Azerbaijani - Chapter 42 - Ash-Shura

Ha, Mim

Eyn, Sin, Qaf

(Ya Rəsulum!) Yenilməz quvvət, hikmət sahibi olan Allah sənə və səndən əvvəlkilərə (kecmis peygəmbərlərə) belə vəhy edir

Goylərdə və yerdə nə varsa (hamısı) Onundur! O, (hər seydən) ucadır, (hər seydən) uludur

Goylər (Allahın əzəmətindən, heybətindən) az qala bir-birinin ustundən catlayıb dagılsın. Mələklər də Rəbbini həmd-səna ilə təqdis edər və yerdəkilərin (gunahlarının) bagıslanmasını diləyərlər. Bilin ki, Allah, həqiqətən, bagıslayandır, rəhm edəndir

(Ya Peygəmbər!) Allahdan basqasını dost tutanlar uzərində Allah Ozu nəzarətcidir. Sən onlara zamin deyilsən! (Sənin vəzifən yalnız risaləti, Allahın hokmlərini təblig etməkdir)

(Ya Peygəmbər!) Səhərlərin anası (olan Məkkə) əhlini və onun ətrafındakıları (butun basqa insanları) haqqında hec bir subhə olmayan (butun məxluqatın bir yerə cəm olacagı) toplanıs (qiyamət) gunu ilə qorxutmagın ucun beləcə sənə ərəbcə Qur’an vəhy etdik. (Axirətdə insanların) bir qismi (mo’minlər) Cənnətdə, bir qismi (kafirlər) isə Cəhənnəmdə olacaqdır

Əgər Allah diləsəydi, onların hamısını (eyni dində olan) vahid bir ummət edərdi. Amma Allah istədiyini (haqq dinə gətirməklə) Oz mərhəmətinə qovusdurar. Zalımların isə nə bir dostu olar, nə də bir imdada yetəni

Yoxsa onlar (musriklər) ozlərinə Allahdan basqa hamilər goturdulər. Ixtiyar sahibi ancaq Odur. Oluləri O dirildir. Hər seyə O qadirdir

Siz nəyin barəsində ixtilaf etsəniz, onun hokmu yalnız Allaha aiddir. Bu mənim Rəbbim olan Allahdır. Mən (butun islərimdə) ancaq Ona təvəkkul edir, ancaq Ona tərəf qayıdıram! (Ona tovbə edirəm)

Goyləri və yeri yoxdan yaradan (Allah) sizin ucun ozunuzdən (oz cinsinizdən) zovcələr, heyvanlardan da (erkək və disi olmaqla ozləri ucun) ciftlər yaratmısdır. O sizi bu minvalla coxaldır. Ona bənzər hec bir sey yoxdur. O, (hər seyi) esidəndir, (hər seyi) gorəndir

Goylərin və yerin acarları (ixtiyarı) Onun əlindədir. O, istədiyinin ruzisini bol, (istədiyininkini də) qıt edər. O, hər seyi biləndir

(Ya Peygəmbər!) Allah: “Dini dogru-durust tutun (qoruyub saxlayın), onda ayrılıga dusməyin!” – deyə Nuha tovsiyə etdiyini, sənə vəhy buyurdugunu, Ibrahimə, Musaya, və Isaya tovsiyə etdiyini dində sizin ucun də qanuni etdi. Sənin də’vət etdiyin (tovhid dini) musriklərə agır gəldi. Allah istədiyi kimsəni ozunə (peygəmbər) secər və tovbə edib Ona tərəf qayıdan kimsəni də dogru yola yonəldər

Onlar yalnız ozlərinə (tovhid haqqında) elm gəldikdən sonra aralarındakı ədavət (həsəd) uzundən ayrılıga dusdulər. Əgər (cəzanın) muəyyən bir vaxtadək (qiyamət gununə qədər tə’xirə salınması barədə) oncə Rəbbindən bir soz olmasaydı, aralarında dərhal hokm verilərdi (hamısı elə dunyada əzaba ducar edilər, bununla da is, yə’qin ki bitmis olardı). Onlardan sonra kitaba varis olanlar da (yəhudilər, xacpərəstlər və ya ozlərinə Qur’an gondərilmis musriklər də) onun (Qur’nın, peygəmbər əleyhissəlamın) barəsində dərin (basqalarını da subhəyə salan) bir səkk icindədirlər

