz gunahkar olmusuq”

[98] O dedi: “Mən Rəbbimdən sizin ucun bagıslanma diləyəcəyəm. Həqiqətən, O, Bagıslayandır, Rəhmlidir”

[99] Onlar Yusufun yanına gəldikdə o, ata-anasını bagrına basıb dedi: “Əmin-amanlıqla Allahın istəyi ilə Misirə daxil olun!”

[100] O, ata-anasını taxtın ustundə əyləsdirdi. Onlar hamısı onun qarsısında səcdə etdilər. O dedi: “Atacan! Bu, coxdankı yuxumun yozumudur. Rəbbim onu gercəkləsdirdi. O mənə lutf etdi. O məni zindandan cıxartdı və seytan mənimlə qardaslarımın arasına ədavət saldıqdan sonra sizi səhradan yanıma gətirdi. Subhəsiz ki, Rəbbim istədiyinə qarsı lutfkardır. Həqiqətən, O, Biləndir, Hikmət sahibidir

[101] Ey Rəbbim! Sən mənə hakimiyyət verdin və mənə yuxuları yozmagı oyrətdin. Ey goyləri və yeri yaradan! Sən dunyada da, axirətdə də mənim Himayədarımsan. Mənim canımı musəlman kimi al və məni əməlisalehlərə qovusdur”

[102] Bunlar sənə vəhy yolu ilə bildirdiyimiz qeyb xəbərlərindəndir. Onlar hiylə quraraq islərinə qərar verdikləri zaman sən onların yanında deyildin

[103] Sən nə qədər cox istəsən də, insanların əksəriyyəti iman gətirən deyildir

[104] Sən ki bunun əvəzinə onlardan bir mukafat istəmirsən. Bu Quran aləmlər ucun ancaq bir oyud-nəsihətdir

[105] Goylərdə və yerdə necə-necə dəlillər vardır ki, insanların coxu onların yanından uz cevirib kecirlər

[106] Onların coxu ancaq sərik qosaraq Allaha iman gətirir

[107] Məgər onlar Allahın hər seyi buruyən əzabının onları qaplamayacagına və ya ozləri də hiss etmədən o Saatın onlara qəflətən gəlməyəcəyinə əmindirlərmi

[108] De: “Bu, mənim yolumdur. Mən və mənə tabe olanlar, motəbər dəlillərə əsasən, insanları Allaha tərəf cagırırıq. Allah pakdır, muqəddəsdir. Mən də musriklərdən deyiləm”

[109] Biz səndən əvvəl də məmləkət əhlindən yalnız ozlərinə vəhy etdiyimiz kisilərdən elci gondərdik. Məgər musriklər yer uzundə gəzib dolasıb ozlərindən əvvəlkilərin aqibətinin necə oldugunu gormurlər? Əlbəttə, Axirət yurdu Allahdan qorxanlar ucun daha xeyirlidir. Məgər anlamırsınız

[110] Elcilər hər dəfə umidlərini itirdikdə və ozlərinin yalancı hesab edildiklərini guman etdikdə koməyimiz onlara gəlir və istədiyimiz kəs də nicat tapırdı. Gunahkar tayfadan əzabımız əsla dəf olunmaz

[111] Onların rəvayətlərində agıl sahibləri ucun bir ibrət vardır. Bu Quran uydurulmus bir kəlam deyildir. Ancaq ozundən əvvəlkiləri təsdiqləyən və hər seyi mufəssəl izah edəndir; iman gətirən bir camaat ucun hidayət və mərhəmətdir

ər-Rəd

Surah 13

[1] Əlif. Ləm. Mim. Ra. Bunlar Kitabın ayələridir. Rəbbindən sənə nazil edilən həqiqətdir, lakin insanların coxu buna inanmır

[2] Gorduyunuz goyləri dirəksiz yuksəldən, sonra da Ərsə ucalan, muəyyən vaxta qədər goydə hərəkət edən gunəsi və ayı əmrinə tabe edən Allahdır. O, isləri yoluna qoyur və ayələrini belə izah edir ki, bəlkə Rəbbinizlə qarsılasacagınıza yəqinliklə inanasınız

[3] Yeri dosəyən, orada mohkəm daglar, caylar yaradan və butun meyvələrdən cut-cut yetisdirən də Odur. O, gunduzu gecə ilə ortub buruyur. Həqiqətən də, bunda dərin dusunən adamlar ucun dəlillər vardır

[4] Yer uzundə bir-birinə yaxın muxtəlif munbitli torpaq sahələri, uzum bagları, əkinlər, saxəli-saxəsiz xurma agacları vardır. Onlar eyni su ilə suvarılır. Lakin Biz yeyilməsinə gorə onların birini digərindən ustun edirik. Dogrudan da, bunda basa dusən adamlar ucun dəlillər var

[5] Əgər təəccublənirsənsə, onların: “Dogrudanmı biz torpaq olduqdan sonra yenidən yaradılacagıq?” sozunə təəccublən. Onlar Rəbbini inkar edənlərdir. Onlar boyunlarında qandallar olanlardır. Onlar Od sakinləridirlər və onlar orada əbədi qalacaqlar

[6] Musriklər səni yaxsılıqdan oncə pisliyə – əzabın gəlməsinə tələsdirirlər. Halbuki onlardan əvvəl necə-necə ibrətamiz cəzalar olub kecmisdir. Həqiqətən, Rəbbin insanların zalımlıgına baxmayaraq tovbə edənləri bagıslayır. Sozsuz ki, Rəbbinin cəzası siddətlidir

[7] Kafir olanlar deyirlər: “Niyə ona Rəbbindən bir mocuzə endirilməyib?” Sən ancaq xəbərdar edənsən. Hər qovmun bir yolgostərəni var

[8] Hər bir disinin bətnində nə dasıdıgını, bətnlərin nəyi əskildib, nəyi artıracagını (usagın doqquz aydan tez yaxud gec dogulacagını) Allah bilir. Onun yanında hər seyin muəyyən olcusu var

[9] Allah qeybi və askarı biləndir, Boyukdur, Ucadır

[10] Aranızdan sozu gizlədənlər də, onu acıq deyənlər də, gecə gizlənib, gunduz gəzib dolananlar da Allah ucun eynidirlər

[11] Allahın əmri ilə insanın həm onundə, həm də arxasında daim onunla birlikdə olub onu qoruyan mələklər vardır. Həqiqətən də, insanlar nəfslərində olanı dəyismədikcə, Allah da onlarda olanı dəyisməz. Əgər Allah hər hansı bir qovmə pislik etmək istəsə, hec nə onun qarsısını ala bilməz. Onların Ondan basqa ixtiyar sahibi yoxdur

[12] Ildırımdan qorxasınız və yagısın yagmasına umid bəsləyəsiniz deyə sizə simsək gostərən və yagısla dolu agır buludları var edən Odur

[13] Goy gurultusu həmd edərək Ona təriflər deyir. Mələklər də Onun qorxusundan təriflər deyirlər. Allah ildırımlar gondərib istədiyini vurur. Onlar Allah barəsində mubahisə edirlər. Halbuki O, siddətli cəza verəndir

[14] Haqq cagırıs yalnız Onadır. Musriklərin Ondan basqa cagırdıqları isə, onlara hec bir seylə cavab vermirlər. Onlar agzına su catsın deyə uzaqdan iki ovcunu suya acan kimsəyə bənzəyirlər. Halbuki o kimsə suyu ovuclayıb icməyincə su onun agzına catan deyil. Dogrusu, kafirlərin duası azgınlıqdan basqa bir sey deyil

[15] Goylərdə və yerdə olan məxluqlar da, onların kolgələri də səhər-axsam istər-istəməz Allaha səcdə edir

[16] De: “Goylərin və yerin Rəbbi kimdir?” De: “Allahdır!” De: “Siz Onu qoyub ozlərinə nə bir fayda, nə də bir zərər verməyə qadir olmayanlarımı ozunuzə dost tutursunuz?” De: “Korla gorən eyni ola bilərmi? Yaxud zulmətlə nur eyni ola bilərmi?” Yoxsa onlar Allaha, Onun yaratdıgı kimi yaradan səriklər tapdılar və bu yaradılıs onlara bənzər gorundu? De: “Hər seyi yaradan Allahdır. O Təkdir, hər seyə Qalib gələndir”

[17] O, goydən su endirir və vadilər olculərinə uygun oz məcralarından dasaraq sel olub axır. Sel də uzə cıxmıs kopuyu goturub aparır. Bəzək seyləri və ya basqa əsyalar duzəltmək ucun insanların odda qızdırıb əritdikləri seylərin ustundə də buna bənzər kopuk olur. Allah haqqa və batilə belə misallar cəkir. Kopuk yox olub gedir, insanlara fayda verən seylər isə yerində qalır. Budur Allahın cəkdiyi misallar

[18] Rəbbinin dəvətini qəbul edənlər ucun ən gozəl nemət – Cənnət hazırlanmısdır. Onun dəvətini qəbul etməyənlərə gəlincə, yer uzundə olan var-dovlətin hamısı, ustəlik bir o qədəri də onların olsaydı, əzabdan qurtarmaq ucun onu mutləq fidyə verərdilər. Onlarla dəhsətli bir haqq-hesab cəkiləcəkdir. Onların gedəcəkləri yer Cəhənnəmdir. Ora nə pis yataqdır

[19] Rəbbindən sənə nazil edilənin haqq oldugunu bilən kimsə, kora bənzəyə bilərmi? Bundan ancaq agıl sahibləri ibrət alarlar

[20] O kəslər ki, Allaha verdikləri sozu yerinə yetirir və əhdi pozmurlar

[21] O kəslər ki, Allahın qovusdurulmasını əmr etdiyi seyləri qovusdurur (qohumluq və qardaslıq əlaqələrini mohkəmlədir), Rəbbindən qorxur və pis haqq-hesabdan cəkinirlər

[22] O kəslər ki, Rəbbinin Uzunu diləyərək səbir edir, namaz qılır, onlara verdiyimiz ruzidən gizli və askar xərcləyir və pisliyi yaxsılıqla dəf edirlər. Onlar ucun Axirət yurdu –

[23] əməlisaleh ataları, zovcələri və ovladları ilə birlikdə daxil olacaqları Ədn cənnətləri hazırlanmısdır. Mələklər butun qapılardan onların yanına daxil olub deyəcəklər

[24] “Səbir etdiyinizə gorə sizə salam olsun! Axirət yurdunuz necə də gozəldir!”

[25] Allahla əhd bagladıqdan sonra onu pozan, Allahın qovusdurulmasını əmr etdiyi seyləri kəsən və yer uzundə fitnə-fəsad torədənlərə gəlincə, onlar ucun lənət və pis yurd vardır

[26] Allah istədiyinin ruzisini bol edər, istədiyininkini də azaldar. Onlar dunya həyatı ilə sevinirlər. Halbuki dunya həyatı axirətlə muqayisədə kecici bir zovqdur

[27] Kafir olanlar deyirlər: “Niyə ona Rəbbindən bir mocuzə endirilməyib?” De: “Subhəsiz ki, Allah istədiyini sapdırır. Tovbə edib Ona uz tutan kimsəni isə dogru yola yonəldir”

[28] Bunlar, iman gətirənlər və qəlbləri Allahı zikr etməklə rahatlıq tapanlardır. Bilin ki, qəlblər ancaq Allahı zikr etməklə rahatlıq tapır

[29] Iman gətirib saleh əməllər edənlər ucun xos guzəran və gozəl qayıdıs yeri hazırlanmısdır

[30] Beləliklə, Biz səni ozundən əvvəl necə-necə ummətlər gəlib getmis bir ummətə gondərdik ki, onlar Mərhəmətli Allahı inkar etdikləri halda, sənə vəhy etdiyimizi onlara oxuyasan. De: “O, mənim Rəbbimdir. Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Mən yalnız Ona təvəkkul edir və Ona uz tutub tovbə edirəm”

[31] Əgər oxunan bir kitabla daglar hərəkətə gətirilsəydi və ya onunla yer parcalansaydı və yaxud da onun sayəsində olulər danıssaydılar, o kitab yenə bu Quran olardı. Lakin butun islər Allaha məxsusdur. Iman gətirənlər hələ bilmirlərmi ki, əgər Allah istəsəydi, butun insanları dogru yola yonəldərdi? Allahın vədi gəlincəyə qədər etdikləri əməllərə gorə kafir olanlara musibət uz verməkdə davam edəcək və ya onların yurdunun yaxınlıgında dayanacaqdır. Subhəsiz ki, Allah vədinə xilaf cıxmaz

[32] Səndən əvvəlki elcilərə də istehza edilmisdi. Mən kafirlərə mohlət verdim, sonra isə onları yaxaladım. Gorəydin onları cəzalandırmagım necə oldu

[33] Hər kəsin qazandıgını qoruyub saxlayan Allah, buna qadir olmayan butlər kimi ola bilərmi? Musriklər isə Allaha səriklər qosurlar. De: “Onların adlarını soyləyin! Yoxsa siz Allaha yer uzundə bilmədiyi seyləri yaxud bos sozlərimi xəbər verirsiniz?” Dogrusu, kafirlərə oz hiylələri gozəl gostərildi və onlar dogru yoldan cıxarıldılar. Allah kimi azdırsa, onu dogru yola yonəldən olmaz

[34] Onlara dunya həyatında əzab vardır. Axirət əzabı isə daha məsəqqətlidir. Onları Allahdan qoruyan olmaz

[35] Muttəqilərə vəd edilmis Cənnətin vəsfi belədir; onun agacları altından caylar axar və onun yeməkləri də, kolgəsi də daimidir. Muttəqilərin aqibəti budur. Kafirlərin aqibəti isə Oddur

[36] Kitab verdiyimiz kəslər sənə nazil edilənə sevinirlər. Firqələr arasında eləsi də var ki, onun bir qismini inkar edirlər. De: “Mənə Allaha ibadət etmək və Ona sərik qosmamaq əmr edilmisdir. Mən sizi yalnız Ona ibadət etməyə cagırıram və qayıdısım da yalnız Onadır!”

[37] Beləliklə biz Quranı ərəbcə bir qanun olaraq nazil etdik. Əgər sənə gələn bu elmdən sonra onların istəklərinə tabe olsan, səni Allahdan nə bir himayə edən, nə də bir qoruyan olar

[38] Biz səndən əvvəl də elcilər gondərdik və onlara zovcələr və ovladlar verdik. Hec bir elci Allahın izni olmadan bir ayə gətirə bilməzdi. Hər vaxtın bir yazısı var

[39] Allah bu yazıdan istədiyini silər, istədiyini də sabit saxlayar. Kitabın anası da Onun yanındadır

[40] Biz onlara vəd etdiyimizin bir qismini sənə gostərsək və ya ondan oncə səni oldursək, bil ki, sənin ohdənə dusən ancaq təblig etməkdir. Haqq-hesab cəkmək isə Bizə aiddir

[41] Məgər kafirlər Bizim, yer uzunə gəlib onu bəzi tərəflərindən azaltdıgımızı (musəlmanların ixtiyarına verdiyimizi) gormurlərmi? Allah istədiyi kimi hokm verir. Onun hokmunu ləgv edən olmaz. O, tez haqq-hesab cəkəndir

[42] Onlardan əvvəlkilər də hiylə qurdular. Halbuki butun hiylələr Allaha aiddir. O, hər kəsin nə qazandıgını bilir. Kafirlər Axirət yurdunun kimin olacagını biləcəklər

[43] Kafirlər deyirlər: “Sən gondərilmis elci deyilsən!” De: “Mənimlə sizin aranızda Allahın və Kitabı bilən kimsənin sahid olması yetər.”

İbrahim

Surah 14

[1] Əlif. Ləm. Ra. Bu, insanları oz Rəbbinin izni ilə qaranlıqdan nura – Qudrətli, Tərifəlayiq Allahın yoluna cıxartmaq ucun sənə nazil etdiyimiz bir Kitabdır

[2] O Allahın ki, goylərdə və yerdə nə varsa, Onundur. Giriftar olacaqları siddətli əzabdan dolayı vay kafirlərin halına

[3] O kəslər ki, dunyanı axirətdən ustun tutur, insanları Allah yolundan sapdırır və onu əyri gostərməyə calısırlar. Onlar dərin bir azgınlıq icindədirlər

[4] Biz hər bir elcini ancaq oz xalqının dilində danısan gondərdik ki, haqqı onlara bəyan etsin. Allah istədiyini sapdırır, istədiyini də dogru yola yonəldir. O, Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[5] Biz Musanı mocuzələrimizlə gondərib ona: “Xalqını qaranlıqdan nura cıxart və Allahın gunlərini onların yadına sal”- dedik. Subhəsiz ki, bunda cox səbir və sukur edənlər ucun dəlillər vardır

[6] O zaman Musa oz xalqına demisdi: “Allahın sizə verdiyi neməti xatırlayın. O, sizi Firon əhlindən xilas etdi. Onlar sizə agır əzablar verir, oglan usaqlarınızı oldurur, qadınlarınızı isə sag buraxırdılar. Bunda Rəbbinizdən sizin ucun boyuk bir sınaq var idi”

[7] O zaman Rəbbiniz belə bildirmisdi: “Əgər sukur etsəniz, sizə olan nemətimi artıraram, yox əgər nankorluq etsəniz, bilin ki, Mənim əzabım siddətlidir”

[8] Musa dedi: “Əgər siz və yer uzundə olanların hamısı kafir olsanız, Allaha hec bir zərər yetirə bilməzsiniz. Cunki Allah, həqiqətən də, Zəngindir, Tərifəlayiqdir”

[9] Sizdən əvvəlkilərin – Nuh qovmunun, Ad və Səmud tayfalarının, onlardan sonrakıların xəbərləri sizə gəlib catmadımı? Onlar haqqında Allahdan basqa hec kəs bilmir. Elciləri onlara acıq-aydın dəlillər gətirdilər. Onlar isə əllərini agızlarının ustunə qoyub dedilər: “Biz sizinlə gondərilənlərə inanmırıq və bizləri dəvət etdiyiniz tovhid barəsində subhə doguran səkk icindəyik!”

[10] Elciləri onlara dedilər: “Goyləri və yeri yaradan Allaha səkk etməkmi olar? O, gunahlarınızı bagıslamaq və sizə muəyyən vaxta qədər mohlət vermək ucun sizi iman gətirməyə cagırır”. Onlar dedilər: “Siz də bizim kimi ancaq bir insansınız. Bizi atalarımızın ibadət etdiklərindən dondərmək istəyirsiniz. Elə isə bizə acıq-aydın bir dəlil gətirin”

[11] Elciləri onlara dedilər: “Biz də sizin kimi bir insanıq. Lakin Allah Oz qullarından istədiyinə lutfkarlıq edir. Allahın izni olmadan biz sizə hec bir dəlil gətirə bilmərik. Qoy mominlər ancaq Allaha təvəkkul etsinlər

[12] Allah bizə yollarımızı gostərdiyi halda, biz nə ucun Allaha təvəkkul etməyək? Sizin bizə verdiyiniz əziyyətlərə dozəcəyik. Qoy təvəkkul edənlər ancaq Allaha təvəkkul etsinlər”

[13] Kafir olanlar oz elcilərinə dedilər: “Sizi ya oz torpagımızdan qovacagıq, ya da mutləq dinimizə qayıdacaqsınız!” Rəbbi də onlara belə vəhy etdi: “Biz zalımları mutləq məhv edəcək

[14] və onlardan sonra sizi o yerdə sakin edəcəyik. Bu, huzurumda durmaqdan qorxanlar və təhdidimdən cəkinənlərə aiddir”

[15] Elcilər qələbə istədilər. Hər bir inadkar dikbas da ziyana ugradı

[16] Qabaqda onu Cəhənnəm gozləyir; orada ona irinli su icirdiləcək

[17] O bunu qurtum-qurtum icəcək, amma onu uda bilməyəcəkdir. Ona hər yandan olum gələcək, lakin o, olməyəcəkdir. Bunun ardınca da agır bir əzab gələcək

[18] Rəbbini inkar edənlərin misalı – onların əməlləri, qasırgalı bir gundə kuləyin siddətlə sovurdugu kulə bənzəyir. Onlar gordukləri islərə gorə savab qazanmazlar. Dərin azgınlıq da elə budur

[19] Allahın goyləri və yeri haqq ilə yaratdıgını gormursənmi? Əgər O, istəsə, sizi yox edib yerinizə yeni bir məxluq gətirər

[20] Bu, Allah ucun cətin deyildir

[21] Axirət gunu hamı Allahın huzuruna cıxarılacaq və zəiflər təkəbburluk gostərənlərə deyəcəklər: “Biz sizə tabe idik. Indi siz, Allahın əzabını, qismən də olsa, bizdən sovusdura bilərsinizmi?” Onlar deyəcəklər: “Əgər Allah bizi dogru yola yonəltsəydi, biz də sizə dogru yolu gostərərdik. Indi qəm cəksək də, səbir etsək də bizim ucun eynidir. Cunki bizim ucun qurtulus yeri yoxdur”

[22] Is bitdikdə seytan deyəcək: “Həqiqətən də, Allah sizə gercək vəd vermisdi. Mən də sizə vəd vermisdim, lakin vədimə xilaf cıxdım. Mənim sizin ustunuzdə hec bir hokmranlıgım yox idi. Mən sizi azgınlıga dəvət etdim, siz də dəvətimi qəbul etdiniz. Buna gorə də məni yox, ozunuzu qınayın. Nə mən sizin koməyinizə cata bilərəm, nə də siz mənim koməyimə cata bilərsiniz. Hec subhəsiz ki, mən əvvəllər də sizin məni Allaha sərik qosmagınızı rədd etmisdim”. Həqiqətən, zalımlar ucun agrılı-acılı bir əzab hazırlanmısdır

[23] Iman gətirib saleh əməllər edənlər isə agacları altından caylar axan, Rəbbinin izni ilə icində əbədi qalacaqları cənnətlərə daxil ediləcəklər. Onların orada qarsılasarkən bir-birinə deyəcəkləri soz: “Salam!” olacaq

[24] Allahın necə məsəl cəkdiyini gormursənmi? Gozəl soz (lə ilahə illəllah) koku yerdə mohkəm olan, budaqları isə goyə yuksələn gozəl bir agac kimidir

[25] O agac Rəbbinin izni ilə oz bəhrəsini hər zaman verir. Allah insanlar ucun misallar cəkir ki, bəlkə, dusunub ibrət alsınlar

[26] Pis soz isə yerdən qoparılmıs və artıq koku ustə dura bilməyən pis bir agaca bənzəyir

[27] Allah iman gətirənləri dunya həyatında da, axirətdə də mohkəm sozlə sabit saxlayar. Allah zalımları sapdırar. Allah istədiyini edər

[28] Məgər sən Allahın nemətlərini kufrə dəyisənləri və oz xalqını həlak yurduna surukləyənləri gormursənmi

[29] Onlar Cəhənnəmə girəcəklər. Ora necə də pis yasayıs yeridir

[30] Onlar insanları Allah yolundan sapdırmaq ucun butləri Ona tay tutdular. De: “Hələlik əylənin! Subhəsiz ki, donusunuz Odadır”

[31] Iman gətirən qullarıma de ki, namaz qılsınlar, alıs-verisin və dostlugun olmayacagı bir gunun gəlməsindən əvvəl onlara verdiyimiz ruzidən Allah yolunda gizli və askar xərcləsinlər

[32] O mərhəmətli Allah ki, goyləri və yeri yaratdı, goydən su endirib onunla sizin ucun novbənov məhsullardan ruzi yetisdirdi, əmri ilə dənizdə uzmək ucun gəmiləri sizin ixtiyarınıza verdi və cayları sizə ram etdi

[33] Muəyyən edilmis yolla daim hərəkət edən gunəsi və ayı sizə tabe etdi; gecəni və gunduzu sizə ram etdi

[34] O sizə istədiyiniz hər seydən vermisdir. Əgər Allahın nemətlərini sayacaq olsanız, onları sayıb qurtara bilməzsiniz. Həqiqətən, insan cox zalım, cox nankordur

[35] Bir zaman Ibrahim demisdi: “Ey Rəbbim! Bu səhəri əmin-amanlıq yurdu et. Məni və ogullarımı butlərə tapınmaqdan uzaqlasdır

[36] Ey Rəbbim! Həqiqətən də, onlar cox adamı azdırıblar. Kim mənə tabe olsa, o, məndəndir. Kim də mənə asi olsa, bilsin ki, Sən Bagıslayansan, Rəhmlisən

[37] Ey Rəbbimiz! Mən nəslimdən bəzisini Sənin muhafizə olunan Evinin yaxınlıgında, hec bir bitki olmayan bir vadidə sakin etdim. Ey Rəbbimiz! Onlar namaz qılsınlar deyə belə etdim. Insanların bir qisminin qəlbini onlara meylli et və onlara novbənov məhsullardan ruzi ver ki, bəlkə sukur etsinlər

[38] Ey Rəbbimiz! Sən bizim nəyi gizli saxladıgımızı və nəyi askara cıxartdıgımızı bilirsən. Nə yerdə, nə də goydə hec bir sey Allahdan gizli qalmaz

[39] Qoca vaxtımda mənə Ismaili və Ishaqı bəxs edən Allaha həmd olsun! Həqiqətən, Rəbbim duaları qəbul edəndir

[40] Ey Rəbbim! Məni də, nəslimdən olanları da namaz qılan et! Ey Rəbbimiz! Duamı qəbul elə

[41] Ey Rəbbimiz! Haqq-hesab gunu məni, valideynlərimi və mominləri bagısla!”

[42] Zalımların etdikləri əməllərdən Allahın xəbərsiz oldugunu sanma. Allah sadəcə onları cəzalandırmagı gozlərin bərələ qalacagı gunə saxlayır

[43] O gun onlar baslarını yuxarı qaldıraraq carcıya dogru tələsəcəklər. Onlar ozlərinə belə donub baxmayacaq və onların qəlbi də bombos qalacaq – qorxudan butun basqa duygulardan xali olacaq

[44] Insanları onlara əzab gələcəyi gunlə qorxut. O gun zalımlar deyəcəklər: “Ey Rəbbimiz! Bizə yaxın bir vaxta qədər mohlət ver ki, sənin dəvətini qəbul edək və elcilərin arxasınca gedək”. Onlara deyiləcəkdir: “Məgər əvvəllər siz dunyadan kocməyəcəyiniz barədə and icməmisdiniz

[45] Siz ozlərinə zulm edənlərin yurdlarında sakin oldunuz. Onlara nələr etdiyimiz sizə aydın oldu və sizə misallar da cəkdik”

[46] Zalımlar oz hiylələrini qururdular. Halbuki onların hiyləsi Allaha bəlli idi. Onların hiyləsi ilə daglar yerindən tərpənən deyil

[47] Allahın Oz elcilərinə verdiyi vədə xilaf cıxacagını sanma. Həqiqətən, Allah Qudrətlidir, intiqam almaga qadirdir

[48] O gun yer basqa bir yerlə, goylər də basqa goylərlə əvəz olunacaq və insanlar Tək olan, hər seyə Qalib gələn Allahın huzurunda duracaqlar

[49] O gun gunahkarları zəncirlənmis gorəcəksən

[50] Onların paltarları qatrandan olacaq, uzlərini də alov buruyəcək

[51] Allah hər kəsə qazandıgının əvəzini vermək ucun belə edəcək. Həqiqətən, Allah tez haqq-hesab cəkəndir

[52] Bu Quran insanlar ucun bir bildirisdir. Qoy onunla həm qorxsunlar, həm Allahın Tək Ilah oldugunu bilsinlər, həm də agıl sahibləri dusunub ibrət alsınlar

əl-Hicr

Surah 15

[1] Əlif. Ləm. Ra. Bunlar Kitabın və acıq-aydın Quranın ayələridir

[2] Kafirlər mutləq musəlman olmalarını arzulayacaqlar

[3] Qoy onlar bir muddət yeyib-icsinlər, əylənsinlər və xam xəyallar onların baslarını qatsın. Tezliklə biləcəklər

[4] Məhv etdiyimiz hər bir diyarın məlum bir yazısı var idi (həlak olacaqları vaxt əvvəlcədən muəyyən edilmisdi)

[5] Hec bir ummət oz əcəlini nə qabaqlaya bilər, nə də yubada bilər

[6] Kafirlər dedilər: “Ey ozunə Zikr nazil edilən kəs! Dogrudan da, sən dəlisən

[7] Əgər dogru danısanlardansansa, nəyə gorə dediyinə sahidlik edə bilən mələkləri bizə gətirmirsən?”

[8] Biz mələkləri ancaq haqqı bərqərar etmək ucun endiririk. O zaman kafirlərə mohlət verilməz

[9] Subhəsiz ki, Zikri Biz nazil etdik, əlbəttə, Biz də onu qoruyacagıq

[10] Biz səndən oncə də əvvəlki millətlərə elcilər gondərmisdik

[11] Onlara elə bir elci gəlməzdi ki, ona istehza etməsinlər

[12] Beləcə, Biz kufru gunahkarların qəlbinə yeridirik

[13] Onlar hələ də Qurana inanmırlar. Halbuki əvvəlkilərin basına gələnlər onlara bəllidir

[14] Əgər onlara goydən bir qapı acsaydıq və onlar dayanmadan oraya qalxsaydılar

[15] yenə də inanmayıb: “Gozlərimiz dumanlanmıs, daha dogrusu biz sehrlənmisik”– deyərdilər

[16] Biz səmada burclər yaratdıq və onu baxanlar ucun bəzədik

[17] Onları qovulmus hər bir seytandan qoruduq

[18] Ancaq seytanlardan kim goy əhlinin danısıqlarına xəlvətcə qulaq assa, onu yandırıb yaxan alov təqib edər

[19] Biz yeri dosədik, orada mohkəm daglar yerləsdirdik və orada hər seydən lazım oldugu qədər yetisdirdik

[20] Orada həm sizin ucun, həm də sizin ruzi vermədikləriniz ucun dolanısıq vasitələri yaratdıq

[21] Elə bir sey yoxdur ki, onun xəzinələri Bizdə olmasın. Biz onu ancaq muəyyən olcudə endiririk

[22] Biz kuləkləri dolləndirici – buludlarda su əmələ gətirən, bitkiləri tozlandıran bir vasitə kimi gondərdik, goydən yagmur yagdırıb onu sizə icirtdik. Belə olmasaydı, siz onu yıgıb saxlaya bilməzdiniz

[23] Subhəsiz ki, Biz həm dirildir, həm də oldururuk və hər seyə varis olan da Bizik

[24] Həqiqətən, sizdən əvvəl gəlib-gedənləri də bilirik, sonra kimlərin gələcəyini də bilirik

[25] Həqiqətən, Rəbbin onları bir yerə toplayacaq. Cunki O, hikmət sahibidir, hər seyi biləndir

[26] Biz insanı basqa səklə dusmus qara palcıqdan, toxunduqda saxsı kimi səs cıxaran quru gildən yaratdıq

[27] Cinləri isə daha oncə qızmar alovdan yaratmısdıq

[28] Bir zaman Rəbbin mələklərə dedi: “Mən basqa səklə dusmus qara palcıqdan, toxunduqda saxsı kimi səs cıxaran quru gildən insan yaradacagam

[29] Mən ona bicim verib Oz ruhumdan ufurduyum zaman siz ona səcdə edin!”

[30] Mələklərin hamısı ona səcdə etdilər

[31] Yalnız Iblisdən basqa. O, səcdə edənlər arasında olmaqdan imtina etdi

[32] Allah dedi: “Ey Iblis! Nə ucun sən səcdə edənlər arasında deyilsən?”

[33] Iblis dedi: “Sənin, basqa səklə dusmus qara palcıqdan, toxunduqda saxsı kimi səs cıxaran quru gildən yaratdıgın insana səcdə etmək mənə yarasmaz!”

[34] Allah dedi: “Oradan cıx! Artıq sən qovuldun

[35] Haqq-hesab gununə qədər sənə lənət olacaqdır”

[36] Iblis dedi: “Ey Rəbbim! Onların dirildiləcəkləri gunə qədər mənə mohlət ver”

[37] Allah dedi: “Sən mohlət verilənlərdənsən

[38] Ancaq məlum vaxtın gununə qədər”

[39] Iblis dedi: “Ey Rəbbim! Sən məni yoldan cıxartdıgına gorə, mən də yer uzundə onlara pis isləri gozəl gostərib onların hamısını azdıracagam

[40] Yalnız Sənin secilmis, ixlaslı qullarından basqa”

[41] Allah dedi: “Bu, Mənə tərəf gətirib cıxaran duz yoldur

[42] Subhəsiz ki, qullarım uzərində sənin hec bir hokmun yoxdur. Yalnız sənə uyan azgınlardan basqa”

[43] Həqiqətən, Cəhənnəm onların hamısına vəd olunmus yerdir

[44] Onun yeddi qapısı var. Hər qapı ucun onlardan muəyyən bir dəstə təyin olunmusdur

[45] Sozsuz ki, muttəqilər cənnətlərdə və cesmələr basında olacaqlar

[46] Onlara deyiləcək: “Oraya sag-salamat və xatircəmliklə daxil olun!”

[47] Biz onların koksundəki kin-kudurəti cıxarıb kənar etdik. Onlar taxtlar ustundə qarsı-qarsıya oturan qardaslar olacaqlar

[48] Onlara orada hec bir yorgunluq toxunmayacaq və onlar oradan cıxarılmayacaqlar

[49] Qullarıma xəbər ver ki, Mən Bagıslayanam, Rəhmliyəm

[50] Əzabım isə agrılı-acılı əzabdır

[51] Onlara Ibrahimin qonaqları barəsində də xəbər ver

[52] O zaman onlar Ibrahimin yanına daxil olub: “Salam!”– dedilər. Ibrahim: “Biz sizdən ehtiyat edirik!”– dedi

[53] Mələklər: “Qorxma! Həqiqətən, biz səni bilikli bir ogulla mujdələyirik!”– dedilər

[54] Ibrahim dedi: “Qocalıq məni haqladıgı bir vaxtda mənə mujdə verirsiniz? Məni nə ilə mujdələyirsiniz?”

[55] Onlar dedilər: “Biz sənə həqiqətlə mujdə veririk. Sən umidini uzənlərdən olma!”

[56] Ibrahim dedi: “Dogru yoldan azanlardan basqa Rəbbinin mərhəmətindən kim umidini uzər?”

[57] Ibrahim dedi: “Ey elcilər! Vəzifəniz nədir?”

[58] Onlar dedilər: “Biz gunahkar adamları məhv etməyə gondərilmisik

[59] yalniz Lutun ailəsindən basqa. Biz onların hamısını xilas edəcəyik

[60] Lutun arvadından basqa. Biz onun geridə əzab icində qalanlardan olmasına qərar verdik”

[61] Elcilər Lut əhlinin yanına gəldikdə

[62] o dedi: “Siz yad adamlarsınız!”

[63] Onlar dedilər: “Xeyr, biz sənin yanına onların subhə etdiyi əzab ilə gəlmisik

[64] Biz sənin yanına dogru xəbərlə gəlmisik. Həqiqətən də, biz dogru danısanlarıq

[65] Gecənin bir vaxtı ailəni yola cıxart və ozun də onların arxasınca get. Sizdən hec kəs cevrilib arxaya baxmasın. Sizə əmr olunan yerə yollanın”

[66] Biz ona vəhy etdik ki, subh cagı onların koku kəsiləcək

[67] Səhər əhalisi bir-birini mustuluqlayaraq onun yanına gəldilər

[68] Lut dedi: “Bunlar mənim qonaqlarımdır. Məni biabır etməyin

[69] Allahdan qorxun və məni hormətdən salmayın!”

[70] Onlar dedilər: “Məgər biz sənə bura gələn adamları qonaq saxlamagı qadagan etməmisik?”

[71] O dedi: “Bunlar mənim qızlarımdır! Əgər istəyirsinizsə, onlarla evlənin!”

[72] Ey Muhəmməd! Sənin canına and olsun ki, onlar sərxosluqları icində veyl-veyl gəzirdilər

[73] Gunəs doganda qorxunc səs onları yaxaladı

[74] Oranın altını ustunə cevirdik və onların uzərinə odda bismis gil daslar yagdırdıq

[75] Subhəsiz ki, bunda basa dusənlər ucun dəlillər vardır

[76] Həqiqətən, onlar Məkkədən Sama gedən yolun ustundə yasayırdılar

[77] Subhəsiz ki, bunda mominlər ucun dəlillər vardır

[78] Əykə əhli də zalım idi

[79] Onlardan da intiqam aldıq. Hər iki kənd aydın gorunən yol uzərində yerləsirdi

[80] Hicr əhli də elciləri yalancı saydı

[81] Biz onlara ayələrimizi gondərdik, lakin onlar bu ayələrdən uz dondərdilər

[82] Onlar təhlukəsizlikdə qalmaq ucun daglarda evlər yonurdular

[83] Onları subh cagı qorxunc səs yaxaladı

[84] Qazandıqları dunya malı isə onlara hec bir fayda vermədi

[85] Biz goyləri, yeri və onların arasında olanları yalnız haqq olaraq yaratdıq. O Saat mutləq gələcəkdir. Odur ki, Sən onları gozəl tərzdə bagısla

[86] Həqiqətən, Rəbbin Yaradandır, Biləndir

[87] Biz sənə təkrarlanan yeddi ayəni və əzəmətli Quranı verdik

[88] Onların bəzi təbəqələrinə verdiyimiz fani dunya malına gozunu dikmə, onlara gorə kədərlənmə, mominlərlə yumsaq davran

[89] və de: “Subhəsiz ki, mən acıq-askar bir xəbərdar edənəm!”

[90] Biz Quranı bolənlərə də beləcə əzab endirmisdik

[91] Onlar Quranı hissələrə boldulər (bir qisminə inanıb, digər qismini inkar etdilər)

[92] Rəbbinə and olsun ki, Biz onların hamısından sorusacagıq –

[93] torətdikləri əməllər barəsində

[94] Sənə buyurulanı acıq-askar bəyan et və musriklərdən uz cevir

[95] Sozsuz ki, istehza edənlərə qarsı Biz sənə yetərik

[96] O kəslər ki, Allaha basqa məbudu sərik qosurlar. Onlar tezliklə biləcəklər

[97] Biz onların dediklərindən sənin qəlbinin daraldıgını bilirik

[98] Sən həmd-səna ilə Rəbbini təriflə və səcdə edənlərdən ol

[99] Sənə olum gələnədək Rəbbinə ibadət et

ən-Nəhl

Surah 16

[1] Allahın əmri gələcəkdir. Odur ki, onun tez gəlməsini istəməyin. Allah musriklərin Ona qosduqları səriklərdən uzaqdır və ucadır

[2] Allah Oz hokmu ilə qullarından istədiyi kimsəyə mələkləri vəhylə gondərib buyurur: “Qullarımı qorxudub xəbərdar edin ki, Məndən basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Məndən qorxun!”

[3] Allah goyləri və yeri gercək yaratmısdır. O, musriklərin qosduqları səriklərdən ucadır

[4] Allah insanı nutfədən yaratdı. O isə acıq-askar mubahisəciyə cevrildi

[5] Mal-qaranı da O yaratdı. Onlarda sizin ucun bədəninizi isti saxlayan yun geyim və basqa faydalar vardır. Həmcinin onlardan yeyirsiniz

[6] Mal-qaranı axsam tovləyə qaytardıqda, səhər colə buraxdıqda onlara baxıb fərəhlənirsiniz

[7] Onlar yuklərinizi, ozunuzun cətinliklə apara biləcəyiniz bir olkəyə dasıyırlar. Həqiqətən də, Rəbbiniz cox səfqətlidir, rəhmlidir

[8] Atları, qatırları və uzunqulaqları sizə həm minik, həm də zinət olsun deyə Allah yaratdı. O, sizin hələ bilmədiyiniz bir cox seyləri də yaradır

[9] Dogru yol gostərmək Allaha aiddir. Əyri yollar da vardır. Əgər O istəsəydi, sizin hamınızı dogru yola yonəldərdi

[10] Goydən su endirən Odur. Bu, həm sizin icməyiniz, həm də icində mal-qaranızı otardıgınız otların bitməsi ucundur

[11] Allah onunla sizin ucun dənli bitkilər, zeytun, xurma, uzum və basqa meyvələrin hamısından yetisdirir. Həqiqətən, bunda dusunən bir qovm ucun dəlillər vardır

[12] O, gecəni və gunduzu, gunəsi və ayı sizə xidmət etməyə yonəltdi. Ulduzlar da Onun əmri ilə ram edilmisdir. Sozsuz ki, bunlarda anlayan insanlar ucun əlamətlər vardır

[13] Yer uzundə sizin ucun yaratdıgı muxtəlif rəngli seyləri də sizə ram etdi. Subhəsiz ki, bunda dusunub ibrət alan insanlar ucun dəlillər vardır

[14] O, dənizi də sizin xidmətinizə verdi ki, ondan yemək ucun təzə balıq və taxmaq ucun bəzək seyləri əldə edəsiniz. Sən gəmilərin dənizi yara-yara uzduyunu gorursən. Butun bunlar Allahın lutfundən sizə nəsib olanları axtarıb tapmagınız və sukur etməyiniz ucundur

[15] O, sizi silkələməsin deyə, yer uzundə mohkəm daglar və duzgun səmt goturəsiniz deyə, caylar və yollar yaratdı

[16] Əlamətlər yaratdı. Insanlar ulduzlar vasitəsilə də getdikləri yolu muəyyənləsdirirlər

[17] Hec yaradan da yarada bilməyən kimi ola bilərmi? Dusunub ibrət goturməyəcəksinizmi

[18] Əgər Allahın nemətlərini saymalı olsanız, onları sayıb qurtara bilməzsiniz. Həqiqətən, Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[19] Allah sizin gizli saxladıqlarınızı da, askara cıxartdıqlarınızı da bilir

[20] Allahdan basqa tapındıqları butlər hec bir sey yarada bilməzlər. Cunki onlar ozləri yaradılmıslar

[21] Onlar oludurlər – diri deyillər və nə vaxt dirildiləcəklərini də bilmirlər

[22] Sizin məbudunuz Tək olan Ilahdır. Axirətə inanmayanların qəlbləri haqqı inkar edir. Ozləri də təkəbburludurlər

[23] Subhə yoxdur ki, Allah onların gizli saxladıqlarını da, askara cıxartdıqlarını da bilir. Həqiqətən də, O, təkəbburlu olanları sevmir

[24] Onlardan: “Rəbbiniz peygəmbərinə nə nazil etmisdir?”– deyə sorusduqda, onlar: “Bu, kecmisdəkilərin nagıllarıdır!”– deyərlər

[25] Qoy onlar Qiyamət gunu oz gunahlarının hamısını və nadanlıqları uzundən azdırdıqları kəslərin gunahlarının bir qismini dasısınlar. Bax gor, dasıyacaqları yuk necə də pisdir

[26] Onlardan oncəkilər də hiylə qurmusdular. Sonra Allah onların tikililərini ozulundən dagıtdı, tavanları baslarına ucdu və əzab onlara gozləmədikləri yerdən gəldi

[27] Sonra Qiyamət gunu Allah onları rusvay edəcək və deyəcək: “Haqqında mubahisə etdiyiniz səriklərim haradadır?” Elm verilmis kimsələr deyəcəklər: “Subhəsiz ki, bu gun kafirlərə rusvaycılıq və əzab uz verəcək!”

[28] Mələklər ozlərinə zulm edən kimsələrin canlarını aldıqları zaman onlar boyun əyib: “Biz hec bir pislik etmirdik!”– deyəcəklər. Onlara belə deyiləcək: “Xeyr! Subhəsiz ki, Allah sizin nələr etdiyinizi bilir

[29] Elə isə icində əbədi qalacagınız Cəhənnəmin qapılarına girin! Təkəbburlulərin qalacagı yer necə də pisdir!”

[30] Muttəqilərə: “Allah nə nazil etmisdir?”– deyildikdə, onlar: “Xeyir nazil etmisdir!”– deyərlər. Bu dunyada xeyirli islər gorənlər ucun gozəl mukafat hazırlanmısdır. Axirət yurdu isə daha xeyirlidir. Muttəqilərin yurdu necə də gozəldir

[31] Onlar agacları altından caylar axan Ədn cənnətlərinə girəcəklər. Orada onların urəklərinin istədiyi hər sey vardır. Allah muttəqiləri belə mukafatlandırır

[32] O kəslər ki, tər-təmiz olduqları halda, mələklər onların canını alıb deyirlər: “Sizə salam olsun! Əməllərinizə gorə Cənnətə girin!”

[33] Yoxsa kafirlər mələklərin onların yanına gəlməsindən və yaxud Rəbbinin əmrinin (Qiyamət gununun) gəlməsindən basqa bir seymi gozləyirlər? Onlardan əvvəlkilər də belə etmisdilər. Allah onlara zulm etmədi, lakin onlar ozləri ozlərinə zulm edirdilər

[34] Onlara torətdikləri əməllərin pis cəzası nəsib oldu və istehza etdikləri əzab onları agusuna aldı

[35] Musriklər dedilər: “Əgər Allah istəsəydi, biz də, atalarımız da Ondan basqa hec nəyə ibadət etməz və Onun izni olmadan hec nəyi haram saymazdıq!” Bəli, onlardan əvvəlkilər də eynilə davranmısdılar. Məgər elcilərin vəzifəsi ancaq acıq-aydın təblig etmək deyilmi

[36] Biz hər ummətə: “Allaha ibadət edin, tagutdan uzaq olun”– deyə, elci gondərdik. Onlardan kimisini Allah dogru yola yonəltmis, kimisinə də azmaq nəsib etmisdir. Yer uzundə gəzib dolasın və gorun haqqı yalan sayanların aqibəti necə oldu

[37] Sən onların dogru yola gəlməsinə nə qədər calıssan da, bil ki, Allah azdırdıgı kimsələri dogru yola yonəltməz və onlara komək edən də olmaz

[38] Onlar Allaha mohkəm and icdilər ki: “Allah olən bir kəsi diriltməyəcəkdir!” Xeyr! Allahın oluləri diriltməsi Onun dogru vədinə gorə olacaq, lakin insanların coxu bunu bilmir

[39] Allah oluləri dirildəcəkdir ki, ixtilafda olduqları seyləri onlara bildirsin və kafirlər də ozlərinin yalancı olduqlarını dərk etsinlər

[40] Biz bir seyi yaratmaq istədikdə, ona ancaq: “Ol!”– deyirik, o da olur

[41] Zulmə ugradıldıqdan sonra Allah yolunda hicrət edənləri dunyada gozəl bir məskəndə sakin edəcəyik. Axirət mukafatı isə daha boyukdur. Kas biləydilər

[42] Onlar səbirli olanlar və ancaq Rəbbinə təvəkkul edənlərdir

[43] Biz səndən əvvəl də, ozlərinə vəhy etdiyimiz məhz kisiləri elci gondərmisdik. Əgər bilmirsinizsə, Zikr əhlindən sorusun

[44] Biz onları aydın dəlillər və kitablarla gondərdik. Sənə də Zikri nazil etdik ki, insanlara, onlara nazil olanı izah edəsən və bəlkə onlar fikirləsələr

[45] Alcaq hiylələrə əl atanlar Allahın onları yerə batırmayacagına və yaxud gozləmədikləri bir yerdən əzabın onlara gəlməyəcəyinə əmindirlərmi

[46] Ya da gəzib dolasdıqları zaman Allahın onları yaxalamayacagınımı dusunurlər? Axı onlar Allahdan yaxa qurtara bilməyəcəklər

[47] Yaxud vahimə icində olduqları halda Allahın onları yaxalamayacagınımı dusunurlər? Həqiqətən də, Rəbbiniz cox səfqətlidir, rəhmlidir

[48] Məgər onlar Allahın xəlq etdiyi hər hansı bir seyi musahidə etməyiblərmi? Onların kolgələri muti surətdə Allaha səcdə edərək saga-sola əyilir

[49] Goylərdə və yerdə olanların hamısı, heyvanlar da, mələklər də təkəbbur gostərmədən Allaha səcdə qılırlar

[50] Onlar ozlərinin fovqundə olan Rəbbindən qorxur və onlara əmr olunanları yerinə yetirirlər

[51] Allah: “Iki məbuda sitayis etməyin! O, yalnız Tək bir Ilahdır. Yalnız Məndən qorxun!”– dedi

[52] Goylərdə və yerdə nə varsa, Onundur. Din də daim Ona məxsusdur. Siz Allahı qoyub basqasındanmı qorxursunuz

[53] Sizə verilən nemətlərin hamısı Allahdandır. Sonra sizə bəla gəldiyi zaman ancaq Ona yalvarırsınız

[54] Bəlanı sizdən sovusdurduqdan sonra sizlərdən bəziləri Rəbbinə sərik qosur

[55] Onlar Bizim onlara verdiyimiz nemətlərə nankorluq etsinlər deyə belə edirlər. Hələlik əylənin! Tezliklə biləcəksiniz

[56] Onlar ozlərinə verdiyimiz ruzidən hec nə dərk etmək qabiliyyətində olmayanlara pay ayırırlar. Allaha and olsun ki, atdıgınız iftiralara gorə mutləq sorgu-sual olunacaqsınız

[57] Onlar qızları Allaha aid edirlər. O, pak və muqəddəsdir. Ozlərinə isə istədiklərini məxsus edirlər

[58] Onlardan birinə qızı olması ilə mujdə verildikdə hikkəsindən uzu qapqara qaralır

[59] Verilən bəd xəbər ucbatından camaatdan gizlənir. Bilmir nə etsin, korpəni rusvaycılıq icində saxlasınmı, yoxsa onu torpaga gomsun? Onların verdikləri qərar necə də pisdir

[60] Yaramaz sifət axirətə inanmayanlara xasdır. Ən Uca sifət isə Allaha məxsusdur. O, Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[61] Əgər Allah insanları etdikləri zulmə gorə cəzalandırsaydı, yer uzundə hec bir canlını sag qoymazdı. Lakin Allah onlara muəyyən vaxta qədər mohlət verir. Onların əcəlinin catdıgı an bircə saat belə nə yubanar, nə də tezləsə bilər

[62] Onlar ozlərinin xoslamadıqları qızları Allaha aid edirlər. Dilləri də yalandan ən gozəl aqibətin onların olacagını soyləyir. Subhəsiz ki, od onlar ucun hazırlanmısdır və onlar orada tərk olunacaqlar

[63] Allaha and olsun ki, səndən əvvəl də ummətlərə elcilər gondərmisdik. Seytan isə o kafir ummətlərin əməllərini ozlərinə gozəl gostərmisdi. Seytan bu gun də onların dostudur. Onlar ucun agrılı-acılı bir əzab vardır

[64] Biz Kitabı sənə yalnız ona gorə nazil etdik ki, onlara ixtilafda olduqları seyləri bəyan edəsən və bu, momin adamlar ucun dogru yol gostəricisi və mərhəmət olsun

[65] Allah goydən yagmur yagdırıb onunla olmus yeri diriltdi. Həqiqətən, bunda esidən bir qovm ucun dəlillər vardır

[66] Subhəsiz ki, mal-qarada da sizin ucun bir ibrət vardır. Biz sizə, onların qarınlarındakı ifrazat və qan arasından cıxan, icənlərin bogazından rahat kecən təmiz sud icirdirik

[67] Siz xurma agacının meyvələrindən və uzumlərdən sərxosedici icki və xeyirli ruzi hazırlayırsınız. Həqiqətən, bunda anlayan bir qovm ucun dəlillər vardır

[68] Rəbbin bal arısına belə vəhy etdi: “Daglarda, agaclarda və insanların duzəltdikləri cardaqlarda ozunə pətəklər hor

[69] Sonra butun meyvələrdən ye və Rəbbinin səndən otru asanlasdırdıgı yollarla get”. O arıların qarınlarından tərkibində insanlar ucun səfa olan muxtəlif rəngli bal cıxır. Həqiqətən, bunda dusunən bir qovm ucun dəlillər vardır

[70] Sizi Allah yaratmısdır. Sonra O sizi oldurəcək. Sizlərdən bəziləri vaxtilə bildiyi seyləri unutsun deyə omrunun ən rəzil cagına catdırılacaq. Həqiqətən, Allah hər seyi biləndir, hər seyə qadirdir

[71] Allah ruzi baxımından birinizi digərindən ustun etmisdir. Ustunluk verilənlər kolələrinə oz ruzilərindən vermirlər ki, bu yondən bərabər olsunlar. Belə oldugu təqdirdə onlar Allahın nemətini inkarmı edirlər

[72] Allah sizin ucun ozunuzdən zovcələr yaratdı, zovcələrinizdən də sizin ucun ovladlar və nəvələr yaratdı və sizə pak ruzilər verdi. Indi onlar batilə inanıb Allahın nemətini inkarmı edirlər

[73] Musriklər Allahı qoyub onlara goylərdə və yerdə olan ruzidən hec bir sey verməyən və buna gucləri catmayan butlərə ibadət edirlər

[74] Hec kəsi Allaha oxsatmayın. Həqiqətən, Allah bilir, siz isə bilmirsiniz

[75] Allah, hec bir seyə gucu catmayan və basqasının malı olan bir kolə ilə, dərgahımızdan ozunə verdiyimiz gozəl ruzidən gizli və askar xərcləyən kimsəni məsəl cəkdi. Hec onlar eyni ola bilərlərmi? Həmd Allaha məxsusdur, lakin onların coxu bunu bilmir

[76] Allah eləcə də iki kisi barəsində məsəl cəkdi; onlardan biri laldır, hec bir seyə gucu catmır və oz agasına bir yukdur. Onu hara yollasa, xeyirlə qayıtmaz. Məgər dogru yolda olub ədalətli islər gorməyi əmr edən bir kimsə ilə belə bir adam eyni ola bilərmi

[77] Goylərin və yerin qeybi Allaha aiddir. O Saatın gəlməsi bir goz qırpımı kimidir və ya daha tezdir. Həqiqətən, Allah hər seyə qadirdir

[78] Allah sizi analarınızın bətnindən hec nə anlamadıgınız bir halda cıxartdı, sizə qulaq, goz və urək verdi ki, bəlkə sukur edəsiniz

[79] Məgər onlar Allaha tabe olub havada ucan qusları gormurlərmi? Onları havada saxlayan ancaq Allahdır. Həqiqətən, bunda iman gətirən insanlar ucun dəlillər vardır

[80] Allah evlərinizi sizin ucun yasayıs yeri etdi, mal-qaranın dərilərindən istər səfərə cıxdıgınız vaxt, istərsə dusərgə saldıgınız zaman sizin ucun asanlıqla apara biləcəyiniz cadırlar, ustəlik də onların yunundan, tiftiyindən və tukundən muəyyən vaxta qədər istifadə edəcəyiniz ev əsyaları və basqa seylər duzəltdi

[81] Allah, yaratdıqları seylərdən sizin ucun kolgələr əmələ gətirdi, daglarda sizin ucun magaralar saldı, sizi istidən qoruyacaq paltarlar və doyusdə muhafizə edəcək zirehli geyimlər duzəltdi. Beləcə, Allah Oz nemətini sizə tamamlayır ki, bəlkə musəlman olasınız

[82] Əgər uz cevirsələr, bil ki, sənin vəzifən ancaq askar təblig etməkdir

[83] Onlar Allahın neməti haqqında bildikləri halda, sonradan onu inkar edirlər. Onların coxu kafirdir

[84] Hər ummətdən bir sahid gondərəcəyimiz gun, kafirlərə uzrxahlıq etməyə izin verilməyəcək və uzr diləmələri də tələb olunmayacaqdır

[85] Zalımlar əzabı gordukdə, artıq onlardan əzab nə yungulləsdiriləcək, nə də onlara mohlət veriləcək

[86] Musriklər Allaha qosduqları səriklərini gordukdə deyəcəklər: “Ey Rəbbimiz! Bunlar bizim Səndən basqa ibadət etdiyimiz səriklərimizdir!” Butlər isə onlara: “Subhəsiz ki, siz yalancısınız!”– deyə cavab qaytaracaqlar

[87] O gun musriklər Allaha təslim olduqlarını bildirəcək və uydurduqları butlər onlardan uzaqlasıb qeyb olacaqlar

[88] Kafir olub insanları Allah yolundan sapdıranlara torətdikləri fitnə-fəsada gorə əzab ustundən əzab artıracagıq

[89] O gun hər ummətə ozlərindən bir sahid gondərəcəyik, səni də onlara sahid gətirəcəyik. Biz Kitabı sənə hər sey ucun bir izah, musəlmanlara da dogru yol gostəricisi, mərhəmət və mujdə olaraq nazil etdik

[90] Həqiqətən, Allah ədalətli olmagı, yaxsılıq etməyi və qohumlara haqqını verməyi əmr edir, iyrənc islər gorməyi, pis əməllər torətməyi və azgınlıq etməyi isə qadagan edir. O sizə oyud-nəsihət verir ki, bəlkə dusunub ibrət alasınız

[91] Allahla bagladıgınız əhdə sadiq olun; mohkəm and icdikdən sonra andlarınızı pozmayın. Cunki siz Allahı ozunuzə zamin etmisiniz. Subhəsiz ki, Allah sizin nələr etdiyinizi bilir

[92] Ipliyini mohkəm əyirdikdən sonra onu acıb sokən qadın kimi olmayın. Bir camaat digər bir camaatdan sayca və malca daha cox oldugu ucun andlarınızı aranızda hiylə vasitəsinə cevirirsiniz. Allah bununla sizi sınayır. O, ixtilafda oldugunuz seyləri Qiyamət gunu sizə mutləq bildirəcəkdir

[93] Əgər Allah istəsəydi, sizi vahid bir ummət edərdi. Lakin O, istədiyini azdırır, istədiyini də dogru yola yonəldir. Siz etdiyiniz əməllərə gorə mutləq sorgu-sual olunacaqsınız

[94] Andlarınızı aranızda hiylə vasitəsinə cevirməyin. Yoxsa ayagınız mohkəm dayanmıs ikən surusər və insanları Allah yolundan dondərdiyinizə gorə əzabı dadarsınız. Sizin ucun axirətdə də boyuk bir əzab hazırlanar

[95] Allahla bagladıgınız əhdi ucuz qiymətə satmayın. Əgər bilirsinizsə, Allah yanında olan savab sizin ucun daha xeyirlidir

[96] Sizdə olan nemətlər tukənəcək, Allah yanında olan nemətlər isə daim qalacaqdır. Səbirli olanlara etdikləri yaxsı əməllərə gorə mukafatlarını verəcəyik

[97] Momin olaraq yaxsı is gorən kisi və qadınlara, əlbəttə, gozəl həyat bəxs edəcək və etdikləri ən yaxsı əməllərə gorə onları mutləq mukafatlandıracagıq

[98] Quran oxuduqda qovulmus seytandan Allaha sıgın

[99] Subhəsiz ki, seytanın, iman gətirib yalnız oz Rəbbinə təvəkkul edənlər uzərində hec bir hokmranlıgı yoxdur

[100] Onun hakimiyyəti yalnız onu ozunə dost tutanlar və Allaha sərik qosanlar uzərindədir

[101] Biz bir ayəni basqa bir ayə ilə əvəz etdikdə onlar: “Sən ancaq bir iftiracısan!”– deyirlər. Halbuki Allah nə nazil etdiyini daha yaxsı bilir. Xeyr! Onların coxu bunu bilmir

[102] De: “Muqəddəs Ruh Cəbrail onu sənin Rəbbindən iman gətirənləri sabitqədəm etmək ucun, həm də musəlmanlara dogru yol gostəricisi və mujdə olsun deyə gercək olaraq nazil etmisdir”

[103] Biz onların: “Quranı ona bir insan oyrədir!”– dediklərini bilirik. Onların istinad etdikləri səxsin dili əcnəbi dildir. Bu isə acıq-aydın ərəb dilidir

[104] Allahın ayələrinə inanmayanları, əlbəttə ki, Allah dogru yola yonəltməz və onlar ucun agrılı-acılı bir əzab vardır

[105] Yalanı ancaq Allahın ayələrinə inanmayanlar uydururlar. Məhz onlardır yalancılar

[106] Qəlbi imanla sabit qaldıgı halda haqqı danmaga məcbur edilən kəslər istisna olmaqla, kim iman gətirdikdən sonra Allahı inkar etsə və qəlbini kufrə acsa, Allahın qəzəbinə ducar olar. Onlar ucun boyuk bir əzab vardır

[107] Bu ona gorədir ki, onlar dunya həyatını axirətdən ustun tuturlar. Həm də Allah kafirləri dogru yola yonəltmir

[108] Bunlar o kəslərdir ki, Allah onların qəlbinə, qulaqlarına və gozlərinə mohur vurmusdur. Onlar əsl qafildirlər

[109] Hec subhəsiz ki, ziyana ugrayanlar da onlardır

[110] Sınaga cəkildikdən sonra hicrət edənləri, daha sonra cihad edib cətinliklərə dozənləri, bunlardan sonra əlbəttə, Rəbbin Bagıslayandır, Rəhmlidir

[111] O gun hər kəs oz canını qurtarmaga calısacaq, hər kəsə etdiyi əməllərin əvəzi tam veriləcək və onlara zulm edilməyəcəkdir

[112] Allah təhlukəsizlik və əmin-amanlıq icində olan bir diyarı (Məkkəni) məsəl cəkir. Ona oz ruzisi hər yerdən bol-bol gəlirdi. Lakin o diyarın əhalisi Allahın nemətlərinə nankorluq etdi, Allah da onları etdikləri əməllərə gorə aclıq və qorxu libasına burudu

[113] Onlara ozlərindən bir elci gəldi. Onlar isə onu yalancı saydılar. Buna gorə də zulm etdikləri zaman əzab onları yaxaladı

[114] Allahın sizə verdiyi halal və pak ruzilərdən yeyin və əgər Allaha ibadət edirsinizsə, Onun nemətinə sukur edin

[115] O sizə ancaq olu heyvanı, qanı, donuz ətini və Allahdan basqası ucun kəsilən heyvanı haram etmisdir. Hər kəs harama meyl etmədən və həddi asmadan bunlardan yeməyə məcbur olarsa, ona gunah gəlməz. Həqiqətən, Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[116] Dilinizin uydurdugu yalana əsasən: “Bu halaldır, o haramdır!”– deməyin, cunki Allaha qarsı yalan uydurmus olursunuz. Subhəsiz ki, Allaha qarsı yalan uyduranlar nicat tapmazlar

[117] Indi onlar az bir mənfəət əldə etmislər, axirətdə isə onları agrılı-acılı bir əzab gozləyir

[118] Sənə xəbər verdiyimiz seyləri daha oncə yəhudilərə də haram etmisdik. Biz onlara zulm etmədik, lakin onlar ozləri ozlərinə zulm edirdilər

[119] Subhəsiz ki, Rəbbin, avamlıqları uzundən pis is gorən, ondan sonra tovbə edib ozlərini islah edənləri, butun bunlardan sonra, əlbəttə ki, Rəbbin bagıslayacaq və rəhm edəcək

[120] Həqiqətən, Ibrahim Allaha muti, hənif bir rəhbər idi. O, musriklərdən deyildi

[121] O, Allahın nemətlərinə sukur edən idi. Allah onu secmis və dogru yola yonəltmisdi

[122] Biz ona dunyada gozəl nemət verdik. Subhəsiz ki, o, axirətdə də əməlisalehlərdəndir

[123] Sonra sənə belə vəhy etdik: “Hənif Ibrahimin dininə tabe ol. O, musriklərdən deyildi”

[124] Sənbə gunu ancaq o gunun barəsində ixtilafa dusənlərə vacib edildi. Subhəsiz ki, Rəbbin Qiyamət gunu, ixtilafa dusdukləri sey barəsində onların arasında hokm verəcəkdir

[125] Insanları Rəbbinin yoluna hikmətlə, gozəl oyud-nəsihətlə dəvət et və onlarla ən gozəl tərzdə mubahisə et. Subhəsiz ki, Rəbbin azgınlıga dusənləri də, dogru yolda olanları da yaxsı tanıyır

[126] Gunahkarı cəzalandırmaq istəsəniz, sizə nə cəza verilibsə, siz də ona eynilə cəza verin. Əgər səbir etsəniz, bu, səbir edənlər ucun daha xeyirlidir

[127] Səbir et! Sənin səbrin ancaq Allahdandır. Onlara gorə kədərlənmə və qurduqları hiylələrdən otru də sıxılma

[128] Həqiqətən də, Allah Ondan qorxanlar və yaxsı islər gorənlərlədir

əl-İsra

Surah 17

[1] Dəlillərimizdən bəzisini Peygəmbərə gostərmək ucun Oz qulunu gecə vaxtı Məscidulharamdan ətrafına xeyir-bərəkət verdiyimiz Məsciduləqsaya aparan Allah pak və muqəddəsdir. Həqiqətən, O, Esidəndir, Gorəndir

[2] Biz Musaya Kitab verdik və Israil ogullarına: “Məndən basqasını ozunuzə himayədar goturməyin!”– deyə o Kitabı dogru yol gostəricisi etdik

[3] Ey Nuhla birlikdə gəmidə dasıdıqlarımızın nəsli! Nuh, dogrudan da, Bizə minnətdar olan bir qul idi

[4] Biz Kitabda Israil ogullarına: “Siz yer uzundə iki dəfə fəsad torədəcək və olduqca təkəbbur gostərəcəksiniz”– deyə xəbər verdik

[5] Iki fəsaddan birincisinin vaxtı gəldiyi zaman ustunuzə quvvətli qullarımızı gondərdik. Onlar yurdunuzda gəzib dolasıb sizi axtarırdılar. Bu, yerinə yetirilmis bir vəd idi

[6] Sonra sizə onların uzərində yenidən qələbə qazandırdıq, var-dovlət və ogullarla sizə yardım etdik və sizin sayınızı coxaltdıq

[7] Yaxsılıq etsəniz, ozunuzə yaxsılıq etmis, pislik etsəniz oz əleyhinizə etmis olursunuz. Sonuncu vədin vaxtı gələndə, uzunuzu qara etsinlər, birinci dəfə Qudsdəki məscidə girdikləri kimi yenə də ora girsinlər və ələ kecirdikləri hər seyi darmadagın etsinlər deyə dusmənlərinizi ustunuzə gondərdik

[8] Ola bilsin ki, Rəbbiniz sizə rəhm etsin. Əgər siz fəsad torətməyə qayıtsanız, Biz də sizi cəzalandırmaga qayıdarıq. Biz Cəhənnəmi kafirlər ucun bir zindan etdik

[9] Həqiqətən, bu Quran insanları ən dogru yola yonəldir və yaxsı islər gorən mominlərə, ozləri ucun boyuk mukafat olacagı ilə mujdə verir

[10] Axirətə iman gətirməyənlər ucun isə agrılı-acılı bir əzab hazırlamısıq

[11] Insan ozunə xeyir dilədiyi kimi, sər də diləyir. Dogrusu, insan tələsəndir

[12] Biz gecə və gunduzu iki əlamət etdik. Rəbbinizdən lutf diləyəsiniz, illərin sayını və hesabı biləsiniz deyə gecənin əlamətini silib gunduzun isıqlı əlamətini gətirdik. Biz hər seyi təfsilatı ilə izah etdik

[13] Biz hər bir insanın əməlini oz boynundan asdıq. Qiyamət gunu isə acıq vəziyyətdə qarsısına qoyulan kitabı ona gostərəcəyik

[14] Kitabını oxu! Bu gun sənə ozun-ozunu hesaba cəkməyin yetər

[15] Kim dogru yolla getsə, xeyri onun ozunə olar, kim azgınlıga dussə, ziyanı da onun oz əleyhinə olar. Hec bir gunahkar basqasının gunahını dasımaz. Biz elci gondərməmis hec kəsə əzab vermərik

[16] Biz bir məmləkəti məhv etmək istədikdə onun cah-calal icində yasayan sakinlərinə Allaha itaət etməyi əmr edərik. Onlar isə orada gunah islər gorərlər. Beləcə, o məmləkətin barəsindəki soz gercək olar və Biz onu yerlə yeksan edərik

[17] Biz Nuhdan sonra necə-necə nəsli məhv etdik. Rəbbinin, qullarının gunahlarını bilməsi və gorməsi kifayətdir

[18] Kim gəldi-gedər dunyanı istəsə, orada ona – dilədiyimiz kimsəyə istədiyimiz seyləri dərhal verərik. Sonra isə onu qınanmıs və Allahın rəhmətindən qovulmus halda girəcəyi Cəhənnəmə atarıq

[19] Kim də Axirəti istəsə, momin olaraq butun qəlbi ilə ona can atsa, onların səyi məmnuniyyətlə qəbul olunar

[20] Biz hamıya – onlara da, bunlara da Rəbbinin nemətindən veririk. Rəbbinin neməti hec kəsə qadagan deyil

[21] Bax gor dunyada onların birini digərindən necə ustun etdik. Axirətdə isə daha boyuk dərəcələr və daha boyuk ustunluklər var

[22] Allahla yanası basqa məbuda ibadət etmə, yoxsa qınanmıs və baslı-basına buraxılmıs vəziyyətdə qalarsan

[23] Rəbbin yalnız Ona ibadət etməyi və ata-ana ilə yaxsı davranmagı buyurmusdur. Əgər onların biri və ya hər ikisi sənin yanında qocalıq yasına dolarsa, onlara: "Uf!" belə demə, ustlərinə qısqırma və onlara xos soz soylə

[24] Onların hər ikisinə rəhm edərək təvazokarlıq qanadının altına al və: “Ey Rəbbim! Onlar məni korpəliyimdən tərbiyə edib boyutdukləri kimi, Sən də onlara rəhm et!”– de

[25] Rəbbiniz urəklərinizdə olanları cox yaxsı bilir. Əgər əməlisaleh olsanız, bilin ki, həqiqətən də, O, tovbə edənləri Bagıslayandır

[26] Qohum-əqrəbaya da, yoxsula da, musafirə də haqqını ver. Lakin malını lazım olmayan yerə sərf etmə

[27] Həqiqətən, israfcılar seytanların qardaslarıdır. Seytan isə Rəbbinə qarsı nankordur

[28] Əgər sən Rəbbindən dilədiyin mərhəməti umaraq onların uzunə baxmırsansa (imkanın olmadıgı ucun onlara bir sey verə bilmirsənsə), onda onlara xos soz de

[29] Əlini nə qoynunda gizlət, nə də onu busbutun ac (nə xəsis ol, nə də israfcı). Yoxsa qınanmıs və pesman vəziyyətdə qalarsan

[30] Həqiqətən, Rəbbin istədiyinin ruzisini bol edər, istədiyininkini də azaldar. Subhəsiz ki, O, Oz qullarını tanıyır və gorur

[31] Yoxsulluq qorxusundan usaqlarınızı oldurməyin. Axı onların da, sizin də ruzinizi Biz veririk. Onları oldurmək, həqiqətən də, boyuk gunahdır

[32] Zinaya yaxınlasmayın. Cunki bu, iyrənc bir əməl və murdar bir yoldur

[33] Allahın, oldurulməsini haram buyurdugu səxsi haqsız yerə oldurməyin. Kim haqsız yerə oldurulmussə, artıq onun varisinə ixtiyar vermisik (istəsə bagıslayar, istəsə qisas tələb edər, istəsə də qanbahası alar). Lakin o da qisas aldıqda həddi asmamalıdır. Cunki ona artıq komək olunmusdur

[34] Yetim həddi-buluga catana qədər, – xeyirxahlıq (qoruyub saxlamaq və artırmaq məqsədilə istifadə etmək) istisna olmaqla, – onun malına yaxınlasmayın! Əhdə vəfa edin. Cunki hər kəs əhd barəsində sorgu-sual olunacaq

[35] Olcdukdə olcuyə tam riayət edin, cəkdikdə duzgun tərəzi ilə cəkin. Bu, daha xeyirli və nəticə baxımından daha yaxsıdır

[36] Haqqında elmin olmadıgı bir seyin dalınca getmə. Cunki qulaq, goz və urək – bunların hamısı sahibinin əməlləri barəsində sorgu-sual olunacaq

[37] Yer uzundə təkəbburlə gəzmə. Cunki sən nə yeri yara bilər, nə də yuksələrək daglara cata bilərsən

[38] Butun bu qadagan edilmis pis əməllər, Rəbbinin xosuna gəlməyən seylərdir

[39] Bunlar Rəbbinin sənə vəhy etdiyi hikmətdəndir. Allahla yanası basqa məbuda ibadət etmə, yoxsa qınanmıs və qovulmus halda Cəhənnəmə atılarsan

[40] Dogrudanmı Rəbbiniz oglanları sizin ucun secib, Ozunə isə mələklərdən qızlar goturub?! Siz, həqiqətən də, olduqca yaramaz soz danısırsınız

[41] Biz bu Quranda dinin ehkamlarını izah etdik ki, onlar dusunub ibrət alsınlar. Lakin bu, onların yalnız nifrətini artırır

[42] De: “Əgər musriklərin soylədikləri kimi Allahla yanası basqa məbudlar olsaydı, onlar Ərs Sahibinin yanına catmaq ucun yol axtarardılar”

[43] Allah musriklərin soylədiklərindən cox uzaq və cox ucadır

[44] Yeddi goy, yer və onlarda olanlar Ona təriflər deyir. Elə bir sey yoxdur ki, həmd ilə Ona tərif deməsin, lakin siz onların tərifini anlamazsınız. Həqiqətən, O, Həlimdir, Bagıslayandır

[45] Sən Quran oxudugun zaman səninlə Axirətə inanmayanların arasına gozəgorunməz pərdə cəkərik

[46] Quranı anlamasınlar deyə, Biz onların qəlblərinə ortuklər cəkdik, qulaqlarına da tıxac vurduq. Sən Quranda Rəbbinin Tək Allah oldugunu yada saldıgın zaman onlar bu dəvətə nifrət edərək arxalarını cevirib gedərlər

[47] Onlar səni dinlədikləri zaman nəyə qulaq asdıqlarını və oz aralarında xəlvətcə sohbət edərkən o zalımların: “Siz ancaq sehrlənmis bir adama uyursunuz”– dediklərini Biz cox yaxsı bilirik

[48] Gor sənin ucun necə pis məsəllər cəkdilər. Onlar azdılar və artıq dogru yolu tapa bilməyəcəklər

[49] Onlar deyirlər: “Biz sur-sumuk və toz halına dusduyumuz zaman yeni bir məxluq kimi dirildiləcəyikmi?”

[50] De: “Istər das olun, istər dəmir

[51] və ya sizə nəhəng gorunən bir məxluq olun, yenə də Allah sizi diriltməyə qadirdir”. Onlar deyəcəklər: “Bizi həyata kim qaytaracaq?” De: “Ilk dəfə sizi yaradan!” Onlar istehza ilə baslarını yırgalayıb: “Bəs bu nə vaxt olacaq?”– deyəcəklər. De: “Bəlkə də, yaxın zamanda oldu!”

[52] O gun Allah sizi cagıracaq. Siz də Ona həmd edərək cagırısına cavab verəcək və dunyada cox az qaldıgınızı guman edəcəksiniz

[53] Qullarıma de ki, ən gozəl sozləri danıssınlar. Cunki seytan onların arasına ədavət sala bilər. Həqiqətən, seytan insanın acıq-aydın dusmənidir

[54] Rəbbiniz sizi cox yaxsı tanıyır. Istəsə, sizə rəhm edər, istəsə, sizə əzab verər. Biz səni onlara qoruyan gondərməmisik

[55] Rəbbiniz goylərdə və yerdə olanları cox yaxsı tanıyır. Biz peygəmbərlərin bəzisini digərlərindən ustun etdik və Davuda Zəbur verdik

[56] De: “Allahdan basqa məbud saydıqlarınızı cagırın. Onlar bəlanı sizdən nə uzaqlasdırmaga, nə də onu basqasına yonəltməyə qadir deyillər”

[57] Onların yalvardıqları məbudların ozləri də Rəbbinə – hansı daha yaxın olacaq deyə vəsilə axtarırlar, Onun rəhmətini umurlar, əzabından qorxurlar. Həqiqətən, Rəbbinin əzabından qorunmaq gərəkdir

[58] Elə bir məmləkət yoxdur ki, Qiyamət gunundən əvvəl Biz onu məhv etməyək və ya onu siddətli əzaba ducar etməyək. Bu, Kitabda yazılmısdır

[59] Bizim mocuzələr gondərməkdən vaz kecməyimizə səbəb ancaq əvvəlkilərin onları yalan hesab etmələri idi. Səmud tayfasına acıq-aydın mocuzə kimi bir disi dəvə verdik, lakin onlar ona zulm etdilər. Biz mocuzələri yalnız qorxutmaq ucun gondəririk

[60] Bir zaman Biz sənə: “Rəbbin insanları əhatə etmisdir”– demisdik. Meracda sənə gostərdiyimiz mənzərəni və Quranda lənətlənmis agacı insanlar ucun yalnız bir imtahan etdik. Biz onları qorxuduruq, bu isə onlarda ancaq boyuk bir azgınlıgı daha da artırır

[61] Bir zaman mələklərə: “Adəmə səcdə edin!”– demisdik. Iblisdən basqa hamısı səcdə etdi. O dedi: “Mən Sənin palcıqdan yaratdıgınamı səcdə edəcəyəm?!”

[62] Iblis dedi: “Məndən ustun tutduguna bir bax! Əgər Qiyamət gununə qədər mənə mohlət versən, az bir qismindən basqa onun butun nəslini ozumə ram edəcəyəm”

[63] Allah buyurdu: “Cıx get! Onlardan kim sənə uysa, tam bir əvəz kimi cəzanız Cəhənnəm olacaqdır

[64] Onlardan gucun catdıgı kimsələri səsinlə gunaha təhrik et, atlı və piyadanı onların ustunə yerit, mallarına və ovladlarına sərik ol, onlara vədlər ver. Subhəsiz ki, seytan onlara ancaq yalan vədlər verər

[65] Əslində, Mənim ixlaslı qullarım uzərində sənin hokmranlıgın olmayacaq. Qoruyan olaraq Rəbbin yetər”

[66] Lutfunə nail olasınız deyə dənizdə gəmiləri sizin ucun hərəkətə gətirən Rəbbinizdir. Həqiqətən, O sizə qarsı rəhmlidir

[67] Sizə dənizdə bir fəlakət uz verdiyi zaman Ondan basqa tapındıqlarınız sizdən uzaqlasar. O sizi xilas edib quruya cıxartdıqda isə uz dondərirsiniz. Həqiqətən, insan nankordur

[68] Allahın sizi quruda yerə batırmayacagına, yaxud ustunuzə das-kəsəkli tufan gondərməyəcəyinə əminsinizmi? Sonra sizi qoruyan da tapa bilməzsiniz

[69] Yoxsa sizi bir daha dənizə qaytarıb ustunuzə qasırga gondərməyəcəyinə və kafir oldugunuza gorə dənizdə sizi batırmayacagına əminsiniz? Sonra buna gorə Bizdən intiqam alan bir nəfər belə tapa bilməzsiniz

[70] Biz Adəm ogullarını hormətli etdik, onları quruda və dənizdə minik ustundə dasıdıq, onlara pak ruzilər verdik və onları yaratdıqlarımızın coxundan xeyli ustun elədik

[71] O gun butun insanları oz bascıları ilə birlikdə cagıracagıq. O zaman kitabı sag əlinə verilən kimsələr oz kitablarını sevinclə oxuyacaq və onlara xurma cəyirdəyindəki lif qədər zulm edilməyəcəkdir

[72] Bu dunyada kor olan kəs axirətdə də kor olacaq və ustəlik haqq yoldan daha cox azacaqdır

[73] Musriklər səni, sənə vəhy etdiyimizdən az qala dondərəcəkdilər ki, Qurandan basqa bir seyi Bizə aid edəsən. Belə oldugu halda onlar səni ozlərinə dost tutacaqdılar

[74] Əgər Biz səni dinində sabit saxlamasaydıq, əlbəttə, azca da olsa onlara meyl edəcəkdin

[75] Belə olacagı təqdirdə sənə həyatın və olumun əzabını ikiqat daddırardıq. Sonra Bizə qarsı ozunə bir koməkci də tapa bilməzdin

[76] Musriklər az qala səni bu torpaqdan sıxısdırıb cıxaracaqdılar. Lakin səni qovduqdan sonra ozləri də orada ancaq az bir muddət qala bilərdilər

[77] Səndən əvvəl gondərdiyimiz elcilərə qarsı da belə davranmıslar. Sən Bizim qayda-qanunlarımızda hec bir dəyisiklik tapa bilməzsən

[78] Gun batmaga meyl edəndən gecənin qaranlıgınadək bəlli vaxtlarda namaz qıl və subh cagı Quran oxu (fəcr namazını da qıl)! Cunki subh cagı oxunan Quranın sahidləri olur

[79] Gecənin bir vaxtı oyanıb sənə əlavə buyrulmus təhəccud namazında Quran oxu. Ola bilsin ki, buna gorə Rəbbin səni tərifəlayiq bir məqama yuksəltsin

[80] De: “Ey Rəbbim! Məni daxil olacagım yerə yaxsılıqla daxil et; məni cıxacagım yerdən də yaxsılıqla cıxart. Oz tərəfindən mənə yardım edən bir dəlil ver”

[81] De: “Haqq gəldi, batil puc olub getdi. Həqiqətən də, batil pucluga məhkumdur!”

[82] Biz Quranda mominlər ucun səfa və mərhəmət olan ayələr nazil edirik. Bu ayələr zalımların ancaq ziyanını artırır

[83] Insana nemət verdiyimiz zaman anlamayaraq uz cevirib uzaq durar. Ona bir zərər toxunduqda isə məyus olar

[84] De: “Hər kəs oz xasiyyətinə gorə is gorər. Rəbbiniz isə kimin dogru yolda oldugunu daha yaxsı bilir”

[85] Səndən ruh haqqında sorusurlar. De: “Ruh Rəbbimin əmrindəndir. Sizə yalnız az bir bilik verilmisdir”

[86] Əgər istəsəydik, sənə vəhy etdiyimizi qəlbindən silib aparardıq. Sonra bundan dolayı Bizə qarsı ozunə himayəci tapa bilməzdin

[87] Ancaq Rəbbinin mərhəməti sayəsində bunu etmədik. Dogrudan da Onun sənə olan lutfu boyukdur

[88] De: “Əgər insanlar və cinlər bu Qurana bənzər bir sey gətirmək ucun bir yerə toplasıb, bir-birinə komək etsələr belə ona bənzərini gətirə bilməzlər”

[89] Biz bu Quranda insanlar ucun hər cur məsəli mufəssəl izah etdik. Lakin insanların coxu yalnız kufru secdi

[90] Onlar dedilər: “Bizə yerdən bir bulaq cıxarmayınca sənə iman gətirməyəcəyik

[91] və ya ortasından sırıl-sırıl caylar axıdacagın xurma və uzum bagın olmayınca

[92] yaxud, iddia etdiyin kimi, goyu parca-parca ustumuzə yagdırmayınca; və ya Allahı və mələkləri qarsımıza gətirməyincə

[93] yaxud qızıldan bir evin olmayınca; və ya goyə qalxmayınca biz sənə inanmayacagıq. Əgər bizə oxuyacagımız bir kitab endirməsən, goyə qalxmagına da inanmayacagıq”. De: “Rəbbim pak və muqəddəsdir! Mən isə yalnız elci gondərilmis bir insanam”

[94] Insanlara dogru yol gostəricisi gəldiyi zaman onların iman gətirməsinə ancaq: “Allah bir insanımı elci gondərdi?”– demələri mane oldu

[95] De: “Əgər yer uzundə arxayın gəzib dolasanlar mələklər olsaydı, əlbəttə, onlara goydən bir mələk elci gondərərdik”

[96] De: “Mənimlə sizin aranızda Allahın sahid olması yetər. Həqiqətən, O, qullarından Xəbərdardır, nə etdiklərini Gorəndir”

[97] Allah kimi dogru yola yonəldirsə, o, dogru yoldadır. Kimi azdırırsa, onlara Ondan basqa dostlar tapa bilməzsən. Qiyamət gunu Biz onları kor, lal və kar olduqları halda uzu ustə bir yerə toplayacagıq. Onların gedəcəkləri yer Cəhənnəmdir. Onun alovu azaldıqca onlar ucun alovu artıracagıq

[98] Bu, ayələrimizi inkar etdiklərinə və: “Məgər biz sur-sumuk və ovuntu oldugumuz halda yeni bir məxluq olaraq dirildiləcəyik?”– dediklərinə gorə onların cəzasıdır

[99] Məgər onlar gormurlər ki, goyləri və yeri yaradan Allah onlar kimisini də yaratmaga qadirdir? Allah onlar ucun elə bir əcəl muəyyən etmisdir ki, ona hec bir səkk-subhə yoxdur. Zalımlar isə kufrdən basqa bir sey qəbul etmədilər

[100] De: “Əgər siz Rəbbimin rəhmət xəzinələrinə sahib olsaydınız belə, yenə də onun xərclənib tukənməsindən qorxaraq xəsislik edərdiniz. Cunki insan xəsisdir”

[101] Biz Musaya doqquz askar mocuzə verdik. Israil ogullarından sorus; Musa onların yanına gəldikdə Firon ona: “Ey Musa! Mən sənin ovsunlandıgını zənn edirəm”– demisdi

[102] Musa dedi: “Sən artıq bilirsən ki, bunları yalnız goylərin və yerin Rəbbi, acıq-askar mocuzə olaraq endirdi. Mən isə, ey Firon, sənin məhv olacagını yəqin bilirəm”

[103] Firon onları bu yerdən qovub cıxartmaq istədi. Biz isə onu və onunla birlikdə olanların hamısını dənizdə batırdıq

[104] Bundan sonra Israil ogullarına: “Bu yerdə yasayın! Axirət vədi gəlib yetisdiyi zaman sizin hamınızı məhsərə gətirəcəyik”– dedik

[105] Biz Quranı haqq olaraq nazil etdik, o da haqq olaraq nazil oldu. Səni də ancaq mujdə verən və xəbərdar edən bir elci kimi gondərdik

[106] Quranı insanlara aramla oxuyasan deyə, Biz onu hissələrə ayırıb tədriclə nazil etdik

[107] De: “Istər ona inanın, istərsə də inanmayın. Dogrudan da, ondan əvvəl ozlərinə elm verilmis kimsələrə, ayələr oxundugu zaman uzustə səcdəyə qapanır

[108] və: “Rəbbimiz pak və muqəddəsdir! Rəbbimizin vədi mutləq yerinə yetəcəkdir!”– deyirlər

[109] Onlar uzuqoylu dusub aglayır və bu ayələr onların itaətini artırır

[110] De: “Istər Allah deyib cagırın, istərsə də ər-Rəhman deyib cagırın. Necə cagırsanız da, hər halda ən gozəl adlar Ona məxsusdur”. Namazını nə uca səslə, nə də pıcıltı ilə qıl. Bunların arasında orta bir yol tut

[111] De: “Ozunə hec bir ovlad goturməyən, mulkundə hec bir səriki olmayan, aciz qalmamaqdan otru Ozunə komək edəcək hec bir dosta mohtac olmayan Allaha həmd olsun!” Onu tərifləyərək uca tut

əl-Kəhf

Surah 18

[1] Kitabı Oz quluna nazil edən və onda hec bir noqsana yol verməyən Allaha həmd olsun

[2] Allah, Oz tərəfindən gələcək siddətli bir əzabla gunahkarları qorxutmaq, yaxsı islər gorən mominləri gozəl mukafata nail olacaqları ilə mujdələmək ucun bu Kitabı dopdogru səkildə nazil etdi

[3] Mominlər orada əbədi qalacaqlar

[4] Kitabı həm də: “Allah Ozunə ovlad goturmusdur!”– deyənləri qorxutmaq ucun nazil etdi

[5] Bu haqda nə onların, nə də atalarının hec bir biliyi yoxdur. Agızlarından cıxan soz necə də agırdır. Onlar yalandan basqa bir sey danısmırlar

[6] Onlar bu Kitaba inanmırlar deyə, arxalarınca kədərlənib ozunu həlakmı edəcəksən

[7] Biz yer uzundə olan butun seyləri ona bəzək etdik ki, insanlardan hansının əməlcə daha gozəl oldugunu sınaqdan kecirək

[8] Biz yer uzundə olan hər seyi lazım gələrsə, məhv edib qupquru bir torpaga dondərərik

[9] Yoxsa sən magara və Rəqim əhlinin mocuzələrimizdən ən qəribəsi oldugunumu guman edirsən

[10] Bir zaman gənclər magaraya sıgınıb: “Ey Rəbbimiz! Bizə Oz tərəfindən mərhəmət bəxs et və isimizdə bizə duz yol gostər!”– demisdilər

[11] Biz magarada onların qulaqlarını illərlə qapalı saxladıq (onları yuxuya verdik)

[12] Sonra iki dəstədən hansının onların magarada qaldıqları muddəti daha duzgun hesabladıqlarını bilmək ucun onları oyatdıq

[13] Biz onların əhvalatını sənə olmus bir həqiqət kimi soyləyirik. Onlar Rəbbinə iman gətirmis gənclər idi. Biz də onların hidayətini artırdıq

[14] Onlar kafir hokmdarın qarsısında durub: “Rəbbimiz goylərin və yerin Rəbbidir. Biz hec vaxt Ondan basqa məbuda ibadət etməyəcəyik. Əks halda olduqca boyuk bir kufr danısmıs olarıq!”– deyərkən onların qəlbinə quvvət verdik

[15] Cavanlardan biri o birilərinə dedi: “Bizim bu xalqımız Allahdan basqa məbudlar qəbul etdi. Bəs nə ucun onlar bu butlərə dair bir dəlil gətirmədilər? Allaha qarsı yalan uydurandan daha zalım kim ola bilər

[16] Madam ki, siz onları və Allahdan savayı ibadət etdiklərini tərk etdiniz, onda magaraya sıgının ki, Rəbbiniz sizə Oz mərhəmətini genis etsin və isinizdə sizin ucun fayda hazırlasın

[17] Orada olsaydın gunəsin dogdugu zaman onların magarasının sag tərəfinə yonəldiyini, batdıgı zaman isə onlardan uzaqlasıb sol tərəfə adladıgını, onların da magaranın icində genis bir yerdə yerləsdiklərini gorərdin. Bu, Allahın dəlillərindəndir. Allah kimi dogru yola yonəldərsə, o, dogru yoldadır. Kimi də azdırarsa, ona dogru yolu gostərən bir yaxın adam tapa bilməzsən

[18] Onlar yatmıs ikən sən onları oyaq hesab edərdin. Biz onları saga-sola cevirirdik. Onların iti isə girəcəkdə qabaq pəncələrini uzadıb yatmısdı. Əgər sən onları gorsəydin, donub onlardan qacardın və dəhsət səni buruyərdi

[19] Beləcə onları oyatdıq ki, nə bas verdiyini bir-birindən sorusub oyrənsinlər. Onlardan biri: “Burada nə qədər qaldınız?”– dedi. Bəziləri: “Bir gun, yaxud gunun bir hissəsi qədər qaldıq”– dedilər. Digərləri də dedilər: “Qaldıgınız muddəti Rəbbiniz daha yaxsı bilir. Birinizi bu gumus pulunuzla səhərə gondərin. Qoy baxsın ən təmiz yemək hansıdırsa, ondan sizə azuqə gətirsin. Amma ehtiyatlı olsun və sizin barənizdə hec kəsi duyuq salmasın

[20] Cunki onlar sizi tapsalar ya sizi dasqalaq edər, ya da oz dinlərinə dondərərlər. Onda siz hec vaxt nicat tapa bilməzsiniz!”

