Back to Languages
Bengali - Chapter 25
Translation by Zohurul Hoque
Verse 1
Mahāmahima tini yini tām̐ra dāsēra kāchē abatāraṇa karēchēna ē'i phurakkāna yēna tini biśbamānabēra jan'ya ēkajana satarkakārī hatē pārēna.
Verse 2
Tini'i -- mahākāśamanḍalī ō pr̥thibīra sārbabhaumatba tām̐ra'i, āra tini kōnō santāna grahaṇa karēna ni, āra sē'i sāmrājyē tām̐ra kōnō śarika'ō nē'i, āra tini'i saba-kichu sr̥ṣṭi karēchēna, tārapara tākē biśēṣa parimāpē parimita rūpa diẏēchēna.
Verse 3
Tabu'ō tārā tām̐kē chēṛē diẏē an'ya upāsyadēra grahaṇa karēchē yārā kichu'i sr̥ṣṭi karē nā, baraṁ tādēra nijēdērakē'i sr̥ṣṭi karā haẏēchē, āra tārā nijēdēra jan'ya aniṣṭa karatē sāmarthya rākhē nā, āra upakāra karatē'ō naẏa, āra tārā mr̥tyu ghaṭātē kṣamatā rākhē nā, āra jībana ditē'ō naẏa, kimbā punarut'thānēra kṣētrē'ō naẏa.
Verse 4
Āra yārā abiśbāsa pōṣaṇa karē tārā balē -- ''ē'iṭi tō mithyā bai naẏa yā sē tairi karēchē ēbaṁ an'yān'ya lōkajana ē tē tākē sāhāyya karēchē.’’ Sutarāṁ tārā anācāra ō mithyācāra niẏē ēsēchē.
Verse 5
Āra tārā balalē -- ''sēkālēra upakathā -- ē-saba sē likhiẏē niẏēchē, āra ēgulō tāra kāchē ābr̥tti karā haẏa sakālē ō sandhyāẏa.’’
Verse 6
Tumi balō -- ''ēṭi abatāraṇa karēchēna tini yini mahākāśamanḍalī ō pr̥thibīra rahasya saba jānēna. Tini aśya'i paritrāṇakārī, aphuranta phaladātā.
Verse 7
Āra tārā balē -- ''ē kēmana dharanēra rasūla, sē khābāra khāẏa ō hāṭē-bājārē calāphērā karē? Tāra kāchē kēna ēkajana phiriśatā pāṭhānō ha’la nā, yātē sē tāra saṅgē satarkakārī hatē pāratō
Verse 8
Athabā tāra kāchē dhanabhānḍāra pāṭhiẏē dē'ōẏā hatō, athabā tāra jan'ya ēkaṭi bāgāna thākata yā thēkē sē khētō?’’ Āra an'yāẏācārīrā balē -- ''tōmarā tō ēkajana jādugrasta lōkakē'i anusaraṇa karacha!’’
Verse 9
Dēkha, tārā kēmanabhābē tōmāra prati upamā praẏōga karē! Sutarāṁ tārā bipathē gēchē, kājē'i tārā pathēra diśā pācchē nā.
Verse 10
Mahāmahima tini yini icchā karalē tōmāra jan'ya ēra cēẏē'ō śrēṣṭha bastu tairi karatē pārēna -- bāgānasamūha yādēra nica diẏē baẏē calē jharanārāji, āra tōmāra jan'ya tairi karatē pārēna prāsāda-samūha.
Verse 11
Tathāpi tārā ghaṛighanṭākē asbīkāra karē, āra yē kē'u ghaṛighanṭākē mithyā balē tāra jan'ya āmarā tairi rēkhēchi ēka jbalanta āguna.
Verse 12
Yakhana ēṭi dūra jāẏagā thēkē tādēra dēkhatē pābē takhana thēkē'i tārā ēra trud'dha garjana ō huṅkāra śunatē pābē.
Verse 13
Āra yakhana tādēra śr̥ṅkhalita abasthāẏa ēra madhyēra ēka saṅkīrṇa sthānē nikṣēpa karā habē takhana tārā sē'ikhānē'i dhbansa ha'ōẏā āhbāna karabē.
Verse 14
Ājakēra dinē tōmarā ēkabārēra dhbansēra jan'ya kāmanā karō nā, baraṁ bahubāra dhbansa ha'ōẏāra dōẏā karatē thāka!’’