(Ya Peygəmbər!) Buna gorə də sən (xalqı tovhid dininə) də’vət et və sənə əmr edildiyi kimi (bu yolda) səbatlı ol. Onların (musriklərin) nəfslərindən gələn istəklərə uyma və de: “Mən Allahın nazil etdiyi kitaba (butun ilahi kitablara) inandım. Mənə sizin aranızda ədalətlə hokm etmək (ədalətli olmaq) əmr olunmusdur. Allah bizim də Rəbbimizdir, sizin də Rəbbiniz. Bizim əməllərimiz bizə, sizin də əməlləriniz sizə aiddir (hərə oz əməlinə cavabdehdir). Bizimlə sizin aranızda hec bir mubahisə yoxdur (bizim haqlı oldugumuz goz qabagındadır). Allah (qiyamət gunu) hamımızı bir yerə toplayacaqdır. Axır donus də yalnız Onadır!”

Allahın də’vəti qəbul olunduqdan (iman gətirdikdən) sonra Onun barəsində (bizim kitabımız sizinkindən əvvəl nazil olmusdur, bizim peygəmbərimiz sizinkindən daha əfzəldir deyə) mubahisə edənlərin dəlili Rəbbinin yanında batildir. Onlar (axirətdə) qəzəbə və siddətli əzaba ducar olacaqlar

Kitabı və mizan-tərəzini (insanlar arasında ədalət tərəzisi olan səriəti) haqq olaraq nazil edən Allahdır. Nə bilirsən, bəlkə də, o saat (qiyamət saatı) yaxındır

Ona inanmayanlar onun tez gəlməsini istərlər. Inanlar isə onun haqq oldugunu bilərək ondan qorxuya dusərlər. (Ya Peygəmbər!) Bil ki, o saat barəsində mubahisə edənlər (haqq yoldan) azıb cox uzaq dusmuslər

Allah Oz bəndələrinə cox lutfkardır; istədiyinə ruzi verər. O, yenilməz quvvət, qudrət sahibidir

Biz axirət qazancını (savabını) istəyənin qazancını artırar, dunya mənfəti istəyənə də ondan verərik. Onun axirətdə hec bir payı yoxdur

Yoxsa (musriklərin) Allahın dində izin vermədiyi bir seyi onlar ucun qanuni (halal) edən sərikləri vardır. Əgər (cəzanın qiyamətə saxlanılması barədə) qəti soz (və’d) olmasaydı, aralarında hokm artıq icra edilmis olardı (hamısı elə dunyada ikən əzaba ducar edilərdi). Subhəsiz ki, zalımları siddətli bir əzab gozləyir

(Ya Peygəmbər! Qiyamət gunu) zalımları (dunyada) qazandıqları gunahların qorxusundan tir-tir əsən gorəcəksən. O (musibət, Allahın sitəmi) mutləq onların basına gələcəkdir. Iman gətirib yaxsı islər gorənlər isə cənnət bagcalarında olacaqlar. Rəbbinin dərgahında onlar ucun istədikləri hər sey olacaqdır. Budur ən boyuk ne’mət

Allah iman gətirib yaxsı əməllər edən bəndələrinə bununla mujdə verir. (Ya Peygəmbər!) De: “Mən sizdən bunun (risaləti təblig etməyimin) muqabilində qohumluq məhəbbətindən (əhli-beytə sevgidən) basqa bir sey istəmirəm. Kim bir yaxsı is gorərsə, onun yaxsılıgının savabının (mukafatını) artırarıq!” Həqiqətən, Allah bagıslayandır, qədirbiləndir! (Sukrun və itaətin, gozəl əməllərin əvəzini verəndir)

Yoxsa onlar: “(Muhəmməd) Allaha qarsı yalan uydurdu!” – deyirlər. (Ya Peygəmbər!) Əgər Allah istəsə, sənin qəlbini mohurləyər (Allahın adından yalan danısacagın təqdirdə Qur’anı sənə busbutun unutdurar). Allah batili məhv edər və haqqı Oz sozləri ilə gercəkləsdirər. Subhəsiz ki, O, urəklərdə olanları biləndir