[21] Beləcə, insanları onların halından xəbərdar etdik ki, Allahın vədinin həqiqət oldugunu və o Saatın (Qiyamət gununun) gələcəyinə subhə olmadıgını bilsinlər. O zaman mominlər və kafirlər oz aralarında onların isi barəsində mubahisə edirdilər. Bəziləri: “Onların ustundə bir bina tikin. Rəbbi onların halını daha yaxsı bilir!”– dedilər. Mubahisədə ustun gələnlər isə: “Onların məzarı ustundə mutləq bir məscid tikəcəyik!”– dedilər

[22] Bəziləri: “Onlar ucdur, dorduncusu kopəkləridir!”– deyəcəklər. Digərləri isə “Onlar besdir, altıncısı kopəkləridir!”– deyəcəklər. Bununla da qeyb haqqında təxmini fikir yurudəcəklər. Bəziləri də: “Onlar yeddidir, səkkizincisi kopəkləridir!”– deyəcəklər. De: “Onların sayını Rəbbim daha yaxsı bilir. Insanlardan bunu bilən cox azdır!” Magara əhli barədə acıq mubahisə et (ayələrə əsaslan) və kitab əhlinin hec birindən onlar barədə bir sey sorusma

[23] Hec bir sey barəsində: “Mən onu sabah edəcəyəm!”– demə

[24] Ancaq: “Əgər Allah istəsə!” (“insallah”- de!) Unutdugun zaman Rəbbini yada salıb: “Ola bilsin ki, Rəbbim məni haqqa bundan daha yaxın olan bir yola yonəltsin”– de

[25] Onlar magarada uc yuz il, ustəlik doqquz il də qaldılar

[26] De: “Onların nə qədər qaldıqlarını Allah daha yaxsı bilir. Goylərin və yerin qeybi ancaq Ona məxsusdur. O, necə gozəl gorur, necə də yaxsı esidir! Onların Ondan basqa hec bir himayədarı yoxdur. Allah Oz hokmunə hec kəsi sərik etməz!”

[27] Rəbbinin Kitabından sənə vəhy olunanları oxu. Onun kəlmələrini hec kəs dəyisdirə bilməz. Ondan basqa hec bir sıgınacaq tapa bilməzsən

[28] Səhər və axsam cagı Rəbbinin Uzunu diləyərək Ona dua edənlərlə birlikdə ozunu səbirli apar. Dunyanın bərbəzəyini istəyərək nəzərlərini yoxsullardan cevirmə. Qəlbini Bizi anmaqdan xəbərsiz etdiyimiz, nəfsinin istəklərinə uyan və isləri səmərəsiz olan bir kimsəyə itaət etmə

[29] De: “Haqq Rəbbiniz tərəfindəndir. Kim istəyir inansın, kim də istəyir inanmasın”. Biz zalımlar ucun elə bir Od hazırlamısıq ki, onun divarları onları əhatə edəcəkdir. Onlar komək dilədikdə əridilmis metal kimi uzlərini qovuran bir su ilə komək ediləcəkdir. Nə pis icki, necə də pis məskəndir

[30] Iman gətirib yaxsı əməllər edənlərə gəlincə, Biz yaxsı islər gorənlərin mukafatını puc etmərik

[31] Məhz onlar ucun agacları altından caylar axan Ədn cənnətləri hazırlanmısdır. Onlar orada qızıl bilərziklərlə bəzədiləcək, taftadan və atlazdan yasıl paltarlar geyəcək və orada taxtların ustundə dirsəklənəcəklər. Nə gozəl mukafat, necə də gozəl məskəndir

[32] Onlara iki kisinin əhvalatını məsəl cək. Bunların birinə iki uzum bagı verib onları xurmalıqlarla əhatə etdik və aralarında əkin saldıq

[33] Hər iki bag oz barını verdi və bu bardan hec bir sey əskilmədi. Biz də onların arasından bir cay axıtdıq

[34] Onun basqa sərvəti də var idi. O oz momin yoldası ilə sohbət edərkən ona: “Mən sərvətcə səndən daha zəngin və adamlarıma gorə səndən daha quvvətliyəm!”– dedi

[35] O ozunə zulm edərək bagına daxil olub dedi: “Bunun nə vaxtsa yox ola biləcəyini dusunmurəm

[36] O Saatın (Qiyamət gununun) gələcəyini də zənn etmirəm. Rəbbimin yanına qaytarılmalı olsam, sozsuz ki, bundan daha firavan bir həyat qismətim olacaq!”

[37] Onunla sohbət edən yoldası isə dedi: “Səni torpaqdan, sonra nutfədən yaratmıs, daha sonra səni kisi qiyafəsinə salmıs Rəbbinə kufrmu edirsən

[38] Lakin Allah mənim Rəbbimdir və mən hec kəsi Rəbbimə sərik qosmaram

[39] Bagına girdiyin zaman: “Masallah (Allahın istədiyidir)! Quvvət yalnız Allaha məxsusdur!”– deməli deyildinmi? Əgər var-dovlətcə və ovladca məni ozundən kasıb sayırsansa

[40] ola bilsin ki, Rəbbim mənə sənin bagından daha yaxsısını versin, sənin bagına isə goydən bir bəla gondərsin və o, hamar bir yerə donsun

[41] Yaxud suyu cəkilib getsin və bir də onu axtarıb tapa bilməyəsən!”

[42] Beləcə, onun bagının məhsulu bir anda məhv edildi. O, bagını belə gorub ora qoydugu xərcə gorə pesmancılıq cəkməyə və əllərini bir-birinə vurmaga basladı. Bagın talvarları uculub darmadagın olmusdu. O dedi: “Kas Rəbbimə hec kəsi sərik qosmayaydım!”

[43] Allahdan basqa ona yardım edə biləcək dostlar yox idi və o da oz-ozunə komək edə bilməzdi

[44] Belə hallarda komək etmək ancaq Haqq olan Allaha məxsusdur. Ən yaxsı mukafat verən və ən gozəl aqibət nəsib edən Odur

[45] Onlara dunya həyatını məsəl cək. Bu dunya həyatı goydən gondərdiyimiz yagısa bənzər. Yerdəki bitkilər onunla qarısıb yetisər, sonra isə kuləyin sovurub apardıgı quru cor-copə donər. Allah hər seyə qadirdir

[46] Var-dovlət və ovladlar dunya həyatının bərbəzəyidir. Əbədi qalan yaxsı əməllər isə Rəbbinin yanında savab və umid baxımından daha əfzəldir

[47] O gun Biz dagları hərəkətə gətirəcəyik. O vaxt yerin dumduz oldugunu gorəcəksən. Biz hamını bir yerə toplayacaq, onlardan hec birini kənara buraxmayacagıq

[48] Onlar Rəbbinin huzurunda səf-səf duracaqlar. Biz deyəcəyik: “Huzurumuza sizi ilk dəfə yaratdıgımız kimi gəldiniz. Amma siz elə guman edirdiniz ki, Biz sizə muəyyən bir vaxt təyin etməyəcəyik”

[49] Hər kəsin kitabı qarsısına qoyulacaq və sən gunahkarların orada yazılmıs olanlardan qorxduqlarını gorəcəksən. Onlar deyəcəklər: “Vay halımıza! Bu necə bir kitab imis! O nə bir kicik, nə də bir boyuk gunahı buraxmadan hamısını sayıb yazmısdır!” Onlar etdikləri əməlləri oz qarsılarında gorəcəklər. Rəbbin hec kəsə haqsızlıq etməz

[50] Bir zaman Biz mələklərə: “Adəmə səcdə edin!”– demisdik. Iblisdən basqa hamısı səcdə etdi. Iblis cinlərdən idi. O, Rəbbinin əmrinə boyun əymədi. Onlar sizin dusməniniz oldugu halda, siz Məni qoyub onu və onun nəslini ozunuzə dostmu tutursunuz?! Zalımlar ucun bu necə də yarıtmaz bir mubadilədir

[51] Mən onları nə goylərin və yerin yaradılısına, nə də ozlərinin yaradılısına sahid etmədim. Mən basqalarını yoldan cıxaranları Ozumə koməkci tutmuram

[52] O gun Allah musriklərə: “Iddia etdiyiniz səriklərimi cagırın!”– deyəcək. Musriklər onları cagıracaq, lakin onlar cavab verməyəcəklər. Biz musriklərlə butlərin arasına həlakedici bir yargan salarıq

[53] Gunahkarlar atəsi gorən kimi oraya dusəcəklərini yəqin edəcək və oradan qacmaga bir yer tapa bilməyəcəklər

[54] Biz bu Quranda insanlar ucun hər cur məsəli ətraflı izah etdik. Insan isə ən cox mubahisə edəndir

[55] Insanlara dogru yol gostəricisi gəldiyi zaman onların iman gətirmələrinə və Rəbbindən bagıslanma diləmələrinə səbəb yalnız əvvəlkilərin basına gələnlərin onların da basına gəlməsini, yaxud da gozləri gorə-gorə əzabın gəlib onlara yetisməsini gozləmələri mane oldu

[56] Biz elciləri yalnız mujdə verənlər və xəbərdarlıq edənlər kimi gondəririk. Kafirlər isə batil dəlilləri ilə haqqı aradan qaldırmaq ucun mubahisə edirlər. Onlar Mənim ayələrimə və xəbərdar olunduqları seylərə istehza edirlər

[57] Rəbbinin ayələri yadına salınarkən onlardan uz dondərən, əvvəlcə oz əlləri ilə etdikləri gunahlarını unudan adamdan daha zalım kim ola bilər? Quranı anlamasınlar deyə, Biz onların qəlbinə ortuklər cəkdik, qulaqlarına da tıxac vurduq. Sən onları dogru yola cagırsan da, onlar hec vaxt dogru yola gəlməzlər

[58] Rəbbin Bagıslayandır, mərhəmət sahibidir. Əgər Allah onları qazandıqları gunahlara gorə cəzalandırsaydı, onların əzabını tezləsdirərdi. Lakin onların oz vaxtı var. Əzab gələcəyi vaxt onlar hec bir sıgınacaq tapa bilməyəcəklər

[59] Budur haqsızlıq etdikləri zaman məhv etdiyimiz məmləkətlər. Biz onları məhv etmək ucun vaxt muəyyən etmisdik

[60] Bir zaman Musa oz xidmətcisinə belə demisdi: “Mən iki dənizin qovusdugu yerə catana qədər, yaxud uzun illər sərf edənə qədər səfərimə davam edəcəyəm”

[61] Hər ikisi o dənizlərin qovusdugu yerə gəlib catdıqda ozləri ilə goturdukləri balıgı unutdular. Balıq isə dənizdə suyun altı ilə yol alıb getdi

[62] Onlar dənizlərin qovusdugu yerdən cıxıb getdikdə Musa oz xidmətcisinə: “Nahar yeməyimizi gətir. Biz bu səfərimizdə lap əldən dusduk”– dedi

[63] Xidmətci dedi: “Qayanın yanında gizləndiyimiz vaxt yadına gəlirmi? O zaman mən balıgı unutdum. Dogrusu, onu xatırlamagı mənə yalnız seytan unutdurdu. Balıq dirilib qəribə bir səkildə dənizdə yol tutub getmisdir”

[64] Musa: “Elə istədiyimiz də bu idi!”– dedi. Sonra onlar oz ləpirlərinin izinə dusub geri qayıtdılar

[65] Onlar orada Oz tərəfimizdən mərhəmət bəxs etdiyimiz və elm oyrətdiyimiz qullarımızdan birinə rast gəldilər

[66] Musa ona dedi: “Sənə oyrədilmis dogru yolu gostərən elmdən mənə oyrətmək sərtilə sənin arxanca gələ bilərəmmi?”

[67] Xızır dedi: “Dogrusu, sən mənim yanımda səbir edə bilməzsən

[68] Axı sən səbəbini bilmədiyin bir seyə necə səbir edə bilərsən?”

[69] Musa dedi: “Insallah, səbirli oldugumu gorəcəksən. Sənin hec bir əmrindən cıxmayacagam”

[70] Xızır dedi: “Əgər mənə tabe olacaqsansa, ozum sənə bir xəbər bildirməyincə məndən hec bir sey haqqında sorusma”

[71] Sonra hər ikisi yola duzəlib getdilər. Nəhayət gəlib gəmiyə mindikləri zaman Xızır onu desdi. Musa dedi: “Sən gəmidə olanları suya qərq etmək ucunmu onu desdin? Dogrusu, gunahı boyuk olan bir is gordun”

[72] Xızır dedi: “Mən demədimmi ki, sən mənim yanımda səbir edə bilməzsən?”

[73] Musa dedi: “Unutdugum bir seydən otru məni qınama və oz isimdə məni cətinliyə salma!”

[74] Yenə yola duzəldilər. Nəhayət, bir oglan usagı ilə rastlasdıqda Xızır onu oldurdu. Musa dedi: “Hec kəsi oldurməyən gunahsız bir canamı qəsd etdin? Dogrusu, cox pis bir is tutdun”

[75] Xızır dedi: “Sənə demədimmi ki, mənim yanımda səbir edə bilməzsən?”

[76] Musa dedi: “Əgər bundan sonra səndən bir sey barəsində sorussam, daha mənə yoldas olma. Sən artıq mənim diləyəcəyim sonuncu uzrxahlıga catdın”

[77] Yenə yola duzəldilər. Nəhayət, bir kənd əhlinin yanına gəlib camaatdan yeməyə bir sey istədilər. Camaat onları yeməyə qonaq etmək istəmədi. Onlar orada dagılmaq istəyən bir divar gordulər. Xızır onu duzəltdi. Musa dedi: “Əgər istəsəydin, bunun muqabilində zəhmət haqqı alardın”

[78] Xızır dedi: “Bu, mənimlə sənin aranda ayrılıqdır. Səbir edə bilmədiyin seylərin yozumunu sənə xəbər verəcəyəm

[79] Gəmiyə gəlincə, o, dənizdə calısan kasıb adamlara məxsus idi. Mənim onu korlamagımın səbəbi, onların onundə hər bir yararlı gəmini zorla ələ kecirən hokmdarın olması idi

[80] Oglan usagına gəldikdə, onun ata-anası momin idilər. Biz usagın boyuyəndə onları azgınlıga və kufrə surukləməsindən qorxduq

[81] Biz istədik ki, onların Rəbbi onun əvəzində onlara ondan daha təmiz və daha mərhəmətli olan basqa bir ovlad versin

[82] Divara gəldikdə isə, o, səhərdəki iki yetim oglanın idi. Altında onlara məxsus bir xəzinə vardı. Onların atası əməlisaleh adam olmusdur. Rəbbin onların həddi-buluga catmalarını və Rəbbindən bir mərhəmət olaraq oz xəzinələrini tapıb cıxartmalarını istədi. Mən bunları oz ixtiyarımla etmirdim. Sənin səbir edə bilmədiyin seylərin yozumu budur!”

[83] Səndən Zulqərneyn barəsində sorusurlar. De: “Onun barəsində sizə bir əhvalat danısacagam”

[84] Həqiqətən, Biz ona yer uzundə hokmranlıq verdik və hər seyin yolunu ona oyrətdik

[85] O, yer uzundə gəzib dolasmaq ucun səfərə cıxdı

[86] Nəhayət, gunəsin qurub etdiyi yerə gəlib catdıqda onu qara palcıqlı bir yerdə batan gordu. Zulqərneyn onun yanında bir tayfaya rast gəldi. Biz buyurduq: “Ey Zulqərneyn! Sən ya onları cəzalandırmalı, ya da onlarla yaxsı rəftar etməlisən!”

[87] O dedi: “Zulm edəni cəzalandıracagıq. Sonra o, Rəbbinə qaytarılacaq. O da ona agır bir əzab verəcək

[88] Iman gətirib yaxsı is gorən kimsəyə isə ən gozəl mukafat veriləcək. Biz ona əmrimizdən asan olanı buyuracagıq”

[89] Sonra o, yoluna davam etdi

[90] Nəhayət, gunəsin dogdugu yerə catdıqda onu elə bir qovm uzərində dogan gordu ki, onlar ucun gunəsə qarsı hec bir ortuk yaratmamısdıq

[91] Bax belə! Biz onun basına gələnlərin hamısından xəbərdarıq

[92] Sonra o, yenə yoluna davam etdi

[93] Nəhayət, iki dag arasına gəlib catdıqda onların on tərəfində az qala soz anlamayan bir tayfaya rast gəldi

[94] Onlar dedilər: “Ey Zulqərneyn! Yəcuc və Məcuc tayfaları yer uzundə fitnə-fəsad torədirlər. Bəlkə biz sənə xərac verək, sən də bizimlə onların arasında bir sədd duzəldəsən?”

[95] O dedi: “Rəbbimin mənə əta etdiyi mulk daha yaxsıdır. Gəlin oz quvvənizlə mənə komək edin, mən də sizinlə onların arasında mohkəm bir sədd cəkim

[96] Mənə dəmir parcaları gətirin!” Nəhayət, dagın iki yanı arasını dəmir parcaları ilə doldurduqda: “Korukləyin!”– dedi. Dəmir kozərən kimi: “Gətirin mənə, onun ustunə ərimis mis tokum!”– dedi

[97] Yəcuc və Məcuc tayfaları nə səddin ustunə cıxa bildilər, nə də onu dəlib kecə bildilər

[98] Zulqərneyn dedi: “Bu, Rəbbimdən olan bir mərhəmətdir. Rəbbimin vədi gəldikdə isə onu yerlə yeksan edəcəkdir. Rəbbimin vədi həqiqətdir”

[99] O gun Yəcuc və Məcuc tayfalarını axısıb bir-birinə qarısmıs halda buraxarıq. Sur ufurulən kimi məxluqatın hamısını bir yerə toplayarıq

[100] O gun Biz Cəhənnəmi kafirlərə askar gostərərik

[101] O kəslərə ki, gozləri Məni anmaqdan qapali idi, (ayələrimdən uz dondərərdilər), ozləri də esidə bilmirdilər

[102] Olmaya, kafirlər Məni qoyub qullarımı ozlərinə dost tutacaqlarını guman edirdilər? Həqiqətən, Biz Cəhənnəmi kafirlər ucun mənzil hazırlamısıq

[103] De: “Sizə əməlləri baxımından ən cox ziyana ugrayanlar barəsində xəbər verimmi

[104] O kəslər haqqında ki, onların dunya həyatındakı səyləri bosa cıxmısdır. Cunki onlar ozluyundə yaxsı islər gordukləri gumanında idilər

[105] Onlar Rəbbinin ayələrini və Onunla qarsılasacaqlarını inkar edən, buna gorə də butun əməlləri bosa cıxan kimsələrdir. Odur ki, Qiyamət gunu Biz onlara əhəmiyyət verməyəcəyik”

[106] Kafir olduqlarına, ayələrimi və elcilərimi laglagıya qoyduqlarına gorə onların cəzası Cəhənnəmdir

[107] Iman gətirib saleh əməllər isləyənlərin məskəni isə Firdovs cənnətləri olacaq

[108] Onlar orada əbədi qalacaq, oranı basqa bir yerə dəyismək istəməyəcəklər

[109] De: “Əgər Rəbbimin Sozlərini yazmaq ucun dəniz murəkkəb olsaydı və bir o qədər də ona əlavə etsəydik belə, Rəbbimin Sozləri qurtarmadan oncə dənizin suyu qurtarardı”

[110] De: “Mən də sizin kimi bir insanam. Mənə vəhy olunur ki, sizin məbudunuz Tək olan Ilahdır. Kim Rəbbi ilə qarsılasacagına umid bəsləyirsə, yaxsı islər gorsun və yerinə yetirdiyi ibadətlərində Rəbbinə hec kəsi sərik qosmasın!”

Məryəm

Surah 19

[1] Kəf. Hə. Yə. Ayn. Sad

[2] Bu sənin Rəbbinin Oz qulu Zəkəriyyaya gostərdiyi mərhəmətinin yada salınmasıdır

[3] Bir zaman Zəkəriyya Rəbbinə gizlicə dua edib

[4] demisdi: “Ey Rəbbim! Artıq sumuklərim zəifləmis, basım da agappaq agarmısdır. Ey Rəbbim! Sənə etdiyim dua sayəsində hec vaxt bədbəxt olmamısam

[5] Mən ozumdən sonra gələn qohumlarımdan bəzisinin dinə etinasız yanasacaqlarından qorxuram. Zovcəm də sonsuzdur. Mənə Oz tərəfindən elə bir ovlad bəxs et ki

[6] o həm mənə, həm də Yaqub nəslinə varis olsun. Ey Rəbbim! Elə et ki, o Sənin razılıgını qazanmıs olsun!”

[7] Ona belə vəhy olundu: “Ey Zəkəriyya! Səni Yəhya adlı bir ogulla mujdələyirik. Biz bu adı ondan oncə kimsəyə qoymamısıq!”

[8] O dedi: “Ey Rəbbim! Zovcəm sonsuz bir qadın ikən, ozum də qocalıgın son həddində oldugum halda necə mənim ovladım ola bilər?”

[9] Mələk dedi: «Bu, belədir, lakin Rəbbin buyurdu: “Bu Mənim ucun asandır. Axı əvvəlcə sənin ozunu də sən hec bir sey deyilkən xəlq etmisdim!”»

[10] O dedi: “Ey Rəbbim! Mənim ucun bir əlamət muəyyən et”. Allah buyurdu: “Əlamətin budur ki, sən saglam ikən uc gecə adamlarla danısmayacaqsan!”

[11] O, mehrabdan oz qovmunun qarsısına cıxıb onlara isarə ilə basa saldı ki: “Səhər-axsam Allaha təriflər deyin!”

[12] Yəhyaya da: “Ey Yəhya! Kitabdan mohkəm yapıs!”– deyə vəhy etdik. Biz ona usaq ikən hikmət bəxs etdik

[13] Ustəlik Oz tərəfimizdən bir səfqət və paklıq da bəxs etdik. O, muttəqi idi

[14] Həm də ata-anasına qarsı qaygıkes idi; lovga və asi deyildi

[15] Doguldugu gun də, oləcəyi gun də, yenidən dirildiləcəyi gun də ona salam olsun

[16] Kitabda Məryəmi də yada sal. O zaman o, ailəsindən ayrılıb sərq tərəfdə olan bir yerə cəkilmis

[17] və ibadət vaxtı onlardan gizlənmək ucun pərdə tutmusdu. Biz Oz Ruhumuz Cəbraili onun yanına gondərdik. O, Məryəmin qarsısında kamil bir insan surətində peyda oldu

[18] Məryəm dedi: “Mən səndən Mərhəmətli Allaha sıgınıram! Əgər muttəqisənsə, mənə toxunma”

[19] Mələk dedi: “Mən sənə ancaq pak bir oglan bəxs etmək ucun Rəbbinin elcisiyəm”

[20] Məryəm dedi: “Mənə bir insan toxunmadıgı və ozum də zinakar olmadıgım halda, necə mənim ovladım ola bilər?”

[21] Mələk dedi: «Bu belədir, lakin Rəbbin buyurdu: “Bu, Mənim ucun asandır. Biz onu insanlar ucun bir mocuzə və Oz tərəfimizdən bir mərhəmət edəcəyik. Bu, hokmu verilmis bir isdir”»

[22] Məryəm usaga qaldı və bətnindəki ilə birlikdə gedib uzaq bir yerə cəkildi

[23] Dogus sancıları onu bir xurma agacının govdəsinə soykənməyə vadar etdi. O dedi: “Kas bundan əvvəl oləydim və birdəfəlik unudulaydım!”

[24] Məryəmin asagı tərəfindən (Isa və ya Cəbrail) onu səsləyib dedi: “Qəm yemə, Rəbbin sənin ayagının altından bir bulaq axıtdı

[25] Xurma agacının govdəsini ozunə tərəf silkələ ki, ustunə yetismis, təzə xurma tokulsun

[26] Ye, ic, gozun aydın olsun! Əgər insanlardan kimisə gorsən, de: “Mən Mərhəmətli Allaha oruc tutmagı nəzir etmisəm. Odur ki, bu gun hec kimlə danısmayacagam”»

[27] Məryəm korpəni qucagına alıb oz tayfasının yanına gətirdi. Onlar dedilər: “Ey Məryəm! Sən yaramaz (və ya gorunməmis) bir is tutdun

[28] Ey Harunun bacısı! Atan pis kisi, anan da pozgun deyildi”

[29] Məryəm usagı gostərdi. Onlar dedilər: “Besikdə olan korpə ilə necə danısaq?”

[30] Korpə dil acıb dedi: “Həqiqətən də, mən Allahın quluyam! O mənə Kitab verdi və məni peygəmbər etdi

[31] Harada oluramsa olum, məni mubarək etdi və nə qədər ki sagam, mənə namaz qılıb zəkat verməyi əmr etdi

[32] Həm də məni anama qarsı qaygıkes etdi; məni lovga və bədbəxt etmədi

[33] Doguldugum gun də, oləcəyim gun də, yenidən dirildiləcəyim gun də mənə salam olsun!”

[34] Barəsində subhəyə dusdukləri haqq soz olan Məryəm oglu Isa budur

[35] Allaha ovlad goturmək yarasmaz. O, pak və muqəddəsdir! O, bir isin olmasını istədikdə ona ancaq “Ol!”– deyər, o da dərhal olar

[36] Isa dedi: “Həqiqətən, Allah həm mənim Rəbbim, həm də sizin Rəbbinizdir. Elə isə yalnız Ona ibadət edin! Duz yol da budur”

[37] Sonra firqələrin arasında ziddiyyət dusdu. Boyuk gunu gorəcək kafirlərin vay halına

[38] Onlar Bizim huzurumuza gələcəkləri gun necə yaxsı esidəcək, necə də yaxsı gorəcəklər! Lakin zalımlar bu gun acıq-aydın azgınlıq icindədirlər

[39] Sən onları isin bitmis olacagı pesmancılıq gunu ilə qorxut! Indi onlar hələ qəflətdədirlər və iman gətirmirlər

[40] Subhəsiz ki, yerə və onun ustundə qalanlara təkcə biz sahib cıxacagıq. Onların qayıdısı Bizə olacaqdır

[41] Kitabda Ibrahimi də xatırla! Həqiqətən, o, sadiq insan və peygəmbər idi

[42] Bir zaman o, atasına demisdi: “Atacan! Nə ucun esitməyən, gorməyən və sənə hec bir faydası olmayan bir seyə sitayis edirsən

[43] Atacan! Həqiqətən, sənə gəlməyən bir elm mənə gəlmisdir. Arxamca gəl ki, səni dogru yola yonəldim

[44] Atacan! Seytana ibadət etmə! Həqiqətən, seytan Mərhəmətli Allaha cox asi oldu

[45] Atacan! Qorxuram ki, Mərhəmətli Allahdan sənə bir əzab toxunsun və beləcə, seytana yoldas olasan”

[46] Atası dedi: “Sən mənim məbudlarımdan uzmu cevirirsən, ey Ibrahim?! Əgər buna son qoymasan, səni mutləq dasqalaq edəcəyəm. Uzun muddət məndən uzaq ol!”

[47] Ibrahim dedi: “Sənə salam olsun! Mən Rəbbimdən sənin ucun bagıslanma diləyəcəyəm. Həqiqətən, O mənə qarsı cox lutfkardır

[48] Mən sizi və Allahdan basqa sitayis etdiyiniz butləri tərk edir və oz Rəbbimə dua edirəm. Ola bilsin ki, mən Rəbbimə dua etməklə hec vaxt bədbəxt olmayım”

[49] Ibrahim onları və onların Allahdan basqa yalvardıqlarını tərk etdiyi zaman Biz ona Ishaqı və Yaqubu bəxs etdik. Biz onların hər ikisini peygəmbər etdik

[50] Biz onlara oz mərhəmətimizdən əta etdik və gələcək nəsillər həmisə yada salsın deyə onlara yaxsı ad qismət elədik

[51] Kitabda Musanı da xatırla! Həqiqətən o, secilmis bir elci və peygəmbər idi

[52] Biz Musanı sag tərəfindəki Tur dagının yaxınlıgından cagırdıq və onunla danısıb onu ozumuzə yaxın etdik

[53] Biz Oz mərhəmətimizdən ona qardası Harunu da bir peygəmbər olaraq bəxs etdik

[54] Kitabda Ismaili də xatırla! Həqiqətən, o oz vədinə sadiq idi. O, bir elci və peygəmbər idi

[55] O oz ailəsinə namaz qılmagı, zəkat verməyi əmr edirdi. O, Rəbbinin rizasını qazanmısdı

[56] Kitabda Idrisi də xatırla! Həqiqətən, o, duz danısan adam və bir peygəmbər idi

[57] Biz onu yuksək bir məqama ucaltdıq

[58] Onlar Allahın nemət bəxs etdiyi peygəmbərlərdən, Adəmin və Nuhla birlikdə gəmidə dasıdıgımız kimsələrin nəslindən, Ibrahimin və Israilin nəslindən secib haqq yola yonəltdiyimiz kimsələrdəndir. Onlar ozlərinə Mərhəmətli Allahın ayələri oxundugu zaman səcdəyə qapanıb aglayanlardır

[59] Onların arxasınca namazı buraxıb səhvətə uyan bir nəsil gəldi. Onlar ziyana ugrayacaqlar

[60] Ancaq Allaha tovbə edib iman gətirənlər və saleh əməllər edənlərdən basqa! Onlar Cənnətə daxil olacaq və hec bir haqsızlıga məruz qalmayacaqlar

[61] Bu Cənnət Mərhəmətli Allahın Oz qullarına vəd etdiyi və onların gormədikləri Ədn cənnətləridir. Onun vədi mutləq yerinə yetəcəkdir

[62] Onlar orada bos sozlər deyil, ancaq: “Salam!” esidəcəklər. Orada səhər-axsam onların ruzisi olacaqdır

[63] Qullarımızdan olan muttəqilər ucun miras edəcəyimiz Cənnət budur

[64] Mələklər dedi: “Biz dunyaya ancaq sənin Rəbbinin əmri ilə enirik. Onumuzdə, arxamızda və onların arasında nə varsa, Ona məxsusdur. Rəbbin unudan deyildir”

[65] O, goylərin, yerin və onların arasında olanların Rəbbidir! Elə isə yalnız Ona ibadət et və Ona ibadətdə səbirli ol! Hec Ona oxsarını tanıyırsanmı

[66] Insan sorusar: “Dogrudanmı mən oldukdən sonra qəbirdən diri cıxardılacagam?”

[67] Məgər insan ilk əvvəl onu hec bir sey deyilkən yaratdıgımızı xatırlamırmı

[68] Rəbbinə and olsun ki, Biz onları seytanlarla birlikdə bir yerə toplayacaq, sonra da onları diz ustə cokmus halda Cəhənnəmin ətrafına yerləsdirəcəyik

[69] Sonra hər firqədən Mərhəmətli Allaha ən cox asi olanı cıxardacagıq

[70] Orada yanmaga daha cox layiq olanları, əlbəttə ki, Biz yaxsı tanıyırıq

[71] Icinizdən hər kəs oraya varid olacaqdır. Bu, Rəbbinin əzəldən muəyyən etdiyi qəti bir qərardır

[72] Sonra Biz muttəqiləri oddan xilas edəcək, zalımları isə orada diz ustə cokmus halda tərk edəcəyik

[73] Onlara acıq-aydın ayələrimiz oxundugu zaman kafirlər mominlərə deyərlər: “Bu iki firqədən hansının məqamı daha yaxsı, məclisi daha gozəldir?”

[74] Biz onlardan əvvəl var-dovlət və zahiri gorunuscə onlardan daha ustun olan necə-necə nəsilləri məhv etdik

[75] De: “Qoy Mərhəmətli Allah azgınlıqda olan hər kəsə uzun muddət mohlət versin! Nəhayət, ozlərinə vəd olunan ya əzabı, ya da o Saatı gordukləri zaman onlar kimin məqamının daha pis, kimin ordusunun daha zəif oldugunu biləcəklər”

[76] Allah dogru yolda olanların dogrulugunu artırar. Əbədi qalan yaxsı əməllər isə Rəbbinin yanında savab baxımından daha xeyirli, aqibətcə daha yaxsıdır

[77] Ayələrimizi inkar edib: “Mənə hokmən var-dovlət və ovlad veriləcək!”– deyən adamı gordunmu

[78] Olmaya, o, qeybdən xəbərdardır, yoxsa Mərhəmətli Allahdan vəd almısdır

[79] Xeyr! Biz onun dediklərini yazacaq və əzabını qat-qat artıracagıq

[80] Onun dediyi seylər Bizə qalacaq və o, huzurumuza tək-tənha gələcəkdir

[81] Musriklər Allahdan basqa məbudlar qəbul etdilər ki, onlara komək olsunlar

[82] Xeyr! Qiyamət gunu o məbudlar onların ibadətini inkar edəcək və onların əleyhinə cıxacaqlar

[83] Məgər kafirlərin ustunə onları gunaha sovq edən seytanları gondərdiyimizi gormursənmi

[84] Odur ki, onlardan otru əzab diləməyə tələsmə. Biz onların gunlərini bir-bir sayırıq

[85] O gun Biz muttəqiləri Mərhəmətli Allahın huzuruna hormətli numayəndələr kimi toplayarıq

[86] Gunahkarları isə Cəhənnəmə susamıs olduqları halda qovub apararıq

[87] Mərhəmətli Allahdan əhd almıs kəslərdən basqaları səfaət etməyə qadir olmazlar

[88] Kafirlər: “Mərhəmətli Allah ozunə ovlad goturmusdur!”– dedilər

[89] Siz olduqca pis bir is tutdunuz

[90] Bundan az qaldı goylər parcalansın, yer yarılsın və daglar yerindən qopub ucsun –

[91] Mərhəmətli Allaha ovlad isnad etdiklərinə gorə

[92] Mərhəmətli Allaha ozunə ovlad goturmək yarasmaz

[93] Goylərdə və yerdə olanların hamısı Mərhəmətli Allahın huzuruna ancaq bir qul kimi gələcək

[94] Allah onları hesablamıs və bir-bir saymısdır

[95] Onların hər biri Qiyamət gunu Onun huzuruna tək-tənha gələcək

[96] Iman gətirib yaxsı islər gorənlərə gəlincə, onlar ucun Mərhəmətli Allah qəlblərdə bir sevgi yaradacaq

[97] Biz Quranı sənin dilinlə asanlasdırdıq ki, onunla muttəqilərə mujdə verəsən və inadkarlara xəbərdarlıq edəsən

[98] Biz onlardan əvvəl necə-necə nəsli məhv etdik. Hec onlardan kiminsə movcudlugunu hiss edir və yaxud onlardan bir hənirti esidirsənmi

Ta Ha

Surah 20

[1] Ta. Ha

[2] Biz Quranı sənə ona gorə nazil etmədik ki, əziyyətə dusəsən

[3] Onu Allahdan qorxanlar ucun ancaq nəsihət kimi gondərdik

[4] O, yeri və uca goyləri yaradan Allah tərəfindən nazil olmusdur

[5] Mərhəmətli Allah Ərsə ucaldı

[6] Goylərdə, yerdə, onların arasında və torpagın altında nə varsa, Ona məxsusdur

[7] Sən ucadan danıssan da, danısmasan da, fərqi yoxdur. Cunki Allah sirri də, bundan daha gizli olanı da bilir

[8] Allah! Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Ən gozəl adlar Ona məxsusdur

[9] Musanın əhvalatı sənə gəlib catdımı

[10] O zaman o, bir od gorub ailəsinə demisdi: “Dayanın! Mən bir od gordum. Bəlkə, ondan sizə bir koz gətirdim, ya da odun yanında bir bələdci tapdım!”

[11] Oda yaxınlasdıqda bir səda gəldi: “Ey Musa

[12] Həqiqətən, Mən sənin Rəbbinəm. Basmaqlarını cıxart. Cunki sən muqəddəs Tuva vadisindəsən

[13] Mən səni secmisəm. Sənə vəhy olunanı dinlə

[14] Həqiqətən, Mən Allaham! Məndən basqa hec bir məbud yoxdur. Mənə ibadət et və Məni xatırlamaq ucun namaz qıl

[15] Həmin Saat hokmən gələcək! Hər kəsə torətdiklərinin əvəzi verilsin deyə, Mən onu az qala Ozumdən belə gizlədirəm

[16] Qoy ona inanmayan və nəfsinin istəklərinə uyan bir kəs səni ondan yayındırmasın, yoxsa məhv olarsan

[17] Sag əlindəki nədir, ey Musa?”

[18] Musa dedi: “Bu mənim əsamdır. Ona soykənir və onunla qoyunlarıma yarpaq silkələyirəm. Bu, mənim ucun basqa islərə də yarayır”

[19] Allah buyurdu: “At onu yerə, ey Musa!”

[20] Musa onu yerə atdı və o, dərhal ilan olub surətlə surunməyə basladı

[21] Allah buyurdu: “Gotur onu, qorxma! Biz onu əvvəlki halına qaytaracagıq

[22] Əlini qoynuna sal ki, əlin oradan basqa bir mocuzə kimi ləkəsiz, agappaq cıxsın

[23] Belə etdik ki, sənə ən boyuk mocuzələrimizdən bir necəsini gostərək

[24] Fironun yanına get! Cunki o, həddini asmısdır”

[25] Musa dedi: “Ey Rəbbim! Koksumu acıb genislət

[26] Isimi yungulləsdir

[27] Dilimdəki duyunu ac ki

[28] sozumu anlasınlar

[29] Mənə oz ailəmdən bir koməkci ver –

[30] Qardasım Harunu

[31] Onun sayəsində mənim gucumu artır

[32] Onu isimə ortaq et (ona da peygəmbərlik ver) ki

[33] Sənə coxlu təriflər deyək

[34] və Səni cox zikr edək

[35] Subhəsiz ki, Sən bizi gorursən!”

[36] Allah buyurdu: “Dilədiyin sənə verildi, ey Musa

[37] Sənə bir dəfə də mərhəmət gostərmisdik

[38] O vaxt ki, anana vəhy olunacaq seyi belə vəhy etdik

[39] “Onu bir sandıga qoyub caya burax ki, cay onu sahilə atsın və həm Mənim dusmənim, həm də onun dusməni olan birisi onu gotursun”. Gozum onundə boya-basa catdırılasan deyə, Oz tərəfimdən sənə qarsı qullarım arasında məhəbbət oyatdım

[40] O zaman bacın gedib camaata deyirdi: “Sizə onun qaygısına qalacaq birisini gostərimmi?” Beləliklə, gozu aydın olsun və qəm yeməsin deyə, səni anana qaytardıq. Sən boya-basa catdıqda bir nəfəri oldurdun. O vaxt Biz səni qəm-qussədən qurtardıq. Biz səni cətin sınaqlardan kecirtdik. Sən illərlə Mədyən əhli icində qaldın. Sonra da muəyyən olunmus məqama gəlib catdın, ey Musa

[41] Mən səni Ozumə peygəmbər secdim

[42] Sən və qardasın mocuzələrimlə gedin və Məni zikr etməkdə zəiflik gostərməyin

[43] Fironun yanına gedin. Cunki o, həddini asmısdır

[44] Onunla yumsaq danısın. Bəlkə, oyud-nəsihət qəbul etsin, yaxud qorxsun!”

[45] Onlar dedilər: “Ey Rəbbimiz! Biz, onun bizə siddətli cəza verməsindən və ya həddini asmasından qorxuruq”

[46] Allah buyurdu: “Qorxmayın, cunki Mən sizinləyəm, esidirəm və gorurəm

[47] Onun yanına gedib deyin: “Biz sənin Rəbbinin elciləriyik. Israil ogullarını bizimlə gondər və onlara əziyyət vermə. Biz sənin yanına Rəbbindən dəlillə gəlmisik. Dogru yolla gedənlərə salam olsun

[48] Bizə vəhy edildi ki, əzab, haqqı yalan sayıb uz dondərənlərə veriləcəkdir!”

[49] Firon dedi: “Rəbbiniz kimdir, ey Musa?”

[50] Musa dedi: “Rəbbimiz hər seyə oz xilqətini verən, sonra da ona dogru yolu gostərəndir!”

[51] Firon dedi: “Bəs əvvəlki nəsillərin halı necə olacaq?”

[52] Musa dedi: “Onlar haqqındakı bilgi Rəbbimin yanında olan bir Kitabdadır. Rəbbim nə xəta edir, nə də unudur!”

[53] O, yer uzunu sizin ucun besik etmis, orada sizin ucun yollar salmıs və goydən su endirmisdir. Biz onunla curbəcur bitkilərdən cut-cut yetisdirdik

[54] Onlardan həm ozunuz yeyin, həm də heyvanlarınızı yemləyin. Həqiqətən, bunlarda basa dusənlər ucun dəlillər vardır

[55] Biz sizi torpaqdan yaratdıq. Sizi ora qaytaracaq və bir daha oradan cıxardacagıq

[56] Biz dəlillərimizin hamısını Firona gostərdik. O isə bu dəlilləri yalan sayıb qəbul etmədi

[57] Firon dedi: “Sən oz sehrinlə bizi oz torpagımızdan qovub cıxartmagamı gəlmisən, ey Musa

[58] Biz də sənə buna bənzər bir sehr gostərə bilərik. Bizimlə oz aranda gorus vaxtı təyin et. Nə biz, nə də sən vədə xilaf cıxmayaq. Bu hamımız ucun munasib bir yerdə olsun”

[59] Musa dedi: “Gorus vaxtınız bayram gunu, camaatın bir yerə toplasacagı səhər vaxtıdır!”

[60] Firon uz cevirdi, sonra da butun hiyləgərlik vasitələrini (sehrbazlarının hamısını) toplayıb gəldi

[61] Musa onlara dedi: “Vay halınıza! Allaha qarsı yalan uydurmayın, yoxsa O sizi əzabla məhv edər. Iftira yaxan ziyana ugrayar

[62] Fironun adamları oz aralarında isləri barəsində mubahisə edib xəlvətcə sohbət etdilər

[63] Onlar dedilər: “Bu ikisi, dogrudan da, sehrbazdır. Onlar oz sehrləri ilə sizi torpagınızdan qovub cıxartmaq və sizin ən gozəl yolunuzu aradan goturmək istəyirlər

[64] Odur ki, butun hiylələrinizi cəmləsdirib meydana dəstə-dəstə gəlin. Bu gun qələbə calan xilas olacaqdır”

[65] Sehrbazlar dedilər: “Ey Musa! Ya sən əvvəlcə əlindəkini at, ya da birinci atan biz olaq!”

[66] Musa dedi: “Yox, siz atın!” Sehrbazlar əllərindəkiləri yerə atan kimi sehrləri sayəsində ona elə gəldi ki, onların kəndirləri və comaqları hərəkətə gəlib surunur

[67] Musanın urəyi xoflandı

[68] Biz dedik: “Qorxma, qalib gələn mutləq sən olacaqsan

[69] Sag əlindəkini yerə at, onların qurduqlarını udsun. Onların qurduqları sadəcə sehrbaz hiyləsidir. Sehrbaz isə, hara gedirsə-getsin, ugur qazanmaz”

[70] Sehrbazlar səcdəyə qapanıb dedilər: “Biz Harunun və Musanın Rəbbinə iman gətirdik!”

[71] Firon dedi: “Mən sizə izin verməmisdən əvvəl siz ona iman gətirdiniz? Subhəsiz ki, o sizə sehr oyrədən boyuyunuzdur. Mən sizin əllərinizi və ayaqlarınızı carpaz kəsdirəcək, ozunuzu də xurma agaclarının govdələrində carmıxa cəkəcəyəm. Onda hansımızın əzabının daha siddətli və daha surəkli oldugunu biləcəksiniz!”

[72] Onlar dedilər: “Biz hec vaxt səni bizə gələn bu aydın dəlillərdən və bizi yaradandan ustun tutmayacagıq. Indi nə hokm verəcəksənsə, ver. Sən ancaq bu dunyada hokm verə bilərsən

[73] Həqiqətən, biz Rəbbimizə iman gətirdik ki, O bizi gunahlarımıza və sənin bizi məcbur etdirdiyin sehrə gorə bagıslasın. Allahın mukafatı daha xeyirli, cəzası isə daha surəklidir!”

[74] Kim Rəbbinin huzuruna gunahkar kimi gələrsə, cəhənnəmlik olar. O, orada nə olər, nə də yasayar

[75] Kim Onun huzuruna yaxsı əməllər etmis bir momin kimi gələrsə, onlara ən yuksək dərəcələr nəsib olar –

[76] agacları altından caylar axan Ədn cənnətləri. Onlar orada əbədi qalarlar. Bu, gunahlardan təmizlənənlərin mukafatıdır

[77] Biz Musaya: “Qullarımla birlikdə gecə yola cıx, əsanı suya vurmaqla onlar ucun dənizdə quru yol ac. Dusmənin sizə catmasından qorxma, cəkinmə!”– deyə vəhy etdik

[78] Firon oz ordusu ilə onları təqib etdi və dəniz onları qaplayıb batırdı

[79] Firon oz xalqını azgınlıga suruklədi və onlara dogru yol gostərmədi

[80] Ey Israil ogulları! Biz sizi dusməninizdən xilas etdik. Sizə sag tərəfinizdəki Tur dagının yanına gəlməyiniz ucun vədə verdik. Sizə goydən manna və bildircin endirdik

[81] Sizə verdiyimiz ruzilərin təmizindən yeyin və bunda həddi asmayın, yoxsa sizə qəzəbim tutar. Qəzəbimə gəlmis kimsə isə bədbəxt olar

[82] Mən, həqiqətən də, tovbə edib, iman gətirib yaxsı islər gorən, sonra da dogru yolu tutanları bagıslayıram

[83] Allah buyurdu: “Səni oz qovmundən ayrılmaga tələsdirən nə idi, ey Musa?”

[84] Musa dedi: “Onlar da arxamca gəlirlər. Məndən razı qalasan deyə, Sənin yanına tələsdim, ey Rəbbim!”

[85] Allah buyurdu: “Səndən sonra qovmunu sınaga cəkdik. Samiri onları yoldan cıxartdı”

[86] Musa qəzəbli, kədərli halda qovmunun yanına qayıdıb dedi: “Ey qovmum! Məgər Rəbbiniz sizə gozəl bir vəd verməmisdimi? Dogrudanmı bu vaxt sizə uzun gəldi? Yoxsa Rəbbinizdən sizə bir qəzəb gəlməsini istəyib mənə verdiyiniz vədə xilaf cıxdınız?”

[87] Onlar dedilər: “Biz sənə verdiyimiz vədə oz ixtiyarımızla xilaf cıxmadıq. Lakin biz o xalqın zinət əsyasından olan agır yuklərlə yuklənmisdik. Biz onları oda atdıq. Həmcinin Samiri də onu oda atdı”

[88] Samiri onlar ucun boyurən bir buzov heykəli duzəltdi. Buzova məftun olanlar: “Sizin də məbudunuz, Musanın da məbudu budur. Lakin o bunu unutmusdur”– dedilər

[89] Məgər bu heykəlin onlara hec bir cavab vermədiyini, onlara nə bir zərər, nə də bir fayda verməyə qadir olmadıgını gormurdulərmi

[90] Bundan əvvəl Harun onlara demisdi: “Ey qovmum! Siz bununla ancaq sınaga cəkildiniz. Həqiqətən, sizin Rəbbiniz Mərhəmətli Allahdır. Mənə tabe olun və əmrimə itaət edin!”

[91] Onlar: “Musa yanımıza qayıtmayınca biz ona sitayis etməkdən əl cəkməyəcəyik!”– dedilər

[92] Musa dedi: “Ey Harun! Onların azdıqlarını gorduyun zaman sənə nə mane oldu ki

[93] ardımca gəlmədin? Əmrimə qarsımı cıxdın

[94] Harun dedi: “Ey anamın oglu! Saqqalımdan, sacımdan tutma. Dogrusu, mən sənin: “Israil ogullarını bir-birindən ayırdın, sozumə baxmadın!”– deyəcəyindən qorxdum

[95] Musa dedi: “Məqsədin nə idi, ey Samiri?”

[96] O dedi: “Mən onların gormədiklərini gordum. Mən o elcinin ləpirindən (Cəbrailin atının ayagı dəydiyi yerdən) bir ovuc torpaq goturdum və onu bəzək əsyalarının ustunə atdım. Nəfsim məni buna sovq etdi”

[97] Musa dedi: “Cıx get! Sən həyatın boyu: “Mənə toxunmayın, mən də sizə toxunmayım!”– deməli olacaqsan. Səni həm də qurtula bilməyəcəyin əzab gunu gozləyir. Sən sitayis etdiyin məbuduna bax. Biz onu yandıracaq, sonra da dənizə sovuracagıq

[98] Sizin məbudunuz yalnız Ozundən basqa hec bir haqq məbud olmayan Allahdır. O, elm ilə hər seyi əhatə edir”

[99] Beləcə, olub-kecmis əhvalatlardan sənə danısırıq. Artıq sənə Oz tərəfimizdən Zikr vermisik

[100] Ondan uz dondərənlər Qiyamət gunu agır bir gunah yuku dasıyacaqlar

[101] Onlar bu vəziyyətdə əbədi qalacaqlar. Qiyamət gunu onların dasıyacagı yuk nə pis yuk olacaqdır

[102] O gun sur ufuruləcək və o gun gunahkarları gozləri gom-goy goyərmis halda bir yerə toplayacagıq

[103] Onlar oz aralarında pıcıldasıb deyəcəklər: “Dunyada cəmi on gun qaldınız!”

[104] Biz onların nə deyəcəklərini də yaxsı bilirik. Onların ən agıllısı: “Dunyada cəmisi bir gun qaldınız!”– deyəcək

[105] Səndən daglar haqqında sorusurlar. De: “Rəbbim onları dagıdıb havaya sovuracaq

[106] oranı bos duzəngaha cevirəcəkdir

[107] Sən orada nə bir enis, nə də bir yoxus gorə biləcəksən”

[108] O gun insanlar hec bir yana meyl etmədən carcının arxasınca yeriyəcəklər. Mərhəmətli Allahın qarsısında səslər kəsiləcək və sən yalnız pıcıltı esidəcəksən

[109] O gun Mərhəmətli Allahın izin verdiyi və soz deməsinə razı oldugu səxslərdən basqa hec kimin səfaəti fayda verməyəcəkdir

[110] Allah onların gələcəyini də, kecmisini də bilir. Onların elmi isə Onu ehtiva edə bilməz

[111] O gun uzlər əbədi Yasayan, yaradılanların Qəyyumu olan Allah qarsısında zəlil gorkəm alacaq. Gunaha batanlar isə ziyana ugrayacaqlar

[112] Momin olub yaxsı islər gorən səxslər isə nə haqsızlıga məruz qalmaqdan, nə də savabının əksilməsindən qorxarlar

[113] Beləliklə, Biz onu ərəbcə Quran olaraq nazil etdik. Biz orada təhdidləri donə-donə acıqladıq ki, bəlkə, onlar pis əməllərindən cəkinsinlər və ya ibrət alsınlar

[114] Haqq Hokmdar olan Allah ucadır! Onun ayələrinin vəhyi sənə tamamlanmayınca Quranı oxumaga tələsmə və: “Ey Rəbbim! Elmimi artır!”– de

[115] Biz bundan əvvəl Adəmlə də əhd baglamısdıq. Lakin o, əhdi unutdu və Biz onda əzm gormədik

[116] Bir zaman mələklərə: “Adəmə səcdə edin!”– demisdik. Iblisdən basqa hamısı səcdə etdi. O, səcdə etməkdən imtina etdi

[117] Biz dedik: “Ey Adəm! Bu, həm sənin, həm də zovcənin dusmənidir. O sizi Cənnətdən cıxartmasın, yoxsa bədbəxt olarsan

[118] Sən orada nə ac qalacaq, nə də cılpaq olacaqsan

[119] Sən orada nə susayacaq, nə də burkudən əziyyət cəkəcəksən!”

[120] Seytan ona vəsvəsə edib dedi: “Ey Adəm! Sənə əbədiyyət agacını və tukənməyəcək bir mulku gostərimmi?”

[121] Ikisi də ondan yedilər və ayıb yerləri ozlərinə gorundu. Onlar ustlərinə Cənnət agaclarının yarpaqlarından ortməyə basladılar. Beləliklə, Adəm Rəbbinə asi olub səhv yol tutdu

[122] Sonra Rəbbi onu secib tovbəsini qəbul etdi və onu dogru yola yonəltdi

[123] Allah buyurdu: “Bir-birinizə dusmən kəsilərək hamınız buradan yerə enin. Məndən sizə dogru yol gostəricisi gəldiyi zaman hər kəs Mənim dogru yol gostərən bələdcimin ardınca getsə, nə yolunu azar, nə də bədbəxt olar

[124] Kim Mənim Zikrimdən uz dondərsə, onun guzəranı sıxıntılı olacaq və Biz Qiyamət gunu onu kor kimi huzurumuza gətirəcəyik”

[125] O deyəcək: “Ey Rəbbim! Mən dunyada gorurdumsə, indi nə ucun məni məhsərə kor olaraq gətirdin?”

[126] Allah deyəcək: “Elədir! Cunki sənə ayələrimiz gəldi, sən isə onları unutdun. Bu gun də sən beləcə unudulacaqsan!”

[127] Biz həddi asanı və Rəbbinin ayələrinə inanmayanı belə cəzalandırırıq. Axirət əzabı isə, daha siddətli və daha surəklidir

[128] Onlardan əvvəl oz məskənlərində gəzib dolasan necə-necə nəsli məhv etməyimiz onlara dərs olmadımı? Həqiqətən, bunda agıl sahibləri ucun ibrətlər vardır

[129] Əgər Rəbbin tərəfindən əvvəlcədən vəd edilmis Soz və muəyyən edilmis bir vaxt olmasaydı, əzab onları dərhal yaxalayardı

[130] Onların dediklərinə səbir et. Gunəs dogmamısdan və batmamısdan əvvəl Rəbbini həmd-səna ilə təriflə, gecənin bəzi saatlarında və gunduzun iki basında Ona təriflər de ki, bəlkə razı qalasan

[131] Kafirlərdən bəzisini sınamaq ucun onlara dunya həyatının bərbəzəyi kimi verdiyimiz seylərə gozunu dikmə. Rəbbinin verdiyi ruzi daha xeyirli və daha surəklidir

[132] Ailənə namaz qılmagı əmr et, ozun də onu səbirlə yerinə yetir. Biz səndən ruzi istəmirik, əksinə sənə ruzi verən Bizik. Gozəl aqibət təqvaya baglıdır

[133] Kafirlər: “Nə ucun o, Rəbbindən bizə bir dəlil gətirmir?”– dedilər. Məgər onlara əvvəlki səhifələrdə olanların acıq-aydın dəlili catmadımı

[134] Əgər Biz onları bundan əvvəl (Muhəmməd peygəmbər və Quran gəlməzdən oncə) əzabla məhv etsəydik, deyərdilər: “Ey Rəbbimiz! Nə ucun bizə bir peygəmbər gondərmədin ki, biz də zəlil və rusvay olmazdan əvvəl Sənin ayələrinə tabe olaq?”

[135] De: “Hamı gozləyir, siz də gozləyin. Tezliklə siz kimin dogru yol sahibi oldugunu və kimin haqq yola yonəldiyini biləcəksiniz!”

əl-Ənbiya

Surah 21

[1] Insanların hesaba cəkiləcəkləri gun yaxınlasdı. Amma onlar hələ də qəflət icində imandan uz cevirirlər

[2] Onlara oz Rəbbindən istənilən bir yeni xəbərdarlıq gəldikdə, ona istehza edərək, qulaq asmazlar –

[3] qəlbləri qəflət icində qaldıgı halda. Zalımlar oz aralarında xəlvətcə pıcıldasıb deyirlər: “Məgər bu sizin kimi adi bir insan deyilmi? Gozunuz gorə-gorə sehrəmi inanacaqsınız?”

[4] Peygəmbər dedi: “Rəbbim goydə və yerdə deyilən sozləri bilir. O, Esidəndir, Biləndir!”

[5] Onlar dedilər: “Bunlar qarmaqarısıq yuxulardır! Xeyr, o bunu ozundən uydurmusdur! Xeyr, o, bir sairdir! Qoy o, əvvəlki elcilərə gondərilən mocuzələr kimi bizə də bir mocuzə gətirsin”

[6] Onlardan əvvəl məhv etdiyimiz məmləkətlərdən hec biri iman gətirməmisdi. Indi bunlarmı iman gətirəcəklər

[7] Biz səndən əvvəl də ozlərinə vəhy nazil etdiyimiz ancaq kisilər gondərmisdik. Əgər bilmirsinizsə, Zikr əhlindən sorusun

[8] Biz onları yemək yeməyən bir vucud etmədik. Onlar əbədi də deyildilər

[9] Sonra isə, onlara verdiyimiz vədi yerinə yetirdik. Biz həm onları, həm də istədiyimiz kəsləri xilas edib, həddi asanları məhvə ugratdıq

[10] Sizə, sizləri xatırladan bir Kitab nazil etdik. Məgər basa dusmursunuz

[11] Biz zalım olan necə-necə məmləkəti məhv edib, sonra basqa xalqlar yaratdıq

[12] Onlar əzabımızı hiss edən kimi dərhal oradan qacmaga basladılar

[13] “Qacmayın! Icində oldugunuz xos guzərana və yurdlarınıza qayıdın. Ola bilsin ki, sorusulasınız”

[14] Onlar: “Vay halımıza! Biz, dogrudan da zalım olmusuq”– deyirdilər

[15] Biz onları yanmıs kuləsə dondərənəcən fəryad qoparırdılar

[16] Biz goyu, yeri və onların arasında olanları əyləncə ucun yaratmamısıq

[17] Əgər Biz Ozumuzə əyləncə duzəltmək fikrində olsaydıq, onu mutləq Oz yanımızda olanlardan hazırlayardıq. Lakin Biz bunu etmədik

[18] Xeyr, Biz haqqı batilin ustunə atarıq və o da onun isini bitirər. Bir anda batilin yox olub getdiyini gorərsiniz. Allaha aid etdiyiniz sifətlərə gorə vay halınıza

[19] Goylərdə və yerdə kimlər varsa, hamısı Allahındır. Onun yanında olanlar Ona ibadət etməyə təsəxxus gostərmir və bundan yorulmurlar

[20] Onlar gecə-gunduz, usanmadan Onun səninə təriflər deyirlər

[21] Yoxsa musriklər ozlərinə yerdə oluləri diriltməyə qadir olan tanrılarmı qəbul etdilər

[22] Əgər goydə və yerdə Allahdan basqa məbudlar olsaydı, onların hər ikisi fəsada ugrayardı. Ərsin sahibi olan Allah pakdır və musriklərin Ona aid etdikləri sifətlərdən uzaqdır

[23] Allah gorduyu islər barədə sorusulmaz; onlar isə sorusulacaqlar

[24] Məgər musriklər Ondan basqa məbudlaramı tapınmıslar? De: “Subutunuzu gostərin! Budur mənimlə olanların zikri və məndən oncəkilərin zikri”. Lakin onların coxu əsl həqiqəti bilmir və ondan uz cevirirlər

[25] Səndən əvvəl elə bir elci gondərməmisik ki, ona: “Məndən basqa hec bir məbud yoxdur, Mənə ibadət edin!”– deyə vəhy etməyək

[26] Kafirlər: “Mərhəmətli Allah Ozunə ovlad goturdu!”– dedilər. O, pakdır, muqəddəsdir! Əksinə, o mələklər mohtərəm qullardır

[27] Mələklər Ondan qabaq danısmazlar; onlar ancaq Onun əmrini yerinə yetirərlər

[28] Allah onların kecmisini və gələcəyini bilir. Onlar yalnız Onun razı qaldıgı səxslərdən otru səfaət diləyir və Onun qorxusundan tir-tir əsirlər

[29] Onlardan kimsə: “Mən Ondan basqa bir məbudam!”– desə, ona Cəhənnəmi qismət edərik. Biz zalımları belə cəzalandırırıq

[30] Məgər kafirlər goylərlə yer bir oldugu zaman Bizim onları bir-birindən araladıgımızı, hər bir canlını sudan yaratdıgımızı gormurlərmi? Yenədəmi inanmırlar

[31] Yerin onları yırgalamamasından otru orada mohkəm daglar yaratdıq. Onlar istədikləri yerə gedə bilsinlər deyə, orada genis yollar saldıq

[32] Goyu muhafizə olunan bir tavan etdik. Onlar isə oradakı dəlillərimizdən uz cevirirlər

[33] Gecəni, gunduzu, gunəsi və ayı yaradan Odur. Onların hər biri oz orbitində uzur

[34] Səndən əvvəl də hec bir bəsərə olumsuzluk nəsib etmədik. Məgər sən oləcəksən, onlar həmisəlik qalacaqlar

[35] Hər kəs olumu dadacaq. Biz sizi sınamaq ucun sər və xeyirlə imtahana cəkirik. Siz ancaq Bizə qaytarılacaqsınız

[36] Kafirlər səni gordukləri zaman sənə ancaq istehza edərək bir-birinə: “Sizin tanrılarınıza tənə vuran budurmu?”– deyirlər. Məhz onlar Mərhəmətli Allahın oyud-nəsihətini inkar edirlər

[37] Insan tələskən yaradılmısdır. Mən dəlillərimi sizə gostərəcəyəm. Məni tələsdirməyin

[38] Onlar: “Əgər dogru deyirsinizsə, bu vəd nə vaxt olacaq?”– deyirlər

[39] Kas ki, kafirlər uzlərindən və kurəklərindən onları saracaq alovdan qaca bilməyəcəkləri və onlara hec bir koməyin edilməyəcəyi vaxtın gələcəyini biləydilər

[40] Yox, Qiyamət onlara gozləmədikləri bir halda gələcək və onları heyrətə salacaqdır. Onlar onun qarsısını ala bilməyəcəklər və onlara hec aman da verilməyəcəkdir

[41] Allahın səndən əvvəlki elciləri də məsxərəyə qoyulmusdu. Onlara risxənd edənləri həmin o istehza etdikləri sey məhv etdi

[42] De: “Gecə də, gunduz də sizi Mərhəmətli Allahdan mudafiə etməyə qadir olan kimdir?” Lakin onlar oz Rəbbinin nəsihətlərindən uz dondərdilər

[43] Yoxsa onları Bizdən qoruya biləcək məbudlarımı var? Onlar hec ozlərinə komək etməyə qadir deyillər. Bizdən də mudafiə oluna bilməzlər

[44] Bəli, Biz onlara və atalarına omurləri boyunca xos guzəran verdik. Məgər onlar Bizim gəlib musriklərə aid ərazini hər tərəfdən əskiltdiyimizi gormurlərmi? Dogrudanmı onlar qalib gələcəklər

[45] De: “Mən sizi ancaq vəhy ilə qabaqcadan xəbərdar edirəm”. Karlar xəbərdar edilsələr də, cagırısı esitməzlər

[46] Əgər onlara Rəbbinin əzabından bir yel belə toxunsa, onlar mutləq: “Vay halımıza! Biz, həqiqətən də, zalım olmusuq”– deyərlər

[47] Biz Qiyamət gunu ədalət tərəziləri ilə haqq-hesab cəkəcəyik. Hec kimə hər hansı bir seydə ədalətsizlik edilməyəcəkdir. Gorulmus is bir xardal dənəsi mislində olsa belə, onu gətirib tərəziyə qoyacagıq. Biz haqqı arasdırmaga bəs edərik

[48] Biz Furqanı muttəqilərdən otru bir nur və oyud-nəsihət kimi Musaya və Haruna vermisdik

[49] O muttəqilər ki, oz Rəbbindən Onu gormədikləri halda qorxur və gələcək o Saatdan lərzəyə gəlirlər

[50] Bu, nazil etdiyimiz mubarək bir Zikrdir. Siz onu inkarmı edirsiniz

[51] Biz daha oncə Ibrahimə də ozunə layiq dogru bir yol bəxs etmisdik. Biz onu tanıyırdıq

[52] Bir zaman o oz atasına və tayfasına: “Bu nə heykəllərdir ki, siz onlara sitayis edirsiniz?”– demisdi

[53] Onlar: “Biz atalarımızı onlara ibadət edən gormusuk!”– dedilər

[54] Ibrahim dedi: “Dogrusu, siz də, atalarınız da, acıq-aydın bir azgınlıq icindəsiniz”

[55] Onlar dedilər: “Sən bizə haqq gətirmisən, yoxsa oyunbazlardansan?”

[56] Ibrahim dedi: “Xeyr, sizin Rəbbiniz, yaratdıgı goylərin də, yerin də Rəbbidir. Mən də buna sahidlik edənlərdənəm

[57] Allaha and olsun ki, siz geriyə donub getdikdən sonra butlərinizə bir kələk gələcəyəm!”

[58] Nəhayət Ibrahim butləri sındırıb qırıq-qırıq edərək yalnız onların ən irisini saxladı ki, bəlkə, ona muraciət edələr

[59] Onlar dedilər: “Məbudlarımızı kim bu kokə salıb? Subhəsiz ki, o, zalımlardandır!”

[60] Bəziləri: “Ibrahim deyilən bir gəncin onları pislədiyini esitmisik”– dedilər

[61] Digərləri də: “Onu camaatın gozu qabagına gətirin ki, sahidlik etsinlər”– dedilər

[62] Onlar dedilər: “Məbudlarımızı sənmi bu kokə saldın, ey Ibrahim?”

[63] Ibrahim dedi: “Xeyr, bunu onların bu boyuyu etmis olar. Əgər danısa bilirlərsə, ozlərindən sorusun”

[64] Onlar oz-ozlərinə muraciətlə: “Həqiqətən də, siz zalımsınız”– dedilər

[65] Sonra yenə oz bildikləri batil əqidələrinə qayıdıb dedilər: “Axı sən bilirsən ki, bunlar danısmırlar”

[66] Ibrahim dedi: “Elə isə Allahı qoyub sizə hec bir fayda və zərər verə bilməyən butlərəmi tapınırsınız

[67] Tfu sizə də, Allahdan basqa tapındıqlarınıza da! Dogrudanmı, siz dərk etmirsiniz?”

[68] Onlar dedilər: “Əgər Ibrahimdən əvəz cıxmaq istəyirsinizsə, onu yandırın ki, məbudlarınıza komək edəsiniz”

[69] Biz: “Ey od! Ibrahim ucun sərin və zərərsiz ol!”– dedik

[70] Onlar Ibrahimə qəsd etmək fikrinə dusdulər, lakin Biz onları daha siddətli cəzaya məruz qoyduq

[71] Biz onu da, Lutu da zalımlardan xilas edib aləmlər ucun bərəkət verdiyimiz yerə gətirdik

[72] Biz ona Ishaqı və bir də Yaqubu bagıslayıb hamısını əməlisaleh insanlar etdik

[73] Biz Oz hokmumuzlə onları dogru yolu gostərən rəhbərlər etdik. Onlara xeyirli islər gorməyi, namaz qılmagı və zəkat verməyi vəhy etdik. Onlar yalnız Bizə ibadət edirdilər

[74] Lutu da yada sal! Biz ona hokmranlıq və elm bəxs etdik, onu cirkin islər gorən bir məmləkətdən xilas etdik. Həqiqətən, onlar pis, fasiq bir qovm idilər

[75] Biz onu Oz mərhəmətimizə qovusdurduq. O, həqiqətən, əməlisalehlərdən idi

[76] Nuhu da yada sal! Daha oncə o dua etmisdi. Biz onun duasını qəbul etmis, onu və onun ailəsini boyuk qəm-qussədən qurtarmısdıq

[77] Biz onu ayələrimizi yalan hesab edən bir qovmdən mudafiə etdik. Dogrudan da onlar pis bir qovm idi. Odur ki, Biz onların hamısını suda batırdıq

[78] Davudu və Suleymanı da yada sal! Bir zaman onlar ozgə adamların qoyunlarının girib zay elədiyi bir əkin sahəsi barəsində hokm vermisdilər. Biz onların hokmunə sahid idik

[79] Biz o hokmu Suleymana anlatdıq. Hər ikisinə hokmranlıq və elm bəxs etdik. Biz dagları və qusları Davudla birlikdə Allahı tərifləmələri ucun ona ram etdik. Bunları Biz etdik

[80] Biz Davuda sizi doyusdə təhlukələrdən muhafizə etmək ucun zirehlər duzəltməyi oyrətdik. Hec siz sukur edirsinizmi

[81] Guclu əsən kuləyi Suleymana ram etdik. Kuləklər onun əmri ilə bərəkət verdiyimiz yerə tərəf əsərdi. Biz hər seyi bilirik

[82] Seytanlar arasından onun ucun dəniz sularına dalıb dalgıclıq edən və bundan basqa digər islər gorənlər də var idi. Biz onları nəzarətimiz altında saxlayırdıq

[83] Əyyubu da yada sal! Bir zaman o, Rəbbinə yalvarıb demisdi: “Mənə, həqiqətən də, bəla ducar olubdur. Sən rəhmlilərin ən rəhmlisisən!”

[84] Biz onun duasını qəbul etdik və ona ducar olmus bəlanı aradan qaldırdıq. Oz tərəfimizdən bir mərhəmət və ibadət edənlərə bir ibrət olsun deyə, ailəsini ona qaytardıq, ustəlik bir o qədər də əlavə etdik

[85] Ismaili, Idrisi və Zulkifli də yada sal! Hamısı səbir edənlərdən idilər

[86] Biz onları mərhəmətimizə qovusdurduq. Onlar, həqiqətən, əməlisalehlərdən idilər

[87] Zun-Nunu da yada sal! Bir zaman o qəzəbli halda qovmundən ayrılıb getmis və onu sıxıntıya salmayacagımızı guman etmisdi. Sonra da zulmətlər icində yalvarıb demisdi: “Səndən basqa ibadətə layiq olan hec bir məbud yoxdur! Sən paksan, muqəddəssən! Mən isə, həqiqətən, zalımlardan olmusam!”

[88] Biz onun duasını qəbul etdik və onu qəm-qussədən qurtardıq. Biz mominləri belə xilas edirik

[89] Zəkəriyyanı da yada sal! Bir zaman o yalvarıb demisdi: “Ey Rəbbim! Məni tənha buraxma. Sən varislərin ən xeyirxahısan!”

[90] Biz onun duasını qəbul etdik, ona Yəhyanı bəxs etdik və zovcəsini ona usaq dogmaga qadir etdik. Həqiqətən, onlar yaxsı islər gorməyə tələsər, umid və qorxu ilə Bizə yalvarardılar. Onlar Bizə muti qullar idilər

[91] Ismətini qoruyan Məryəmi də yada sal! Biz ona Oz ruhumuzdan Cəbrail vasitəsilə ufurduk, onu və onun oglunu aləmlərə bir mocuzə etdik

[92] Həqiqətən, bu, vahid bir din olaraq sizin hamınızın dininizdir. Mən də sizin Rəbbinizəm. Elə isə Mənə ibadət edin

[93] Lakin onlar ozlərinə məxsus dini oz aralarında parcalayıb dəstələrə ayrıldılar. Onların hamısı Bizim huzurumuza qayıdacaqlar

[94] Kim momin oldugu halda yaxsı islər gorsə, onun zəhməti inkar olunmaz. Subhəsiz ki, Biz onun əməllərini yazırıq

[95] Məhv etdiyimiz obalara qadaga qoyulmusdur və onların əhalisi bir daha bu dunyaya qayıtmayacaqlar

[96] Nəhayət, Yəcuc və Məcuc səddi acıldıgı və onlar təpələrdən axısıb gəldikləri zaman

[97] haqq olan vədimiz yaxınlasdıqda kafirlərin gozləri dərhal bərələcəkdir. Onlar deyəcəklər: “Vay halımıza! Biz bundan qafil idik. Ustəlik zalım da olmusuq!”

[98] Ey kafirlər! Siz və Allahdan basqa tapındıqlarınız Cəhənnəm odunusunuz. Siz mutləq ora girəcəksiniz

[99] Əgər bunlar məbud olsaydılar, ora girməzdilər. Halbuki hamısı orada əbədi qalacaq

[100] Onlar orada inildəyəcək və hec nə esitməyəcəklər

[101] Əzəldən ən gozəl aqibət yazılmıs insanlara gəldikdə isə, onlar Oddan uzaqlasdırılmıs olacaqlar

[102] Onlar onun xısıltısını belə esitməyəcəklər. Onlar urəklərinin istədiyi seylər arasında əbədi qalacaqlar

[103] Ən boyuk dəhsət onları kədərləndirməyəcək. Mələklər onları qarsılayıb: “Bu sizə vəd olunmus gununuzdur!”– deyəcəklər

[104] O gun goyu yazılı səhifələrin bukulduyu kimi bukəcəyik. Məxluqatı ilk dəfə yaratdıgımız kimi yenə əvvəlki halına qaytaracagıq. Biz vəd vermisik. Sozsuz ki, Biz onu yerinə yetirəcəyik

[105] Biz Zikrdən (Lovhi-məhfuzdakı yazıdan) sonra nazil etdiyimiz kitablarda da yazmısdıq ki, yer uzunə Mənim əməlisaleh qullarım varis olacaqlar

[106] Həqiqətən, bunda ibadət edənlər ucun bir bildiris vardır

[107] Səni də aləmlərə ancaq bir rəhmət olaraq gondərdik

[108] De: “Mənə belə vəhy olunur ki, sizin məbudunuz Tək olan Ilahdır. Siz musəlman olacaqsınızmı?”

[109] Əgər onlar uz dondərsələr, de: “Mən bu dini sizə oldugu kimi təblig etdim. Sizə vəd olunan seyin yaxın və ya uzaq oldugunu bilmirəm

[110] Soz yoxdur ki, Allah acıq deyilən sozu də, sizin gizlədib saxladıqlarınızı da bilir

[111] Mən isə bilmirəm, bəlkə də, bu sizi sınaqdan kecirtmək və muəyyən muddət ərzində bu dunyada faydalanmagınız ucundur”

[112] Peygəmbər dedi: “Ey Rəbbim! Mənimlə kafirlər arasında ədalətlə hokm ver! Sizin aid etdiyiniz sifətlərə qarsı ancaq Mərhəmətli olan Rəbbimizdən komək diləmək lazımdır”

əl-Həcc

Surah 22

[1] Ey insanlar! Rəbbinizdən qorxun! Həqiqətən, o Saatın sarsıntısı mudhis bir sey olacaq

[2] Onu gorəcəyiniz gun hər bir əmzikli qadın əmizdirdiyini unudacaq, hər bir hamilə qadın bətnindəkini salacaqdır. Insanları sərxos gorəcəksən, halbuki onlar sərxos olmayacaqlar. Lakin Allahın əzabı hədsiz siddətlidir

[3] Insanlardan eləsi də var ki, hec nə bilmədiyi halda Allah haqqında mubahisə edir və hər bir asi seytana itaət edir

[4] Onun haqqında belə yazılmısdır; kim seytanla dostluq etsə, seytan onu dogru yoldan cıxardıb alovlu Odun əzabına surukləyər

[5] Ey insanlar! Yenidən diriləcəyinizə subhə edirsinizsə, bilin ki, həqiqətən də, Biz sizi torpaqdan, sonra nutfədən, sonra laxtalanmıs qandan, daha sonra tam bir səklə salınmıs və ya salınmamıs bir parca ətdən yaratdıq ki, qudrətimizi sizə bəyan edək. Bətnlərdə istədiyimizi muəyyən bir vaxt ərzində saxlayırıq. Sonra sizi oradan usaq kimi cıxardırıq ki, yetkinlik cagına yetisəsiniz. Sizdən kimisi yetkinlik yasına catmamıs vəfat edir, kimisi də omrunun ən rəzalətli dovrunə catdırılır ki, vaxtilə bildiyi seyləri unutsun. Sən yer uzunu cansız gorursən. Biz ona yagmur endirdiyimiz zaman o, hərəkətə gəlib qabarır və curbəcur gozəl bitkilər bitirir

[6] Bunun səbəbi Allahın Haqq olmasındadır. O, oluləri dirildir və hər seyə qadirdir

[7] Həmin Saat gələcəkdir, ona hec bir səkk-subhə yoxdur və Allah qəbirlərdə olanları dirildəcəkdir

[8] Insanlar icərisində eləsi də vardır ki, hec bir biliyi, dogru yol gostəricisi və nur sacan bir kitabı olmadan Allah haqqında mubahisə edir

[9] O, basını təkəbburlə o yan-bu yana cevirir ki, insanları Allahın yolundan sapdırsın. O bu dunyada rusvay olacaq, Qiyamət gunu isə Biz ona Cəhənnəm məsəqqətini nəsib edəcəyik

[10] Ona deyiləcəkdir: “Bu, əvvəllər oz torətdiyin əməllərin əvəzidir, yoxsa Allah qullarına əsla zulm edən deyildir”

[11] Insanlardan eləsi də var ki, Allaha subhə ilə ibadət edir. Əgər ona bir xeyir catsa, onunla rahatlıq tapar. Yox, əgər basına bir is gəlsə, uz dondərib kufrə qayıdar. O adam dunyanı da itirər, axirəti də. Gercək zərər də elə budur

[12] O, Allahı tərk edərək ozunə nə zərər, nə də xeyir verə bilməyənə yalvarır. Dərin azgınlıq da elə budur

[13] Həm də zərəri xeyrindən daha yaxın olana yalvarır. O nə pis koməkci, nə pis yoldasdır

[14] Allah iman gətirib yaxsı islər gorənləri agacları altından caylar axan cənnətlərə daxil edəcək. Subhəsiz ki, Allah istədiyini edər

[15] Kim Allahın, dunyada və axirətdə Oz peygəmbərinə komək gostərməyəcəyi gumanındadırsa, qoy yuxarıya – evinin tavanına bir ip salıb boynuna kecirsin, sonra da ayagını yerdən uzsun və gorsun ki, onun bu hiyləsi, qəzəbinə səbəb oldugu Allahın bu koməyinə mane ola bilərmi

[16] Beləcə, Biz Quranı acıq-aydın ayələr kimi nazil etdik. Allah istədiyi kəsi dogru yola yonəldir

[17] Subhəsiz ki, Qiyamət gunu Allah mominlər, yəhudilər, sabiilər, xacpərəstlər, atəspərəstlər və musriklər arasında hokm verəcəkdir. Həqiqətən, Allah hər seyə sahiddir

[18] Məgər goylərdə və yerdə olanların, gunəsin, ayın, ulduzların, dagların, agacların, heyvanların və insanların xeyli hissəsinin Allaha səcdə etdiyini gormursənmi? Onların əksəriyyəti isə əzab cəkməyə layiq olanlardır. Allahın alcaltdıgı kimsəyə hec kəs hormət qoymaz. Həqiqətən, Allah istədiyini edər

[19] Onlar oz Rəbbi barəsində hocətləsən iki dəstədir. Kafirlər ucun oddan paltar biciləcək, baslarına da qaynar su tokuləcəkdir

[20] Bununla, onların bətnlərindəkiləri və dərisi əridiləcəkdir

[21] Onlar ucun dəmir toppuzlar da hazırlanmısdır

[22] Onlar hər dəfə oradan cıxmaq, qəmdən qurtarmaq istədikdə yenidən oraya qaytarılacaq və onlara: “Dadın odun əzabını!”– deyiləcəkdir

[23] Həqiqətən də, Allah iman gətirib yaxsı islər gorənləri agacları altından caylar axan cənnətlərə daxil edəcəkdir. Onlar orada qızıl bilərziklərlə və incilərlə bəzədiləcək, libasları da ipəkdən olacaqdır

[24] Onlar gozəl kəlamlar oyrənməyə nail olmus və Tərifəlayiq Allahın yoluna yonəldilmislər

[25] Kafir olanlara, insanları həm Allah yolundan, həm də butun insanlar – istər yerlilər, istərsə də gəlmələr – ucun qurdugumuz Məscidulharamdan sapdıranlara və orada zulm etməklə haqdan donmək istəyənlərə agrılı-acılı bir əzab daddıracagıq

[26] Bir zaman Biz Ibrahimə muqəddəs Evin yerini nisan verib: “Mənə hec bir seyi sərik qosma, Evimi təvaf edənlər, namaza duranlar, ruku və səcdə edənlər ucun təmizlə!”– demisdik

[27] Insanlar arasında həcci elan et ki, onlar sənin yanına piyada və ya hər bir uzaq yoldan gələn qayısbaldır dəvələr ustundə gəlsinlər

[28] Qoy onlar oz mənfəətlərinin sahidi olsunlar və məlum gunlərdə Allahın onlara verdiyi heyvanları qurban kəsərkən Allahın adını cəksinlər. Onlardan ozunuz də yeyin, sıxıntı icində olan yoxsullara da yedirdin

[29] Sonra həcc ayinlərini tamamlasınlar, nəzirlərini yerinə catdırsınlar və qədim Evi təvaf etsinlər

[30] Bax belə! Hər kim Allahın haram buyurduqlarına hormət etsə, bu, Rəbbi yanında onun ucun xeyirli olar. Haram oldugu sizə oxunanlardan basqa, qalan heyvanlar sizə halal edilmisdir. Elə isə murdar butlərdən uzaq olun, yalan sozlərdən də cəkinin

[31] ancaq tək Allaha ibadət edənlərdən və Ona sərik qosmayanlardan olun! Kim Allaha sərik qossa, sanki o, goydən dusər, quslar onu alıb aparar, yaxud kulək onu sovurub uzaq bir yerə atar

[32] Bax belə! Hər kim Allahın ayinlərinə hormət etsə, bilsin ki, bu, qəlblərin təqvasındandır

[33] Qurbanlıq heyvanlarda sizin ucun muəyyən bir vaxta qədər mənfəət vardır. Sonra onların kəsiləcəyi yer qədim Evin yaxınlıgındadır

[34] Biz hər bir ummət ucun qurbangah muəyyən etdik ki, Allahın onlara ruzi olaraq verdiyi heyvanları qurban kəsərkən Allahın adını cəksinlər. Sizin məbudunuz Tək olan Ilahdır. Yalnız Ona itaət edin. Sən muti olanlara mujdə ver

[35] o kəslərə ki, Allah anıldıgı zaman qəlbləri qorxuya dusər, baslarına gələnlərə səbir edər, namaz qılar və onlara verdiyimiz ruzidən Allah yolunda xərcləyərlər

[36] Biz qurbanlıq dəvələri də sizin ucun Allahın dininin ayinlərindən etdik. Onlarda sizin ucun xeyir vardır. Onları səf-səf duzulmus halda kəsərkən Allahın adını cəkin. Boyru ustə yıxıldıqları zaman onlardan ozunuz də yeyin, aza qane olan kasıba və dilənciyə də yedirdin. Qurbanlıq heyvanları sizə beləcə ram etdik ki, bəlkə sukur edəsiniz

[37] Onların nə əti, nə də qanı, Allaha catmaz. Ona yalnız sizin təqvanız catar. Sizi dogru yola yonəltdiyinə gorə Onu uca tutasınız deyə, bu heyvanları sizə beləcə ram etdi. Sən yaxsılıq edənləri mujdələ

[38] Subhəsiz ki, Allah iman gətirənləri muhafizə edir. Həqiqətən, Allah hec bir nankor xaini sevmir

[39] Kafirlərin vurusa basladıgı insanlara, o kafirlərlə vurusmaga icazə verilmisdir. Cunki onlar zulmə məruz qalmıslar. Subhəsiz ki, Allah onlara komək etməyə qadirdir

[40] Onlar ancaq “Rəbbimiz Allahdır”– dediklərinə gorə haqsız yerə yurdlarından cıxarıldılar. Əgər Allah insanların bəzilərini digərləri ilə dəf etməsəydi, icərisində Allahın adı cox zikr olunan hucrələr, kilsələr, sinaqoqlar və məscidlər dagılıb gedərdi. Allah Ona yardım edənlərə, mutləq yardım edər. Subhəsiz ki, Allah Quvvətlidir, Qudrətlidir

[41] Əgər onlara yer uzundə hokmranlıq versək, onlar namaz qılar, zəkat verər, yaxsı islər gorməyi əmr edib, pis islər gorməyi qadagan edərlər. Butun islərin aqibəti Allaha aiddir

[42] Əgər səni yalancı saysalar, bil ki, səndən əvvəl Nuhun xalqı da, Ad və Səmud tayfaları da elciləri yalancı saymısdı

[43] Ibrahim tayfası da, Lut xalqı da

[44] Mədyən əhli də elciləri yalancı saymısdı. Musa da yalancı sayılmısdı. Mən kafirlərə mohlət verdim, sonra onları əzabla yaxaladım. Mənim onları inkar etməyimin necə oldugunu bir gorəydin

[45] Necə-necə səhər olmusdur ki, əhalisi zulm edərkən Biz onları məhv etdik. Indi onlar ozulunə qədər uculmusdur. Necə-necə tərk edilmis quyu və necə-necə bos qalmıs qəsr də vardır

[46] Məgər onlar yer uzundə gəzib dolasaraq zalımların aqibətini qəlbləri ilə dusunub, qulaqları ilə esitmirlər? Axı əslində gozlər deyil, kokslərdəki qəlb kor olur

[47] Onlar səndən əzabın tez gəlməsini istəyirlər. Allah Oz vədinə əsla xilaf cıxmaz. Rəbbinin yanında olan bir gun sizin saydıgınızın min ili kimidir

[48] Necə-necə səhərə, əhalisi zulm edərkən mohlət verdim, sonra onları əzabla yaxaladım. Donus də ancaq Mənədir

[49] De: “Ey insanlar! Mən sizə yalnız acıq-aydın xəbərdarlıq edənəm

[50] Iman gətirib yaxsı islər gorənlər ucun bagıslanma və bol ruzi hazırlanmısdır

[51] Ayələrimizi quvvədən salmaga cəhd gostərənlər isə Cəhənnəm sakinləridirlər

[52] Biz səndən əvvəl elə bir elci, elə bir peygəmbər gondərməmisik ki, o, ayələrimizi oxumaq istədikdə seytan onun oxuduguna gizlicə vəsvəsə verməsin. Lakin Allah seytanın gizlicə təlqin etdiyini yoxa cıxarar. Sonra da Allah Oz ayələrini mohkəmlədər. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[53] Belə edər ki, seytanın gizli təlqini qəlbində xəstəlik olanlar və qəlbi sərt olan insanlar ucun bır sınaq vasitəsinə cevrilsin. Həqiqətən, zalımlar uzaq bir ayrılıq icindədirlər

[54] Qoy elm verilən kəslər, bu Kitabın Rəbbin tərəfindən gondərilmis həqiqət oldugunu bilsinlər ki, ona inansınlar və qəlbləri ona baglansın. Subhəsiz ki, Allah iman gətirənləri dogru yola yonəldər

[55] Kafir olanlar isə, o Saat qəflətən onların baslarının ustunu alanadək, yaxud səmərəsiz bir gunun əzabı onlara gəlib yetisənədək, Quran barəsində səkk-subhə icində qalarlar

[56] O gun hokm yalnız Allahındır. Allah onların arasında hokm verəcəkdir. Iman gətirib yaxsı islər gorənlər Nəim cənnətlərində olacaqlar

[57] Kafir olub ayələrimizi yalan hesab edənləri isə rusvayedici bir əzab gozləyir

[58] Allah yolunda hicrət edənlərə, sonra oldurulənlərə və yaxud olənlərə Allah hokmən gozəl ruzi verəcəkdir. Həqiqətən, Allah ruzi verənlərin ən yaxsısıdır

[59] Allah onları razı qalacaqları yerə daxil edəcəkdir. Həqiqətən, Allah hər seyi biləndir, həlimdir

[60] Bax belə! Hər kim ozunə verilən cəza kimi cəza versə, sonra yenə də haqsızlıga məruz qalsa, bilsin ki, Allah ona mutləq komək edəcəkdir. Həqiqətən, Allah əfv edəndir, Bagıslayandır

[61] Bu belədir. Cunki Allah gecəni gunduzə, gunduzu də gecəyə qatır. Allah Esidəndir, Gorəndir

[62] Bu belədir. Cunki Allah Haqdır. Kafirlərin Ondan basqa yalvardıqları isə batildir. Həqiqətən, Allah Ucadır, Boyukdur

[63] Məgər Allahın goydən yagıs yagdırdıgını və onunla yer uzunu yasıllıga buruduyunu gormursənmi? Həqiqətən, Allah Lutfkardır, Xəbərdardır

[64] Goylərdə və yerdə nə varsa, Onundur. Həqiqətən, Allah Zəngindir, Tərifəlayiqdir

[65] Məgər Allahın quruda olanları və Oz əmri ilə dənizdə uzən gəmiləri sizə ram etdiyini gormursənmi? Goyu də Oz izni olmadan yerə dusməsin deyə O tutub saxlayır. Həqiqətən, Allah insanlara qarsı cox səfqətlidir, rəhmlidir

[66] Sizə həyat verən, sonra oldurəcək, daha sonra dirildəcək məhz Odur. Insan, həqiqətən də, nankordur

[67] Biz hər ummət ucun onun yerinə yetirə biləcəyi bir səriət muəyyən etdik. Qoy onlar bu isdə səninlə hocətləsməsinlər. Sən onları Rəbbinə ibadət etməyə dəvət et. Həqiqətən, sən ən dogru bir yoldasan

[68] Əgər səninlə mubahisə etsələr, de: “Allah sizin nə etdiyinizi daha yaxsı bilir

[69] Ixtilaf etdiyiniz məsələlər barəsində Allah sizə Oz hokmunu Qiyamət gunu verəcəkdir”

[70] Məgər bilmirsən ki, Allah goydə və yerdə olanları bilir? Həqiqətən, bu, Yazıda movcuddur. Subhəsiz ki, bu, Allah ucun asandır

[71] Onlar Allahı qoyub, haqqında hec bir dəlil nazil edilməyən və ustəlik ozlərinin də bilmədikləri bir seyə ibadət edirlər. Zalımlara komək edən olmaz

[72] Kafirlərə acıq-aydın ayələrimiz oxunduqda sən onların uzundə nifrət gorərsən. Onlar az qalırlar ki, ayələrimizi onlara oxuyanların ustunə cumsunlar. De: “Sizə bundan daha pisini xəbər verimmi? Bu, Cəhənnəmdir! Allah onu kafirlərə vəd etmisdir. Ora nə pis qayıdıs yeridir!”