Verse 15
Tumi balō -- ''ē'iṭi ki bhāla, nā cirasthāẏīsbargōdyāna yā ōẏādā karā haẏēchē dharmaniṣṭhadēra jan'ya?’’ Tā hacchē tādēra jan'ya puraskāra ō gantabyasthala.
Verse 16
Sēkhānē tādēra jan'ya raẏēchē yā tārā kāmanā karē, tārā sthāẏībhābē abasthāna karabē. Ē'iṭi tōmāra prabhura uparē n'yasta ōẏādā yā prārthita habāra yōgya.
Verse 17
Āra sē'idina tādēra tini ēkatrita karabēna āra āllāhkē bāda diẏē yādēra tārā upāsanā karata tādēra'ō, takhana tini balalēna -- ''ē ki tōmarā! Tōmarā'i ki āmāra ē'isaba bāndādēra bibhrānta karēchilē, nā ki tārā sbaẏaṁ patha chēṛē bipathē giẏēchila?’’
Verse 18
Tārā balabē -- ''tōmāra'i saba mahimā! Ēṭi āmādēra jan'ya samīcīna naẏa yē tōmākē bāda diẏē āmarā an'yān'ya abhibhābakadēra grahaṇa karaba. Kintu tumi tādēra ō tādēra pitr̥puruṣadēra bhōgasambhāra diẏēchilē, pariṇāmē tārā bhulē giẏēchila sābadhāna-bāṇī, phalē tārā haẏēchila ēkaṭi binaṣṭa jāti.’’
Verse 19
Sutarāṁ tōmarā yā balacha sē-sanbandhē tārā tō tōmādēra mithyā sābyasta karēchē, kājē'i tōmarā pratirōdha karatē pārabē nā, āra sāhāyya'ō pābē nā. Āra tōmādēra madhyē yē kē'u an'yāẏa karēchē tākē āmarā birāṭa śāsti āsbādana karāba.’’
Verse 20
Āra tōmāra āgē āmarā ēmana kōnō rasūla pāṭhā'i ni yām̐rā niḥsandēha khābāra nā khēẏēchēna ō hāṭē-bājārē calāphērā nā karēchēna. Āra āmarā tōmādēra kā'ukē aparadēra jan'ya parīkṣāsbarūpa dām̐ṛa kariẏēchi. Tōmarā ki adhyabasāẏa cāliẏē yābē? Āra tōmāra prabhu sarbadraṣṭā.
Verse 21
Āra yārā āmādēra sāthē mōlākātēra kāmanā karē nā tārā balē -- ''kēna āmādēra kāchē phiriśtādēra pāṭhānō haẏa nā, athabā āmādēra prabhukē'i bā kēna āmarā dēkhatē pā'i nā?’’ Tārā tādēra nijēdēra sanbandhē niścaẏa'i baṛā'i karachē, āra baṛa bāṛa bēṛēchē.
Verse 22
Yēdina tārā phiriśtādēra dēkhatē pābē sē'idina aparādhīdēra jan'ya kōnō khōśakhabara thākabē nā, āra tārā balabē -- ''alaṅghanīẏa byabadhāna hōka.’’
Verse 23
Āra tārā kājakarmēra yā karēchē tā āmarā bibēcanā karaba, tārapara tākē bikṣipta dhūlikaṇā bāniẏē dēba.
Verse 24
Sbargōdyānēra bāsindārā sēdina pābē uṯkr̥ṣṭa bāsasthāna ō sundaratara biśrāmasthala.
Verse 25
Āra sē'i dina ākāśa bidīrṇa habē mēghamālāra saṅgē, āra phiriśatādēra pāṭhānō habē pāṭhānōra matō.
Verse 26
Sārbabhaumatba sē'idina satyi-satyi parama karuṇāmaẏēra. Āra abiśbāsīdēra jan'ya sē'i dinaṭi habē baṛa kaṭhina
Verse 27
āra sē'idina an'yāẏakārī tāra hāta kāmaṛābē ē'i balē -- ''hāẏa āmāra durbhōga! Āmi yadi rasūlēra saṅgē patha abalanbana karatāma
Verse 28
Hāẏa! Ki āphasōsa! Āmi yadi ēmana ēkajanakē bandhurūpē grahaṇa nā karatāma
Verse 29
āmākē tō sē bibhrāntitē niẏē'i gēchē smārakagrantha thēkē tā āmāra kāchē āsāra parē! Āra śaẏatāna mānuṣēra jan'ya sadā hatāśakārī.’’
