Back to Languages

    Bengali - Chapter 25

    Translation by Zohurul Hoque

    Verse 1

    Mahāmahima tini yini tām̐ra dāsēra kāchē abatāraṇa karēchēna ē'i phurakkāna yēna tini biśbamānabēra jan'ya ēkajana satarkakārī hatē pārēna.

    Verse 2

    Tini'i -- mahākāśamanḍalī ō pr̥thibīra sārbabhaumatba tām̐ra'i, āra tini kōnō santāna grahaṇa karēna ni, āra sē'i sāmrājyē tām̐ra kōnō śarika'ō nē'i, āra tini'i saba-kichu sr̥ṣṭi karēchēna, tārapara tākē biśēṣa parimāpē parimita rūpa diẏēchēna.

    Verse 3

    Tabu'ō tārā tām̐kē chēṛē diẏē an'ya upāsyadēra grahaṇa karēchē yārā kichu'i sr̥ṣṭi karē nā, baraṁ tādēra nijēdērakē'i sr̥ṣṭi karā haẏēchē, āra tārā nijēdēra jan'ya aniṣṭa karatē sāmarthya rākhē nā, āra upakāra karatē'ō naẏa, āra tārā mr̥tyu ghaṭātē kṣamatā rākhē nā, āra jībana ditē'ō naẏa, kimbā punarut'thānēra kṣētrē'ō naẏa.

    Verse 4

    Āra yārā abiśbāsa pōṣaṇa karē tārā balē -- ''ē'iṭi tō mithyā bai naẏa yā sē tairi karēchē ēbaṁ an'yān'ya lōkajana ē tē tākē sāhāyya karēchē.’’ Sutarāṁ tārā anācāra ō mithyācāra niẏē ēsēchē.

    Verse 5

    Āra tārā balalē -- ''sēkālēra upakathā -- ē-saba sē likhiẏē niẏēchē, āra ēgulō tāra kāchē ābr̥tti karā haẏa sakālē ō sandhyāẏa.’’

    Verse 6

    Tumi balō -- ''ēṭi abatāraṇa karēchēna tini yini mahākāśamanḍalī ō pr̥thibīra rahasya saba jānēna. Tini aśya'i paritrāṇakārī, aphuranta phaladātā.

    Verse 7

    Āra tārā balē -- ''ē kēmana dharanēra rasūla, sē khābāra khāẏa ō hāṭē-bājārē calāphērā karē? Tāra kāchē kēna ēkajana phiriśatā pāṭhānō ha’la nā, yātē sē tāra saṅgē satarkakārī hatē pāratō

    Verse 8

    Athabā tāra kāchē dhanabhānḍāra pāṭhiẏē dē'ōẏā hatō, athabā tāra jan'ya ēkaṭi bāgāna thākata yā thēkē sē khētō?’’ Āra an'yāẏācārīrā balē -- ''tōmarā tō ēkajana jādugrasta lōkakē'i anusaraṇa karacha!’’

    Verse 9

    Dēkha, tārā kēmanabhābē tōmāra prati upamā praẏōga karē! Sutarāṁ tārā bipathē gēchē, kājē'i tārā pathēra diśā pācchē nā.

    Verse 10

    Mahāmahima tini yini icchā karalē tōmāra jan'ya ēra cēẏē'ō śrēṣṭha bastu tairi karatē pārēna -- bāgānasamūha yādēra nica diẏē baẏē calē jharanārāji, āra tōmāra jan'ya tairi karatē pārēna prāsāda-samūha.

    Verse 11

    Tathāpi tārā ghaṛighanṭākē asbīkāra karē, āra yē kē'u ghaṛighanṭākē mithyā balē tāra jan'ya āmarā tairi rēkhēchi ēka jbalanta āguna.

    Verse 12

    Yakhana ēṭi dūra jāẏagā thēkē tādēra dēkhatē pābē takhana thēkē'i tārā ēra trud'dha garjana ō huṅkāra śunatē pābē.

    Verse 13

    Āra yakhana tādēra śr̥ṅkhalita abasthāẏa ēra madhyēra ēka saṅkīrṇa sthānē nikṣēpa karā habē takhana tārā sē'ikhānē'i dhbansa ha'ōẏā āhbāna karabē.

    Verse 14

    Ājakēra dinē tōmarā ēkabārēra dhbansēra jan'ya kāmanā karō nā, baraṁ bahubāra dhbansa ha'ōẏāra dōẏā karatē thāka!’’