Bəndələrinin tovbəsini O qəbul edir, gunahları O bagıslayır və sizin nə etdiyinizi də O bilir

Iman gətirib yaxsı islər gorənlərin duasını qəbul edən, Oz ne’mətini onlara artıran da Odur. Kafirləri isə siddətli bir əzab gozləyir

Əgər Allah (butun) bəndələrinə bol ruzi versəydi, onlar (gunah etməkdə) yer uzundə həddi asardılar. Lakin O (Oz bəndələrinə) istədiyi qədər (birinə az, birinə cox) ruzi gondərir. Allah oz bəndələrindən xəbərdardır, (onları) gorəndir! (Allah kimə nə qədər ruzi verəcəyini Oz əzəli elmi, ilahi hikməti ilə cox gozəl bilir. Bəndələr icərisində eləsi vardır ki, corəyi artıq olsa, xalqa əziyyət verər, hər seyi, Allahı belə danar; eləsi də vardır ki, guzəranı bir qədər pisləssə, yer uzundə fitnə-fəsad torədər, ozgə malına əl uzadar)

(Insanlar) umidsizliyə qapılandan sonra, yagmur gondərən, ne’mətini (yagısını) acıb paylayan Odur. Ixtiyar sahibi Odur. Tə’rifə (sukrə) layiq olan da Odur

Goyləri, yeri və oralara yayıb səpələdiyi canlıları yaratmagı Onun qudrət nisanələrindəndir. Allah istədiyi vaxt (qiyamət gunu) onları bir yerə yıgmaga qadirdir

Sizə uz verən hər bir musibət oz əllərinizlə qazandıgınız gunahların (etdiyiniz əməllərin) ucbatındandır! (Butun bunlara baxmayaraq) Allah (gunahlarınızın) coxunu əfv edər

Siz (Allahı) yer uzundə aciz buraxa bilməzsiniz (Onun əzabından qacıb canınızı qurtara bilməzsiniz). Allahdan basqa sizin nə bir himayədarınız olar, nə də bir imdada yetəniniz

Dənizdə (uca) daglar kimi uzən (gəmilər) də Onun (qudrət) əlamətlərindəndir

Yaxud onları (gəmi əhlini) qazandıqlarına (gunahlarına) gorə məhv edər və bir coxunu bagıslayar

Bizim ayələrimiz (qudrət nisanələrimiz) barəsində mubahisə edənlər bilsinlər ki, onlar ucun (əzabımızdan) qacıb can qurtarmaga hec bir yer yoxudur

Sizə verilən hər hansı bir sey fani dunya malıdır. Allah yanında olan (axirət mukafatları) isə daha yaxsı və daha baqidir. O kəslər ucun ki, iman gətirib oz Rəbbinə təvəkkul edərlər

O kəslər ucun ki, boyuk gunahlardan rəzil islərdən (zinadan) cəkinər, (birinə) qəzəbləndikləri zaman (onun gunahını) bagıslayarlar

O kəslər ucun ki, Rəbbinin də’vətini qəbul edər (iman gətirər), namaz qılar, islərini oz aralarında məsləhət-məsvərətlə gorər, onlara verdiyimiz ruzidən (Allah yolunda) sərf edərlər

Və o kəslər ucun ki, onlar zulmə (təcavuzə) mə’ruz qaldıqda (həddi asmadan) intiqam alarlar (zalımdan zulmu muqabilində əvəz cıxar, caniyə də etdiyi cinayətin cəzası nədirsə, onu verərlər)

Hər hansı bir pisliyin cəzası onun ozu kimi bir pislikdir. Bununla belə hər kəs (pislik edəni) bagıslasa və (onunla) barıssa, onun mukafatı Allaha aiddir. Həqiqətən, O, zalımları sevməz

Zulmə mə’ruz qaldıqdan sonra (həddi asmadan) əvəzini cıxanlara hec bir cəza verilməz (onların hec bir gunahı yoxdur, ugradıqları haqsızlıgın əvəzini cıxmıslar)

Cəza ancaq insanlara (haqsız yerə) zulm edənlərə, yer uzundə fitnə-fəsad torədənlərə verilər. Məhz belələrini siddətli əzab gozləyir

Əlbəttə, hər kəs (pisliyə) səbr edib (qisası) bagıslasa, (onun bu hərəkəti səriətcə) cox bəyənilən əməllərdəndir