Verse 30
Āra rasūla balachēna -- ''hē āmāra prabhu! Niḥsandēha āmāra sbajāti ē'i kura'ānakē parityajya balē dharē niẏēchila. ’’
Verse 31
Āra ē'ibhābē'i āmarā pratyēka nabīra jan'ya śatru sr̥ṣṭi karēchi aparādhīdēra madhyē thēkē. Āra tōmāra prabhu'i pathapradarśaka ō sahāẏakarūpē yathēṣṭa.
Verse 32
Āra yārā abiśbāsa pōṣaṇa karē tārā balē -- ''tām̐ra kāchē kura'ānakhānā samagrabhābē ēkēbārē abatīrṇa ha’la nā kēna?’’ Ē'ibhābē'i -- yēna ēra dbārā tōmāra hr̥daẏakē āmarā supratiṣṭhita karatē pāri, āra āmarā ēkē sājiẏēchi sājānōra matō.
Verse 33
Āra tārā tōmāra kāchē niẏē āsatē pārabē nā kōnō samasyā, āmarā kintu tōmāra nikaṭa niẏē āsaba prakr̥ta-satya ō śrēṣṭha- sundara byākhyā.
Verse 34
Tādēra mukha-thubaṛē-paṛā abasthāẏa yādēra jāhānnāmēra dikē ēkatrita karā habē tārā'i habē abasthāra dika diẏē ati nikr̥ṣṭa āra pathēra dika diẏē baṛa'i pathabhraṣṭa.
Verse 35
Āra itipūrbē āmarā mūsākē dharmagrantha diẏēchilāma, āra tām̐ra saṅgē tām̐ra bhā'i hārūnakē sahāẏaka bāniẏēchilāma.
Verse 36
Kājē'i āmarā balēchilāma -- ''tōmarā dujanē calē yā'ō sē'i lōkadēra kāchē yārā āmādēra nirdēśābalī pratyākhyāna karēchē.’’ Pariṇāmē āmarā tādēra dhbansa karēchilāma pūrṇa bidhbansē.
Verse 37
Āra nūhēra sbajāti -- yakhana tārā rasūlagaṇakē pratyākhyāna karēchila takhana āmarā tādēra ḍubiẏē diẏēchilāma, āra lōkadēra jan'ya tādēra ēka nidarśana bāniẏēchilāma. Āra an'yāẏācārīdēra jan'ya āmarā ēka marmantuda śāsti tairi karē rēkhēchi.
Verse 38
Āra'āda ō chāmūda ō rasa-ēra adhibāsīdēra, āra tādēra madhyēkāra bahusaṅkhyaka banśakē'ō.
Verse 39
Āra pratyēkēra'i bēlāẏa -- āmarā tāra jan'ya dr̥ṣṭāntagulō pradāna karēchilāma. Āra sakalakē'i āmarā bidhabasta karēchilāma pūrṇabidhbansē.
Verse 40
Āra tārā tō sē janapadēra pāśa diẏē'i yātāẏāta karē yāra uparē āmarā barṣaṇa karēchilāma ēka aśubha br̥ṣṭi. Tārā ki tabē ēṭi dēkhatē pāẏa ni? Nā, tārā punarut'thānēra pratyāśā karē nā.
Verse 41
Āra tārā yakhana tōmākē dēkhē takhana tārā tōmākē ṭhāṭṭā-bidrapēra pātra chāṛā an'yabhābē grahaṇa karē nā. ''Ē-i ki sē yākē āllāh rasūla bāniẏēchēna
Verse 42
sē tō āmādēra dēba-dēbīdēra thēkē āmādēra prāẏa sariẏē'i niẏēchila yadi nā āmarā tādēra prati anurāga pōṣaṇa karatāma!’’ Āra śīghra'i tārā jānatē pārabē yakhana tārā śāsti pratyakṣa karabē -- kē patha thēkē adhika pathabhraṣṭa.
Verse 43
Tumi ki tākē dēkhēcha yē tāra kāmanākē tāra upāsyarūpē grahaṇa karēchē? Tumi ki tabē tāra jan'ya ēkajana karṇadhāra habē
Verse 44
athabā tumi ki manē kara yē tādēra adhikānśa'i śōnē athabā bōjhē? Tārā tō garu-chāgalēra matō chāṛā āra kichu naẏa, baraṁ tārā patha thēkē adhika pathabhraṣṭa.