    Verse 15

    Tumi balō -- ''ē'iṭi ki bhāla, nā cirasthāẏīsbargōdyāna yā ōẏādā karā haẏēchē dharmaniṣṭhadēra jan'ya?’’ Tā hacchē tādēra jan'ya puraskāra ō gantabyasthala.

    Verse 16

    Sēkhānē tādēra jan'ya raẏēchē yā tārā kāmanā karē, tārā sthāẏībhābē abasthāna karabē. Ē'iṭi tōmāra prabhura uparē n'yasta ōẏādā yā prārthita habāra yōgya.

    Verse 17

    Āra sē'idina tādēra tini ēkatrita karabēna āra āllāh‌kē bāda diẏē yādēra tārā upāsanā karata tādēra'ō, takhana tini balalēna -- ''ē ki tōmarā! Tōmarā'i ki āmāra ē'isaba bāndādēra bibhrānta karēchilē, nā ki tārā sbaẏaṁ patha chēṛē bipathē giẏēchila?’’

    Verse 18

    Tārā balabē -- ''tōmāra'i saba mahimā! Ēṭi āmādēra jan'ya samīcīna naẏa yē tōmākē bāda diẏē āmarā an'yān'ya abhibhābakadēra grahaṇa karaba. Kintu tumi tādēra ō tādēra pitr̥puruṣadēra bhōgasambhāra diẏēchilē, pariṇāmē tārā bhulē giẏēchila sābadhāna-bāṇī, phalē tārā haẏēchila ēkaṭi binaṣṭa jāti.’’

    Verse 19

    Sutarāṁ tōmarā yā balacha sē-sanbandhē tārā tō tōmādēra mithyā sābyasta karēchē, kājē'i tōmarā pratirōdha karatē pārabē nā, āra sāhāyya'ō pābē nā. Āra tōmādēra madhyē yē kē'u an'yāẏa karēchē tākē āmarā birāṭa śāsti āsbādana karāba.’’

    Verse 20

    Āra tōmāra āgē āmarā ēmana kōnō rasūla pāṭhā'i ni yām̐rā niḥsandēha khābāra nā khēẏēchēna ō hāṭē-bājārē calāphērā nā karēchēna. Āra āmarā tōmādēra kā'ukē aparadēra jan'ya parīkṣāsbarūpa dām̐ṛa kariẏēchi. Tōmarā ki adhyabasāẏa cāliẏē yābē? Āra tōmāra prabhu sarbadraṣṭā.

    Verse 21

    Āra yārā āmādēra sāthē mōlākātēra kāmanā karē nā tārā balē -- ''kēna āmādēra kāchē phiriś‌tādēra pāṭhānō haẏa nā, athabā āmādēra prabhukē'i bā kēna āmarā dēkhatē pā'i nā?’’ Tārā tādēra nijēdēra sanbandhē niścaẏa'i baṛā'i karachē, āra baṛa bāṛa bēṛēchē.

    Verse 22

    Yēdina tārā phiriś‌tādēra dēkhatē pābē sē'idina aparādhīdēra jan'ya kōnō khōśakhabara thākabē nā, āra tārā balabē -- ''alaṅghanīẏa byabadhāna hōka.’’

    Verse 23

    Āra tārā kājakarmēra yā karēchē tā āmarā bibēcanā karaba, tārapara tākē bikṣipta dhūlikaṇā bāniẏē dēba.

    Verse 24

    Sbargōdyānēra bāsindārā sēdina pābē uṯkr̥ṣṭa bāsasthāna ō sundaratara biśrāmasthala.

    Verse 25

    Āra sē'i dina ākāśa bidīrṇa habē mēghamālāra saṅgē, āra phiriśatādēra pāṭhānō habē pāṭhānōra matō.

    Verse 26

    Sārbabhaumatba sē'idina satyi-satyi parama karuṇāmaẏēra. Āra abiśbāsīdēra jan'ya sē'i dinaṭi habē baṛa kaṭhina

    Verse 27

    āra sē'idina an'yāẏakārī tāra hāta kāmaṛābē ē'i balē -- ''hāẏa āmāra durbhōga! Āmi yadi rasūlēra saṅgē patha abalanbana karatāma

    Verse 28

    Hāẏa! Ki āphasōsa! Āmi yadi ēmana ēkajanakē bandhurūpē grahaṇa nā karatāma

    Verse 29

    āmākē tō sē bibhrāntitē niẏē'i gēchē smārakagrantha thēkē tā āmāra kāchē āsāra parē! Āra śaẏatāna mānuṣēra jan'ya sadā hatāśakārī.’’