[73] Ey insanlar! Sizə bir məsəl cəkilir. Onu dinləyin. Subhəsiz ki, Allahdan basqa ibadət etdikləriniz bir milcək belə yarada bilməzlər, hətta bunun ucun bir yerə yıgıssalar belə. Əgər milcək onlardan bir sey goturub aparsa, bunu ondan geri ala bilməzlər. Istəyən də aciz qalar, istənilən də

[74] Onlar Allahı lazımınca qiymətləndirmədilər. Subhəsiz ki, Allah Quvvətlidir, Qudrətlidir

[75] Allah mələklərdən də elcilər secir, insanlardan da. Həqiqətən, Allah Esidəndir, Gorəndir

[76] Allah onların kecmisini və gələcəyini bilir. Butun islər Allaha qayıdır

[77] Ey iman gətirənlər! Ruku edin, səcdəyə qapanın, Rəbbinizə ibadət edərək yaxsı islər gorun ki, bəlkə nicat tapasınız

[78] Allah yolunda lazımınca cihad edin. O, sizi secdi və atanız Ibrahimin dinində oldugu kimi, bu dində də sizin ucun hec bir cətinlik yaratmadı. Peygəmbər sizə, siz də insanlara sahid olasınız deyə, Allah həm əvvəl nazil etdiyi kitablarda, həm də bu Kitabda sizi musəlman adlandırdı. Elə isə namaz qılın, zəkat verin və Allaha mohkəm sarılın. O sizin Himayədarınızdır. O nə gozəl Himayədar, nə gozəl Yardımcıdır

əl-Muminun

Surah 23

[1] Mominlər, həqiqətən də, nicat tapmıslar

[2] o kəslər ki, namazlarında mutidirlər

[3] o kəslər ki, sozbazlıqdan qacırlar

[4] o kəslər ki, zəkat verirlər

[5] o kəslər ki, ovrət yerlərini həmisə qoruyurlar

[6] zovcələri və sahib olduqları cariyələr istisnadır. Onlar buna gorə hec qınanmazlar

[7] Bundan artıgına can atanlar isə həddi asanlardır

[8] O momin kəslər ki, əmanətlərini və vədlərini qoruyurlar

[9] O kəslər ki, namazlarını oz vaxtlarında qılırlar

[10] Məhz onlar – varis olanlardır

[11] O kəslər ki, Firdovs cənnətinə varis olacaqlar; onlar orada əbədi qalacaqlar

[12] Həqiqətən, Biz insanı palcıq covhərindən yaratdıq

[13] Sonra nutfə halında mohkəm yerdə yerləsdirdik

[14] Sonra nutfədən laxtalanmıs qan yaratdıq; sonra o qandan bir parca ət yaratdıq; sonra o bir parca ətdən sumuklər yaratdıq; sonra da sumukləri ət ilə ortduk; sonra da onu basqa bir məxluq olaraq xəlq etdik. Yaradanların ən yaxsısı olan Allah ən Əzəmətli, xeyiri və bərəkəti bol olandır

[15] Subhəsiz ki, bundan sonra siz mutləq oləcəksiniz

[16] Sonra da Qiyamət gunu dirildiləcəksiniz

[17] Biz sizin ustunuzdə yeddi goyu yaratdıq. Məxluqatımızdan da xəbərsiz olmamısıq

[18] Biz goydən lazımi qədər su endirib onu yerdə saxladıq. Subhəsiz ki, Biz onu yox edə də bilərik

[19] Sonra həmin su ilə xurma agaclarını və uzum baglarını sizin ucun yetisdirdik. Sizin ucun orada yediyiniz coxlu meyvələr vardır

[20] Biz Sina dagında bir agac bitirdik ki, barından yeyənlərə həm yag, həm də sirə verir

[21] Həqiqətən, ev heyvanlarında da sizin ucun ibrət var. Biz onların bətnində olandan sizlərə icirdirik. Sizin ucun onlarda basqa faydalar da var. Ustəlik onlardan yeyirsiniz də

[22] Siz həm o heyvanlarla, həm də gəmilər ilə dasınırsınız

[23] Həqiqətən, Biz Nuhu oz qovmunə elci gondərdik. O dedi: “Ey qovmum! Allaha ibadət edin! Sizin Ondan basqa hec bir məbudunuz yoxdur. Məgər qorxmursunuz?”

[24] Qovmunun kafir zadəganları dedilər: “O da sizin kimi sadəcə bir insandır. Sizə boyukluk etmək istəyir. Əgər Allah elci gondərmək istəsəydi, mələklər gondərərdi. Biz bunu ulu babalarımızdan esitməmisik

[25] Bu ancaq cinli bir adamdır. Odur ki, ona munasibətdə bir muddət gozləyin!”

[26] O dedi: “Ey Rəbbim! Onların məni yalancı saymasına qarsı mənə komək et!”

[27] Biz ona vəhy etdik: “Gozlərimiz onundə və vəhyimizlə gəmini duzəlt. Əmrimiz gəldiyi və təndir qaynadıgı zaman hər canlıdan bir cut erkək və disi, barəsində soz kecmis (əleyhinə hokm verilmis) kəslər istisna olmaqla, oz ailəni gəmiyə mindir. Zalımlar barəsində Mənə muraciət etmə. Cunki onlar suya qərq olunacaqlar

[28] Sən yanında olanlarla birlikdə gəmiyə mindiyin zaman de: “Bizi zalım qovmdən xilas edən Allaha həmd olsun!”

[29] Həmcinin de: “Ey Rəbbim! Məni mubarək bir yerə cıxart. Sən yer verənlərin ən yaxsısısan!”

[30] Subhəsiz ki, bunda ibrətlər vardır. Həqiqətən, Biz qullarımızı beləcə sınaga cəkirik

[31] Onlardan sonra isə basqa bir nəsil yaratdıq

[32] Onlara da ozlərindən bir elci gondərdik. O dedi: “Allaha ibadət edin! Sizin ondan basqa hec bir məbudunuz yoxdur. Məgər qorxmursunuz?”

[33] Qovmunun kafir olan, Axirətə qovusacaqlarını yalan hesab edən və dunya həyatında firavanlıq nəsib etdiyimiz zadəganları dedilər: “O sizin kimi sadəcə bir insandır. Yediyinizdən o da yeyir, icdiyinizdən o da icir

[34] Əgər siz ozunuz kimi adi bir insana itaət etsəniz, mutləq ziyana ugrayarsınız

[35] O sizə olub torpaga və sur-sumuyə cevrildikdən sonra dirildilib yenidən cıxarılacagınızımı vəd edir

[36] Sizə vəd olunan sey həqiqətdən cox uzaqdır, cox uzaq

[37] Dunya həyatımızdan basqa hec bir həyat yoxdur; olub dirilirik (birimiz olur, digərimiz anadan olur) və biz dirilməyəcəyik

[38] Bu, ancaq Allaha iftira yaxan bir adamdır. Biz ona inanan deyilik”

[39] O dedi: “Ey Rəbbim! Onların məni yalancı saymasına qarsı mənə komək et!”

[40] Allah dedi: “Onlar tezliklə pesman olacaqlar!”

[41] Onları qacılması mumkun olmayan qorxunc bir səs yaxaladı. Biz onları dasqının apardıgı cor-copə dondərdik. Məhv olsun zalım adamlar

[42] Onlardan sonra basqa-basqa nəsillər yaratdıq

[43] Hec bir ummət oz əcəlini nə qabaqlaya bilər, nə də yubandırar

[44] Sonra bir-birinin ardınca elcilərimizi gondərdik. Hər dəfə hər hansı bir ummətə peygəmbər gəldikdə, onlar onu yalancı saydılar. Biz də onları bir-birinin ardınca məhv edib əfsanələrə cevirdik. Məhv olsun iman gətirməyən adamlar

[45] Sonra Musanı və qardası Harunu ayələrimizlə və acıq-aydın bir dəlillə gondərdik –

[46] Fironun və onun əyanlarının yanına. Onlar isə təkəbburluk gostərdilər. Cunki onlar ozlərini yuksək tutan adamlar idilər

[47] Onlar dedilər: “Bunların tayfası bizə kolə oldugu halda, biz ozumuz kimi iki adama inanacagıq?”

[48] Beləliklə, onları yalancı saydılar və həlak edilənlərdən oldular

[49] Biz Musaya Kitab verdik ki, bəlkə onlar dogru yola yonəlsinlər

[50] Biz Məryəm oglunu və onun anasını bir mocuzə etdik. Onları əlverisli bir yerdə, cesmə axan bir təpədə yerləsdirdik

[51] Ey elcilər! Halal nemətlərdən yeyin və yaxsı islər gorun! Mən, həqiqətən, sizin nə etdiklərinizi bilirəm

[52] Həqiqətən, bu, vahid bir din olaraq sizin dininizdir. Mən də sizin Rəbbinizəm. Elə isə Məndən qorxun

[53] Lakin ummətlər ozlərinin dinini aralarında parcalayıb firqələrə bolundulər. Hər firqə ozundə olana sevinir

[54] Sən onları bir muddət oz cəhaləti icində burax

[55] Yoxsa gunahkarlar elə hesab edirlər ki, onlara var-dovlət və ovlad verməklə

[56] onlara yaxsılıq etməyə tələsirik? Xeyr, onlar bu isin fərqinə varmırlar

[57] Həqiqətən, Rəbbinin qorxusundan əsim-əsim əsənlər

[58] Rəbbinin ayələrinə iman gətirənlər

[59] Rəbbinə sərik qosmayanlar

[60] Rəbbinə qayıdacaqlar deyə yerinə yetirməli olduqlarını qəlbləri qorxa-qorxa yerinə yetirənlər –

[61] Məhz onlar yaxsı islər gorməyə tələsər və bu islərdə ondə gedərlər

[62] Biz hər kəsi yalnız quvvəsi catdıgı qədər yukləyirik. Yanımızda haqqı deyən bir Kitab vardır. Onlara zulm olunmaz

[63] Lakin onların qəlbi bundan xəbərsizdir. Onların bundan əlavə gordukləri basqa pis isləri də vardır

[64] Nəhayət, onların cah-calal icində yasayanlarını əzabla yaxaladıgımız zaman fəryad qopararlar

[65] Onlara deyiləcək: “Bu gun fəryad qoparmayın! Qətiyyən, Biz sizə hec bir koməklik gostərməyəcəyik!”

[66] Ayələrim sizə oxunurdu, siz isə arxa cevirirdiniz

[67] Həm də Kəbə ilə təkəbburluk edir, gecələr toplanıb yaramaz sozlər danısırdınız

[68] Məgər kafirlər bu Soz haqqında dusunmurlərmi? Yaxud onlara ulu babalarına gəlməyən bir sey gəldi

[69] Yoxsa onlar ozlərinə gondərilmis Elcini tanımayıb buna gorə də onu inkar edirlər

[70] Yaxud: “O cinlidir?”– deyirlər. Xeyr, o elci onlara haqqı gətirmisdir. Lakin onların coxu haqqı xoslamır

[71] Əgər haqq onların nəfslərinin istəklərinə tabe olsaydı, goylər, yer və onlarda olanlar fəsada ugrayardı. Dogrusu, Biz onlara Zikr (Quran) gətirdik, onlar isə ozlərinə verilən Zikrdən uz dondərirlər

[72] Yoxsa sən onlardan bir mukafat istəyirsən? Rəbbinin mukafatı daha xeyirlidir. O, ruzi verənlərin ən yaxsısıdır

[73] Sən, həqiqətən də, onları dogru yola cagırırsan

[74] Axirətə inanmayanlar isə dogru yoldan cıxırlar

[75] Əgər Biz onlara rəhm edib dusdukləri bəladan xilas etsək, onlar yenə oz azgınlıqları icində sərgərdan gəzəcəklər

[76] Biz onları əzabla yaxaladıq, onlar yenə oz Rəbbinə boyun əymədilər, Ona yalvarıb-yaxarmadılar

[77] Nəhayət, siddətli əzab qapısını onların uzunə acdıgımız zaman dərhal umidsizliyə qapıldılar

[78] Sizin ucun qulaq, goz və urəklər yaradan Odur. Siz cox az sukur edirsiniz

[79] Sizi yer uzundə yerləsdirən Odur. Siz Onun huzuruna toplanacaqsınız

[80] Dirildən də, oldurən də Odur. Gecə ilə gunduzun bir-birini əvəz etməsi Ona aiddir. Məgər bunu anlamırsınız

[81] Xeyr, onlar da əvvəlki ummətlərin dedikləri kimi dedilər

[82] Onlar dedilər: “Məgər biz olub torpaq və sur-sumuk olduqdan sonra dirildiləcəyik?”

[83] Bu dirilmə həm bizə, həm də əvvəllər atalarımıza vəd olunmusdu. Bu, kecmisdəkilərin əfsanələrindən basqa bir sey deyil

[84] De: “Əgər bilirsinizsə, deyin gorum yer və onun ustundə olanlar kimindir?”

[85] Onlar: “Allahındır!”– deyəcəklər. De: “Bəs dusunub ibrət almırsıniz?”

[86] De: “Yeddi goyun Rəbbi və əzəmətli Ərsin Rəbbi kimdir?”

[87] Onlar: “Allahdır!”– deyəcəklər. De: “Bəs qorxmursunuz?”

[88] De: “Əgər bilirsinizsə, deyin gorum hər seyin hokmu əlində olan, himayə edən, Ozunun isə himayəyə ehtiyacı olmayan kimdir?”

[89] Onlar: “Allahdır!”– deyəcəklər. De: “Bəs necə olur ki, aldanırsınız?”

[90] Xeyr, Biz onlara haqqı gətirdik. Onlar isə yalancıdırlar

[91] Allah Ozunə hec bir ovlad goturməmisdir. Onunla yanası ibadətə layiq olan hec bir məbud yoxdur. Əks təqdirdə hər bir məbud oz yaratdıqlarını ozu idarə etmək istəyər və onların bir qismi digərinə ustun gəlməyə can atardı. Allah onların Ona aid etdikləri sifətlərdən uzaqdır

[92] O, qeybi və askarı biləndir. Allah musriklərin Ona qosduqları səriklərdən cox ucadır

[93] De: “Ey Rəbbim! Əgər onlara vəd olunanı mənə gostərəcəksənsə

[94] məni zalım adamların icində qoyma, ey Rəbbim!”

[95] Sozsuz ki, Biz onlara vəd etdiyimizi sənə gostərməyə qadirik

[96] Sən pisliyi yaxsılıqla dəf et. Biz onların aid etdikləri sifətləri daha yaxsı bilirik

[97] De: “Ey Rəbbim! Seytanların vəsvəsələrindən Sənə sıgınıram

[98] Onların mənə yaxınlasmalarından Sənə sıgınıram, ey Rəbbim!”

[99] Nəhayət, onlardan birinə olum gəldiyi zaman deyər: “Ey Rəbbim! Məni geri qaytar

[100] Bəlkə, tərk etdiyim yaxsı əməlləri indi edəm”. Xeyr! Onun bu dedikləri ancaq bos bir sozdur. Onların arxasında diriləcəkləri gunə qədər bərzəx həyatı vardır

[101] Sur ufuruləcəyi gun onların aralarında qohumluq əlaqəsi olmayacaq və onlar bir-birindən hal-əhval tutmayacaqlar

[102] O gun məhz tərəziləri agır gələnlər nicat tapacaqlar

[103] Tərəziləri yungul gələnlər isə ozlərini ziyana ugradanlardır. Onlar Cəhənnəmdə əbədi qalacaqlar

[104] Od onların uzunu yandıracaq və onlar orada qıc olmus vəziyyətdə qalacaqlar

[105] Məgər Mənim ayələrim sizə oxunmurdumu, siz də onları yalan hesab etmirdinizmi

[106] Onlar deyəcəklər: “Ey Rəbbimiz! Bədbəxtliyimiz bizə ustun gəldi və biz dogru yoldan azan bir camaat olduq

[107] Ey Rəbbimiz! Bizi oradan cıxart! Əgər bir də gunah islərə qayıtsaq, həqiqətən də, zalım olarıq”

[108] Allah buyuracaq: “Orada alcalmıs vəziyyətdə qalın və Mənə hec nə deməyin

[109] Həqiqətən, qullarımdan bir zumrə var idi ki, onlar: “Ey Rəbbimiz! Biz iman gətirdik. Bizi bagısla, bizə rəhm et! Sən rəhm edənlərin ən yaxsısısan!”– deyirdilər

[110] Siz isə onları məsxərəyə qoyurdunuz. Sonda bu məsxərə Məni yada salmagı belə sizə unutdurdu. Siz onlara gulurdunuz

[111] Bu gun Mən səbir etdiklərinə gorə onları mukafatlandırdım. Subhəsiz ki, ugur qazananlar da onlardır!”

[112] Allah kafirlərdən: “Yer uzundə necə il qaldınız?”– deyə sorusacaq

[113] Onlar: “Bir gun yaxud bir gundən də az qaldıq. Sən gunləri sayanlardan sorus”– deyəcəklər

[114] Allah deyəcək: “Siz orada cox az qaldınız. Kas bunu biləydiniz

[115] Yoxsa elə hesab edirdiniz ki, sizi əbəs yerə yaratmısıq və siz hec vaxt Bizə qaytarılmayacaqsınız?”

[116] Haqq Hokmdar olan Allah hər seydən ucadır! Ondan basqa ibadətə layiq olan hec bir məbud yoxdur. O, sanlı Ərsin Rəbbidir

[117] Kim Allahla yanası, haqqında ozunun hec bir dəlili olmadıgı basqa bir məbuda ibadət edərsə, onun cəzasını Rəbbi Ozu verəcəkdir. Subhəsiz ki, kafirlər nicat tapmazlar

[118] De: “Ey Rəbbim, bagısla və rəhm et! Sən rəhm edənlərin ən yaxsısısan!”

ən-Nur

Surah 24

[1] Bu, Bizim nazil edib sizə vacib buyurdugumuz bir surədir. Biz onda acıq-aydın ayələr nazil etdik ki, bəlkə, dusunub ibrət alasınız

[2] Zinakar qadının və zinakar kisinin hər birinə yuz cubuq vurun. Əgər Allaha və axirət gununə inanırsınızsa, Allahın dininə gorə onlara yazıgınız gəlməsin. Qoy mominlərdən bir dəstə onların əzabına sahid olsun

[3] Zinakar kisi ancaq zinakar və ya musrik bir qadınla evlənə bilər. Zinakar qadın da yalnız zinakar və ya musrik bir kisiyə ərə gedə bilər. Mominlərə isə bu, haram edilmisdir

[4] Ismətli qadınları zinada gunahlandırıb, sonra dord sahid gətirməyən kəslərə səksən cubuq vurun və onların sahidliyini hec vaxt qəbul etməyin. Onlar əsl fasiqlərdir

[5] Bundan sonra tovbə edib ozlərini islah edənlərdən basqa. Subhəsiz ki, Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[6] Arvadlarını zinada gunahlandırıb ozlərindən basqa sahidləri olmayanların hər birinin sahidliyi, ozunun dogru danısanlardan olmasına dair dord dəfə Allahı sahid tutması

[7] besinci dəfə isə: “Əgər yalan danısanlardandırsa, Allah ona lənət eləsin!”– deməsidir

[8] Qadının da ərinin yalan danısanlardan olduguna dair dord dəfə Allahı sahid tutması cəzanı ondan dəf edər

[9] Besinci dəfə: “Əgər ər dogru danısanlardandırsa, Allah o qadına lənət eləsin!”– deməlidir

[10] Əgər Allahın sizə lutfu və mərhəməti olmasaydı, Allah tovbələri qəbul edən və Mudrik olmasaydı, yalan danısanlar Allahın lənətinə gələrdilər

[11] Subhəsiz ki, Aisə barəsində yalan xəbər gətirənlər ozunuzdən olan bir dəstədir. Onu ozunuz ucun pis bir sey hesab etməyin. Əksinə, bu sizin ucun xeyirlidir. O dəstədən olan hər bir səxsin qazandıgı gunahın cəzası vardır. Icərilərindən gunahın boyuyunu oz ustunə goturəni isə boyuk bir əzab gozləyir

[12] Nə ucun siz bunu esitdiyiniz zaman momin kisilər və qadınlar bir-biriləri haqda yaxsı fikirdə olub: “Bu, acıq-aydın bir bohtandır!”– demədilər

[13] Nəyə gorə onlar buna dair dord sahid gətirmədilər? Madam ki, sahid gətirmədilər, deməli, onlar Allah yanında əsl yalancıdırlar

[14] Əgər Allahın dunyada və axirətdə sizə lutfu və mərhəməti olmasaydı, dedi-qodularınıza gorə sizə boyuk bir əzab toxunardı

[15] O zaman siz bunu dilinizə gətirir, bilmədiyiniz sozu danısır və onu əhəmiyyətsiz bir sey hesab edirdiniz. Halbuki bu, Allah yanında cox boyuk gunahdır

[16] Nə ucun siz onu esitdiyiniz zaman: “Bizə bunu danısmaq yarasmaz. Ey Allah! Sən pak və muqəddəssən! Bu, cox boyuk bir bohtandır!”– demədiniz

[17] Əgər mominsinizsə, bilin ki, Allah sizə bir daha buna bənzər seyləri təkrarən etməməyinizi nəsihət edir

[18] Allah Oz ayələrini sizə belə izah edir. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[19] Mominlər barəsində iyrənc sayiələrin yayılmasını istəyənlər ucun dunyada və axirətdə acılı-agrılı bir əzab vardır. Allah bilir, siz isə bilmirsiniz

[20] Əgər Allahın sizə lutfu və mərhəməti olmasaydı, Allah səfqətli və rəhmli olmasaydı, yaydıgınız sayiələrə gorə sizi məhv edərdi

[21] Ey iman gətirənlər! Seytanın izi ilə getməyin. Kim seytanın izi ilə getsə, bilsin ki, o seytan iyrənc və yaramaz islər gorməyi əmr edir. Əgər Allahın sizə lutfu və mərhəməti olmasaydı, sizdən hec kəs hec vaxt təmizə cıxmazdı. Lakin Allah istədiyini təmizə cıxardır. Allah hər seyi esidəndir, hər seyi biləndir

[22] Qoy aranızda olan fəzilət və sərvət sahibləri qohumlara, miskinlərə və Allah yolunda hicrət edənlərə hec bir sey verməyəcəklərinə and icməsinlər. Qoy əfv edib bagıslasınlar. Məgər siz Allahın sizi bagıslamasını istəmirsinizmi? Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[23] Murdar əməldən xəbəri olmayan ismətli momin qadınları zinada gunahlandıranlar dunyada və axirətdə lənətə ducar olarlar. Onları boyuk bir əzab gozləyir –

[24] o gun ki, dilləri, əlləri və ayaqları etdikləri əməllər barəsində onların əleyhinə səhadət verəcəkdir

[25] O gun Allah onlara ozlərinə layiq cəzanı tam verəcək və onlar Allahın Aydın Haqq oldugunu biləcəklər

[26] Murdar qadınlar murdar kisilərə, murdar kisilər isə murdar qadınlara, eləcə də təmiz qadınlar təmiz kisilərə, təmiz kisilər də təmiz qadınlara layiqdirlər. Bunlar iftiracıların soylədiklərindən uzaqdırlar. Onları bagıslanma və bolluca ruzi gozləyir

[27] Ey iman gətirənlər! Ozgə evlərə icazə almadan və onların sakinlərinə salam vermədən girməyin. Bu sizin ucun daha yaxsıdır. Bəlkə, dusunub ibrət alasınız

[28] Əgər orada hec kəsi tapmasanız, sizə izin verilməyincə ora girməyin. Sizə: “Qayıdın!”– deyilsə, qayıdın. Bu sizin ucun daha təmizdir. Allah nə etdiklərinizi bilir

[29] Istifadə edə biləcəyiniz və yasayıs ucun olmayan evlərə izinsiz daxil olmaq sizin ucun gunah deyildir. Allah sizin askara cıxardıgınızı da, gizlində saxladıgınızı da bilir

[30] Momin kisilərə de ki, harama baxmayıb gozlərini asagı diksinlər və cinsiyyət uzvlərini zinadan qorusunlar. Bu onlar ucun daha təmiz olar. Subhəsiz ki, Allah onların nə etdiklərindən xəbərdardır

[31] Momin qadınlara da de ki, harama baxmayıb gozlərini asagı diksinlər və cinsiyyət uzvlərini zinadan qorusunlar. Qoy onlar – gorunənlər istisna olmaqla, zinətlərini naməhrəmə gostərməsinlər; ortuklərini yaxalarının ustunə salsınlar; zinətlərini ərlərindən, yaxud atalarından, yaxud ərlərinin atalarından, yaxud oz ogullarından, yaxud ərlərinin ogullarından, yaxud qardaslarından, yaxud qardaslarının ogullarından, yaxud bacılarının ogullarından, yaxud oz musəlman qadınlarından, yaxud sahib olduqları kolələrdən, yaxud ehtirasını itirmis kisi xidmətcilərdən, yaxud qadınların cılpaqlıgını hələ anlamayan usaqlardan basqasına gostərməsinlər; gizlətdikləri zinət əsyaları bilinsin deyə ayaqlarını yerə vura-vura yeriməsinlər. Ey iman gətirənlər! Hamınız Allaha tovbə edin ki, bəlkə nicat tapasınız

[32] Aranızdakı subay kisiləri və ərsiz qadınları, əməlisaleh kolə və kənizlərinizi evləndirin. Əgər onlar kasıbdırlarsa, Allah oz lutfu ilə onları varlı edər. Allahın lutfu genisdir, O hər seyi biləndir

[33] Qoy evlənməyə imkanı olmayanlar, Allah Oz lutfu ilə onları varlandırana qədər, ismətlərini qorusunlar. Sahib oldugunuz kolələrdən ozunun azad olmasına dair sizdən yazılı məktub istəyənlərə, – əgər onlarda bir xeyir gorursunuzsə – istədikləri məktubu yazıb verin. Allahın sizə verdiyi maldan onlara da verin. Əgər kənizləriniz ismətlərini qorumaq istəsələr, fani dunya malı əldə edəcəksiniz deyə onları zinakarlıga məcbur etməyin. Kim onları bu isə məcbur etsə, bilsin ki, onlar məcbur edildikdən sonra Allah onları bagıslayar və onlara rəhm edər

[34] Biz sizə acıq-aydın ayələr, sizdən əvvəl gəlib-gedənlər barəsində məsəllər və muttəqilər ucun oyud-nəsihət nazil etdik

[35] Allah goylərin və yerin nurudur. Onun mominlərin qəlbində olan nuru, icində cıraq olan bir taxcaya bənzəyir; o cıraq susənin icindədir, susə isə, sanki inci kimi bir ulduzdur. O cıraq təkcə sərqə və ya təkcə qərbə aid edilməyən daim gunəs suaları altında qalan mubarək zeytun agacından yandırılır. Onun yagı, ozunə od toxunmasa da, sanki isıq sacır. Bu, nur ustundə nurdur. Allah istədiyini Oz nuruna yonəldir. Allah insanlar ucun məsəllər cəkir. Allah hər seyi biləndir

[36] Bu nur Allahın, tikilib ucaldılmasına və icində Oz adının zikr edilməsinə izin verdiyi evlərdədir. Momin kisilər orada səhər-axsam Ona təriflər deyirlər

[37] O kisilər ki, nə ticarət, nə də alıs-veris onları Allahı zikr etməkdən, namaz qılmaqdan və zəkat verməkdən yayındırmır. Onlar qəlblərin və gozlərin cevriləcəyi bir gundən qorxurlar

[38] Bu ona gorədir ki, Allah onları, etdikləri əməllərin ən gozəli ilə mukafatlandırsın, onlara olan lutfunu artırsın. Allah istədiyinə hesabsız ruzi verir

[39] Kafirlərin əməlləri səhradakı ilgıma bənzəyir ki, susamıs kimsə onu su hesab edər. Ona yaxınlasdıqda isə onun hec nə oldugunu gorər. O oz yanında Allahı tapar. O da onun cəzasını verər. Allah tez haqq-hesab cəkəndir

[40] Yaxud onların əməlləri əngin dənizdəki qaranlıga bənzəyir. Onu bir dalga, onun ustundən də basqa bir dalga ortər; onun da ustundə bir bulud var; bir-birinin ustundə olan qaranlıqlar! Insan əlini cıxartsa, az qala onu gorməz. Allah kimə nur verməsə, onun nuru olmaz

[41] Məgər goylərdə və yerdə olanların, həm də qanad acıb ucan qusların Allaha təriflər dediklərini gormursənmi? Hər biri oz duasını və həmd-sənasını bilir. Allah onların nə etdiklərini bilir

[42] Goylərin və yerin mulku Allaha məxsusdur. Donus də Allahadır

[43] Məgər gormursənmi ki, Allah buludları qovur, sonra onları bir-birinə qovusdurur, sonra da onları bulud topasına cevirir. Sən onun arasından yagmur cıxdıgını gorursən. Allah goydən, oradakı daglar kimi buludlardan dolu yagdırır. Sonra da onunla istədiyini vurur, istədiyindən də onu uzaq edir. Buludların simsəyinin parıltısı az qalır ki, gozləri kor etsin

[44] Allah gecə və gunduzu bir-biri ilə əvəz edir. Həqiqətən, bunda bəsirət sahibləri ucun bir ibrət var

[45] Allah hər bir canlını sudan yaratmısdır. Onlardan bəzisi qarnı ustə surunur, bəzisi iki ayaq ustundə gəzir, bəzisi də dord ayaq ustundə gəzir. Allah istədiyini yaradır. Subhəsiz ki, Allah hər seyə qadirdir

[46] Biz acıq-aydın ayələr nazil etdik. Allah istədiyini dogru yola yonəldir

[47] Munafiqlər: “Allaha və Peygəmbərə iman gətirdik, itaət etdik!”– deyirlər. Bundan sonra isə onlardan bir dəstə uz cevirir. Onlar momin deyillər

[48] Aralarında hokm vermək ucun Allaha və Onun Elcisinə cagırıldıqları zaman onlardan bir dəstə uz cevirir

[49] Onlar haqlı olsaydılar, itaət edib onun yanına gələrdilər

[50] Onların qəlbində xəstəlikmi var? Yoxsa onlar subhəyəmi dusublər? Ya da Allahın və Onun Elcisinin onlara haqsızlıq edəcəklərindən qorxurlar? Xeyr, məhz onlar zalımdırlar

[51] Aralarında hokm vermək ucun Allaha və Onun Elcisinə cagırıldıqda mominlərin sozu ancaq: “Esidirik və itaət edirik!”– demələridir. Nicat tapanlar da məhz onlardır

[52] Allaha və Onun Elcisinə itaət edənlər, Allahdan qorxub cəkinənlər – məhz onlar ugur qazananlardır

[53] Munafiqlər Allaha cox mohkəm and icdilər ki, əgər sən onlara əmr etsən, onlar mutləq doyusə cıxacaqlar. De: “And icməyin! Itaətiniz bəllidir. Subhəsiz ki, Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır”

[54] De: “Allaha və Peygəmbərə itaət edin”. Əgər uz cevirsəniz, bilin ki, o, ancaq ozunə həvalə edilənə cavabdehdir, siz də ancaq ozunuzə həvalə edilənə cavabdehsiniz. Əgər ona itaət etsəniz, dogru yola yonəlmis olarsınız. Peygəmbərin ohdəsinə dusən isə ancaq acıq-askar təblig etməkdir

[55] Allah sizlərdən iman gətirib yaxsı islər gorənlərə vəd etmisdir ki, ozlərindən əvvəlkiləri varislər etdiyi kimi onları da yer uzunun varisləri edəcək, mominlər ucun Ozunun bəyəndiyi dinini mohkəmləndirəcək və onların qorxusunu sonra əminliklə əvəz edəcəkdir. Onlar Mənə ibadət edir və hec nəyi Mənə sərik qosmurlar. Bundan sonra kufr edənlər – məhz onlar fasiqlərdir

[56] Namaz qılın, zəkat verin və Peygəmbərə itaət edin ki, sizə rəhm edilsin

[57] Kafirlərin yer uzundə Allahdan yaxa qurtara biləcəklərini zənn etmə. Onların gedəcəkləri yer Oddur. Ora nə pis donus yeridir

[58] Ey iman gətirənlər! Sahib oldugunuz kolələr və həddi-buluga catmayanlar yanınıza girmək istədikdə qoy uc vaxtda sizdən izin istəsinlər: subh namazından əvvəl, gunorta paltarınızı cıxartdıgınız zaman və gecə namazından sonra. Bu sizin cılpaq ola biləcəyiniz uc vaxtdır. Qalan vaxtlarda bir-birinizin yanına icazəsiz girməkdə nə sizə, nə də onlara hec bir gunah gəlməz. Allah ayələri sizə belə izah edir. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[59] Sizin usaqlar da həddi-buluga catanda qoy ozlərindən əvvəlkilər yanınıza girmək ucun izin istədikləri kimi izin istəsinlər. Allah Oz ayələrini sizə belə izah edir. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[60] Ərə getməkdən umidini uzmus yaslı qadınlara ayıb yerlərini gostərmədən hicablarını soyunmasında gunah yoxdur. Lakin bunu etməmək onlar ucun daha xeyirlidir. Allah hər seyi esidəndir, hər seyi biləndir

[61] Kora, colaga, bir də xəstəyə gunah gəlməz. Sizin ozunuzə də oz evlərinizdə, yaxud atalarınızın evlərində, yaxud analarınızın evlərində, yaxud qardaslarınızın evlərində, yaxud bacılarınızın evlərində, yaxud əmilərinizin evlərində, yaxud bibilərinizin evlərində, yaxud dayılarınızın evlərində, yaxud xalalarınızın evlərində, yaxud acarları əllərinizdə olan evlərdə, yaxud dostlarınızın evlərində yemək yeməkdə hec bir gunah gəlməz. Bir yerdə, yaxud ayrı-ayrılıqda yemək yeməyinizdə də sizə hec bir gunah gəlməz. Evlərə daxil oldugunuz zaman ozunuzu Allah tərəfindən mubarək və cox xos bir salamla salamlayın. Allah ayələrini sizə belə izah edir ki, basa dusəsiniz

[62] Mominlər ancaq Allaha və Onun Elcisinə iman gətirən kimsələrdir. Onlar umumi bir isə gorə Peygəmbərlə bir yerdə olduqda ondan izin almamıs hec yerə getmirlər. Səndən izin istəyənlər, sozsuz ki, Allaha və Onun Elcisinə iman gətirənlərdir. Əgər onlar bəzi isləri ucun səndən izin istəsələr, onlardan istədiyin kəsə izin ver və onlar ucun Allahdan bagıslanma dilə. Həqiqətən, Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[63] Peygəmbəri, oz aranızda bir-birinizi cagırdıgınız kimi cagırmayın. Allah sizin aranızdan daldalanaraq xəlvətcə cıxıb gedənləri bilir. Qoy onun əmrinə qarsı cıxanlar baslarına bir bəla gəlməsindən, yaxud ozlərinə agrılı-acılı bir əzab uz verməsindən qorxsunlar

[64] Goylərdə və yerdə nə varsa, Allaha məxsusdur. O sizin nə əməl sahibi oldugunuzu və qullarının Onun huzuruna qaytarılacaqları gunu bilir. Allah onlara nə etdiklərini bildirəcək. Allah hər seyi bilir

əl-Furqan

Surah 25

[1] Aləmləri xəbərdar etməsindən otru Oz quluna Furqanı nazil edən Allah ən Əzəmətli, xeyiri və bərəkəti bol olandır

[2] Goylərin və yerin səltənəti Ona məxsusdur. O, Ozunə ogul goturməmisdir, səltənətində də hec bir səriki yoxdur. O, butun seyləri xəlq etmis və onlara munasib bir bicim vermisdir

[3] Kafirlər isə Onun əvəzinə hec nəyə fayda verməyən, həm də ozləri yaradılan, ozlərinə nə bir zərər, nə də bir xeyir verməyə qadir olmayan, oldurməyə, həyat verməyə və yenidən diriltməyə qudrəti olmayanları ozlərinə məbud goturdulər

[4] Kafirlər: “Bu, Muhəmmədin uydurdugu yalandan basqa bir sey deyil. Ona bu isdə basqa adamlar da komək etmislər”– dedilər. Beləcə, onlar haqsızlıga və iftiraya yol verdilər

[5] Onlar: “Bu, kecmisdəkilərin nagıllarıdır. O bunları basqasına yazdırmısdır. Bunlar səhər-axsam onun ozunə oxunur”– dedilər

[6] De: “Onu goylərdə və yerdə olan sirləri bilən Allah nazil etmisdir. Həqiqətən, O, Bagıslayandır, Rəhmlidir!”

[7] Onlar dedilər: “Bu necə elcidir ki, yemək yeyir, bazarları gəzib dolasır? Nə ucun ona ozu ilə birlikdə xəbərdarlıq edən bir mələk gondərilmədi

[8] Niyə ona bir xəzinə verilmədi? Niyə meyvəsindən yeyib dolanmasından otru bir bagı olmadı?” Zalımlar: “Siz ancaq sehrlənmis bir adamın ardınca gedirsiniz”– dedilər

[9] Gor sənə aid hansı məsəlləri cəkdilər! Onlar haqq yoldan azdılar və bir daha o yolu tapa bilməyəcəklər

[10] Istəsə, sənin ucun onların dediklərindən daha xeyirlisini, agacları altından caylar axan cənnətlər yaradan, sənin ucun qəsrlər insa edə bilən Allah ən Əzəmətli, xeyiri və bərəkəti bol olandır

[11] Lakin onlar Qiyamət Saatını da yalan saydılar. Biz də onu yalan sayanlardan otru yandırıb-yaxan bir od hazırladıq

[12] Onlar Cəhənnəm odunu uzaq məsafədən gordukdə belə, onun necə qəzəblə qaynamasını duyacaq və xısıltısını esidəcəklər

[13] Onlar əlləri boynunda baglı halda Cəhənnəmin dar bir yerinə atıldıqları zaman olum diləyəcəklər

[14] Onlara deyilər: “Bu gun ozunuzə bir olum deyil, coxlu-coxlu olumlər istəyin!”

[15] De: “Bu yaxsıdır, yoxsa muttəqilərə bir mukafat və donus yeri olaraq vəd edilən Əbədiyyət cənnəti?”

[16] Onlardan otru orada istədikləri hər sey vardır. Onlar orada əbədi qalacaqlar. Bu, sənin Rəbbinin Oz ohdəsinə goturduyu və yerinə yetirilməsi arzu olunan bir vəddir

[17] O gun Allah onları və onların Allahdan basqa sitayis etdiklərinin hamısını məhsər ayagında cəm edərək deyəcək: “Mənim bu qullarımı haqq yoldan sizmi azdırdınız, yoxsa onlar ozləri azdılar?”

[18] Onlar deyəcəklər: “Sən pak və muqəddəssən! Sənin əvəzinə ozumuzə basqa himayədarlar goturmək bizə yarasmaz. Lakin Sən onlara və atalarına o qədər firavanlıq nəsib etdin ki, axırda Zikri də yaddan cıxartdılar və məhvə məhkum olunmus bir zumrəyə cevrildilər”

[19] Kafirlərə deyiləcək: “Onlar sizin dediklərinizi yalan hesab etdilər. Artıq siz nə əzabı ozunuzdən dəf edə bilər, nə də basqa bir əlac tapa bilərsiniz. Zulm edənlərinizə boyuk bir əzab daddıracagıq”

[20] Səndən oncəki elcilərimiz də yemək yeyər, bazarları gəzib dolanardılar. Sizin bəzilərinizi digərlərinizlə sınaga cəkdik ki, gorək səbir edə biləcəksinizmi? Sənin Rəbbin Gorəndir

[21] Bizimlə qarsılasacaqlarını guman etməyənlər dedilər: “Nə ucun bizə mələklər gondərilmədi? Niyə biz Rəbbimizi gormuruk?” Onlar ozləri haqqında yuksək fikirdə oldular və boyuk usyankarlıq etdilər

[22] Məhz mələkləri gorəcəkləri gun gunahkarlara hec bir mujdə olmayacaq. Mələklər deyəcəklər: “Cənnətə girməyiniz qadagandır, qadagan!”

[23] Biz onların etdikləri əməllərə baxdıqdan sonra onları sovrulmus toz dənəciklərinə cevirərik

[24] Həmin gun Cənnət sakinlərinin qalacagı yer daha lətafətli və istirahət edəcəyi yer daha gozəl olacaq

[25] Həmin gun goy buludla parcalanacaq və mələklər yerə endiriləcək

[26] Həmin gun gercək hokm vermək ancaq Mərhəmətli Allaha məxsusdur. O, kafirlər ucun cətin bir gun olacaq

[27] Həmin gun zalım kimsə barmaqlarını disləyərək deyəcək: “Kas ki, mən Peygəmbərin yolunu tutub gedəydim

[28] Vay halıma! Kas ki, filankəslə dost olmayaydım

[29] Cunki Zikr mənə catdıqdan sonra o məni ondan uzaqlasdırdı”. Həqiqətən, seytan insanı tənha qoyub qacandır

[30] Peygəmbər: “Ey Rəbbim! Qovmum bu Quranı tərk etdi!”– deyəcək

[31] Beləcə, Biz hər peygəmbər ucun gunahkarlardan bir dusmən etdik. Dogru yol gostəricisi və yardımcı olaraq Rəbbin sənə yetər

[32] Kafirlər dedilər: “Nə ucun Quran ona bir dəfəyə butov nazil olmadı?” Biz onu sənin qəlbini mohkəmləndirmək ucun tədricən nazil etdik və onu ən gozəl səkildə ayəbəayə izah etdik

[33] Onlar sənin yanına gəlib elə bir məsəl cəkməzlər ki, ona cavab olaraq Biz sənə haqqı və ən yaxsı yozumu verməyək

[34] Uzustə suruklənib Cəhənnəmə toplanacaq kimsələr – məhz onlar yerləri ən pis olan, haqq yoldan ən cox azan kimsələrdir

[35] Həqiqətən, Kitabı Musaya Biz verdik və qardası Harunu da ona koməkci etdik

[36] Onlara: “Ayələrimizi yalan sayan bir tayfanın yanına gedin!”– dedik. Sonra Biz o tayfanı yerli-dibli yox etdik

[37] Biz Nuh qovmunu elciləri yalancı saydıqları zaman suda batırdıq və onları insanlar ucun bir ibrət etdik. Biz zalımlar ucun agrılı-acılı bir əzab hazırlamısıq

[38] Biz Adı, Səmudu, Rəss əhlini və onların arasında olan bir cox nəsilləri də məhv etdik

[39] Biz onların hamısına məsəllər cəkdik və onların hamısını busbutun məhv etdik

[40] Məkkə musrikləri bəla yagmuru dusub viran qalmıs səhərin yanından kecmisdilər. Məgər onlar onu gorməmisdilər? Xeyr, onlar oldukdən sonra dirilməyə inanmırlar

[41] Onlar səni gordukdə ancaq sənə lag edir və deyirlər: “Budurmu Allahın elci gondərdiyi kəs

[42] Əgər biz məbudlarımıza tapınmaqda səbirli olmasaydıq, az qala o bizi onlardan uzaqlasdıracaqdı”. Onlar əzabı gordukləri zaman kimin haqq yoldan daha cox azdıgını anlayacaqlar

[43] Nəfsinin istəyini ilahiləsdirən kimsəni gordunmu? Sən ona vəkillikmi edəcəksən

[44] Yoxsa elə hesab edirsən ki, onların əksəriyyəti esidəcək və ya anlayacaq? Onlar heyvan kimidirlər, hətta, haqq yoldan daha cox uzaqlasmıslar

[45] Məgər Rəbbinin kolgəni necə uzatdıgını gormursənmi? Əgər O istəsəydi, onu hərəkətsiz halda saxlayardı. Sonra Biz gunəsi onun bələdcisi etdik

[46] Sonra o kolgəni yavas-yavas Ozumuzə tərəf cəkib qısaltdıq

[47] Sizin ucun gecəni ortuk, yuxunu rahatlıq, gunduzu də canlanma vaxtı edən Odur

[48] Kuləkləri Oz mərhəməti onundə yagısdan qabaq mujdəci olaraq gondərən Odur. Biz goydən tərtəmiz su endirdik ki

[49] onunla olu bir diyarı canlandıraq, yaratdıgımız necə-necə heyvana və necə-necə insana ondan icirdək

[50] Biz dusunub ibrət alsınlar deyə o suyu onların arasında paylasdırdıq. Lakin insanların coxu kufrdən basqa bir sey qəbul etmədi

[51] Əgər istəsəydik, hər kəndə qorxudan bir peygəmbər gondərərdik

[52] Belə olduqda sən kafirlərə bas əymə və onlara qarsı bu Quranla boyuk bir cihad et

[53] Birinin suyu dadlı və sirin, digərininki isə duzlu və acı olan iki dənizi qovusduraraq aralarında maneə və kecilməz sədd qoyan Odur

[54] Sudan insan yaradan, ona qan qohumları və sonradan qohum olanları bəxs edən Odur. Rəbbin hər seyə Qadirdir

[55] Onlar Allahı qoyub ozlərinə nə xeyir, nə də zərər verə bilməyənlərə ibadət edirlər. Kafir oz Rəbbinə qarsı seytana koməkcidir

[56] Biz səni ancaq mujdə verən və xəbərdarlıq edən kimi gondərdik

[57] De: “Mən bunun əvəzinə sizdən hec bir mukafat istəmirəm. Təkcə onu istəyirəm ki, insanlar Rəbbinə tərəf aparan bir yol tutsunlar”

[58] Olməz, əbədi Yasayana təvəkkul et və Onu həmd-səna ilə təriflə. Onun Oz qullarının gunahlarından agah olması kifayətdir

[59] O, goyləri, yeri və onların arasındakıları altı gundə yaratdı, sonra da Ərsə ucaldı. O, Mərhəmətli Allahdır. Bunu biləndən sorus

[60] Onlara: “Mərhəmətli Allaha səcdə edin!”– deyildikdə: “Mərhəmətli Allah nədir? Məgər bizə əmr etdiyin seyə səcdə etməliyik?”– deyərlər. Bu da onların nifrətini artırar

[61] Səmada burclər qoyan və orada gunəs və nurlu bir ay yaradan Allah ən Əzəmətli, xeyiri və bərəkəti bol olandır

[62] Yada salmaq və sukur etmək istəyənlər ucun gecə ilə gunduzu bir-birinin ardınca gətirən Odur

[63] Mərhəmətli Allahın qulları o kəslərdir ki, onlar yer uzundə təvazokarlıqla gəzər, cahillər onlara soz atdqda: “Salam!”– deyib kecərlər

[64] Onlar gecələrini Rəbbi ucun səcdədə və qiyamda kecirərlər

[65] Onlar deyərlər: “Ey Rəbbimiz! Cəhənnəm əzabını bizdən uzaq elə. Dogrusu, onun əzabı həmisəlikdir

[66] Həqiqətən, ora nə pis məskən, necə də pis iqamətgahdır!”

[67] Onlar mallarını xərclədikdə nə israfcılıq, nə də xəsislik edər, bunların arasında orta bir yol tutarlar

[68] Onlar Allahla yanası basqa məbuda yalvarmaz, Allahın haram etdiyi cana haqsız yerə qıymaz və zina etməzlər. Bunu edən kimsə cəzalandırılar

[69] Qiyamət gunu onun əzabı qat-qat artırılar və onun icində zəlil olub əbədi qalar

[70] Ancaq tovbə edib iman gətirən və saleh əməllər edənlərdən basqa. Allah onların pis əməllərini yaxsı əməllərlə əvəz edər. Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[71] Kim tovbə edib yaxsı is gorərsə, o, dogrudan da Allaha tərəf qayıtmıs olar

[72] Onlar yalandan sahidlik etməz, laglagı məclisinə rast gəldikdə oradan ləyaqətlə otub kecərlər

[73] Onlara Rəbbinin ayələri xatırlandıgı zaman o ayələrə qarsı kar və kor kimi davranmazlar

[74] Onlar deyərlər: “Ey Rəbbimiz! Bizə gozumuzun aydınlıgı olan zovcələr və ovladlar bəxs et və bizi muttəqilərə imam et!”

[75] Onlar səbir etdiklərinə gorə Cənnətdə olan yuksək məqamla mukafatlandırılacaq, orada xeyir-dua ilə, salamla qarsılanacaqlar

[76] Onlar orada əbədi qalacaqlar. Ora nə gozəl məskən, necə də gozəl iqamətgahdır

[77] De: “Əgər yalvarmagınız olmasaydı, Rəbbim sizə diqqət yetirməzdi. Siz haqqı yalan saydınız. Ona gorə də əzab sizi rahat buraxmayacaq!”

əş-Şuəra

Surah 26

[1] Ta. Sin. Mim

[2] Bunlar aydın Kitabın ayələridir

[3] Onların iman gətirmədiyinə gorə ozunu həlakmı edəcəksən

[4] Biz istəsəydik, goydən onlara elə bir əlamət gondərərdik ki, onun onundə basları itaətkarlıqla əyilərdi

[5] Mərhəmətli Allahdan onlara elə bir ayə gəlməz ki, ondan uz cevirməsinlər

[6] Onlar ayələri uydurma saydılar. Məsxərəyə qoyduqlarının xəbəri onlara yetisəcək

[7] Yoxsa, onlar yer uzundə curbəcur gozəl bitkilər bitirdiyimizi gormurlər

[8] Həqiqətən də, bunda bir əlamət var. Lakin onların əksəriyyəti momin olmadı

[9] Bəli, sənin Rəbbin Qudrətlidir, Rəhmlidir

[10] Bir zaman Rəbbin Musaya demisdi: “Get o zalım qovmun –

[11] Firon xalqının yanına! Onlar qorxmurlarmı?”

[12] Musa dedi: “Ey Rəbbim! Qorxuram ki, onlar məni yalancı hesab edələr

[13] belə olduqda urəyim sıxılar, dilim də soz tutmaz. Buna gorə Haruna da vəhy gondər

[14] Onların məndən əvəzini cıxmaq istədikləri bir gunahım da var. Buna gorə məni oldurəcəklərindən qorxuram”

[15] Allah dedi: “Xeyr, bu mumkun deyil! Ikiniz də mocuzələrimizlə onların yanına gedin! Subhəsiz ki, Biz də sizinləyik, hər seyi esidirik

[16] Fironun yanına gedib deyin: “Biz aləmlərin Rəbbinin elciləriyik

[17] Israil ogullarını bizimlə gondər!”

[18] Firon dedi: “Biz səni korpə ikən himayəmizə alıb boyutmədikmi? Sən omrunun bəzi illərini bizimlə yasamadınmı

[19] Elədiyin pis əməli də elədin. Dogrudan da, sən bir nankorsan!”

[20] Musa dedi: “Mən onu edəndə nadan olmusam

[21] Mən sizdən qorxdugum ucun yanınızdan qacıb getdim. Amma sonradan Rəbbim mənə hokmranlıq verdi və məni elcilərdən etdi

[22] Basıma qaxdıgın o nemətin də Israil ogullarını ozunə kolə etməyindir”

[23] Firon dedi: “Aləmlərin Rəbbi nədir?”

[24] Musa dedi: “Əgər yəqinliklə inanırsınızsa, bilin ki, O, goylərin, yerin və onların arasında olanların Rəbbidir!”

[25] Firon ətrafındakılara dedi: “Onun nə danısdıgını esitmirsinizmi?”

[26] Musa dedi: “O sizin də, ulu babalarınızın da Rəbbidir!”

[27] Firon dedi: “Sizə gondərilmis bu elci, sozsuz ki, dəlidir!”

[28] Musa dedi: “Əgər anlayırsınızsa, bilin ki, O, sərqin, qərbin və bunların arasında olanların Rəbbidir!”

[29] Firon dedi: “Əgər məndən basqasına sitayis etsən, səni məhbusların yanına ataram!”

[30] Musa dedi: “Bəs sənə acıq-askar bir sey gostərsəm necə?”

[31] Firon dedi: “Əgər dogru danısanlardansansa, gostər onu!”

[32] Musa əsasını yerə atınca, o dərhal donub acıq-askar bir ilana cevrildi

[33] Əlini qoynundan cıxardan kimi o, baxanların gozu qabagında agappaq nur sacan bir əl oldu

[34] Firon ətrafındakı zadəganlara dedi: “Həqiqətən də, bu, bilikli bir sehrbazdır

[35] O oz sehri ilə sizi torpagınızdan cıxartmaq istəyir. Nə təklif edirsiniz?”

[36] Onlar dedilər: “Onu qardası ilə bir qədər gozlət və səhərlərə adam yıganlar gondər ki

[37] butun bilikli sehrbazları sənin yanına gətirsinlər”

[38] Beləliklə, sehrbazlar bəlli bir gunun muəyyən edilmis vaxtında toplandılar

[39] Camaata deyildi: “Siz də yıgısırsınızmı

[40] Əgər sehrbazlar qalib gəlsələr, ola bilsin ki, biz də onlara tabe olaq”

[41] Sehrbazlar gələn kimi Firona dedilər: “Əgər qalib gəlsək, bizə mukafat veriləcəkmi?”

[42] Firon dedi: “Bəli! Belə olacagı təqdirdə sizi ozumə yaxın adamlardan edəcəyəm”

[43] Musa onlara dedi: “Nə atacaqsınızsa, atın!”

[44] Onlar iplərini və əsalarını yerə atıb: “Fironun qudrətinə and olsun ki, biz qalib gələcəyik!”– dedilər

[45] Sonra Musa əsasını atdı və əsa onların duzəltdikləri seyləri uddu

[46] Sehrbazlar səcdəyə qapandılar

[47] və dedilər: “Biz iman gətirdik aləmlərin Rəbbinə –

[48] Musanın və Harunun Rəbbinə!”

[49] Firon dedi: “Mən sizə izin verməmisdən əvvəl siz ona imanmı gətirdiniz? Subhəsiz ki, o sizə sehr oyrədən boyuyunuzdur. Tezliklə biləcəksiniz! Mən sizin əllərinizi və ayaqlarınızı carpaz kəsdirib hamınızı carmıxa cəkdirəcəyəm”

[50] Onlar dedilər: “Zərər yox, biz onsuz da oz Rəbbimizə qayıdacagıq

[51] Biz Firon xalqı arasından ilk iman gətirənlər oldugumuza gorə Rəbbimizdən gunahlarımızı bagıslayacagını umuruq”

[52] Biz Musaya: “Qullarımla birlikdə gecə yola cıx. Cunki siz təqib olunacaqsınız”– deyə vəhy etdik

[53] Firon səhərlərə əsgər toplayanlar gondərdi

[54] O dedi: “Bunlar kicik bir dəstədir

[55] Onlar bizi qəzəbləndirmislər

[56] Biz hamımız ayıq-sayıq olmalıyıq”

[57] Biz o zalım tayfanı baglardan və cesmələrdən cıxartdıq

[58] xəzinələrdən və gozəl yerlərdən də qovduq

[59] Beləcə, Biz Israil ogullarını o yerlərə varis etdik

[60] Gunəs ufuqdən qalxarkən Firon oz əsgərləri ilə onları təqib etməyə basladılar

[61] Iki dəstə bir-birini goruncə Musanın səhabələri: “Biz yaxalanacagıq!”– dedilər

[62] Musa dedi: “Xeyr, Rəbbim mənimlədir. O mənə dogru yol gostərəcək!”

[63] Biz Musaya: “Əsanla dənizə vur!”– deyə vəhy etdik. Dəniz dərhal yarıldı, on iki yol acıldı və hər biri nəhəng bir dag kimi oldu

[64] O birilərini də ora yaxınlasdırdıq

[65] Musa və onunla birlikdə olanların hamısını xilas etdik

[66] O birilərini isə suya qərq etdik

[67] Subhəsiz ki, bu hekayətdə bir ibrət vardır. Lakin onların coxu iman gətirmədi

[68] Həqiqətən, sənin Rəbbin Qudrətlidir, Rəhmlidir

[69] Onlara Ibrahimin əhvalatını da oxu

[70] Bir zaman o oz atasına və tayfasına: “Nəyə ibadət edirsiniz?”– demisdi

[71] Onlar dedilər: “Biz butlərə ibadət edir və onlara tapınmaqda davam edirik”

[72] O dedi: “Onlara yalvardıgınız zaman sizi esidirlərmi

[73] Yaxud sizə xeyir və ya zərər verirlərmi?”

[74] Onlar dedilər: “Xeyr, amma biz oz atalarımızın belə etdiklərini gorduk”

[75] O dedi: “Siz nəyə ibadət etdiyinizi gorursunuzmu –

[76] həm siz, həm də ulu babalarınız

[77] Aləmlərin Rəbbindən basqa, onların hamısı mənim dusmənimdir

[78] O Rəbb ki, məni yaratmıs və məni dogru yola yonəltmisdir

[79] O Rəbb ki, məni yedirdir və icirdir

[80] O Rəbb ki, xəstələndiyim zaman mənə səfa verir

[81] O Rəbb ki, məni oldurəcək, sonra dirildəcəkdir

[82] O Rəbb ki, Haqq-hesab gunu xətalarımı bagıslayacagını Ondan umuram

[83] Ey Rəbbim! Mənə hikmət ver və məni əməlisalehlərə qovusdur

[84] Sonra gələnlər arasında həmisə yad edilim deyə mənə yaxsı ad qismət elə

[85] Məni Nəim bagının varislərindən et

[86] Atamı bagısla! Cunki o, azmıslardandır

[87] Onların dirildiləcəyi gun məni rusvay etmə

[88] O gun ki, nə var-dovlət, nə də ogul-usaq bir fayda verər

[89] Ancaq saglam bir qəlblə Allahın huzuruna gələnlərdən basqa!”

[90] Cənnət muttəqilərə yaxınlasdırılar

[91] Cəhənnəm də azgınlara gostərilər

[92] Onlara deyilər: “Hanı sizin ibadət etdikləriniz –

[93] Allahdan basqa pənah apardıqlarınız? Onlar sizə komək edə bilərlərmi, yaxud ozlərinə koməkləri dəyə bilərmi?”

[94] Onlar azgınlarla birlikdə Cəhənnəmə atılarlar

[95] Iblisin butun əsgərləri də, həmcinin

[96] Onlar orada hocətləsərək deyərlər

[97] “Allaha and olsun ki, biz acıq-aydın azgınlıq icində idik –

[98] o vaxt ki, biz sizi aləmlərin Rəbbinə tay tuturduq

[99] Bizi ancaq gunahkarlar azdırdı

[100] Indi isə bizim nə səfaətcilərimiz

[101] nə də bizə canıyanan bir dostumuz var

[102] Bir də dunyaya qayıda bilsəydik, mominlərdən olardıq!”

[103] Subhəsiz ki, bunda bir ibrət vardır. Lakin onların əksəriyyəti yenə iman gətirmədi

[104] Həqiqətən, sənin Rəbbin Qudrətlidir, Rəhmlidir

[105] Nuh tayfası da elciləri yalancı saydı

[106] O vaxt qardasları Nuh onlara dedi: “Məgər qorxmursunuz

[107] Həqiqətən, mən sizin ucun etibar edilməli bir elciyəm

[108] Allahdan qorxun və mənə itaət edin

[109] Mən bunun əvəzinə sizdən hec bir mukafat istəmirəm. Mənim mukafatım ancaq aləmlərin Rəbbinə aiddir

[110] Allahdan qorxun və mənə itaət edin!”

[111] Onlar dedilər: “Sənə ən rəzil adamlar tabe oldugu halda biz sənə inanarıqmı?”

[112] Nuh dedi: “Mən onların nə etdiklərini bilmirəm

[113] Onların haqq-hesabı yalnız Rəbbimə aiddir. Kas basa dusəydiniz

[114] Mən iman gətirənləri qovan deyiləm

[115] Mən yalnız acıq-askar bir qorxudanam”

[116] Onlar dedilər: “Ey Nuh! Əgər dəvətinə son qoymasan, mutləq dasqalaq ediləcəksən”

[117] Nuh dedi: “Ey Rəbbim! Qovmum məni yalancı hesab etdi

[118] Mənimlə onların arasında qəti hokm ver, məni və mənimlə birlikdə olan mominləri əzabdan qurtar!”

[119] Biz onu və onunla birlikdə olanları yuklu gəmidə xilas etdik

[120] Yerdə qalanları isə suya qərq etdik

[121] Subhəsiz ki, bunda bir ibrət var. Lakin onların əksəriyyəti yenə iman gətirmədi

[122] Həqiqətən, sənin Rəbbin Qudrətlidir, Rəhmlidir

[123] Ad tayfası da elciləri yalancı saydı

[124] O vaxt qardasları Hud onlara dedi: “Məgər qorxmursunuz

[125] Həqiqətən, mən sizin ucun etibar etməli oldugunuz bir elciyəm

[126] Allahdan qorxun və mənə itaət edin

[127] Mən bunun əvəzinə sizdən hec bir mukafat istəmirəm. Mənim mukafatım ancaq aləmlərin Rəbbinə aiddir

[128] Əcəba, siz hər təpədə əbəs yerə bir əlamətmi qurursunuz (hundur binalarmı tikirsiniz)

[129] Sanki əbədi qalacaqsınız deyə qalalarmı tikirsiniz

[130] Bir kəsi yaxaladıgınız zaman qəddar hokmdar kimi yaxalayırsınız

[131] Allahdan qorxun və mənə itaət edin

[132] Bildiyiniz nemətləri sizə verəndən qorxun

[133] O sizə heyvanat və ogul-usaq verdi

[134] ustəlik baglar və cesmələr də əta etdi

[135] Mən sizə uz verəcək boyuk gunun əzabından qorxuram”

[136] Onlar dedilər: “Bizə oyud-nəsihət versən də, verməsən də, bizim ucun birdir

[137] Bu, yalnız və yalnız əvvəlkilərin adətidir

[138] Biz əzaba ducar olan da deyilik”

[139] Onlar onu yalancı saydılar. Biz də onları məhv etdik. Subhəsiz ki, bunda bir ibrət var. Lakin onların əksəriyyəti iman gətirmədi

[140] Həqiqətən, sənin Rəbbin Qudrətlidir, Rəhmlidir

[141] Səmud tayfası da elciləri yalancı saydı

[142] O vaxt qardasları Saleh onlara dedi: “Məgər qorxmursunuz

[143] Subhəsiz ki, mən sizin ucun etibar edilməli bir elciyəm

[144] Allahdan qorxun və mənə itaət edin

[145] Mən bunun əvəzinə sizdən hec bir mukafat istəmirəm. Mənim mukafatım ancaq aləmlərin Rəbbinə aiddir

[146] Məgər siz burada olanların icində sərbəst buraxılacaqsınız

[147] Baglar və bulaqlar icində

[148] əkinlər və yumsaq meyvəli xurmalıqlar icində arxayınlıqla qalacaqsınız

[149] Daglardan məharətlə evlər yonub duzəldəcəksiniz

[150] Allahdan qorxun və mənə itaət edin

[151] Həddi asanların əmrinə tabe olmayın

[152] Onlar yer uzundə fəsad torədir və ozlərini gunahdan təmizləmirlər”

[153] Onlar dedilər: “Sən yalnız və yalnız sehrlənmislərdənsən

[154] Sən də bizim kimi ancaq bir insansan. Əgər dogru danısanlardansansa, bizə bir mocuzə gostər”

[155] Saleh dedi: “Mocuzə bu disi dəvədir! Onun da, sizin də muəyyən edilmis vaxtlarda su icmək haqqınız vardır. (Bir gun o su icməli, bir gun də siz su icməlisiniz)

[156] Ona hec bir pislik etməyin, yoxsa boyuk gunun əzabı sizi yaxalayar”

[157] Onlar dəvənin diz vətərini kəsdilər, sonra da pesman oldular

[158] Əzab onları yaxaladı. Subhəsiz ki, bunda bir ibrət vardır. Lakin onların əksəriyyəti yenə iman gətirmədi

[159] Həqiqətən, sənin Rəbbin Qudrətlidir, Rəhmlidir

[160] Lut tayfası da elciləri yalancı saydı

[161] O vaxt qardasları Lut onlara dedi: “Məgər qorxmursunuz

[162] Həqiqətən, mən sizin ucun etibar edilməli bir elciyəm

[163] Allahdan qorxun və mənə itaət edin

[164] Mən bunun əvəzinə sizdən hec bir mukafat istəmirəm. Mənim mukafatım ancaq aləmlərin Rəbbinə aiddir

[165] Dogrudanmı siz insanlar icində ancaq kisilərlə yaxınlıq edir

[166] və Rəbbinizin sizin ucun yaratdıgı qadınlarınızı tərk edirsiniz? Siz, həqiqətən də, həddi asan adamlarsınız”

[167] Onlar dedilər: “Ey Lut! Əgər dəvətinə son qoymasan, mutləq qovulanlardan olacaqsan!”

[168] O dedi: “Mən sizin əməllərinizə nifrət edənlərdənəm

[169] Ey Rəbbim! Məni və ailəmi onların tutduqları isdən xilas et!”

[170] Biz onu və onun butun ailəsini xilas etdik

[171] Geridə qalanlar arasındakı yaslı qadından basqa

[172] Sonra da o birilərini yerlə yeksan etdik

[173] Biz onların ustunə daslardan yagıs yagdırdıq. Qorxudulanların yagısı nə yaman imis

[174] Subhəsiz ki, bunda bir ibrət var. Lakin onların əksəriyyəti iman gətirmədi

[175] Həqiqətən, sənin Rəbbin Qudrətlidir, Rəhmlidir

[176] Əykə əhli də elciləri yalancı saydı

[177] O vaxt Sueyb onlara dedi: “Məgər qorxmursunuz

[178] Subhəsiz ki, mən sizin ucun etibar edilməli bir elciyəm

[179] Allahdan qorxun və mənə itaət edin

[180] Mən bunun əvəzinə sizdən hec bir mukafat istəmirəm. Mənim mukafatım ancaq aləmlərin Rəbbinə aiddir

[181] Olcuyə tam riayət edin və əksik olcənlərdən olmayın

[182] Duz tərəzi ilə cəkin

[183] Insanların əsyalarını əksik verməyin və yer uzundə fəsad yayaraq pis islər gorməyin

[184] Sizi və əvvəlki nəsilləri Yaradandan qorxun!”

[185] Onlar dedilər: “Sən yalnız və yalnız sehrlənmislərdənsən

[186] Sən də bizim kimi ancaq bir insansan. Biz səni yalancılardan biri hesab edirik

[187] Əgər dogru danısanlardansansa, goyun bir parcasını ustumuzə endir”

[188] Sueyb dedi: “Rəbbim sizin nələr etdiyinizi daha yaxsı bilir”

[189] Onlar isə onu yalancı saydılar və buna gorə də kolgəli gunun əzabı onları yaxaladı. Həqiqətən, o, boyuk bir gunun əzabı idi

[190] Subhəsiz ki, bunda bir ibrət var. Lakin onların əksəriyyəti iman gətirmədi

[191] Həqiqətən, sənin Rəbbin Qudrətlidir, Rəhmlidir

[192] Subhəsiz ki, bu, aləmlərin Rəbbindən nazil edilmisdir

[193] Onu sadiq ruh Cəbrail endirdi –

[194] sənin qəlbinə ki, xəbərdar edənlərdən olasan

[195] Bu Quran acıq-aydın ərəb dilində nazil edildi

[196] Subhəsiz ki, o, kecmis ummətlərin kitablarında da xatırlanır

[197] Məgər Israil ogullarından olan alimlərin onu bilmələri bunlar ucun bir dəlil deyilmi

[198] Əgər Biz onu ərəb olmayanlardan birinə nazil etsəydik

[199] və o, bunu onlara oxusaydı, yenə də ona iman gətirməzdilər

[200] Biz kufru gunahkarların qəlbinə belə salarıq

[201] Onlar agrılı-acılı əzabı gorməyənədək ona inanmazlar

[202] O əzab onlara ozləri də hiss etmədən qəflətən gələcək

[203] Onlar deyəcəklər: “Bizə mohlət veriləcəkmi?”

[204] Yenədəmi əzabımızın tez gəlməsini istəyirlər

[205] Bilirsənmi, əgər onlara illərcə firavanlıq nəsib etsək

[206] sonra vəd olunduqları əzab onlara yetissə

[207] onlara nəsib olmus firavanlıq, əzabımızı onlardan dəf edə bilməz

[208] Biz hec bir kəndi onu xəbərdar edənlər olmadan məhv etmədik

[209] Xəbərdar edənləri də oyud-nəsihət vermək ucun gondərdik. Biz əsla zalım olmamısıq

[210] Quranı seytanlar endirmədi

[211] Onlar buna layiq deyillər və hec bunu bacarmazlar da

[212] Cunki onlar vəhyə qulaq asmaqdan kənar edilmisdilər

[213] Odur ki, Allahla yanası basqa bir məbuda ibadət etmə, yoxsa əzaba ducar edilənlərdən olarsan

[214] Ən yaxın qohumlarını qorxut

[215] Sənə tabe olan mominləri qanadının altına al (onlara qarsı təvazokar ol)

[216] Əgər onlar sənə asi olsalar, de: “Subhəsiz ki, mən sizin etdiyiniz əməllərdən uzagam!”

[217] Qudrətli və Rəhmli olan Allaha təvəkkul et

[218] O səni namaza duranda da gorur

[219] səcdə edənlər icində hərəkət edəndə də

[220] Həqiqətən də, O, Esidəndir, Biləndir

[221] Seytanların kimə nazil olduqlarını sizə xəbər verimmi

[222] Onlar hər bir yalancıya və gunahkara nazil olarlar

[223] Seytanlar vəhydən esitdiklərini kahinlərə təlqin edirlər. Halbuki onların əksəriyyəti yalancıdır

[224] Sairlərə gəldikdə isə, onlara ancaq azmıslar uyar

[225] Məgər gormursənmi ki, onlar hər vadidə veyl-veyl gəzir (hər movzuda ser uydurur)

[226] və etmədikləri seylərdən danısırlar

[227] Təkcə iman sahibi olub saleh əməllər edən, Allahı tez-tez yada salan və haqsızlıga məruz qaldıqdan sonra Islam dinini mudafiə edənlərdən basqa. Zalımlar isə qayıdacaqları yeri mutləq biləcəklər

ən-Nəml

Surah 27

[1] Ta. Sin. Bu, Quranın və acıq-aydın bir Kitabın ayələridir

[2] Mominlərə dogru yol gostəricisi və mujdədir

[3] O kəslərə ki, namaz qılır, zəkat verir və axirətə qətiyyətlə inanırlar

[4] Həqiqətən, Axirətə iman gətirməyənlərin bəd əməllərini onlara yaxsı kimi gostərdik. Odur ki, onlar azgınlıqları uzundən hec nə anlamadan yer uzundə veyllənirlər

[5] Bunlar əzabı agır olacaq kimsələrdir. Axirətdə ən cox ziyana ugrayacaq kəslər də elə onlardır

[6] Həqiqətən, sən Quranı Mudrik və Bilən Allahdan alırsan

[7] Bir zaman Musa oz ailəsinə: “Mən, dogrudan da, bir od gordum. Qoy gedib ondan sizə bir xəbər və ya bir koz gətirim ki, qızınasınız”– demisdi

[8] Musa oraya gəlib catanda ona nida gəldi: “Odun icindəki də, ətrafındakı da mubarəkdirlər. Aləmlərin Rəbbi olan Allah pak və muqəddəsdir

[9] Ey Musa! Qudrətli, Mudrik Allah Mənəm

[10] Əsanı yerə at!” Musa onun ilan kimi qıvrıldıgını gordukdə donub qacdı və geriyə də donmədi. Allah dedi: “Ey Musa! Qorxma! Elcilər Mənim huzurumda qorxmazlar

[11] Ancaq kim haqsızlıq edib sonra da pisliyin əvəzinə yaxsılıq edərsə, bilsin ki, Mən Bagıslayanam, Rəhmliyəm

[12] Əlini qoynuna sal ki, əlin oradan ləkəsiz, agappaq cıxsın. Firona və onun tayfasına gondərilən doqquz mocuzədən biri budur. Həqiqətən, onlar fasiq bir tayfadır!”

[13] Mocuzələrimiz onlara askar səkildə gostərildikdə: “Bu, acıq-aydın bir sehrdir!”– dedilər

[14] Buna qəti inandıqları halda, haqsızcasına və təsəxxuslə onları inkar etdilər. Gor fəsad torədənlərin aqibəti necə oldu

[15] Biz Davuda və Suleymana elm verdik. Onlar dedilər: “Bizi Oz momin qullarının coxundan ustun tutan Allaha həmd olsun!”

[16] Suleyman Davuda peygəmbərlikdə varis oldu və dedi: “Ey insanlar! Bizə qus dili oyrədildi və bizə hər seydən verildi. Həqiqətən, bu, bizə gostərilən acıq-askar ustunlukdur”

[17] Suleymanın cinlərdən, insanlardan və quslardan ibarət qosunu toplandı. Onlar muntəzəm səkildə yerbəyer edildilər

[18] Nəhayət, onlar qarısqa vadisinə gəlib catdıqda bir qarısqa dedi: “Ey qarısqalar! Yuvalarınıza girin ki, Suleyman və onun qosunu ozləri də hiss etmədən sizi tapdayıb məhv etməsinlər”

[19] Suleyman qarısqanın bu sozunə gulumsədi və dedi: “Ey Rəbbim! Mənə həm mənim ozumə, həm də valideynlərimə əta etdiyin nemətə sukur etmək ucun, Sənin razı qalacagın yaxsı əməli etmək ucun ilham ver və məni Oz mərhəmətinlə əməlisaleh qullarına qovusdur!”

[20] Suleyman qusları nəzərdən kecirib dedi: “Hudhudu nə ucun gormurəm? Yoxsa o burada yoxdur

[21] O, ya mənə askar bir dəlil gətirməlidir, ya da mən ona siddətli bir əzab verməliyəm və yaxud da tutub bogazını uzməliyəm”

[22] Cox kecmədən hudhud gəlib dedi: “Mən sənin bilmədiyin bir seyi oyrəndim. Sənə Səbadan dogru bir xəbər gətirmisəm

[23] Mən onlara padsahlıq edən, ozunə hər sey verilmis və cox boyuk taxtı olan bir qadın gordum

[24] Mən onun və tayfasının Allahı qoyub gunəsə səcdə etdiklərinin sahidi oldum. Seytan onların əməllərini ozlərinə gozəl gostərmis və onları haqq yoldan cıxartdıgına gorə haqqın yolunu tapa bilmirlər

[25] Seytan ona gorə belə etmisdir ki, goylərdə və yerdə gizli olanı askara cıxardan, sizin gizlətdiklərinizi də, uzə cıxartdıqlarınızı da Bilən Allaha səcdə etməsinlər

[26] Boyuk Ərsin Rəbbi olan Allahdan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur”

[27] Suleyman dedi: “Baxaq gorək, sən dogru deyirsən, yoxsa yalancılardansan

[28] Mənim bu məktubumu apar onların yanına at. Sonra bir qədər uzaqda dur və bax gor nə cavab verəcəklər!”

[29] Qadın dedi: «Ey əyanlar! Mənə cox əhəmiyyətli bir məktub atıldı

[30] O məktub Suleymandandır və onda deyilir: “Mərhəmətli və Rəhmli Allahın adı ilə

[31] Mənə qarsı təkəbbur gostərməyin və yanıma musəlman olaraq gəlin!”»

[32] Qadın dedi: “Ey əyanlar! Bu is barəsində mənə məsləhət verin. Mən hec vaxt siz yanımda olmayınca qəti qərar verməmisəm.”

[33] Onlar dedilər: “Biz boyuk bir quvvət və qudrət sahibiyik. Buyuruq isə sənindir. Nə buyuracagını ozun dusun!”

[34] Qadın dedi: Hokmdarlar hər hansı bir məmləkətə soxulduqları zaman onu viran qoyar, xalqının hormətli adamlarını da zəlil edərlər. Onlar bax belə edərlər

[35] Mən onlara bir hədiyyə gondərəcəyəm və baxacagam gorum elcilər nə ilə qayıdacaqlar

[36] Elcilər Suleymanın yanına gəldikdə o dedi: “Siz mənə mal-dovlətləmi yardım edirsiniz? Allahın mənə bəxs etdiyi sizin verdiyinizdən daha yaxsıdır. Siz isə ancaq oz bəxsislərinizlə fərəhlənirsiniz

[37] Onların yanına qayıt! Biz onların ustunə qarsısında dura bilməyəcəkləri bir ordu ilə gəlib onları oradan zəlil və alcalmıs vəziyyətdə cıxardarıq!”

[38] Suleyman dedi: “Ey əyanlar! Onlar muti olaraq yanıma gəlməmis hansınız onun taxtını mənə gətirə bilər?”

[39] Cinlərdən cox quvvətli birisi dedi: “Sən yerindən qalxmamıs mən onu sənə gətirərəm. Mən bu isi gorməyə cox quvvətliyəm, etibarlıyam!”

[40] Kitabdan xəbəri olan bir basqa kimsə isə belə dedi: “Mən onu sənə bir goz qırpımında gətirərəm!” Suleyman o taxtı yanında hazır durmus gorən kimi dedi: “Bu, Rəbbimin lutfundəndir ki, məni sınaga cəksin, gorsun sukur edəcəyəm, yoxsa nankor olacagam! Kim sukur etsə, ancaq oz xeyrinə sukur etmis olar, kim də nankor olsa, bilsin ki, həqiqətən, Rəbbim onun sukrunə mohtac deyil, Səxavətlidir!”

[41] Suleyman dedi: “Onun taxtını tanınmaz hala salın, gorək onu tanıyacaq, yoxsa tanımayanlardan olacaq?”

[42] Qadın gəldikdə ona: “Taxtın bu curdurmu?”– deyildi. O dedi: “Deyəsən odur!” Suleyman dedi: “Bizə ondan əvvəl elm verilmis və biz musəlman olmusuq!”

[43] Allahdan basqa tapındıgı seylər o qadını tovhiddən yayındırmısdır. Cunki o, kafir bir tayfadan idi

[44] Qadına: “Saraya daxil ol!”– deyildi. O, sarayı gordukdə onu dərin bir golməcə hesab etdi və baldırlarını acdı. Suleyman dedi: “Bu, bullurdan hamarlanıb duzəldilmis bir saraydır!” Qadın dedi: “Ey Rəbbim! Mən ozumə zulm etmisdim. Indi isə Suleymana tabe olub aləmlərin Rəbbi olan Allaha təslim oldum!”