Allahın yoldan cıxartdıgı kimsəyə (Allahın) Ozundən basqa yol gostərən olmaz. (Ya Peygəmbər!) Sən zalımları əzabı gordukləri zaman: “(Pərvərdigara!) Geri donməyə dunyaya qayıtmaga) bir yol varmıdır?” – deyən gorəcəksən

Ona (cəhənnəm atəsinə) gətirilib gostərildikləri zaman sən onların zillətdən boyunlarını bukub (dəhsətdən gozlərinin ucu ilə) gizlin-gizlin (oda) baxdıqlarını gorəcəksən. Iman gətirənlər deyəcəklər: “Həqiqətən, (əsl) ziyan cəkənlər qiyamət gunu ozlərini və ailələrini (ozlərinə baglı olanları) ziyana ugradanlardır!” Bilin ki, zalımlar (kafirlər) daimi əzab icində olacaqlar

Onlara Allahdan basqa yardım edəcək (Allahın əzabından qurtara biləcək) dostlar tapılmayacaqdır. Allahın (oz pis əməlinə, cirkin e’tiqadına gorə) zəlalətə saldıgı kimsə ucun (haqqa donub qayıtmaga) hec bir yol olmaz

(Ey insanlar!) Allah tərəfindən geri qaytarılması əsla mumkun olmayan bir gun (qiyamət gunu) gəlməmisdən əvvəl Rəbbinizin də’vətini qəbul edin! (Ona iman gətirin!) O gun sizin ucun hec bir sıgınacaq tapılmaz və (gunahlarınızı) inkar etməyə də hec bir imkan olmaz

(Ya Peygəmbər!) Əgər (bu musriklər sənin də’vətindən) uz dondərsələr (əsla urəyini qısma). Biz səni onlara gozətci gondərməmisik. Sənin ohdənə dusən ancaq (risaləti) təblig etməkdir. Əgər Biz insana Oz dərgahımızdan bir mərhəmət (ne’mət) daddırsaq, ona sevinər; yox, əgər onlara oz əlləri ilə etdikləri əməllərin ucbatından bir pislik toxunsa, (gorərsən ki) insan, həqiqətən, nankordur

Goylərin və yerin hokmu Allahın əlindədir. O, istədiyini yaradır, istədiyinə ancaq qız, istədiyinə də ancaq oglan verir

Yaxud hər ikisindən – həm oglan, həm də qız verir, istədiyini də sonsuz (ovladsız) edir. O (hər seyi) biləndir, (hər seyə) qadirdir

(Hec bir bəsər ovladına Allahla danısmaq muyəssər olmaz, cunki bəsər ovladı olan peygəmbərlər maddi aləmdə, zaman və məkan daxilində olduqları halda, Allah qeyri-maddidir, zaman və məkan xaricindədir. Allahla onlar arasında minlərlə zulmət və nur pərdəsi vardır. Buna gorə də Allahın peygəmbərlərlə bir yerdə qarsı-qarsıya durub danısması qeyri-mumkundur). Allah bəsər ovladı ilə (Musanın anası ilə oldugu kimi) ancaq vəhylə (ilham və ro’ya ilə), yaxud (Musa kimi) pərdə arxasından danısar (Allahın kəlamı esidilər, amma Ozu gorunməz). Və ya bir elci (mələk) gondərər ki, o da Allahın izni ilə (gondərildiyi kimsəyə) Onun istədiyini vəhy edər. Həqiqətən, O (hər seydən) ucadır, hikmət sahibidir

(Ya Rəsulum! Əvvəlki peygəmbərlərə vəhy nazil etdiyimiz kimi) sənə də beləcə əmrimizdən olan bir vəhy (mo’minlərə mə’nəvi həyat verən Qur’an) gondərdik. Sən (bundan əvvəl) kitab nədir, iman nədir bilməzdin. Lakin Biz onu bəndələrimizdən dilədiyimizi haqq yola qovusdurmagımız ucun bir nur etdik. Sən (onunla insanları) duz yola yonəldirsən (islam dininə də’vət edib haqqa qovusdurursan)

O Allahın yoluna ki, goylərdə və yerdə nə varsa (hamısı) Onundur. Bil ki, butun islər axırda Allaha qayıdacaqdır