    Verse 30

    Āra rasūla balachēna -- ''hē āmāra prabhu! Niḥsandēha āmāra sbajāti ē'i kura'ānakē parityajya balē dharē niẏēchila. ’’

    Verse 31

    Āra ē'ibhābē'i āmarā pratyēka nabīra jan'ya śatru sr̥ṣṭi karēchi aparādhīdēra madhyē thēkē. Āra tōmāra prabhu'i pathapradarśaka ō sahāẏakarūpē yathēṣṭa.

    Verse 32

    Āra yārā abiśbāsa pōṣaṇa karē tārā balē -- ''tām̐ra kāchē kura'ānakhānā samagrabhābē ēkēbārē abatīrṇa ha’la nā kēna?’’ Ē'ibhābē'i -- yēna ēra dbārā tōmāra hr̥daẏakē āmarā supratiṣṭhita karatē pāri, āra āmarā ēkē sājiẏēchi sājānōra matō.

    Verse 33

    Āra tārā tōmāra kāchē niẏē āsatē pārabē nā kōnō samasyā, āmarā kintu tōmāra nikaṭa niẏē āsaba prakr̥ta-satya ō śrēṣṭha- sundara byākhyā.

    Verse 34

    Tādēra mukha-thubaṛē-paṛā abasthāẏa yādēra jāhānnāmēra dikē ēkatrita karā habē tārā'i habē abasthāra dika diẏē ati nikr̥ṣṭa āra pathēra dika diẏē baṛa'i pathabhraṣṭa.

    Verse 35

    Āra itipūrbē āmarā mūsākē dharmagrantha diẏēchilāma, āra tām̐ra saṅgē tām̐ra bhā'i hārūnakē sahāẏaka bāniẏēchilāma.

    Verse 36

    Kājē'i āmarā balēchilāma -- ''tōmarā dujanē calē yā'ō sē'i lōkadēra kāchē yārā āmādēra nirdēśābalī pratyākhyāna karēchē.’’ Pariṇāmē āmarā tādēra dhbansa karēchilāma pūrṇa bidhbansē.

    Verse 37

    Āra nūhēra sbajāti -- yakhana tārā rasūlagaṇakē pratyākhyāna karēchila takhana āmarā tādēra ḍubiẏē diẏēchilāma, āra lōkadēra jan'ya tādēra ēka nidarśana bāniẏēchilāma. Āra an'yāẏācārīdēra jan'ya āmarā ēka marmantuda śāsti tairi karē rēkhēchi.

    Verse 38

    Āra'āda ō chāmūda ō rasa-ēra adhibāsīdēra, āra tādēra madhyēkāra bahusaṅkhyaka banśakē'ō.

    Verse 39

    Āra pratyēkēra'i bēlāẏa -- āmarā tāra jan'ya dr̥ṣṭāntagulō pradāna karēchilāma. Āra sakalakē'i āmarā bidhabasta karēchilāma pūrṇabidhbansē.

    Verse 40

    Āra tārā tō sē janapadēra pāśa diẏē'i yātāẏāta karē yāra uparē āmarā barṣaṇa karēchilāma ēka aśubha br̥ṣṭi. Tārā ki tabē ēṭi dēkhatē pāẏa ni? Nā, tārā punarut'thānēra pratyāśā karē nā.

    Verse 41

    Āra tārā yakhana tōmākē dēkhē takhana tārā tōmākē ṭhāṭṭā-bidrapēra pātra chāṛā an'yabhābē grahaṇa karē nā. ''Ē-i ki sē yākē āllāh rasūla bāniẏēchēna

    Verse 42

    sē tō āmādēra dēba-dēbīdēra thēkē āmādēra prāẏa sariẏē'i niẏēchila yadi nā āmarā tādēra prati anurāga pōṣaṇa karatāma!’’ Āra śīghra'i tārā jānatē pārabē yakhana tārā śāsti pratyakṣa karabē -- kē patha thēkē adhika pathabhraṣṭa.

    Verse 43

    Tumi ki tākē dēkhēcha yē tāra kāmanākē tāra upāsyarūpē grahaṇa karēchē? Tumi ki tabē tāra jan'ya ēkajana karṇadhāra habē

    Verse 44

    athabā tumi ki manē kara yē tādēra adhikānśa'i śōnē athabā bōjhē? Tārā tō garu-chāgalēra matō chāṛā āra kichu naẏa, baraṁ tārā patha thēkē adhika pathabhraṣṭa.