[45] Biz Səmud tayfasına – Allaha ibadət edin deyə, qardasları Salehi elci gondərdik. Onlar isə bir-biri ilə mubarizə aparan iki firqəyə bolundulər

[46] O dedi: “Ey camaatım! Nə ucun yaxsılıqdan qabaq pisliyə tələsirsiniz? Nə ucun Allahdan bagıslanmagınızı diləmirsiniz? Ola bilsin ki, sizə rəhm oluna”

[47] Onlar dedilər: “Biz sənin və səninlə birlikdə olanların ucbatından ugursuzluga ugradıq”. Saleh dedi: “Sizin ugursuzlugunuz Allah yanındadır. Siz sınaga cəkilən bir qovmsunuz”

[48] Səhərdə doqquz adam var idi ki, bunlar yer uzundə fitnə-fəsad torədir, yaxsı islər gormurdulər

[49] Onlar dedilər: “Bir-birinizin yanında Allaha and icin ki, gecə ona və ailəsinə basqın edib onları oldurəcək, sonra da onun yaxın qohumuna deyəcəyik ki, biz onun ailəsinin oldurulduyunu gorməmisik və biz, həqiqətən, duzunu deyirik”

[50] Onlar hiylə qurdular, Biz də hiylə qurduq. Lakin onlar bunu hiss etmədilər

[51] Bax gor onların hiylələrinin aqibəti necə oldu. Biz onları butun tayfalarıyla birlikdə yerlə yeksan etdik

[52] Haqsızlıqları uzundən viran qalmıs evləri də budur. Həqiqətən, bunda bilən adamlar ucun ibrət var

[53] Iman gətirib Allahdan qorxanları isə xilas etdik

[54] Lutu da yada sal. Bir zaman o oz qovmunə demisdi: “Gozunuz gorə-gorə murdar ismi gorəcəksiniz

[55] Siz qadınları qoyub səhvətlə kisilərəmi yaxınlasacaqsınız? Yox, siz cahil bir qovmsunuz!”

[56] Qovmunun cavabı isə ancaq: “Lutun ailəsini kəndinizdən cıxarın. Cunki onlar təmiz qalmaq istəyən adamlardır!”– demələri oldu

[57] Biz onu və ailəsini xilas etdik. Yalnız arvadından basqa. Biz onun arvadının geridə qalanlardan olmasına qərar verdik

[58] Biz onların ustunə daslardan yagıs yagdırdıq. Qorxudulanların yagısı nə yaman imis

[59] De: “Həmd olsun Allaha, salam olsun Onun secdiyi qullarına! Allah yaxsıdır, yoxsa Ona sərik qosduqlarınız

[60] Butlər yaxsıdır, yoxsa goyləri və yeri yaradan, sizin ucun goydən yagmur endirən Allah?! Biz o yagmurla gozəl bagcalar saldıq. Halbuki siz onların agaclarını da boyudə bilməzdiniz. Hec Allahla yanası basqa bir məbudmu var? Xeyr, onlar haqdan yayınan qovmdurlər

[61] Butlər yaxsıdır, yoxsa yeri məskən edən, arasından caylar axıdan, uzərində mohkəm duran daglar yaradan və iki dənizin arasında maneə qoyan Allah?! Hec Allahla yanası basqa bir məbudmu var? Xeyr, onların əksəriyyəti bunu bilmirlər

[62] Butlər yaxsıdır, yoxsa darda qalan kimsə yalvardıgı zaman ona cavab verən, səri sovusduran və sizi yer uzunun varisləri edən Allah?! Hec Allahla yanası basqa bir məbudmu var? Siz necə də az dusunursunuz

[63] Butlər yaxsıdır, yoxsa qurunun və dənizin qaranlıqlarında sizə dogru yol gostərən, kuləkləri Oz mərhəməti onundə yagısdan qabaq mujdəci kimi gondərən Allah?! Hec Allahla yanası basqa bir məbudmu var? Allah onların qosduqları səriklərdən ucadır

[64] Butlər yaxsıdır, yoxsa məxluqatı əvvəldən yaradan, sonra onu yenidən dirildən, sizə goydən və yerdən ruzi verən Allah?! Hec Allahla yanası basqa bir məbudmu var?” De: “Əgər dogru deyirsinizsə, dəlilinizi gətirin”

[65] De: “Allahdan basqa goylərdə və yerdə olanların hec biri qeybi bilməz. Onlar nə zaman diriləcəklərini belə bilmirlər

[66] Həm də onların elmi axirəti qavrayıb dərk edə bilməz. Ustəlik də onun barəsində səkk-subhə icindədirlər, hətta ona qarsı kor kimi baxarlar”

[67] Kafirlər dedilər: “Məgər biz və atalarımız torpaga qarısdıqdan sonra qəbirlərdən cıxardılacagıq

[68] Bu dirilmə həm bizə, həm də əvvəllər atalarımıza vəd olunmusdu. Bu, kecmisdəkilərin uydurdugu əfsanələrdən basqa bir sey deyil”

[69] De: “Yer uzundə gəzib dolasın və gorun gunahkarların aqibəti necə olmusdur”

[70] Onlara gorə kədərlənmə və qurduqları hiylələrdən otru də urəyini sıxma

[71] Onlar: “Əgər dogru deyirsinizsə, bu vəd nə vaxt olacaq?”– deyirlər

[72] De: “Ola bilsin ki, tələsik istədiyiniz seyin bir qismi, artıq sizə yaxınlasmısdır”

[73] Həqiqətən, sənin Rəbbin insanlara qarsı lutfkardır, lakin onların əksəriyyəti nasukurdur

[74] Subhəsiz ki, sənin Rəbbin onların qəlblərinin gizli saxladıqlarını və onların askar etdiklərini bilir

[75] Goydə və yerdə elə bir gizli sey yoxdur ki, acıq-aydın Yazıda (Lovhi-məhfuzda) olmasın

[76] Həqiqətən, bu Quran Israil ogullarına ixtilafda olduqları seylərin coxunu anlatmaqdadır

[77] Həqiqətən, o, mominlərə dogru yol gostəricisi və bir mərhəmətdir

[78] Subhəsiz ki, sənin Rəbbin onların arasında Oz hokmunu verəcək. O, Qudrətlidir, Biləndir

[79] Sən yalnız Allaha təvəkkul et! Cunki sən acıq-aydın haqq yoldasan

[80] Sozsuz ki, sən nə olulərə haqqı esitdirə bilərsən, nə də donub gedən karlara cagırısı catdıra bilərsən

[81] Sən korları dusdukləri azgınlıqdan dogru yola cıxara bilməzsən. Sən haqqı yalnız musəlman ikən ayələrimizə inananlara esitdirə bilərsən

[82] O soz (Qiyamət) onların baslarının ustunu aldıgı zaman onlar ucun yerdən elə bir heyvan cıxardarıq ki, onlarla danısıb insanların ayələrimizə yəqinliklə inanmadıqlarını soyləyər

[83] Həmin gun hər ummətin ayələrimizi yalan sayanlarından bir dəstə toplayarıq. Sonra da onlar bir yerdə məhsərə suruklənərlər

[84] Nəhayət haqq-hesab yerinə gəldikləri zaman Allah deyər: “Ayələrimi basa dusmədiyiniz halda, onları yalanmı saydınız? Bəs siz nə is gorurdunuz?”

[85] Zulm etdiklərinə gorə o soz onları haqlayacaq və onlar danısa bilməyəcəklər

[86] Məgər onlar gormurlərmi ki, Biz gecəni onların həmin vaxt istirahət etməsi ucun yaratmıs, gunduzu isə isıqlı etmisik? Subhəsiz ki, bunda iman gətirən adamlar ucun dəlillər vardır

[87] Sur ufuruləcəyi gun Allahın istədiklərindən basqa, goylərdə və yerdə olanlar dəhsətə dusəcək və hamısı Onun huzuruna bas əyərək gələcəkdir

[88] Sən daglara baxıb onları hərəkətsiz durmus guman edərsən, halbuki onlar bulud kecdiyi kimi kecib gedərlər. Bu, hər seyi kamil səkildə edən Allahın isidir. Subhəsiz ki, O, etdiklərinizdən xəbərdardır

[89] Hər kim yaxsı əməllə gəlsə, ona daha yaxsısı (Cənnət) verilər. Onlar o gun dəhsətli qorxu hissindən uzaq olarlar

[90] Pis əməllə gələnlər isə uzustə oda atılarlar. Onlara deyilər: “Məgər siz ancaq etdiyiniz əməllərə gorə cəzalandırılmırsınız?”

[91] De: “Mənə ancaq bu səhərin (Məkkənin) Rəbbinə ibadət etmək əmr edilmisdir. O səhər ki, Rəbbim onu toxunulmaz buyurmusdur. Hər sey yalnız Onundur. Mənə əmr olunub ki, musəlman olum

[92] və Quran oxuyum!” Kim dogru yolda olsa, yalnız ozu ucun dogru yolda olmus olar. Haqq yoldan azana isə belə de: “Mən ancaq xəbərdar edənlərdənəm!”

[93] De: “Həmd, Allaha məxsusdur! O Oz dəlillərini sizə gostərəcək, siz də onları tanıyacaqsınız. Rəbbin sizin etdiklərinizdən qafil deyildir!”

əl-Qəsəs

Surah 28

[1] Ta. Sin. Mim

[2] Bu, acıq-aydın Kitabın ayələridir

[3] Biz sənə, iman gətirən insanlar ucun, Musa ilə Fironun əhvalatını oldugu kimi oxuyacagıq

[4] Həqiqətən, Firon yer uzundə təkəbburluk gostərib onun əhalisini zumrələrə bolmusdu. Firon onlardan bir zumrəni zəiflədir, onların oglan usaqlarını oldurur, qadınlarını isə sag buraxırdı. Həqiqətən, o, fitnə-fəsad torədənlərdən idi

[5] Biz istədik ki, həmin yerdə aciz qalanlara mərhəmət gostərək, onları ondə gedənlər və varislər edək

[6] yer uzundə onlara hokmranlıq bəxs edək, Firona, Hamana və onların əsgərlərinə qorxub cəkindikləri seyi gostərək

[7] Biz Musanın anasına: “Onu əmizdir. Ondan otru qorxduqda isə onu caya at. Qorxma və kədərlənmə. Cunki Biz onu sənə qaytaracaq və onu elcilərimizdən biri edəcəyik”– deyə vəhy etdik

[8] Fironun ailəsi onu tapıb goturdu ki, axırda onlara dusmən və baslarına bəla olsun. Həqiqətən, Firon, Haman və onların əsgərləri gunahkar idilər

[9] Fironun zovcəsi dedi: “Bu usaq həm mənim, həm də sənin ucun gozaydınlıgıdır. Onu oldurməyin. Ola bilsin ki, o bizə bir fayda verər, yaxud da onu ogulluga goturərik”. Onlar bu isin sonunu bilmirdilər

[10] Musanın anasının urəyi bos qalmısdı (ovlad dərdindən basqa hec bir sey haqda dusunmurdu). Əgər Biz, vədimizə inananlardan olsun deyə, onun qəlbinə səbir verməsəydik, az qala gorduyu isi acıb bildirəcəkdi

[11] Anası onun bacısına: “Onun dalınca get!”– dedi. O da hec kimə hiss etdirmədən kənardan Musaya goz qoyurdu

[12] Daha oncə Biz ona oz anasından basqa butun sud analarının dosunu əmməyi qadagan etmisdik. Musanın bacısı dedi: “Sizin ucun onun qaygısına qalacaq və ona qarsı xeyirxah olacaq bir ailəni sizə gostərimmi?”

[13] Beləliklə, Biz onu oz anasına qaytardıq ki, gozu aydın olsun, kədərlənməsin və Allahın vədinin haqq oldugunu bilsin. Lakin onların coxu bunu bilmir

[14] Musa yetkinləsib kamillik dovrunə catdıqda Biz ona hokmranlıq (peygəmbərlik) və elm əta etdik. Biz xeyirxah islər gorənləri belə mukafatlandırırıq

[15] O, səhərə əhalisi xəbərsiz ikən daxil oldu və orada bir-biri ilə vurusan iki kisi gordu. Biri onun tərəfdarlarından, o biri isə dusmənlərindən idi. Tərəfdarlarından olan kəs onu dusməninə qarsı koməyə cagırdı. Musa onu vurub oldurdu və: “Bu, seytan əməlindəndir. Həqiqətən, o, haqq yoldan azdıran acıq-aydın bir dusməndir!”– dedi

[16] Musa dedi: “Ey Rəbbim! Mən ozum-ozumə zulm etdim. Məni bagısla!” O da onu bagısladı. Həqiqətən, O, Bagıslayandır, Rəhmlidir

[17] Musa dedi: “Ey Rəbbim! Mənə nemət bəxs etdiyin ucun mən hec vaxt gunahkarlara arxa olmayacagam!”

[18] Səhəri gun qorxu icində ətrafa goz qoya-qoya səhərə cıxdı. Birdən dunən onu koməyə cagıran kəs yenə fəryad qoparıb onu koməyə cagırdı. Musa ona: “Sən, dogrudan da, acıq-askar yolunu azmısın birisən!”– dedi

[19] Musa ikisinin də dusməni olan kəsi (misirlini) yaxalamaq istədikdə o dedi: “Ey Musa! Sən dunən birini vurub oldurduyun kimi, məni də oldurməkmi istəyirsən? Sən yer uzundə ancaq bir zulmkar olmaq istəyirsən. Sən islah edənlərdən olmaq istəmirsən”

[20] Səhərin kənarından bir kisi qaca-qaca gəlib dedi: “Ey Musa! Zadəganlar səni oldurmək barəsində məsvərət edirlər. Cıx get! Inan ki, mən sənin yaxsılıgını istəyənlərdənəm!”

[21] Musa qorxu icində ətrafa baxa-baxa oradan cıxıb: “Ey Rəbbim! Məni zalım adamların əlindən qurtar!”– dedi

[22] O, Mədyən tərəfə yollandı və: “Ola bilsin ki, Rəbbim mənə dogru yolu gostərsin!”– dedi

[23] O, Mədyən sulagına gəlib catanda quyunun yanında heyvanlarına su verən adamlar gordu. Onların yaxınlıgında da qoyunlarını o biri heyvanlardan geri cəkən iki qız gorub: “Sizə nə olub?”– dedi. Onlar dedilər: “Cobanlar heyvanlarını surub aparmamıs biz qoyunlarımıza su verə bilmirik. Atamız da cox qocadır”

[24] Musa onların yerinə qoyunlara su verdi, sonra da kolgəyə cəkilib dedi: “Ey Rəbbim! Sənin mənə nazil edəcəyin xeyrə ehtiyacım var!”

[25] Bir qədər sonra qızlardan biri utana-utana onun yanına gəlib dedi: “Atam bizim yerimizə qoyunları sulamagının haqqını odəməkdən otru səni cagırır”. Musa onun yanına gəlib basına gələn əhvalatı ona danısdıqda o dedi: “Qorxma! Sən zalım adamların əlindən xilas olmusan!”

[26] Qızlardan biri dedi: “Atacan! Onu muzdla isə gotur, cunki o, muzdla isə goturduklərinin ən yaxsısı, guclu və etibarlı olanıdır”

[27] Sueyb dedi: “Səkkiz il mənə isləmək sərti ilə qızlarımdan birini sənə ərə vermək istəyirəm. Əgər sən bu muddəti on ilə catdırsan, bu, sənin tərəfindən bir lutf olar. Mən sənə əziyyət vermək istəmirəm. Allah qoysa mənim əməlisalehlərdən oldugumu gorəcəksən”

[28] Musa dedi: “Bu, ikimizin arasında olan razılıqdır. Bu iki muddətdən hansını basa catdırsam, mənə qarsı haqsızlıq olmamalıdır. Allah da dediyimizə Vəkildir!”

[29] Musa muddətini basa vurub ailəsi ilə birlikdə yola cıxdıgı zaman Tur dagının yanında bir od gordu və ailəsinə dedi: “Dayanın! Mən bir od gordum. Mən ondan sizə bir xəbər və ya bir koz gətirərəm ki, qızınasınız”

[30] Musa oraya gəlib catdıqda sag tərəfindəki vadinin yaxınlıgında olan mubarək yerdəki agac tərəfdən ona nida gəldi: “Ey Musa! Aləmlərin Rəbbi olan Allah Mənəm

[31] Əsanı yerə at!” Musa onun ilan kimi qıvrıldıgını gorub, geriyə belə baxmadan donub qacmaga basladı. Allah dedi: “Ey Musa! Yaxın gəl, qorxma! Sən əmin-amanlıqda olanlardansan

[32] Əlini qoynuna sal ki, əlin oradan ləkəsiz, agappaq cıxsın. Qorxu kecib getsin deyə əlini ozunə sıx. Bu, Firona və onun əyanlarına qarsı sənin Rəbbindən olan iki tutarlı dəlildir. Həqiqətən, onlar fasiq adamlardır”

[33] Musa dedi: “Ey Rəbbim! Mən onlardan birini oldurmusəm, qorxuram ki, onlar da məni oldurələr

[34] Qardasım Harun dildə məndən daha bəlagətlidir. Onu da, dediklərimi təsdiqləyən bir koməkci kimi mənimlə birlikdə gondər. Mən, həqiqətən də, onların məni yalancı sayacaqlarından qorxuram”

[35] Allah dedi: “Biz səni qardasınla quvvətləndirəcək, ikinizə də dəlil verəcəyik. Onlar sizə hec bir pislik toxundura bilməyəcəklər. Mocuzələrimiz sayəsində siz və sizə tabe olanlar mutləq qalib gələcəksiniz”

[36] Musa onların yanına acıq-aydın dəlillərimizlə gəldikdə onlar: “Bu ancaq uydurulmus bir sehrdir. Biz ulu babalarımızdan belə bir sey esitməmisik”– dedilər

[37] Musa dedi: “Rəbbim Oz tərəfindən kimin dogru yolu gostərən rəhbər gətirdiyini və Axirət yurdunun kimə nəsib olacagını daha yaxsı bilir. Subhəsiz ki, zalımlar nicat tapmazlar!”

[38] Firon dedi: “Ey əyanlar! Mən sizin ucun ozumdən basqa bir məbud tanımıram. Ey Haman! Mənim ucun palcıgın uzərində od qala və bir qullə duzəlt ki, Musanın məbudunun yanına qalxım. Mən, həqiqətən də, onu yalancılardan hesab edirəm

[39] Firon və onun əsgərləri yer uzundə haqsız yerə təkəbbur gostərdilər və elə guman etdilər ki, huzurumuza qaytarılmayacaqlar

[40] Biz də onu və onun əsgərlərini tutub dənizə atdıq. Bax gor zalımların aqibəti necə oldu

[41] Biz onları oda cagıran rəhbərlər etdik. Qiyamət gunu onlara komək edilməyəcəkdir

[42] Bu dunyada onları lənətə ducar etdik. Qiyamət gunu isə onlar Allahın rəhmətindən qovulmus kimsələrdən olacaqlar

[43] Biz əvvəlki nəsilləri məhv etdikdən sonra Musaya insanlar ucun acıq-aydın dəlillər, dogru yol gostəricisi və rəhmət olaraq Kitab verdik ki, bəlkə, dusunub ibrət alsınlar

[44] Biz Musaya əmri yerinə yetirməyi tapsırdıqda sən dagın qərb tərəfində deyildin. Sən buna sahid olanlardan da deyildin

[45] Lakin Biz Musadan sonra necə-necə nəsil yaratdıq və onlar uzun omur surdulər. Sən Mədyən sakinləri arasında olub ayələrimizi onlara oxumurdun. Lakin elciləri Biz gondəririk

[46] Biz Musanı cagırdıgımız zaman da sən Tur dagının yanında deyildin. Lakin səndən əvvəl ozlərinə xəbərdar edən peygəmbər gəlməmis bir tayfanı xəbərdar edəsən deyə, Rəbbindən bir mərhəmət olaraq səni peygəmbər gondərdik ki, bəlkə, dusunub anlayalar

[47] Ozlərinin etdikləri əməllərə gorə onlara bir musibət uz verdikdə: “Ey Rəbbimiz! Nə ucun bizə bir peygəmbər gondərmədin ki, biz də Sənin ayələrinə tabe olub mominlərdən olaq?”– deməsəydilər, səni peygəmbər gondərməzdik

[48] Bizim tərəfimizdən onlara haqq gəldikdə onlar: “Nə ucun Musaya verilənin bənzəri ona da verilmədi?”– dedilər. Məgər onlar daha oncə Musaya veriləni inkar etməmisdilərmi? Onlar demisdilər: “Bir-birini dəstəkləyən iki sehr (Tovrat və Quran)!” Həmcinin demisdilər: “Biz hec birinə inanmırıq!”

[49] De: “Əgər dogru deyirsinizsə, Allah tərəfindən elə bir Kitab gətirin ki, bu ikisindən daha dogru yol gostərən bir rəhbər olsun və mən də ona tabe olum!”

[50] Əgər sənə cavab verməsələr, bil ki, onlar nəfslərinin istəklərinə uymuslar. Allahdan bir dogru yol gostəricisi gəlməyincə oz nəfsinin istəyinə uyandan daha cox azmıs kim ola bilər?! Subhəsiz ki, Allah zalım adamları dogru yola yonəltməz

[51] Biz Sozu onlara catdırdıq ki, dusunub ibrət alsınlar

[52] Qurandan əvvəl ozlərinə Kitab verdiyimiz kəslər ona iman gətirirlər

[53] Onlara Quran oxundugu zaman: “Biz ona iman gətirdik. O, həqiqətən də, Rəbbimizdən olan haqdır. Biz ondan əvvəl də musəlman idik!”– deyirlər

[54] Səbir etdiklərinə gorə onlara mukafatları ikiqat veriləcək. Onlar pisliyi yaxsılıqla dəf edir və ozlərinə verdiyimiz ruzidən Allah yolunda xərcləyirlər

[55] Onlar laglagı esitdikləri zaman ondan uz cevirib: “Bizim əməllərimiz bizə, sizin əməlləriniz də sizə aiddir. Sizə salam olsun! Biz cahillərə qosulmaq istəmirik!”– deyirlər

[56] Subhəsiz ki, sən istədiyini dogru yola yonəldə bilməzsən. Amma Allah istədiyini dogru yola yonəldir. O, dogru yolda olanları daha yaxsı tanıyır

[57] Kafirlər dedilər: “Əgər biz səninlə birlikdə dogru yolla getsək, yurdumuzdan qovularıq”. Məgər Biz onları Ozumuzdən bir ruzi olaraq hər cur meyvənin gətirildiyi, muqəddəs, təhlukəsiz bir yerdə yerləsdirmədikmi? Lakin onların coxu bunu bilmir

[58] Biz xos guzəranı ilə qurrələnən necə-necə səhəri məhv etdik. Budur onların yurdları. Ozlərindən sonra bəzilərindən basqa orada hec kəs sakin olmadı. Onlara Biz varis olduq

[59] Sənin Rəbbin səhərlərdən ən muhum olanına, ozlərinə ayələrimizi oxuyan bir elci gondərməmis o səhərləri məhv etmədi. Biz yalnız əhalisi zalım olan səhərləri məhv etdik

[60] Sizə verilən hər sey ancaq dunya həyatının kecici zovqu və onun bərbəzəyidir. Allah yanında olanlar isə daha xeyirli və daha surəklidir. Məgər anlamırsınız

[61] Məgər verdiyimiz gozəl bir vədə (Cənnətə) qovusan kimsə, dunya həyatının kecici zovqunu bəxs etdiyimiz, sonra da qiyamət gunu Cəhənnəmə gətiriləcək kimsə ilə eyni ola bilər

[62] O gun Allah onları cagırıb deyəcəkdir: “Iddia etdiyiniz səriklərim haradadırlar?”

[63] Barələrində Sozun gercəkləsəcəyi kimsələr deyəcəklər: “Ey Rəbbimiz! Bunlar bizim azdırdıgımız kimsələrdir. Ozumuz azdıgımız kimi onları da azdırdıq. Biz onlardan uzaqlasıb Sənə uz tuturuq. Dogrusu, onlar bizə ibadət etmirdilər”

[64] Musriklərə: “Səriklərinizi cagırın!”– deyiləcək. Musriklər onları cagıracaq, lakin sərikləri onlara cavab verməyəcəklər. Onlar əzabı gorəcəklər. Yaxsı olardı ki, onlar dogru yolla getmis olaydılar

[65] O gun Allah onları cagırıb: “Elcilərə nə cavab verdiniz?”– deyəcək

[66] O gun xəbərlər onlardan gizli qalacaq. Onlar bir-birindən hec bir sey sorusa bilməyəcəklər

[67] Tovbə edib iman gətirən və yaxsı islər gorən kimsəyə gəlincə, ola bilsin ki, o, nicat tapanlardan olsun

[68] Rəbbin istədiyini yaradır və istədiyini də peygəmbər secir. Onların isə secməyə haqqı yoxdur. Allah pakdır, muqəddəsdir və onların qosduqları səriklərdən ucadır

[69] Sənin Rəbbin onların qəlbinin həm gizli saxladıqlarını, həm də askar etdiklərini bilir

[70] O, Allahdır. Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Dunyada da, Axirətdə də həmd Ona məxsusdur. Hokm Onundur və siz Ona qaytarılacaqsınız

[71] De: “Bir deyin gorək, əgər Allah gecəni uzərinizdə Qiyamətə qədər uzatsa, Allahdan basqa hansı məbud sizə bir isıq gətirə bilər? Məgər esitmirsiniz?”

[72] De: “Bir deyin gorək, əgər Allah gunduzu uzərinizdə qiyamətə qədər uzatsa, Allahdan basqa hansı məbud dincəldiyiniz gecəni sizə gətirə bilər? Məgər gormursunuz?”

[73] O, Oz mərhəməti ilə sizin ucun gecəni və gunduzu yaratdı ki, gecəni dincələsiniz və gunduzu Onun lutfundən ruzi axtarasınız. Bəlkə, sukur edəsiniz

[74] O gun Allah onları cagırıb: “Iddia etdiyiniz səriklərim haradadırlar?”– deyəcəkdir

[75] Biz hər ummətdən bir sahid cıxardacaq və: “Dəlilinizi gətirin!”– deyəcəyik. Onlar biləcəklər ki, haqq yalnız Allaha məxsusdur. Uydurduqları butlər isə onları qoyub gedəcəklər

[76] Həqiqətən, Qarun Musa ilə həmtayfa idi. Amma onlara qarsı yamanlıq edirdi. Biz ona elə xəzinələr vermisdik ki, onların acarlarını dasımaq bir dəstə quvvətli adama agır gəlirdi. Qovmu ona dedi: “Oyunmə! Həqiqətən, Allah oyunənləri sevmir

[77] Allahın sənə verdiyi ilə Axirət yurduna can at. Dunyadakı nəsibini də unutma. Allah sənə yaxsılıq etdiyi kimi, sən də basqalarına yaxsılıq et. Yer uzundə fitnə-fəsad torətməyə calısma. Subhəsiz ki, Allah fitnə-fəsad torədənləri sevmir”

[78] Qarun dedi: “Bu mənə ancaq məndə olan biliyə gorə verilmisdir”. Məgər o bilmirdi ki, Allah ondan əvvəlki nəsillərdən, ondan daha quvvətli və daha cox var-dovlət yıgan kəsləri məhv etmisdir? Gunahkarlar oz gunahları barəsində sorgu-sual olunmaz (uzlərindən tanınarlar)

[79] Qarun oz zinəti icində xalqının qarsısına cıxdı. Dunya həyatını arzulayanlar dedilər: “Kas ki, Qaruna verilənin bənzəri bizə də veriləydi! Həqiqətən, o, boyuk qismət sahibidir”

[80] Elm verilmis kəslər isə dedilər: “Vay halınıza! Iman gətirib yaxsı əməl edən kimsə ucun Allahın mukafatı daha xeyirlidir. Buna isə yalnız səbir edənlər nail olarlar”

[81] Biz onu oz evi ilə birlikdə yerə batırdıq. Allaha qarsı ona komək edə biləcək havadarları yox idi. Və ozu də ozunə komək edə bilmədi

[82] Dunən onun yerində olmagı arzulayanlar ertəsi gun deyirdilər: “Ah, demək Allah Oz qullarından istədiyi kəs ucun ruzini artırar da, azaldar da. Əgər Allah bizə lutf etməsəydi, bizi də yerə batırardı. Ah, demək kafirlər nicat tapmayacaqlarmıs!”

[83] Biz o Axirət yurdunu yer uzundə təkəbburluk etmək və fitnə-fəsad torətmək istəməyənlərə nəsib edirik. Gozəl aqibət muttəqilərindir

[84] Kim Qiyamət gunu yaxsı əməl gətirsə, ona bundan daha yaxsısı verilər. Kim də pis əməl gətirsə, pis is gorənlərə ancaq etdikləri əməllərin cəzası verilər

[85] Quranı sənə nazil edib vacib buyuran Allah qayıdacagın yerə (Məkkəyə, yaxud Axirət yurduna) səni mutləq qaytaracaqdır. De: “Rəbbim kimin hidayət gətirdiyini və kimin acıq-aydın azgınlıq icində oldugunu yaxsı bilir”

[86] Sən bu Kitabın sənə nazil olacagına umid etmirdin. Bu ancaq Rəbbindən bir mərhəmətdir. Odur ki, hec vaxt kafirlərə arxa olma

[87] Allahın ayələri sənə nazil edildikdən sonra mugayat ol ki, onlar səni bu ayələrdən dondərməsinlər. Sən Rəbbinə dəvət et və musriklərdən olma

[88] Allahla yanası basqa bir məbuda yalvarma! Ondan basqa ibadətə layiq olan hec bir məbud yoxdur. Onun Uzundən basqa hər sey məhv olacaq. Hokm Onundur və siz Ona qaytarılacaqsınız

əl-Ənkəbut

Surah 29

[1] Əlif. Ləm. Mim

[2] Insanlar elə guman edirlər ki, təkcə: “Iman gətirdik!”– demələri ilə onlardan əl cəkiləcək və onlar imtahan edilməyəcəklər

[3] Biz onlardan oncəkiləri də sınaqdan kecirmisdik. Sozsuz ki, Allah dogru danısanları da, yalancıları da askara cıxardacaq

[4] Yoxsa yaramaz islərə yol verənlər Bizdən gizlənib ozlərini xilas edəcəklərini zənn edirlər? Onlar nə yarıtmaz dusuncələrə dalırlar

[5] Kim Allahla qarsılasacagına umid bəsləyirsə, qoy bilsin ki, Allahın muəyyənləsdirdiyi zaman hokmən gələcək. O, Esidəndir, Biləndir

[6] Cihad edən məhz ozu ucun etmis olar. Allahın aləmlərə qətiyyən ehtiyacı yoxdur

[7] Iman gətirərək yaxsı əməl edənlərin, əlbəttə ki, təqsirlərindən kecərik və onları etdikləri əməllərdən daha ustun olanı ilə mukafatlandırarıq

[8] Biz insana valideynləri ilə gozəl davranmagı buyurduq. Əgər onlar bilmədiyin bir seyi Mənə sərik qosmagın ucun səni məcbur etsələr, onlara guzəstə getmə. Donusunuz Mənə olacaq, Mən də butun etdikləriniz barədə sizə xəbər verəcəyəm

[9] Iman gətirib yaxsı islər gorənləri əməlisalehlərə qovusduracagıq

[10] Insanlar arasında: “Allaha iman gətirdik!”– deyənləri də var. Amma Allah yolunda əziyyətə məruz qaldıqda insanların fitnəsini Allahın əzabı ilə eyni tuturlar. Əgər Rəbbindən bir zəfər gəlmis olsa, mutləq: “Biz də sizinlə idik!”– deyərlər. Məgər Allah hər kəsin koksundəkiləri ən yaxsı bilən deyilmi

[11] Allah iman gətirənləri də, munafiqləri də askar edəcəkdir

[12] Kafirlər mominlərə: “Bizim yolumuzla gedin, gunahlarınızı oz ustumuzə goturək”– deyirlər. Halbuki onların hec biri hec kimin gunahının altına girən deyil. Subhəsiz ki, onlar yalancıdırlar

[13] Onlar həm oz gunah yuklərini və həm də onlarla yanası, necə-necə yuku də dasıyacaqlar. Qiyamət gunu onlar uydurduqları seylər barəsində mutləq sorgu-suala cəkiləcəklər

[14] Biz Nuhu oz qovmunə peygəmbər gondərdik. O, min ildən əlli il az bir muddət ərzində onların arasında qaldı. Tufan onları zulm etdikləri zaman yaxaladı

[15] Biz onu və gəmidə olanları xilas edib bu mocuzə ilə aləmlərə ibrət dərsi verdik

[16] Ibrahimi də xatırla! Bir zaman o oz qovmunə demisdi: “Allaha ibadət edin və Ondan qorxun! Hec bilirsinizmi bu sizin ucun nə qədər xeyirlidir

[17] Siz Allahı qoyub ancaq butlərə ibadət edir və yalan uydurursunuz. Subhəsiz ki, Allahdan basqa ibadət etdikləriniz sizə ruzi verməyə qadir deyillər. Elə isə ruzini Allahdan diləyin, Ona ibadət edin və Ona sukur edin. Siz ancaq Ona qaytarılacaqsınız”

[18] Əgər onu yalancı hesab etsəniz, bilin ki, sizdən əvvəlki xalqlar da oz peygəmbərlərini yalancı saymısdılar. Peygəmbərin vəzifəsi isə sadəcə olaraq dini anlasıqlı tərzdə təblig etməkdir

[19] Məgər onlar Allahın məxluqatı əvvəlcə necə yaratdıgını, sonra da onları yenidən yaradacagını gormurlər? Həqiqətən, bu, Allah ucun asandır

[20] De: “Yer uzunu gəzib dolasın və Allahın məxluqatı ilk dəfə necə yaratdıgına baxın. Sonra Allah oluləri dirildəcək. Allah hər seyə qadirdir

[21] O, istədiyinə əzab verir, istədiyinə də rəhm edir. Siz yalnız Ona qaytarılacaqsınız

[22] Siz nə yerdə, nə də goydə Ondan gizlənib yaxa qurtara bilməyəcəksiniz. Allahdan basqa sizin nə bir himayədarınız, nə də bir yardımcınız olacaq”

[23] Məhz Mənim mərhəmətimdən umidlərini kəsənlər Allahın ayələrini və Onunla qarsılasacaqlarını inkar edənlərdir. Elə onlar ucun agrılı-acılı bir əzab vardır

[24] Qovmunun cavabı isə ancaq: “Ya onu oldurun, ya da yandırın!”– demələri oldu. Lakin Allah onu oddan qorudu. Dogrudan da, bunda momin adamlar ucun ibrətlər var

[25] Ibrahim dedi: “Siz aranızda ancaq dunya həyatına bəslədiyiniz vurgunluga gorə Allahı qoyub butlərə pərəstis etdiniz. Sonra isə Qiyamət gunu bir-birinizi inkar edib lənətləyəcəksiniz. Gedəcəyiniz yer də Oddur. Sizə yardım edə bilən kəslər də tapa bilməyəcəksiniz”

[26] Lut ona iman gətirdi. Ibrahim dedi: “Mən Rəbbimin yanına (əmr etdiyi Sam diyarına) hicrət edirəm. Həqiqətən, O, Qudrətlidir, Hikmət sahibidir”

[27] Biz ona Ishaqı və Yəqubu bagısladıq. Onun nəslinə peygəmbərlik və Kitab bəxs etdik. Dunyada onun mukafatını verdik. Subhəsiz ki, o, axirətdə əməlisalehlərdən olacaqdır

[28] Lutu da xatırla! Bir zaman o oz qovmunə belə demisdi: “Dogrudan da, siz ozunuzdən əvvəlki aləmlərdən hec kəsin etmədiyi iyrənc bir is tutursunuz

[29] Dogrudanmı, siz səhvətlə kisilərə yaxınlasır, yol kəsir və məclislərinizdə bir-birinizlə murdar islər gorursunuz?” Qovmunun cavabı isə ancaq: “Əgər dogru danısanlardansansa, bizə Allahın əzabını gətir!”– demələri oldu

[30] Lut dedi: “Ey Rəbbim! Fitnə-fəsad torədən qovmun əleyhinə mənə komək et!”

[31] Elcilərimiz Ibrahimə mujdə gətirdikləri zaman dedilər: “Biz bu səhərin sakinlərini məhv edəcəyik. Həqiqətən, oranın sakinləri zalımlardır”

[32] Ibrahim dedi: “Orada Lut da var!” Onlar dedilər: “Biz orada kimin oldugunu yaxsı bilirik. Biz onu da, onun ailəsini də mutləq xilas edəcəyik. Yalnız arvadından basqa. O, geridə qalanlardan olacaq”

[33] Elcilərimiz Lutun yanına gəldikdə o, onlara gorə kədərləndi və urəyi sıxıldı. Onlar dedilər: “Qorxma və kədərlənmə! Biz səni və sənin ailəni xilas edəcəyik. Yalnız arvadından basqa. O, geridə qalanlardan olacaq

[34] Biz gunah əməllər torətdiklərinə gorə bu səhərin sakinlərinin ustunə goydən əzab endirəcəyik”

[35] Həqiqətən, Biz dusunən adamlar ucun o səhərdən acıq-aydın bir əlamət saxladıq

[36] Mədyən əhalisinə də qardasları Sueybi gondərdik. O dedi: “Ey qovmum! Allaha ibadət edin, Axirət gununə umid bəsləyin və yer uzundə fəsad yayaraq pis islər gorməyin”

[37] Onlar isə onu yalancı saydılar. Buna gorə də onları qorxunc səsli bir zəlzələ yaxaladı və onlar oz evlərində uzuqoylu dusub qaldılar

[38] Ad və Səmud qovmunu də məhv etdik. Bu, onların məskənlərindən sizə bəllidir. Seytan onlara etdikləri əməlləri gozəl gostərib onları haqq yoldan cıxartdı. Halbuki onlar gozuacıq adamlar idilər

[39] Qarunu, Fironu və Hamanı da məhv etdik. Həqiqətən, Musa onlara aydın dəlillər gətirdi. Onlar isə yer uzundə təkəbburluk etdilər və axırda əzabımızdan qaca bilmədilər

[40] Biz hər birini oz gunahına gorə yaxaladıq. Onlardan kimisinin ustunə qasırga ilə birgə daslar gondərdik, kimisini qorxunc səs yaxaladı, kimisini yerə batırdıq, kimisini də suya qərq etdik. Allah onlara zulm etmirdi, onlar ancaq ozləri ozlərinə zulm edirdilər

[41] Allahdan basqasını ozlərinə dost tutanların aqibəti ozunə yuva qurmus horumcəyin məsəlinə bənzəyir. Yuvaların ən zəifi isə, əlbəttə ki, horumcək yuvasıdır. Kas ki, biləydilər

[42] Subhə yoxdur ki, Allah onların Onu qoyub nəyə yalvardıqlarını bilir. O, Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[43] Biz insanlar ucun belə məsəllər cəkirik. Bunları isə ancaq həqiqəti dərk edən adamlar anlayarlar

[44] Allah goyləri və yeri gercək olaraq yaratmısdır. Həqiqətən, bunda mominlər ucun bir ibrət var

[45] Kitabdan sənə vəhy olunanları oxuyub namaz qıl. Həqiqətən, namaz cirkin və yaramaz islərdən cəkindirir. Allahı yada salmaq isə ibadətlərin ən əzəmətlisidir. Allah nə etdiklərinizi bilir

[46] Icərilərindən zulm edənlər istisna olmaqla Kitab əhli ilə ən gozəl tərzdə mubahisə edin və deyin: “Biz həm ozumuzə nazil olana, həm də sizə nazil olana iman gətirdik. Bizim də ilahımız, sizin də ilahınız təkdir. Biz yalnız Ona təslim olanlarıq.”

[47] Beləcə, bu muqəddəs Kitabı sənə nazil etdik. Kitab verdiyimiz səxslər də ona iman gətirirlər. Onların arasında Qurana iman gətirənlər var. Bizim ayələrimizi ancaq kafirlər inkar edirlər

[48] Sən bundan əvvəl nə bir Kitab oxuya bilir, nə də onu əlinlə yaza bilirdin. Belə olsaydı, batilə uyanlar subhəyə dusərdilər

[49] Əksinə, bu Quran elm verilmis kəslərin kokslərində olan acıq-aydın ayələrdir. Bizim ayələrimizi ancaq zalımlar inkar edirlər

[50] Onlar dedilər: “Bəs nə ucun Rəbbindən ona mocuzə nazil olmadı?” De: “Mocuzələr yalnız Allah yanındadır. Mən isə ancaq acıq-aydın xəbərdarlıq edənəm”

[51] Onlara oxunan Kitabı sənə nazil etməyimiz onlar ucun kifayət deyilmi? Həqiqətən, bunda iman gətirən adamlar ucun mərhəmət və ibrət var

[52] De: “Mənimlə sizin aranızda Allahın sahid olması yetər. O, goylərdə və yerdə olanları bilir. Batilə inanıb Allaha kufr edənlər – məhz onlar ziyana ugrayanlardır”

[53] Onlar səndən əzabın tez gəlməsini istəyirlər. Əgər artıq muəyyən etdiyimiz bir vaxt olmasaydı, əzab onlara gələrdi. O əzab onlara qəflətən, ozləri də hiss etmədən gələcək

[54] Onlar səndən əzabın tez gəlməsini istəyirlər. Subhəsiz ki, Cəhənnəm kafirləri buruyəcək

[55] O gun əzab onları baslarının ustundən və ayaqlarının altından əhatə edəcək. Allah deyəcək: “Etdiyiniz əməllərin cəzasını dadın!”

[56] Ey momin qullarım! Subhəsiz ki, Mənim bu yerim genisdir. Elə isə yalnız Mənə ibadət edin

[57] Hər kəs olumu dadacaq. Sonra da Bizə qaytarılacaqsınız

[58] Iman gətirib saleh əməllər edənləri agacları altından caylar axan Cənnətdəki otaqlarda yerləsdirəcəyik. Onlar əbədi olaraq orada qalacaqlar. Yaxsı əməl sahiblərinin mukafatı necə də gozəldir

[59] O kəslər ki, səbirli olmus və yalnız oz Rəbbinə təvəkkul etmislər

[60] Necə-necə canlı var ki, ruzisini oz yanında dasıya bilmir. Onların da, sizin də ruzinizi Allah verir. O, Esidəndir, Biləndir

[61] Əgər sən onlardan: “Goyləri və yeri yaradan, gunəsi və ayı ram edən kimdir?”– deyə sorussan, onlar mutləq: “Allahdır!”– deyəcəklər. Onlar necə də haqdan dondərilirlər

[62] Allah Oz qullarından istədiyinin ruzisini bol edər, istədiyininkini də azaldar. Subhəsiz ki, Allah hər seyi bilir

[63] Əgər sən onlardan: “Goydən yagıs nazil edib onunla yeri quruduqdan sonra canlandıran kimdir?”– deyə sorussan, onlar mutləq: “Allahdır!”– deyəcəklər. De: “Həmd, Allaha məxsusdur!” Lakin onların coxu bunu basa dusmur

[64] Bu dunya həyatı əyləncə və oyundan basqa bir sey deyil. Axirət yurdu isə əsl həyatdır. Kas ki, biləydilər

[65] Onlar gəmiyə mindikləri zaman, dini yalnız Allaha məxsus edərək, Ona yalvarırlar. Allah onları xilas edib quruya cıxaran kimi, yenə də Ona sərik qosurlar

[66] Bu ona gorədir ki, Bizim onlara verdiyimiz nemətlərə nankorluq etsinlər və hələlik əylənsinlər. Amma tezliklə biləcəklər

[67] Məgər onlar, ətraflarındakı insanlar yaxalandıqları halda, Məkkəni onlar ucun muqəddəs, təhlukəsiz bir yer etdiyimizi gormurlərmi? Onlar batilə inanıb Allahın nemətini inkarmı edirlər

[68] Allaha qarsı yalan uyduran və yaxud ozunə haqq gəldikdə onu yalan sayan kəsdən daha zalım kim ola bilər? Cəhənnəmdə kafirlər ucun yermi yoxdur

[69] Ugrumuzda cihad edənləri mutləq Oz yolumuza yonəldəcəyik. Subhəsiz ki, Allah saleh əməl sahiblərilədir

ər-Rum

Surah 30

[1] Əlif. Ləm. Mim

[2] Rumlular məglub edildilər

[3] ən asagı və ya ən yaxın bir yerdə. Lakin onlar oz məglubiyyətlərindən sonra qələbə calacaqlar

[4] bir necə il ərzində. Əvvəl də, sonra da hokm Allahındır. O gun mominlər sevinəcəklər

[5] Allahın koməyi ilə. O, istədiyinə komək edir. O, Qudrətlidir, Rəhmlidir

[6] Budur Allahın vədi. Allah Oz vədinə xilaf cıxmaz. Amma insanların əksəriyyəti bunu bilmir

[7] Onlar dunya həyatının gorunən tərəfini bilir, axirətdən isə busbutun qafildirlər

[8] Məgər onlar ozluyundə fikirləsmirlər ki, Allah goyləri, yeri və onların arasındakıları ancaq bir gercəklik kimi və muəyyən muddətə qədər yaratmısdır? Lakin, insanların coxu Rəbbi ilə qarsılasacagını inkar edir

[9] Məgər onlar yer uzundə gəzib dolasaraq ozlərindən oncəkilərin aqibətini gormədilərmi? Onlar bunlardan da guclu idilər. Onlar torpagı sumlayır, yer uzunu bunlardan daha cox abadlasdırırdılar. Elciləri onlara acıq-aydın mocuzələr gətirirdilər. Onlara Allaha zulm etmirdi. Onlar ozləri ozlərinə zulm edirdilər

[10] Sonra isə Allahın ayələrini yalan sayıb onlara laglagı etməklə pislik gostərənlərin nəsibi lap yaman oldu

[11] Allah məxluqatı əvvəlcə hecdən yaradır, oldurdukdən sonra onu yenidən dirildir. Bundan sonra isə siz Ona qaytarılacaqsınız

[12] O Saatın (Qiyamətin) gələcəyi gun gunahkarlar umidlərini itirəcəklər

[13] Allaha qosduqları səriklərindən onlar ucun səfaətcilər olmayacaq. Allaha qosduqları səriklər onları inkar edəcəklər

[14] Məhz o Saatın (Qiyamətin) gələcəyi gun mominlərlə kafirlər ayrılacaqlar

[15] Iman gətirib yaxsı islər gorənlərə gəlincə isə, onlar Cənnət bagcalarında sadlıq icində olacaqlar

[16] Kafir olub ayələrimizi və axirətə qovusacaqlarını yalan sayanlar isə əzaba giriftar ediləcəklər

[17] Odur ki, siz axsama yetisəndə və səhərə cıxanda Allahın səninə coxlu tərif soyləyin

[18] Goylərdə və yerdə həmd Ona məxsusdur. Axsam cagında da, gunortaya yetisəndə də Onun səninə təriflər deyin

[19] O, oludən diri, diridən də olu cıxardır; yeri olumundən sonra dirildir. Siz də qəbirlərinizdən belə dirildilib cıxardılacaqsınız

[20] Allahın sizi torpaqdan xəlq etməsi, Onun dəlillərindəndir. Sonra da siz bir insan kimi yer uzunə yayıldınız

[21] Unsiyyətdə rahatlıq tapasınız deyə, sizin ucun ozunuzdən zovcələr yaratması, aranıza məhəbbət və mərhəmət salması da Onun dəlillərindəndir. Həqiqətən, bunda dusunənlər ucun ibrətamiz dəlillər vardır

[22] Goylərin və yerin yaradılısı, dillərinizin və rənglərinizin muxtəlifliyi də Onun dəlillərindəndir. Həqiqətən, bunda bilənlər ucun ibrətamiz dəlillər vardır

[23] Gecə və gunduz yatıb dincəlməyiniz, Onun lutfunu axtarmagınız da Onun dəlillərindəndir. Həqiqətən, bunda esidən kəslər ucun ibrətamiz dəlillər vardır

[24] Həm qorxu, həm də umid vermək ucun ildırımı sizə gostərməsi, goydən su endirib yeri olumundən sonra onunla diriltməsi də Onun dəlillərindəndir. Həqiqətən, bunda basa dusən adamlar ucun ibrətamiz dəlillər vardır

[25] Goyun və yerin Onun əmri ilə oz yerlərində sabit qalması da Onun dəlillərindəndir. Sonra da sizi bir dəfə cagıran kimi dərhal qəbirlərinizdən qalxıb cıxacaqsınız

[26] Goylərdə və yerdə kim varsa, Ona məxsusdur. Hamısı Ona təzim edir

[27] Məxluqatı ilk dəfə yoxdan yaradan, sonra onu bir daha təkrarlayan Odur. Bu da Onun ucun cox asandır. Goylərdə və yerdə olan ən uca sifətlər Ona məxsusdur. O, Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[28] O sizə ozunuzdən bir məsəl cəkdi; sahib oldugunuz kolələr icərisində sizə verdiyimiz nemətlərdə sizinlə bərabər eyni huquqa malik olan, ozunuzdən cəkindiyiniz kimi, onlardan da cəkindiyiniz sərikləriniz varmı? Biz ayələri dusunub dasınan insanlar ucun belə mufəssəl izah edirik

[29] Lakin zulm edənlər hec bir elmə əsaslanmadan nəfslərinin istəklərinə uydular. Allahın zəlalətə saldıqlarını kim dogru yola yonəldə bilər? Onlara yardım edənlər də olmaz

[30] Sən bir hənif kimi uzunu dinə tərəf cevir! Allahın insanlara – xəlq etdiyi suurlu məxluq kimi verdiyi fitrət budur. Allahın yaratdıgını hec cur dəyisdirmək olmaz. Dogru din budur, lakin insanların coxu bunu bilmir

[31] Tovbə edərək Ona uz tutun, Ondan qorxun, namaz qılın və sərik qosanlardan olmayın

[32] O kəslərdən ki, oz dinini bolub firqələrə ayrıldılar. Hər firqə oz təriqətini ustun bilib sevinir

[33] Insanların basına bir bəla gəldiyi zaman Rəbbinə uz tutub Ona yalvarırlar. Sonra O, Ozundən onlara bir mərhəmət daddıran kimi, onlardan bir dəstə Rəbbinə sərik qosur

[34] Bu ona gorədir ki, Bizim onlara verdiyimiz nemətlərə nankorluq etsinlər. Hələlik əylənin! Tezliklə biləcəksiniz

[35] Məgər Biz onlara musrik olmalarını soyləyən bir dəlil gondərmisik

[36] Insanlara mərhəmət gostərdikdə ona sevinərlər. Oz əlləri ilə etdikləri gunahlara gorə onlara bir bəla uz verdikdə isə dərhal umidlərini uzərlər

[37] Məgər onlar gormurlərmi ki, Allah istədiyinin ruzisini bol edir, istədiyininkini də azaldır? Həqiqətən, bunda iman gətirən adamlar ucun ibrətlər vardır

[38] Qohum-əqrəbaya, yoxsula və musafirə onlara catacaq haqqını ver! Allahın Uzunu diləyənlər (ixlaslı olanlar) ucun bu daha xeyirlidir. Ugur qazananlar da məhz onlardır

[39] Insanların var-dovləti sayəsində, artırmaq məqsədilə sələmlə verdiyiniz mal Allah yanında artmaz. Allahın Uzunu diləyərək (ixlasla) verdiyiniz zəkata gəlincə, bilin ki, bunu edənlər mallarının bərəkətini qat-qat artıranlardır

[40] Sizi yaradan, sonra sizə ruzi verən, sonra sizi oldurən, sonra da sizi dirildəcək məhz Allahdır. Sərikləriniz icərisində bunlardan, hec olmasa, birini edə bilən varmı? O, pakdır və musriklərin Ona sərik qosduqlarından ucadır

[41] Insanların oz əlləri ilə etdiyi əməllərinin nəticəsi olaraq quruda və dənizdə fəsad torəyir ki, Allah onlara, etdiklərinin bir qismini daddırsın. Bəlkə, onlar haqqa qayıdalar

[42] De: “Yer uzunu gəzib dolasın və əvvəlkilərin aqibətinin necə olduguna baxın. Onların coxu Allaha sərik qosanlar idi”

[43] Qarsısıalınmaz gun Allah tərəfindən gondərilməmisdən əvvəl uzunu gercək dinə tərəf tut! O gun onlar iki dəstəyə bolunəcəklər

[44] Kim kufr edərsə, kufru oz əleyhinə olar. Yaxsı is gorənlər isə ozləri ucun Cənnətdə yer hazırlamıs olarlar

[45] Bu ona gorədir ki, Allah iman gətirib yaxsı islər gorənlərə Oz lutfundən mukafat versin. Subhəsiz ki, O, kafirləri sevmir

[46] Sizə Oz mərhəmətindən daddırsın, əmri ilə gəmilər uzsun, Onun lutfunu arayasınız və sizə verdiyi nemətlərə sukur edəsiniz deyə kuləkləri mujdəci gondərməsi də Onun dəlillərindəndir

[47] Biz səndən əvvəl də onların qovmunə elcilər gondərmisdik. Elcilər onlara acıq-aydın dəlillər gətirmisdilər. Biz gunahkarlardan intiqam aldıq. Mominlərə yardım etmək Bizim borcumuz idi

[48] Buludları qaldıran kuləkləri Allahdır gondərən. Allah səmada onları istədiyi kimi yayıb topa-topa edir. Sən onlardan yagıs tokulduyunu gorursən. Allah onu qullarından istədiyi kimsələrə endirən kimi onlar sevinirlər

[49] Halbuki o yagıs onların uzərinə yagdırılmazdan əvvəl umidsiz idilər

[50] Sən Allahın mərhəmətinin izlərinə bax ki, yeri oldukdən sonra necə dirildir. Subhəsiz ki, O, oluləri də mutləq dirildəcək. O, hər seyə qadirdir

[51] Əgər Biz bir kulək gondərsək və onlar əkini saralmıs gorsələr, bundan sonra mutləq nankorluq etməyə baslayarlar

[52] Subhəsiz ki, sən nə olulərə haqqı, nə də uz cevirib gedən karlara cagırısı esitdirə bilməzsən

[53] Sən korları da dusdukləri zəlalətdən cıxarıb duz yola sala bilməzsən. Sən haqqı yalnız və yalnız musəlman olub ayələrimizə iman gətirənlərə esitdirə bilərsən

[54] Sizi zəif bir seydən yaradan, zəiflikdən sonra sizə quvvət verən, quvvətli olduqdan sonra zəiflik və qocalıq verən Allahdır. O, istədiyini yaradır. O, Biləndir, Qadirdir

[55] O Saatın (Qiyamətin) gəldiyi gun gunahkarlar dunyada bircə saat qaldıqlarına and icəcəklər. Onlar dunyada da haqdan belə uz dondərirdilər

[56] Bilik və iman nəsib edilmis kimsələr isə deyəcəklər: “Siz orada Allahın yazısı ilə dirilmə gununə qədər qaldınız. Bu gun, məhz dirilmə gunudur, lakin siz bunu bilmirdiniz”

[57] Həmin gun zalımlara bəhanələri fayda verməyəcək və onlardan tovbə etmələri tələb olunmayacaq

[58] Biz bu Quranda insanlar ucun hər cur məsəllər cəkdik. Əgər sən onlara bir mocuzə gətirsən, kafir olanlar mutləq: “Siz ancaq yalan uyduranlarsınız!”– deyəcəklər

[59] Allah haqqı bilməyənlərin qəlbini belə mohurləyir

[60] Sən səbirli ol! Həqiqətən də, Allahın vədi haqdır. Qoy axirətə yəqinliklə inanmayanlar səni qeyri-ciddi olmaga – dindən donməyə sovq etməsinlər

Loğman

Surah 31

[1] Əlif. Ləm. Mim

[2] Bu, hikmətli Kitabın ayələridir

[3] Xeyirxah əməl sahiblərinə dogru yol gostəricisi və rəhmətdir

[4] O kəslərə ki, namaz qılır, zəkat verir və axirətə qətiyyətlə inanırlar

[5] Onlar oz Rəbbindən gələn dogru yoldadırlar. Məhz onlar nicat tapanlardır

[6] Insanlar arasında eləsi də var ki, hec bir biliyi olmadan basqalarını Allah yolundan sapdırmaq və Allahın ayələrini laga qoymaq ucun bos-bos sozləri satın alır. Məhz onları alcaldıcı bir əzab gozləyir

[7] Ayələrimiz onlara oxundugu zaman sanki ona esitmirmis, qulaqlarında tıxac varmıs kimi təkəbburlə uz cevirər. Sən belələrini agrılı-acılı bir əzabla mujdələ

[8] Iman gətirib yaxsı islər gorənlər ucun Nəim cənnətləri hazırlanmısdır

[9] Onlar orada əbədi qalacaqlar. Allahın vədi haqdır. O, Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[10] O, goyləri gorə biləcəyiniz bir dirək olmadan yaradıb saxlamıs, yer sizi silkələməsin deyə, orada mohkəm daglar qurmus və ora curbəcur heyvanlar yaymısdır. Biz goydən yagmur yagdırıb orada curbəcur gozəl bitkilər bitirdik

[11] Bunlar Allahın yaratdıqlarıdır. Indi siz mənə gostərin gorum, Ondan basqaları nə yaradıblar? Xeyr! Zalımlar acıq-aydın azgınlıq icindədirlər

[12] Biz Logmana hikmət verdik: “Allaha sukur et! Kim sukur etsə, ozu ucun sukur etmis olar. Kim nankor olsa, bilsin ki, Allah onun sukrunə mohtac deyil, Tərifəlayiqdir”

[13] Bir zaman Logman oz ogluna nəsihət edərək demisdi: “Oglum! Allaha sərik qosma. Həqiqətən, Allaha sərik qosmaq boyuk zulmdur!”

[14] Biz insana ata-anasının qaygısına qalmagı əmr etdik. Anası onu bətnində gundən-gunə zəiflədiyinə baxmayaraq dasımısdır. Onun suddən kəsilməsi isə iki il ərzində olur. Mənə və valideynlərinə sukur et! Axır donus Mənədir

[15] Əgər onlar bilmədiyin bir seyi Mənə sərik qosmagın ucun səni məcbur etməyə cəhd gostərsələr, onlara guzəstə getmə! Dunyada onlarla gozəl davran. Mənə uz tutanların yolu ilə get! Sonra isə donusunuz Mənə olacaq, Mən də nə etdikləriniz barədə sizə xəbər verəcəyəm

[16] Logman dedi: “Oglum! Gorduyun is bir xardal dənəsi agırlıgında olsa da, bir qayanın icində, yaxud goylərdə və ya yerin dibində olsa da, Allah onu askar edər. Həqiqətən, Allah Lətifdir, Xəbərdardır

[17] Oglum! Namaz qıl, yaxsı islər gorməyi əmr et, pis isləri qadagan elə. Basına gələn cətinliklərə səbir et. Həqiqətən, bu, əzm tələb edən əməllərdəndir

[18] Insanlardan təkəbburlə uz cevirmə, yer uzundə lovga-lovga gəzib dolanma. Həqiqətən, Allah hec bir ozundən razını, ozunu oyəni sevmir

[19] Yerisində həddi gozlə, danısanda səsini alcalt. Cunki ən cirkin səs uzunqulaq səsidir”

[20] Məgər Allahın goylərdə və yerdə olanları sizə ram etdiyini, Ozunun askar və gizli nemətlərini sizə bol-bol verdiyini gormursunuzmu? Insanlar arasında eləsi də vardır ki, hec bir biliyi, dogru yol gostərəni və nur sacan bir kitabı olmadan Allah barəsində mubahisə edir

[21] Onlara: “Allahın nazil etdiyinə itaət edin!”– deyildikdə, onlar: “Yox! Biz əcdadımızın getdiyi yolu tutub gedəcəyik!”– deyərlər. Əgər seytan onları Cəhənnəm odunun əzabına dogru surukləyirsə, onda necə olsun

[22] Muhsin olub ozunu Allaha təslim edən kəs ən mohkəm dəstəkdən yapısmıs olar. Butun islərin sonu Allaha qayıdır

[23] Kafirlərin kufr etməsi səni kədərləndirməsin. Onların donusu Bizə olacaq. Biz də onlara etdikləri əməllər barədə xəbər verəcəyik. Həqiqətən, Allah kokslərdə olanları bilir

[24] Biz onlara dunyada olan nemətlərdən az bir muddət istifadə etməyə imkan verəcək, sonra da onları agır bir əzaba qatlasmaga məcbur edəcəyik

[25] Əgər sən onlardan: “Goyləri və yeri kim yaratmısdır?”– deyə sorussan, onlar hokmən: “Allah!”– deyəcəklər. De: “Həmd, Allaha məxsusdur!” Lakin onların coxu bunu bilmir

[26] Goylərdə və yerdə nə varsa, Allaha məxsusdur. Allah Zəngindir, Tərifəlayiqdir

[27] Əgər yer uzundəki butun agaclar qələm olsaydı, dəniz də murəkkəb olub ardından ona yeddi dəniz də qatılsaydı, yenə də Allahın Sozləri qurtarmazdı. Həqiqətən, Allah Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[28] Sizi yaratmaq və diriltmək ancaq bir adamı yaratmaq və diriltmək kimidir. Həqiqətən, Allah Esidəndir, Gorəndir

[29] Məgər Allahın gecəni gunduzə, gunduzu də gecəyə qatdıgını, muəyyən olunmus vaxtadək hərəkət edən gunəsi və ayı qoydugu qanunlarına ram etdiyini, ustəlik Allahın nə etdiklərinizdən xəbərdar oldugunu gormursənmi

[30] Bu belədir. Cunki Allah Haqdır. Kafirlərin Ondan basqa ibadət etdikləri isə batil butlərdir. Həqiqətən, Allah Ən Ucadır, Ən Boyukdur

[31] Onun dəlillərinin bəzisini sizə gostərməkdən otru dənizdə gəmilərin Allahın neməti sayəsində uzduyunu gormursunuzmu? Subhəsiz ki, bunlar səbirli olanlar və sukur edənlər ucun bir ibrətdir

[32] Dagların saldıgı kolgələr kimi dalgalar onları culgadıgı zaman onlar dini məhz Allaha məxsus edərək Ona yalvararlar. Allah onları xilas edib quruya cıxartdıqda isə aralarından bəziləri kufrlə iman arasında orta yol tutar. Bizim ayələrimizi yalnız nankor xainlər inkar edərlər

[33] Ey insanlar! Rəbbinizdən qorxun. Valideynin ovlada, ovladın da valideynə hec bir fayda verə bilməyəcəyi gundən cəkinin. Həqiqətən, Allahın vədi haqdır. Qoy bu fani dunya sizi casdırmasın, hiyləgər seytan da sizi Allahın əzabından arxayınlasdırıb tovlamasın

[34] Həqiqətən, o Saat haqqında elm yalnız Allahdadır. Yagısı O yagdırır və bətnlərdə olanı O bilir. Hec kəs sabah nə qazanacagını bilə bilməz; hec kəs harada oləcəyini də bilməz. Allah isə, subhəsiz ki, hər seyi biləndir, hər seydən xəbərdardır

əs-Səcdə

Surah 32

[1] Əlif. Ləm. Mim

[2] Subhə yoxdur ki, bu Kitabı aləmlərin Rəbbi olan Allah nazil etmisdir

[3] Yoxsa onlar: “Muhəmməd bunu ozundən uydurmusdur!”– deyirlər. Xeyr, o, Rəbbindən nazil olan bir haqdır ki, səndən oncə xəbərdar edən peygəmbər gəlməmis bir xalqı xəbərdar edəsən. Bəlkə də, onlar dogru yola yonələlər

[4] Goyləri, yeri və onların arasındakıları altı gundə yaradan, sonra da Ərsə ucalan Allahdır. Sizin Ondan basqa nə bir haminiz, nə də bir səfaətciniz var. Məgər dusunub ibrət goturməyəcəksiniz

[5] O, goydən yerə qədər olan butun isləri idarə edir. Sonra da bu islər sizin saydıgınız illərdən min ilə bərabər olan bir gundə Ona dogru yuksəlir

[6] Qeybi və askarı Bilən, Qudrətli və Rəhmli olan Odur

[7] Hansı ki, yaratdıgı hər seyi gozəl bicimdə yaratmıs, insanı ilk olaraq palcıqdan xəlq etmis

[8] sonra onun nəslini bir damla dəyərsiz sudan əmələ gətirmis

[9] sonra onu duzəldib muəyyən səklə salmıs və ona Oz ruhundan ufurmus, sizə qulaqlar, gozlər və urək vermisdir. Siz necə də az sukur edirsiniz

[10] Onlar deyirlər: “Biz torpagın icində yox olandan sonra yenidənmi yaradılacagıq?” Dogrusu, onlar oz Rəbbi ilə qarsılasacaqlarını inkar edirlər

[11] De: “Sizə muvəkkil olan olum mələyi canınızı alacaq, sonra da Rəbbinizə qaytarılacaqsınız!”

[12] Kas ki, gunahkarları oz Rəbbi qarsısında baslarını asagı dikərək: “Ey Rəbbimiz! Biz gorduk və esitdik. Bizi geri qaytar ki, yaxsı islər gorək. Həqiqətən də, biz qətiyyətlə inandıq!”– deyəndə gorəydin

[13] Əgər Biz istəsəydik, hər kəsi dogru yola yonəldərdik. Lakin Mənim: “Cəhənnəmi mutləq butun gunahkar cin və insanlarla dolduracagam!” Sozum yerinə yetəcək

[14] Bu gununuzlə qarsılasacagınızı unutdugunuza gorə dadın əzabı! Dogrusu, Biz də sizi unutduq. Etdiyiniz əməllərə gorə dadın əbədi əzabı

[15] Ayələrimizə ancaq o kəslər iman gətirirlər ki, ayələrimiz onlara xatırlanarkən təkəbbur gostərmədən səcdəyə qapanır, Rəbbinə həmd-səna ilə təriflər deyirlər

[16] Onlar gecə namazını qılmaq ucun boyurlərini yataqdan qaldırır, qorxu və umid icində oz Rəbbinə yalvarır və onlara verdiyimiz ruzilərdən Allah yolunda xərcləyirlər

[17] Etdikləri əməllərin mukafatı kimi onlar ucun gozlərinə sevinc gətirəcək nələr saxlandıgını hec kəs bilmir

[18] Məgər mominlə fasiq eynidirmi? Onlar eyni ola bilməzlər

[19] Iman gətirib əməlisaleh olanları etdikləri əməllərə gorə Məva cənnətlərində əbədi ziyafət gozləyir

[20] Fasiqlərə gəldikdə isə, onların gedəcəkləri yer Oddur. Hər dəfə onlar oradan cıxmaq istədikdə yenidən ora qaytarılacaq və onlara: “Yalan saydıgınız odun əzabını dadın!”– deyiləcəkdir

[21] Ən boyuk əzabdan əvvəl Biz onlara mutləq kicik əzabdan – dunya əzabından daddıracagıq ki, bəlkə dogru yola qayıtsınlar

[22] Rəbbinin ayələri yadına salındıqdan sonra onlardan uz dondərən kəsdən daha zalım kim ola bilər? Subhəsiz ki, Biz gunahkarlardan intiqam alacagıq

[23] Biz Musaya Kitab vermisdik. Sən onunla gorusəcəyinə subhə etmə. Biz onu Israil ogullarına dogru yol gostərən rəhbər etmisdik

[24] Səbir etdiklərinə və ayələrimizə yəqinliklə inandıqlarına gorə Biz əmrimizlə onlardan dogru yolu gostərən rəhbərlər təyin etmisdik

[25] Həqiqətən, sənin Rəbbin ixtilafda olduqları məsələlər barəsində Qiyamət gunu onların arasında hokm verəcəkdir

[26] Yurdlarında gəzib-dolasdıqları əvvəlki necə-necə nəsli məhv etməyimiz onları dogru yola gətirmədimi? Həqiqətən, bunda ibrətlər var. Məgər onlar qulaq asmırlar

[27] Məgər onlar quru yerə su axıdıb onunla həm heyvanlarının, həm də ozlərinin yedikləri nemətlər yetisdirdiyimizi gormurlər? Hələ də bunu gormurlər

[28] Onlar: “Əgər dogru danısanlardansınızsa, deyin gorək bu hokm nə vaxt olacaq?”– deyirlər

[29] De: “Hokm gunu kafirlərə imanları fayda verməyəcək və onlara mohlət də verilməyəcəkdir”

[30] Artıq onlardan uz cevir və gozlə. Dogrusu, onlar da gozləyirlər

əl-Əhzab

Surah 33

[1] Ey Peygəmbər! Allahdan qorx, kafirlərə və munafiqlərə itaət etmə. Həqiqətən, Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[2] Rəbbindən sənə vəhy olunana tabe ol! Həqiqətən, Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır

[3] Allaha təvəkkul et! Allahın Qoruyan olması sənə yetər

[4] Allah bir adamın daxilində iki urək yaratmamısdır. Allah anaya bənzədərək ozunuzə haram etdiyiniz zovcələrinizi analarınız etməmis, ogulluga goturduklərinizi də ogullarınız etməmisdir. Bunlar sizin dilinizə gətirdiyiniz yalan sozlərdir. Allah isə haqqı deyir və dogru yola yonəldir

[5] Ogulluga goturduyunuz usaqları oz atalarının adları ilə cagırın. Bu, Allah yanında daha ədalətlidir. Atalarını tanımasanız, onlar sizin din qardaslarınız və yaxınlarınızdır. Səhvən etdiyiniz əməllərdə sizə hec bir gunah yoxdur. Lakin qəlbinizin qəsdlə etdiyi islərdən otru sizə gunah var. Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[6] Peygəmbər mominlərə onların ozlərindən daha yaxındır. Zovcələri isə mominlərin analarıdır. Qohumlar Allahın yazısına gorə bir-birlərinə mominlərdən və muhacirlərdən daha yaxındırlar. Dostlarınıza yaxsılıq etmək isə istisnadır. Bunlar Kitabda yazılmısdır

[7] Bir zaman Biz peygəmbərlərdən əhd almısdıq; səndən də, Nuhdan da, Ibrahimdən də, Musadan da, Məryəm oglu Isadan da! Biz onlardan mohkəm bir əhd almısdıq

[8] Belə etmisik ki, Allah dogru danısanlardan dogruluqları barədə sorussun, kafirlər ucun isə agrılı-acılı bir əzab hazırlasın

[9] Ey iman gətirənlər! Allahın sizə gostərdiyi iltifatını xatırlayın. O zaman ki, dusmən ordusu sizin ustunuzə hucuma kecmisdi, Biz də onların ustunə kulək və gormədiyiniz qosunlar gondərmisdik. Allah sizin nə etdiyinizi gorur

[10] O zaman onlar sizin həm yuxarı, həm də asagı tərəfinizdən ustunuzə gəlmisdilər. O vaxt qorxudan gozlər bərəlmis, urəklər xirtdəyə catmıs və siz də Allah barəsində zənnə qapılmısdınız

[11] Orada mominlər imtahana cəkilmis və guclu sarsıntıya məruz qalmısdılar

[12] O zaman munafiqlər və qəlbində xəstəlik olanlar: “Allah və Onun Elcisi bizə ancaq yalan vəd vermisdir”– deyirdilər

[13] Onlardan bir dəstə demisdi: “Ey Yəsrib əhli! Siz muqavimət gostərə bilməyəcəksiniz. Geri qayıdın!” Icərilərindən bir qismi isə: “Evlərimiz nəzarətsiz qalıb”– deyərək Peygəmbərdən izin istəyirdi. Halbuki evləri nəzarətsiz deyildi. Onlar sadəcə olaraq qacmaq istəyirdilər

[14] Əgər Mədinənin hər tərəfindən ustlərinə hucum edilsəydi, sonra da onlardan fitnə torətmək (imandan donmək) tələb olunsaydı, onu mutləq edər və cuzi sey istisna olmaqla bunda ləngiməzdilər

[15] Baxmayaraq ki, onlar bundan əvvəl cihaddan boyun qacırmayacaqlarına dair Allaha soz vermisdilər. Onlar Allaha verdikləri sozə gorə sorgu-sual olunacaqlar

[16] De: “Əgər olməkdən və ya oldurulməkdən qacırsınızsa, bu qacmagın sizə əsla faydası olmaz. Belə oldugu təqdirdə siz ancaq əcəliniz catana qədər cox az bir muddət ərzində gun-guzəran gorəcəksiniz”

[17] De: “Əgər Allah sizə bir pislik etmək istəyərsə, sizi Ondan kim qoruya bilər? Ya da sizə bir yaxsılıq etmək istəsə, Ona kim mane ola bilər?” Onlar ozləri ucun Allahdan basqa nə bir himayəci, nə də bir yardımcı tapa bilərlər

[18] Allah aranızdan camaatı cihaddan cəkindirənləri və oz qardaslarına: “Bizə qosulun!”– deyənləri tanıyır. Onlar nadir hallarda doyusə qatılırlar

[19] Cunki sizə qarsı xəsislik edirlər. Onlara qorxu gəldikdə, olum ayagında bayılan adam kimi, donub sənə baxdıqlarını gorursən. Qorxu kecib getdikdə isə qənimətdə xəsislik edib acı dilləri ilə səni sancırlar. Onlar iman gətirməmislər. Allah da onların əməllərini puc etmisdir. Bu, Allah ucun asandır

[20] Munafiqlər muttəfiqlərin cıxıb getmədiklərini guman edirlər. Əgər muttəfiqlər bir də gəlmis olsaydı, onlar bədəvilər arasında kocəri həyat surub barənizdəki xəbərləri sorusub oyrənmək istəyərdilər. Hərgah aranızda olsaydılar, ancaq azacıq doyusərdilər

[21] Allahın Rəsulu sizlərə – Allaha və Axirət gununə umidini baglayanlara və Allahı cox zikr edənlərə gozəl numunədir

[22] Mominlər muttəfiqləri (dusmən dəstələrini) gordukdə: “Bu, Allahın və Onun Rəsulunun bizə olan vədidir. Allah və Onun Rəsulu dogru soyləmislər!”– dedilər. Bu onların yalnız imanını və itaətini artırdı

[23] Mominlərin icərisində Allaha etdikləri əhdə sadiq qalan kisilər var. Onlardan kimisi əhdini yerinə yetirib səhid olmus, kimisi də səhid olmasını gozləyir. Onlar əhdlərini əsla dəyisdirməyiblər

[24] Bu ona gorədir ki, Allah dogru danısanları dogruluqlarına gorə mukafatlandırsın, munafiqlərə də ya istəsə əzab versin, ya da onların tovbələrini qəbul etsin. Həqiqətən, Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[25] Allah kafirləri qəzəbli olduqları halda geri qaytardı və onlar hec bir xeyrə nail olmadılar. Doyusdə Allah mominlərə kifayət etdi. Allah Quvvətlidir, Qudrətlidir

[26] Allah Kitab əhlindən muttəfiqlərə yardım edənləri oz qalalarından endirdi və onların qəlbinə qorxu saldı. Siz onların bir qismini oldurur, bir qismini də əsir gotururdunuz

[27] Allah sizi onların yerlərinə, yurdlarına və mallarına, ustəlik də ayagınız dəyməyən bir yerə varis etdi. Allah hər seyə qadirdir

[28] Ey Peygəmbər! Zovcələrinə de: “Əgər siz dunya həyatını və onun bərbəzəyini istəyirsinizsə, gəlin sizi dunya malıyla məmnun edib gozəl tərzdə sərbəst buraxım

[29] Yox, əgər Allahı, Onun Rəsulunu və Axirət yurdunu istəyirsinizsə, bilin ki, Allah aranızdan yaxsı islər gorənlər ucun boyuk bir mukafat hazırlamısdır”

[30] Ey Peygəmbərin zovcələri! Sizlərdən hər kim acıq-askar bir cirkin is gorsə, onun əzabı ikiqat artar. Bu, Allah ucun asandır

[31] Sizlərdən hər kim Allaha və Onun Rəsuluna itaət edib yaxsı islər gorsə, ona mukafatını ikiqat verərik. Biz onun ucun bol ruzi hazırlamısıq

[32] Ey Peygəmbərin zovcələri! Siz hər hansı bir qadın kimi deyilsiniz. Əgər Allahdan qorxursunuzsa, yad kisilərlə nazlana-nazlana danısmayın, yoxsa qəlbində xəstəlik olan kəs tamaha dusər. Səriətə muvafiq qaydada danısın

[33] Evlərinizdə qərar tutun! Ilk cahiliyyə dovrundə oldugu kimi acıq-sacıq gəzməyin. Namaz qılın, zəkat verin, Allaha və Onun Rəsuluna itaət edin. Ey ev əhli! Allah sizdən gunahınızı silib aparmaq və sizi tərtəmiz etmək istəyir

[34] Evlərinizdə oxunan Allahın ayələrini və hikməti yada salın. Həqiqətən, Allah Lutfkardır, hər seydən Xəbərdardır

[35] Həqiqətən, musəlman kisilər və musəlman qadınlar, momin kisilər və momin qadınlar, muti kisilər və muti qadınlar, dogru danısan kisilər və dogru danısan qadınlar, səbirli kisilər və səbirli qadınlar, Allaha bas əyən kisilər və bas əyən qadınlar, sədəqə verən kisilər və sədəqə verən qadınlar, oruc tutan kisilər və oruc tutan qadınlar, ismətlərini qoruyan kisilər və ismətlərini qoruyan qadınlar, Allahı cox zikr edən kisilər və qadınlar ucun Allah bagıslanma və boyuk mukafat hazırlamısdır

[36] Allah və Onun Rəsulu bir isə hokm verdiyi zaman hec bir momin kisi və momin qadın oz islərində istədikləri qərarı verə bilməzlər. Allaha və Onun Rəsuluna asi olan kəs, əlbəttə ki, acıq-aydın azgınlıga dusmusdur

[37] Bir zaman Allahın nemət verdiyi və sənin ozunun nemət verdiyin Zeydə: “Zovcəni oz yanında saxla, Allahdan qorx!”– deyirdin. Allahın askar edəcəyi seyi urəyində gizli saxlayır və insanlardan cəkinirdin. Halbuki əslində qorxmalı oldugun məhz Allahdır. Zeyd zovcəsini bosadıqda səni onunla evləndirdik ki, ogulluqları ovrətlərini bosadıqları zaman o qadınlarla evlənməkdə mominlərə hec bir sıxıntı olmasın. Allahın əmri mutləq yerinə yetəcək

[38] Allahın Peygəmbərə halal buyurdugu bir seydə ona hec bir gunah gəlməz. Oncə gəlib-gedənlər haqqında da Allahın qayda-qanunu belə idi. Allahın əmri əzəldən muəyyən edilmis bir hokmdur

[39] Onlar Allahın risalətini təblig edir, Ondan qorxur və Allahdan basqa hec kəsdən qorxmurdular. Allah Ozu haqq-hesab cəkməyə yetər

[40] Muhəmməd aranızdakı kisilərdən hec birinin atası deyil. Lakin o, Allahın rəsulu və peygəmbərlərin sonuncusudur. Allah hər seyi bilir

[41] Ey iman gətirənlər! Allahı cox-cox yada salın

[42] Səhər-axsam Onun səninə təriflər deyin

[43] Sizi zulmətlərdən nura cıxartmaq ucun sizə rəhm edən Odur. Onun mələkləri də sizin ucun bagıslanma diləyirlər. Allah mominlərə qarsı Rəhmlidir

[44] Mominlərin Ona qovusacaqları gun xeyir-duaları “salam” olacaq. Allah onlara olduqca gozəl mukafat hazırlamısdır

[45] Ey Peygəmbər! Həqiqətən, Biz səni sahid, mujdəci və xəbərdar edən olaraq gondərdik

[46] Səni həm də Allahın izni ilə Ona tərəf cagıran və nur sacan bir cıraq kimi gondərdik

[47] Mominlərə mujdə ver ki, onlara Allah tərəfindən boyuk bir lutf nəsib olacaqdır

[48] Kafirlərə və munafiqlərə itaət etmə. Onların əziyyətlərinə fikir vermə və Allaha təvəkkul et. Allahın Qoruyan olması kifayətdir

[49] Ey iman gətirənlər! Əgər momin qadınlarla evlənsəniz, sonra da onlara toxunmazdan əvvəl talaqlarını versəniz, artıq onlar ucun gozləmə muddətini saymaga – onları yanınızda saxlamaga haqqınız yoxdur. Belə oldugu təqdirdə onlara talaq haqlarını verin və onları gozəl tərzdə sərbəst buraxın

[50] Ey Peygəmbər! Mehrlərini verdiyin zovcələrini, Allahın sənə bəxs etdiklərindən sahib oldugun cariyələri, səninlə birlikdə hicrət etmis əmin qızlarını, bibilərinin qızlarını, dayın qızlarını, xalalarının qızlarını, habelə Peygəmbər onunla evlənmək istədiyi təqdirdə ozunu Peygəmbərə bagıslayan hər hansı bir momin qadını sənə halal etdik. Sonuncusu digər mominlərə deyil, yalnız sənə məxsusdur. Onlara zovcələri və sahib olduqları cariyələr barəsində nəyi vacib buyurdugumuzu bilirik. Belə etdik ki, sənə bir cətinlik olmasın. Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[51] Onlardan istədiyinin səninlə gecələmək novbəsini təxirə sala bilərsən, istədiyini də oz yanına ala bilərsən. Ozundən ayırdıqlarından hansı birini yenidən oz yanına almaq istəsən sənə hec bir gunah olmaz. Bu, onların sevinmələri, kədərlənməmələri və sənin onlara verdiklərindən razı qalmaları ucun daha munasibdir. Allah qəlbinizdə olanları bilir. Allah hər seyi biləndir, həlimdir

[52] Bundan sonra basqa qadınlarla evlənmək, gozəllikləri səni heyran etsə də, onları basqa qadınlarla dəyismək sənə halal deyildir. Sahib oldugun cariyələr isə istisnadır. Allah hər seyə nəzarət edəndir

[53] Ey iman gətirənlər! Sizə yeməyə izin verilməyib sufrəyə dəvət olunmadıqca Peygəmbərin evlərinə girməyin və əvvəlcədən gəlib yeməyin hazırlanmasını da gozləməyin. Lakin dəvət olunduqda girin və yemək yedikdən sonra bir-birinizlə sohbətə dalmadan dagılısın. Cunki bu hərəkətiniz Peygəmbəri narahat edir və o sizdən utanır. Allah isə sozun acıgını sizə bəyan etməkdən utanmır. Peygəmbərin zovcələrindən bir sey istədikdə, pərdə arxasından istəyin. Bu həm sizin qəlbinizə, həm də onların qəlbinə daha cox saflıq gətirər. Sizə Allahın Elcisini narazı salmaq, vəfatından sonra onun həyat yoldasları ilə izdivac etmək qətiyyən yolverilməzdir. Həqiqətən, bu, Allah yanında boyuk gunahdır

[54] Bir seyi askara cıxarsanız da, gizli saxlasanız da, subhəsiz ki, Allah hər seyi bilir

[55] Qadınlara ataları, ogulları, qardasları, qardaslarının ogulları, bacılarının ogulları, musəlman qadınların, sahib olduqları kənizləri yanında hicab geyməmələrində hec bir gunah yoxdur. Ey qadınlar, Allahdan qorxun! Subhəsiz ki, Allah hər seyə sahiddir

[56] Dogrudan da, Allah və Onun mələkləri Peygəmbərə xeyir-dua verirlər. Ey iman gətirənlər! Siz də ona xeyir-dua verib kamil ədəb-ərkanla onu salamlayın

[57] Subhə yoxdur ki, Allahı və Onun Elcisini incidənləri Allah həm bu dunyada, həm də Axirətdə lənətləmis və onlara alcaldıcı bir əzab hazırlamısdır

[58] Momin kisiləri və momin qadınları etmədikləri bir isdən otru gunahlandıranlar, sozsuz ki, oz uzərlərinə bohtanla bərabər acıq-aydın agır bir gunah goturmuslər

[59] Ey Peygəmbər! Zovcələrinə, qızlarına və mominlərin qadınlarına de ki, naməhrəm yanında carsabları ilə ortunsunlər. Bu onların tanınması və onlara əziyyət verilməməsi ucun daha munasibdir. Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[60] Əgər munafiqlər, qəlbi xəstə olanlar və səhərdə pis sayiələr yayanlar oz yaramaz əməllərinə son qoymasalar, səni onlara qarsı cıxmaga cagırarıq. Sonra onlar orada artıq səninlə ancaq qısa bir muddət ərzində qonsuluq edər və

[61] lənətlənmis halda qalarlar. Harada ələ kecsələr, yaxalanıb amansızcasına oldurulərlər

[62] Əvvəllər olub-gedənlər barəsində də Allahın hokmu belə idi. Sən Allahın qanunlarında hec bir dəyisiklik tapa bilməzsən

[63] Camaat sənə o Saat (Qiyamət gunu) barədə sual verir. De: “Onu yalnız Allah bilir!” Nə bilirsən, bəlkə də, o Saat lap yaxınlasmısdır

[64] Həqiqətən, Allah kafirləri lənətləmis və onlar ucun yandırıb-yaxan Od hazırlamısdır

[65] Onlar orada əbədi qalacaq, ozlərinə nə bir himayəci, nə də bir yardımcı tapa bilməyəcəklər

[66] Uzləri odda o yan-bu yana dondəriləcəyi gun onlar deyəcəklər: “Kas biz Allaha ibadət edəydik, Onun Elcisinə itaətkar olaydıq!”

[67] Onlar deyəcəklər: “Ey Rəbbimiz! Biz bascılarımıza və boyuklərimizə itaət etdik, onlar da bizi haqq yoldan azdırdılar

[68] Ey Rəbbimiz! Onları ikiqat əziyyətə sal və onları mudhis bir lənətə məruz qoy!”

[69] Ey iman gətirənlər! Musanı incidən səxslərə oxsamayın. Allah onu onların dediklərindən təmizə cıxartdı. O, Allahın yanında cox ehtiram edilən səxsdir

[70] Ey iman gətirənlər! Allahdan qorxun və dogru soz danısın ki

[71] O, sizin əməllərinizi islah etsin və gunahlarınızı bagıslasın. Kim Allaha və Onun Elcisinə itaət etsə, boyuk bir ugur qazanar

[72] Biz əmanəti goylərə, yerə və daglara təklif etdik. Onlar onu dasımaqdan qorxub imtina etdilər. Lakin insan onu boynuna goturdu. Dogrudan da, o, zalım və cahildir

[73] Bu əmanət insana ona gorə verildi ki, Allah munafiq kisiləri və munafiq qadınları, musrik kisiləri və musrik qadınları cəzalandırsın, momin kisilərin və momin qadınların tovbələrini qəbul etsin. Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

Səba

Surah 34

[1] Həmd, goylərdəkilərin və yerdəkilərin hamısının sahibi olan Allaha məxsusdur! Axirətdə də həmd Ona məxsusdur. O, Hikmət sahibidir, Xəbərdardır

[2] O, yerə girəni də, oradan cıxanı da, goydən dusəni də, oraya qalxanı da bilir. O, Rəhmlidir, Bagıslayandır

[3] Kafirlər: “O Saat (Qiyamət gunu) bizə gəlməyəcək!”– dedilər. De: “Xeyr, qeybi bilən Rəbbimə and olsun ki, o, mutləq sizi haqlayacaqdır. Goylərdə və yerdə zərrə qədər olan bir sey də Ondan gizli qalmaz. Bundan daha kicik və daha boyuk elə bir sey yoxdur ki, acıq-aydın Yazıda olmasın”

[4] Bunlar ona gorədir ki, Allah iman gətirib yaxsı islər gorənləri mukafatlandırsın. Məhz onlar ucun bagıslanma və bolluca ruzi vardır

[5] Ayələrimizi quvvədən salmaga cəhd gostərənləri isə ən pis, agrılı-acılı əzab gozləyir

[6] Elm verilmis insanlar Rəbbindən sənə nazil edilənin haqq oldugunu, onun Qudrətli, Tərifəlayiq Allahın yolunu gostərdiyini gorurlər

[7] Kafirlər dedilər: “Curuyub parca-parca olduqdan sonra yenidən yaradılacagınızı xəbər verən bir kisini sizə gostərəkmi

[8] Əcəba, o, Allahın əleyhinə yalanmı qurasdırır, bəlkə onda divanəlik var?” Xeyr! Axirətə inanmayanlar əzaba ducar olacaq, dərin bir azgınlıq icində qalacaqlar

[9] Məgər onlar goydə və yerdə qarsılarına və arxalarına baxmırlarmı? Əgər istəsək, onları yerə batırar və yaxud goyun bir parcasını onların basına endirərik. Subhəsiz ki, bunda tovbə edib Allaha qayıdan hər bir qul ucun ibrət vardır

[10] Biz Davuda Ozumuzdən bir lutf bəxs etdik və buyurduq: “Ey daglar və quslar! Onunla birlikdə Allahın səninə təriflər deyin!” Biz dəmiri onun ucun yumsaltdıq

[11] Sonra buyurduq: “Genis zirehlər duzəlt və halqaları toxuduqda olcuyə riayət et. Ey Davud ailəsi, yaxsı islər gorun! Mən, həqiqətən də, sizin nə etdiyinizi gorurəm”

[12] Səhər bir aylıq məsafəni qət edən, gunortadan sonra yenə bir aylıq məsafəni qət edən kuləyi də Suleymana ram etdik. Biz onun ucun mis qaynagını sel kimi axıtdıq. Rəbbinin izni ilə cinlərin bir qismi onun qabagında isləyirdi. Onlardan hər kim, Suleymana itaət etməyib əmrimizdən cıxırdısa, onu Cəhənnəm oduna ducar edirdik

[13] Cinlər onun ucun istədiyi qəsrlər, heykəllər, hovuzlara bənzər canaqlar və yerindən tərpənməyən nəhəng qazanlar duzəldirdilər. Ey Davud nəsli! Bu nemətlərə sukur edin! Qullarımdan sukur edən azdır

[14] Suleymanın olumunə hokm verdiyimiz zaman onun olduyunu cinlərə ancaq onun əsasını yeyən bir agac qurdu gostərdi. Suleyman yerə yıxıldıqda cinlərə bəlli oldu ki, əgər onlar qeybi bilsəydilər, alcaldıcı əzaba məruz qalmazdılar

[15] Səba qəbiləsinin yasadıgı yerdə nisanə – biri sagda, digəri də solda olan iki bagca var idi. Onlara: “Rəbbinizin ruzisindən yeyin və Ona sukur edin. Budur gozəl diyar və Bagıslayan Rəbb!”– deyilmisdi

[16] Amma onlar uz dondərdilər, Biz də ustlərinə guclu sel gondərdik. Onların iki bagcasını acı meyvəli, yulgunlu və icində bir az sidr agacı olan iki bagla əvəz etdik

[17] Nankorluqlarına gorə onları belə cəzalandırdıq. Məgər biz nankordan basqasını cəzalandırarıqmı

[18] Səba qəbiləsi ilə bərəkət verdiyimiz məmləkətlər arasında aydın gorunən bir-birinə yaxın səhərlər salmıs, orada gedis-gəlis yaratmısdıq. “Oralarda gecələr və gunduzlər arxayın gəzib dolasın!”– demisdik

[19] Onlar isə: “Ey Rəbbimiz! Səfərlərimizdə dayanacagımız səhərlər arasındakı məsafəni uzaq et!”– dedilər və ozlərinə zulm etdilər. Biz onları ibrət alınası əfsanələrə cevirdik, ozlərini də darmadagın etdik. Həqiqətən, səbirli olan və sukur edən hər kəs bundan ibrət alar

[20] Iblisin onlar barəsindəki ehtimalı dogru cıxdı. Bir dəstə momindən basqa, qalanları ona tabe oldular

[21] Halbuki o, bu insanlar uzərində ixtiyar sahibi deyildi. Biz ancaq axirətə inananla ona səkk gətirən kimsələri ayırd etmək ucun seytana belə bir fursət verdik. Sənin Rəbbin hər seyi muhafizə edəndir

[22] De: “Allahdan basqa məbud saydıqlarınızı cagırın”. Onlar nə goylərdə, nə də yerdə zərrə qədər olan bir seyə də sahib deyillər. Onların goylərin və yerin yaradılısında hec bir sərikliyi yoxdur və onlardan Allaha yardımcı olanı da yoxdur

[23] Onun qarsısında, izin verdiyi kəslərdən basqa, hec kimin səfaəti fayda verməz. Nəhayət, mələklərin qəlbindən qorxu kecib getdikdə onlar: “Rəbbiniz nə buyurdu?”– deyə sorusar, digərləri isə: “Haqqı buyurdu! O, Ucadır, Boyukdur!”– deyə cavab verərlər

[24] De: “Goylərdən və yerdən sizə ruzi verən kimdir?” De: “Allahdır! Elə isə biz və ya siz – ikimizdən biri ya dogru yolda, ya da acıq-aydın azgınlıq icindədir”

[25] De: “Siz bizim etdiyimiz gunahlara gorə sorgu-sual edilməyəcəksiniz, biz də sizin etdiklərinizə gorə sorgu-sual edilməyəcəyik”

[26] De: “Rəbbimiz hamımızı bir araya cəmləsdirib sonra da aramızda ədalətlə hokm verəcək. O, ən ədalətli Hakimdir, Biləndir”

[27] De: “Ona qosdugunuz sərikləri bir mənə gostərin. Xeyr! O, Qudrətli, Mudrik Allahdır!”

[28] Biz səni butun insanlara mujdə verən və xəbərdarlıq edən bir peygəmbər kimi gondərdik. Lakin insanların coxu bunu bilmir

[29] Onlar: “Əgər dogru deyirsinizsə, bu vəd nə vaxt olacaq?”– deyirlər

[30] De: “Sizə vəd edilmis bir gun var ki, siz onu nə bircə saat yubada, nə də tezləsdirə bilərsiniz”

[31] Kafirlər dedilər: “Biz nə bu Qurana, nə də bundan əvvəlkilərə əsla inanmayacagıq!” Kas sən o zalımları oz Rəbbinin huzurunda saxlanılıb bir-birinə soz qaytardıqları anda gorəydin. Zəiflər, ozlərini yuksək tutanlara deyəcəklər: “Əgər siz olmasaydınız, biz iman gətirərdik”

[32] Ozlərini yuksək tutanlar da zəiflərə belə deyəcəklər: “Sizə dogru yol gostəricisi gəldikdən sonra sizi ondan bizmi yayındırdıq? Xeyr, siz ozunuz gunahkar idiniz”

[33] Zəiflər ozlərini yuksək tutanlara deyəcəklər: “Xeyr! Isiniz gecə-gunduz hiylə qurmaq idi. Siz bizə Allahı inkar etməyi və Ona səriklər qosmagı əmr edirdiniz”. Onlar əzabı gordukdə pesmancılıq hissini gizlədərlər. Kafirlərin boyunlarına zəncirlər vurarıq. Onlar ancaq etdikləri əməllərə gorə cəzalandırılarlar

[34] Biz hansı bir məmləkətə xəbərdarlıq edən peygəmbər gondərdiksə, onun cah-calal icində yasayan sakinləri ona sadəcə olaraq: “Biz sizinlə gondərilənləri inkar edirik!”– dedilər

[35] Onlar: “Bizim mal-dovlətimiz də, ovladlarımız da daha coxdur və bizə əzab verilməyəcək”– dedilər

[36] De: “Həqiqətən, Rəbbim istədiyinin ruzisini bol edər, istədiyininkini də azaldar. Lakin insanların coxu bunu bilmir”

[37] Sizi bizə yaxınlasdıra biləcək nə var-dovlətiniz, nə də ogul-usagınızdır. Ancaq iman gətirib yaxsı islər gorənlər istisnadır. Məhz onların mukafatları etdikləri əməllərə gorə qat-qat artırılacaq və onlar Cənnətdəki mənzillərində asudə yasayacaqlar

[38] Ayələrimizi quvvədən salmaga cəhd gostərənlər isə əzaba giriftar ediləcəklər

[39] De: “Həqiqətən, Rəbbim istədiyi qullarına ruzisini bol edər, istədiyinə də onu azaldar. Nə xərcləsəniz, Allah onun əvəzini verər. O, ruzi verənlərin ən yaxsısıdır!”

[40] O gun Allah onların hamısını toplayacaq, sonra da mələklərə buyuracaq: “Bunlar sizəmi ibadət edirdilər?”

[41] Mələklər deyəcəklər: “Sən paksan, muqəddəssən! Onlar deyil, Sənsən bizim Hamimiz! Xeyr, onlar cinlərə ibadət edirdilər. Əksəriyyəti də məhz onlara iman gətirmisdi”

[42] Bu gun bir-birinizə nə bir xeyir, nə də bir zərər verə bilərsiniz. Biz zalımlara: “Dadın yalan saydıgınız Cəhənnəm əzabını!”– deyəcəyik

[43] Ayələrimiz onlara acıq-aydın oxundugu zaman: “Bu ancaq sizi atalarınızın ibadət etdiklərindən dondərmək istəyən bir adamdır!”– deyərlər. Onlar: “Bu, uydurulmus yalandan basqa bir sey deyil!”– deyərlər. Kafirlərə haqq gəldikdə onun barəsində: “Bu yalnız acıq-aydın bir sehrdir!”– deyərlər

[44] Hərcənd ki, Biz onlara oxuyub oyrənmələri ucun bir kitab verməmisdik və səndən əvvəl də onlara bir xəbərdarlıq edən gondərməmisdik

[45] Onlardan əvvəlkilər də elcilərimizi yalancı hesab etmisdilər. Musriklər onlara verdiklərimizin onda birini belə əldə etməmislər. Lakin onlar Mənim elcilərimi yalancı saydılar. Gorəydin, Mənim onları həlak etməyim necə oldu

[46] De: “Mənim sizə yalnız bircə nəsihətim var; Allah ucun iki-iki, bir-bir ayaga qalxın, sonra da bir dusunun. Sizin dostunuzda hec bir dəlilik əlaməti yoxdur. O, siddətli əzab gəlməzdən əvvəl sizi ancaq xəbərdar edəndir”

[47] De: “Mən sizdən bir haqq istəmisəmsə, onu sizin ucun istəmisəm. Mənim haqqım ancaq Allahdan olacaq. O, hər seyə Sahiddir”

[48] De: “Rəbbim haqqı endirir. O, qeybləri biləndir”

[49] De: “Haqq gəldi. Batil ona qarsı nə ortaya bir sey cıxarar, nə də onu qaytara bilər”

[50] De: “Əgər mən haqq yoldan cıxsam, oz əleyhimə cıxmıs olaram. Yox, əgər dogru yolla gedirəmsə, bu da Rəbbimin mənə nazil etdiyi vəhyə gorədir. Həqiqətən, O, Esidəndir, Yaxındır”

[51] Kas ki, sən o kafirləri qorxuya dusdukləri vaxt gorəydin. Onlar qacıb canlarını qurtara bilməyəcək və onsuz da yaxın bir yerdə ələ keciriləcəklər

[52] Onlar: “Biz ona inandıq!”– deyəcəklər. Axı uzaq bir yerdə – Axirətdə imana necə nail ola bilərlər

[53] Halbuki bundan əvvəl onu inkar edir və əlcatmaz bir yerdən qeyb haqqında fikir yurudurdulər

[54] Daha oncə onların bənzərlərinə edildiyi kimi, arzuladıqları seylərlə onların arasına sədd cəkilər. Həqiqətən, onlar anlasılmaz bir subhə icində idilər

əl-Fatir

Surah 35

[1] Həmd, goyləri və yeri Yaradan, mələkləri iki, uc və dordqanadlı elcilər edən Allaha məxsusdur! O, xəlq etdiklərindən istədiyini artırır. Həqiqətən, Allah hər seyə qadirdir

[2] Allah insanlara mərhəmətindən nəyi nəsib edərsə, hec kəs onun qarsısını ala bilməz. Onun gondərmədiyi bir seyi də Ondan basqa hec kəs verə bilməz. O, Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[3] Ey insanlar! Allahın sizə verdiyi lutfunu bir xatırlayın. Allahdan basqa sizə goylərdən və yerdən ruzi verən bir xaliq varmı? Ondan basqa ibadətə layiq olan hec bir məbud yoxdur. Siz necə də haqdan dondərilirsiniz

[4] Əgər onlar səni yalancı hesab etsələr, bil ki, səndən əvvəl də elcilər yalancı hesab olunmusdu. Butun islər ancaq Allaha qaytarılacaqdır

[5] Ey insanlar! Həqiqətən, Allahın vədi bir həqiqətdir. Qoy bu dunya sizi aldatmasın, tovlayan seytan da sizi yoldan cıxartmasın

[6] Subhəsiz ki, seytan sizin dusməninizdir, siz də onu dusmən sayın. O oz tərəfdarlarını Od sakini olmaga cagırır

[7] Kafirlər ucun siddətli əzab tədaruk edilmisdir. Iman gətirib yaxsı islər gorənlər ucun isə bagıslanma və boyuk bir mukafat hazırlanmısdır

[8] Pis əməli ozunə gozəl gostərilib onu yaxsı hesab edənlə, dogru yolla gedən kimsə eyni ola bilərmi? Həqiqətən, Allah istədiyini zəlalətə salır, istədiyini də dogru yola yonəldir. Sən onlara gorə ozunu uzub əldən salma. Subhəsiz ki, Allah onların nə torətdiklərini bilir

[9] Buludları hərəkətə gətirən kuləkləri gondərən Allahdır. Biz onları olu bir diyara tərəf qovub, yeri olumundən sonra onunla canlandırırıq. Olulərin dirildilməsi də belə olacaqdır

[10] Kim qudrət sahibi olmaq istəsə, bilsin ki, qudrət butunluklə ancaq Allaha məxsusdur. Gozəl soz Ona tərəf yuksəlir və onu ucaldan yaxsı əməldir. Pis əməllər islədib hiyləgərlik edənləri siddətli bir əzab gozləyir. Onların qurduqları hiylələr də bosa cıxacaqdır

[11] Allah sizi torpaqdan, sonra nutfədən yaratmıs, sonra da sizi cutləsdirmisdir. Onun xəbəri olmadan hec bir disi nə hamilə olar, nə də dasıdıgını yerə qoya bilər. Uzunomurlunun uzun omur surməsi də, onun omrunun qısaldılması da ancaq acıq-aydın Yazıda (Lovhi-məhfuzda) yazılmısdır. Həqiqətən, bu, Allah ucun cox asandır

[12] Iki dəniz eyni deyil. Birinin suyu dadlı, sirin və icməyə rahat, digərininki isə həddindən artıq duzlu və acıdır. Onların hər birindən təzə balıq yeyir, taxdıgınız zinət əsyalarını cıxarırsınız. Sən gəmilərin onu yara-yara uzduyunu gorursən. Butun bunlar Allahın lutfunu axtarıb tapmagınız və sukur etməyiniz ucundur

[13] O, gecəni gunduzə, gunduzu də gecəyə qatır. O, gunəsi və ayı ram etmisdir. Onların hər biri muəyyən olunmus vaxtadək hərəkət edir. Bu, sizin Rəbbiniz olan Allahdır. Mulk Onundur. Sizin Ondan basqa yalvardıqlarınız xurma cəyirdəyinin pərdəsinə belə sahib deyillər

[14] Əgər siz onları cagırsanız, onlar sizin duanızı esitməzlər, esitsələr də cavab verə bilməzlər. Ozləri də Qiyamət gunu sizin onlara ibadət etdiyinizi danacaqlar. Hec kəs hər seydən Xəbərdar olan Allah kimi sənə xəbər verə bilməz

[15] Ey insanlar! Siz Allaha mohtacsınız. Allah isə Zəngindir, Tərifəlayiqdir

[16] Əgər istəsə, sizi yox edib yerinizə yeni bir məxluq gətirər

[17] Bu, Allah ucun cətin deyil

[18] Hec bir gunahkar basqasının gunah yukunu dasımaz. Yuku agır olan kimsə oz yukunu dasımaq ucun basqasını koməyə cagırsa və cagırdıgı kimsə yaxın qohumu olsa belə, o yukdən hec nə dasınmaz. Sən ancaq Rəbbindən Onu gormədikləri halda qorxanları və namaz qılanları xəbərdar edirsən. Kim gunahlardan təmizlənirsə, oz xeyrinə təmizlənmis olur. Qayıdıs də ancaq Allahadır

[19] Kor ilə gorən eyni deyil

[20] zulmətlərlə nur da

[21] kolgə ilə burku də eyni deyil

[22] Dirilərlə olulər də eyni deyillər. Subhəsiz ki, Allah istədiyinə haqqı esitdirir. Sən isə qəbirlərdə olanlara esitdirə bilməzsən

[23] Sən ancaq qorxudub xəbərdar edənsən

[24] Həqiqətən, Biz səni haqla mujdə verən və xəbərdar edən olaraq gondərdik. Elə bir ummət yoxdur ki, ona xəbərdar edən bir peygəmbər gəlmis olmasın

[25] Əgər onlar səni yalancı hesab etsələr, bil ki, onlardan əvvəlkilər də elciləri yalancı hesab etmisdilər. Halbuki elciləri onlara aydın dəlillər, muqəddəs yazılar və nur sacan kitab gətirmisdilər

[26] Sonra Mən haqqı inkar edənləri yaxaladım. Gorəydin Mənim onları həlak etməyim necə oldu

[27] Məgər Allahın goydən yagmur endirdiyini və onunla muxtəlif rəngli meyvələr yetisdirdiyimizi gormursənmi? Daglarda da muxtəlif rəngli – ag, qırmızı və tund qara cıgırlar əmələ gətirdik

[28] Insanlar, heyvanlar və mal-qara arasında da bu cur muxtəlif rəngli olanları vardır. Allahdan Oz qulları arasında ancaq alimlər qorxarlar. Həqiqətən, Allah Qudrətlidir, Bagıslayandır

[29] Allahın Kitabını oxuyanlar, namaz qılanlar və ozlərinə verdiyimiz ruzilərdən gizli və askar xərcləyənlər səmərəsiz olmayacaq bir ticarətə umid edirlər ki

[30] Allah onlara mukafatlarını tam olaraq versin, ustəlik də onlara Oz lutfunu artırsın. Həqiqətən, O, Bagıslayandır, sukurun əvəzini verəndir

[31] Sənə vəhy etdiyimiz Kitab, ozundən əvvəlkiləri təsdiqləyici kimi gələn haqdır. Həqiqətən, Allah Oz qullarından Xəbərdardır, Gorəndir

[32] Sonra, Kitabı qullarımız icərisindən secdiklərimizə miras etdik. Onlardan kimisi ozunə zulm edər, kimisi orta yol tutar, kimisi də Allahın izni ilə yaxsı islərdə ondə gedər. Boyuk lutf də budur

[33] Onlar Ədn cənnətlərinə daxil olacaq, orada qızıl bilərziklərlə və incilərlə bəzədiləcəklər. Libasları da ipəkdən olacaqdır

[34] Onlar deyəcəklər: “Qəm-qussəni bizdən uzaq edən Allaha həmd olsun! Həqiqətən, Rəbbimiz Bagıslayandır, sukurun əvəzini verəndir

[35] Oz lutfu ilə bizi əbədi iqamətgahda yerləsdirən Odur. Orada bizə nə bir yorgunluq uz verəcək, nə də bir uzgunluk toxunacaqdır!”

[36] Kafirləri isə Cəhənnəm odu gozləyir. Orada nə oldurulməzlər ki, olub canları qurtarsın, nə də bu odun əzabı onlar ucun yungulləsdirilər. Biz hər bir kafiri belə cəzalandırırıq

[37] Onlar orada fəryad qoparıb yalvaracaqlar: “Ey Rəbbimiz! Bizi buradan cıxart ki, əvvəllər etdiyimiz əməlləri deyil, yaxsı əməllər edək”. Onlara deyiləcək: “Məgər orada sizə dusunəcək kimsənin dusunə biləcəyi qədər uzun omur vermədikmi? Sizə qorxudub xəbərdar edən Peygəmbər də gəlmisdi. Elə isə dadın əzabı! Zalımlara komək edən olmaz”

[38] Subhəsiz ki, Allah goylərin və yerin qeybini biləndir. O, kokslərdə olanları da bilir

[39] Sizi yer uzundə xələflər edən Odur. Kafirin kufru oz əleyhinə olar. Kafirlərin kufru Rəbbi yanında ancaq onlara bəslənən qəzəbi artırar. Kafirlərin kufru onlara ziyandan basqa bir sey artırmaz

[40] De: “Allahdan basqa yalvardıgınız səriklər haqda dusundunuzmu? Bir mənə gostərin gorum, onlar yer uzundə nəyi yaradıblar? Yoxsa onların goylərin yaradılmasında sərikliyi var?” Yaxud onlara bir kitab vermisik, onlar da ondakı dəlilə istinad edirlər? Xeyr! Zalımlar bir-birinə ancaq yalan vəd verirlər

[41] Həqiqətən, Allah goyləri və yeri tərpənməsinlər deyə, tutub saxlayır. Əgər tərpənsələr, Ondan basqa onları hec kəs tutub saxlaya bilməz. Həqiqətən də, O, Həlimdir, Bagıslayandır

[42] Onlar Allaha cox mohkəm and icdilər ki, ozlərinə qorxudan bir peygəmbər gəlsə, hər hansı ummətdən daha cox dogru yolda olacaqlar. Onlara qorxudan peygəmbər gəldikdə isə bu, onların ancaq nifrətini artırdı

[43] Butun bunlar onların yer uzundə təkəbbur gostərmələrinə və yaramaz hiyləgərliklər torətdiklərinə gorə idi. Yaramaz hiylələr isə ancaq oz sahiblərini qaplayar. Onlar əvvəlkilərin baslarına gələn aqibətdən basqasınımı gozləyirlər? Sən Allahın qayda-qanununa hec bir əvəz tapa bilməzsən, Allahın qayda-qanununda hec bir dəyisiklik də tapa bilməzsən

[44] Məgər onlar yer uzundə gəzib-dolasıb ozlərindən əvvəlkilərin aqibətinin necə oldugunu gormurlərmi? Onlar ki bunlardan daha quvvətli idilər. Goylərdə və yerdə Allahdan qacıb xilas ola biləcək hec bir sey yoxdur. Həqiqətən, O, hər seyi biləndir, hər seyə Qadirdir

[45] Əgər Allah insanları etdikləri gunahlara gorə dərhal cəzalandırsaydı, yer uzundə bir canlını belə sag buraxmazdı. Lakin Allah onlara muəyyən vaxtadək mohlət verir. Vaxtları catanda isə hər kəsə oz əməlinə gorə cəza, yaxud mukafat verəcəkdir. Subhəsiz ki, Allah Oz qullarını gorur

Ya Sin

Surah 36

[1] Ya. Sin

[2] And olsun hikmətli Qurana

[3] Həqiqətən, sən gondərilmis elcilərdənsən

[4] dogru yoldasan

[5] Bu Quran Qudrətli və Rəhmli Allah tərəfindən nazil edilmisdir ki

[6] ataları xəbərdar edilməmis, ozləri də qafil olan bir tayfanı xəbərdar edəsən

[7] Onların əksəriyyəti barəsindəki soz gercəkləsdi. Cunki onlar iman gətirmədilər

[8] Həqiqətən, Biz onların boyunlarına, cənələrinə dirənmis zəncirlər kecirtmisik. Odur ki, basları təkəbburlə yuxarı qalxmısdır

[9] Biz onların onlərindən bir sədd, arxalarından da basqa bir sədd cəkdik və gozlərinə pərdə saldıq. Buna gorə də onlar haqqı gormurlər

[10] Sən onları qorxutsan da, qorxutmasan da, onlar ucun eynidir, iman gətirməyəcəklər

[11] Sən ancaq Zikrə tabe olub Mərhəmətli Allahı gormədən Ondan cəkinən səxsi qorxuda bilərsən. Beləsini bagıslanma və cox gozəl bir mukafatla mujdələ

[12] Həqiqətən, oluləri dirildən, onların bu dunyada torətdiklərini və tərk etdiklərini yazan Bizik. Biz hər seyi acıq-aydın Yazıda (Lovhi-məhfuzda) qeydə almısıq

[13] Sən onlara o zaman elcilər gəlmis səhər sakinlərini misal cək

[14] O zaman onlara iki nəfər elci gondərdik, amma onlar ikisini də yalancı saydılar. Biz də elcilərimizi ucuncusu ilə quvvətləndirdik. Bu elcilər: “Həqiqətən, biz sizə gondərilmis elcilərik”– dedilər

[15] Onlar dedilər: “Siz də bizim kimi sadəcə bir insansınız. Mərhəmətli Allah sizə hec bir sey nazil etməmisdir. Siz ancaq yalan danısırsınız”

[16] Elcilər dedilər: “Rəbbimiz bilir ki, biz, həqiqətən də, sizə gondərilmis elcilərik

[17] Bizim vəzifəmiz ancaq vəhy olunanı askar təblig etməkdir”

[18] Onlar dedilər: “Biz sizdə bəd əlamət gorduk. Əgər dəvətinizə son qoymasanız, sizi mutləq dasqalaq edəcəyik və bizdən sizə mutləq agrılı-acılı bir əzab toxunacaqdır”

[19] Elcilər dedilər: “Sizin ugursuzlugunuz oz ucbatınızdandır. Məgər sizə edilən oyud-nəsihəti bəd əlamət sayırsınız? Dogrusu, siz həddi asmıs bir millətsiniz”

[20] Səhərin kənarından bir kisi qaca-qaca gəlib dedi: “Ay camaat! Elcilərin ardınca gedin

[21] Sizdən hec bir mukafat istəməyən, ozləri də dogru yolda olan səxslərin ardınca gedin

[22] Mənə nə olub ki, məni yaradana və huzuruna qaytarılacagınız Allaha ibadət etməyim

[23] Mən hec Ondan basqa məbudlar qəbul edərəmmi? Əgər Mərhəmətli Allah mənə bir zərər yetirmək istəsə, onların səfaəti mənə hec bir fayda verməz və onlar məni xilas edə bilməzlər

[24] Bax onda mən acıq-aydın azgınlıga dusmus olaram

[25] Həqiqətən, mən sizin Rəbbinizə iman gətirdim. Mənə qulaq asın!”

[26] Səhərin sakinləri bu kisini oldurdukdən sonra ona: “Cənnətə daxil ol!”– deyildi. O dedi: “Kas qovmum biləydi ki

[27] Rəbbim məni bagısladı və məni hormətli adamlardan etdi”

[28] Biz ondan sonra xalqının ustunə goydən hec bir qosun gondərmədik və hec gondərən də deyildik

[29] Onları məhv edən ancaq dəhsətli bir səs oldu. Onlar birdən sonub getdilər

[30] Vay bu qulların halına! Onlara elə bir elci gəlməyib ki, ona istehza etməsinlər

[31] Məgər onlar ozlərindən əvvəl necə-necə nəsilləri məhv etdiyimizi və onların bir daha geriyə – bunların yanına qayıtmadıgını gormurlərmi

[32] Hamısı bir yerdə Bizim huzurumuza gətiriləcəklər

[33] Olu torpaq onlar ucun bir dəlildir. Biz onu yagısla dirildir, oradan taxıl cıxardırıq, onlar da ondan yeyirlər

[34] Biz orada xurma bagları və uzumluklər yaratdıq, bulaqlar qaynadıb cıxartdıq ki

[35] onların meyvələrindən və oz əlləri ilə becərdiklərindən yesinlər. Bəs onlar sukur etməyəcəklərmi

[36] Yerin bitirdiklərindən, insanların ozlərindən və bilmədiklərindən butun cutləri yaradan Allah pakdır, muqəddəsdir

[37] Gecə də onlar ucun bir dəlildir. Biz gunduzu ondan ayırıb cıxaran kimi onlar zulmət icində qalırlar

[38] Gunəs də ozunun qaldıgı yerə axıb gedir. Bu, Qudrətli, Bilən Allahın əzəli hokmudur

[39] Ay ucun də mənzillər muəyyən etmisik. Nəhayət, o tədricən donub xurma agacının qurumus budagı kimi əyri olur

[40] Nə gunəs aya catar, nə də gecə gunduzu kecə bilər. Onların hər biri oz orbiti ilə uzub gedir

[41] Onların nəslini yuklu gəmidə dasımagımız da onlar ucun bir dəlildir

[42] Biz onlar ucun buna bənzər daha necə-necə minik vasitəsi yaratdıq

[43] Əgər istəsək, onları suya qərq edərik. Onda nə onların imdadına catan olar, nə də onlar xilas ola bilərlər

[44] Yalnız Bizim onlara rəhm etməyimiz və onlara, muəyyən edilmis vaxtadək, gun-guzəran nəsib etməyimiz istisnadır

[45] Onlara: “Onunuzdə olandan və arxanızca gələndən (dunyada və axirətdə olan) əzabdan qorxun ki, bəlkə sizə rəhm oluna!”– deyildikdə uz cevirirlər

[46] Onlara oz Rəbbinin ayələrindən elə bir ayə gəlmir ki, ondan uz dondərməsinlər

[47] Onlara: “Allahın sizə verdiyi ruzidən sərf edin!”– deyildikdə, kafirlər mominlərə deyirlər: “Allahın istədiyi təqdirdə yedirdəcəyi kimsəni bizmi yedirdəcəyik? Siz ancaq acıq-aydın azgınlıq icindəsiniz”

[48] Onlar: “Əgər dogru deyirsinizsə, bu vəd nə vaxt olacaq?”– deyə sorusurlar

[49] Onlar sadəcə olaraq, bir-birləri ilə hocətləsərkən ozlərini yaxalayacaq bir tukurpədici səsi gozləyirlər

[50] Onlar nə bir vəsiyyət etməyə qadir olacaq, nə də ailələrinin yanına qayıda biləcəklər

[51] Sur ikinci dəfə ufurulən kimi onlar dərhal qəbirlərdən cıxıb Rəbbinə tərəf axısacaqlar

[52] Onlar deyəcəklər: “Vay halımıza! Bizi yatdıgımız yerdən kim qaldırdı? Bu, Mərhəmətli Allahın vəd etdiyi qiyamətdir. Elcilər dogru deyirlərmis”

[53] Bircə dəhsətli səs qopan kimi onların hamısı huzurumuza gətiriləcəklər

[54] O gun hec kəsə hec bir haqsızlıq edilməyəcəkdir. Sizə ancaq etdiyiniz əməllərin əvəzi veriləcəkdir

[55] Həqiqətən də, O gun Cənnət əhli nemətlər icində səfa surər

[56] Onlar zovcələri ilə birlikdə kolgəliklərdə taxtlara soykənəcəklər

[57] Orada onlar ucun meyvələr və istədikləri hər sey vardır

[58] Ustəlik Rəhmli Rəbb onlara: “Salam” deyəcək

[59] “Bu gun mominlərdən ayrılın, ey gunahkarlar

[60] Ey Adəm ovladları! Məgər Mən sizə buyurmadımmı ki, seytana ibadət etməyin, o sizin acıq-aydın dusməninizdir

[61] Mənə ibadət edin? Dogru yol budur

[62] Artıq seytan icərinizdən bir coxlarını yoldan cıxartmısdır. Məgər dərk etmirdiniz

[63] Bu, sizə vəd edilmis Cəhənnəmdir

[64] Kafir oldugunuza gorə bu gun orada yanın!”

[65] Bu gun onların agızlarına mohur vurarıq. Qazandıqları gunahlar barəsində onların əlləri Bizimlə danısar, ayaqları da səhadət verər

[66] Əgər istəsəydik, onların gozlərini kor edərdik və onda onlar duz yolla getməyə calısardılar. Amma necə gorə bilərdilər

[67] Əgər istəsəydik, onları yerlərindəcə elə eybəcər hala salardıq ki, nə irəli gedə, nə də geri qayıda bilərdilər

[68] Kimə uzun omur veririksə, onu xilqətcə tərsinə ceviririk. Məgər basa dusmurlər

[69] Biz Muhəmmədə seir oyrətmədik, bu ona hec yarasmaz da. Bu ancaq oyud-nəsihət və aydın Qurandır ki

[70] diri olanları qorxutsun və kafirlər barəsindəki soz gercəkləssin

[71] Məgər onlar gormurlər ki, Biz onlardan otru sahib olduqları mal-qaranı Oz əllərimizlə yaratmısıq

[72] Yaratdıqlarımızı oz istifadələrinə verdik ki, bəzilərindən minik kimi yararlansınlar və bəzilərini də yesinlər

[73] Bunlarda onlar ucun basqa mənfəətlər və iciləcək sud də var. Yenə də sukur etməyəcəklərmi

[74] Bir carə tapmaları ucun musriklər Allahdan basqa məbudlar qəbul etdilər

[75] Amma məbudlar onlara hec bir komək edə bilməzlər. Hərcənd ki, onlar bunlar ucun hazır durmus əsgərlərdir

[76] Onların sozu səni kədərləndirməsin. Subhəsiz ki, Biz onların nəyi gizli saxladıqlarını və nəyi askar etdiklərini bilirik

[77] Məgər insan onu nutfədən yaratdıgımızı gormur? Budur, o indi acıq-askar mubahisə edir

[78] O Bizə bir məsəl cəkdi, lakin yaradılısını unutdu. O dedi: “Curumus sumukləri kim dirildə bilər?”

[79] De: “Onları ilk dəfə yaradan Allah Ozu dirildəcək. O, hər bir məxluquna yaxsı bələddir

[80] O sizin ucun yasıl agacdan od əmələ gətirdi. Budur, siz indi ondan od yandırırsınız”

[81] Goyləri və yeri yaradan onların eynisini yenidən xəlq etmək qudrətinə malik olmazmı?! Subhəsiz ki, O, Yaradandır, Biləndir

[82] Bir seyi yaratmaq istədikdə ona təkcə: “Ol!” deyər, o da olar

[83] Əlində hər seyin hokmu Olan Allah pak və muqəddəsdir. Siz ancaq Onun huzuruna qaytarılacaqsınız

əs-Saffat

Surah 37

[1] And olsun goylərdə və yerdə səf-səf duranlara

[2] imansızları qətiyyətlə qovanlara

[3] və Zikri oxuyanlara

[4] Həqiqətən, sizin məbudunuz Təkdir

[5] O, həm goylərin, yerin və onların arasındakıların Rəbbi, həm də məsriqlərin Rəbbidir

[6] Biz dunya səmasını parlaq ulduzlarla bəzədik

[7] və onu hər bir asi seytandan muhafizə etdik

[8] Onlar artıq ali topluma – mələklərin sohbətlərinə qulaq asa bilməzlər və hər tərəfdən ustlərinə yandırıb yaxan alovlar yagdırılar

[9] və oradan qovularlar. Onları uzun surəcək bir əzab gozləyir

[10] Lakin seytanlardan hər kim o sohbətlərdən bir soz qapıb qacarsa, onu yandırıb-yaxan parlaq bir alov təqib edər

[11] Kafirlərdən sorus ki, onları yaratmaq cətindir, yoxsa Bizim basqa yaratdıqlarımızı? Biz ki onları yapısqan kimi palcıqdan yaratdıq

[12] Sən onlara təəccub edirsən, onlar isə səni ələ salırlar

[13] Onlara xatırlatdıqda dusunub ibrət almırlar

[14] Bir mocuzə gordukdə isə ona istehza edir

[15] və deyirlər: “Bu ancaq acıq-aydın bir sehrdir

[16] Məgər biz oldukdən, sur-sumuk olub torpaga cevrildikdən sonra dirildiləcəyikmi

[17] Ya da atalarımızmı dirildiləcəklər?”

[18] De: “Bəli, ozu də, zəlil gunə qalmıs oldugunuz halda dirildiləcəksiniz”

[19] Bu, təkcə dəhsətli bir səs olacaq və onlar qəfildən dirilib gorməyə baslayacaqlar

[20] Gunahkarlar deyəcəklər: “Vay halımıza! Bu ki, Haqq-hesab gunudur!”

[21] Onlara deyiləcək: “Bu, yalan saydıgınız fərqləndirmə gunudur!”

[22] Mələklərə belə əmr olunacaq: “Toplayın bir yerə zalımları, onların yoldaslarını və ibadət etdiklərini –

[23] Allahdan basqa. Onları Cəhənnəm yoluna yonəldin

[24] Onları dayandırın, cunki onlar sorgu-sual olunacaqlar”

[25] Gunahkarlara deyiləcək: “Sizə nə olub ki, bir-birinizə komək etmirsiniz?”

[26] Bəli, onlar bu gun bas əyəcəklər

[27] Onlar bir-birinə uz tutub sorusacaqlar

[28] Tabe olanlar deyəcəklər: “Siz bizim yanımıza sag tərəfdən gəlirdiniz”

[29] Bascılar deyəcəklər: “Xeyr! Siz inanan adamlar deyildiniz

[30] Bizim sizin uzərinizdə hec bir hokmranlıgımız da yox idi. Xeyr, siz ozunuz həddi asmıs adamlar idiniz

[31] Rəbbimizin Sozu bizim barəmizdə həqiqətə cevrildi. Biz əzabı hokmən dadacagıq

[32] Biz sizi azdırdıq. Cunki biz ozumuz də azmıs adamlar idik”

[33] Subhəsiz ki, həmin gun onlar əzaba sərik olacaqlar

[34] Həqiqətən, Biz gunahkarlarla belə rəftar edəcəyik

[35] Cunki onlara: “Allahdan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur!”– deyildikdə təkəbbur gostərir

[36] və deyirdilər: “Məgər bir məcnun sairə gorə məbudlarımızı tərk edəcəyik?”

[37] Xeyr! O, haqqı gətirdi və əvvəlki peygəmbərləri təsdiqlədi

[38] Siz mutləq agrılı-acılı əzabı dadacaqsınız

[39] Siz ancaq etdiyiniz əməllərin cəzasını alacaqsınız

[40] Lakin Allahın secilmis ixlaslı qulları mustəsnadır

[41] Məhz onlar ucun muəyyən bir ruzi vardır –

[42] Cənnət meyvələri. Onlara ehtiram gostəriləcək –

[43] Nəim cənnətlərində

[44] Onlar taxtlar ustundə bir-biri ilə uzbəuz oturacaqlar

[45] Onlar ucun cesmə sərabı ilə dolu piyalələr dolandırılacaq

[46] Ozu də agappaq, icənlərə ləzzət verən bir sərab

[47] O sərab nə bas agrısı verər, nə də ondan məst olarlar

[48] Onların yanında baxısları oz ərlərinə dikilmis iri qara gozlu hurilər olacaq

[49] Ozu də qorunub saxlanılmıs yumurta kimi hurilər

[50] Onlar bir-birilərinə tərəf donub sorusacaqlar

[51] Onlardan biri deyəcək: “Mənim bir yoldasım var idi

[52] O deyirdi: “Sən də inananlardansan

[53] Məgər biz oldukdən, torpaga cevrilib sur-sumuk olduqdan sonra haqq-hesaba cəkilib cəzalandırılacagıq?”

[54] O sozunə davam edib deyəcək: “Siz onun harada oldugunu gormək istəyirsinizmi?”

[55] O boylanıb yoldasını Cəhənnəmin ortasında gorəcək

[56] və deyəcək: “Allaha and olsun ki, sən məni də məhv edəcəkdin

[57] Əgər Rəbbimin lutfu olmasaydı, mən də Cəhənnəmə gətirilənlərdən olardım

[58] Dogrudanmı biz bir daha olməyəcəyik –

[59] ilk olumumuzdən basqa? Dogrudanmı biz hec vaxt əzaba ducar olmayacagıq?”

[60] Həqiqətən, bu, boyuk ugurdur

[61] Qoy calısanlar bunun ucun calıssınlar

[62] Ziyafət ucun bu yaxsıdır, yoxsa zəqqum agacı

[63] Biz onu zalımlar ucun bir sınaq etdik

[64] O, Cəhənnəmin lap dibindən bitib cıxan bir agacdır

[65] Onun meyvəsi seytanların basları kimidir

[66] Gunahkarlar ondan yeyib qarınlarını dolduracaqlar

[67] Sonra da ustundən onları qaynar su ilə qatısdırılmıs bir icki gozləyir

[68] Sonra onlar mutləq Cəhənnəmə qaytarılacaqlar

[69] Həqiqətən, onlar ata-babalarını azmıs gordulər

[70] ozləri də tez-tələsik onların izini tutub getdilər

[71] Həqiqətən, onlardan oncə əvvəlki nəsillərin coxu zəlalətə dusmusdu

[72] Artıq Biz onlara xəbərdar edən peygəmbərlər gondərmisdik

[73] Bax gor xəbərdar edilənlərin aqibəti necə oldu

[74] Yalnız Allahın secilmis səmimi qullarından basqa

[75] Nuh Bizə yalvarıb yaxardı. Biz cagırısa necə də gozəl cavab verənik

[76] Biz onu və ailəsini boyuk sıxıntıdan qurtardıq

[77] Təkcə onun nəslini qoruyub saxladıq

[78] Sonra gələnlər arasında onun ucun gozəl xatirə qoyduq

[79] aləmlər icərisində Nuha salam olsun

[80] Həqiqətən, Biz yaxsı is gorənləri belə mukafatlandırırıq

[81] Həqiqətən, o Bizim momin qullarımızdandır

[82] Sonra o birilərini suya qərq etdik

[83] Həqiqətən, Ibrahim onun ardıcıllarından idi

[84] Bir zaman o, oz Rəbbinin yanına pak bir qəlblə gəldi

[85] Onda o, oz atasına və qovmunə dedi: “Siz nəyə sitayis edirsiniz

[86] Allahı qoyub uydurma məbudlarımı diləyirsiniz

[87] Aləmlərin Rəbbi barəsində nə dusunursunuz?”

[88] O, ulduzlara bir nəzər salaraq

[89] “Mən xəstəyəm!”– dedi

[90] Onlar ondan uz cevirib cıxıb getdilər

[91] O, xəlvətcə onların məbudlarının yanına gəlib istehza ilə dedi: “Siz bu təamları yemirsiniz

[92] Sizə nə olub ki, danısmırsınız?”

[93] Sonra onlara yaxınlasıb sag əli ilə bir zərbə endirdi

[94] Butpərəstlər tələsik onun yanına gəldilər

[95] O dedi: “Siz yonub duzəltdiklərinizəmi sitayis edirsiniz

[96] Axı sizi də, sizin duzəltdiklərinizi də Allah yaratmısdır”

[97] Onlar dedilər: “Bundan otru bir bina tikin və onu orada odlayın!”

[98] Onlar Ibrahimə hiylə qurmaq istədilər, Biz də onları rusvay etdik

[99] O dedi: “Mən Rəbbimə dogru gedirəm. O məni dogru yola yonəldəcək”

[100] O dedi: “Ey Rəbbim! Mənə əməlisalehlərdən olan ovlad bəxs et!”

[101] Biz də onu həlim xasiyyətli bir oglan usagı ilə mujdələdik

[102] O, boyuyub atası ilə bərabər calısmaq həddinə catdıqda Ibrahim dedi: “Oglum! Yuxuda gordum ki, səni qurban kəsirəm. Bax gor nə dusunursən!” O dedi: “Atacan! Sənə buyurulanı yerinə yetir. Allah qoysa mənim səbirlilərdən oldugumu gorəcəksən”

[103] Hər ikisi Allahın əmrinə tabe olduqları və Ibrahim onu uzustə yerə yıxdıgı zaman

[104] Biz onu cagırıb dedik: “Ey Ibrahim

[105] Artıq sən yuxunu təsdiq etdin!” Biz yaxsı is gorənləri belə mukafatlandırırıq

[106] Həqiqətən də, bu, acıq-aydın bir imtahandır

[107] Biz onun əvəzinə boyuk bir qurbanlıgı fidyə verdik

[108] Sonradan gələnlər arasında ona gozəl xatirə qoyduq

[109] Ibrahimə salam olsun

[110] Həqiqətən, Biz yaxsı is gorənləri belə mukafatlandırırıq

[111] Həqiqətən, o, Bizim momin qullarımızdandır

[112] Ona əməlisalehlərdən olacaq bir peygəmbər – Ishaq ilə mujdə verdik

[113] Biz ona və Ishaqa bərəkət verdik. Hər ikisinin nəslində yaxsı is gorənləri də var, acıq-aydın ozunə zulm edənləri də

[114] Biz Musa ilə Haruna da nemət bəxs etdik

[115] Onların hər ikisini və tayfalarını boyuk sıxıntıdan qurtardıq

[116] Onlara komək gostərdik və onlar qalib gəldilər

[117] Hər ikisinə aydın bir Kitab verdik

[118] Hər ikisini də dogru yola yonəltdik

[119] Sonradan gələnlər arasında hər ikisinə gozəl xatirə qoyduq

[120] Musaya və Haruna salam olsun

[121] Həqiqətən, Biz yaxsı is gorənləri belə mukafatlandırırıq

[122] Həqiqətən, onların ikisi də Bizim momin qullarımızdandır

[123] Subhəsiz ki, Ilyas da elcilərdəndir

[124] Bir zaman o oz qovmunə demisdi: “Məgər qorxmursunuz

[125] Siz yaradanların ən yaxsısını qoyub niyə Bələ yalvarırsınız –

[126] həm sizin Rəbbiniz, həm də əcdadlarınızın Rəbbi olan Allahımı tərk edirsiniz?”

[127] Onlar onu yalancı saydılar. Ona gorə də hamısı Cəhənnəmə gətiriləcəkdir

[128] Yalnız Allahın secilmis səmimi qullarından basqa

[129] Sonradan gələnlər arasında ona gozəl xatirə qoyduq

[130] Ilyasinə salam olsun

[131] Həqiqətən, Biz yaxsı is gorənləri belə mukafatlandırırıq

[132] Həqiqətən, o Bizim momin qullarımızdandır

[133] Subhəsiz ki, Lut da elcilərdəndir

[134] Bir zaman Biz onu və butun ailəsini xilas etdik

[135] Yalnız geridə qalanların icində olan yaslı bir qadından basqa

[136] Sonra da o birilərini yerli-dibli yox etdik

[137] Siz həm səhər cagı onların yanından kecirsiniz

[138] həm də axsam cagı. Məgər anlamırsınız

[139] Yunus da, həqiqətən, elcilərdəndir

[140] Bir zaman o, yuklu bir gəmiyə tərəf qacdı

[141] Basqaları ilə birlikdə pusk atdı və uduzanlardan oldu

[142] O, qınanmaga layiq olduqda balıq onu uddu

[143] Əgər o, Allaha tərif deyənlərdən olmasaydı

[144] balıgın qarnında Qiyamət gununə qədər qalardı

[145] O, halsız oldugu vəziyyətdə Biz onu sahilə cıxartdıq

[146] Və ustunə kolgə salmaq ucun qabaq novundən iriyarpaqlı bir bitki bitirdik

[147] Biz onu yuz mindən də daha cox adama peygəmbər gondərdik

[148] Onlar ona iman gətirdilər, Biz də onlara muəyyən vaxtadək firavanlıq nəsib etdik

[149] Kafirlərdən sorus: “Nəyə gorə qızlar sənin Rəbbinin, oglanlar isə onların olmalıdır?”

[150] Yoxsa Biz mələkləri disi yaratmısıq və onlar da buna sahid olublar

[151] Həqiqətən, onlar yalan uydurub deyirlər

[152] “Allah dogmusdur”. Subhəsiz ki, onlar yalancıdırlar

[153] Məgər Allah qızları oglanlardan ustunmu tutmusdur

[154] Sizə nə olub, bu necə muhakimədir yurudursunuz

[155] Məgər dusunub ibrət almayacaqsınız

[156] Yoxsa sizin aydın bir dəliliniz vardır

[157] Əgər dogru deyirsinizsə, kitabınızı gətirin

[158] Onlar Allahla cinlər arasında qohumluq oldugunu uydurdular. Həqiqətən, cinlər onların Cəhənnəmə gətiriləcəyini bilirlər

[159] Allah onların Ona aid etdikləri sifətlərdən uzaqdır

[160] Yalnız Allahın secilmis səmimi qullarından basqa

[161] Ey musriklər! Nə siz, nə də sizin tapındıqlarınız

[162] hec kəsi Allaha qarsı yoldan cıxara bilməzsiniz

[163] Ancaq Cəhənnəmə girəcək kimsədən basqa

[164] Mələklər dedi: “Bizlərdən hər kəsin muəyyən bir yeri vardır

[165] Həqiqətən, biz səf-səf dururuq

[166] Həqiqətən, biz Allahın səninə təriflər deyirik”

[167] Musriklər deyirdilər

[168] “Əgər bizdə də əvvəlkilərdə olan zikrdən (o kitabdan) olsaydı

[169] biz mutləq Allahın secilmis səmimi qulları olardıq”

[170] Lakin onlar onu inkar etdilər. Onlar tezliklə biləcəklər

[171] Bizim elci gondərdiyimiz qullarımız haqqında bu Sozumuz əzəldən deyilmisdi

[172] “Həqiqətən, onlara komək gostəriləcək

[173] Bizim ordumuz mutləq qalib gələcək”

[174] Sən bir muddət onlardan uz cevir

[175] Onlara bax! Onlar tezliklə əzabı gorəcəklər

[176] Onlar əzabımızın tezliklə gəlməsinimi istəyirlər

[177] Əzab onların yurdlarına endiyi zaman qorxudulanların sabahı necə də pis olacaq

[178] Sən bir muddət onlardan uz cevir

[179] Onlara bax! Onlar tezliklə əzabı gorəcəklər

[180] Qudrət sahibi olan Rəbbin pakdır, musriklərin Ona aid etdikləri sifətlərdən uzaqdır

[181] Elcilərə salam olsun

[182] Aləmlərin Rəbbi olan Allaha həmd olsun

Sad

Surah 38

[1] Sad. Oyud-nəsihətlə dolu Qurana and olsun

[2] Kafirlər təkəbbur və nifaq icindədirlər

[3] Biz onlardan oncə də necə-necə nəsilləri məhv etmisik. Onlar yalvarıb imdad diləyirdilər, lakin artıq qurtulma vaxtı kecmisdi

[4] Kafirlər oz aralarından onlara xəbərdarlıq edən bir peygəmbər gəldiyinə təəccub edib dedilər: “Bu, yalancı bir sehrbazdır

[5] O, butun məbudları bir məbudmu etdi? Həqiqətən, bu, əcaib bir seydir”

[6] Onların adlı-sanlı adamları cıxıb gedərək dedilər: “Gedin oz məbudlarınızla səbirlə davranın. Dogrusu, bu sizdən istənilən bir seydir

[7] Biz bunu axırıncı dində də esitməmisik. Bu, uydurmadan basqa bir sey deyil

[8] Məgər icimizdən təkcə onamı Zikr (Quran) vəhy edilmisdir?” Xeyr, onlar Mənim Zikrimə səkk gətirirlər. Xeyr, onlar Mənim əzabımı hələ dadmayıblar

[9] Yoxsa sənin Qudrətli və Bəxsedən Rəbbinin rəhmət xəzinələri onlardadır

[10] Ya da, goylərin, yerin və onların arasında olanların uzərində hakimiyyət onlaramı verilmisdir? Qoy onda istənilən yolla goyə qalxsınlar

[11] Bu ordu da əvvəlki əlbir dəstələr kimi darmadagın ediləcək

[12] Onlardan əvvəl Nuh qovmu, Ad tayfası və dirəklər sahibi Firon da elciləri yalancı saymısdılar

[13] Həmcinin Səmud, Lut qovmu və Əykə əhli də. Bunlar əlbir dəstələr idi

[14] Hər biri elciləri yalancı hesab etdi və Mənim cəzam da gercəkləsdi

[15] Onlar qarsısıalınmaz təkcə bir tukurpədici səsi gozləyirlər

[16] Onlar istehza edərək: “Ey Rəbbimiz! Bizim payımızı Hesablasma gunu gəlməmisdən əvvəl tezliklə ver!”– dedilər

[17] Onların dediklərinə səbir et və qudrətli qulumuz Davudu yadına sal! O, daim Allaha uz tutardı

[18] Biz dagları ona ram etmisdik. Onlar axsam cagı və səhər onunla birlikdə Allahın səninə təriflər deyirdilər

[19] Biz qusları da toplum halda ona ram etmisdik. Hamısı daima Allaha uz tutardı

[20] Biz onun mulkunu mohkəmləndirdik, ozunə də hikmət (peygəmbərlik) və duzgun qərar cıxartmaq qabiliyyəti bəxs etdik

[21] Davudun yanında cəkisənlərin xəbəri sənə gəlib catdımı? O zaman onlar divarı asıb məbədə girdilər

[22] Onlar Davudun yanına daxil olduqda Davud onlardan qorxdu. Onlar dedilər: “Qorxma! Biz iki iddiacıyıq. Birimiz digərinin haqqını tapdalamısdır. Aramızda ədalətlə hokm ver, haqsızlıq etmə və bizə duz yolu gostər

[23] Bu mənim qardasımdır. Onun doxsan doqquz qoyunu, mənim isə bircə qoyunum var. Bununla belə: “Onu mənə ver!”– dedi və mubahisədə mənə ustun gəldi”

[24] Davud dedi: “O sənin qoyununu oz qoyunlarına qatmaq istəməklə, sənə qarsı haqsızlıq etmisdir. Həqiqətən, səriklərin coxu bir-birinin haqqını tapdalayar. Yalnız iman gətirib yaxsı islər gorənlərdən basqa. Onlar isə cox azdırlar!” Bunları dedikdən sonra, Davud Bizim onu sınaga cəkdiyimizi yəqinləsdirərək, Rəbbindən ozunun bagıslanmasını dilədi və səcdəyə qapanıb tovbə etdi

[25] Biz bunu ona bagısladıq. Həqiqətən, o Bizə yaxın olanlardandır və onun ucun gozəl qayıdıs yeri hazırlanmısdır

[26] Ey Davud! Biz səni yer uzundə xəlifə təyin etdik. Elə isə insanlar arasında ədalətlə hokm ver, nəfsin istəyinə uyma, yoxsa o səni Allahın yolundan azdırar. Həqiqətən, Allahın yolundan azanları hesablasma gununu unutduqları ucun siddətli bir əzab gozləyir

[27] Biz goyu, yeri və onların arasındakıları nahaq yerə xəlq etməmisik. Bu, kafirlərin zənnidir. Vay o kafirlərin Oddakı halına

[28] Biz hec iman gətirib yaxsı islər gorənləri yer uzundə fitnə-fəsad torədənlərə tay tutarıqmı? Ya da Allahdan qorxanları gunahkarlara tay tutarıqmı

[29] Bu mubarək Kitabı, insanların onun ayələrini dusunub anlaması və agıl sahiblərinin də ondan ibrət goturməsi ucun sənə nazil etdik

[30] Biz Davuda Suleymanı bəxs etdik. O necə də gozəl qul idi! Daima Allaha uz tutardı

[31] Bir dəfə axsam cagı ona uc ayagı ustundə durub bir ayagının dırnagını yerə vuran, qacagan atlar gostərildi

[32] Suleyman dedi: “Mən, gunəs ufuqdə batanadək nemətə olan məhəbbəti Rəbbimi zikr etməkdən ustun tutdum – atlar məni əsr namazından yayındırdı”

[33] Suleyman: “Onları yanıma qaytarın!”– dedi. O, atların qıclarını və boyunlarını vurmaga basladı

[34] Biz Suleymanı sınaga cəkib taxtının ustunə cansız bir cəsəd atdıq. Sonra o tovbə edib qayıtdı

[35] O dedi: “Ey Rəbbim! Məni bagısla və mənə elə bir səltənət ver ki, məndən sonra hec kimə nəsib olmasın. Həqiqətən, Sən Bəxsedənsən

[36] Biz də, onun əmri ilə istədiyi yerə sakitcə əsən kuləyi ona ram etdik

[37] Həmcinin seytanlardan olan muxtəlif nəqslər vuran bənnaları, dalgıcları

[38] və basqalarını da zəncirlənmis halda ona tabe etdik

[39] və buyurduq: “Bu Bizim hədiyyəmizdir! Bunlardan istədiyinə versən də, verməsən də səndən haqq-hesab tələb olunmayacaqdır”

[40] Həqiqətən, o Bizə yaxın olanlardandır və onun ucun gozəl qayıdıs yeri hazırlanmısdır

[41] Qulumuz Əyyubu da yada sal! Bir zaman o oz Rəbbinə yalvarıb demisdi: “Seytan mənə bəla və əzab toxundurmusdur!”

[42] Biz ona dedik: “Ayagını yerə vur! Budur yuyunmaq və icmək ucun sərin su!”

[43] Bizdən bir mərhəmət və agıl sahiblərinə bir ibrət olsun deyə, ona həm ailəsini qaytardıq, həm də onlarla yanası bir mislini bəxs etdik

[44] Biz ona dedik: “Əlinə bir dəstə cubuq gotur və onunla arvadını vur. Andını pozma”. Həqiqətən, Biz onu səbir edən gorduk. Necə də gozəl qul idi! O, daima Allaha uz tutardı

[45] Qudrət və bəsirət sahibi olan qullarımız Ibrahimi, Ishaqı və Yəqubu da yada sal

[46] Biz onları Axirət yurdunu sadiq urəklə andıqlarına gorə secdik

[47] Həqiqətən, onlar Bizim yanımızda secilmis ən yaxsı kimsələrdəndirlər

[48] Ismaili, əl-Yəsə'i və Zulkifli də yada sal! Onların hamısı ən yaxsı kimsələrdəndir

[49] Bu, bir xatırlatmadır. Allahdan qorxanları gozəl bir qayıdıs yeri gozləyir –

[50] qapıları onlar ucun acılmıs Ədn cənnətləri

[51] Onlar orada taxtlara dirsəklənib coxlu-coxlu meyvələr və cənnətə məxsus ickilər istəyəcəklər

[52] Onların yanında gozlərini ərindən cəkməyən həmyasıdları olacaq

[53] Hesablasma gunu ucun sizə vəd olunanlar bunlardır

[54] Bəli, bu Bizim verdiyimiz nemətdir. O, tukənməzdir

[55] Bax belə! Subhəsiz ki, azgınları da cox pis qayıdıs yeri gozləyir –

[56] icində yanacaqları Cəhənnəm. Ora nə pis yataqdır

[57] Bu, qaynar su və irindir. Qoy onu dadsınlar

[58] Kafirlər ucun əzabın buna bənzər basqa novləri də vardır

[59] Kafirlərin bascılarına deyiləcək: “Bu, sizinlə birlikdə Cəhənnəmə girən dəstədir. Bascılar deyəcəklər: “Onlara salam olmasın! Subhəsiz ki, onlar odda yanacaqlar”

[60] Tabe olanlar deyəcəklər: “Xeyr, sizin ozunuzə salam olmasın! Bunu bizə siz təqdim edirdiniz. Ora necə də pis qərar tutulan yerdir!”

[61] Onlar deyəcəklər: “Ey Rəbbimiz! Bunu bizə kim təqdim edibsə, onun əzabını odda ikiqat elə!”

[62] Gunahkarlar deyəcəklər: “Bizə nə olub ki, dunyada ikən pis adamlar saydıgımız kisiləri burada gormuruk

[63] Biz onları haqsızcasına məsxərəyə qoyurduq? Yoxsa, onlar gozə dəymirlər?”

[64] Subhəsiz ki, bu – od sakinlərinin bir-biri ilə hocətləsməsi bir həqiqətdir

[65] De: “Mən yalnız xəbərdar edənəm. Tək olan, hər seyə Qalib gələn Allahdan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur”

[66] O, goylərin, yerin və onların arasında olanların Rəbbidir. O, Qudrətlidir, Bagıslayandır

[67] De: “O, boyuk xəbərdir

[68] Siz isə ondan uz dondərirsiniz

[69] Ali toplum mubahisə edərkən mənim onlardan hec bir xəbərim yox idi

[70] Mənə, ancaq acıq-aydın xəbərdar edən olduguma gorə vəhy olunur”

[71] Bir zaman sənin Rəbbin mələklərə belə demisdi: “Mən palcıqdan bir insan yaradacagam

[72] Mən ona surət verib Oz ruhumdan ufurduyum zaman ona səcdə edin!”

[73] Mələklərin hamısı birlikdə səcdə etdi

[74] yalnız Iblisdən basqa! O təkəbbur gostərdi və kafirlərdən oldu

[75] Allah dedi: “Ey Iblis! Sənə Mənim iki əlimlə yaratdıgıma səcdə etməyə mane olan nədir? Təkəbbur gostərdin, yoxsa ozunu yuksək tutdun?”

[76] Iblis dedi: “Mən ondan daha xeyirliyəm. Cunki Sən məni oddan, onu isə palcıqdan yaratdın!”

[77] Allah dedi: “Cıx oradan! Sən artıq rəhmətimdən qovulmussan

[78] Haqq-hesab gununə qədər lənətim sənin uzərində olacaqdır!”

[79] Iblis dedi: “Ey Rəbbim! Onlar dirildiləcəkləri gunə qədər mənə mohlət ver”

[80] Allah dedi: “Sən mohlət verilənlərdənsən –

[81] vaxtı məlum olan gunə qədər!”

[82] Iblis dedi: “Sənin qudrətinə and olsun ki, onların hamısını yoldan cıxaracagam

[83] Təkcə Sənin secilmis ixlaslı qullarından basqa!”

[84] Allah dedi: “Budur haqq! Mən yalnız haqqı deyirəm

[85] Mən Cəhənnəmi səninlə və sənə tabe olanların hamısı ilə dolduracagam!”

[86] De: “Mən buna gorə sizdən hec bir mukafat istəmirəm və mən ozumdən bir sey uydurmaga calısmıram

[87] Bu Quran aləmlərə ancaq xatırlatmadır

[88] Siz onun verdiyi xəbəri bir muddətdən sonra mutləq biləcəksiniz!”

əz-Zumər

Surah 39

[1] Bu Kitab Qudrətli və Mudrik Allahdan nazil edilmisdir

[2] Biz Kitabı sənə bir həqiqət kimi nazil etmisik. Sən də, dinin yalnız Allaha məxsus olduguna iman gətirərək Ona ibadət et

[3] Dogrusu, əsl din ancaq Allaha məxsusdur. Allahı qoyub basqalarını ozlərinə dost tutanlar: “Biz, onlara ancaq bizi Allaha daha cox yaxınlasdırsınlar deyə ibadət edirik”– deyirlər. Əlbəttə ki, Allah ziddiyyətə dusdukləri seylər barəsində onların arasında Oz hokmunu verəcəkdir. Subhəsiz ki, Allah yalancı və kafirləri dogru yola yonəltməz

[4] Allah ovlad goturmək fikrində olsaydı, xəlq etdiklərindən hər hansı birini secərdi. O, pakdır, muqəddəsdir. O, Tək olan, hər seyə Qalib gələn Allahdır

[5] O, goyləri və yeri haqq olaraq yaratmısdır. O, gecəni gunduzə buruyur, gunduzu də gecəyə buruyur. O, gunəsi və ayı ram etdi. Onların hər biri muəyyən olunmus vaxtadək hərəkət edir. O, Qudrətlidir, Bagıslayandır

[6] Allah sizi tək bir nəfərdən yaratdı. Sonra onun ozundən zovcəsini yaratdı. O sizdən otru səkkiz cut heyvan endirdi. O sizi analarınızın bətnlərində uc zulmət icərisində yaranıs ardından yaranısa salaraq yaradır. Bu sizin Rəbbiniz olan Allahdır. Mulk Ona məxsusdur. Ondan basqa ibadətə layiq olan hec bir məbud yoxdur. Siz necə də haqdan dondərilirsiniz

[7] Kufr etsəniz, bilin ki, Allah sizə mohtac deyil. O, qullarının kafirlik etməsinə razı olmaz. Əgər sukur etsəniz, buna gorə sizdən razı qalar. Hec bir gunahkar basqasının gunah yukunu dasımaz. Sonra Rəbbinizin yanına qayıdacaqsınız. O sizə nə etdiklərinizi bildirəcək. Həqiqətən, O, kokslərdə olanları bilir

[8] Insana bir zərər toxunduqda Rəbbinə uz tutub təkcə Ona yalvarır. Sonra Allah Ozundən insana bir nemət verəndə o, əvvəlcə kimə yalvardıgını unudur və insanları Allahın yolundan cıxartmaq məqsədilə Ona səriklər qosur. De: “Kufrunlə bu dunyada bir az dolan. Subhəsiz ki, sən Cəhənnəm sakinlərindənsən!”

[9] Məgər gecə saatlarını səcdə edərək və ayaq ustə duraraq ibadət icində kecirən, axirətdən həzər edən və Rəbbinin rəhmətinə umid bəsləyən kimsə kafirlə eynidirmi? De: “Hec bilənlərlə bilməyənlər eyni ola bilərmi? Bundan ancaq agıl sahibləri dusunub ibrət alarlar”

[10] Qullarıma Mənim bu Sozumu de: “Ey Mənim iman gətirən qullarım! Rəbbinizdən qorxun! Bu dunyada yaxsılıq edənləri yaxsılıq (Cənnət) gozləyir. Allahın yaratdıgı yer uzu genisdir. Yalnız səbir edənlərə mukafatları hesabsız veriləcəkdir”

[11] De: “Mənə, dini yalnız Allaha məxsus edərək, Ona ibadət etmək əmr olunmusdur

[12] Mənə həm də musəlmanların birincisi olmaq əmr olunmusdur”

[13] De: “Rəbbimə asi olsam, o əzəmətli gunun əzabından qorxaram”

[14] De: “Mən dinimi məhz Allaha məxsus edərək yalnız Ona ibadət edirəm

[15] Siz də Ondan basqa istədiyinizə ibadət edin”. De: “Subhəsiz ki, ziyan cəkənlər Qiyamət gunu ozlərini və ailələrini ziyana ugradanlardır. Acıq-askar ziyan da elə budur!”

[16] Onların ustundə də oddan təbəqələr, altında da oddan təbəqələr olacaqdır. Allah Oz qullarını bununla qorxudur. Ey qullarım! Məndən qorxun

[17] Taguta ibadət etməkdən cəkinib Allaha uz tutanlara mujdə vardır. Qullarımı mujdələ

[18] O kəslər ki, sozə qulaq asıb onun ən yaxsısına tabe olurlar. Onlar Allahın dogru yola yonəltdiyi səxslərdir. Agıl sahibləri də məhz onlardır

[19] Haqqında əzab sozu gercəkləsmis kimsəni və Cəhənnəmdə olacaq kəsi sənmi xilas edəcəksən

[20] Lakin Rəbbindən qorxanları ust-ustə tikilmis, altından caylar axan otaqlar gozləyir. Bu, Allahın vədidir. Allah vədinə xilaf cıxmaz

[21] Məgər Allahın goydən yagmur endirib onu yer uzundəki cesmələrə axıtdıgını gormursənmi? Sonra Allah onunla muxtəlif rəngli əkinlər yetisdirir. Sonra onlar quruyur və sən onları saralmıs gorursən. Sonra da Allah onları cor-copə dondərir. Həqiqətən, bunda agıl sahibləri ucun ibrət var

[22] Məgər Allahın, koksunu Islam ucun acdıgı və Rəbbinin nura yonəltdiyi səxs kafirlə eyni ola bilərmi? Qəlbi Allahın Zikrinə qarsı sərt olanların vay halına! Onlar həqiqətən azgınlıq icindədirlər

[23] Allah Sozun ən gozəlini – ayələri bir-birinə bənzəyən və təkrarlanan Kitab kimi nazil etdi. Rəbbindən qorxanların ondan dəriləri urpəsər. Sonra isə Allahı yad etməklə dəriləri və qəlbləri yumsalır. Bu, Allahın hidayətidir. Onunla istədiyini dogru yola yonəldir. Allahın zəlalətə saldıgı səxsə isə yol gostərən olmaz

[24] Qiyamət gununun dəhsətli əzabından uzu ilə qorunan kəs mominlə eynidirmi? Zalımlara: “Qazandıgınızı dadın!”– deyilər

[25] Onlardan əvvəlkilər də peygəmbərləri yalancı saymısdılar və buna gorə əzab onlara gozləmədikləri yerdən gəldi

[26] Allah onlara dunya həyatında rusvaycılıgı daddırdı. Axirət əzabı isə daha boyukdur. Kas ki, biləydilər

[27] Biz bu Quranda insanlar ucun hər cur məsəllər cəkdik ki, bəlkə, dusunub dərk edələr

[28] Biz onlara hec bir qusuru olmayan, ərəbcə Quran nazil etdik ki, bəlkə Allahdan qorxsunlar

[29] Allah bir-biri ilə cəkisən bir necə sərikli agası olan kisi ilə tək bir agası olan kisini məsəl cəkir. Onlar məsəlcə eyni ola bilərmi? Həmd Allaha məxsusdur, lakin onların əksəriyyəti bunu bilmir

[30] Sozsuz ki, sən də oləcəksən, onlar da oləcəklər

[31] Sonra siz Qiyamət gunu Rəbbinizin yanında mubahisə edəcəksiniz

[32] Allaha qarsı yalan uyduran və həqiqət ona bəyan edildikdə onu yalan sayan kimsədən daha zalım kim ola bilər? Məgər Cəhənnəmdə kafirlər ucun yer yoxdur

[33] Haqqı gətirən və onu təsdiq edənlər isə əsl muttəqilərdir

[34] Onlar ucun Rəbbinin yanında dilədikləri hər sey vardır. Yaxsı islər gorənlərin mukafatı budur

[35] Beləcə, Allah onların etdikləri ən pis əməlləri bagıslayacaq və etdikləri ən yaxsı əməllərə gorə mukafatlarını verəcək

[36] Məgər Allah Oz qulunu qane etmirmi? Onlar isə səni Ondan basqaları ilə qorxudurlar. Allahın zəlalətə saldıgı kimsəyə isə dogru yol gostərən olmaz

[37] Allahın dogru yola yonəltdiyi kimsəni də azdıran olmaz. Məgər Allah Qudrətli, intiqam almaga qadir deyilmi

[38] Əgər sən onlardan: “Goyləri və yeri kim yaratmısdır?”– deyə sorussan, onlar mutləq: “Allah!”– deyəcəklər. De: “Bir deyin gorək, əgər Allah mənə bir zərər toxundurmaq istəsə, sizin Allahdan basqa ibadət etdikləriniz Onun zərərini aradan qaldıra bilərlərmi? Ya da O mənə bir mərhəmət gostərmək istəsə, onlar Onun mərhəmətinin qarsısını ala bilərlərmi?” De: “Mənə Allah yetər. Təvəkkul edənlər yalnız Ona təvəkkul edirlər!”

[39] De: “Ey qovmum! Əlinizdən gələni edin, mən də edəcəyəm. Siz tezliklə biləcəksiniz ki

[40] kimə rusvayedici əzab gələcək, kim də surəkli əzaba ducar olacaqdır”

[41] Biz Kitabı sənə, insanlar ucun zəruri olan bir həqiqət kimi nazil etdik. Kim dogru yolla getsə, xeyri onun ozunə olar, kim azgınlıga dussə, ziyanı onun oz əleyhinə olar. Sən onların mudafiəcisi deyilsən

[42] Allah olənlərin canını olum anında, olməyənlərin canını isə onlar yuxuda ikən alır. Olumunə hokm verdiyi kəsin canını saxlayır, digərini isə muəyyən olunmus vaxtadək buraxır. Həqiqətən, bunda agıl sahibləri ucun dəlillər vardır

[43] Yoxsa onlar Allahdan qeyrilərinimi ozlərinə səfaətci etdilər? De: “Əgər onlar hec bir seyə malik deyillərsə və hec bir sey anlamırlarsa, bəs necə olsun?”

[44] De: “Səfaət butunluklə Allaha məxsusdur. Goylərin və yerin hokmranlıgı da Ona məxsusdur. Sonra siz Ona qaytarılacaqsınız”

[45] Allah tək olaraq xatırlandıgı zaman Axirətə inanmayanların qəlbini nifrət buruyur. Ondan qeyriləri yad edildiyi zaman isə onlar sevinirlər

[46] De: “Ey goyləri və yeri Yaradan, qeybi və askarı Bilən Allahım! Qullarının arasında bas verən ziddiyyətlərlə baglı hokmu yalnız Sən verəcəksən!”

[47] Yer uzundə olanların hamısı, ustəlik bir o qədər də əlavə, zalımlara məxsus olsaydı, onlar mutləq hamısını Qiyamət gununun dəhsətli əzabından qurtarmaq ucun fidyə verərdilər. Lakin Allahdan onlara guman etmədikləri bir əzab uz verəcəkdir

[48] Onların qazandıqları pis əməllər oz qarsılarına cıxacaq və istehza etdikləri əzab onları buruyəcək

[49] Insana bir zərər toxundugu zaman Bizə yalvarır. Sonra Biz ona Ozumuzdən bir nemət verdikdə deyir: “Bu mənə yalnız ozumdə olan biliyə gorə verilmisdir!” Xeyr, bu, bir imtahandır, lakin onların coxu bunu bilmir

[50] Bunu onlardan əvvəlkilər də demisdilər. Amma qazandıqları seylər onlara hec bir fayda vermədi

[51] Onlar etdikləri pis əməllərin cəzasına catdılar. Bunlardan zalım olanlara da qazandıqları gunahların cəzası yetisəcək və onlar qacıb canlarını qurtara bilməyəcəklər

[52] Məgər onlar bilmirlərmi ki, Allah istədiyinin ruzisini bol edir, istədiyininkini də azaldır? Həqiqətən, bunda iman gətirən qovm ucun ibrətlər vardır

[53] Qullarıma mənim bu sozumu de: “Ey Mənim ozlərinə qarsı həddi asmıs qullarım! Allahın rəhmindən umidinizi uzməyin. Subhəsiz ki, Allah butun gunahları bagıslayır. O, həqiqətən, Bagıslayandır, Rəhmlidir!”

[54] Əzab sizə gəlməmisdən oncə Rəbbinizə uz tutun və Ona itaət edin. Sonra sizə hec bir komək olunmaz

[55] Əzab sizə fərqinə varmadıgınız bir halda qəflətən gəlməmisdən əvvəl Rəbbinizdən sizə nazil edilən ən gozəl Sozə tabe olun

[56] Sonra kimsə deməsin ki: “Allaha qarsı etdiyim etinasızlıqlara gorə vay mənim halıma! Həqiqətən, mən dinə və dində olanlara risxənd edənlərdən idim!”

[57] Yaxud deməsin: “Əgər Allah məni dogru yola yonəltsəydi, mən mutləq muttəqilərdən olardım!”

[58] Həm də əzabı gorduyu zaman deməsin: “Kas ki, bir də dunyaya qayıdaydım, yaxsı islər gorənlərdən olardım!”

[59] Xeyr! Ayələrim sənə gəlmisdi, sən isə onları yalan saydın, təkəbbur gostərdin və kafirlərdən oldun”

[60] Sən Qiyamət gunu Allaha qarsı yalan uyduranların uzlərini qapqara gorəcəksən. Məgər Cəhənnəmdə təkəbburlulər ucun yer yoxdur

[61] Allah muttəqilərə ugurlarına gorə nicat verəcək. Onlara pislik toxunmayacaq və onlar kədərlənməyəcəklər

[62] Allah hər seyin Xaliqidir. O, hər seyi Qoruyandır

[63] Goylərin və yerin acarları Ondadır. Məhz Allahın ayələrini inkar edənlər ziyana ugrayanlardır

[64] De: “Mənə Allahdan qeyrisinəmi ibadət etməyi əmr edirsiniz, ey cahillər?”

[65] Sənə və səndən əvvəlkilərə belə vəhy olunmusdur: “Əgər Allaha sərik qossan, əməlin puc olacaq və mutləq ziyana ugrayanlardan olacaqsan

[66] Sən yalnız Allaha ibadət et və sukur edənlərdən ol!”

[67] Onlar Allahı layiqincə qiymətləndirmədilər. Halbuki Qiyamət gunu yer butunluklə Onun Ovcunda olacaq, goylər isə Onun əli ilə bukuləcəkdir. O, pakdır, muqəddəsdir və onların Ona qosduqları səriklərdən ucadır

[68] Sur ufuruləcək və Allahın istədiyi kimsələrdən basqa goylərdə və yerdə kim varsa, hamısı oləcək. Sonra bir daha ona ufurulən kimi onlar qalxıb baxacaqlar

[69] Yer oz Rəbbinin nuru ilə isıqlanacaq, əməllər yazılmıs kitab hər kəsin qarsısına qoyulacaq, peygəmbərlər və sahidlər gətiriləcəkdir. Onların arasında ədalətlə hokm veriləcək və onlara haqsızlıq edilməyəcək

[70] Hər kəsə oz əməlinin əvəzi tam veriləcək. Allah onların nə etdiklərini yaxsı bilir

[71] Kafirlər dəstə-dəstə Cəhənnəmə suruklənəcəklər. Nəhayət, ora catdıqda onun qapıları acılacaq və onun gozətciləri onlara deyəcəklər: “Məgər oz icərinizdən Rəbbinizin ayələrini sizə oxuyan və sizi bu gununuzə qovusacagınızla xəbərdar edən elcilər gəlməmisdi?” Onlar: “Əlbəttə, gəlmisdi!”– deyəcəklər. Lakin əzab Sozu kafirlər barəsində gercəkləsdi

[72] Onlara: “Icində əbədi qalacagınız Cəhənnəmin qapılarına girin!”– deyiləcək. Təkəbburlulərin yeri necə də pisdir

[73] Rəbbindən qorxanlar da dəstə-dəstə Cənnətə gətiriləcəklər. Nəhayət, ora catdıqda onun qapıları acılacaq və onun gozətciləri onlara deyəcəklər: “Sizə salam olsun! Xos sizin halınıza! Əbədi qalmaq ucun buraya daxil olun!”

[74] Onlar deyəcəklər: “Bizə verdiyi vədini yerinə yetirən və bizi bu yerə varis edən Allaha həmd olsun! Biz Cənnətin istədiyimiz yerində sakin oluruq. Yaxsı əməl sahiblərinin mukafatı necə də gozəldir!”

[75] Sən mələklərin, Ərsi əhatə edərək, Rəbbinə həmd ilə təriflər dediklərini gorəcəksən. Onların arasında ədalətlə hokm veriləcək və: “Aləmlərin Rəbbi olan Allaha həmd olsun!”– deyiləcəkdir

əl-Ğafir

Surah 40

[1] Ha. Mim

[2] Bu Kitab Qudrətli, Mudrik Allah tərəfindən nazil edilmisdir

[3] Bu, gunahları Bagıslayan, tovbələri qəbul edən, cəzası siddətli olan lutf sahibindəndir! Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Donus də Onadır

[4] Allahın ayələri barəsində yalnız kafirlər mubahisə edərlər. Onların səhərlərdə gəzib-dolasmaları səni aldatmasın

[5] Onlardan əvvəl Nuh qovmu və sonrakı toplumlar da elciləri yalancı saydılar. Hər ummət oz elcisini yaxalamagı qəsd edirdi. Onlar həqiqətin yalan oldugunu subuta yetirmək ucun batil sozlərlə mubahisə aparırdılar. Mən də onları yaxaladım. Gorəydin Mənim cəzam necə oldu

[6] Kafirlərin od sakinləri olacagı barədə Rəbbinin Sozu beləcə həqiqətə cevrildi

[7] Ərsi dasıyanlar və onun ətrafındakılar oz Rəbbinə həmd edərək onu tərifləyir, Ona iman gətirir və mominlər ucun bagıslanma diləyirlər: “Ey Rəbbimiz! Sən mərhəmətin və elminlə hər seyi əhatə edirsən. Tovbə edib Sənin yolunla gedənləri bagısla, onları Cəhənnəm əzabından qoru

[8] Ey Rəbbimiz! Onları da, onların atalarından, zovcələrindən və nəsillərindən olan əməlisalehləri də onlara vəd etdiyin Ədn cənnətlərinə daxil et. Həqiqətən, Sən Qudrətlisən, Mudriksən

[9] Onları gunahlarının cəzasını cəkməkdən azad et. O gun Sən kimi gunahlarının cəzasını cəkməkdən azad etsən, ona rəhm etmis olarsan. Məhz bu, boyuk ugurdur”

[10] Kafirlərə belə xitab olunacaq: “Siz imana dəvət olunarkən kufrunuzdə israr etdiyiniz zaman Allahın sizə olan nifrəti indi sizin ozunuzə olan nifrətinizdən daha boyuk idi”

[11] Onlar deyəcəklər: “Ey Rəbbimiz! Sən bizi iki dəfə oldurub, iki dəfə diriltdin. Biz oz gunahlarımızı etiraf etdik. Oddan cıxmaga bir yol varmı?”

[12] Onlara deyiləcək: “Bu ona gorədir ki, bir olan Allah cagırıldıgı zaman siz inkar edirdiniz. Ona sərik qosulduqda isə inanırdınız. Artıq hokm Uca və Boyuk Allahındır”

[13] Sizə Oz dəlillərini gostərən və goydən ruzi nazil edən məhz Odur. Bundan ancaq Allaha uz tutanlar ibrət alarlar

[14] Kafirlərin xosuna gəlməsə də, dini məhz Allaha aid sayıb, Ona dua edin

[15] Ən yuksək dərəcələrin və Ərsin sahibi Odur. O Oz əmri ilə vəhyi qullarından istədiyinə nazil edir ki, o, insanları gorus gunu ilə qorxutsun

[16] O gun insanlar yer uzunə cıxacaq və onların hec bir seyi Allahdan gizli qalmayacaqdır. Allah deyəcək: “Bu gun hokm kimə məxsusdur? Tək olan, hər seyə Qalib Gələn Allaha!”

[17] Bu gun hər kəsə qazandıgının əvəzi veriləcək. Bu gun haqsızlıq olmaz. Subhəsiz ki, Allah tez haqq-hesab cəkəndir

[18] Onları urəklərin xirtdəyə catacagı, ozləri də qəm-qussə icində olacaqları yaxınlasan gunlə qorxut. O gun zalımların nə bir yaxın dostu, nə də sozu kecən bir səfaətcisi olar

[19] Allah gozlərin xaincəsinə baxısını və kokslərin nələr gizlətdiyini bilir

[20] Allah ədalətlə hokm verər. Ondan basqa yalvardıqları butlər isə hec bir seyə hokm verə bilməzlər. Subhəsiz ki, Allah Esidəndir, Gorəndir

[21] Məgər onlar yer uzundə gəzib-dolasıb ozlərindən əvvəlkilərin aqibətinin necə oldugunu gormədilərmi? Onlar bunlardan daha quvvətli idilər və yer uzundə daha cox iz qoymusdular. Allah onları gunahlarına gorə əzabla yaxaladı və onları Allahdan qoruyan olmadı

[22] Bu ona gorə idi ki, elciləri onlara acıq-aydın dəlillər gətirdikləri halda, onlar inkar edirdilər. Buna gorə də Allah onları əzabla yaxaladı. Həqiqətən, O, Quvvətlidir, cəzası da siddətlidir

[23] Biz Musanı mocuzələrimizlə və askar bir dəlillə gondərdik –

[24] Fironun, Hamanın və Qarunun yanına. Onlar isə: “Bu, yalancı bir sehrbazdır!”– dedilər

[25] Musa onlara Bizim dərgahımızdan həqiqəti bəyan etdikdə onlar dedilər: “Onunla birlikdə iman gətirənlərin ogullarını oldurun, qadınlarını isə sag buraxın!” Amma bilin ki, kafirlərin hiyləsi bosa cıxar

[26] Firon dedi: “Buraxın məni Musanı oldurum! Qoy o da Rəbbinə yalvarsın. Cunki mən onun sizin dininizi dəyisdirəcəyindən, yaxud yer uzundə fəsad torədəcəyindən qorxuram”

[27] Musa dedi: “Mən hesablasma gununə inanmayan hər bir təkəbburludən həm mənim Rəbbim, həm də sizin Rəbbiniz olan Allaha sıgınıram!”