    Verse 45

    Tumi ki pratyakṣa kara ni tōmāra prabhura prati -- kibhābē tini chāẏā bistāra karēna? Āra tini yadi cā'itēna tabē ēkē anaṛa karē ditēna. Āmarā baraṁ sūryakē ēra uparē nirdēśaka bāniẏēchi.

    Verse 46

    Tārapara āmarā ēṭikē āmādēra kāchē ṭēnē ni'i āstē āstē ṭānatē ṭānatē.

    Verse 47

    Āra tini'i sē'ijana yini tōmādēra jan'ya rātrikē karēchēna ābaraṇī, āra ghumakē biśrāmasbarūpa, āra dinakē karēchēna jēgē ōṭhāra jan'ya.

    Verse 48

    Āra tini'i sē'ijana yini bātāsakē pāṭhāna susambādadātā-rūpē tām̐ra karuṇāra prākkālē, āra āmarā ākāśa thēkē barṣaṇa kari biśud'dha pāni

    Verse 49

    yēna āmarā tāra dbārā mr̥ta bhūkhanḍakē jībana dāna karatē pāri, ēbaṁ tā pāna karatē di'i bahusaṅkhyaka gabādi-paśukē ō mānuṣakē yādēra āmarā sr̥ṣṭi karēchi.

    Verse 50

    Āra āmarā niścaẏa'i ēṭikē bitaraṇa kari tādēra madhyē yēna tārā smaraṇa karatē pārē, kinta adhikānśa lōkē'i pratyākhyāna karā chāṛā āra kichutē ēkamata haẏa nā.

    Verse 51

    Āra yadi āmarā cā'itāma tāhalē pratyēkaṭi janapadē ēka-ēkajana satarkakārī dām̐ṛa karātāma.

    Verse 52

    Ata'ēba abiśbāsīdēra ājñānusaraṇa karō nā, baraṁ tumi ēra sāhāyyē tādēra saṅgē jihāda karō kaṭhōra jihādē.

    Verse 53

    Āra tini'i sē'ijana yini duṭi sāgarakē prabāhita karachēna, -- ēkaṭi miṣṭa, pipāsā damanakāraka, āra ēkaṭi labaṇākta, tētō sbādabiśiṣṭa, āra ē du'iẏēra madhyē tini sr̥ṣṭi karēchēna ēka'barayakha’ ō ēka anatikramya byabadhāna.

    Verse 54

    Āra tini'i sē'ijana yini mānuṣakē sr̥ṣṭi karēchēna pāni thēkē, tārapara tāra jan'ya sthāpana karēchēna rakta-samparka ō baibāhika samparka. Āra tōmāra prabhu atyanta kṣamatāśālī.

    Verse 55

    Āra tārā āllāh‌kē bāda diẏē tāra upāsanā karē yē tādēra kōnō upakāra karatē pārē nā, āra tādēra apakāra'ō karatē pārē nā. Āra abiśbāsī raẏēchē tāra prabhura birud'dhē pr̥ṣṭhapōṣaka.

    Verse 56

    Āra āmarā tōmākē susambādadātā ō satarkakārīrūpē bhinna an'yabhābē pāṭhā'i ni.

    Verse 57

    Tumi bala -- ''āmi tōmādēra kācha thēkē ēra jan'ya kōnō majuri cā'i nā, śudhu ē-i yē yē-kē'u icchā karē sē yēna tāra prabhura abhimukhē patha dharē.’’

    Verse 58

    Āra tumi nirbhara kara cirībēra uparē yini mr̥tyu baraṇa karēna nā, āra tām̐ra praśansāra sāthē japatapa karō. Āra tām̐ra bāndādēra pāpācāra sanbandhē ōẏākiphahālarūpē tini'i yathēṣṭa

    Verse 59

    yini sr̥ṣṭi karēchēna mahākāśamanḍalī ō pr̥thibī ēbaṁ ē du'iẏēra madhyēra sabakichukē chaẏa dinē, tārapara tini adhiṣṭhita halēna āraśēra uparē, -- tini parama karuṇāmaẏa, ata'ēba tām̐ra sanbandhē jijñāsā kara kōnō ōẏākiphahālakē.