[28] Firon ailəsindən olub imanını gizlədən momin bir kisi dedi: “Siz bir adamı: “Rəbbim Allahdır!”– dediyinə gorə oldurəcəksinizmi? Halbuki o, Rəbbinizdən sizə acıq-aydın dəlillər gətirdi. Əgər o, yalan danısırsa, onun yalanı ancaq oz əleyhinədir. Yox, əgər dogru danısırsa, onun vəd etdiyinin bəzisi sizə toxunar. Həqiqətən, Allah həddi asanı, yalancını dogru yola yonəltməz

[29] Ey qovmum! Bu gun yer uzundə hakim səxslər kimi hokmranlıq sizin əlinizdədir. Əgər Allahın əzabı bizə gəlsə, bizi ondan kim qoruya bilər?” Firon dedi: “Mən sizə ancaq oz dusunduyumu bildirirəm, mən sizə ancaq dogru yolu gostərirəm”

[30] Momin kisi dedi: “Ey qovmum! Mən o toplumların basına gəlmis dəhsətli gunun bənzərinin sizin də basınıza gəlməsindən qorxuram

[31] Nuh qovmunun, Ad və Səmud tayfalarının və onlardan sonrakıların ducar oldugu bəlanın bənzərinin gəlməsindən qorxuram. Allah bəndələrinə zulm edilməsini istəməz

[32] Ey qomum! Mən basınıza gələcək fəryad qoparacagınız gundən qorxuram

[33] Geriyə donub qacacagınız gun sizi Allahdan qoruyan tapılmaz. Allahın azgınlıga saldıgı kimsəyə isə yol gostərən olmaz”

[34] Daha oncə Yusuf sizə acıq-aydın dəlillər gətirmisdi. Siz onun gətirdiklərinə səkk etməkdə davam edirdiniz. Nəhayət, o, vəfat etdikdə dediniz: “Allah ondan sonra elci gondərməyəcək!” Allah həddi asan, subhə edən kimsəni beləcə azgınlıga salar

[35] Ozlərinə bir dəlil gəlmədən Allahın ayələri barəsində mubahisə edənlər həm Allah yanında, həm də iman gətirənlərin yanında ancaq boyuk bir nifrət artırır. Allah hər bir təkəbburlu zulmkarın qəlbini belə mohurləyir

[36] Firon dedi: “Ey Haman! Mənim ucun uca bir qullə tik ki, bəlkə yollara –

[37] goylərin yollarına catım və Musanın Ilahını gorum. Həqiqətən, mən Musanı yalancı sayıram!” Firona pis əməli beləcə gozəl gostərildi və o, yoldan cıxarıldı. Fironun hiyləsi ugursuz oldu

[38] O momin kisi dedi: “Ey qovmum! Mənim ardımca gəlin, sizi dogru yola cıxardım

[39] Ey qovmum! Bu dunya həyatı ancaq fani bir zovqdur, axirət isə qərar tutacagınız yurddur

[40] Kim pis bir is tutsa, o ancaq isinin həddi qədər cəza alar. Momin olmaqla bərabər, yaxsı is gorən kisilər və qadınlar Cənnətə daxil olub orada hesabsız ruziyə nail olarlar

[41] Ey qovmum! Nə ucun mən sizi nicat tapmaga cagırıram, siz isə məni oda cagırırsınız

[42] Siz məni Allahı inkar etməyə, bilmədiyim bir seyi Ona sərik qosmaga cagırırsınız, mən isə sizi Qudrətli və Bagıslayan Allaha cagırıram

[43] Hec subhəsiz ki, sizin məni cagırdıqlarınızın nə dunyada, nə də axirətdə cagırılmaga haqqı yoxdur. Bizim donusumuz Allahadır. Həddi asanlar isə od sakinləridirlər

[44] Sizə dediklərimi mutləq xatırlayacaqsınız. Mən oz isimi Allaha həvalə edirəm. Həqiqətən, Allah qullarını gorəndir.”

[45] Allah Musanı onların qurdugu hiylələrin sərindən qorudu. Firon nəslini isə dəhsətli əzab burudu

[46] Onları səhər və axsamustu oda salırlar. O Saat (Qiyamət) gələcəyi gun isə; Firon nəslini ən siddətli əzaba salın

[47] O zaman onlar odda bir-birilə hocətləsəcəklər. Zəiflər təkəbbur gostərənlərə: “Biz sizin ardınızca gedirdik. Indi siz odun bir hissəsindən bizi qurtara bilərsinizmi?”– deyəcəklər

[48] Təkəbbur gostərənlər: “Hamımız bunun icindəyik. Artıq Allah qullar arasında hokmunu vermisdir”– deyəcəklər

[49] Odda olanlar Cəhənnəm gozətcilərinə deyəcəklər: “Rəbbinizə yalvarın ki, hec olmasa, bircə gun əzabımızı yungulləsdirsin!”

[50] Gozətcilər deyəcəklər: “Məgər elciləriniz acıq-aydın dəlillər gətirməmisdilər?” Onlar: “Əlbəttə gətirmisdilər!”– deyəcəklər. Gozətcilər də: “Elə isə ozunuz yalvarın!”– deyəcəklər. Kafirlərin yalvarması isə əbəsdir

[51] Subhəsiz ki, Biz Oz elcilərimizə və mominlərə həm dunya həyatında, həm də sahidlərin səhadət verəcəyi gun yardım edəcəyik

[52] O gun zalımlara uzr diləmələri hec bir fayda verməyəcək. Onları həm lənət, həm də pis yurd gozləyir

[53] Biz Musaya dogru yolu gostərən rəhbər verdik və Israil ogullarını Kitaba varis etdik –

[54] agıl sahiblərinə dogru yol gostəricisi və oyud-nəsihət kimi

[55] Səbir et! Həqiqətən, Allahın vədi haqdır. Gunahının bagıslanmasını dilə, axsamustu və subh cagı Rəbbini həmd ilə təriflə

[56] Həqiqətən, ozlərinə bir dəlil gəlmədən Allahın ayələri barəsində mubahisə edənlərin urəklərində boyukluk iddiasından basqa bir sey yoxdur. Onlar hec vaxt buna catmayacaqlar. Sən Allaha sıgın! Həqiqətən, O, Esidəndir, Gorəndir

[57] Həqiqətən, goylərin və yerin yaradılması insanların yaradılmasından daha boyuk seydir. Lakin insanların coxu bunu bilmir

[58] Korla gorən, iman gətirib yaxsı islər gorənlərlə pislik edənlər eyni deyil. Necə də az dusunub dasınırsınız

[59] O Saat mutləq gələcək, buna hec bir subhə yoxdur. Lakin insanların əksəriyyəti buna inanmır

[60] Rəbbiniz dedi: “Mənə dua edin, Mən də sizə cavab verim. Həqiqətən, Mənə ibadət etməyə təkəbbur gostərənlər Cəhənnəmə zəlil olaraq girəcəklər”

[61] Gecəni rahatlanmanız ucun yaradan, gunduzu ruzi qazanmanız ucun isıqlı edən Allahdır. Allah insanlara qarsı lutfkardır, lakin insanların coxu sukur etmir

[62] Budur sizin Rəbbiniz, hər seyin Xaliqi olan Allah! Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur! Siz necə də haqqa qarsı donuk cıxırsınız

[63] Allahın ayələrini inkar edənlər beləcə donuk cıxırlar

[64] Sizin ucun yeri məskən, goyu də tavan edən, sizə surət verib surətlərinizi gozəl səklə salan, sizə pak nemətlərdən ruzi verən Allahdır. Budur sizin Rəbbiniz olan Allah. Aləmlərin Rəbbi olan Allah ən Əzəmətli, xeyri və bərəkəti bol Olandır

[65] O, əbədi Yasayandır, Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Allaha, dini yalnız Ona məxsus edərək, dua edin. Həmd, Aləmlərin Rəbbi Allaha məxsusdur

[66] De: “Rəbbimdən mənə acıq-aydın dəlillər gəldiyi zaman sizin Allahdan basqa yalvardıqlarınıza ibadət etmək mənə qadagan edilmis və mənə aləmlərin Rəbbinə təslim olmaq əmr olunmusdur”

[67] Sizi torpaqdan, sonra nutfədən, sonra laxtalanmıs qandan yaradan, sonra sizi, boyuyub yetkinlik yasına catasınız, daha sonra da qocalasınız deyə usaq olaraq ana bətnindən cıxardan Odur. Hərcənd ki, icərinizdə qocalmamısdan əvvəl olənlər də vardır. Bu ona gorədir ki, muəyyən olunmus vaxta yetisəsiniz və bəlkə, dusunub dasınasınız

[68] Dirildən də, Oldurən də Odur. O, bir seyin olmasını istədikdə ona ancaq: “Ol”– deyir, o da olur

[69] Allahın ayələri barəsində mubahisə edənləri gormursənmi? Onlar necə də haqqa qarsı donuk cıxırlar

[70] Onlar Kitabı və elcilərimizə gondərdiklərimizi yalan saydılar. Onlar tezliklə biləcəklər

[71] o zaman ki, boyunlarında dəmir halqalar və zəncirlər oldugu halda suruklənəcəklər –

[72] qaynar suya tərəf; sonra odda yandırılacaqlar

[73] Sonra da onlara deyiləcək: “Haradadır sərik qosduqlarınız –

[74] Allahdan basqa ibadət etdikləriniz?” Onlar deyəcəklər: “Onlar bizi qoyub qacdılar. Xeyr, biz oncə də hec bir seyə ibadət etmirdik!” Allah kafirləri beləcə azgınlıga salar

[75] “Bu, sizin yer uzundə nahaq yerə sevinməyinizə və qurrələnməyinizə gorədir

[76] Icində əbədi qalacagınız Cəhənnəmin qapılarına girin!” Təkəbburlulərin yeri necə də pisdir

[77] Səbir et! Həqiqətən, Allahın vədi haqdır. Ya onlara vəd etdiyimizin bir qismini sənə gostərəcək, ya da daha oncə sənin canını alacagıq. Onlar axırda Bizə qaytarılacaqlar

[78] Biz səndən əvvəl də elcilər gondərmisdik. Onlardan bəziləri haqqında sənə danısmıs, bəziləri haqqında isə danısmamısıq. Hec bir elci Allahın izni olmadan hər hansı bir ayə gətirə bilməzdi. Allahın əmri gəldikdə isə ədalətlə hokm verilər və yalan danısanlar orada ziyana ugrayarlar

[79] Bəzilərini minəsiniz, bəzilərindən də yeyəsiniz deyə, heyvanları sizin ucun yaradan Allahdır

[80] Siz onlardan basqa mənfəətlər də əldə edirsiniz. Siz onları minərək urəyinizdən kecən yerlərə gedib catırsınız. Siz həm onların ustundə, həm də gəmilərdə dasınırsınız

[81] Allah sizə Oz mocuzələrini gostərir. Allahın hansı dəlillərini inkar edə bilərsiniz

[82] Məgər onlar yer uzundə gəzib dolasaraq ozlərindən əvvəlkilərin aqibətinin necə oldugunu gormədilərmi? Onlar bunlardan sayca daha cox, daha quvvətli idilər və yer uzundə daha cox iz qoymusdular. Muvəffəq olduqları onlara bir fayda vermədi

[83] Elciləri onlara acıq-aydın ayələr gətirdikdə, ancaq ozlərindəki biliyə sevindilər və beləliklə də, onları istehza etdikləri sey əzabla culgaladı

[84] Onlar əzabımızı daddıqda: “Biz tək Allaha iman gətirdik və Ona sərik qosduqlarımızı inkar etdik!”– dedilər

[85] Lakin o zaman əzabımızı gordukdə iman gətirmələri onlara hec bir fayda vermədi. Bu, Allahın Oz qulları barəsində əzəldən bəri quvvədə olan qanunudur. Onda kafirlər ziyana ugradılar

Fussilət

Surah 41

[1] Ha. Mim

[2] Bu, Mərhəmətli və Rəhmli Allah tərəfindən nazil edilmis

[3] ayələri Quran olaraq ərəbcə mufəssəl izah edilmis, anlaya bilən camaat ucun nəzərdə tutulmus bir Kitabdır

[4] O, həm mujdə verən, həm də xəbərdar edəndir. Lakin onların coxu uz cevirib soz esitməzlər

[5] Onlar deyirlər: “Sənin bizi dəvət etdiyinə qarsı qəlbimiz qapalıdır, qulaqlarımızda tıxac var, bizimlə sənin arana pərdə cəkilmisdir. Sən isində ol, biz də oz isimizdə olacagıq!”

[6] De: “Mən də sizin kimi bir insanam. Mənə vəhy olunur ki, sizin məbudunuz Tək olan Ilahdır. Ona tərəf dogru yol tutun və Ondan bagıslanmagınızı diləyin. Vay musriklərin halına

[7] O kəslərin ki, zəkat vermir və axirəti inkar edirlər

[8] Iman gətirib yaxsı əməl isləyənləri tukənməz nemətlər gozləyir”

[9] De: “Dogrudanmı siz yeri iki gundə yaradana kufr edir və butləri Ona tay tutursunuz? Axı O, aləmlərin Rəbbidir

[10] O, yerin ustundə mohkəm duran daglar yerləsdirdi, onu bərəkətli etdi və ruzi istəyənlər ucun orada yer əhlinin ruzisini tam dord gundə yerbəyer etdi

[11] Sonra O, tustu halında olan goyə tərəf yonəlib ona və yerə: “Konullu surətdə və ya məcburi olaraq gəlin əmrimə boyun əyin!”– dedi. Onlar: “Konullu olaraq gəldik!”– dedilər

[12] O, iki gundə onları yeddi goy kimi yaratdı və hər goyə onun ozunə məxsus vəzifə tapsırdı. Biz dunya səmasını qəndillərlə bəzədik və onu muhafizəmizə goturduk. Bu, Qudrətli və Bilən Allahın əzəli hokmudur

[13] Əgər uz dondərsələr, de: “Mən sizi Ad və Səmudu saran ildırıma bənzər bir ildırımın sarsıda biləcəyindən xəbərdar edirəm”

[14] Onlara onlərindən və arxalarından: “Yalnız Allaha ibadət edin!”– deyə əmr edən elcilər gəlmisdi. Onlar isə: “Əgər Rəbbimiz istəsəydi, mələklər endirərdi. Biz sizinlə gondərilənlərə inanmırıq!”– demisdilər

[15] Ad xalqına gəlincə, onlar yer uzundə haqsızcasına təkəbbur gostərib: “Bizdən daha quvvətli kim ola bilər?”– dedilər. Məgər onları yaradan Allahın onlardan daha quvvətli oldugunu gormurdulərmi? Onlar ayələrimizi, sadəcə, inkar edirdilər

[16] Biz onlara dunya həyatında rusvaycılıq əzabını daddırmaq ucun ugursuz gunlərdə ustlərinə cox soyuq bir kulək gondərdik. Axirət əzabı isə daha rusvayedicidir. Onlara komək də edilməz

[17] Səmud xalqına gəldikdə isə, Biz onlara dogru yol gostərdik, onlar isə korlugu dogru yoldan ustun tutdular və onları qazandıqları gunahlar uzundən alcaldıcı əzab ildırımı yaxaladı

[18] Iman gətirib Allahdan qorxanları isə xilas etdik

[19] Allaha dusmən kəsilənlər Cəhənnəmə suruklənib toplanacaqları gunə qədər bir yerdə saxlanacaqlar

[20] Nəhayət, onlar oraya gəldikləri zaman qulaqları, gozləri və dəriləri etdikləri əməllər barəsində onların əleyhinə sahidlik edəcəkdir

[21] Onlar oz dərilərinə: “Nə ucun əleyhimizə sahidlik edirsiniz?”– deyəcəklər. Dəriləri deyəcək: “Hər seyi danısdıran Allah bizi danısdırdı. Sizi ilk dəfə O yaratmısdır və siz axırda Ona qaytarılacaqsınız”

[22] Siz qulaqlarınızın, gozlərinizin və dərilərinizin əleyhinizə sahid olmasından cəkinib gizlənmirdiniz. Əksinə, elə zənn edirdiniz ki, Allah sizin etdiyiniz əməllərin coxunu bilmir

[23] Sizin oz Rəbbiniz barəsində bu zənniniz sizi məhv etdi və siz ziyan cəkənlərdən oldunuz

[24] Əzaba dozsələr də, onların yeri oddur. Onlar mərhəmət diləsələr də, onlara mərhəmət gostərilməz

[25] Biz onlara fasiq dostlar qosduq və bu dostlar onlara ondəkilərini və arxadakılarını gozəl gostərdilər (dunyanı sevdirib, axirəti unutdurdular). Onlardan əvvəl gəlib-getmis cinlərdən və insanlardan olan ummətlər barəsindəki Soz onlar barəsində də gercək oldu. Həqiqətən də, onlar ziyana ugradılar

[26] Kafirlər: “Bu Qurana qulaq asmayın, o oxunarkən hay-kuy salın. Bəlkə, qalib gələsiniz”– dedilər

[27] Biz kafirlərə mutləq siddətli bir əzab daddıracaq və onları etdikləri əməllərin ən pisi ilə cəzalandıracagıq

[28] Budur Allahın dusmənlərinin cəzası – Od! Ayələrimizi inkar etmələri uzundən orada onları, cəza yeri kimi, əbədi yurd gozləyir

[29] Kafirlər deyəcəklər: “Ey Rəbbimiz! Cinlərdən və insanlardan bizi tovlayıb yoldan cıxardanları bizə gostər ki, biz onları tapdagımız altına salıb yerlə yeksan edək”

[30] Həqiqətən də: “Rəbbimiz Allahdır!”– deyib sonra duz yol tutan kəslərə mələklər nazil olub deyirlər: “Qorxmayın və kədərlənməyin! Sizə vəd olunan Cənnətlə sevinin

[31] Biz dunya həyatında da, axirətdə də sizin dostlarınızıq. Orada sizin ucun nəfsinizin cəkə biləcəyi hər sey hazırlanmısdır. Orada istədiyiniz hər sey vardır

[32] Bagıslayan və Rəhmli Allah tərəfindən verilən ziyafət kimi”

[33] Insanları Allaha tərəf cagıran, yaxsı is gorən və: “Həqiqətən, mən musəlmanlardanam!”– deyən kəsdən daha gozəl soz deyən kim ola bilər

[34] Yaxsılıqla pislik eyni ola bilməz. Sən pisliyi yaxsılıqla dəf et! O zaman səninlə ədavət aparan kimsə sanki yaxın bir dost olar

[35] Bu isə ancaq səbir edənlərə verilir və ancaq boyuk qismət sahiblərinə nəsib olur

[36] Əgər sənə seytandan bir vəsvəsə gəlsə, Allaha sıgın. Cunki O, Esidəndir, Biləndir

[37] Gecə və gunduz, gunəs və ay Onun dəlillərindəndir. Əgər siz Ona ibadət edirsinizsə, onda gunəsə və aya səcdə etməyin, onları yaradan Allaha səcdə edin

[38] Əgər onlar təkəbbur gostərsələr bilsinlər ki, sənin Rəbbinin yanında olanlar gecə-gunduz usanmadan Onun səninə təriflər deyirlər

[39] Yer uzunu qupquru gorməyin də Onun dəlillərindəndir. Biz yerin uzərinə su endirdikdə o, hərəkətə gəlib qabarır. Subhəsiz ki, onu dirildən Allah, oluləri də hokmən dirildəcəkdir. Həqiqətən, O, hər seyə qadirdir

[40] Sozsuz ki, ayələrimizdən uz dondərənlər Bizdən gizli qalmazlar. Onda deyin gorək oda atılan kimsə yaxsıdır, yoxsa Qiyamət gununə əmin-amanlıq icində gələn kimsə? Istədiyinizi edin! Həqiqətən, Allah nə etdiklərinizi gorur

[41] Subhə yox ki, Zikr onlara gəldiyi zaman onu yalan sayanlar cəzalandırılacaqlar. Həqiqətən, bu, əzəmətli bir Kitabdır

[42] Nə onundən, nə də arxasından batil ona girisə bilməz. O, Mudrik, Tərifəlayiq Allah tərəfindən nazil edilmisdir

[43] Sənə ancaq səndən əvvəlki elcilərə deyilənlər deyilir. Həqiqətən, sənin Rəbbin bagıslayandır, agrılı-acılı cəza verəndir

[44] Əgər Biz onu yad bir dildə Quran etsəydik, onlar deyərdilər: “Nə ucun onun ayələri mufəssəl izah edilməmisdir? Yad dil və ərəb peygəmbər?!” De: “O, iman gətirənlərə dogru yol gostəricisi və səfadır”. Iman gətirməyənlərin isə qulaqlarında tıxac var. Onlar ona qarsı kordurlar. Onlar sanki uzaq bir yerdən cagırılırlar

[45] Biz Musaya da Kitab verdik, lakin onun barəsində ixtilaf dusdu. Əgər sənin Rəbbinin oncə buyurdugu Soz olmasaydı, onların arasında hokm verilmis olardı. Həqiqətən, kafirlər onun barəsində anlasılmaz bir subhə icindədirlər

[46] Kim yaxsı is gorsə, xeyri ozunə, kim də pislik etsə, zərəri oz əleyhinə olar. Sənin Rəbbin qullara zulm edən deyil

[47] O Saat (Qiyamət) haqqında bilgi yalnız Ona məxsusdur. Onun xəbəri olmadan hec bir meyvə toxumundan cucərib cıxmaz, hec bir disi hamilə qalmaz və bətnində dasıdıgı yuku yerə qoymaz. O gun Allah onları cagırıb: “Səriklərim haradadır?”– deyəcək. Onlar da: “Biz Sənə bildirdik ki, aramızda hec bir sahid yoxdur!”– deyəcəklər

[48] Əvvəllər tapındıqları butlər onları qoyub gedəcək və onlar ozləri ucun bir qurtulus yeri olmadıgını yəqin edəcəklər

[49] Insan ozunə xeyir diləməkdən usanmaz. Lakin ona bir pislik dəysə, məyus olub umidini itirər

[50] Basına gələn bəladan sonra Ozumuzdən ona bir mərhəmət daddırsaq, mutləq deyər: “Bu mənim haqqımdır və Mən o Saatın (Qiyamətin) gələcəyini guman etmirəm. Rəbbimə qaytarılsam belə, Onun yanında mənim ucun ən gozəl nemət hazırlanar!” Biz kafirlərə nə etdiklərini mutləq xəbər verəcək və onlara hokmən agır bir əzab daddıracagıq

[51] Insana nemət verdiyimiz zaman uz cevirib haqdan uzaq durar. Ona bir pislik toxunduqda isə uzun-uzadı yalvarıb-yaxarar

[52] De: “Bir deyin gorək, əgər Quran Allah tərəfindəndirsə, sonra da siz onu inkar edirsinizsə, bunu necə basa dusmək olar?! Elə isə, haqdan uzaq bir ayrılıq icində olan kəsdən daha cox azmıs kim ola bilər

[53] Quranın haqq oldugu onlara aydın olana qədər, Biz dəlillərimizi onlara həm kainatda, həm də onların ozlərində mutləq gostərəcəyik. Məgər Rəbbinin hər seyə sahid olması kifayət deyilmi

[54] Dogrudan da, onlar oz Rəbbi ilə qarsılasacaqlarına subhə edirlər. Həqiqətən, O, hər seyi əhatə edir

əş-Şura

Surah 42

[1] Ha. Mim

[2] Ayn. Sin. Qaf

[3] Qudrətli və Mudrik olan Allah sənə və səndən əvvəlkilərə belə vəhy edir

[4] Goylərdə və yerdə nə varsa, Ona məxsusdur. O, Ucadır, Uludur

[5] Sanki goylərin bir-birinin ustundən catlayıb yarılmasına az qalır. Mələklər də Rəbbinə həmd ilə təriflər deyir və yerdəkilər ucun bagıslanma diləyirlər. Həqiqətən, Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[6] Allahdan basqası ilə dostluq edənlərə Allah Ozu nəzarət edir. Sən onların muhafizəcisi deyilsən

[7] Beləliklə, Biz sənə ərəbcə Quran vəhy etdik ki, səhərlər anası Məkkə əhlini və onun ətrafındakıları xəbərdar edəsən, ustəlik, barəsində hec bir subhə dogurmayan məhsər gununu yadlarına salasan. Insanların bir qismi Cənnətdə, digər qismi isə Odda olacaq

[8] Əgər Allah istəsəydi, onları vahid bir ummət edərdi. Lakin O, istədiyini Oz mərhəmətinə qovusdurur. Zalımların isə nə bir himayəcisi olar, nə də bir yardımcısı

[9] Onlar ozlərinə Allahdan basqa himayəcilər goturdulər. Halbuki, Himayədar ancaq Allahdır. O, oluləri dirildir. O, hər seyə qadirdir

[10] Ixtilafa dusduyunuz seylər barəsində hokm vermək ancaq Allaha aiddir. Bu, mənim Rəbbim olan Allahdır. Mən yalnız Ona təvəkkul edir və yalnız Ona uz tuturam

[11] Allah goyləri və yeri Yaradandır. O sizin ucun ozunuzdən zovcələr, heyvanlardan da cutlər yaratdı. O sizi bu yolla coxaldır. Onun hec bir bənzəri yoxdur. O, Esidəndir, Gorəndir

[12] Goylərin və yerin acarları Ona məxsusdur. O, istədiyinin ruzisini bol edər, istədiyininkini də azaldar. O, hər seyi bilir

[13] Allah Nuha tovsiyə etdiyini, sənə vəhy etdiyimizi, Ibrahimə, Musaya və Isaya tovsiyə etdiyimizi sizin ucun də dində qanun etdi: “Dinə dogru-duzgun etiqad edin və onda bolunub firqə-firqə olmayın!” Sənin dəvət etdiyin tovhid musriklərə agır gəldi. Allah istədiyi kəsi Ozu ucun secər və Ona uz tutanı Ozunə tərəf yonəldər

[14] Onlara məhz elm gəldikdən sonra, oz aralarındakı paxıllıq ucbatından, ixtilafa dusdulər. Əgər Rəbbindən, muəyyən bir vaxtadək Soz verilmis olmasaydı, onların arasında artıq hokm cıxarılmıs olardı. Onlardan sonra Kitaba varis olanlar da onun barəsində anlasılmaz bir subhə icindədirlər

[15] Buna gorə də sən tovhidə dəvət et və sənə əmr olundugu kimi duz yolla get. Onların nəfslərinin istəyinə uyma və de: “Mən Allahın nazil etdiyi Kitaba iman gətirdim. Mənə sizin aranızda ədalətli olmaq əmr edilmisdir. Allah bizim də Rəbbimiz, sizin də Rəbbinizdir. Bizim əməllərimiz bizə, sizin də əməlləriniz sizə aiddir. Bizimlə sizin aranızda mubahisə ediləcək bir sey yoxdur. Allah hamımızı bir yerə toplayacaq. Donus də yalnız Onadır”

[16] Allahın dəvəti qəbul olunduqdan sonra Onun barəsində mubahisəyə girisənlərin dəlili Rəbbinin yanında bos seydir. Onlar dunyada qəzəbə ducar olacaqlar. Axirətdə isə onları siddətli əzab gozləyir

[17] Kitabı və tərəzini gercək həqiqət kimi nazil edən Allahdır. Nə bilirsən, bəlkə də o Saat (Qiyamət gunu) yaxındır

[18] Qiyamətə inanmayanlar onun tez gəlib catmasını istəyirlər. Mominlər isə ondan qorxur və onun həqiqət oldugunu bilirlər. Subhəsiz ki, o Saat barəsində mubahisə edənlər dərin bir azgınlıq icindədirlər

[19] Allah Oz qullarına qarsı Lutfkardır. O, istədiyinə ruzi verir. O, Quvvətlidir, Qudrətlidir

[20] Biz axirət savabını istəyənin savabını artırar, dunya qazancını istəyənə də ondan verərik. Lakin onun axirətdə hec bir payı olmaz

[21] Yoxsa onların Allahın dində izin vermədiyi seyləri onlar ucun səriət qanunu edə bilən sərikləri vardır? Əgər həlledici Soz olmasaydı, aralarındakı is bitmis olardı. Həqiqətən, zalımları agrılı-acılı bir əzab gozləyir

[22] Zalımların qazandıqları gunahlar ozlərinə qarsı cevrildikdə onları bunun qorxusundan titrəyən gorəcəksən. Iman gətirib yaxsı islər gorənlər isə Cənnət baglarında məskunlasacaqlar. Rəbbinin yanında onlar ucun istədikləri hər sey hazırlanmısdır. Boyuk lutfkarlıq da elə budur

[23] Iman gətirib yaxsı islər gorən qullarına Allahın mujdə verdiyi nemət budur. De: “Mən sizdən bunun əvəzində qohumluq sevgisindən basqa bir sey istəmirəm”. Kim bir yaxsılıq etsə, onun savabını artırarıq. Həqiqətən, Allah Bagıslayandır, sukrun əvəzini verəndir

[24] Yoxsa onlar sənin barəndə: “O, Allaha qarsı yalan uydurdu”– deyirlər?! Əgər Allah istəsə, sənin qəlbinə mohur vurar. Allah batili silib yox edər və haqqı Oz sozləri ilə bərqərar edər. Subhəsiz ki, O, kokslərdə olanları bilir

[25] Qullarının tovbəsini qəbul edən, gunahları bagıslayan və sizin nə etdiyinizi bilən Odur

[26] O, iman gətirib yaxsı əməllər edənlərin duasını qəbul edər və Oz lutfunu onlara artırar. Kafirlər ucun isə siddətli əzab hazırlanmısdır

[27] Əgər Allah Oz qullarına bolluca ruzi versəydi, onlar yer uzundə həddi asardılar. Lakin O, istədiyi seyi qədərincə gondərir. Həqiqətən, O, Oz qullarından Xəbərdardır, Gorəndir

[28] Insanlar umidlərini kəsdikdən sonra yagıs endirən və Oz mərhəmətini hər yana yayan Odur. O, Himayəcidir, Tərifəlayiqdir

[29] Goyləri, yeri və onlarda yaydıgı canlıları yaratması Onun dəlillərindəndir. Allah istədiyi vaxt yaratdıqlarını bir yerə toplamaga qadirdir

[30] Basınıza gələn hər bir musibət oz əllərinizlə qazandıgınız gunahlar uzundəndir. Allah gunahların coxunu bagıslayır

[31] Siz yer uzundə Allahdan yaxa qurtara bilməzsiniz. Allahdan basqa sizin nə bir himayəciniz olar, nə də bir koməkciniz

[32] Dənizdə daglar kimi uzən gəmilər də Onun dəlillərindəndir

[33] Əgər Allah istəsə, kuləyi sakitləsdirər, onlar da suyun uzundə hərəkətsiz qalarlar. Həqiqətən, bunda səbirli olan və sukur edən hər bir kəs ucun ibrətlər vardır

[34] Yaxud, gəmidəkilərin qazandıqları gunahları ucbatından, onları məhv edər və ya bir coxunu bagıslayar

[35] Bizim ayələrimiz barəsində mubahisə edənlər ozləri ucun hec bir qurtulus yeri olmadıgını biləcəklər

[36] Sizə verilən hər bir sey dunya həyatının kecici zovqudur. Allahın yanında olanlar isə daha xeyirli və daha surəklidir. Bunlar iman gətirib oz Rəbbinə təvəkkul edənlər ucundur

[37] O kəslər ucun ki, boyuk gunahlardan və cirkin əməllərdən cəkinir, qəzəbləndikləri zaman xətanı bagıslayırlar

[38] O kəslər ucun ki, Rəbbinin dəvətini qəbul edir, namaz qılır, isləri barədə oz aralarında məsləhətləsir, onlara verdiyimiz ruzidən Allah yolunda xərcləyirlər

[39] O kəslər ucun ki, haqsızlıga məruz qaldıqda intiqam alırlar

[40] Pisliyin cəzası ozu kimi pislikdir. Amma kim bagıslasa və barıssa, onun mukafatı Allaha aid olar. Həqiqətən, O, zalımları sevmir

[41] Haqsızlıga ugradıqdan sonra qisas alanlara hec bir məzəmmət olunmaz

[42] Məzəmmət olunmaga ancaq insanlara zulm edənlər və yer uzundə haqsız yerə azgınlıq edənlər layiqdirlər. Məhz onlar ucun agrılı-acılı əzab vardır

[43] Hər kim səbir edib bagıslasa, subhəsiz ki, bu məqsədə uygun islərdəndir

[44] Allah kimi azgınlıga salsa, bundan sonra onun hec bir himayəcisi olmaz. Sən zalımları əzabı gordukləri zaman: “Qayıtmaga bir yol yoxdurmu?”– deyən gorəcəksən

[45] Cəhənnəm qarsısına gətirildikləri zaman sən onların zəlillikdən baslarını asagı salıb gozucu gizlin-gizlin baxdıqlarını gorəcəksən. Mominlər deyəcəklər: “Subhəsiz ki, ziyana ugrayanlar Qiyamət gunu ozlərini və ailələrini itirənlərdir”. Həqiqətən, zalımlar daimi əzab icində olacaqlar

[46] Onlara Allahdan basqa komək edəcək dostlar olmayacaq. Allah kimi azgınlıga salsa, onun ucun hec bir qurtulus yolu olmaz

[47] Allah tərəfindən qarsısıalınmaz gun gəlməmisdən əvvəl Rəbbinizin cagırısına cavab verin! O gun sizin ucun hec bir sıgınacaq olmayacaq və siz gunahlarınızı inkar edə bilməyəcəksiniz

[48] Əgər uzlərini cevirsələr, unutma ki, Biz səni onlara nəzarətci təyin etməmisik. Sənin vəzifən ancaq təblig etməkdir. Biz insana Oz mərhəmətimizdən daddırdıqda ona sevinir. Onlara oz əlləri ilə etdikləri əməllərin ucbatından bir bədbəxtlik uz verdikdə isə, insanın nankor oldugunu gorərsən

[49] Goylərdə və yerdə səltənət Allahındır. O, istədiyini yaradır; kimə qız usaqları, kimə də oglan usaqları bəxs edir

[50] Yaxud hər ikisindən – oglan və qız usaqları verir, istədiyini də sonsuz edir. Həqiqətən, O, hər seyi biləndir, qadirdir

[51] Allah insanla ancaq vəhylə və ya pərdə arxasından danısır, yaxud bir elci gondərir və o da Allahın izni ilə Onun istədiyini vəhy edir. Həqiqətən, O, Ucadır, Hikmət sahibidir

[52] Biz sənə Oz əmrimizdən olan Ruhu (Quranı) vəhy etdik. Sən kitab nədir, iman nədir bilmirdin. Lakin Biz onu, qullarımızdan istədiyimizi dogru yola yonəltmək ucun, bir nur etdik. Həqiqətən, sən onları dogru yola yonəldirsən –

[53] goylərdə və yerdə olanların sahibi Allahın yoluna. Subhəsiz ki, butun islər Allaha qayıdır

əz-Zuxruf

Surah 43

[1] Ha. Mim

[2] Bu aydın Kitaba and olsun

[3] Biz Quranı ərəbcə nazil etdik ki, onu anlayasınız

[4] Subhəsiz ki, o, yanımızdakı Ana Kitabdandır. O, ucadır, hikmətlə doludur

[5] Siz həddi asan adamlar oldugunuza gorə, Biz Zikri sizə catdırmaqdan vaz kecməliyik

[6] Biz əvvəlki ummətlərə də necə-necə peygəmbər gondərmisdik

[7] Onlara elə bir peygəmbər gəlmədi ki, onu məsxərəyə qoymasınlar

[8] Biz onlardan daha quvvətli olanları məhv etdik. Əvvəlkilərin aqibəti otub kecmisdir

[9] Əgər sən onlardan: “Goyləri və yeri kim yaratmısdır?”– deyə sorussan, mutləq: “Onları Qudrətli və Bilən Allah yaratmısdır!”– deyəcəklər

[10] O, yeri sizin ucun besik etdi və orada sizin ucun yollar saldı ki, bəlkə duz gedə biləsiniz

[11] Goydən lazım oldugu qədər su endirildi. Biz onunla olu bir diyarı diriltdik. Siz də beləcə dirildilib cıxarılacaqsınız

[12] O, butun canlıları və bitkiləri cut yaratdı. Mindiyiniz gəmiləri və heyvanları yaratdı ki

[13] onların belinə, yaxud goyərtəsinə qalxıb yerləsdiyiniz zaman Rəbbinizin nemətini yada salıb deyəsiniz: “Bunu bizə ram edən Allah pakdır, muqəddəsdir. Yoxsa bizim ona gucumuz catmazdı

[14] Subhəsiz ki, biz Rəbbimizə qayıdacagıq”

[15] Musriklər Allahın qullarından bəzisini Onun bir hissəsi qəbul etdilər (Ona ovladlar və səriklər qosdular). Həqiqətən, insan acıq-aydın nankordur

[16] Yoxsa Allah yaratdıqlarından qızları Ozunə goturub oglanları sizin ucun secmisdir

[17] Onlardan birinə, Mərhəmətli Allaha aid etdikləri qız usagı ilə mujdə verilsə, hirsindən uzu qapqara qaralar

[18] Onlar zinət icində boyudulən və cəkismə zamanı aydın danısa bilməyən qızlarımı Allaha isnad edirlər

[19] Onlar Mərhəmətli Allahın qulları olan mələkləri qız hesab etdilər. Məgər onlar mələklərin yaradılısının sahidi olublar? Onların bu sahidliyi yazılacaq və buna gorə cavab verməli olacaqlar

[20] Onlar dedilər: “Əgər Mərhəmətli Allah istəsəydi, biz onlara ibadət etməzdik!” Onların bu haqda hec bir biliyi yoxdur. Onlar ancaq yalan danısırlar

[21] Bəlkə onlara bundan əvvəl kitab vermisik və onlar da ona istinad edirlər

[22] Xeyr! Musriklər: “Biz atalarımızı bu yolda gorduk və biz də onların yolunu tutub gedəcəyik!”– deyirlər

[23] Biz səndən əvvəl hansı bir səhərə xəbərdarlıq edən bir peygəmbər gondərdiksə, onun cah-calal icində yasayan sakinləri: “Biz atalarımızı bu yolda gorduk və biz də onların yolunu tutub gedəcəyik!”– dedilər

[24] Peygəmbər dedi: “Əgər sizə atalarınızın tutdugu o yoldan daha dogrusunu gostərsəm necə?” Onlar dedilər: “Biz sizinlə gondərilənləri inkar edirik”

[25] Biz də onlardan intiqam aldıq. Bir gor haqqı yalan sayanların aqibəti necə oldu

[26] Bir zaman Ibrahim oz atasına və qovmunə demisdi: “Mən sizin ibadət etdiklərinizdən uzagam

[27] Yalnız məni yaradandan basqa! Subhəsiz ki, O məni dogru yola yonəldəcək”

[28] O, bu “lə ilahə illəllah” kəlməsini oz nəsli arasında daimi qalacaq bir kəlmə etdi ki, bəlkə dogru yola qayıtsınlar

[29] Dogrusu, Mən bunlara da, atalarına da, haqq və onu bəyan edən bir elci gələnədək dolanısıq nəsib etdim

[30] Onlara haqq gəldikdə isə: “Bu, sehrdir, biz ona inanmırıq!”– dedilər

[31] Onlar dedilər: “Nə ucun bu Quran iki səhərdən (Məkkədən və ya Taifdən) olan boyuk bir adama nazil edilmədi?”

[32] Sənin Rəbbinin mərhəmətini onlarmı bolusdururlər? Biz dunya həyatında onların dolanısıqlarını aralarında bolusdurduk. Biri digərini oz yanına isci gotursun deyə, bəzilərinin dərəcələrini digərlərindən ustun etdik. Sənin Rəbbinin mərhəməti onların yıgdıqlarından daha xeyirlidir

[33] Əgər insanların kafirlik zəminində birləsmis vahid bir ummətə cevrilmək təhlukəsi olmasaydı, Mərhəmətli Allahı inkar edənlərin evlərinin tavanlarını və cıxdıqları nərdivanları da gumusdən edərdik

[34] evlərinin qapılarını və soykəndikləri taxtları da

[35] ustəlik, zinət də verərdik. Butun bunlar sadəcə dunya həyatının kecici zovqudur. Axirət isə sənin Rəbbinin yanında ancaq Allahdan qorxanlar ucundur

[36] Kim Mərhəmətli Allahın zikrindən uz dondərsə, Biz seytanı ona calayar və o da ona yoldas olar

[37] Əlbəttə ki, seytanlar onları haqq yoldan sapdırar, onlar isə ozlərinin haqq yolda olduqlarını guman edərlər

[38] Nəhayət, o, huzurumuza gəldikdə yoldasına deyər: “Kas ki, mənimlə sənin aranda məsriqlə məgrib arasındakı uzaqlıq qədər məsafə olaydı. Sən nə pis yoldas imissən!”

[39] Onlara deyilər: “Siz haqsızlıq etdiyinizə gorə bu gun əzaba sərik olmagınız sizə hec bir fayda verməz!”

[40] Sənmi karlara esitdirəcəksən, yaxud korları və askar azgınlıq icində olanları dogru yola yonəldəcəksən

[41] Biz səni goturub aparsaq da, yenə onlardan mutləq intiqam alacagıq

[42] Yaxud onlara vəd etdiyimizi sənə gostərəcəyik. Subhəsiz ki, Bizim onlara gucumuz catar

[43] Odur ki, sən ozunə vəhy olunan ayələrə sarıl! Əslində, sən duz yoldasan

[44] Dogrusu, bu Quran sənin ucun və sənin xalqın ucun bir sərəfdir. Siz sorgu-suala tutulacaqsınız

[45] Səndən əvvəl gondərdiyimiz elcilərdən – onların davamcılarından sorus; Biz Mərhəmətli Allahdan basqa ibadət ediləsi məbudlarmı icad etmisik

[46] Biz Musanı Oz dəlillərimizlə Firon və onun əyanlarının yanına gondərdik. Musa dedi: “Mən aləmlərin Rəbbinin elcisiyəm!”

[47] Musa dəlillərimizi onlara bəyan edən kimi onlar buna guldulər

[48] Bizim onlara gostərdiyimiz hər bir mocuzə, əvvəlkilərdən daha da ustun idi. Biz onları əzabla yaxaladıq ki, bəlkə, dogru yola qayıdalar

[49] Onlar: “Ey sehrbaz! Sənə verdiyi əhd xatirinə Rəbbinə bizdən otru dua et, biz də dogru yola gələk”– dedilər

[50] Biz əzabı onlardan uzaqlasdıran kimi, sozlərindən dondulər

[51] Firon qovmunu cagırıb dedi: “Ey qovmum! Misir səltənəti və altımdan axan bu caylar mənim deyilmi? Məgər gormursunuz

[52] Ya da mən bu aciz və az qala sozunu belə aydın basa sala bilməyən adamdan daha ustun deyiləmmi

[53] Nə ucun ona qızıl bilərziklər taxılmayıb və onunla birlikdə bir-birinin ardınca mələklər gəlməyib?”

[54] Firon oz xalqını aldatdı, onlar da ona itaət etdilər. Həqiqətən, onlar fasiq adamlar idilər

[55] Onlar Bizi qəzəbləndirdikdə onlardan intiqam alıb hamısını dənizdə batırdıq

[56] Biz onları sonradan gələnlərə sələf və ibrət etdik

[57] Məryəm oglu ornək gostərilincə sənin xalqın sevincdən guldu

[58] Onlar dedilər: “Bizim məbudlarımız yaxsıdır, yoxsa o?” Onlar bunu sənə yalnız hocət etmək ucun dedilər. Dogrusu, onlar hocətləsən adamlardır

[59] O, yalnız və yalnız Bizim nemət verdiyimiz və Israil ogullarına numunə etdiyimiz bir quldur

[60] Əgər istəsəydik, yer uzundə icinizdən sizi əvəz edəcək mələklər yaradardıq

[61] Həqiqətən, Isanın yer uzunə enməsi Saatın yaxınlasmasının əlamətidir. Qiyamətə səkk etməyin və Mənə tabe olun. Bu, dogru yoldur

[62] Seytan sizi dogru yoldan dondərməsin. Subhəsiz ki, o sizin acıq-aydın dusməninizdir

[63] Isa aydın dəlillərlə gəldiyi zaman dedi: “Mən sizə hikmət gətirmisəm və barəsində ziddiyyətə dusduyunuz bəzi seyləri izah etmək ucun gəlmisəm. Allahdan qorxun və mənə itaət edin

[64] Həqiqətən, Allah mənim də Rəbbim, sizin də Rəbbinizdir. Elə isə Ona ibadət edin! Budur duz yol!”

[65] Firqələr oz aralarında ixtilafa dusdulər. Agrılı-acılı bir gunun əzabından vay zalımların halına

[66] Onlar ozləri də hiss etmədən o Saatın qəflətən onlara gəlməsindən basqa bir seymi gozləyirlər

[67] O gun muttəqilərdən basqa butun dostlar bir-birinə dusmən kəsiləcəklər

[68] Ey qullarım! Həmin gun sizə qorxu yoxdur və siz hec kədərlənməyəcəksiniz də

[69] Siz ayələrimizə iman gətirib musəlman olmusunuz

[70] Siz də, zovcələriniz də fərəhlə Cənnətə daxil olun

[71] Onlar ucun qızıl sinilər və piyalələr dolandırılacaq. Orada nəfslərin istədiyi və gozlərə xos gələn hər sey olacaq. Siz orada əbədi qalacaqsınız

[72] Xeyirxah əməllərinizin nəticəsi kimi varis oldugunuz Cənnət budur

[73] Orada sizin ucun bol-bol meyvələr var, onlardan yeyəcəksiniz

[74] Subhəsiz ki, gunahkarlar əbədi olaraq Cəhənnəm əzabı icində qalacaqlar

[75] Onların əzabı yungulləsdirilməyəcək və onlar orada naumid qalacaqlar

[76] Biz onlara zulm etmədik, lakin onlar ozləri zalım idilər

[77] Onlar Cəhənnəm gozətcisini cagırıb deyəcəklər: “Ey Malik! Qoy Rəbbin canımızı alıb qurtarsın!” O isə: “Siz burada əbədi qalacaqsınız!”– deyəcək

[78] Biz sizə haqqı təqdim etdik, lakin coxunuz haqqı xoslamırdı

[79] Yoxsa musriklər isə qəti qərarmı verdilər? Əslində, qəti qərarı Biz veririk

[80] Yoxsa onlar elə hesab edirlər ki, Biz onların sirlərini və gizli danısıqlarını esitmirik? Xeyr! Yanlarında əməllərini yazan elcilərimiz var

[81] De: “Əgər Mərhəmətli Allahın ovladı olsaydı, ona ilk ibadət edən mən olardım

[82] Goylərin və yerin Rəbbi, Ərsin Rəbbi muqəddəsdir və onların Ona aid etdikləri sifətlərdən uzaqdır!”

[83] Onları burax, qoy vəd olunduqları gunə qovusanadək batil islərə dalsınlar və bir muddət əylənsinlər

[84] Goydə də məbud, yerdə də məbud yalnız Odur. O, Hikmət sahibidir, Biləndir

[85] Goylərin, yerin və onların arasında olan hər seyin sahibi olan Allah nə qədər xeyirxahdır! O Saat (Qiyamət) haqqında bilgi Ondadır və siz Onun huzuruna qaytarılacaqsınız

[86] Musriklərin Onu qoyub yalvardıqları tanrılar səfaət verə bilməzlər. Mənasını bilərək haqqa səhadət verənlər isə istisnadır

[87] Əgər onlardan ozlərini kimin yaratdıgını sorussan, əlbəttə: “Allah!”– deyərlər. Gor necə də haqdan dondərilirlər

[88] Peygəmbər dedi: “Ey Rəbbim! Bunlar iman gətirməyən adamlardır!”

[89] Onlara “Salam!” deyib, vaz kec. Onlar tezliklə biləcəklər

əd-Duxan

Surah 44

[1] Ha. Mim

[2] And olsun bu aydın Kitaba

[3] Biz onu mubarək bir gecədə nazil etdik. Həqiqətən, Biz xəbərdar edirik

[4] Hər bir hikmətli is o gecədə ayırd edilir –

[5] dərgahımızdan vəhy edilən əmr ilə. Həqiqətən, kitabları və elciləri Biz gondəririk –

[6] sənin Rəbbindən mərhəmət olaraq. Subhəsiz ki, O, Esidəndir, Biləndir

[7] Əgər yəqinliklə inanırsınızsa, bilin ki, Allah goylərin, yerin və onların arasında olanların Rəbbidir

[8] Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. O həm dirildir, həm də oldurur. O həm sizin Rəbbiniz, həm də əcdadlarınızın Rəbbidir

[9] Lakin onlar səkkə qapılıb əylənirlər

[10] Sən goydən askar bir tustu gələcəyi gunu gozlə

[11] O tustu ki, insanları buruyəcək. Bu, agrılı-acılı bir əzabdır

[12] Onlar: “Ey Rəbbimiz! Bizi bu əzabdan qurtar, biz də iman gətirək”– deyəcəklər

[13] Onlar necə oyud-nəsihət esidə bilərlər ki, artıq onlara acıq-askar bir peygəmbər gəlsə də

[14] onlar ondan uz cevirib: “Oyrədilmis bir dəlidir!”– dedilər

[15] Biz əzabı bir az sizdən uzaqlasdırarıq, amma siz yenə azgınlıga qayıdacaqsınız

[16] Kafirləri boyuk bir musibətlə yaxalayacagımız gun, Biz onlardan intiqam alacagıq

[17] Biz onlardan əvvəl Fironun xalqını da sınadıq. Onlara mohtərəm bir elci gəldi

[18] O dedi: “Allahın qullarını mənə qaytarın. Həqiqətən, mən sizin ucun etibarlı bir elciyəm

[19] Allaha qarsı təkəbbur gostərməyin. Həqiqətən, mən sizə aydın bir subut gətirmisəm

[20] Mən sizin məni dasa basmanızdan həm mənim Rəbbim, həm də sizin Rəbbiniz olan Allaha sıgınıram

[21] Əgər mənə inanmırsınızsa, onda məndən uzaq olun!”

[22] Sonra o, Rəbbinə yalvarıb dedi: “Həqiqətən, bunlar gunahkar adamlardır!”

[23] Allah buyurdu: “Qullarımla birlikdə gecə yola cıx. Subhəsiz ki, siz təqib olunacaqsınız

[24] Dənizi də sakit burax! Onlar suda batırılacaq əsgərlərdir!”

[25] Onlar bir cox baglar və cesmələr qoyub getdilər

[26] habelə əkinlər, mohtəsəm yerlər

[27] və icində həzz aldıqları nemətləri də qoyub getdilər

[28] Bax belə! Biz o nemətlərə basqalarını varis etdik

[29] Nə goy, nə də yer onlardan otru aglamadı. Onlara mohlət də verilmədi

[30] Artıq Israil ogullarını alcaldıcı əzabdan qurtardıq –

[31] Firondan. Həqiqətən, o, ozunu yuksək tutan və həddi asanlardan idi

[32] Biz Israil ogullarını Oz elmimizlə aləmlərdən ustun etdik

[33] Onlara icində acıq-aydın imtahan olan dəlillər verdik

[34] Bunlar mutləq deyəcəklər

[35] “Bizim ancaq bircə olumumuz var. Biz bir daha dirildilməyəcəyik

[36] Əgər dogru deyirsinizsə, onda atalarımızı dirildib gətirin!”

[37] Bunlar yaxsıdır, yoxsa Tubba tayfası və onlardan əvvəlkilər? Biz onları məhv etdik. Cunki onlar gunahkar adamlar idi

[38] Biz goyu, yeri və onların arasında olanları əyləncə ucun və əbəs yerə yaratmadıq

[39] Biz onları haqq olaraq yaratdıq, lakin coxları bunu bilmir

[40] Subhəsiz ki, ayırd etmə gunu onların hamısı ucun muəyyən olunmus vaxtdır

[41] O gun dost dosta hec bir seylə fayda verə bilməyəcək, onlara komək də edilməyəcək

[42] Allahın rəhm etdiyi kimsələrdən basqa! Həqiqətən, O, Qudrətlidir, Rəhmlidir

[43] Həqiqətən, Cəhənnəmdəki zəqqum agacı

[44] gunahkar adamın yeməyidir

[45] Əridilmis yagın cokuntusu kimi qarınlarda qaynayar –

[46] qaynar su qaynayan kimi

[47] Onu tutub Cəhənnəmin ortasına suruyun

[48] Sonra əzab vermək ucun basına qaynar su tokun

[49] Dad bu əzabı! Sən ki qudrətli və sərəfli idin

[50] Sizin subhə etdiyiniz əzab budur

[51] Allahdan qorxanlar isə təhlukəsiz bir yerdə –

[52] bagcalarda və cesmələr basında olacaqlar

[53] Taftadan və atlazdan libaslar geyib qarsı-qarsıya əyləsəcəklər

[54] Bax belə! Ustəlik, onları iri qara gozlu hurilərlə də evləndirəcəyik

[55] Onlar orada əmin-amanlıq icində hər meyvədən istəyəcəklər

[56] Onlar ilk olumdən basqa orada hec bir olum dadmayacaqlar. Allah onları Cəhənnəm əzabından qorumusdur –

[57] sənin Rəbbinin lutfkarlıgı sayəsində. Məhz bu, boyuk ugurdur

[58] Biz Quranı sənin dilində asanlasdırdıq ki, onlar oyud-nəsihət ala bilsinlər

[59] Sən gozlə! Subhəsiz ki, onlar da gozləyirlər

əl-Casiyə

Surah 45

[1] Ha. Mim

[2] Bu Kitab Qudrətli, Mudrik Allah tərəfindən nazil edilmisdir

[3] Həqiqətən, goylərdə və yerdə mominlər ucun dəlillər var

[4] Sizin yaradılısınızda və Allahın yer uzunə yaydıgı canlılarda qəti iman gətirmis insanlar ucun necə-necə dəlil var

[5] Gecə və gunduzun bir-birini əvəz etməsində, Allahın goydən yagmur endirib onun vasitəsilə yeri olumundən sonra diriltməsində və kuləkləri istədiyi səmtə yonəltməsində dusuncəli insanlar ucun də dəlillər var

[6] Bunlar Allahın ayələridir. Biz onları sənə bir həqiqət kimi oxuyuruq. Onlar Allaha və Onun dəlillərinə dair sozə inanmadıqdan sonra daha hansı sozə inanacaqlar

[7] Vay halına iftiracının və gunahkarın

[8] O, Allahın ona oxunan ayələrini esidir və sonra, sanki onları esitməmis kimi təkəbbur gostərərək inadkarlıq edir. Beləsini agrılı-acılı bir əzabla mujdələ

[9] O, ayələrimizdən bir sey oyrəndiyi zaman ona lag edir. Məhz belələri ucun alcaldıcı bir əzab var

[10] Qarsıda onları Cəhənnəm gozləyir. Nə qazandıqları seylər, nə də Allahdan basqa tutduqları himayəcilər onları əzabdan qurtara bilməyəcəklər. Onları boyuk bir əzab gozləyir

[11] Bu Quran dogru yol gostəricisidir. Rəbbinin ayələrini inkar edənləri ən pis cəza – agrılı-acılı əzab gozləyir

[12] Gəmilərin Onun əmri ilə dənizdə uzməsi və sizin də Onun lutfundən axtarmanız ucun dənizi sizin xidmətinizə verən Allahdır. Bəlkə, sukur edəsiniz

[13] Goylərdə və yerdə olanların hamısını O, sizin xidmətinizə vermisdir. Həqiqətən, bunda dusunən adamlar ucun dəlillər var

[14] Iman gətirənlərə de ki, Allah, qazandıqları gunahlara gorə hər hansı bir tayfanın cəzasını versin deyə, Allahın əzab gunlərini gozləməyənləri bagıslasınlar

[15] Kim yaxsı is gorsə, xeyri ozunə, kim də pislik etsə, zərəri oz əleyhinə olar. Sonra siz Rəbbinizə qaytarılacaqsınız

[16] Biz Israil ogullarına Kitab, hokmranlıq və peygəmbərlik bəxs etmis, onlara pak nemətlərdən ruzi vermis və onları aləmlərdən ustun etmisdik

[17] Onlara dinə dair aydın dəlillər vermisdik. Amma elm onlara gəldikdən sonra aralarındakı paxıllıq uzundən ixtilafa dusdulər. Subhəsiz ki, sənin Rəbbin ixtilafa dusdukləri məsələlər barəsində Qiyamət gunu onların arasında hokm verəcək

[18] Sonra sənə də dində səriət yolu gostərdik. Sən ona tabe ol və haqqı bilməyənlərin istəklərinə tabe olma

[19] Cunki onlar səni hec bir vəchlə Allahdan qurtara bilməzlər. Subhəsiz ki, zalımlar bir-birinin himayədarıdırlar, Allah isə muttəqilərin Himayədarıdır

[20] Bu Quran insanlar ucun acıq-aydın bir dəlil, qəti inananlar ucun isə dogru yol gostəricisi və mərhəmətdir

[21] Yoxsa gunah qazananlar onları, həyatda oldugu kimi, olumlərindən sonra da iman gətirib yaxsı islər gorənlərlə eyni tutacagımızı guman edirlər? Nə pis muhakimə yurudurlər

[22] Allah goyləri və yeri ədalətlə yaratmısdır ki, hər kəs qazandıgının əvəzini alsın. Belə ki, onlara hec bir haqsızlıq edilməyəcək

[23] Nəfsinin istəyini ilahiləsdirən səxsi gordunmu? Allah əzəli elmi sayəsində onu azgınlıga saldı, qulagını və qəlbini mohurlədi, gozunə də pərdə cəkdi. Allahdan basqa kim onu dogru yola yonəldə bilər? Məgər dusunub anlamırsınız

[24] Onlar dedilər: “Həyat ancaq bizim dunya həyatımızdır. Kimimiz olur, kimimiz də dogulur. Bizi oldurən ancaq zamandır”. Bu haqda onların hec bir biliyi yoxdur. Onlar ancaq zənnə qapılırlar

[25] Bizim aydın ayələrimiz onlara oxundugu zaman onların dəlili: “Əgər dogru deyirsinizsə, atalarımızı dirildib gətirin!”– deməkdən basqa bir sey deyi

[26] De: “Allah sizə həyat verir, sonra oldurur, sonra da sizi gələcəyinə hec bir səkk-subhə olmayan Qiyamət gunu dirildib bir yerə toplayacaq”. Lakin insanların coxu bunu bilmir

[27] Goylərin və yerin hokmranlıgı ancaq Allaha məxsusdur. O Saatın (Qiyamətin) gələcəyi gun – məhz o gun yalan danısanlar ziyana ugrayacaqlar

[28] Sən həmin gun butun millətləri diz cokmus gorəcəksən. Hər millət oz əməl kitabına tərəf cagırılacaq. “Bu gun sizə etdiyiniz əməllərin əvəzi veriləcək

[29] Bu, Bizim sizin əleyhinizə həqiqəti soyləyən kitabımızdır. Subhəsiz ki, Biz sizin etdiyiniz əməlləri yazdırmısıq!”

[30] Iman gətirib yaxsı islər gorənlərə gəlincə, Rəbbi onları Oz mərhəmətinə qovusduracaq. Bu, acıq-askar muvəffəqiyyətdir

[31] Kafir olanlara gəldikdə isə, onlara deyiləcək: “Məgər ayələrim sizə oxunmurdumu? Siz isə təkəbbur gostərirdiniz və gunahkar adamlar idiniz

[32] Sizə: “Allahın vədi haqdır və o Saata (Qiyamətin qopacagına) hec bir səkk-subhə yoxdur!”– deyildiyi zaman: “Biz o Saatın nə oldugunu bilmirik! Onun ancaq bir zənn oldugunu guman edirik. Biz buna əmin deyilik!”– deyirdiniz”

[33] Onların etdikləri pis əməllər ozlərinin qarsısına cıxacaq, istehza etdikləri əzab onları buruyəcək

[34] və onlara deyiləcək: “Siz bu gununuzlə qarsılasacagınızı unutdugunuz kimi, Biz də bu gun sizi unudacagıq. Sizin gedəcəyiniz yer Cəhənnəmdir. Sizin koməkciləriniz də olmayacaq

[35] Bu ona gorədir ki, siz Allahın ayələrini məsxərəyə qoyurdunuz və dunya həyatı sizi aldatmısdı”. Bu gun onlar oradan cıxarılmayacaq və onlardan tovbə etmələri tələb olunmayacaq

[36] Həmd, goylərin Rəbbi, yerin Rəbbi və aləmlərin Rəbbi olan Allaha məxsusdur

[37] Goylərdə və yerdə boyukluk yalnız Ona məxsusdur. O, Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

əl-Əhqaf

Surah 46

[1] Ha. Mim

[2] Bu Kitab Qudrətli, Mudrik Allah tərəfindən nazil edilmisdir

[3] Biz goyləri, yeri və onların arasında olanları ancaq haqq olaraq və muəyyən bir zaman kəsimi ucun yaratdıq. Kafirlər isə xəbərdar edildikləri seylərdən uz dondərdilər

[4] De: “Bir deyin gorək, sizin Allahdan basqa tapındıqlarınız yer uzundə nə yaratmıslar? Yoxsa onların goylərin yaradılmasında bir sərikliyi var? Əgər dogru danısanlarsınızsa, mənə bundan əvvəl nazil olmus bir kitab və ya elmdən qalan bir əsər gətirin”

[5] Allahı qoyub Qiyamət gununədək ozunə cavab verə bilməyən əsyalara yalvaran kimsədən daha cox azmıs kim ola bilər? Halbuki o butlər onların yalvarısından xəbərsizdirlər

[6] Insanlar bir yerə toplanacaqları zaman butlər onlara dusmən kəsiləcək və onların ibadətini inkar edəcəklər

[7] Ayələrimiz onlara aydın səkildə oxunarkən, artıq həqiqətin gəldiyini gorub onu inkar edən kafirlər: “Bu, acıq bir sehrdir!”– deyirlər

[8] Yaxud: “O bunu ozundən uydurmusdur!” – deyirlər. De: “Əgər mən onu uydurmusamsa, siz məni Allahdan gələn hec bir cəzadan xilas edə bilməzsiniz. O sizin Quran haqqındakı soz-sohbətlərinizi daha yaxsı bilir. Mənimlə sizin aranızda sahid kimi Allah yetər. O, Bagıslayandır, Rəhmlidir”

[9] De: “Mən peygəmbərlərin birincisi deyiləm. Mənə və sizə nə uz verəcəyini də bilmirəm. Mən sadəcə mənə vəhy olunana tabe oluram. Mən yalnız acıq-askar xəbərdar edənəm!”

[10] De: “Bir deyin gorək, əgər bu Quran Allah tərəfindəndirsə və siz də onu inkar etmisinizsə, Israil ogullarından da bir sahid onun bənzərinə sahidlik edib iman gətiribsə, siz isə təkəbbur gostərmisinizsə, zulm etmis olmazsınızmı? Allah zalımları dogru yola yonəltməz!”

[11] Kafirlər mominlərə dedilər: “Əgər Quran xeyirli bir sey olsaydı, onlar bunda bizi qabaqlaya bilməzdilər!” Onlar bununla dogru yola gəlmədikləri ucun: “Bu, kohnə yalandır!”– deyəcəklər

[12] Ondan əvvəl Musanın rəhbər və mərhəmət olan Kitabı var idi. Bu isə zalımları qorxutmaq və yaxsı is gorənlərə mujdə vermək ucun ərəb dilində nazil edilmis, əvvəlkiləri təsdiq edən bir Kitabdır

[13] Həqiqətən də: “Rəbbimiz Allahdır!”– deyib sonra duz yol tutanlara hec bir qorxu yoxdur və onlar kədərlənməyəcəklər

[14] Onlar Cənnət əhlidirlər və etdikləri əməllərin əvəzi olaraq orada əbədi qalacaqlar

[15] Biz insana ata-anasının qaygısına qalmagı tovsiyə etdik. Anası onu bətnində əziyyətlə dasımıs və əziyyətlə dogmusdur. Onun bətndə dasınma və suddən kəsilmə muddəti otuz ay cəkir. Nəhayət, o, yetkinlik cagına yetisib qırx yasa catdıqda deyər: “Ey Rəbbim! Mənə, mənim ozumə və valideynlərimə bəxs etdiyin nemətə sukur etmək və Sənin razı qalacagın yaxsı isləri gormək ucun ilham ver, nəslimi də mənim ucun əməlisaleh et. Mən Sənə tovbə etdim. Həqiqətən, mən musəlmanlardanam!”

[16] Belələri, əməllərinin ən yaxsısını qəbul edəcəyimiz, gunahlarından kecəcəyimiz və Cənnət əhli icərisinə daxil edəcəyimiz kimsələrdir. Bu, onlara verilmis dogru vəddir

[17] Kimisi də ata-anasına: “Tfu sizə! Məndən əvvəl necə-necə nəsil gəlib-getdiyi halda, siz məni qəbirdən cıxarılacagımlamı hədələyirsiniz?”– deyər. Onlar Allahdan yardım diləyərək: “Vay sənin halına! Iman gətir, Allahın vədi haqdır!”– deyərlər. O isə: “Bu, kecmisdəkilərin əfsanələrindən basqa bir sey deyildir!”– deyər

[18] Belələri o kəslərdir ki, onlardan əvvəl gəlib-getmis cin və insanlardan ibarət olan xalqlar haqqındakı Soz onların barəsində də gercəkləsmisdir. Həqiqətən də, onlar ziyana ugrayanlardır

[19] Hamının etdiyi əməllərə gorə dərəcələri var ki, Allah onlara əməllərinin əvəzini versin. Onlara əsla zulm edilməz

[20] Kafirlər Odun qarsısına gətiriləcəkləri gun onlara deyiləcək: “Siz dunya həyatınızda pak nemətlərinizi sərf edib qurtardınız və onlardan zovq aldınız. Bu gun isə siz yer uzundə haqsız olaraq təkəbbur gostərdiyinizə və asi oldugunuza gorə alcaldıcı əzabla cəzalandırılacaqsınız!”

[21] Ad tayfasının qardasını xatırla! Bir zaman o ozundən əvvəl də, sonra da qorxudan peygəmbərlər gəlib-getmis qumsal təpələrdə yasayan tayfasını: “Allahdan basqasına ibadət etməyin. Mən sizə uz verəcək əzəmətli gunun əzabından qorxuram!” deyə xəbərdar etmisdi

[22] Onlar isə demisdilər: “Sən bizi məbudlarımızdan dondərməyəmi gəldin? Əgər dogru danısanlardansansa, bizə vəd etdiyini gətir!”

[23] Hud dedi: “Bu haqda bilgi ancaq Allaha məxsusdur. Mən sizə yalnız mənimlə gondərilənləri təblig edirəm. Lakin mən sizin cahil adamlar oldugunuzu gorurəm”

[24] Nəhayət, o əzabı vadilərinə dogru gələn bir bulud səklində gordukdə: “Bu bizə yagıs yagdıracaq buluddur!”– dedilər. Hud dedi: “Xeyr! Bu sizin tez gəlməsini istədiyiniz – ozu ilə agrılı-acılı əzab gətirən bir kuləkdir

[25] O oz Rəbbinin əmri ilə hər seyi yerlə yeksan edəcək!” Onlar elə məhv oldular ki, evlərindən basqa hec bir sey gorunmədi. Biz gunahkar adamları belə cəzalandırırıq

[26] Sizə vermədiyimiz imkanları Biz onlara vermisdik. Onlara qulaq, goz və qəlb vermisdik. Lakin nə qulaqları, nə gozləri, nə də qəlbləri onlara hec bir fayda vermədi. Cunki onlar Allahın ayələrini inkar edirdilər. Onları ələ saldıqları əzab burudu

[27] Biz sizin ətrafınızda olan səhərləri məhv etdik. Biz ayələri onlara muxtəlif cur izah etdik ki, bəlkə kufrdən əl cəkələr

[28] Bəs nəyə gorə Allahı qoyub Ona yaxınlasmaq məqsədilə ilahiləsdirdikləri tanrılar onlara komək etmədi? Əksinə, onlardan uzaqlasıb yox oldular. Bu, onların iftiraları və uydurmalarıdır

[29] Bir zaman bir dəstə cini Quranı dinləmək ucun sənin yanına yolladıq. Onlar onu dinləməyə gəldikdə bir-birinə: “Susun, qulaq asaq!”– dedilər. Quran oxunub qurtardıqdan sonra isə xəbərdar etmək məqsədilə oz tayfalarının yanına qayıtdılar

[30] Onlar dedilər: “Ey qovmumuz! Biz, həqiqətən də, Musadan sonra nazil edilmis, ozundən əvvəlkiləri təsdiqləyən, haqqa və duz yola yonəldən bir Kitab dinlədik

[31] Ey qovmumuz! Allahın dəvətcisini qəbul edin və ona iman gətirin ki, Allah gunahlarınızı bagıslasın və sizi agrılı-acılı əzabdan qurtarsın!”

[32] Allahın dəvətcisini qəbul etməyən kimsə yer uzundə Allahdan yaxa qurtara bilməz və Ondan basqa onun himayəci dostları da olmaz. Onlar askar azgınlıq icindədirlər

[33] Məgər onlar goyləri və yeri yaradan, onları yaratmaqla yorulmayan Allahın oluləri də diriltməyə qadir oldugunu gormurlərmi? Sozsuz ki, O, hər seyə qadirdir

[34] Kafirlər Odun qarsısına gətiriləcəkləri gun onlara: “Məgər bu, həqiqət deyilmi?”– deyiləcək. Onlar: “Bəli, Rəbbimizə and olsun ki, həqiqətdir!”– deyəcəklər. Allah da: “Kufr etdiyinizə gorə dadın əzabı!”– deyəcək

[35] Elcilərdən mohkəm iradə sahiblərinin səbir etdiyi kimi, sən də səbir et! Onlara əzabın tez gəlməsini istəmə. Onlar vəd olundugunu gorəcəkləri gun gunduzun bircə saatı qədər qaldıqlarını sanacaqlar. Bu, bir təbligdir. Hec fasiq adamlardan basqası məhv edilərmi

Muhəmməd

Surah 47

[1] Kafirlərin və insanları Allahın yolundan sapdıranların əməllərini Allah puca cıxarmısdır

[2] Iman gətirib yaxsı islər gorənlərin, oz Rəbbindən gercək həqiqət kimi Muhəmmədə nazil edilənə inananların isə Allah gunahlarından kecmis və onların vəziyyətini yaxsılasdırmısdır

[3] Bu ona gorədir ki, kafirlər batilə uymus, iman gətirənlər isə oz Rəbbindən gələn həqiqətə baglanmıslar. Beləcə, Allah insanlara onlara aid misallar cəkir

[4] Doyusdə kafirlərlə qarsı-qarsıya gəldiyiniz zaman boyunlarını vurun. Nəhayət, onları qırıb zəiflətdikdə əsirlərə bagladıgınız kəndirləri bərk cəkin. Sonra da onları ya rəhm edib fidyəsiz, ya da fidyə alıb azad edin. Muharibəyə son qoyulanadək kafirlərlə belə rəftar edin. Bax belə! Əgər Allah istəsəydi, onlardan doyussuz də intiqam alardı. Lakin O sizi biri-birinizlə sınaga cəkmək ucun belə etdi. Allah Oz yolunda oldurulənlərin əməllərini hec vaxt bosa cıxartmaz

[5] Allah onları dogru yola yonəldəcək, onların halını yaxsılasdıracaq

[6] və onları ozlərinə tanıtmıs oldugu Cənnətə daxil edəcək

[7] Ey iman gətirənlər! Əgər siz Allaha (Onun dininə) komək gostərsəniz, O da sizə komək gostərər və ayaqlarınızı mohkəmlədər

[8] Qoy məhv olsun kafirlər! Allah onların əməllərini puca cıxardar

[9] Bu ona gorədir ki, onlar Allahın nazil etdiyinə nifrət etdilər, O da onların əməllərini puca cıxartdı

[10] Məgər onlar yer uzundə gəzib dolasıb ozlərindən əvvəlkilərin aqibətinin necə oldugunu gormurlərmi? Allah onları yerli-dibli yox etmisdir. Kafirləri də buna bənzərləri gozləyir

[11] Bu ona gorədir ki, Allah mominlərin Himayəcisidir. Kafirlərin isə hec bir himayəcisi yoxdur

[12] Allah iman gətirib yaxsı islər gorənləri agacları altından caylar axan cənnətlərdə yerləsdirər. Kafirlər isə muvəqqəti olaraq kef cəkər, heyvan kimi yeyib-icərlər. Onların yeri Oddur

[13] Səni qovub cıxaran məmləkətindən daha quvvətli necə-necə məmləkət var idi ki, Biz onları məhv etdik və onlara bir komək edən də olmadı

[14] Məgər oz Rəbbindən vəhy edilmis aydın dəlilə istinad edən kimsə pis əməli ozunə gozəl gostərilən və oz nəfslərinə uyan kimsələr kimi ola bilərmi

[15] Muttəqilərə vəd olunan Cənnətin vəsfi belədir; orada xarab olmayan sudan caylar, dadı dəyisməyən suddən caylar, icənlərə ləzzət verən sərabdan caylar və suzulmus baldan caylar vardır. Orada onları hər cur meyvə və Rəbbi tərəfindən bagıslanma gozləyir. Məgər onlar od icində əbədi qalan və bagırsaqlarını parca-parca edən qaynar su icirdiləcək kimsələr kimi ola bilərlərmi

[16] Onların arasında səni dinləyənlər də var. Nəhayət sənin yanından cıxdıqda ozlərinə elm verilmis kimsələrə istehza ilə deyərlər: “O, bayaq nə deyirdi?” Bunlar o kəslərdir ki, Allah onların qəlbinə mohur vurmus, ozləri də nəfslərinə tabe olmuslar

[17] Dogru yolla gedənlərə gəldikdə isə, Allah onlara hidayətini artırar və onları təqvalı olmaga muvəffəq edər

[18] Məgər kafirlər o Saatın (Qiyamətin) qəfildən onlara gəlməsindən basqa bir seymi gozləyirlər? Artıq onun əlamətləri gəlmisdir. O Saat onlara gəlib yetisdiyi zaman ibrət almaları nəyə yarayar

[19] Bil ki, Allahdan basqa ibadətə layiq olan hec bir məbud yoxdur. Sən həm oz gunahlarının, həm də momin kisilərlə momin qadınların bagıslanmasını dilə. Allah gəzib-dolasdıgınız yeri də, gecələyəcəyiniz məskəni də bilir

[20] Mominlər: “Kas cihada dair bir surə nazil olaydı!”- deyirlər. Hokmu bəlli bir surə nazil olub orada doyus yada salınan kimi qəlbində xəstəlik olanların sənə olum ayagında bayılan kimsənin baxısı ilə baxdıqlarını gorərsən. Onlar ucun daha yaxsı olardı ki

[21] itaət etsinlər və xos soz soyləsinlər. Cihada qəti əmr verildiyi zaman Allaha sadiq qalsaydılar, əlbəttə ki, onlar ucun daha yaxsı olardı

[22] Əgər haqdan uz cevirsəniz, ola bilsin ki, yer uzundə fitnə-fəsad torədəsiniz və qohumluq əlaqələrini kəsəsiniz

[23] Onlar Allahın lənətlədiyi, qulaqlarını kar, gozlərini də kor etdiyi kimsələrdir

[24] Məgər onlar Quran haqqında dusunmurlərmi? Yoxsa qəlbləri qıfıllıdır

[25] Hidayət yolunu tanıdıqdan sonra haqdan donub geriyə uz tutanlara seytan gunah isləri gozəl gostərdi və onlara uzun omur vəd etdi

[26] Bu ona gorədir ki, onlar Allahın nazil etdiyinə nifrət edənlərə: “Biz bəzi islərdə sizə itaət edəcəyik!”– dedilər. Allah onların sirlərini bilir

[27] Bəs mələklər onların uzlərinə və arxalarına vura-vura canlarını alanda onların halı necə olacaq

[28] Bu ona gorədir ki, onlar Allahın qəzəbinə səbəb olan seyə uydular və Onun razı qaldıgı seyə nifrət etdilər. Buna gorə də Allah onların əməllərini bosa cıxartdı

[29] Yoxsa qəlblərində xəstəlik olanlar elə hesab edirdilər ki, Allah onların kin-kudurətini uzə cıxarmayacaq

[30] Əgər Biz istəsəydik, onları sənə gostərərdik, sən də onları uzlərindəki əlamətlərdən tanıyardın. Sən onları danısıq tərzlərindən mutləq tanıyacaqsan. Allah sizin əməllərinizi bilir

[31] Biz aranızdakı mucahidləri və səbir edənləri ayırd edib uzə cıxarmaq ucun sizi mutləq sınayacaq və barənizdəki xəbərləri də yoxlayacagıq

[32] Sozsuz ki, kafir olanlar, insanları Allah yolundan sapdıranlar və hidayət yolunu tanıdıqdan sonra Peygəmbərə qarsı cıxanlar Allaha hec bir zərər vura bilməzlər. Allah onların butun əməllərini puca cıxaracaq

[33] Ey iman gətirənlər! Allaha və Peygəmbərə itaət edin və əməllərinizi puc etməyin

[34] Subhəsiz ki, kafir olanları, insanları Allah yolundan sapdıranları, sonra da kafir kimi olənləri, Allah hec vaxt bagıslamayacaq

[35] Siz də cihadda zəiflik gostərməyin və ustun oldugunuz halda kafirləri sulhə cagırmayın! Allah sizinlədir. O sizin əməllərinizi əsla əskiltməz

[36] Həqiqətən, dunya həyatı oyun və əyləncədən basqa bir sey deyil. Əgər iman gətirib Allahdan qorxsanız, O sizə mukafatlarınızı verər və sizdən mal-dovlətinizi istəməz

[37] Əgər Allah sizdən bunu istəsə və sizdən təkidlə tələb etdiyi halda, siz xəsislik gostərsəniz, O, kin-kudurətinizi uzə cıxardar

[38] Budur, siz Allah yolunda malınızdan xərcləməyə dəvət edilirsiniz. Aranızda isə xəsislik edənlər də tapılır. Kim xəsislik etsə, ancaq oz əleyhinə etmis olar. Allah Zəngin, siz isə kasıbsınız. Əgər uz cevirsəniz, yerinizə sizin tayınız olmayan basqa insanlar gətirər

əl-Fəth

Surah 48

[1] Həqiqətən, Biz sənə aydın bir zəfər bəxs etdik ki

[2] Allah sənin əvvəlki və sonrakı gunahlarını bagıslasın, sənə olan nemətini tamamlasın, səni duz yola yonəltsin

[3] və Allah sənə boyuk bir qələbə ilə komək etsin

[4] Mominlərin imanı ustunə iman artırmaq ucun onların qəlbinə rahatlıq gondərən Odur. Goylərin və yerin orduları Allahındır. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[5] Bu ona gorədir ki, Allah momin kisiləri və momin qadınları icində əbədi qalacaqları, agacları altından caylar axan cənnətlərə daxil etsin və onların gunahlarından kecsin. Bu, Allah yanında boyuk muvəffəqiyyətdir

[6] Həm də ona gorədir ki, Allah Ozu barəsində pis fikirdə olan munafiq kisi və munafiq qadınlara, musrik kisi və musrik qadınlara əzab versin. Onların pis niyyəti ozlərini bəlaya salsın! Allahın onlara qəzəbi tutmusdur. Allah onları lənətləmis və onlar ucun Cəhənnəm hazırlamısdır. Ora nə pis donus yeridir

[7] Goylərin və yerin orduları Allahındır. Allah Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[8] Həqiqətən, Biz səni sahid, mujdəci və xəbərdarlıq edən elci kimi gondərmisik

[9] Biz belə etdik ki, siz Allaha və Onun Elcisinə iman gətirəsiniz, ona komək edəsiniz, onun hormətini saxlayasınız və gecə-gunduz Allahı tərifləyəsiniz

[10] Sənə beyət edənlər Allaha beyət etmis olurlar. Allahın əli onların əllərinin ustundədir. Kim əhdini pozsa, ancaq oz əleyhinə pozmus olar. Kim də Allahla bagladıgı əhdinə sadiq qalsa, Allah ona boyuk mukafat verər

[11] Geri qalan bədəvilər sənə: “Var-dovlətimiz və ailələrimiz bizi doyusə getməkdən yayındırdı. Allahdan bizim ucun bagıslanma dilə!”– deyəcəklər. Onlar qəlblərində olmayanları dilləri ilə deyirlər. De: “Əgər Allah sizə bir zərər yetirmək və ya bir xeyir vermək istəsə, Onun edəcəyi isin qarsısını kim ala bilər?” Xeyr, Allah sizin nə etdiyinizdən xəbərdardır

[12] Dogrusu, siz elə zənn edirdiniz ki, Peygəmbər və mominlər hec vaxt oz ailələrinə qayıtmayacaqlar. Bu, seytan tərəfindən qəlbinizdə bəzədilmisdi. Siz pis fikrə dusub məhvə məhkum adamlar oldunuz

[13] Kim Allaha və Onun Elcisinə iman gətirməzsə, bilsin ki, Biz kafirlər ucun od hazırlamısıq

[14] Goylərin və yerin hokmranlıgı Allaha məxsusdur. O, istədiyini bagıslayır, istədiyinə də əzab verir. Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[15] Siz Xeybərə qənimətləri goturməyə getdiyiniz zaman Hudeybiyyə sulhundən geri qalanlar: “Qoyun biz də sizin arxanızca gələk!”– deyəcəklər. Onlar Allahın sozunu dəyisdirmək istəyirlər. De: “Siz hec vaxt bizim arxamızca gəlməyəcəksiniz. Allah əvvəldən sizin ucun belə demisdir”. Onlar: “Xeyr, siz bizə həsəd aparırsınız”– deyəcəklər. Əksinə, onlar cox az anlayanlardır

[16] Geri qalan bədəvilərə de: “Siz cox quvvətli bir tayfaya qarsı doyusməyə cagırılacaqsınız. Siz ya onlarla doyusəcəksiniz, ya da onlar musəlman olacaqlar. Əgər itaət etsəniz, Allah sizə gozəl bir mukafat verər. Yox, əgər daha əvvəl uz dondərdiyiniz kimi uz dondərsəniz, O sizə agrılı-acılı bir əzab verər”

[17] Doyusə getməməkdə kora, colaga, bir də xəstəyə gunah yoxdur. Kim Allaha və Onun Elcisinə itaət etsə, Allah onu agacları altından caylar axan cənnətlərə daxil edər. Kim də uz dondərsə, ona agrılı-acılı bir əzab verər

[18] Mominlər Hudeybiyyədə agac altında sənə beyət edərkən Allah onlardan razı qaldı. Allah onların qəlbində olanı bildi, onlara mənəvi rahatlıq nazil etdi və onları yaxın bir zəfərlə mukafatlandırdı

[19] Ustəlik alacaqları coxlu qənimətə də muvəffəq etdi. Allah Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[20] Allah sizə goturəcəyiniz coxsaylı qənimətlər vəd etdi. O, bunları sizə tezliklə verdi və insanların əllərini sizdən cəkdi ki, bu, mominlərə bir ibrət olsun və sizi dogru yola yonəltsin

[21] Ələ kecirə bilmədiyiniz basqa qənimətlər də var. Artıq Allah onları əhatə etmisdir. Allah hər seyə qadirdir

[22] Əgər kafirlər sizinlə vurussalar, mutləq arxaya donub qacarlar. Sonra da onlar ozlərinə nə bir himayədar, nə də bir yardımcı taparlar

[23] Allahın əzəldən muəyyənləsdirdiyi qayda-qanun belədir. Sən Allahın qoydugu qayda-qanununda hec vaxt bir dəyisiklik tapa bilməzsən

[24] Sizi onların uzərində qələbə calmaga muvəffəq etdikdən sonra, Məkkə vadisində onların əlini sizdən, sizin də əlinizi onlardan cəkən Odur. Allah sizin nə etdiklərinizi Gorəndir

[25] O kafirlər, sizi Məscidul-Hərama buraxmayan və qurbanlıq heyvanlarını qurbangaha gedib catmaga qoymayan kimsələrdir. Əgər Məkkədə tanımadıgınız momin kisiləri və momin qadınları bilmədən tapdalayıb əzmək və onların ucbatından gunaha batmaq təhlukəsi ilə qarsılasmasaydınız, Allah ora zorla girməyinizə izin verərdi. Lakin Allah istədiyini Oz mərhəmətinə qovusdursun deyə buna izin vermədi. Əgər onlar bir-birindən secilsəydilər, Biz onlardan kafir olanlara agrılı-acılı bir əzab verərdik

[26] Kafirlər oz qəlbində təkəbburluyə – cahillik lovgalıgına qapıldıqları zaman Allah Oz Elcisinə və mominlərə mənəvi rahatlıq nazil etdi və onlara təqva sozunu vacib buyurdu. Onların buna daha cox haqqı var idi və ona layiq idilər. Allah hər seyi bilir

[27] Allah Oz Elcisinin həqiqət kimi gorduyu yuxusunu gercəyə cevirdi. Allah qoysa, siz əmin-amanlıqla, baslarınızı qırxdırmıs, bəziləriniz də saclarını qısaltmıs halda və qorxmadan Məscidul-Hərama daxil olacaqsınız. Allah sizin bilmədiklərinizi bilir. O, bundan qabaq – Məkkəyə girməzdən əvvəl sizə yaxın bir qələbə də bəxs edəcək

[28] Islamı butun dinlərdən ustun etsin deyə Oz Elcisini hidayətlə və həqiqi dinlə gondərən Odur. Sahid olaraq Allah yetər

[29] Muhəmməd Allahın Elcisidir. Onunla birlikdə olanlar kafirlərə qarsı sərt, oz aralarında isə mərhəmətlidirlər. Sən onları ruku edən, səcdəyə qapanan, Allahdan lutf və razılıq diləyən gorərsən. Əlamətləri isə uzlərində olan səcdə izidir. Bu onların Tovratdakı vəsfidir. Incildə isə onlar elə bir əkin kimi vəsf olunurlar ki, bu əkin cucərtisini uzə cıxarıb onu quvvətləndirmis, o da getdikcə qalınlasıb govdəsi ustundə sax duraraq əkinciləri heyran etmisdir. Allah mominlərin sayını artırır, ozlərini də quvvətləndirir ki, kafirləri qəzəbləndirsin. Allah onlardan iman gətirib yaxsı islər gorənlərə bagıslanma və boyuk bir mukafat vəd etmisdir

əl-Hucurat

Surah 49

[1] Ey iman gətirənlər! Hec bir seydə Allahı və Onun Rəsulunu qabaqlamayın. Allahdan qorxun! Həqiqətən, Allah hər seyi esidəndir, hər seyi biləndir

[2] Ey iman gətirənlər! Səsinizi Peygəmbərin səsindən yuksəyə qaldırmayın və bir-birinizə muraciət etdiyiniz kimi ona da uca səslə muraciət etməyin. Yoxsa, ozunuz də hiss etmədən əməlləriniz hədər gedər

[3] Həqiqətən, Allahın Rəsulu yanında səsini endirənlər o səxslərdir ki, Allah onların qəlbini təqva ucun sınaga cəkmisdir. Onları bagıslanma və boyuk mukafat gozləyir

[4] Subhəsiz ki, səni otaqların arxasından səsləyənlərin əksəriyyəti nə etdiklərini anlamırlar

[5] Sən onların qarsılarına cıxanadək səbir etsəydilər, əlbəttə, bu, onlar ucun daha yaxsı olardı. Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[6] Ey iman gətirənlər! Əgər bir fasiq sizə bir xəbər gətirsə, onu arasdırın. Yoxsa bilmədən bir qovmə pislik edər, sonra da bunun pesmancılıgını cəkərsiniz

[7] Bilin ki, Allahın Rəsulu aranızdadır. Əgər o, bir cox islərdə sizə guzəstə getsəydi, cətinliyə dusərdiniz. Lakin Allah sizə imanı sevdirmis, onu qəlbinizə gozəl gostərmis, sizdə kufrə, gunaha və asi olmaga qarsı nifrət oyatmısdır. Dogru yolda olanlar da onlardır

[8] Bunlar Allahın lutfu və neməti sayəsindədir. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[9] Əgər mominlərdən iki dəstə bir-biri ilə vurussa, onları barısdırın. Əgər onlardan biri digərinə qarsı təcavuz etsə, təcavuzkar dəstə ilə, o, Allahın əmrini yerinə yetirməyə qayıdanadək, vurusun. Əgər o qayıtsa, hər iki dəstəni ədalətlə barısdırın və insaflı olun. Sozsuz ki, Allah insaflıları sevir

[10] Mominlər, həqiqətən də qardasdırlar. Elə isə qardaslarınızı barısdırın və Allahdan qorxun ki, sizə rəhm edilsin

[11] Ey iman gətirənlər! Bir camaat digərini məsxərəyə qoymasın. Ola bilər ki, bunlar onlardan daha yaxsı olsunlar. Qadınlar da qadınları laga qoymasınlar. Ola bilər ki, bunlar onlardan daha yaxsı olsunlar. Bir-birinizə tənə vurmayın və bir-birinizi pis ləqəblərlə cagırmayın. Iman gətirdikdən sonra fasiq adlanmaq necə də pisdir. Məhz tovbə etməyənlər zalımlardır

[12] Ey iman gətirənlər! Zənnə cox qapılmayın. Cunki zənn edilənlərin bir qismi gunahdır. Bir-birinizi gudməyin, bir-birinizin qeybətini qırmayın. Sizdən biriniz olmus qardasının ətini yemək istəyərmi? Siz ki, bundan iyrənirsiniz. Allahdan qorxun! Həqiqətən, Allah tovbələri qəbul edəndir, Rəhmlidir

[13] Ey insanlar! Biz sizi kisi və qadından yaratdıq. Sonra bir-birinizi tanıyasınız deyə, sizi xalqlara və qəbilələrə ayırdıq. Subhəsiz ki, Allah yanında ən hormətli olanınız Ondan ən cox qorxanınızdır. Həqiqətən, Allah hər seyi biləndir, hər seydən xəbərdardır

[14] Bədəvilər: “Biz iman gətirdik!”– dedilər. De: “Siz qəlbən iman gətirmədiniz! Ancaq: “Biz musəlman olduq!”– deyin. Iman sizin qəlblərinizə hələ daxil olmamısdır. Əgər Allaha və Onun Elcisinə itaət etsəniz, O sizin əməllərinizdən hec bir sey əskiltməz. Subhəsiz ki, Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir!”

[15] Mominlər ancaq Allaha və Onun Rəsuluna iman gətirən, sonra hec bir səkk-subhəyə dusməyən, Allah yolunda malları və canları ilə cihad edənlərdir! Imanlarında sadiq olanlar da məhz onlardır

[16] De: “Siz dininizi Allahamı oyrədirsiniz?” Halbuki Allah goylərdə olanları da, yerdə olanları da bilir. Allah hər seyi bilir

[17] Onlar musəlman olduqlarına gorə sənə minnət qoyurlar. De: “Musəlman olmusunuz deyə mənə minnət qoymayın! Əgər dogru danısanlarsınızsa, bilin ki, əslində Allah sizi imana gətirməklə sizə mərhəmət gostərmisdir!”

[18] Subhəsiz ki, Allah goylərin də, yerin də qeybini bilir. Allah sizin nə etdiklərinizi gorur

Qaf

Surah 50

[1] Qaf. Sərəfli Qurana and olsun

[2] Onlara oz aralarından xəbərdarlıq edən bir peygəmbər gəlməsinə təəccub edən kafirlər dedilər: “Bu cox qəribə bir seydir

[3] Məgər biz olub torpaga qarısdıqdan sonra yenidən diriləcəyik? Bu, əlcatmaz bir qayıdısdır!”

[4] Həqiqətən, Biz yerin onlardan nəyi alıb əskiltdiyini bilirik. Bizdə hər seyi qoruyan bir Kitab vardır

[5] Lakin haqq onlara yetisdikdə onu yalan hesab etdilər. Indi onlar casqın vəziyyətdədirlər

[6] Məgər onlar basları ustundəki goyə baxıb onu necə yaratdıgımızı və necə bəzədiyimizi gormurlərmi? Orada hec bir yarıq da yoxdur

[7] Biz yeri dosədik, orada mohkəm daglar yerləsdirdik və goz oxsayan bitkilərin hər novundən yetisdirdik

[8] Bunu, Allaha uz tutan hər bir qul ucun ibrət və oyud-nəsihət olsun deyə belə etdik

[9] Biz goydən bərəkətli su endirdik, onunla baglar və bicilən taxıl dənələri bitirdik

[10] Eləcə də meyvələri salxım-salxım asılmıs hundur xurma agacları bitirdik

[11] Qullara ruzi olsun deyə belə etdik! Biz onunla olu bir məmləkəti diriltdik. Dirilib qəbirdən cıxmaq da belədir

[12] Onlardan əvvəl Nuh qovmu, Rəss əhli, Səmud tayfası elciləri yalancı saydı

[13] Ad qovmu, Firon xalqı, Lut tayfası

[14] Əykə əhli və Tubba qovmu – bunların hamısı elciləri yalancı saydı və Mənim təhdidim gercəkləsdi

[15] Məgər Biz ilk yaradılısdan zəiflədikmi? Xeyr! Onlar yeni yaradılıs olan dirilmə barəsində subhə icindədirlər

[16] Insanı Biz yaratdıq və nəfsinin ona nəyi vəsvəsə etdiyini də bilirik. Biz ona sah damarından da yaxınıq

[17] Sagında və solunda iki mələk oturub onun əməllərini qeydə alır

[18] Dediyi elə bir soz yoxdur ki, onu yazmaq ucun yanında hazır durmus gozətci olmasın

[19] Olum bihuslugu həqiqətən gələcək. Ey insan! Bu, sənin uzaq qacdıgın seydir

[20] Sur ufuruləcək. Bu, vəd olunmus təhdid gunudur

[21] Hər kəs onu qova-qova məhsərə gətirənlə və bir də əməllərinə sahidlik edənlə birlikdə gələcək

[22] Sən bu gunun haqqında qəflət icində idin. Amma Biz pərdəni sənin uzundən qaldırdıq. Sən bu gun cox yaxsı gorursən!”

[23] Yoldası (sahid mələk) deyəcək: “Bu yanımdakı hazırdır!”

[24] Allah buyuracaq: “Atın Cəhənnəmə hər bir inadcıl kafiri

[25] xeyrə mane olanı, azgınlasıb həddi asanı, subhə edəni

[26] basqa bir məbudu Allaha tay tutanı. Atın onu siddətli əzabın icinə!”

[27] Dostu seytan deyəcək: “Ey Rəbbimiz! Onu mən yoldan cıxartmadım, əksinə, o ozu dərin azgınlıq icində idi!”

[28] Allah deyəcək: “Mənim huzurumda hocətləsməyin. Mən əvvəlcədən sizi xəbərdar etmisdim

[29] Mənim Sozum dəyisməzdir. Mən bəndələrə zulm edən deyiləm!”

[30] O gun Biz Cəhənnəmə: “Doldunmu?”– deyəcəyik. O isə: “Yenə varmı?”– deyəcək

[31] Cənnət muttəqilərə yaxınlasdırılacaq, onlardan uzaqda olmayacaq

[32] Budur sizə vəd edilən Cənnət! O, hər bir tovbə edib Allaha uz tutan, Onun əmrinə riayət edən

[33] Mərhəmətli Allahdan Onu gormədən qorxan və Allaha yonəlmis qəlblə gələn kimsələr ucundur

[34] Ora sag-salamat daxil olun! Bu, Əbədiyyət gunudur

[35] Orada onlar ucun istədikləri hər sey hazırlanmısdır. Ustəlik huzurumuzda bundan da artıgı – Allahı gormək var

[36] Biz onlardan əvvəl ozlərindən daha quvvətli necə-necə nəsli məhv etdik. Onlar diyarbədiyar gəzib dolasırdılar. Məgər əzabdan qacıb qurtara bildilərmi?”

[37] Həqiqətən, bunda həssas qəlbi olan, hazır durub diqqətlə qulaq asan kimsə ucun ibrət var

[38] Biz goyləri, yeri və onların arasında olanları altı gundə yaratdıq və Bizə hec bir yorgunluq uz vermədi

[39] Sən onların dediklərinə səbir et! Gun dogmamısdan əvvəl və batmamısdan əvvəl Rəbbini həmd ilə təriflə

[40] Gecənin bir vaxtında və səcdələrdən sonra Onun səninə təriflər de

[41] Dinlə ey Peygəmbər! O gun carcı yaxın bir yerdən cagıracaq

[42] O gun onlar bu səsi gercəkdən esidəcəklər. Bu, qəbirlərdən cıxma gunudur

[43] Subhəsiz ki, dirildən də, oldurən də Bizik. Donus də yalnız Bizədir

[44] O gun yer onlardan otru yarılacaq, onlar surətlə carcıya dogru cıxacaqlar. Beləcə, onları bir yerə yıgmaq Bizim ucun asandır

[45] Biz onların nə dediklərini yaxsı bilirik. Sən onları məcbur edən deyilsən. Sən Mənim təhdidimdən qorxanlara Quranla oyud-nəsihət ver

əz-Zariyat

Surah 51

[1] And olsun toz-torpagı ətrafa səpələyənlərə

[2] And olsun yagmur yuku dasıyanlara

[3] And olsun asanlıqla uzub gedənlərə

[4] And olsun isləri paylasdıranlara

[5] Sizə vəd olunanlar həqiqətdir

[6] Haqq-hesab da, mutləq cəkiləcəkdir

[7] And olsun gozəl gorunusu olan səmaya

[8] Sizin sozləriniz ziddiyyətlidir

[9] Ondan (Qurandan və Peygəmbərdən) donən kimsə dondərilər

[10] Məhv olsun yalancılar

[11] O kəslər ki, cəhalət icində olan qafillərdir

[12] Onlar Haqq-hesab gununun nə vaxt olacagını sorusurlar

[13] O gun onlara odda əzab veriləcək

[14] Onlara deyiləcək: “Dadın əzabınızı! Sizin tez-tələsik gəlməsini istədiyiniz sey budur!”

[15] Subhəsiz ki, muttəqilər cənnətlərdə və bulaqlar basında olacaqlar

[16] oz Rəbbinin onlara verdiyini alacaqlar. Həqiqətən, onlar bundan əvvəl yaxsı is gorən adamlar olmusdular

[17] Onlar gecələr ibadət edib az yatırdılar

[18] Subh cagı isə bagıslanma diləyirdilər

[19] Onların mal-dovlətində diləncinin və yoxsulun payı var

[20] Qəti inananlar ucun yer uzundə dəlillər var

[21] Sizin ozunuzdə də dəlillər var. Məgər gormursunuz

[22] Sizin ruziniz və sizə vəd olunan seylər goydədir

[23] Goyun və yerin Rəbbinə and olsun ki, bu vəd sizin danısmaga qudrətiniz oldugu kimi həqiqətdir

[24] Ibrahimin mohtərəm qonaqlarının əhvalatı sənə gəlib catdımı

[25] Onlar onun yanına daxil olub: “Sənə salam olsun!”– dedilər. Ibrahim: “Sizə də salam olsun! Siz yad adamlara oxsayırsınız!”– dedi

[26] O, təsvis icində ailəsinin yanına getdi və kok bir buzov qızardıb gətirdi

[27] Onu qabaqlarına qoyub: “Yemək yeməyəcəksinizmi?”– dedi

[28] O, qonaqların yemədiklərini gorub onlardan qorxuya dusdu. Onlar: “Qorxma!”– dedilər və ona elmli bir oglan usagı ilə mujdə verdilər

[29] Zovcəsi qısqırıb uz-gozunə vura-vura dedi: “Axı mən sonsuz qoca qarıyam!”

[30] Onlar dedilər: “Sənin Rəbbin belə demisdir. Həqiqətən, O, Hikmət sahibidir, Biləndir!”

[31] Ibrahim dedi: “Sizin vəzifəniz nədir, ey elcilər?”

[32] Onlar dedilər: “Biz gunahkar bir qovmə gondərilmisik ki

[33] onların ustunə gildən daslar yagdıraq –

[34] həddi asanlar ucun sənin Rəbbinin yanında nisan qoyulmus daslar!”

[35] Biz orada olan mominləri o kənddən cıxartdıq

[36] Amma orada bir evdən basqa musəlman tapmadıq

[37] Agrılı-acılı əzabdan qorxanlar ucun orada bir əlamət qoyduq

[38] Musanın əhvalatında da ibrət var. O zaman Biz onu Fironun yanına aydın bir dəlillə gondərmisdik

[39] Firon oz camaatı ilə birlikdə uz cevirib: “Bu sehrbazdır, ya da dəlidir!”– dedi

[40] Biz Fironu və əsgərlərini yaxalayıb dənizə atdıq. O, qınanmaga layiq idi

[41] Ad qovmunun hekayətində də ibrət var. O zaman Biz onların ustunə xeyir-bərəkətsiz bir kulək gondərmisdik

[42] O kulək ustundən kecdiyi hər bir seyi sovurub kulə dondərirdi

[43] Səmud qovmunun hekayətində də ibrət var. O zaman onlara: “Muəyyən vaxtadək dolanıb-kecinin!”– deyilmisdi

[44] Onlar oz Rəbbinin əmrindən cıxdılar və onları gozləri baxa-baxa ildırım vurdu

[45] Onlar ayaga qalxa bilmədilər və onlara komək edən də olmadı

[46] Daha əvvəl Nuh qovmunu məhv etdik. Cunki onlar fasiq adamlar idilər

[47] Biz goyu qudrətlə yaratdıq və Biz onu genisləndiririk

[48] Yeri də Biz dosədik. Nə gozəl dosəyənlərik Biz

[49] Biz hər seydən erkək və disi olmaqla cutlər yaratdıq ki, bəlkə, dusunub ibrət alasınız

[50] De: “Elə isə, Allaha tərəf qacın! Mən sizi Onunla acıq-askar qorxudub xəbərdar edənəm

[51] Allahla yanası basqa bir məbud qəbul etməyin. Mən sizi Onunla acıq-askar xəbərdar edənəm!”

[52] Beləcə, onlardan əvvəlkilərə də elə bir elci gəlmədi ki, onun barəsində: “Sehrbazdır, ya da dəlidir!”– deməsinlər

[53] Onlar bunu bir-birinə vəsiyyətmi etmislər? Xeyr, onlar həddi asan adamlardır

[54] Artıq onlardan uz dondər! Sən buna gorə qınanmazsan

[55] Sən xatırlat! Cunki xatırlatmaq mominlərə fayda verir

[56] Mən cinləri və insanları ancaq Mənə ibadət etmək ucun yaratdım

[57] Mən onlardan ruzi istəmirəm. Mən onlardan Məni yedirtmələrini də istəmirəm

[58] Həqiqətən, Allah ruzi verəndir, quvvət sahibidir, Mətindir

[59] Subhəsiz ki, zulm edənləri həmtaylarının qisməti kimi bir qismət gozləyir. Qoy onlar Məni tələsdirməsinlər

[60] Onlara vəd olunmus Gundən otru vay kafirlərin halına

ət-Tur

Surah 52

[1] And olsun Tur dagına

[2] And olsun yazılmıs Kitaba –

[3] nazik dəri uzərində olan Kitaba

[4] And olsun Beytulməmura

[5] And olsun yuksək tavana

[6] And olsun alovlanan dənizə

[7] Rəbbinin əzabı hokmən vaqe olacaq

[8] Hec nə onun qarsısını ala bilməz

[9] O gun goy siddətlə sarsılacaq

[10] daglar da hərəkətə gələcək

[11] O gun vay halına haqqı yalan sayanların

[12] O kəslər ki, yalan bataqlıgında əylənirlər

[13] O gun onlar amansızcasına surudulərək Cəhənnəm oduna atılacaqlar

[14] Onlara deyiləcək: “Bu, sizin yalan saydıgınız Cəhənnəm odudur

[15] Bəlkə bu da sehrdir, yoxsa gormursunuz

[16] Yanın orada! Dozsəniz də, dozməsəniz də sizin ucun eynidir. Sizə ancaq etdiyiniz əməllərin cəzası verilir”

[17] Subhəsiz ki, muttəqilər cənnətlərdə və nemət icində yasayacaqlar

[18] Rəbbinin onlara bəxs etdiyinə sevinəcəklər. Rəbbi onları Cəhənnəm əzabından xilas etmisdir

[19] Onlara deyiləcək: “Xeyirxah əməllərinizin əvəzi olaraq nuscanlıqla yeyin, icin!”

[20] Onlar səflərlə salınmıs mutəkkələrə dirsəklənəcəklər. Biz onları iri qara gozlu hurilərlə evləndirəcəyik

[21] Mominlərin imanda onların arxasınca gedən nəsillərini də Cənnətdə ozlərinə qovusduracagıq. Onların əməllərindən hec bir sey əskiltməyəcəyik. Hər kəs qazandıgının girovudur

[22] Onlara istədikləri meyvədən və ətdən bol-bol verəcəyik

[23] Onlar orada bir-birinə sərab dolu badə uzadacaqlar. Bu sərab onları nə bosbogazlıga, nə də gunaha təhrik edəcək

[24] Onların ətrafında xidmətlərinə verilmis, qorunub saxlanılan mirvari kimi yeniyetmə oglanlar dolanacaqlar

[25] Onlar bir-birinə uz tutub sorusacaqlar

[26] Onlar deyəcəklər: “Biz əvvəllər ailəmiz icində olarkən Allahdan qorxurduq

[27] Allah da bizə mərhəmət gostərdi və bizi qızmar yel əzabından qorudu

[28] Biz əvvəllər Ona dua edirdik. Həqiqətən, O, yaxsılıq edəndir, Rəhmlidir!”

[29] Onlara xatırlat! Sən oz Rəbbinin neməti sayəsində nə kahinsən, nə də dəli

[30] Yoxsa onlar: “O bir sairdir. Biz onun olumunu gozləyirik!”– deyirlər

[31] De: “Gozləyin, mən də sizinlə birlikdə gozləyənlərdənəm!”

[32] Yoxsa onların agılları bunu onlara əmr edir? Yaxud onlar azgın adamlardır

[33] Yoxsa onlar: “Bunu ozundən uydurdun!”– deyirlər. Xeyr, onlar iman gətirmirlər

[34] Əgər dogru soyləyirlərsə, qoy Qurana bənzər bir kəlam gətirsinlər

[35] Bəlkə onlar oz-ozunə yaranıblar? Yaxud onlar yaradanlardır

[36] Yoxsa onlar goyləri və yeri yaradıblar? Xeyr, onlar qətiyyən inanmırlar

[37] Yoxsa sənin Rəbbinin xəzinələri onlardadır? Yaxud onlar hokm sahibidirlər

[38] Yoxsa onların, ustunə cıxıb mələklərin sohbətlərini dinlədikləri bir nərdivanı var? Onda qoy onların mələkləri dinləyənləri anlasıqlı bir dəlil gətirsinlər

[39] Yoxsa qızlar Onun, oglanlar isə sizindir

[40] Yoxsa sən onlardan bir mukafat istəyirsən və onlar da borclu qaldıqlarına gorə agır yuk altındadırlar

[41] Yoxsa onlar qeybi bilir və onu yazırlar

[42] Yoxsa bir hiylə qurmaq istəyirlər? Amma kafirlər ozləri o hiylənin qurbanı olacaqlar

[43] Yoxsa onların Allahdan basqa bir məbudu var? Allah onların qosduqları səriklərdən uzaqdır

[44] Əgər onlar goy parcalarının dusduyunu gorsələr: “Bulud topasıdır!”– deyərlər

[45] Sən onları sarsılacaqları gunə qovusana qədər tərk et

[46] O gun hiylələri onlara hec bir fayda verməyəcək və onlara komək gostərilməyəcək

[47] Həqiqətən, zalımlar ucun bundan basqa əzab da hazırlanmısdır. Lakin onların coxu bunu bilmir

[48] Sən oz Rəbbinin hokmunə səbir et! Həqiqətən, sən Bizim Gozlərimiz onundəsən. Yuxudan qalxdıqda Rəbbini həmd ilə zikr et

[49] Gecənin bir vaxtında, bir də ulduzlar batandan sonra Onun səninə təriflər de

ən-Nəcm

Surah 53

[1] And olsun batmaqda olan ulduza

[2] Sizin yoldasınız nə haqdan azmıs, nə də yoldan cıxmısdır

[3] O, oz istəyi ilə danısmır

[4] Bu, ona təlqin edilən bir vəhydir

[5] Bunu ona cox quvvətli olan oyrətdi –

[6] gozəl gorunuslu Cəbrail. O, yuksəlib oz surətində gorundu

[7] O, ən uca ufuqdə idi

[8] Sonra Muhəmmədə yaxınlasıb asagı endi

[9] O, iki yay uzunlugunda, hətta ondan da yaxın məsafədə idi

[10] Sonra Allah Oz quluna nazil edəcəyini vəhy etdi

[11] Peygəmbərin qəlbi gorduyunu yalan saymadı

[12] Indi siz onunla gorduyu sey barəsində mubahisəmi edirsiniz

[13] Onu bir daha oz surətində enərkən gordu –

[14] son həddəki Sidr agacının yanında

[15] Məva bagı da onun yanındadır

[16] O zaman Sidr agacını buruyən burumusdu

[17] Peygəmbərin gozu yayınmadı və həddi asmadı

[18] O, oz Rəbbinin ən boyuk dəlillərindən bəzisini gordu

[19] Siz tapındıgınız Lat və Uzzanı gordunuzmu

[20] Həmcinin ucuncu olan Mənatı da

[21] Məgər oglanlar sizin, qızlar Allahındırmı

[22] Onda bu ədalətsiz bolgu olardı

[23] Onlar sizin və atalarınızın qoyduqları adlardan basqa bir sey deyil. Allah onlar haqqında hec bir dəlil nazil etməmisdir. Onlar yalnız zənnə və nəfslərinin istəklərinə uyarlar. Halbuki Rəbbindən onlara dogru yolu gostərən rəhbər artıq gəlmisdir

[24] Yoxsa insan ucun istədiyi hər sey hazırlanmısdır

[25] Axirət də, dunya da Allahındır

[26] Goylərdə necə-necə mələk var ki, onların səfaəti Allahın istədiyi və Ozunun razı qaldıgı kimsələrdən basqa hec kəsə hec bir fayda verməz

[27] Axirətə inanmayanlar, həqiqətən də, mələklərə qadın adları verirlər

[28] Halbuki buna dair hec bir bilgiləri yoxdur. Sadəcə olaraq zənnə qapılırlar. Zənn isə əsla həqiqət ola bilməz

[29] Sən də Bizi zikr etməkdən uz cevirib dunya həyatından basqa bir sey istəməyənlərdən uz dondər

[30] Onların bilik səviyyəsi budur. Subhəsiz ki, sənin Rəbbin Onun yolundan azanı da, dogru yolla gedəni də yaxsı tanıyır

[31] Goylərdə və yerdə nə varsa, Allahındır. Bu, Allahın pislik edənlərə əməllərinin cəzasını verməsi, yaxsılıq edənləri isə ən gozəli ilə (Cənnətlə) mukafatlandırması ucundur

[32] Onlar kicik gunahlar istisna olmaqla, boyuk gunahlardan və iyrənc əməllərdən cəkinirlər. Həqiqətən, sənin Rəbbin genis məgfirət sahibidir. O, sizi torpaqdan yaradanda da, siz analarınızın bətnində ruseym halında olanda da sizi yaxsı tanıyırdı. Ozunuzu təmizə cıxartmayın! Cunki O, kimin Allahdan qorxdugunu yaxsı bilir

[33] Gordunmu uz cevirəni

[34] malından azacıq verib sonra hec verməyəni

[35] Məgər o, qeybi bilirmi ki, bunu gorsun

[36] Yoxsa Musanın səhifələrində olanlar barədə ona xəbər verilmədi

[37] Məgər vəfalı olan Ibrahimin səhifələrində olanlar barədə ona bildirilmədi

[38] Hec bir gunahkar basqasının gunah yukunu dasımaz

[39] Insan can atdıgı seyə nail olar

[40] Əlbəttə, onun can atdıgı əməl ona nəsib olacaq

[41] Sonra da ona bunun əvəzi tam veriləcək!”

[42] Son donus sənin Rəbbinədir

[43] Guldurən də, agladan da Odur

[44] Oldurən də, dirildən də Odur

[45] O, insanlardan və heyvanlardan biri erkək və biri də disi olmaqla iki cut yaratdı –

[46] axıdılan bir nutfədən

[47] Təkrar diriltmək də Ona aiddir

[48] Dovlətli edən də, kasıb edən də Odur

[49] Sira ulduzunun da Rəbbi Odur

[50] O, əvvəlki Ad tayfasını məhv etdi

[51] Səmudu da məhv edib onlardan hec kəsi sag buraxmadı

[52] Daha oncə Nuh qovmunu də məhv etdi, cunki onlar daha zalım, daha azgın kimsələr idi

[53] Alt-ust olmus kəndləri də O viran qoydu

[54] Onların basına gətirdiyini gətirdi

[55] Sən oz Rəbbinin hansı nemətlərinə subhə edirsən

[56] Bu da əvvəlki qorxudan peygəmbərlər kimi bir qorxudandır

[57] Yaxınlasan Qiyamət gunu yaxınlasdı

[58] Allahdan basqa hec kəs onun qarsısını ala bilməz

[59] Yəni siz bu Sozə təəccublənirsiniz

[60] Gulursunuz, hec aglamırsınız

[61] Və qəflət icində oynayıb əylənirsiniz

[62] Siz Allaha səcdə qılın və Ona ibadət edin

əl-Qəmər

Surah 54

[1] Qiyamət yaxınlasdı və ay yarıldı

[2] Onlar bir mocuzə gordukdə uz dondərib: “Bu, davam edən bir sehrdir” deyirlər

[3] Onlar Peygəmbəri yalancı saydılar və oz nəfslərinin istəklərinə tabe oldular. Halbuki hər bir is bərqərar olacaq

[4] Onlara kufrdən cəkindirən necə-necə xəbər gəlmisdir

[5] Bu, boyuk bir hikmətdir. Lakin arxa cevirənlərə təhdidlər nə fayda verə bilər

[6] Sən də onları tərk et! Carcının onları xosagəlməz bir seyə cagıracagı gun

[7] onlar zəlil baxıslarla gozlərini asagı dikmis halda, ətrafa yayılan cəyirtkələr kimi qəbirlərindən cıxacaqlar

[8] Kafirlər carcıya tərəf tələsərək: “Bu nə cətin bir gundur!”– deyəcəklər

[9] Onlardan əvvəl Nuh qovmu elciləri yalancı hesab etmisdi. Onlar qulumuzu yalancı sayıb: “O, dəlidir!”– dedilər və ona hədə-qorxu gəldilər

[10] O, Rəbbinə yalvarıb: “Məni ustələdilər! Mənə komək et!”– dedi

[11] Biz goyun qapılarını leysan yagısı ilə acdıq

[12] Yeri yarıb bulaqlar qaynatdıq. Goydən tokulən və yerdən cıxan sular əzəldən yazılmıs bir is ucun bir-birinə qovusdu

[13] Biz onu taxtalardan pərcimlənib mismarlanmıs gəmidə dasıdıq

[14] Inkar edilmis peygəmbərə mukafat olaraq o gəmi Gozlərimiz onundə uzub gedirdi

[15] Biz həmin hadisəni nəsillərə ibrət ucun saxladıq. Amma hec bir yada salan varmı

[16] Gorəydin Mənim əzabım və qorxutmagım necə oldu

[17] Biz Quranı yada salmaq ucun asanlasdırdıq. Amma hec bir yada salan varmı

[18] Ad qovmu də elciləri yalancı saydı. Gorəydin Mənim əzabım və qorxutmagım necə oldu

[19] Biz uzun surən ugursuz bir gundə onların ustunə cox soyuq kulək gondərdik

[20] O, insanları kokundən cıxardılmıs xurma kotukləri kimi qopardıb atırdı

[21] Gorəydin Mənim əzabım və qorxutmagım necə oldu

[22] Biz Quranı yada salmaq ucun asanlasdırdıq. Amma hec bir yada salan varmı

[23] Səmud qovmu də peygəmbərləri Salehi yalan saydı

[24] Onlar dedilər: “Ozumuzdən olan bir adamamı tabe olacagıq? Onda biz azgınlıga dusər və agılsız is gormus olarıq

[25] Zikr aramızdan təkcə onamı verildi? Xeyr, o, yalancıdır, lovgadır!”

[26] Sabah onlar kimin yalancı və lovga oldugunu mutləq biləcəklər

[27] Biz onları sınaga cəkmək ucun bir disi dəvə gondərəcəyik. Onların nə edəcəklərini gozlə və əziyyətlərinə səbir et

[28] Onlara xəbər ver ki, bu su, dəvə ilə onlar arasında bolusdurulmusdur. Hər biri su icməyə oz novbəsində gəlsin!”

[29] Onlar oz yoldaslarını cagırdılar. O da dəvəni tutub diz vətərini kəsdi

[30] Gorəydin Mənim əzabım və qorxutmagım necə oldu

[31] Həqiqətən, Biz onlara bircə tukurpədici səs gondərdik və onlar mal-qara agılında istifadə edilən quru saman kimi oldular

[32] Biz Quranı yada salmaq ucun asanlasdırdıq. Amma hec bir yada salan varmı

[33] Lut qovmu də qorxudan peygəmbərləri yalan saydı

[34] Biz onların ustunə qasırga ilə birgə daslar gondərdik. Yalnız Lutun ailəsini subh cagı xilas etdik –

[35] Ozumuzdən bir mərhəmət olaraq! Biz sukur edənləri belə mukafatlandırırıq

[36] Lut onları Bizim əzabımızla hədələdi, onlar isə bu xəbərdarlıqlara subhə ilə yanasdılar

[37] Onlar Lutdan qonaqlarını israrla tələb etdilər. Biz də onları kor etdik və dedik: “Əzabımı və təhdidlərimi dadın!”

[38] Subh tezdən onlara yaxalarından əl cəkməyəcək bir əzab gəldi

[39] Elə isə əzabımı və təhdidlərimi dadın

[40] Biz Quranı yada salmaq ucun asanlasdırdıq. Amma hec bir yada salan varmı

[41] Xəbərdarlıqlar Firon nəslinə də gondərildi

[42] Onlar dəlillərimizin hamısını yalan saydılar. Biz də onları quvvət və qudrətimizə layiq səkildə əzabla yaxaladıq

[43] Sizin kafirləriniz onlardan yaxsıdırmı? Yoxsa Kitablarda sizə toxunulmazlıq vəd edilmisdir

[44] Yoxsa onlar: “Biz qalib gələcək bir dəstəyik!”– deyirlər

[45] Bu dəstə mutləq məglub olacaq və arxaya donub qacacaq

[46] Xeyr! Onlara vəd edilmis vaxt o Saatdır (Qiyamətdir). O Saat isə daha agır, daha acıdır

[47] Subhəsiz ki, gunahkarlar azgınlıq və əzab-əziyyət icindədirlər

[48] O gun onlar uzustə Cəhənnəmə suruklənəcək və onlara: “Cəhənnəmin təmasını dadın!”– deyiləcək

[49] Biz, həqiqətən də, hər seyi qədərincə yaratdıq

[50] Biz bircə dəfə əmr edirik, o da bir goz qırpımında yerinə yetir

[51] Biz necə-necə həmtaylarınızı məhv etmisik. Amma hec yada salan varmı

[52] Onların etdiyi hər sey əməllərinin yazıldıgı kitablarındadır

[53] Hər bir kicik və boyuk əməl yazılmısdır

[54] Subhəsiz ki, muttəqilər cənnətlərdə və caylar kənarında

[55] qadir Hokmdarın huzurundakı haqq məclisində olacaqlar

ər-Rəhman

Surah 55

[1] Mərhəmətli Allah

[2] Quranı oyrətdi

[3] Insanı yaratdı

[4] ona danısmagı oyrətdi

[5] Gunəs və ay muəyyən bir olcu ilə hərəkət edir

[6] Otlar (və ya ulduzlar) da, agaclar da Allaha səcdə edir

[7] Allah goyu ucaltdı və tərəzini qoydu ki

[8] cəkidə həddi asmayasınız

[9] Əsyaları tərəzidə insafla cəkin və cəkini əskiltməyin

[10] O, yeri məxluqat ucun dosədi

[11] Orada meyvələr və salxımlı xurma agacları var

[12] Həmcinin sacaqlı dənli bitkilər və xos ətirli cicəklər də var

[13] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[14] O, insanı saxsı kimi quru gildən yaratdı

[15] Cinləri də təmiz oddan yaratdı

[16] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[17] Allah iki məsriqin və iki məgribin Rəbbidir

[18] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[19] O, qarsı-qarsıya gələn iki dənizi bir-birinə qovusdurdu

[20] Onların arasında maneə var, onu kecə bilməzlər

[21] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[22] Onlardan mirvari və mərcan cıxır

[23] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[24] Dənizdə daglar kimi, yelkənləri qaldırılmıs halda uzən gəmilər də Onundur

[25] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[26] Yer uzundə olan hər kəs olumə məhkumdur

[27] Ancaq Rəbbinin əzəmətli və kəramətli Uzu əbədidir

[28] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[29] Goylərdə və yerdə olan hər kəs ehtiyacı olan seyi Ondan diləyir. O hər gun isdədir

[30] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[31] Ey agır yuku olan insan və cin tayfası! Tezliklə ancaq sizinlə məsgul olacagıq

[32] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[33] Ey cin və insan tayfası! Əgər goylərin və yerin hududlarını yarıb kecə bilərsinizsə, kecin! Siz ancaq qudrət və quvvətlə kecə bilərsiniz

[34] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[35] Sizin ustunuzə tustusuz alov və ərimis mis və ya tustu gondəriləcək və siz bir-birinizə komək edə bilməyəcəksiniz

[36] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[37] Goy yarılıb dag edilmis yag, yaxud ərinmis qurgusun kimi qıpqırmızı olacaqdır

[38] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[39] O gun nə insan, nə də cin gunahı barəsində sorgu-sual olunmayacaq

[40] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[41] Gunahkarlar simalarından tanınacaq, kəkillərindən və ayaqlarından yaxalanacaqlar

[42] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[43] Budur gunahkarların yalan hesab etdikləri Cəhənnəm

[44] Onlar onunla qaynar su arasında dolanacaqlar

[45] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[46] Rəbbinin huzurunda durmaqdan qorxanları iki cənnət gozləyir

[47] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[48] Ikisində də novbənov meyvələrlə dolu budaqlar var

[49] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[50] Ikisində də iki axar bulaq var

[51] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[52] Ikisində də hər meyvədən cut-cut vardır

[53] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[54] Onlar orada astarları atlazdan olan dosəklərə dirsəklənəcəklər. Hər iki bagın meyvələri onlara yaxın olacaq

[55] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[56] Orada gozlərini oz ərlərinə dikmis, onlardan əvvəl ozlərinə hec bir insan və cin toxunmamıs qızlar vardır

[57] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[58] Onlar sanki yaqut və mərcandırlar

[59] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[60] Yaxsılıgın əvəzi ancaq yaxsılıq deyilmi

[61] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[62] Bu ikisindən basqa daha iki cənnət də var

[63] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[64] Hər ikisi tund yasıldır

[65] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[66] Ikisində də fəvvarə vuran iki bulaq var

[67] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[68] Ikisində də curbəcur meyvələr, xurma agacları və nar vardır

[69] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[70] Orada xos xasiyyətli, gozəl qızlar var

[71] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[72] Cadırlarda gozlərini oz ərlərinə dikmis hurilər var

[73] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[74] Onlardan əvvəl ozlərinə hec bir insan və cin toxunmamıs qızlar vardır

[75] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[76] Onlar yasıl balıslara və gozəl dosəkcələrə dirsəklənəcəklər

[77] Elə isə Rəbbinizin hansı nemətlərini yalan sayırsınız

[78] Sənin əzəmət və kərəm sahibi olan Rəbbinin adı nə qədər mubarəkdir

əl-Vaqiə

Surah 56

[1] Vaqiə qopacagı zaman

[2] onun qopdugunu hec kəs dana bilməz

[3] O, bəzilərini alcaldacaq, bəzilərini də ucaldacaq

[4] Yer siddətlə titrədiyi zaman

[5] Daglar parca-parca olub ovxalandıgı

[6] və ətrafa səpələnmis toz-torpaga donduyu zaman

[7] siz uc dəstəyə ayrılacaqsınız

[8] Sag tərəf sahibləri. Nə xosbəxtdir sag tərəf sahibləri

[9] Sol tərəf sahibləri. Nə bədbəxtdir sol tərəf sahibləri

[10] Xeyirxah islərdə ondə gedənlər, Cənnətdə də ondədirlər

[11] Onlar Allaha yaxın olanlar

[12] Nəim cənnətlərində qalacaq kimsələrdir

[13] Onların coxu əvvəlki nəsillərdən

[14] az bir qismi də axırıncılardandır

[15] Onlar bəzənmis taxtlar ustundə

[16] qarsı-qarsıya əyləsib dirsəklənəcəklər

[17] Onların ətrafında həmisəcavan xidmətci oglanlar fırlanacaqlar –

[18] cesmə sərabı ilə dolu badələr, bardaqlar və qədəhlərlə –

[19] ondan basları agrımaz və məst olmazlar

[20] bəyənib secdikləri meyvələr

[21] və istədikləri qus əti ilə hərlənəcəklər

[22] Onları iri qara gozlu hurilər gozləyir –

[23] sədəf icində saxlanılmıs mirvariyə bənzər hurilər

[24] Bu, onların etdikləri əməllərin mukafatı olacaq

[25] Onlar orada nə bos soz, nə də gunaha səbəb olan sohbət esidəcəklər

[26] Ancaq: “Salam! Salam!”– sozləri esidəcəklər

[27] Sag tərəf sahibləri. Nə xosbəxtdir sag tərəf sahibləri

[28] Onlar tikansız sidr agacları arasında

[29] meyvələri salxım-salxım asılmıs banan agacları altında

[30] uzanmıs kolgəliklərdə

[31] daim axan sular kənarında

[32] coxlu meyvələr –

[33] tukənməz və qadagan edilməyən meyvələr icində

[34] və hundur dosəklər ustundə olacaqlar

[35] Biz Cənnətdəki qadınları yeni bicimdə yaradacagıq

[36] Onları bakirə qızlar edəcəyik –

[37] ərlərini sevən, həmyasıdlar

[38] Bunlar sag tərəf sahibləri ucundur

[39] Onların coxu əvvəlki nəsillərdən

[40] bir qismi də axırıncılardandır

[41] Sol tərəf sahibləri. Nə bədbəxtdir sol tərəf sahibləri

[42] Onlar qızmar yel və qaynar su icində

[43] qapqara duman kolgəsində olacaqlar

[44] Bu duman nə sərin, nə də xosagələndir

[45] Onlar bundan əvvəl cah-calal icində idilər

[46] boyuk gunah islətməkdə israr edirdilər

[47] və deyirdilər: “Məgər biz olub torpaq və sur-sumuk olduqdan sonra yenidən dirildiləcəyik

[48] Yaxud bizim əcdadlarımız dirildiləcəklərmi?”

[49] De: “Subhəsiz ki, əvvəlkilər də, sonrakılar da

[50] bəlli bir gunun muəyyən vaxtında mutləq toplanacaqlar

[51] Sonra, siz ey dogru yoldan azanlar, haqqı yalan sayanlar

[52] Siz mutləq zəqqum agacından yeyəcəksiniz

[53] qarınlarınızı onunla dolduracaqsınız

[54] ustundən də qaynar su icəcəksiniz

[55] Siz onu susamıs xəstə dəvələr kimi icəcəksiniz”

[56] Bu, onların Haqq-hesab gunundəki ziyafətidir

[57] Sizi Biz yaratdıq. Bəs nə ucun dirildiləcəyinizi təsdiq etmirsiniz

[58] Axıtdıgınız nutfəni gordunuzmu

[59] Onu siz yaradırsınız, yoxsa Biz

[60] Sizin aranızda olumu Biz muəyyən etdik və hec nə Bizim qarsımızı ala bilməz

[61] Sizi bənzərləriniz ilə əvəz etməyə və sizi ozunuz bilmədiyiniz basqa bir səkildə yaratmaga Bizə mane olan tapılmaz

[62] Siz ilk yaradılısı bilirsiniz. Bəs nə ucun dirildiləcəyiniz barədə dusunmursunuz

[63] Əkdiyinizi gordunuzmu

[64] Onu siz bitirirsiniz, yoxsa Biz

[65] Əgər Biz istəsəydik, onu bir saman copunə dondərər, siz də heyrətə gələrdiniz

[66] və deyərdiniz: “Biz ziyana ugradıq

[67] Daha dogrusu nemətlərdən məhrum olduq!”

[68] Icdiyiniz suyu gordunuzmu

[69] Onu buluddan siz endirirsiniz, yoxsa Biz

[70] Əgər istəsəydik, onu acı edərdik. Bəs nə ucun sukur etmirsiniz

[71] Yandırdıgınız odu gordunuzmu

[72] Onun agacını siz yaradırsınız, yoxsa Biz

[73] Biz onu Cəhənnəmi yada salmaq və musafirlərin istifadəsi ucun yaratdıq

[74] Elə isə Ulu Rəbbinin adına təriflər de

[75] Ulduzların batdıgı yerlərə and olsun

[76] Kas bunun, dogrudan da, boyuk bir and oldugunu biləydiniz

[77] Həqiqətən, bu, ehtirama layiq Qurandır

[78] qorunub saxlanılan Yazıdadır (Lovhi-məhfuzdadır)

[79] Ona yalnız pak olanlar toxunur

[80] O, aləmlərin Rəbbi tərəfindən nazil edilmisdir

[81] Siz bu kəlamı yalan sayırsınız

[82] Sizə verilən ruziyə sukur etməyi, onu yalan saymaqla yerinə yetirirsiniz

[83] Can bogaza yetisdiyi zaman –

[84] həmin an siz can verən adama baxırsınız

[85] Biz ona sizdən daha yaxın oluruq, siz isə bunu gormursunuz

[86] Madam ki, siz iddianıza gorə haqq-hesab olunmayacaqsınız

[87] və dogru danısanlarsınız, onda, o canı geri qaytarın

[88] Amma əgər o, Allaha yaxın olanlardandırsa

[89] onda rəhmətə, gozəl ruziyə və Nəim bagına yetisər

[90] Əgər o, sag tərəf sahiblərindəndirsə

[91] ona: “Sag tərəf sahiblərindən sənə salam olsun!”– deyiləcək

[92] Yox əgər o, haqqı yalan sayanlardan və dogru yoldan azanlardandırsa

[93] onun ziyafəti qaynar su olacaq

[94] ozu də Cəhənnəmdə yanacaq

[95] Həqiqətən, bu, subhə dogurmayan bir həqiqətdir

[96] Elə isə Ulu Rəbbinin adına təriflər de

əl-Hədid

Surah 57

[1] Goylərdə və yerdə olanların hamısı Allahın səninə təriflər deyir. O, Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[2] Goylərin və yerin hokmranlıgı Ona məxsusdur. O həm dirildir, həm də oldurur. O, hər seyə qadirdir

[3] Əvvəl də, Axır da, Zahir də, Batin də Odur. O, hər seyi bilir

[4] Goyləri və yeri altı gundə yaradan, sonra da Ərsə ucalan Odur. O, yerə girəni də, oradan cıxanı da, goydən enəni də, oraya qalxanı da bilir. Siz harada olsanız belə, O sizinlədir. Allah sizin nə etdiklərinizi gorur

[5] Goylərin və yerin hokmranlıgı Ona məxsusdur. Butun islər ancaq Allaha qaytarılacaq

[6] O, gecəni gunduzə qatır, gunduzu də gecəyə qatır. O, kokslərdə olanları bilir

[7] Allaha və Onun Rəsuluna iman gətirin! Sizin ixtiyarınıza verdiyi maldan xeyirxah islərə sərf edin! Sizdən iman gətirib mallarından xərcləyənləri boyuk bir mukafat gozləyir

[8] Peygəmbər sizi Rəbbinizə iman gətirməyə cagırdıgı halda, sizə nə olub ki, Allaha iman gətirmirsiniz? Əgər siz mominsinizsə, bilin ki, artıq O, sizdən əhd almısdır

[9] Sizi zulmətlərdən nura cıxartmaq ucun Oz quluna acıq-aydın ayələri nazil edən Odur. Həqiqətən, Allah sizə qarsı cox səfqətlidir, rəhmlidir

[10] Sizə nə olub ki, malınızdan Allah yolunda xərcləmirsiniz? Halbuki goylərin və yerin mirası Allahındır. Sizlərdən mallarını Məkkənin fəthindən əvvəl xərcləyib doyusənlər basqaları ilə eyni deyillər. Onların dərəcəsi mallarını fəthdən sonra xərcləyib doyusənlərdən daha ustundur. Amma Allah onların hamısına ən gozəl olanı vəd etmisdir. Allah sizin nə etdiklərinizdən xəbərdardır

[11] Kimdir o səxs ki, Allaha gozəl bir borc versin (Allah yolunda malını yaxsı islərə sərf etsin), O da onun ucun bunu qat-qat artırsın? Onun ucun cox dəyərli bir mukafat da var

[12] O gun sən momin kisilərin və momin qadınların nurunun onların onlərindən və sag tərəflərindən yayıldıgını gorəcəksən. Onlara: “Bu gun sizin mujdəniz agacları altından caylar axan cənnətlərdir. Siz orada əbədi qalacaqsınız!”– deyiləcək. Bu, boyuk ugurdur

[13] O gun munafiq kisilər və munafiq qadınlar iman gətirənlərə: “Bir az gozləyin ki, biz də sizin isıgınızdan alaq”– deyəcəklər. Onlara deyiləcək: “Geriyə qayıdıb isıq axtarın!” Onların arasına icəri tərəfində mərhəmət, col tərəfində əzab olan, qapılı bir sədd cəkiləcək

[14] Munafiqlər onları haraylayıb deyəcəklər: “Məgər biz sizinlə birlikdə deyildikmi?” Mominlər deyəcəklər: “Bəli, lakin siz oz-ozunuzu aldadırdınız, mominlərə bəla uz verməsini gozləyirdiniz, haqqa subhə edirdiniz və Allahın əmri gələnədək xulyalar sizi yoldan cıxartdı. Tovlayan seytan Allah barəsində sizi yaman aldatdı

[15] Bu gun nə sizdən, nə də kafirlərdən hec bir fidyə qəbul olunmaz. Gedəcəyiniz yer də Oddur. Sizə layiq olan elə odur. Ora nə pis donus yeridir!”

[16] Mominlərin qəlbinin Allahın zikri və haqdan nazil olan ayələr ucun yumsalması, daha oncə ozlərinə Kitab verilmis, uzun bir muddət kecdikdən sonra isə qəlbləri sərtləsmis, coxusu da fasiq olmus kimsələr kimi olmaması vaxtı gəlib catmadımı

[17] Bilin ki, Allah torpagı onun olumundən sonra dirildir. Biz ayələri sizə izah etdik ki, bəlkə anlayasınız

[18] Subhəsiz ki, sədəqə verən kisi və sədəqə verən qadınlar və Allaha gozəl borc verənlər ucun əvəzi qat-qat artırılacaq. Onlar ucun cox dəyərli bir mukafat da var

[19] Allaha və Onun elcilərinə iman gətirənlər – məhz onlar dogru olanlardır. Səhidlər isə oz Rəbbi yanındadırlar. Onların oz mukafatları və oz nurları var. Kafir olub ayələrimizi yalan sayanlara gəlincə, onlar Cəhənnəm sakinləridir

[20] Bilin ki, dunya həyatı oyun və əyləncə, bəzək-duzək, bir-birinizin yanında oyunmək, var-dovləti və ogul-usagı coxaltmaq istəyindən ibarətdir. Bu elə bir yagısa bənzəyir ki, ondan əmələ gələn bitki əkinciləri heyran edir. Sonra o quruyur və sən onun sapsarı oldugunu gorursən. Sonra isə o cor-copə donur. Kimisini axirətdə siddətli əzab, kimisini də Allahdan bagıslanma və razılıq gozləyir. Dunya həyatı isə aldadıcı ləzzətdən basqa bir sey deyil

[21] Rəbbiniz tərəfindən bagıslanmaga və genisliyi goyun və yerin genisliyi qədər olan, Allaha və Onun elcilərinə iman gətirənlər ucun hazırlanmıs Cənnətə tələsin. Bu, Allahın lutfudur, onu istədiyinə verər. Allah boyuk lutf sahibidir

[22] Yer uzundə bas verən və sizin basınıza gələn elə bir musibət yoxdur ki, Biz onu yaratmamısdan əvvəl o, Yazıda muəyyən edilmis olmasın. Subhəsiz ki, bu, Allah ucun cox asandır

[23] Allah bunu əlinizdən cıxana kədərlənməyəsiniz və Onun sizə verdiyinə həddindən artıq sevinməyəsiniz deyə belə izah edir. Allah hec bir ozundən razını, ozunu oyəni sevmir

[24] O kəsləri ki, ozləri xəsislik edir, insanlara da xəsislik etməyi əmr edirlər. Kim haqdan uz cevirsə, bilsin ki, Allah, həqiqətən də, Zəngindir, Tərifəlayiqdir

[25] Biz elcilərimizi aydın dəlillərlə gondərdik və onlarla birlikdə Kitab və tərəzi nazil etdik ki, insanlar ədalətli olsunlar. Biz ozundə cox boyuk quvvə və insanlar ucun mənfəətlər olan dəmiri də endirdik ki, Allah, Onu gormədən Ona və elcilərinə komək gostərənləri uzə cıxartsın. Həqiqətən, Allah Quvvətlidir, Qudrətlidir

[26] Biz Nuhu və Ibrahimi gondərdik, peygəmbərliyi və Kitabı onların nəslinə nəsib etdik. Onların bir qismi dogru yoldadır, coxu isə fasiqlərdir

[27] Sonra onların ardınca dalbadal elcilərimizi yolladıq. Sonra Məryəm oglu Isanı gondərib ona Incil bəxs etdik. Onun ardınca gedənlərin qəlblərinə səfqət və mərhəmət saldıq. Rahibliyi isə onlar ozlərindən icad etdilər. Biz bunu onlara vacib buyurmamısdıq. Onlar bunu Allahın razılıgını qazanmaq ucun etdilər, lakin ona lazımınca riayət etmədilər. Biz onlardan iman gətirənlərin mukafatlarını verdik. Onların coxu isə fasiqlərdir

[28] Ey iman gətirənlər! Allahdan qorxun və Onun elcisinə iman gətirin! Onda O sizə Oz mərhəmətindən iki pay bəxs edər, sizə duz yolla getməyiniz ucun nur verər və sizi bagıslayar. Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[29] Beləcə, Kitab əhli bilsin ki, onlar Allahın lutfundən hec bir sey əldə edə bilməyəcəklər. Subhəsiz ki, lutf Allahın əlindədir, onu istədiyinə bəxs edər. Allah boyuk lutf sahibidir

əl-Mucadələ

Surah 58

[1] Əri barəsində səninlə mubahisə edən və Allaha sikayət edən qadının sozunu Allah esitdi. Allah sizin sohbətinizi esidir. Həqiqətən, Allah Esidəndir, Gorəndir

[2] Sizlərdən oz qadınlarını anaya bənzədərək ozlərinə haram edənlərin zovcələri onların anaları deyillər. Anaları ancaq onları dogmus qadınlardır. Onlar yaramaz və yalan soz danısırlar. Subhəsiz ki, Allah əfv edəndir, Bagıslayandır

[3] Qadınlarını anaya bənzədib onları ozlərinə haram edən, sonra sozlərini geri goturənlər onlarla yaxınlıq etməzdən əvvəl bir kolə azad etməlidirlər. Bu sizə verilən oyud-nəsihətdir. Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır

[4] Buna imkan tapa bilməyən kəs, qadını ilə yaxınlıq etməzdən əvvəl iki ay ardıcıl oruc tutmalıdır. Buna gucu catmayan kimsə altmıs yoxsulu yedirtməlidir. Bu sizin Allaha və Onun Elcisinə iman gətirməniz ucundur. Bunlar Allahın qoydugu hududlardır. Kafirləri isə agrılı-acılı bir əzab gozləyir

[5] Allaha və Onun Rəsuluna qarsı cıxanlar, ozlərindən əvvəlkilərin alcaldıqları kimi alcaldılacaqlar. Biz artıq acıq-aydın ayələr nazil etdik. Kafirləri alcaldıcı bir əzab gozləyir

[6] O gun Allah onların hamısını dirildəcək və etdikləri əməlləri onlara xəbər verəcək. Allah onları hesaba almıs, onlar isə etdiklərini unutmuslar. Allah hər seyə sahiddir

[7] Məgər Allahın goylərdə və yerdə olan hər seyi bildiyini gormursən? Uc nəfərin arasında gedən elə bir xəlvəti sohbət yoxdur ki, onların dorduncusu, bes nəfərin də altıncısı O olmasın. Istər bundan az, istərsə də cox olsunlar – harada olursa olsunlar, Allah onlarladır. Sonra Qiyamət gunu onlara nə etdiklərini xəbər verəcək. Allah hər seyi bilir

[8] Gizli sohbət qadagan ediləndən sonra yenə də qadagan olunmus əmələ qayıdıb gunah, dusməncilik və Peygəmbərə qarsı cıxmaq barədə oz aralarında xısın-xısın danısanları gormədinmi? Onlar sənin yanına gəldikdə səni Allahın salamladıgı kimi salamlamır və oz-ozlərinə: “Bəs niyə Allah bizi dediklərimizə gorə cəzalandırmır?”– deyirlər. Cəhənnəm onlara yetər. Onlar orada yanacaqlar. Ora necə də pis donus yeridir

[9] Ey iman gətirənlər! Gizli danısdıgınız zaman gunah, dusməncilik və Peygəmbərə qarsı cıxmaq barədə danısmayın. Yaxsı islər və Allahdan qorxmaq barədə danısın, huzuruna toplanacagınız Allahdan qorxun

[10] Gizli sohbətlər iman gətirənləri kədərləndirməyə calısan seytandandır. Amma Allahın izni olmadıqca o, onlara hec bir zərər yetirə bilməz. Qoy mominlər Allaha təvəkkul etsinlər

[11] Ey iman gətirənlər! Sizə: “Məclislərdə yer verin!”– deyildikdə yer verin ki, Allah da sizə genis yer versin. Habelə sizə: “Qalxın!”– deyildikdə qalxın ki, Allah da sizdən iman gətirənlərin və ozlərinə elm verilmis kimsələrin dərəcələrini ucaltsın. Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır

[12] Ey iman gətirənlər! Peygəmbərlə gizli sohbət edəcəyiniz zaman bu sohbətinizdən əvvəl sədəqə verin. Bu sizin ucun daha xeyirli və daha pakdır. Əgər bir sey tapmasanız bilin ki, Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[13] Məgər siz gizli sohbətinizdən əvvəl sədəqə verməkdən qorxdunuzmu? Əgər siz bunu etməmisinizsə və Allah da tovbənizi qəbul edibsə, onda namaz qılıb zəkat verin, Allaha və Onun Elcisinə itaət edin. Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır

[14] Məgər sən, Allahın qəzəbinə gələn adamlarla dostluq edənləri gormədinmi? Onlar nə sizdəndirlər, nə də onlardan. Onlar bilə-bilə yalandan and icirlər

[15] Allah onlar ucun siddətli bir əzab hazırlamısdır. Onların etdiyi əməllər necə də pisdir

[16] Onlar andlarını ozlərinə sipər edib insanları Allah yolundan dondərdilər. Onları alcaldıcı bir əzab gozləyir

[17] Allaha qarsı nə malları, nə də ovladları onlara hec bir fayda verməyəcək. Onlar Cəhənnəm sakinləridir və onlar orada əbədi qalacaqlar

[18] Allah onların hamısını dirildəcəyi gun onlar sizə and icdikləri kimi, Ona da and icəcək və nə isə əldə etdiklərini guman edəcəklər. Əslində, onlar əsl yalancılardır

[19] Seytan onları ustələmis və Allahı zikr etməyi onlara unutdurmusdur. Onlar seytanın firqəsindəndirlər. Subhə yoxdur ki, seytanın firqəsindəkilər ziyana ugrayanlardır

[20] Məhz Allaha və Onun Elcisinə qarsı cıxanlar ən zəlil kimsələr arasında olacaqlar

[21] Allah əzəldən belə yazmısdır: “Mən və elcilərim hokmən qalib gələcəyik!” Həqiqətən, Allah Quvvətlidir, Qudrətlidir

[22] Allaha və Axirət gununə iman gətirən elə bir camaat tapa bilməzsən ki, onlar Allaha və Onun Rəsuluna dusmən olanlarla – oz ataları, ogulları, qardasları, qohum-əqrəbaları olsalar belə – dostluq etsinlər. Allah onların qəlbinə iman salmıs və onları Oz tərəfindən bir ruhla dəstəkləmisdir. Allah onları agacları altından caylar axan cənnətlərə daxil edəcək. Onlar orada əbədi qalacaqlar. Allah onlardan razıdır, onlar da Allahdan razıdırlar. Onlar Allahın firqəsidirlər. Həqiqətən, məhz Allahın firqəsi nicat tapanlardır

əl-Həşr

Surah 59

[1] Goylərdə və yerdə olanların hamısı Allahın səninə təriflər deyir. O, Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[2] Kitab əhlindən kafir olanları ilk dəfə toplayıb oz diyarından cıxardan Odur. Siz onların cıxacaqlarını guman etmirdiniz. Onlar isə elə guman edirdilər ki, qalaları onları Allahdan qoruyacaq. Allah isə onları gozləmədikləri yerdən haqlayıb qəlblərinə qorxu saldı. Onlar evlərini həm oz əlləri, həm də mominlərin əlləri ilə dagıdırdılar. Ibrət goturun, ey agıl sahibləri

[3] Əgər Allah onlara surgun hokmunu yazmamıs olsaydı, onlara dunyada basqa əzab verərdi. Axirətdə isə onlar ucun od əzabı hazırlanmısdır

[4] Bu, onların Allaha və Onun Rəsuluna qarsı cıxmalarına gorədir. Kim Allaha qarsı cıxsa, bilsin ki, həqiqətən, Allah siddətli cəza verəndir

[5] Xurma agaclarını kəsməyiniz, yaxud onları koku ustundə salamat qoymagınız Allahın iznilədir və Onun fasiqləri rəzil etməsi ucundur

[6] Allahın Oz Rəsuluna onlardan verdiyi qənimətlərə tərəf siz nə at, nə də dəvə surdunuz. Lakin Allah Oz elcilərini istədiyi kəslər uzərində hakim edir. Allah hər seyə qadirdir

[7] Allahın Oz Peygəmbərinə kəndlərin əhalisindən verdiyi qənimətlər Allaha, Peygəmbərə, onun əqrəbasına, yetimlərə, yoxsullara və musafirlərə məxsus edilmisdir ki, o mallar aranızdakı zənginlərin var-dovləti olub qalmasın. Peygəmbər sizə nə verirsə, onu goturun, nəyi də qadagan edirsə, ondan cəkinin. Allahdan qorxun. Həqiqətən, Allah siddətli cəza verəndir

[8] Qənimət həmcinin yurdlarından qovulmus və mallarından məhrum olunmus yoxsul muhacirlərə məxsusdur. Onlar Allahın mərhəmətini və razılıgını qazanmaga can atır, Allaha və Onun Rəsuluna komək edirlər. Dogru olanlar da məhz onlardır

[9] Muhacirlərdən əvvəl Mədinədə yurd salmıs, sonra da iman gətirmis kimsələr oz yanlarına hicrət edənləri sevir, onlara verdiklərinə gorə qəlblərində pesmancılıq hissi duymurlar. Hətta ozləri ehtiyac icində olsalar belə, onları ozlərindən ustun tuturlar. Nəfsinin tamahından qorunan kimsələr nicat tapanlardır

[10] Səhabələrdən sonra gələnlər deyirlər: “Ey Rəbbimiz! Bizi və bizdən əvvəl iman gətirmis qardaslarımızı bagısla. Bizim qəlbimizdə iman gətirənlərə qarsı nifrət və həsədə yer vermə. Ey Rəbbimiz! Həqiqətən, Sən olduqca səfqətlisən, rəhmlisən!”

[11] Munafiqlərin, Kitab əhlindən kafir olan qardaslarına: “Əgər siz yurdunuzdan qovulsanız, biz də sizinlə birlikdə cıxıb gedəcək və sizə qarsı hec vaxt hec kəsə tabe olmayacagıq. Əgər musəlmanlar sizə qarsı vurussalar, mutləq sizə komək edəcəyik!”– dediklərini gormədinmi? Allah onların yalancı olduguna sahiddir

[12] Əgər onlar yurdlarından qovulsalar, munafiqlər onlarla birlikdə cıxıb getməz, musəlmanlar onlara qarsı vurussalar, onlara koməklik gostərməzlər. Əgər onlara yardım etmis olsalar, geri donub qacar, sonra da onlara hec bir komək edilməz

[13] Dogrusu, onlar urəklərində Allahdan cox sizdən qorxurlar. Cunki onlar anlamayan adamlardır

[14] Onlar hamılıqla sizə qarsı ancaq mohkəmləndirilmis səhərlərdə və ya divar arxasından vurusarlar. Onların oz aralarındakı dusməncilik isə cox kəskindir. Sən onların həmrəy oldugunu guman edirsən, halbuki onların qəlbləri dagınıqdır. Bu ona gorədir ki, onlar aglı kəsməyən adamlardır

[15] Onlar ozlərindən bir az əvvəl əməllərinin cəzasını dadmıs, ozləri ucun də agrılı-acılı bir əzab hazırlanmıs kimsələrə bənzəyirlər

[16] Munafiqlər seytana bənzəyirlər. Seytan insana: “Kafir ol!”– deyir. Insan kafir olan kimi: “Mən səndən uzagam. Mən aləmlərin Rəbbi olan Allahdan qorxuram!”– deyir

[17] Onların hər ikisinin aqibəti atəs icində əbədi qalmaqdır. Zalımların cəzası budur

[18] Ey iman gətirənlər! Allahdan qorxun! Hər kəs sabahı ucun nə etdiyinə baxsın. Allahdan qorxun! Həqiqətən, Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır

[19] Allahı unudan, buna gorə də Allahın onları ozlərinə unutdurdugu kəslər kimi olmayın! Onlar fasiqlərdir

[20] Cəhənnəm əhli ilə Cənnət əhli eyni deyillər. Cənnət əhli ugur qazananlardır

[21] Əgər Biz bu Quranı daga nazil etsəydik, sən onun Allahın qorxusundan boyun əyib parca-parca oldugunu gorərdin. Biz bu misalları insanlar ucun cəkirik ki, bəlkə, fikirləsələr

[22] O, Ozundən basqa hec bir məbud olmayan, qeybi və askarı Bilən Allahdır. O, Mərhəmətlidir, Rəhmlidir

[23] O, Ozundən basqa hec bir məbud olmayan, Hokmran, Muqəddəs, Pak, haqqı təsdiq edən, hər seyi musahidə edən, Qudrətli, Qadir, Məgrur Allahdır. Allah onların Ona sərik qosduqlarından ucadır

[24] O, Xaliq, yoxdan Yaradan, Surətverən Allahdır. Ən gozəl adlar yalnız Ona məxsusdur. Goylərdə və yerdə olanların hamısı Onun səninə təriflər deyir. O, Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

əl-Mumtəhinə

Surah 60

[1] Ey iman gətirənlər! Mənim dusmənimi də, oz dusməninizi də ozunuzə dost tutmayın! Onlar sizə gələn həqiqəti inkar etdikləri halda, siz onlara mehribanlıq gostərib sirrinizi acıb deyirsiniz. Rəbbiniz olan Allaha iman gətirdiyiniz ucun onlar Peygəmbəri və sizi yurdunuzdan qovub cıxardırlar. Əgər siz Mənim yolumda və Mənim razılıgımı qazanmaq ugrunda cihada cıxmısınızsa, onlara gizlində mehribanlıq gostərirsiniz. Mən sizin gizli saxladıgınızı da, askar etdiyinizi də bilirəm. Sizlərdən kim bunu etsə, dogru yoldan sapmıs olar

[2] Əgər onlar sizi ələ kecirsələr, sizə dusmən kəsilər, əlləri və dilləri ilə sizə pislik edər və sizin kafir olmanızı istəyərlər

[3] Nə qohumlarınız, nə də ovladlarınız sizə bir fayda verə bilər. Qiyamət gunu Allah sizi bir-birinizdən ayıracaq. Allah nə etdiklərinizi gorur

[4] Ibrahim və onunla birlikdə olanlarda sizin ucun gozəl bir numunə var. Onlar oz qovmunə dedilər: “Həqiqətən, biz sizdən və sizin Allahdan basqa tapındıgınız seylərdən uzagıq. Biz sizi inkar edirik. Siz bir olan Allaha iman gətirincəyə qədər bizimlə sizin aranızda daim ədavət və nifrət olacaq!” Yalnız Ibrahimin oz atasına: “Mən sənin ucun mutləq bagıslanma diləyəcəyəm. Fəqət Allahdan sənə gələn əzabı dəf edə bilmərəm!”– deməsi istisnadır. Onlar dedilər: “Ey Rəbbimiz! Biz yalnız Sənə təvəkkul edir və yalnız Sənə uz tuturuq. Donus də yalnız Sənədir

[5] Ey Rəbbimiz! Bizi kafirlər ucun sınaq etmə. Ey Rəbbimiz, bizi bagısla. Həqiqətən, Sən Qudrətlisən, Mudriksən!”

[6] Onlarda sizin ucun – Allaha və Axirət gununə umid bəsləyənlər ucun gozəl numunə var. Kim uz dondərsə, bilsin ki, Allah Zəngindir, Tərifəlayiqdir

[7] Ola bilsin ki, Allah sizinlə ədavət bəslədiyiniz kimsələr arasında dostluq yaratsın. Allah hər seyə Qadirdir. Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[8] Allah din ugrunda sizinlə vurusmayan və sizi oz diyarınızdan qovub cıxartmayan kimsələrə yaxsılıq etmənizi və onlarla insafla davranmanızı sizə qadagan etmir. Subhəsiz ki, Allah insaflı olanları sevir

[9] Allah sizə ancaq sizinlə din ugrunda vurusan, sizi diyarınızdan qovub cıxardan və cıxarılmanıza komək edən kimsələrlə dostluq etmənizi qadagan edir. Onlarla dostluq edənlər zalımlardır

[10] Ey iman gətirənlər! Momin qadınlar hicrət edib sizin yanınıza gəldikləri zaman onları imtahana cəkin. Allah onların imanını daha yaxsı bilir. Əgər bunların momin olduqlarını bilsəniz, onları kafirlərə qaytarmayın. Nə bunlar onlara halaldır, nə də onlar bunlara halaldırlar. Kafirlərin bu qadınlara sərf etdikləri mehri ozlərinə qaytarın. Həmin qadınların mehrlərini ozlərinə verdiyiniz halda onlarla evlənməyinizdə sizə hec bir gunah yoxdur. Kafir qadınlarınızı kəbin altında saxlamayın, sərf etdiyiniz mehri tələb edin. Qoy onlar da momin qadınlara sərf etdikləri mehri sizdən tələb etsinlər. Allahın hokmu budur. O sizin aranızda hokm verir. Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[11] Əgər zovcələrinizdən hər hansı biri sizi qoyub kafirlərin yanına getsə və siz də kafirlərlə vurusub qalib gəlsəniz, ələ kecirdiyiniz qənimətdən zovcələri cıxıb getmis kimsələrə onların sərf etdikləri mehr qədər verin. Iman gətirdiyiniz Allahdan qorxun

[12] Ey Peygəmbər! Momin qadınlar Allaha hec bir sərik qosmayacaqlarına, ogurluq və zina etməyəcəklərinə, usaqlarını oldurməyəcəklərinə, əlləri ilə ayaqları arasından olanı yalanla ort-basdır etməyəcəklərinə (ərlərindən olmayan usaqlarını onlara isnad etməyəcəklərinə) və hec bir yaxsı isdə sənə qarsı cıxmayacaqlarına dair sənə beyət etmək ucun yanına gəldikləri zaman onların beyətini qəbul et və Allahdan onlar ucun bagıslanma dilə. Həqiqətən, Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[13] Ey iman gətirənlər! Allahın qəzəbinə gəlmis adamlarla dostluq etməyin. Kafirlər qəbirdəkilərin bir daha diriləcəyinə inanmadıqları kimi Axirət gununə də umid etmirlər

əs-Saff

Surah 61

[1] Goylərdə və yerdə olanların hamısı Allahın səninə təriflər deyir. O, Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[2] Ey iman gətirənlər! Nə ucun siz etməyəcəyiniz seyləri danısırsınız

[3] Etməyəcəyiniz seylərdən danısmagınız Allah yanında boyuk nifrətlə qarsılanır

[4] Subhəsiz ki, Allah mohkəm bir divar kimi səf-səf duzulub Onun yolunda vurusanları sevir

[5] Bir zaman Musa oz qovmunə demisdi: “Ey qovmum! Nə ucun mənə əziyyət verirsiniz? Axı siz bilirsiniz ki, mən Allahın sizə gondərdiyi elcisiyəm!” Onlar dogru yoldan sapdıqda, Allah da onların qəlbini sapdırdı. Allah fasiqləri dogru yola yonəltməz

[6] Bir zaman Məryəm oglu Isa demisdi: “Ey Israil ogulları! Həqiqətən, mən Allahın sizə gondərdiyi, məndən əvvəl nazil edilmis Tovratı təsdiqləyən və məndən sonra gələcək Əhməd adlı peygəmbərlə sizi mujdələyən bir elcisiyəm!” Allahın elcisi onlara acıq-aydın dəlillər gətirdikdə onlar: “Bu, askar bir sehrdir!”– dedilər

[7] Islama dəvət edildiyi halda, Allaha qarsı yalan uydurandan daha zalım kim ola bilər? Allah zalım adamları dogru yola yonəltməz

[8] Onlar agızlarıyla Allahın nurunu sondurmək istəyirlər. Halbuki kafirlərin xosuna gəlməsə də, Allah Oz nurunu tamamlayacaq

[9] Musriklərin xosuna gəlməsə də, Islam dinini butun dinlərdən ustun etmək məqsədilə Oz Rəsulunu hidayət və haqq dinlə gondərən Odur

[10] Ey iman gətirənlər! Sizi agrılı-acılı əzabdan xilas edəcək bir ticarəti sizə bildirimmi

[11] Allaha və Onun Rəsuluna iman gətirin, Allah yolunda malınız və canınızla cihad edin. Bilsəniz, bu sizin ucun nə qədər xeyirlidir

[12] Bu təqdirdə O sizin gunahlarınızı bagıslayar və sizi agacları altından caylar axan cənnətlərə və Ədn cənnətlərindəki gozəl məskənlərə daxil edər. Bu, boyuk muvəffəqiyyətdir

[13] Sevdiyiniz basqa sey də vardır: Allah tərəfindən komək və yaxın qələbə. Mominləri bununla mujdələ

[14] Ey iman gətirənlər! Allahın koməkciləri olun. Necə ki, Məryəm oglu Isa həvarilərə: “Allah yolunda kimlər mənə koməkci olacaq?”– demis, həvarilər də: “Bizik Allahın koməkciləri!”– demisdilər. Israil ogullarından bir zumrə iman gətirdi, digər bir zumrə isə kafir oldu. Biz də iman gətirənləri dusmənlərinə qarsı quvvətləndirdik və onlar ustun gəldilər

əl-Cumuə

Surah 62

[1] Goylərdə və yerdə olanların hamısı Hokmran, Muqəddəs, Qudrətli, Mudrik Allahın səninə təriflər deyir

[2] Savadsızlara ozlərindən elci gondərən Odur. Elci onlara Allahın ayələrini oxuyar, onları pis əməllərdən təmizləyər, onlara Kitabı və Hikməti oyrədər. Halbuki onlar əvvəllər acıq-aydın azgınlıq icində idilər

[3] Allah səni hələ musəlmanlara qosulmamıs basqalarına da elci gondərmisdir. O, Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

[4] Bu, Allahın lutfudur, onu istədiyinə verir. Allah boyuk lutf sahibidir

[5] Tovrata əməl etmək tapsırıldıqdan sonra ona əməl etməyənlər, belində coxlu kitab dasıyan, amma onlardan faydalana bilməyən uzunqulaga bənzəyirlər. Allahın ayələrini yalan sayan adamların məsəli necə də pisdir. Allah zalım adamları dogru yola yonəltməz

[6] De: “Ey yəhudilər! Əgər insanlar arasında ancaq ozunuzun Allahın dostları oldugunuzu iddia edirsinizsə və dogru danısanlarsınızsa, onda ozunuzə olum diləyin!”

[7] Lakin onlar oz əlləri ilə torətdikləri əməllərə gorə olumu əsla diləməzlər. Allah zalımları tanıyır

[8] De: “Qacdıgınız olum sizi mutləq haqlayacaq. Sonra siz qeybi və askarı Bilənin huzuruna qaytarılacaqsınız. O da sizə nə etdiklərinizi xəbər verəcək”

[9] Ey iman gətirənlər! Cumə gunu namaza cagırıldıgı zaman Allahı yad etməyə tələsin və alıs-verisi buraxın. Bilsəniz, bu sizin ucun nə qədər xeyirlidir

[10] Namaz basa catdıqdan sonra yer uzunə dagılısıb Allahın lutfunu axtarın və Allahı cox zikr edin ki, bəlkə nicat tapasınız

[11] Onlar ticarət və ya əyləncə gordukləri zaman dagılısıb ona tərəf qacdılar və səni minbərdə ayaq ustə oldugun halda tərk etdilər. De: “Allah yanında qazanacagınız savab əyləncədən də, ticarətdən də xeyirlidir. Allah ən yaxsı ruzi verəndir”

əl-Munafiqun

Surah 63

[1] Munafiqlər sənin yanına gəldikləri zaman: “Biz səhadət veririk ki, sən Allahın Rəsulusan!”– deyirlər. Allah da bilir ki, sən Onun Rəsulusan. Allah sahiddir ki, munafiqlər əsl yalancıdırlar

[2] Onlar andlarını sipər edib insanları Allah yolundan dondərdilər. Həqiqətən, onların torətdikləri əməllər necə də pisdir

[3] Bu ona gorədir ki, onlar iman gətirdikdən sonra kafir oldular. Sonra da onların qəlbinə mohur vuruldu. Artıq onlar anlamırlar

[4] Sən onlara baxdıqda onların bədən qurulusları xosuna gəlir, danısanda onların dediklərinə qulaq asırsan. Halbuki, onlar divara soykədilmis dirəklər kimidirlər. Onlar hər bir səs-kuyun ozlərinə qarsı oldugunu sanırlar. Onlar dusməndirlər. Sən onlardan cəkin! Allah onları məhv etsin, necə də haqdan dondərilirlər

[5] Onlara: “Gəlin Allahın Rəsulu sizin ucun bagıslanma diləsin!”– deyildiyi zaman baslarını yelləyir və sən onların təkəbburlə uz dondərdiklərini gorursən

[6] Sən onlar ucun bagıslanma diləsən də, diləməsən də, fərqi yoxdur. Allah onları bagıslamayacaq. Subhəsiz ki, Allah fasiq adamları dogru yola yonəltməz

[7] Məhz onlar: “Allahın Rəsulu yanında olanlara bir sey verməyin ki, dagılıb getsinlər!”– deyirlər. Halbuki goylərin və yerin xəzinələri Allahındır, lakin munafiqlər anlamırlar

[8] Onlar: “Əgər biz Mədinəyə qayıtsaq, ən qudrətlilər ən alcaqları (munafiqlər musəlmanları) mutləq oradan cıxardacaqlar!”– deyirlər. Halbuki qudrət yalnız Allaha, Onun Rəsuluna və mominlərə məxsusdur, lakin bunu munafiqlər bilmirlər

[9] Ey iman gətirənlər! Nə mallarınız, nə də ovladlarınız sizi Allahın zikrindən yayındırmasın! Bunu edənlər ziyana ugrayanlardır

[10] Sizlərdən birinə olum gəlib: “Ey Rəbbim! Mənə bir az mohlət ver ki, sədəqə verib əməlisalehlərdən olum!”– deməmisdən əvvəl sizə verdiyim ruzidən xərcləyin

[11] Allah əcəli catmıslara əsla mohlət verməz. Allah sizin nə etdiklərinizdən xəbərdardır

ət-Təğabun

Surah 64

[1] Goylərdə və yerdə olanların hamısı Allahın səninə təriflər deyir. Hokm Onundur, həmd Ona məxsusdur. O, hər seyə qadirdir

[2] Sizi yaradan Odur. Kiminiz kafir, kiminiz də momindir. Allah nə etdiklərinizi gorur

[3] O, goyləri və yeri ədalətlə yaratdı, sizə surət verib onları gozəl səklə saldı. Donus də Onadır

[4] O, goylərdə və yerdə olanları bilir. Sizin gizlində və askarda nə etdiyinizi də bilir. Allah kokslərdə olanlardan agahdır

[5] Daha oncə kafir olmus və oz əməllərinin cəzasını dadmıs kimsələrin xəbəri sizə gəlib catmadımı? Onlar ucun acılı-agrılı bir əzab hazırlanmısdır

[6] Bu ona gorədir ki, elciləri onlara aydın dəlillər gətirirdi, onlar isə: “Məgər bizə bir insanmı dogru yol gostərəcək?”– deyirdilər. Onlar kufr edir və uz dondərirdilər. Allahın onlara ehtiyacı yoxdur. Allah Zəngindir, Tərifəlayiqdir

[7] Kafir olanlar hec vaxt dirildilməyəcəklərini iddia edirlər. De: “Xeyr, Rəbbimə and olsun ki, siz mutləq dirildiləcəksiniz. Sonra isə etdiyiniz əməllər sizə xəbər veriləcək. Bu, Allah ucun cox asandır!”

[8] Elə isə Allaha, Onun Elcisinə və nazil etdiyimiz Nura (Qurana) iman gətirin! Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır

[9] O gun Allah sizi Toplanma gununə cəm edəcək. Həmin gun qarsılıqlı aldanma gunudur. Hər kəs Allaha iman gətirib yaxsı islər gorsə, Allah onun gunahlarını bagıslayar və onu agacları altından caylar axan cənnətlərə daxil edər. Onlar orada əbədi qalacaqlar. Bu, boyuk muvəffəqiyyətdir

[10] Kafir olub ayələrimizi yalan sayanlara gəldikdə isə, onlar Cəhənnəm sakinləridir. Onlar orada əbədi qalacaqlar. Ora necə də pis donus yeridir

[11] Allahın izni olmadan hec kəsə bir musibət uz verməz. Hər kəs Allaha iman gətirsə, Allah onun qəlbini haqqa yonəldər. Allah hər seyi bilir

[12] Allaha və Onun Rəsuluna itaət edin! Əgər uz cevirsəniz, bilin ki, Elcimizin ohdəsinə dusən yalnız acıq bir təbligdir

[13] Allah! Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Qoy mominlər yalnız Allaha təvəkkul etsinlər

[14] Ey iman gətirənlər! Subhəsiz ki, zovcələrinizdən və ovladınızdan sizə dusmən olanlar da vardır. Onlardan ozunuzu qoruyun! Lakin onları əfv etsəniz, gunahlarından kecsəniz və bagıslasanız, bilin ki, Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[15] Həqiqətən, var-dovlətiniz və ovladlarınız ancaq bir sınaqdır. Boyuk mukafat isə Allah yanındadır

[16] Nə qədər bacarırsınızsa Allahdan qorxun. Peygəmbərə qulaq asıb itaət edin və malınızdan oz xeyriniz ucun xərcləyin. Nəfsinin tamahından qorunanlar – məhz onlar nicat tapanlardır

[17] Əgər Allaha gozəl bir borc versəniz (malınızı Onun yolunda xərcləsəniz), O bunu sizin ucun qat-qat artırar və sizi bagıslayar. Allah sukurun əvəzini verəndir, həlimdir

[18] Allah qeybi və askarı biləndir, Qudrətlidir, Hikmət sahibidir

ət-Talaq

Surah 65

[1] Ey Peygəmbər! Qadınları bosadıgınız zaman onları gozləmə muddətlərində bosayın, gozləmə muddətini hesablayın və Rəbbiniz olan Allahdan qorxun. Onları, acıq-askar zinakarlıq etmələri istisna olmaqla, oz evlərinizdən qovub cıxartmayın və onlar ozləri də cıxmasınlar. Bu, Allahın qoydugu hududlardır. Allahın qoydugu hududları asan kimsə ozunə zulm etmis olar. Sən bilmirsən, ola bilsin ki, Allah bundan sonra basqa bir hokm versin

[2] Gozləmə vaxtı bitdikdə onları səriətə muvafiq olaraq saxlayın və yaxud onlardan muvafiq qaydada ayrılın. Aranızdan iki ədalətli sahid cagırın və Allah ucun sahidlik edin. Allaha və Axirət gununə iman gətirənlərə verilən nəsihət budur. Allahdan qorxana, Allah cıxıs yolu gostərər

[3] və ona təsəvvurunə gətirmədiyi bir yerdən ruzi bəxs edər. Kim Allaha təvəkkul etsə, Allah ona kifayət edər. Allah Oz əmrini yerinə yetirəndir. Allah hər sey ucun bir olcu qoymusdur

[4] Heyzdən kəsilmis yaslı qadınlarınızın iddəsi barəsində subhəniz varsa, onların, eləcə də hələ heyz gorməmis qızların gozləmə muddəti uc aydır. Hamilə qadınların gozləmə muddəti isə onlar hamiləlikdən azad olana qədərdir. Kim Allahdan qorxarsa, Allah onun isini asanlasdırar

[5] Bu, Allahın sizə nazil etdiyi əmridir. Kim Allahdan qorxarsa, Allah onun gunahlarından kecər və onun mukafatını artırar

[6] Onlara gozləmə muddətləri basa catanadək imkanınız daxilində oz yasadıgınız yerdə qalmaga yer verin. Sıxısdırmaq məqsədilə onlara zərər yetirməyin. Əgər onlar hamilədirlərsə, hamiləlikdən azad olana qədər onlara malınızdan xərcləyin. Sizin ucun usaq əmizdirirlərsə, onların haqqını verin. Oz aranızda xosluqla razılıga gəlin. Bir-birinizi cətinliyə salsanız, usagı əmizdirməyi basqa bir qadına həvalə edin

[7] Var-dovlət sahibi oz varına gorə xərcləsin. Imkanı az olan isə Allahın ona verdiyindən xərcləsin. Allah hec kəsin uzərinə Ozunun ona verdiyi nemətdən artıq yuk qoymaz. Allah hər bir cətinlikdən sonra asanlıq verir

[8] Necə-necə məmləkətlər oz Rəbbinin və Onun elcilərinin əmrinə asi oldu. Biz də onlarla sərt haqq-hesab cəkib onları dəhsətli əzablara ducar etdik

[9] Onlar əməllərinin cəzasını daddılar və aqibətləri ziyana ugramaq oldu

[10] Allah onlar ucun siddətli əzab hazırladı. Ey iman gətirmis agıl sahibləri, Allahdan qorxun! Allah sizə Zikr nazil etmis

[11] və iman gətirib yaxsı islər gorənləri zulmətlərdən nura cıxartmaq ucun Allahın aydın ayələrini sizə oxuyan bir elci gondərmisdir. Hər kəs Allaha iman gətirib saleh əməl isləsə, Allah onu icində əbədi qalacagı, agacları altından caylar axan cənnətlərə daxil edər. Allah ona gozəl ruzi nəsib etmisdir

[12] Yeddi goyu və yerdən də bir o qədərini yaradan Allahdır. Vəhy onların arasında ona gorə nazil olur ki, Allahın hər seyə qadir oldugunu və Allahın hər seyi elmi ilə əhatə etdiyini biləsiniz

ət-Təhrim

Surah 66

[1] Ey Peygəmbər! Zovcələrini razı salmaga calısaraq Allahın sənə halal etdiyi seyi nə ucun ozunə qadagan edirsən?! Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

[2] Allah, andlarınızdan kəffarə verməklə azad olmagı sizdən otru qanuniləsdirmisdir. Allah sizin himayədarınızdır. O, Biləndir, Hikmət sahibidir

[3] Bir zaman Peygəmbər oz zovcələrindən birinə sirr verdi. O da bunu onun digər zovcəsinə xəbər verdikdə və Allah da bunu Peygəmbərə askar etdikdə, o, bunun bir qismini sirr verdiyi zovcəsinə bildirdi, digər qismindən isə vaz kecdi. Peygəmbər bunu ona bildirdikdə zovcəsi dedi: “Bunu sənə kim xəbər verdi?” O dedi: “Bunu mənə hər seyi Bilən, hər seydən Xəbərdar olan Allah xəbər verdi!”

[4] Əgər ikiniz də Allaha tovbə etsəniz, yaxsı olar. Cunki hər ikinizin qəlbi gunaha meyl etmisdir. Əgər Peygəmbərə qarsı bir-birinizə dəstək versəniz, bilin ki, Allah, Cəbrail və əməlisaleh mominlər onun dostu və yardımcısıdır. Bunlardan basqa mələklər də onun yardımcılarıdır

[5] Əgər o sizi bosasa, Rəbbi sizin əvəzinizə ona sizdən daha yaxsı zovcələr – musəlman, momin, itaətkar, tovbə edən, ibadət edən, oruc tutan dul qadınlar və bakirə qızlar verə bilər

[6] Ey iman gətirənlər! Ozunuzu və ailənizi yanacagı insanlar və daslar olan oddan qoruyun! Onun bası ustundə Allahın onlara verdiyi əmrlərə hec vaxt asi olmayan, ozlərinə buyurulanları yerinə yetirən amansız və guclu mələklər var

[7] Ey kafir olanlar! Bu gun uzr diləməyin. Siz ancaq etdiyiniz əməllərin cəzasını cəkəcəksiniz

[8] Ey iman gətirənlər! Allaha səmimi olaraq tovbə edin. Ola bilsin ki, Rəbbiniz gunahlarınızdan kecsin və sizi, Allah o Peygəmbəri və onunla birlikdə iman gətirənləri utandırmayacagı gundə, agacları altından caylar axan cənnətlərə daxil etsin. Onların nuru onlərindən və sag tərəflərindən ətrafa yayılacaq. Onlar deyəcəklər: “Ey Rəbbimiz! Nurumuzu bizim ucun tamamla və bizi bagısla. Həqiqətən, Sən hər seyə qadirsən!”