    Verse 60

    Āra yakhana tādēra balā haẏa, 'parama karuṇāmaẏakē sijadā kara’, tārā balē -- ''karuṇāmaẏa ābāra kē? Āmarā ki tākē'i sijadā karaba yāra sanbandhē tumi āmādēra ādēśa kara?’’ Āra ēṭi tādēra jan'ya bāṛiẏē dēẏa bitr̥ṣṇā.

    Verse 61

    Mahāmahima tini yini mahākāśē tārakārāji sr̥ṣṭi karēchēna, āra tātē bāniẏēchēna ēka pradīpa ō ēka candra -- dīptidāẏaka.

    Verse 62

    Āra tini'i sē'ijana yini rāta ō dinakē bāniẏēchēna bibartanakrama tāra jan'ya yē cāẏa smaraṇa karatē, athabā yē cāẏa kr̥tajñatā jānātē.

    Verse 63

    Āra parama karuṇāmaẏēra bāndārā hacchē tārā yārā pr̥thibītē namrabhābē calāphērā karē, āra yakhana ajña lōkērā tādēra sanbōdhana karē takhana balē -- ''sālāma’’.

    Verse 64

    Āra yārā rāta kāṭiẏē dēẏa tādēra prabhura jan'ya sijadābanata haẏē ō dām̐ṛiẏē thēkē.

    Verse 65

    Āra yārā balē -- ''āmādēra prabhu! Āmādēra thēkē jāhānnāmēra śāsti phiriẏē rākha, ēra śāsti tō ālabaṯ apratihata

    Verse 66

    niḥsandēha ēṭi biśrāmasthala ō bāsasthāna bisābē kata nikr̥ṣṭa!’’

    Verse 67

    Āra yārā yakhana kharacapatra karē takhana amitabyaẏa karē nā, āra kārpaṇya'ō karē nā, baraṁ tārā ē duẏēra madhyasthalē kāẏēma raẏēchē.

    Verse 68

    Āra yārā āllāh‌ra saṅgē an'ya upāsyakē ḍākē nā, āra n'yāẏēra praẏōjanē byatīta yārā ēmana kōnō lōkakē hatyā karē nā yākē āllāh niṣēdha karēchēna, āra yārā byabhicāra karē nā. Āra yē ē'i karē sē pāpēra śāstira sākṣāṯ pābē'i

    Verse 69

    āra kiẏāmatēra dinē tāra jan'ya śāsti bāṛiẏē dē'ōẏā habē, āra sēkhānē sē hīna abasthāẏa sthāẏī haẏē ra'ibē

    Verse 70

    sē byatīta yē ta'ōbā karē ēbaṁ īmāna ānē ō puṇya-pabitra kriẏākarma karē. Sutarāṁ tārā'i, -- āllāh tādēra mandakājakē saṯkāja diẏē badalē dēbēna. Āra āllāh satata paritrāṇakārī, aphuranta phaladātā.

    Verse 71

    Āra yē kē'u ta'ōbā karē ēbaṁ saṯkarma karē sē-i tō tabē āllāh‌ra prati phērāra matō phērē.

    Verse 72

    Āra yārā mithyā byāpārē sākṣya dēẏa nā, āba yakhana tārā khēlō paribēśēra pāśa diẏē yāẏa takhana tārā maryādāra sāthē pāśa kēṭē yāẏa.

    Verse 73

    Āra yārā yakhana tādēra prabhura nirdēśasamūha tādēra smaraṇa kariẏē dē'ōẏā haẏa takhana tārā tāra uparē jhām̐piẏē paṛē nā badhira ō andha haẏē.

    Verse 74

    Āra yārā balē -- ''āmādēra prabhu! Āmādēra strīdēra thēkē ō āmādēra santāna-santati thēkē cōkha-jōṛānō ānanda āmādēra pradāna karō, āra āmādēra tumi bāniẏē dā'ō dharmaparāẏaṇadēra nētr̥sthānīẏa.’’

    Verse 75

    Ē'isaba lōkēdēra pratidāna dē'ōẏā habē ucum̐ padamaryādā diẏē yēhētu tārā adhyabasāẏa karēchila, āra sēkhānē tādēra abhyarthanā karā habē abhibādana ō sālāma jāniẏē

    Verse 76

    sēkhānē tārā sthāẏībhābē thākabē, -- biśrāmasthala ō bāsasthāna hisābē kata sundara

    Verse 77

    balō -- ''tōmādēra dōẏā nā thākalē'ō āmāra prabhura kichu yāẏa āsē nā, kintu tōmarā tō pratyākhyāna'i karēcha, sējan'ya śīghra'i anibārya śāsti āsachē.’’