[9] Ey Peygəmbər! Kafirlərə və munafiqlərə qarsı vurus! Onlarla sərt davran! Onların gedəcəkləri yer Cəhənnəmdir. Ora necə də pis donus yeridir

[10] Allah kafirlərə Nuhun arvadı ilə Lutun arvadını misal cəkdi. Onlar Bizim əməlisaleh qullarımızdan iki qulun nikahı altında idilər. Onlar ərlərinə xəyanət etdilər və bunlar onları Allahdan hec cur xilas edə bilmədilər. Onlara: “Girənlərlə birgə ikiniz də oda girin!”– deyildi

[11] Allah iman gətirənlərə isə Fironun zovcəsini misal cəkdi. O zaman o: “Ey Rəbbim! Mənə Oz yanında – Cənnətdə bir ev tik. Məni Firondan və onun əməlindən xilas et. Məni zalım adamlardan qurtar!”– demisdi

[12] Həmcinin ismətini qoruyan Imran qızı Məryəmi də misal cəkdi. Biz ona Oz ruhumuzdan (Cəbrail vasitəsilə) ufurduk. O, Rəbbinin Sozlərini və Onun Kitablarını təsdiq etdi və itaət edənlərdən oldu

əl-Mulк

Surah 67

[1] Mulk Əlində Olan Allah ən Əzəmətli, xeyiri və bərəkəti bol olandır. O hər seyə qadirdir

[2] Əməl baxımından hansınızın daha yaxsı oldugunuzu sınamaq ucun olumu və həyatı yaradan Odur. O, Qudrətlidir, Bagıslayandır

[3] Yeddi goyu təbəqələr səklində quran Odur. Sən Mərhəmətli Allahın yaratdıgında qətiyyən bir uygunsuzluq tapmazsan. Bir basını qaldırıb goyə diqqət yetir, hec onda bir cat gorursənmi

[4] Sonra goz gəzdirib təkrar bax. Goz zəlil və yorgun halda ozunə tərəf donəcək

[5] Biz sizə yaxın olan goyu ulduzlarla bəzədik və onları seytanlara atılan alovlar etdik. Biz onlar ucun yandırıb-yaxan od əzabı hazırlamısıq

[6] Rəbbinə qarsı cıxanlar Cəhənnəm əzabına ducar olacaqlar. Ora nə pis donus yeridir

[7] Onlar oraya atıldıqda onun dəhsətli ugultuyla qaynadıgını esidəcəklər

[8] Cəhənnəm, qəzəbindən az qala parcalansın. Hər dəfə bir dəstə oraya atılarkən Cəhənnəmin gozətciləri onlardan sorusacaqlar: “Məgər sizə xəbərdarlıq edən bir peygəmbər gəlməmisdi?”

[9] Onlar deyəcəklər: “Əlbəttə, bizə qorxudan bir peygəmbər gəlmisdi. Amma biz onu yalancı sayıb: “Allah hec bir sey nazil etməyib, siz də ancaq boyuk bir azgınlıq icindəsiniz”– demisdik

[10] Onlar deyəcəklər: “Əgər biz dinləsəydik və ya anlasaydıq alovlu od sakinlərinin icində olmazdıq!”

[11] Onlar oz gunahlarını etiraf edəcəklər. Rədd olsun alovlu od sakinləri

[12] Həqiqətən, oz Rəbbindən Onu gormədikləri halda qorxanlar ucun bagıslanma və boyuk bir mukafat var

[13] Sozunuzu gizli saxlasanız da, onu acıq desəniz də, fərqi yoxdur, Allah kokslərdə olanları bilir

[14] Yaradan Allah Lətif və hər seydən Xəbərdar oldugu halda, ola bilərmi ki, O, gizlində və askarda olanları bilməsin

[15] Yeri sizin ixtiyarınıza verən Odur. Onun hər tərəfində gəzin və Allahın ruzisindən yeyin. Qayıdıs da Onadır

[16] Goydə olan Allahın sizi yerə batırmayacagına əminsinizmi? O zaman yer hərəkətə gəlib titrəyəcək

[17] Ya da ki, goydə olan Allahın ustunuzə daslar yagdırmayacagına əminsinizmi? Siz, Mənim xəbərdarlıgımın necə nəticələr verdiyini biləcəksiniz

[18] Musriklərdən əvvəlkilər də bunu yalancı hesab etmisdilər. Gorəydin Mənim onları həlak etməyim necə oldu

[19] Məgər onlar basları uzərində dəstə-dəstə pərvazlanıb ucan, hərdən də qanadlarını yıgan qusları gormurlərmi? Onları havada ancaq Mərhəmətli Allah saxlayır. Subhəsiz ki, O, hər seyi gorur

[20] Ya da Mərhəmətli Allahdan basqa sizə komək edə biləcək qosununuz varmı? Kafirlər ancaq aldanmaqdadırlar

[21] Ya da O Oz ruzisini kəssə, sizə kim ruzi verə bilər? Xeyr, onlar təkəbbur gostərməkdə və haqdan qacmaqda davam edirlər

[22] Elə isə uzu ustə surunərək gedən daha dogru yoldadır, yoxsa duz yolda ozu sax gedən

[23] De: “Sizi yaradan, sizə qulaq, goz və urək verən Odur. Necə də az sukur edirsiniz!”

[24] De: “Sizi yer uzunə yayan da Odur. Siz Onun huzuruna toplanacaqsınız!”

[25] Onlar deyirlər: “Əgər dogru deyirsinizsə, bu vəd nə vaxt olacaq?”

[26] De: “Buna aid bilgi yalnız Allah yanındadır. Mən isə ancaq xəbərdar və bəyan edənəm!”

[27] Kafirlər əzabın yaxın oldugunu gordukdə uzləri eybəcər gorkəm alacaq və onlara: “Sizin durmadan istədiyiniz əzab bax budur!”– deyiləcək

[28] De: “Deyin gorum, əgər Allah məni və mənimlə birlikdə olanları məhv edərsə və ya bizə mərhəmət gostərərsə, bəs siz kafirləri agrılı-acılı əzabdan kim qurtara bilər?”

[29] De: “O, Mərhəmətli Allahdır! Biz Ona iman gətirib, Ona təvəkkul etmisik. Kimin tam azgınlıq icində oldugunu tezliklə biləcəksiniz

[30] De: “Deyin gorum, əgər suyunuz yerin dibinə coksə, Allahdan basqa kim sizə axar su gətirə bilər?”

əl-Qələm

Surah 68

[1] Nun. And olsun qələmə və qələmə alınanlara

[2] Məhz Rəbbinin mərhəməti sayəsində sən dəli deyilsən

[3] Subhəsiz ki, sənin ucun tukənməz bir mukafat hazırlanmısdır

[4] Həqiqətən də, sən boyuk əxlaq sahibisən

[5] Sən də gorəcəksən, onlar da –

[6] hansınızın dəli oldugunu

[7] Subhəsiz ki, Rəbbin Onun yolundan azanları və haqq yolda olanları daha yaxsı tanıyır

[8] Elə isə haqqı yalan sayanlara guzəstə getmə

[9] Musriklər istəyirlər ki, sən onlara guzəst edəsən, onlar da sənə guzəst etsinlər

[10] Itaət etmə hər tez-tez and icənə, alcaga

[11] qeybət edənə, dedi-qodu yayana

[12] xeyrə mane olana, həddi asana, gunahkara

[13] das urəkliyə, bunlardan sonra da basqasının adını mənimsəyən fırıldaqcıya –

[14] o adam var-dovlət və ogul-usaq sahibi olsa belə

[15] Ayələrimiz ona oxundugu zaman: “Bu, kecmisdəkilərin əsatirlərindəndir!”– deyər

[16] Biz onun burnuna damga vuracagıq

[17] Həqiqətən, Biz bag sahiblərini sınaga cəkdiyimiz kimi onları da sınaga cəkdik. O zaman bag sahibləri səhər acılanda bagda olan meyvələri mutləq dərəcəklərinə and icmisdilər

[18] və hec bir istisna da etməmisdilər (“insallah” deməmisdilər)

[19] Onlar yuxuda ikən Rəbbinin əzabı o bagı burudu

[20] Bag yanıb zulmət gecə kimi qapqara oldu

[21] Onlar səhər qalxdıqda bir-birlərini cagırdılar

[22] “Əgər meyvə dərəcəksinizsə, bagınıza erkən gedin!”

[23] Onlar baga yollandılar, yol boyu da bir-birlərinə belə pıcıldayırdılar

[24] “Bu gun oraya – yanınıza hec bir kasıb girməsin!”

[25] Onlar bu məqsədlə kasıbları baga buraxmamaga qadir olacaqlarını zənn edib erkən getdilər

[26] Bagı gorəndə isə belə dedilər: “Deyəsən, biz duz gəlməmisik

[27] Xeyr! Biz bu bagın xeyrindən məhrum olmusuq!”

[28] Onların ən insaflısı dedi: “Məgər mən sizə Allahın səninə təriflər soyləyin demədimmi?”

[29] Onlar dedilər: “Rəbbimiz pakdır, muqəddəsdir! Həqiqətən də, biz ozumuzə zulm etmisik!”

[30] Onlar donub bir-birlərini qınamaga basladılar

[31] və dedilər: “Vay halımıza! Biz həddi asanlarıq

[32] Ola bilsin ki, Rəbbimiz bizə bu bagın əvəzinə ondan daha yaxsısını versin. Əlbəttə, biz Rəbbimizə yonəlirik”

[33] Dunyadakı əzab belədir. Axirət əzabı isə daha boyukdur! Kas biləydilər

[34] Subhəsiz ki, muttəqilər ucun Rəbbi yanında Nəim cənnətləri hazırlanmısdır

[35] Biz hec musəlmanları gunahkarlara tay tutarıqmı

[36] Sizə nə olub, necə hokm verirsiniz

[37] Yoxsa sizin elə bir kitabınız var ki, usyankarla itaətkarın eyni oldugunu ondan oxuyursunuz

[38] Ya da onda bəyəndiyiniz hər bir seyin sizin olacagı yazılmısdır

[39] Yaxud Bizimlə Qiyamət gununədək əhd baglamısınız ki, istədiyiniz hər sey sizin olacaq

[40] Onlardan sorus ki, kim buna zamin duracaq

[41] Yoxsa onların sərikləri var? Əgər dogru danısırlarsa, onda qoy səriklərini gətirsinlər

[42] Baldır acılacagı və onlar səcdəyə cagırılacaqları, lakin buna qadir ola bilməyəcəkləri gun –

[43] onların baxısları yazıq gorkəm alacaq, ozlərini də zillət buruyəcək. Hərcənd ki, onlar dunyada ikən sag-salamat halda səcdə qılmaga dəvət olunurdular

[44] Bu Sozu yalan sayanları Mənim ohdəmə burax. Biz onları bilmədikləri bir yondən tədricən əzaba surukləyirik

[45] Hələlik Mən onlara mohlət verirəm. Subhəsiz ki, Mənim kafirlər ucun qurdugum hiyləm cox gucludur

[46] Yoxsa sən onlardan bir muzd istəyirsən və onlar da agır bir borca dusublər

[47] Yoxsa qeyb onların əlindədir və onlar da ona baxıb istədiklərini yazırlar

[48] Sən oz Rəbbinin hokmunə səbir et və balıq sahibi Yunus kimi olma! O zaman o, qəm-qussə icində Rəbbinə dua etmisdi

[49] Əgər Rəbbinin mərhəməti ona yetisməsəydi, o, qınanmıs halda hec bir bitki bitməyən bos yerə atılacaqdı

[50] Lakin Rəbbi onu secib əməlisalehlərdən etdi

[51] Həqiqətən, kafirlər bu Zikri esitdikləri zaman oz baxısları ilə az qala səni gozə gətirələr. Onlar carəsizlikdən: “O, dəlidir!”– deyirlər

[52] Halbuki bu Quran aləmlər ucun oyud-nəsihətdən basqa bir sey deyil

əl-Haqqə

Surah 69

[1] Haqq olan Qiyamət

[2] Nədir haqq olan Qiyamət

[3] Sən nə biləsən ki, nədir haqq olan Qiyamət

[4] Səmud və Ad tayfaları qəlbləri qorxuya salan Qiyaməti yalan saydılar

[5] Səmud tayfası qorxunc bir səslə məhv edildi

[6] Ad tayfası isə hədsiz soyuq və siddətli kuləklə yox edildi

[7] Allah onu yeddi gecə, səkkiz gun fasilə vermədən onların ustundə əsdirdi. Sən orada olsaydın, o tayfanı xurma agacının yıxılmıs curuk govdələri kimi yerə sərilmis gorərdin

[8] Sən onlardan qalan bir kimsəyə hec rast gəlmisənmi

[9] Firon da, ondan əvvəlkilər də, alt-ust olmus kəndlər (Lut qovmu) də gunah islətmisdilər

[10] Onlar oz Rəbbinin elcisinə asi oldular, O da onları siddəti artan bir əzabla yaxaladı

[11] Su asıb-dasdıqda Biz sizi uzən gəmidə dasıdıq

[12] Sizə bir xatırlatma olsun və yadda saxlayan qulaqlar onu yadda saxlasın deyə belə etdik

[13] Sur bircə dəfə ufuruləcəyi

[14] yer və daglar qaldırılıb bircə dəfə bir-birinə cırpılacagı zaman –

[15] həmin gun Vaqiə qopacaq

[16] Goy yarılacaq və həmin gun o, sust olacaqdır

[17] Mələklər isə onun ətrafında olacaqlar. O gun sənin Rəbbinin Ərsini səkkiz mələk dasıyacaq

[18] O gun siz məhsərə gətiriləcəksiniz və hec bir sirriniz gizlədilməyəcək

[19] Kitabı sag əlinə verilən deyəcək: “Budur, oxuyun kitabımı

[20] Mən bilirdim ki, etdiklərimin hesabına qovusacagam”

[21] O, xosbəxt həyat surəcək –

[22] uca bir Cənnətdə –

[23] elə bir Cənnətdə ki, onun meyvələri lap yaxınlıqda olacaq

[24] Onlara: “Kecmis gunlərdə etdiyiniz əməllərə gorə nuscanlıqla yeyin-icin!”– deyiləcək

[25] Kitabı sol əlinə verilən kimsə isə deyəcək: “Kas kitabım mənə verilməyəydi

[26] Hesabımdan da xəbərim olmayaydı

[27] Kas ilk olumum həmisəlik olaydı

[28] Var-dovlətim məni əzabdan qurtarmadı

[29] Hokmranlıgım da məhv olub getdi”

[30] Mələklərə deyiləcək: “Onu yaxalayıb zəncirləyin

[31] Sonra da Cəhənnəmə atın

[32] Onu uzunlugu yetmis dirsək olan zəncirə vurun

[33] Cunki o, Boyuk Allaha iman gətirmirdi

[34] və hec kəsi kasıbı yedirtməyə rəgbətləndirmirdi

[35] Bu gun burada onun ucun bir dost tapılmaz

[36] Qanlı irindən basqa yeməyi də yoxdur

[37] Onu ancaq gunahkarlar yeyər”

[38] And icirəm həm gorduklərinizə

[39] həm də gormədiklərinizə

[40] Bu, mohtərəm bir Elcinin sozudur

[41] O, sair sozu deyil! Necə də az inanırsınız

[42] O, kahin sozu də deyil! Necə də az dusunursunuz

[43] O, aləmlərin Rəbbi tərəfindən vəhy edilmisdir

[44] Əgər Muhəmməd bəzi sozləri ozundən uydurub Bizə aid etsəydi

[45] Biz onu sag əlindən yaxalayar

[46] sonra da sah damarını kəsərdik

[47] Icərinizdən hec kəs buna mane ola bilməzdi

[48] Həqiqətən, bu Quran muttəqilər ucun bir nəsihətdir

[49] Aranızdan Quranı yalan sayanlar oldugunu da bilirik

[50] Həqiqətən, bu, kafirlər ucun bir pesmancılıqdır

[51] Sozsuz ki, bu Quran əsl həqiqətdir

[52] Elə isə Boyuk Rəbbinin adına təriflər de

əl-Məaric

Surah 70

[1] Istəyən kimsə bas verəcək əzabı istədi –

[2] bunu kafirlər ucun dilədi. O əzabın qarsısını alan tapılmayacaq

[3] O, dərəcələr sahibi olan Allahdandır

[4] Mələklər və Ruh Cəbrail Allaha dogru sayı əlli min ilə bərabər bir gun ərzində qalxırlar

[5] Sən təmkinlə səbir et

[6] Dogrusu, kafirlər o əzabın uzaq oldugunu guman edirlər

[7] Biz isə onun yaxın oldugunu goruruk

[8] O gun goy əridilmis metal kimi olacaq

[9] Daglar da didilmis yuna bənzəyəcək

[10] Dost dostun halını xəbər almayacaq

[11] Halbuki onlar bir-birini gorəcəklər. Gunahkar o gunun əzabından qurtarmaq ucun fidyə vermək istəyər – oz ogullarını

[12] həyat yoldasını və qardasını

[13] ona sıgınacaq vermis nəslini

[14] və yer uzundə olanların hamısını – təki bu onu xilas etsin

[15] Xeyr! Bu, alovu solələnən Oddur –

[16] basın dərisini sıyırıb cıxaran bir od

[17] O od cagırır haqqa arxa cevirəni, ondan uz dondərəni

[18] və mal-dovlət yıgıb saxlayanı

[19] Həqiqətən, insan kəmhovsələ yaradılmısdır

[20] Ona bir pislik toxunduqda ozundən cıxır

[21] bir xeyir nəsib olduqda isə xəsislik edir

[22] Namaz qılanlar istisnadır

[23] O kəslər ki, namazlarını həmisə qılırlar

[24] O kəslər ki, onların mallarında bəlli bir haqq var –

[25] dilənən və həya edib istəmədiyinə gorə məhrum qalan ucun

[26] O kəslər ki, Haqq-hesab gununu təsdiq edirlər

[27] O kəslər ki, Rəbbinin əzabından qorxurlar

[28] Axı Rəbbinin əzabı onlar ucun də təhlukəsiz deyil

[29] O kəslər ki, tənasul uzvlərini zinadan qoruyurlar –

[30] zovcələrindən və sahib olduqları cariyələrdən basqa. Buna gorə onlar əsla qınanmazlar

[31] Bundan artıgını istəyənlər isə həddi asanlardır

[32] O kəslər ki, əmanəti danmır və əhdlərini pozmurlar

[33] O kəslər ki, sahidliklərində mətindirlər

[34] Bir də o kəslər ki, namazlarını dəqiqliklə qılırlar

[35] Cənnətlərdə hormət gostəriləcək insanlar da elə onlar olacaq

[36] Sənə dogru tələsən kafirlərə nə olub belə –

[37] sagdan-soldan dəstələrlə ətrafına yıgısırlar

[38] Yoxsa onların hər biri Nəim cənnətinə girə biləcəyinə umid edir

[39] Xeyr! Bu mumkun deyil! Biz onları bildikləri seydən xəlq etmisik

[40] And icirəm məsriqlərin və məgriblərin Rəbbinə! Biz dogrudan da, elə bir qudrətə malikik ki, –

[41] onları daha yaxsıları ilə əvəz edə bilərik. Bunda qarsımıza cıxa bilən tapılmaz

[42] Vədə verilmis gunə catanadək onlarla daha isin olmasın, qoy bos-bos danıssınlar və əylənsinlər

[43] O gun, məbudlarına ibadətə can atırmıslar kimi onlar qəbirlərdən cıxacaqlar

[44] O gun onların baxısları yerə dikiləcək, ozlərini də zillət buruyəcək. Budur onların xəbərdar edildikləri gun

Nuh

Surah 71

[1] Həqiqətən, Biz Nuhu oz qovmunə gondərdik və dedik: “Sən oz qovmunu, onlara agrılı-acılı bir əzab gəlməmisdən əvvəl xəbərdar et!”

[2] O dedi: “Ey qovmum! Subhəsiz ki, mən sizi acıq-aydın xəbərdar edənəm

[3] Allaha ibadət edin, Ondan qorxun və mənə itaət edin

[4] Belə etsəniz, O sizin gunahlarınızdan kecər və sizə muəyyən vaxtadək mohlət verər. Həqiqətən, Allahın muəyyən etdiyi vaxt gəlib catdıqda əsla təxirə salınmaz. Kas biləydiniz!”

[5] O dedi: “Ey Rəbbim, mən xalqımı gecə-gunduz dəvət etdim

[6] Amma dəvətim onların haqdan qacmalarını daha da artırdı

[7] Sən onları bagıslayasan deyə, mən hər dəfə onları imana dəvət etdikdə, onlar barmaqlarını qulaqlarına tıxayır, paltarlarına burunur, kufrlərində israr edir və otkəm-otkəm təkəbburlənirdilər

[8] Sonra mən onları askarcasına dəvət etdim

[9] Sonra mən onlara həm uca səslə, həm də gizlicə bildirib

[10] dedim: “Rəbbinizdən bagıslanmagınızı diləyin! Həqiqətən, O, cox Bagıslayandır

[11] O, sizin uzərinizə bol-bol yagıs gondərər

[12] var-dovlət və ogul-usaqla sizin imdadınıza catar, sizin ucun baglar salar və caylar yaradar

[13] Necə olub ki, siz Allahın boyukluyunu layiqincə uca tutmursunuz

[14] Axı O sizi mərhələlərlə yaratdı

[15] Məgər Allahın yeddi goyu təbəqə-təbəqə necə yaratdıgını gormursunuz

[16] Orada ayı bir nur, gunəsi də cıraq etmisdir

[17] Allah sizi torpaqdan bir bitki kimi bitirmisdir

[18] Sonra O sizi ora qaytaracaq və yenidən cıxardacaq

[19] Allah yeri sizin ucun xalı təki dosədi

[20] Belə etdi ki, orada genis yollarla hərəkət edəsiniz”

[21] Nuh dedi: “Ey Rəbbim! Onlar mənə asi oldular və var-dovləti, ovladı ozunə zərərdən basqa bir sey artırmayan bir adama tabe oldular

[22] Onlar mənə qarsı boyuk bir hiylə islətdilər

[23] və ozlərinə tabe olanlara dedilər: “Oz məbudlarınızı tərk etməyin; Vəddi, Suvanı, Yəgusu, Yəuqu və Nəsri tərk etməyin!”

[24] Artıq onlar coxlarını azdırmıslar. Sən də zalımlara azgınlıqdan basqa bir sey artırma”

[25] Onlar oz gunahlarına gorə suya qərq edildilər və oda atıldılar. Onlar ozlərinə Allahdan savayı koməkcilər tapmadılar

[26] Nuh dedi: “Ey Rəbbim, kafirlərdən yer uzundə bir nəfəri belə sag qoyma

[27] Əgər Sən onları sag qoysan, onlar Sənin qullarını azdıracaq və yalnız gunahkar, kafir ovladlar dogub-torədəcəklər

[28] Ey Rəbbim! Məni, valideynlərimi, evimə momin kimi daxil olanları və butun momin kisi və qadınları bagısla! Zulmkarların isə ancaq həlakını artır”

əl-Cinn

Surah 72

[1] De: “Mənə vəhy olundu ki, cinlərdən bir dəstə Quranı dinlədikdən sonra oz tayfalarına qayıdıb dedilər: “Həqiqətən, biz heyrətamiz bir Quran dinlədik

[2] O, dogru yola yonəldir. Biz ona inandıq və bundan sonra əsla kimsəni Rəbbimizə sərik qosmayacagıq

[3] Dogrudan da, Rəbbimizin əzəməti cox yuksəkdir. O, nə zovcə, nə də ovlad sahibi olmamısdır

[4] Bizim səfehimiz Iblis Allaha qarsı hədsiz yalanlar danısır

[5] Biz elə guman edirdik ki, nə insanlar, nə də cinlər Allah barəsində əsla yalan soyləməzlər

[6] Həqiqətən, insanlardan bəziləri cinlərin bəzilərinə sıgınırdılar. Bu isə onların azgınlıgını artırırdı

[7] Onlar da siz zənn etdiyiniz kimi, elə dusunurdulər ki, Allah olənləri diriltməyəcək

[8] Biz səmaya qalxdıqda onun sərt gozətcilər və yandırıb-yaxan alovlarla dolu oldugunun sahidi olduq

[9] Halbuki daha oncə biz mələklərin sohbətinə qulaq asmaq ucun goyun bəzi yerlərində otururduq. Amma kim indi onları dinləmək istəsə, o, pusquda gozləyən yandırıb-yaxan alova rast gələr

[10] Biz bilmirik, bununla yerdəkilərə pislik etmək qəsd edilmisdir, yoxsa Rəbbi onları dogru yola yonəltmək istəmisdir

[11] Əlbəttə, aramızda saleh əməl sahibləri də, onlar kimi olmayanları da var. Biz ayrı-ayrı yollar tutmusuq

[12] Biz yəqin etdik ki, yer uzundə Allahdan yaxa qurtara bilmərik. Goyə qacmalı olsaq da Onun əzabından yayına bilməyəcəyik

[13] Biz dogru yolu gostərən rəhbəri esitdiyimiz zaman ona iman gətirdik. Rəbbinə iman gətirən, nə savabının azalmasından, nə də haqsızlıga ugramaqdan qorxar

[14] Sozsuz ki, bizlərdən musəlmanlar da var, dogru yoldan sapanlar da. Musəlman olan səxslər dogru yol tutanlardır

[15] Dogru yoldan sapanlar Cəhənnəm ucun odun olacaqlar”

[16] Əgər onlar o yolda sabit qalsaydılar, Biz onlara bol-bol su verərdik

[17] Belə edərdik ki, bununla onları sınayaq. Kim oz Rəbbinin zikrindən uz dondərərsə, O, həmin səxsi getdikcə artan siddətli bir əzaba məruz qoyar

[18] Subhəsiz ki, məscidlər Allaha məxsusdur. Elə isə Allahla yanası hec kəsə dua etməyin

[19] Allahın qulu qalxıb Allaha dua etdikdə cinlər az qala onun dovrəsində bir-birinə kecib cəpər yaradırdılar

[20] De: “Mən yalnız oz Rəbbimə dua edirəm və kimisə Ona sərik qosmuram!”

[21] De: “Mən sizə nə ziyan verməyə, nə də sizi dogru yola yonəltməyə qadir deyiləm!”

[22] De: “Həqiqətən, məni Allahdan hec kəs xilas edə bilməz və mən Ondan basqa bir pənah yeri tapa bilmərəm

[23] Mənim əlimdən gələn ancaq Allahı və Onun gondərdiklərini təblig etməkdir. Kim Allaha və Onun Elcisinə asi olarsa, onun ucun icərisində əbədi qalacaqları Cəhənnəm odu hazırlanmısdır”

[24] Onlar ozlərinə vəd olunmus əzabı gordukləri zaman kimin koməkcisinin daha zəif və sayca daha az oldugunu biləcəklər

[25] De: “Mən sizə vəd olunmus əzabın yaxın oldugunu və yaxud Rəbbimin onun ucun uzun bir muddət təyin etmis oldugunu bilmirəm

[26] O, qeybi biləndir və Oz qeybini hec kəsə acmaz

[27] razı qaldıgı elcidən basqa. Həqiqətən, Allah onların onundə və arxasında gozətcilər qoyur ki

[28] hər kəs onların, Rəbbinin gondərdiklərini necə təblig etdiyini bilsin. Allah onların nə etdiklərini nəzarəti altında saxlayır və hər seyi ayrı-ayrılıqda hesaba alır”

əl-Muzzəmmil

Surah 73

[1] Ey libasına burunub ortunmus peygəmbər

[2] Az bir hissəsi istisna olmaqla gecələr namaza dur

[3] Gecənin yarısını, yaxud ondan bir az əskilt

[4] və ya ona artır. Quranı da aramla oxu

[5] Həqiqətən Biz sənə agır bir Soz – Quran vəhy edəcəyik

[6] Sozsuz ki, gecə qalxmaq cox cətin və Quran oxumaq daha munasibdir

[7] Subhəsiz ki, gunduz sənin ucun uzun-uzadı islər var

[8] Rəbbinin adını zikr et və ozunu tamamilə Ona həsr et

[9] O, məsriqin və məgribin Rəbbidir. Ondan basqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. Elə isə Onu ozunə Himayəci gotur

[10] Musriklərin dediklərinə səbir et və onlardan xosluqla uzaqlas

[11] Məni, ayələrimi yalan sayan var-dovlət sahibləri ilə tək burax və onlara bir az mohlət ver

[12] Həqiqətən, Bizdə onlar ucun qandallar və Cəhənnəm hazırlanmısdır

[13] bogazda tıxanıb kecməyən yemək və agrılı-acılı bir əzab da vardır

[14] O gun yer və daglar titrəyəcək, daglar səpələnən qum təpəsinə donəcək

[15] Həqiqətən, Biz Firona elci gondərdiyimiz kimi sizə də sahidlik edəcək elci gondərdik

[16] Firon elciyə asi oldu. Biz də onu siddətli bir əzabla yaxaladıq

[17] Əgər kufr etsəniz, usaqları ag saclı qocalara cevirəcək gundən necə qorunacaqsınız

[18] O gun goy parcalanacaq. Allahın vədi mutləq yerinə yetəcək

[19] Həqiqətən, bu, bir nəsihətdir. Kim istəsə, Rəbbinə tərəf yonələr

[20] Həqiqətən, Rəbbin bilir ki, sən və səninlə olan səhabələrin bir qismi bəzən gecənin ucdə ikisinə yaxın qismini, bəzən yarısını, bəzən də ucdə birini ibadət ucun durursunuz. Gecə və gunduzu Allah olcub muəyyənləsdirir. O, sizin bunları hesablamaqda cətinlik cəkəcəyinizi bildiyi ucun, tovbələrinizi qəbul etdi. Elə isə namaz qılarkən Qurandan sizə asan gələni oxuyun! O bilir ki, bəziləriniz xəstə olacaq, digərləriniz Allahın mərhəmətindən ruzi əldə etmək məqsədilə muxtəlif yerlərə səfərə cıxacaq, bir qisminiz də Allah yolunda vurusacaqdır. Buna gorə namaz qılarkən Qurandan sizə asan olanı oxuyun! Namaz qılın, zəkatınızı odəyin və Allaha gozəl bir borc verin. Bu dunyada qabaqcadan ozunuzə hansı xeyirli əməlləri tədaruk etsəniz, Allah yanında onun daha xeyirlisi ilə və daha boyuk mukafatla əvəz olundugunu gorəcəksiniz. Elə isə Allahdan sizi əfv etməsini istəyin! Subhəsiz ki, Allah Bagıslayandır, Rəhmlidir

əl-Muddəssir

Surah 74

[1] Ey libasına burunub ortunmus peygəmbər

[2] Qalx və insanları xəbərdar et

[3] Təkcə Rəbbini uca tut

[4] Geyimini təmiz saxla

[5] Pis seyləri tərk et

[6] Yaxsılıgı təmənna məqsədilə etmə

[7] Rəbbin ucun səbir et

[8] Sur ufurulərkən –

[9] Cətin bir gun olacaq

[10] Həmin gun kafirlərə asan olmayacaq

[11] Məni yaratdıgım kimsə ilə tək burax

[12] Mən ona bolluca var-dovlət bagısladım

[13] qaygısına qalan ogullar verdim

[14] və onu hər cur imkanlarla təmin etdim

[15] Bunlara baxmayaraq, o, yenə də əlavə etməyimi arzulayır

[16] Xeyr! Cunki o, ayələrimizi inadla inkar edir

[17] Mən onu sərt bir yoxusa surukləyəcəyəm

[18] Cunki o, fikirləsərək qərara gəldi

[19] Ona olum olsun! Necə qərara gəldi

[20] Sonra yenə ona olum olsun! Gor nə qərara gəldi

[21] Sonra o nəzər saldı

[22] Sonra uz-gozunu tursudub qas-qabagını tokdu

[23] Sonra da arxasını cevirib təkəbbur gostərdi

[24] və dedi: “Bu, sehrbazlardan esidilib təkrarlanan sehrdən basqa bir sey deyil

[25] Bu, adi insan kəlamıdır

[26] Mən onu Səqərə salacagam

[27] Sən haradan biləsən ki, Səqər nədir

[28] O, kimsəni sag-salamat buraxmaz

[29] dərini yandırıb-yaxar

[30] Onun uzərində on doqquz gozətci mələk var

[31] Biz Cəhənnəm gozətcilərini yalnız mələklərdən etdik və onların sayını on doqquz etdik ki, bu, kafirlər ucun ancaq bir sınaq olsun, ozlərinə Kitab verilənlər yəqinlik hasil etsinlər, iman gətirənlərin imanı artsın, Kitab verilənlər və mominlər haqqa subhə etməsinlər və qəlblərində xəstəlik olanlar və kafirlər: “Allah bu məsəllə nə demək istəyir?”– desinlər. Allah istədiyi kimsəni belə azdırır, istədiyini də dogru yola yonəldir. Sənin Rəbbinin qosunları barədə yalnız Ozu bilir. Bu, bəsəriyyət ucun ancaq bir xatırlatmadır

[32] Xeyr! And olsun aya

[33] And olsun donub uzaqlasan gecəyə

[34] And olsun agarmaqda olan subh cagına

[35] Dogrudan da o Cəhənnəm ən boyuk fəlakətdir

[36] həm bəsəriyyət ucun xəbərdarlıqdır

[37] həm də sizlərdən yaxsı islər gorub irəli cıxmaq və ya gunah edib geriyə dusmək istəyənlər ucun

[38] Hər bir kəs qazandıgının girovuna cevrilir

[39] sag tərəf sahiblərindən basqa

[40] Onlar cənnətlərdə bir-birlərindən sorusacaqlar –

[41] gunahkarlar barəsində

[42] Sizi Səqərə salan nədir

[43] Onlar deyəcəklər: “Biz namaz qılanlardan deyildik

[44] Kasıbı da yedizdirməzdik

[45] Batil sozlər danısanlarla birlikdə biz də danısardıq

[46] və Haqq-hesab gununu yalan hesab edərdik –

[47] olum yəqinliyi bizə gələnə qədər”

[48] Odur ki, səfaət edənlərin səfaəti onlara fayda verməz

[49] Onlara nə olub ki, nəsihətdən uz dondərirlər

[50] Sanki urkudulmus vəhsi uzunqulaqlardır ki

[51] ovculardan yaxud aslandan qacırlar

[52] Əksinə, onlardan hər biri vəhy olunmus səhifələrin məhz ona verilməsini istəyir

[53] Xeyr! Əksinə, onlar Axirətdən qorxmurlar

[54] Xeyr! Bu Quran bir nəsihətdir

[55] Istəyən onu xatırlayar

[56] Bilin ki, Allah istəmədikcə onlar xatırlaya bilməzlər. Mutləq qudrətindən qorxub cəkinməyə layiq olan da, bagıslamaga qadir olan da Odur

əl-Qiyamə

Surah 75

[1] And icirəm Qiyamət gununə

[2] And icirəm pesmancılıq cəkən nəfsə

[3] Insan elə dusunur ki, Biz onun sumuklərini yıga bilməyəcəyik

[4] Mutləq yıgacagıq! Biz onun barmaq uclarını bərpa etməyə qadirik

[5] Lakin insan bundan sonra da gunah etmək fikrindədir

[6] O: “Qiyamət gunu nə vaxt olacaq!”– deyə risxəndlə sorusur

[7] Gozlər bərələ qalacagı

[8] ay tutulacagı

[9] və gunəslə ayın qovusacagı zaman –

[10] o gun insan deyəcək: “Hara qacaq?”

[11] Xeyr, o gun pənah aparılacaq yer tapılmayacaq

[12] O gun qayıdıs ancaq sənin Rəbbinə olacaq

[13] O gun insana əvvəllər etdiyi və sonraya saxladıgı əməlləri barədə xəbər veriləcək

[14] Əslində, insan oz əleyhinə sahidlik edəcək –

[15] uzrlu olub-olmadıgı butun halları ortaya qoysa da

[16] Cəbrail sənə Quranı nazil etdikdə onu tələm-tələsik yadda saxlamaq ucun dilini tərpətmə

[17] Subhəsiz ki, sənin qəlbində onun qərar tutması və dilinlə onun oxunması Bizə aiddir

[18] Biz onu oxudugumuz zaman sən onun oxunusunu izlə

[19] Sonra onu izah etmək də, sozsuz ki, Bizə aiddir

[20] Xeyr! Əksinə, siz tez otub kecən fani dunyanı sevir

[21] Axirətdən isə uzaqlasırsınız

[22] O gun bir cox uzlər parlayacaq

[23] və oz Rəbbinə baxacaqdır

[24] O gun bir cox uzlər də tutulub qaralacaq

[25] və yəqin edəcək ki, onlara musibət artıq uz vermisdir

[26] Xeyr, ruh korpucuk sumuklərinə yetisəcəyi zaman

[27] “Kim onu dua ilə mualicə edə bilər?”– deyiləcək

[28] Can verən adam dunya həyatından ayrıldıgını yəqin edəcəyi

[29] və ayaq ayaga dolasacagı zaman –

[30] o gun hər kəs Rəbbinin huzuruna gətiriləcək

[31] O kafir nə Quranı təsdiq etdi, nə də namaz qıldı

[32] Haqqı da yalan saydı və uz dondərdi

[33] Sonra da lovga-lovga oz ailəsinin yanına getdi

[34] Vay sənin halına, vay

[35] Yenə də vay sənin halına, vay

[36] Bəlkə insan ozbasına qoyulacagını guman edir

[37] Məgər o, kisi toxumundan axıdılan bir damla nutfə deyildimi

[38] Sonra laxtalanmıs qan oldu. Allah onu yaradıb kamil bir gorkəmə saldı

[39] Ondan da bir cut kisi və qadın yaratdı

[40] Məgər O, oluləri diriltməyə qadir deyilmi

əl-İnsan

Surah 76

[1] Dogrudanmı insanın hec kimə məlum olmadıgı bir dovr hələ də otub kecməmisdir

[2] Insanı qarısdırılmıs nutfədən yaradaraq onu sınaqdan kecirmək məqsədilə esidən və gorən etdik

[3] Subhəsiz ki, Biz ona yol gostərdik! Fərqi yoxdur, ya sukur etsin, ya da nasukur olsun

[4] Dogrudan da, kafirlərdən otru zəncirlər, buxovlar və alovlu bir atəs hazırlamısıq

[5] Sozsuz ki, yaxsılar kafur qatılmıs sərabla dolu badədən icəcəklər

[6] Bu elə bir bulaqdır ki, Allahın qulları ondan doyunca icər və onun mənsəbini istədikləri səmtə yonəldərlər

[7] Onlar vəd etdikləri nəziri verər və dəhsəti hər yeri sarsıdacaq gundən qorxarlar

[8] Onlar ozlərinin istədikləri seylərdən kasıba, yetimə, əsirə verər

[9] və deyərlər: “Biz sizi yalnız Allahın Uzu xatirinə (ixlasla, savabını Allahdan umaraq) yedirdirik və sizdən nə əvəzini, nə də minnətdarlıq gozləyirik

[10] Əslində, biz, Rəbbimizdən gələ bilən cox kəskin və agır bir gundən ehtiyat edirik!”

[11] Bunun əvəzində Allah da onları həmin gunun sərindən qoruyar və onlara gozəllik və sevinc nəsib edər

[12] onlara səbir etdiklərinə gorə Cənnəti bəxs edər və onları orada geyəcəkləri ipəklə mukafatlandırar

[13] Onlar orada taxtlar uzərində mutəkkələrə dirsəklənəcək və orada nə gunəs, nə də saxta gorməyəcəklər

[14] Cənnət agaclarının kolgələri ozləri onlara yaxınlasacaq, meyvələri də tam onların ixtiyarına veriləcək

[15] Onların ətrafına təamlarla dolu gumusdən hazırlanmıs qablar və bullur qədəhlər dolandırılacaq

[16] Gumusdən olan elə bullur qədəhlər ki, xidmətcilər onları cənnətdəkilərin icmək istədikləri həcmdə hazırlamıslar

[17] Orada onlara zəncəfil qatılmıs sərab badəsi də icirdiləcək

[18] Bu elə bir bulaqdandır ki, o, Cənnətdə Səlsəbil adlanır

[19] Onların ətrafında həmisə gənc olan xidmətci cavanlar dolanacaqlar. Onları gordukdə səpələnmis mirvari dənələri olduqlarını sanarsan

[20] Cənnətdə hara baxsan nemət və əzəmətli səltənət nisanəsi gorərsən

[21] Onlar əyinlərinə taftadan və atlazdan yasıl paltarlar geyəcəklər. Onların qoluna gumus bilərziklər baglanacaq. Onların Rəbbi onlara tərtəmiz sərab icirdəcək

[22] Onlara deyiləcək: “Həqiqətən, bu sizə bir hədiyyədir və səyiniz təsəkkurə layiqdir”

[23] Biz Quranı sənə hissə-hissə aramla nazil etdik

[24] Belə ki, Rəbbinin qərar verəcəyinə qədər səbir et və onlardan hec bir gunahkara və ya nankora itaət etmə

[25] Səhər-axsam Rəbbinin adını zikr et

[26] Gecənin bir hissəsində Ona səcdə et və gecədə uzun muddət Onun səninə təriflər de

[27] Həqiqətən, bunlar otəri dunyanı ustun tutaraq qarsılarındakı agır gunə etinasız yanasırlar

[28] Biz onları yaratdıq və xilqətini mohkəmlətdik. Əgər istəsək, onları ozlərinə bənzərləri ilə dəyisdirərik

[29] Həqiqətən, bu bir ibrətdir. Istəyən, Rəbbinə dogru aparan bir yol tutar

[30] Amma Allah istəməyincə, siz istəyə bilməzsiniz! Həqiqətən, Allah hər seyi biləndir, hikmət sahibidir

[31] O, istədiyini Oz mərhəmətinə qovusdurar. Zalımlara isə, O, agrılı-acılı əzab hazırlamısdır

əl-Mursəlat

Surah 77

[1] And olsun xeyirlə gondərilənlərə

[2] və siddətlə əsənlərə

[3] And olsun Allahın əmrini yaydıqca yayanlara

[4] haqqı nahaqdan ayırdıqca ayıranlara

[5] və zikri catdıranlara –

[6] uzr diləmək və ya qorxutmaq ucun catdıranlara

[7] Sizə vəd edilmis Qiyamət mutləq vaqe olacaq

[8] Ulduzlar sonəcəyi zaman

[9] Goy yarılacagı zaman

[10] Daglar dagılacagı zaman

[11] Ummətlərinə sahidlik etmələri ucun elcilərə vaxt təyin ediləcəyi zaman

[12] deyiləcək: “Bunlara verilmis mohlət hansı gunə qədərdir?”

[13] Cavabında deyiləcək: “Ayırd etmə gununədək!”

[14] Sən ayırd etmə gununun nə oldugunu bilirsənmi

[15] O gun Qiyaməti yalan sayanların vay halına

[16] Məgər Biz ilk nəsilləri həlak etmədikmi

[17] Sonrakıları da onlara qatacagıq

[18] Biz gunah sahibləri ilə belə davranırıq

[19] O gun Qiyaməti yalan sayanların vay halına

[20] Məgər Biz sizi dəyərsiz bir sudan xəlq etmədikmi

[21] Biz onu etibarlı bir yerdə yerləsdirmədikmi –

[22] məlum bir vaxta kimi

[23] Biz nutfəni yaratmaga qadir olduq. Nə gozəl Qadir olanlarıq Biz

[24] O gun Qiyaməti yalan sayanların vay halına

[25] Məgər Biz yeri məskən etmədikmi –

[26] dirilər və olulərə

[27] Orada mohkəm dayanan uca daglar yaratmadıqmı və sizə sirin sulardan icirtmədikmi

[28] O gun Qiyaməti yalan sayanların vay halına

[29] Onlara belə deyiləcək: “Gedin yalan hesab etdiyiniz Cəhənnəmə

[30] Uc qola ayrılan kolgəliyə gedin!”

[31] Ora nə kolgə salır, nə də alovdan qoruyur

[32] Cəhənnəm hərəsi hundur imarət həcmində qıgılcımlar puskurur

[33] Onlar sanki sarı dəvələrdir

[34] O gun Qiyaməti yalan sayanların vay halına

[35] Bu, gunahkarların danısa bilməyəcəkləri bir gundur

[36] Onlara uzrxahlıq ucun izin belə verilməyəcək

[37] O gun Qiyaməti yalan sayanların vay halına

[38] Bu gun, haqqı batildən ayırd etmə gunudur. Ey kafirlər! Biz həm sizi, həm də əvvəlkiləri bir yerə cəm etdik

[39] Əgər hiyləniz varsa, Mənə qarsı islədin

[40] O gun Qiyaməti yalan sayanların vay halına

[41] Subhəsiz ki, muttəqilər kolgəliklərdə, cesmələr basında

[42] və istədikləri meyvələr icində olacaqlar

[43] Onlara deyiləcək: “Xeyirxah əməllərinizə gorə nuscanlıqla yeyin-icin

[44] Subhəsiz ki, Biz yaxsı əməl sahiblərini belə mukafatlandırırıq!”

[45] O gun Qiyaməti yalan sayanların vay halına

[46] Kafirlərə deyiləcək: “Yeyin və bir az əylənin! Həqiqətən, siz gunahkarsınız

[47] O gun Qiyaməti yalan sayanla-rın vay halına

[48] Onlara: “Ruku edin!”– deyildiyi zaman ruku etməzlər

[49] O gun Qiyaməti yalan sayanların vay halına

[50] Onlar bu Qurandan sonra hansı sozə inanacaqlar

ən-Nəbə

Surah 78

[1] Onlar nə barədə bir-birindən sorusurlar

[2] Boyuk bir xəbər barəsində –

[3] elə bir xəbər ki, onlar onun haqqında ziddiyyətdədirlər

[4] Xeyr, onlar Qiyamətin həqiqət oldugunu hokmən biləcəklər

[5] Bir daha xeyr! Onlar hokmən biləcəklər

[6] Məgər Biz yeri yataq etmədikmi

[7] Dagları da payalar

[8] Biz sizi cut yaratdıq

[9] Yuxunuzu da sizin ucun rahatlıq etdik

[10] Gecəni ortuk etdik

[11] gunduzu isə ruzi qazanmaq vaxtı

[12] Ustunuzdə yeddi mohkəm goy qurduq

[13] və cox parlaq bir cıraq yaratdıq

[14] Biz buludlardan sırıl-sırıl axan yagmur endirdik ki

[15] onunla toxum və digər bitkilər yetisdirək

[16] habelə agaclarının qol-budaqları bir-birinə sarmasan baglar salaq

[17] Həqiqətən, ayırd etmə gunu bəlli bir vaxta təyin edilmisdir

[18] Sur ufuruləcəyi gun siz dəstə-dəstə gələcəksiniz

[19] O gun goyun qapıları acılacaq

[20] Daglar da hərəkətə gətirilib ilgıma cevriləcək

[21] Həqiqətən, Cəhənnəm pusquda dayanıb kafirləri gozləyir

[22] O, həddi asanların qayıdacagı yerdir

[23] Onlar orada əsrlər boyu qalacaqlar

[24] Onlar orada nə bir sərinlik, nə də sərinləsdirici icki dadacaqlar

[25] Icdikləri yalnız qaynar su və irin olacaq –

[26] torətdikləri əməllərinə uygun bir cəza kimi

[27] Cunki, onlar haqq-hesab cəkiləcəyini guman etmirdilər

[28] Ayələrimizi də qətiyyətlə təkzib edirdilər

[29] Biz hər bir seyi hesablayıb yazmısıq

[30] Elə isə dadın əzabı! Biz sizə əzabdan basqa bir sey artırmayacagıq

[31] Həqiqətən, muttəqilər ucun nicat yeri vardır

[32] Həmcinin baglar və uzumluklər

[33] dolgun doslu həmyasıd qızlar

[34] və ləbələb doldurulmus qədəhlər də vardır

[35] Onlar orada nə mənasız sozlər, nə də iftira esidəcəklər

[36] Bunlar sənin Rəbbindən olan mukafatlar, artıqlaması ilə verilən tohfələrdir

[37] Goylərin, yerin və onların arasında olanların Rəbbi ər-Rəhmanın mukafatdır. Onlar Allahın huzurunda bir soz deməyə qadir olmayacaqlar

[38] Ruh Cəbrail və mələklər səf-səf duracagı gun, ər-Rəhmanın izin verdiyi kimsələrdən və dogru soz deyənlərdən basqa hec kəs danısmayacaq

[39] O gun, gercək bir gundur. Kim istəsə oz Rəbbi yanında sıgınacaq tapar

[40] Həqiqətən, Biz sizi yaxın əzab barədə xəbərdar etdik. O gun insan oz əlləri ilə nələr etdiyini gorəcək, kafir isə deyəcəkdir: “Kas mən torpaq olaydım!”

ən-Naziat

Surah 79

[1] And olsun kafirlərin canını zorla alanlara

[2] And olsun mominlərin canını rahatlıqla alanlara

[3] And olsun goydə uzdukcə uzənlərə

[4] And olsun otdukcə otənlərə

[5] And olsun buyruqları yerinə yetirənlərə

[6] O gun lərzəyə gələn lərzələnəcək

[7] onun ardınca təkrar lərzələnəcək

[8] Həmin gun qəlblər qorxudan tir-tir əsəcək

[9] Bu qəlb sahiblərinin gozləri zəlil gorkəm alacaq

[10] Onlar deyirlər: “Yəni biz yenidən bundan qabaqkı halımıza dondəriləcəyik

[11] Sumuklərimiz curudukdən sonra?”

[12] Onlar dedilər: “Belə oldugu halda bu, zərərli bir qayıdısdır”

[13] O surun ufurulməsi təkcə qorxunc bir səsdir

[14] O vaxt onlar ləngimədən qəbirlərindən yerin səthinə cıxacaqlar

[15] Musanın hadisəsi sənə yetisdimi

[16] O zaman Rəbbi onu muqəddəs Tuva vadisində səsləyib demisdi

[17] “Fironun yanına yollan! O, həddini cox asmısdır

[18] De: “Gunahlardan xilas olmaq istəyirsənmi

[19] Səni Rəbbinə dogru yonəldimmi ki, Ondan qorxub cəkinəsən?”

[20] Musa ən boyuk mocuzəni Firona gostərdi

[21] O isə haqqı yalan sayıb asi oldu

[22] Sonra da uz dondərib fəsad torətməyə girisdi

[23] O, camaatını toplayıb onlara hundur səslə muraciət edərək

[24] dedi: “Sizin ən uca rəbbiniz mənəm!”

[25] Belə olduqda, Allah da onu dunya və Axirət əzabı ilə yaxaladı

[26] Həqiqətən, bunda Allahdan qorxanlardan otru isarə var

[27] Sizin yaradılısınız cətindir, yoxsa goyun? Allah onu qurdu

[28] onun qubbəsini yuksəltdi və duzəldib kamilləsdirdi

[29] gecəsini qaranlıq edib, səhərini də nurlandırdı

[30] Sonra yeri dosəyib

[31] onda su və otlaq yaratdı

[32] dagları da yerə bərkitdi

[33] Bunlar sizin və mal-qaranızın faydalanmasından otrudur

[34] Ən boyuk fəlakətin gəldiyi zaman –

[35] o gun insan torətdiklərini xatırlayacaq

[36] Cəhənnəm isə hər gormə qabiliyyəti olan adama gostəriləcək

[37] Kim həddi asmıssa

[38] dunya həyatını axirətdən ustun bilmissə

[39] subhəsiz ki, onun gedəcəyi yer Cəhənnəmdir

[40] Ancaq kim Rəbbinin huzuruna gələcəyindən qorxmus və nəfsinə ehtirası yasaq etmissə

[41] həqiqətən, onun gedəcəyi yer Cənnətdir

[42] Səndən o Saat barəsində: “O nə vaxt qopacaq?”– deyə sorusurlar

[43] Axı sən onu haradan biləsən

[44] Onu kamil bilmək sənin Rəbbinə aiddir

[45] Sən yalnız ondan qorxanı xəbərdar edənsən

[46] Onlar Qiyaməti gordukləri an dunyada yalnız bir axsam cagı, yaxud bir səhər qədər qaldıqlarını guman edəcəklər

Əbəsə

Surah 80

[1] Peygəmbər qasqabagını tokdu və uzunu cevirdi –

[2] yanına korun gəldiyinə gorə

[3] Nə bilirdin ki, bəlkə o gunahlardan təmizlənəcəkdi

[4] və yaxud nəsihət dinləyib faydalanacaqdı

[5] Nəsihətə ehtiyacı olmayana gəlincə isə

[6] sən ona diqqət yetirirsən

[7] Onun təmizlənməməyinin sənə bir aidiyyəti yoxdur

[8] Səy gostərib sənin yanına gələn

[9] Allahdan qorxan kimsəyə gəlincə

[10] sən ona məhəl qoymursan

[11] Xeyr! Subhəsiz ki, bu, bir nəsihətdir

[12] Kim istəsə, qoy onu xatırlayıb ibrət alsın

[13] Bu Quran kəramətli səhifələrdə

[14] yuksək və pak səhifələrdədir

[15] Bu səhifələr elcilərin əllərində –

[16] mohtərəm və muti olan mələklərin əllərindədir

[17] Qoy olsun kafir insan! O necə də nankordur

[18] Qoy baxıb gorsun, Allah onu nədən yaradıb

[19] Allah onu nutfədən yaratdı və onu muəyyən səklə saldı

[20] Sonra da onun yolunu asanlasdırdı

[21] Sonra onu oldurub qəbirə yerləsdirdi

[22] Sonra da istədiyi vaxt onu yenidən dirildəcək

[23] Xeyr! O, hələ də Allahın ona buyurdugunu yerinə yetirməmisdir

[24] Qoy insan yediyinə diqqət yetirsin

[25] Həqiqətən, yagısı bol-bol Biz yagdırırıq

[26] Sonra da yeri cat-cat yarıb

[27] orada taxıl yetisdiririk

[28] Habelə uzum və yonca

[29] zeytun və xurma agacları

[30] sıx-sıx baglar

[31] meyvələr və otlar da bitiririk

[32] Bu nemətlər sizin istifadəniz və mal-qaranızın faydalanması ucundur

[33] Qulaqbatırıcı bir səs gələndə –

[34] o gun insan qacacaq oz qardasından

[35] anasından, atasından

[36] həyat yoldasından və ovladlarından

[37] O gun onlardan hər birinin yetərincə isi olacaq

[38] O gun necə-necə uzlər parlayacaq

[39] guləcək və fərəhlənəcək

[40] O gun necə-necə uzlərə toz-torpaq hopacaq

[41] onları zulmət buruyəcək

[42] Məhz onlar kafirlər, gunahkarlardır

ət-Təkvir

Surah 81

[1] Gunəs sarınacagı zaman

[2] ulduzlar soluxub sonəcəyi zaman

[3] daglar hərəkətə gətiriləcəyi zaman

[4] bogaz dəvələr baslı-basına qalacaqları zaman

[5] vəhsi heyvanlar bir yerə toplanacagı zaman

[6] dənizlər alovlanacagı zaman

[7] hər kəs oz tayına qovusdurulacagı zaman

[8] diri-diri torpaga basdırılmıs qız usagı sorusulacagı zaman –

[9] hansı gunaha gorə oldurulmusdur

[10] səhifələr acılacagı zaman

[11] goy qopardılacagı zaman

[12] Cəhənnəm alovlandırılacagı zaman

[13] və Cənnət mominlərə yaxınlasdırılacagı zaman

[14] hər kəs bu gun ucun ozunə nə tədaruk etdiyini biləcəkdir

[15] And icirəm gecə cıxıb gunduz batan ulduzlara

[16] seyrə cıxıb gizlənən səyyarələrə

[17] qaralmaqda olan gecəyə

[18] və acılmaqda olan səhərə

[19] Həqiqətən, bu, gondərdiyimiz mohtərəm bir elcinin sozudur

[20] O elci ki, quvvətlidir, Ərsin sahibi yanında boyuk hormət sahibidir

[21] orada itaət ediləndir, etibarlıdır

[22] Sizin dostunuz Muhəmməd divanə deyil

[23] O, Cəbraili aydın ufuqdə gordu

[24] O, qeybdən gələn xəbərləri sizdən əsirgəyən deyil

[25] Bu Quran dasqalaq olunmus seytanın sozu də deyildir

[26] Elə isə ondan uz dondərib hara gedirsiniz

[27] Bu, aləmlərə yalnız bir nəsihətdir –

[28] sizlərdən dogru yolda olmaq istəyənlər ucun

[29] Aləmlərin Rəbbi Allah istəməyincə, siz istəyə bilməzsiniz

əl-İnfitar

Surah 82

[1] Goy parcalanacagı zaman

[2] ulduzlar səpələnəcəyi zaman

[3] dənizlər dasıb bir-birinə qarısacagı zaman

[4] qəbirlər cevriləcəyi zaman

[5] hər kəs əvvəlcədən ozu ucun nəyi tədaruk edib, nəyi sonraya saxladıgını biləcək

[6] Ey insan! Səni oz Səxavətli Rəbbinə qarsı qoyan nədir

[7] O ki, səni yaradıb kamilləsdirdi və sənə gozəl bir surət verdi

[8] Səni istədiyi səklə saldı

[9] Xeyr! Əksinə, siz Qiyaməti yalan hesab edirsiniz

[10] Həqiqətən, sizin ustunuzdə nəzarətcilər var –

[11] cox mohtərəm, əməllərinizi yazanlar

[12] Onlar sizin nə etdiklərinizi bilirlər

[13] Həqiqətən, yaxsılar nemət icində olacaqlar

[14] Subhəsiz ki, gunahkarlar da Cəhənnəmdə olacaqlar

[15] Onlar ora Haqq-hesab gunu girəcəklər

[16] Onlar əsla ondan yayına bilməyəcəklər

[17] Sən haradan biləydin ki, Haqq-hesab gunu nədir

[18] Dogrudan da, sən haradan biləydin ki, Haqq-hesab gunu nədir

[19] O gun hec kəs hec kəsə fayda verə bilməz. O gun hokm yalnız Allaha məxsus olacaq

əl-Mutaffifin

Surah 83

[1] Cəkidə və olcudə aldadanların vay halına

[2] O kəslərin ki, camaatdan bir sey aldıqda onu tam almaq istəyərlər

[3] onlar ucun bir sey olcdukdə və ya cəkdikdə isə onları ziyana salarlar

[4] Onlar dirildiləcəkləri barədə fikirləsmirlərmi

[5] Ozu də əzəmətli bir gundə

[6] O gundə ki, insanlar aləmlərin Rəbbinin qarsısında duracaqlar

[7] Xeyr! Həqiqətən, gunahkarların kitabı Siccindədir

[8] Sən haradan biləsən ki, Siccin nədir

[9] O, yazılı bir kitabdır

[10] O gun haqqı yalan hesab edənlərin vay halına

[11] O kəslər ki, Din gununu yalan hesab edirlər

[12] Amma bunu, həddini asan gunahkardan basqa, hec kəs yalan hesab etməz

[13] Ayələrimiz ona oxundugu zaman: “Bu, kecmisdəkilərin uydurdugu əfsanələrdir!”– deyir

[14] Xeyr! Onların qəlbini qazandıqları gunahlar burumusdur

[15] Xeyr, həmin gun onlarla Rəbbi arasına pərdə cəkiləcək

[16] Sonra onlar Cəhənnəmə girəcəklər

[17] Sonra onlara deyiləcək: “Budur sizin yalan hesab etdiyiniz Cəhənnəm!”

[18] Xeyr! Həqiqətən, yaxsıların kitabı Illiyyundadır

[19] Sən haradan biləsən ki, Illiyyun nədir

[20] O, elə bir yazılı kitabdır ki

[21] onu yalnız Allaha yaxın olanlar gorurlər

[22] Həqiqətən, yaxsılar nemət icində olacaqlar

[23] Onlar taxtlar ustundə seyrə dalacaqlar

[24] Sən onların uzundə səadət parlaqlıgı gorəcəksən

[25] Onlara mohurlu sərabdan icirdiləcək

[26] Onun mohuru muskdur. Qoy yarısanlar ona nail olmaq ucun yarıssınlar

[27] Onun qatısıgı təsnim bulagındandır

[28] O təsnim elə bir bulaqdır ki, ondan Allaha yaxın olanlar icərlər

[29] Dogrudan da, gunahkarlar iman gətirənlərə gulurdulər

[30] onların yanından kecdikdə bir-birinə qas-goz edirdilər

[31] oz ailələrinin yanına fərəhlə qayıdırdılar

[32] mominləri gordukdə isə deyirdilər: “Həqiqətən, bunlar azmıslardır!”

[33] Halbuki bu gunahkarlar onlara gozətci gondərilməmisdilər

[34] Bu gun isə iman gətirənlər kafirlərə guləcəklər

[35] Onlar taxtlar ustundə baxacaqlar

[36] Kafirlər etdikləri əməllərin cəzasını aldılarmı

əl-İnşiqaq

Surah 84

[1] Goy yarılacagı

[2] və Rəbbini dinləyib boyun əyməyə hazır olacagı zaman

[3] Yer dumduz ediləcəyi

[4] icindəkiləri kənara atıb bosalacagı

[5] və Rəbbini dinləyib boyun əyməyə hazır olacagı zaman

[6] Ey insan! Sən, həqiqətən də, səy gostərib Rəbbinə tərəf can atırsan. Sən Onunla qarsılasacaqsan

[7] Kimin kitabı sag əlinə veriləcəksə

[8] o, yungul sorgu-suala tutulacaq

[9] və sevincək oz ailəsinə qayıdacaq

[10] Kimin kitabı arxa tərəfindən veriləcəksə

[11] o ozunə olum diləyəcək

[12] və alovlu oda atılacaq

[13] Sozsuz ki, o, dunyada ikən oz ailəsində sevinc icində idi

[14] və elə guman edirdi ki, Rəbbinin huzuruna qayıtmayacaq

[15] Xeyr! Sozsuz ki, Rəbbi onu gorurdu

[16] And icirəm səfəqə

[17] gecəyə və onun agusuna aldıqlarına

[18] bədirlənmis on dord gecəlik aya

[19] Siz mutləq haldan-hala kecib dəyisəcəksiniz

[20] Onlara nə olub ki, iman gətirmirlər

[21] və onlara Quran oxunduqda səcdə etmirlər

[22] Əksinə, kufr edənlər haqqı yalan sayırlar

[23] Allah onların nəyi gizlətdiklərini cox yaxsı bilir

[24] Elə isə onları agrılı-acılı bir əzabla mujdələ

[25] iman gətirib yaxsı islər gorənlər istisna olmaqla! Onlar ucun tukənməz mukafatlar hazırlanmısdır

əl-Buruc

Surah 85

[1] And olsun burclu goyə

[2] And olsun vədə verilmis gunə

[3] And olsun sahidlik edənə və edilənə

[4] Məhv olsun xəndək sahibləri

[5] Odunla alovlandırılmıs xəndəklər

[6] Onlar o xəndəklərin basında oturub

[7] mominlərə verdikləri isgəncələri seyr edirdilər

[8] Kafirlər onlardan yalnız Qudrətli, Tərifəlayiq Allaha iman gətirdiklərinə gorə intiqam alırdılar

[9] Halbuki, goylərdə və yerdə mutləq hakimiyyət Ona məxsusdur. Allah hər seyə Sahiddir

[10] O kəslər ki, momin kisi və qadınları yandırmaqla sınaga cəkmis, sonra da tovbə etməmislər, onlara Cəhənnəm əzabı və onları yandırıb-yaxacaq od əzabı hazırlanmısdır

[11] Subhəsiz ki, iman gətirib yaxsı islər gorənlər ucun agacları altından caylar axan cənnətlər var. Bu, boyuk muvəffəqiyyətdir

[12] Dogrudan da, Rəbbinin gunahkarları yaxalaması cox siddətlidir

[13] Həqiqətən, O, hər seyi ilkin yaradır və onu yenidən bərpa edir

[14] Bagıslayan da, Sevən də Odur

[15] Ərsin sahibidir, San-sohrətlidir

[16] Istədiyini edəndir

[17] Qosunlar haqqında əhvalat sənə gəlib catıbmı

[18] Firon və Səmud qosunlarının

[19] Xeyr, kufr edənlər haqqı yalan saymaqdadırlar

[20] Allah onları arxadan əhatə etmisdir

[21] Bəli, bu sanlı Qurandır

[22] O, muhafizə edilən lovhədədir

ət-Tariq

Surah 86

[1] And olsun səmaya və gecə yolcusuna

[2] Sən nə bilirsən ki, gecə yolcusu nədir

[3] Bu, qaranlıqları dəlib kecən ulduzdur

[4] Elə bir kimsə yoxdur ki, onun uzərində gozətci olmasın

[5] Qoy insan nədən yaradıldıgına bir baxsın

[6] Insan axıdılan nutfədən yaradılmısdır

[7] Bu nutfə bel və koks sumukləri arasından cıxır

[8] Subhəsiz ki, Allah onu dirildib qaytarmaga qadirdir

[9] Sirlərin sınaqdan keciriləcəyi gun

[10] onun nə bir quvvəsi, nə də bir koməkcisi olar

[11] And olsun yagmurla qayıdan goyə

[12] And olsun novbənov bitkilərlə yarılan yerə

[13] Həqiqətən, bu, haqqı batildən ayırd edən bir kəlamdır

[14] O, əyləncə də deyil

[15] Həqiqətən, kafirlər hiylə qururlar

[16] Mən də hiylə qururam

[17] Kafirlərə hələ mohlət ver! Onlara bir az da mohlət ver

əl-Əla

Surah 87

[1] Ən Uca Rəbbinin adına təriflər de

[2] O Rəbbin ki, hər seyi yaradıb kamilləsdirdi

[3] O Rəbbin ki, hər seyin muqəddəratını əzəldən muəyyən edərək yol gostərdi

[4] O Rəbbin ki, otlagı cucərtdi

[5] sonra da onu qaralmıs samana cevirdi

[6] Biz sənə Quranı oxudacagıq və sən onu unutmayacaqsan

[7] Yalnız Allahın istədiyindən basqa. Subhəsiz ki, Allah askarı da, gizlini də bilir

[8] Səni ən asan olana muvəffəq edərik

[9] Xatırlatmanın fayda verdiyini gorsən, onlara xatırlat

[10] Allahdan qorxanlar oyud-nəsihət goturərlər

[11] Ən bədbəxt kimsələr isə onu qulaqardına vurarlar

[12] O kimsə ki, Cəhənnəmə atılacaq

[13] O orada nə oləcək, nə də yasaya biləcək

[14] Gunahlardan təmizlənən kimsə isə ugur qazanmısdır

[15] O kimsə ki, Rəbbinin adını xatırlayıb namaz qılmısdır

[16] Xeyr, siz dunya həyatını olduqca ustun tutursunuz

[17] Axirət isə daha xeyirli və daha surəklidir

[18] Həqiqətən də, bu, əvvəlki səhifələrdə bildirilmisdir –

[19] Ibrahimin və Musanın səhifələrində

əl-Ğaşiyə

Surah 88

[1] Aləmi Buruyənin xəbəri sənə gəlib catdımı

[2] O gun necə-necə uzlər zəlil olub yerə dikiləcək

[3] uzulub əldən dusəcək

[4] cox qızmar oda girəcək

[5] qaynar cesmədən icirdiləcək

[6] Onlara daridən basqa bir yemək verilməyəcək

[7] O onları nə doydurar, nə də aclıqdan xilas edər

[8] O gun necəsinin uzundə fərəh gorunəcək

[9] dunyadakı səylərindən məmnun qalacaq

[10] uca Cənnətdə olacaq

[11] orada faydasız soz esitməyəcək

[12] Orada axar cesmələr vardır

[13] Orada hundur taxtlar

[14] duzulmus piyalələr

[15] yan-yana qoyulmus yastıqlar

[16] və dosəmələrə sərilmis xalcalar var

[17] Məgər onlar dəvənin necə yaradıldıgını gormurlər

[18] Goyun necə yuksəldiyini gormurlər

[19] Dagların necə sancıldıgını gormurlər

[20] Yerin necə dosədildiyini gormurlər

[21] Onlara nəsihət ver! Sən yalnız nəsihətcisən

[22] Sən onların ustundə hokmdar deyilsən

[23] Lakin uz dondərib kufr edəni

[24] Allah ən siddətli əzabla cəzalandırar

[25] Subhəsiz ki, onların donusu Bizədir

[26] Sonra onları sorgu-suala cəkmək də Bizə aiddir

əl-Fəcr

Surah 89

[1] And olsun dan yerinə

[2] And olsun on gecəyə

[3] And olsun cutə və təkə

[4] And olsun kecib getməkdə olan gecəyə

[5] Məgər bu andlar agıl sahibi ucun kifayət deyilmi

[6] Məgər gormədinmi ki, Rəbbin nələr etdi Ad qovmunə

[7] sutunlar sahibi Irəm qəbiləsinə –

[8] halbuki, yer uzundə onlar kimisi xəlq edilməmisdi

[9] Habelə vadidə qayaları yonan Səmud qovmunə

[10] Eləcə də sutunlar sahibi Firona

[11] Onlar o kəslər idi ki, olkələrində həddi asmıs

[12] coxlu fitnə-fəsad torətmisdilər

[13] Rəbbin də onları əzabla qamcıladı

[14] Həqiqətən, sənin Rəbbin nəzarət edir

[15] Insana gəlincə, Rəbbi onu sınayıb ehtiram gostərəndə və ona nemət verəndə: “Rəbbim mənə ehtiram gostərdi!”– deyər

[16] Amma onu sınamaq ucun ruzisini azaldanda: “Rəbbim məni alcaltdı!”– deyər

[17] Xeyr! Əslində siz yetimə ehtiram gostərmirsiniz

[18] kasıbı yedirməyə bir-birinizi təhrik etmirsiniz

[19] mirası hərisliklə yeyirsiniz

[20] var-dovləti də hərisliklə sevirsiniz

[21] Xeyr! Elə ki yer lərzəyə gəlib parca-parca olacaq

[22] sənin Rəbbin və səf-səf duzulmus mələklər gələcək

[23] və o gun Cəhənnəm gətiriləcək. O gun insan gunahlarını xatırlayacaq. Lakin bu xatırlamanın ona nə faydası

[24] O: “Kas axirət həyatım ucun əvvəlcədən hazırlıq gorəydim!”– deyəcək

[25] O gun hec kəs Allahın verdiyi əzab kimi əzab verə bilməz

[26] və hec kəs Onun buxovladıgı kimi buxovlaya bilməz

[27] O gun mominə deyiləcək: “Ey arxayın olan kəs

[28] Razı qalmıs və razılıq qazanmıs halda oz Rəbbinə tərəf don

[29] Mənim qullarımın cərgəsinə kec

[30] Cənnətimə daxil ol

əl-Bələd

Surah 90

[1] And icirəm bu səhərə (Məkkəyə)

[2] Sən də o səhərin sakinisən

[3] And olsun valideynə və onun torəməsinə

[4] Biz insanı cətinlik icində xəlq etdik

[5] O, hec kəsin ona gucu catmayacagınımı guman edir

[6] O deyir: “Mən coxlu var-dovlət sərf etmisəm!”

[7] O, hec kəsin onu gorməyəcəyinimi zənn edir

[8] Biz ona iki goz vermədikmi

[9] Eləcə də, bir dil və iki dodaq vermədikmi

[10] Onu iki yolu – dogru və əyri yolu gostərmədikmi

[11] Fəqət o, sərt yoxusu asa biləmədi

[12] Sən nə bilirsən ki, sərt yoxus nədir

[13] O, bir kolə azad etməkdir

[14] və ya aclıq gunundə mohtaca yemək verməkdir –

[15] qohumlugu catan bir yetimə

[16] yaxud aclıqdan yerə uzanmıs kasıba

[17] Sonra isə iman gətirənlərdən, bir-birinə səbir tovsiyə edənlərdən və mərhəmət tovsiyə edənlərdən olmaqdır

[18] Onlar sag tərəf sahibləridir

[19] Ayələrimizi inkar edənlər isə sol tərəf sahibləridir

[20] Onları hər tərəfdən qaplayan bir Od gozləyir

əş-Şəms

Surah 91

[1] And olsun gunəsə və onun sacdıgı səfəqə

[2] And olsun ondan sonra zuhur edən aya

[3] And olsun gunəsi acıqlıga cıxardan gunduzə

[4] And olsun gunəsi buruyən gecəyə

[5] And olsun goyə və onu qurana

[6] And olsun yerə və onu dosəyənə

[7] And olsun nəfsə və onu yaradıb kamilləsdirənə

[8] ona gunahları və Allahdan qorxmagı təlqin edənə

[9] Nəfsini gunahdan təmizləyən ugur qazanmısdır

[10] Onu gunaha batıran isə ziyana ugramısdır

[11] Səmud qovmu oz azgınlıgı uzundən Allahın elcisini inkar etdi

[12] Onların ən bədbəxti dəvəni kəsməyə qalxdıqda

[13] Allahın elcisi onlara dedi: “Allahın bu disi dəvəsinə toxunmayın və onun su icməsinə mane olmayın!”

[14] Onlar isə peygəmbəri yalancı sayıb, dəvənin diz vətərini kəsdilər. Onların Rəbbi də bu gunahlarına gorə onların hamısını qırıb yerlə yeksan etdi

[15] Allah gunahkarlara etdiyinin nəticəsindən cəkinməz

əl-Leyl

Surah 92

[1] And olsun yer uzunu zulmətə buruməkdə olan gecəyə

[2] And olsun gunəsin cıxması ilə aydınlasan gunduzə

[3] And olsun kisini və qadını yaradana

[4] Sizin can atdıqlarınız basqa-basqadır

[5] Kim haqqını verir və Allahdan qorxursa

[6] və ən gozəl olan “lə ilahə illəllah” kəlməsini təsdiq edirsə

[7] Biz onu ən asan olana nail edəcəyik

[8] Kim də xəsislik edərək Rəbbinə ehtiyacı olmadıgını guman edirsə

[9] və ən gozəl olan “lə ilahə illəllah” kəlməsini yalan hesab edirsə

[10] Biz onun ustunə ən cətin olanı yukləyəcəyik

[11] Cəhənnəmə dusdukdə var-dovləti ona fayda verməyəcək

[12] Subhəsiz ki, dogru yola yonəltmək Bizə aiddir

[13] Sozsuz ki, Axirət də, dunya həyatı da Bizimdir

[14] Mən sizi alov sacan bir odla qorxutdum

[15] Ona ancaq ən bədbəxt kimsə girər

[16] O kimsə ki, haqqı yalan sayır və ondan uz dondərir

[17] Allahdan ən cox qorxan isə o Oddan uzaqlasdırılar

[18] O kimsə ki, malını Allah yolunda verir, gunahlardan təmizlənir

[19] Əvəzi veriləcək nemət ucun onun hec kəsə minnəti olmaz

[20] O bunu ancaq Ən Uca Rəbbinin Uzunu dilədiyindən (ixlasla) edər

[21] O, mutləq razı qalacaqdır

əd-Duha

Surah 93

[1] And olsun səhərə

[2] And olsun sakitləsən gecəyə

[3] Rəbbin nə səni tərk etdi, nə də sənə acıgı tutdu

[4] Həqiqətən, Axirət sənə dunya həyatından daha xeyirlidir

[5] Subhəsiz ki, Rəbbin sənə nemət bəxs edəcək, sən də razı qalacaqsan

[6] Məgər O, səni yetim cagında qoruyub sıgınacaq vermədimi

[7] Səni casqın oldugun halda dogru yola yonəltmədimi

[8] Kasıb oldugun zaman səni varlandırmadımı

[9] Elə isə yetimə xor baxma

[10] Səndən komək diləyəni qovma

[11] Və Rəbbinin nemətindən danıs

əl-İnşirah

Surah 94

[1] Məgər Biz sənin ucun koksunu acmadıqmı

[2] Yukunu səndən goturmədikmi

[3] Onlar belini bukurdu

[4] Biz adını sənə gorə ucaltmadıqmı

[5] Sozsuz ki, hər cətinliyin ardınca asanlıq gəlir

[6] Əlbəttə ki, hər cətinliyin ardınca asanlıq gəlir

[7] Islərini qurtaran kimi Allah yolunda calıs

[8] Ancaq Rəbbinə uz tut

ət-Tin

Surah 95

[1] And olsun əncirə və zeytuna

[2] And olsun Sina dagına

[3] And olsun bu təhlukəsiz səhərə (Məkkəyə)

[4] Biz insanı ən gozəl surətdə yaratdıq

[5] Sonra isə onu asagı qatların ən asagısına salacagıq

[6] Yalnız iman gətirib yaxsı islər gorənlər istisnadır! Onlar ucun tukənməz mukafat hazırlanmısdır

[7] Bundan sonra dini yalan saymaga səni nə məcbur edir

[8] Məgər Allah hakimlərin ən ustunu deyilmi

əl-Ələq

Surah 96

[1] Yaradan Rəbbinin adı ilə oxu

[2] O, insanı qan laxtasından yaratdı

[3] Oxu! Sənin Rəbbin muqayisəsiz səxavətə malikdir

[4] O, qələmlə yazmagı oyrətdi

[5] Insana bilmədiklərini oyrətdi

[6] Xeyr! Insan, dogrudan da, həddini asır –

[7] ozunun ehtiyacsız oldugunu zənn etdiyinə gorə

[8] Axı son donusun Rəbbinədir

[9] Gordunmu o kəsi ki, mane olur –

[10] bir bəndəyə namaz qıldıgı zaman

[11] Soylə gorək, əgər o bəndə dogru yoldadırsa

[12] yaxud Allahdan qorxmagı əmr edirsə, onda necə olsun

[13] Soylə gorək, əgər o kafir haqqı yalan sayıb uz dondəribsə, onda necə olsun

[14] Məgər o bilmir ki, Allah gorur

[15] Xeyr! Əgər yaramaz əməlinə son qoymasa, Biz onun kəkilindən tutacagıq –

[16] yalancı, gunahkar kəkilindən

[17] Qoy oz yıgnagını cagırsın

[18] Biz də əzab mələklərini cagıracagıq

[19] Xeyr, sən ona qulaq asma! Səcdə qıl və Allaha yaxınlas

əl-Qədr

Surah 97

[1] Həqiqətən, Biz Quranı Qədr gecəsində nazil etdik

[2] Sən haradan biləsən ki, Qədr gecəsi nədir

[3] Qədr gecəsi min aydan xeyirlidir

[4] O gecə Rəbbinin izni ilə mələklər və Ruh Cəbrail hər isə gorə yerə enirlər

[5] O gecə subh acılanadək əmin-amanlıq olur

əl-Bəyyinə

Surah 98

[1] Kitab əhlindən və musriklərdən inkar edənlər onlara acıq-aydın dəlil gəlməyincə kufrlərindən əl cəkmədilər

[2] Bu dəlil pak səhifələri oxuyan Allahın gondərdiyi Elcidir

[3] Onların icində dogru yazılar var

[4] Kitab verilənlər onlara yalnız aydın bir dəlil gəldikdən sonra firqələrə bolundulər

[5] Halbuki onlara, dini məhz Allaha məxsus edərək, həniflər kimi ibadət etmək, namaz qılmaq və zəkat vermək əmr olunmusdu. Dogru din də elə budur

[6] Subhəsiz ki, Kitab əhlindən və musriklərdən inkar edənlər, icində əbədi qalacaqları Cəhənnəm odunda olacaqlar. Onlar məxluqatın ən pisidirlər

[7] Iman gətirib yaxsı islər gorənlərə gəlincə, onlar məxluqatın ən yaxsılarıdır

[8] Onların Rəbbinin yanındakı mukafatı agacları altından caylar axan, icində əbədi qalacaqları Ədn cənnətləridir. Allah onlardan razıdır, onlar da Ondan razıdırlar. Bu nemətlər, Rəbbindən qorxan kimsələrdən otrudur

əz-Zəlzələ

Surah 99

[1] Yer titrəyib lərzəyə gələcəyi zaman

[2] Yer oz yukunu bayıra atacagı

[3] və insan: “Ona nə olub?”– deyəcəyi zaman –

[4] həmin gun yer oz əhvalatlarını danısacaq

[5] Cunki Rəbbin ona vəhy edəcək

[6] O gun insanlar əməllərinin onlara gostərilməsi ucun dəstə-dəstə gələcəklər

[7] Zərrə qədər yaxsılıq edən əvəzini alacaqdır

[8] Zərrə qədər pislik edən də əvəzini alacaqdır

əl-Adiyat

Surah 100

[1] And olsun tovsuyə-tovsuyə capanlara

[2] And olsun dırnaqları ilə qıgılcım cıxaranlara

[3] And olsun subh cagı həmlə edənlərə ki

[4] hucuma kecib tozanaq qaldıraraq

[5] qosunun icərisinə soxulurlar

[6] Həqiqətən, insan Rəbbinə qarsı yaman nankordur

[7] Ozu də bunun sahididir

[8] Həqiqətən, o, var-dovlətə cox hərisdir

[9] Məgər o bilmir ki, qəbirlərdə olanlar cıxardılacagı

[10] və kokslərdə olanlar askar ediləcəyi zaman –

[11] məhz o gun Rəbbi onlardan xəbərdar olacaq

əl-Qariə

Surah 101

[1] Qəlbləri qorxuya salan Qariə

[2] Nədir Qariə

[3] Sən nə bilirsən ki, nədir Qariə

[4] O gun insanlar ətrafa səpələnmis pərvanələr tək olacaqlar

[5] Daglar isə didilmis yun gorkəmi alacaq

[6] O gun kimin tərəziləri agır gələrsə

[7] xosbəxt guzəran surəcək

[8] Kimin tərəziləri yungul gələrsə

[9] məskəni Haviyə olacaq

[10] Sən nə bilirsən ki, o Haviyə nədir

[11] O, cox qızmar bir oddur

ət-Təkasur

Surah 102

[1] Coxluga hərisliyiniz basınızı o qədər qatdı ki

[2] nəhayət, qəbirləri ziyarət etdiniz

[3] Yox-yox! Siz aqibətinizi hokmən biləcəksiniz

[4] Bir də yox! Siz aqibətinizi tezliklə biləcəksiniz

[5] Xeyr! Kas ki, yəqin biləydiniz

[6] Siz Cəhənnəmi mutləq gorəcəksiniz

[7] Onu həqiqətən oz gozunuzlə mutləq gorəcəksiniz

[8] Sonra, o gun nemətlər barəsində hokmən sorgu-suala tutulacaqsınız

əl-Əsr

Surah 103

[1] And olsun axsam cagına

[2] Həqiqətən, insan ziyan icərisindədir

[3] Yalnız iman gətirib yaxsı islər gorənlər, bir-birinə haqqı məsləhət gorənlər və bir-birinə səbirli olmagı məsləhət edənlərdən basqa

əl-Huməzə

Surah 104

[1] Hər bir qeybət edənin, tənə vuranın vay halına

[2] O səxs ki, mal-dovlət toplayıb onu təkrar-təkrar sayır

[3] və elə guman edir ki, var-dovləti onu əbədi saxlayacaq

[4] Xeyr! O, mutləq Hutəməyə atılacaq

[5] Sən haradan biləsən ki, Hutəmə nədir

[6] Bu, Allahın qaladıgı Oddur

[7] O Od ki, qalxıb urəklərə catacaq

[8] Həqiqətən, bu Od onların uzərində qapanacaq

[9] Ozləri də orada yuksək dirəklərə baglanmıs olacaqlar

əl-Fil

Surah 105

[1] Rəbbinin fil sahiblərinə nələr etdiyini gormədinmi

[2] Məgər Rəbbin onların hiyləsini dolasıga salmadımı

[3] Onların uzərinə qatar-qatar quslar gondərdi

[4] O quslar ki, onların ustunə odda bismis bərk gildən daslar yagdırdı

[5] Allah onları sanki yeyilmis əkin yarpagına dondərdi

Qureyş

Surah 106

[1] Qureysin birliyi xatirinə

[2] onların qıs və yay səfərlərindəki birliyi xatirinə

[3] qoy onlar bu Evin Rəbbinə ibadət etsinlər

[4] Allah onlara aclıqdan sonra yemək verdi və qorxudan sonra əmin-amanlıq bəxs etdi

əl-Maun

Surah 107

[1] Dini yalan sayan o kimsəni gordunmu

[2] O elə adamdır ki, yetimi qovar

[3] və hec kəsi kasıba əl tutmaga sovq etməz

[4] Vay halına namaz qılanların –

[5] o kəslərin ki, onlar namazlarında səhlənkardırlar

[6] Onlar riyakardırlar

[7] və az bir sey verməkdən belə imtina edirlər

əl-Kövsər

Surah 108

[1] Həqiqətən, Biz Kovsəri sənə bagısladıq

[2] Sən də Rəbbin ucun namaz qıl və qurban kəs

[3] Dogrusu, sənə ədavət bəsləyənin ozu sonsuzdur

əl-Kafirun

Surah 109

[1] De: “Ey kafirlər

[2] Mən sizin ibadət etdiklərinizə ibadət etmərəm

[3] siz də mənim ibadət etdiyimə ibadət edən deyilsiniz

[4] Mən sizin ibadət etdiklərinizə ibadət edən deyiləm

[5] siz də mənim ibadət etdiyimə ibadət edən deyilsiniz

[6] Sizin dininiz sizə, mənim dinim də mənədir!”

ən-Nəsr

Surah 110

[1] Allahın koməyi və qələbə gəldiyi zaman

[2] insanların dəstə-dəstə Allahın dininə girdiklərini gordukdə

[3] həmd ilə Rəbbini təriflə və Ondan bagıslanmagını dilə. Həqiqətən, O, tovbələri qəbul edəndir

əl-Məsəd

Surah 111

[1] Əbu Ləhəbin əlləri qurusun, qurudu da

[2] Nə var-dovləti, nə də qazandıqları onu qurtara bilməyəcək

[3] O, alovlanan oda atılacaq

[4] Onun odun sələsi dasıyan arvadı da

[5] Arvadının boynunda xurma liflərindən kəndir olacaq

əl-İxlas

Surah 112

[1] De: “O Allah Təkdir

[2] Allah Mohtac deyildir

[3] O, nə dogub, nə də dogulub

[4] Onun bənzəri də yoxdur”

əl-Fələq

Surah 113

[1] De: “Sıgınıram subhun Rəbbinə

[2] Məxluqatının sərindən

[3] cokən zulmətin sərindən

[4] duyunlərə ufurən cadugər qadınların sərindən

[5] və həsəd apardıgı zaman paxılın sərindən!”

ən-Nas

Surah 114

[1] De: “Sıgınıram insanların Rəbbinə

[2] insanların Hokmdarına

[3] insanların məbuduna

[4] Vəsvəsə verənin, Allahın adı cəkiləndə isə hovlundən geri cəkilən seytanın sərindən

[5] O seytan ki, insanların urəklərinə vəsvəsə salır

[6] cinlərdən də olur, insanlardan da!”