Verse 45
Tumi ki pratyakṣa kara ni tōmāra prabhura prati -- kibhābē tini chāẏā bistāra karēna? Āra tini yadi cā'itēna tabē ēkē anaṛa karē ditēna. Āmarā baraṁ sūryakē ēra uparē nirdēśaka bāniẏēchi.
Verse 46
Tārapara āmarā ēṭikē āmādēra kāchē ṭēnē ni'i āstē āstē ṭānatē ṭānatē.
Verse 47
Āra tini'i sē'ijana yini tōmādēra jan'ya rātrikē karēchēna ābaraṇī, āra ghumakē biśrāmasbarūpa, āra dinakē karēchēna jēgē ōṭhāra jan'ya.
Verse 48
Āra tini'i sē'ijana yini bātāsakē pāṭhāna susambādadātā-rūpē tām̐ra karuṇāra prākkālē, āra āmarā ākāśa thēkē barṣaṇa kari biśud'dha pāni
Verse 49
yēna āmarā tāra dbārā mr̥ta bhūkhanḍakē jībana dāna karatē pāri, ēbaṁ tā pāna karatē di'i bahusaṅkhyaka gabādi-paśukē ō mānuṣakē yādēra āmarā sr̥ṣṭi karēchi.
Verse 50
Āra āmarā niścaẏa'i ēṭikē bitaraṇa kari tādēra madhyē yēna tārā smaraṇa karatē pārē, kinta adhikānśa lōkē'i pratyākhyāna karā chāṛā āra kichutē ēkamata haẏa nā.
Verse 51
Āra yadi āmarā cā'itāma tāhalē pratyēkaṭi janapadē ēka-ēkajana satarkakārī dām̐ṛa karātāma.
Verse 52
Ata'ēba abiśbāsīdēra ājñānusaraṇa karō nā, baraṁ tumi ēra sāhāyyē tādēra saṅgē jihāda karō kaṭhōra jihādē.
Verse 53
Āra tini'i sē'ijana yini duṭi sāgarakē prabāhita karachēna, -- ēkaṭi miṣṭa, pipāsā damanakāraka, āra ēkaṭi labaṇākta, tētō sbādabiśiṣṭa, āra ē du'iẏēra madhyē tini sr̥ṣṭi karēchēna ēka'barayakha’ ō ēka anatikramya byabadhāna.
Verse 54
Āra tini'i sē'ijana yini mānuṣakē sr̥ṣṭi karēchēna pāni thēkē, tārapara tāra jan'ya sthāpana karēchēna rakta-samparka ō baibāhika samparka. Āra tōmāra prabhu atyanta kṣamatāśālī.
Verse 55
Āra tārā āllāhkē bāda diẏē tāra upāsanā karē yē tādēra kōnō upakāra karatē pārē nā, āra tādēra apakāra'ō karatē pārē nā. Āra abiśbāsī raẏēchē tāra prabhura birud'dhē pr̥ṣṭhapōṣaka.
Verse 56
Āra āmarā tōmākē susambādadātā ō satarkakārīrūpē bhinna an'yabhābē pāṭhā'i ni.
Verse 57
Tumi bala -- ''āmi tōmādēra kācha thēkē ēra jan'ya kōnō majuri cā'i nā, śudhu ē-i yē yē-kē'u icchā karē sē yēna tāra prabhura abhimukhē patha dharē.’’
Verse 58
Āra tumi nirbhara kara cirībēra uparē yini mr̥tyu baraṇa karēna nā, āra tām̐ra praśansāra sāthē japatapa karō. Āra tām̐ra bāndādēra pāpācāra sanbandhē ōẏākiphahālarūpē tini'i yathēṣṭa
Verse 59
yini sr̥ṣṭi karēchēna mahākāśamanḍalī ō pr̥thibī ēbaṁ ē du'iẏēra madhyēra sabakichukē chaẏa dinē, tārapara tini adhiṣṭhita halēna āraśēra uparē, -- tini parama karuṇāmaẏa, ata'ēba tām̐ra sanbandhē jijñāsā kara kōnō ōẏākiphahālakē.
Verse 60
Āra yakhana tādēra balā haẏa, 'parama karuṇāmaẏakē sijadā kara’, tārā balē -- ''karuṇāmaẏa ābāra kē? Āmarā ki tākē'i sijadā karaba yāra sanbandhē tumi āmādēra ādēśa kara?’’ Āra ēṭi tādēra jan'ya bāṛiẏē dēẏa bitr̥ṣṇā.
Verse 61
Mahāmahima tini yini mahākāśē tārakārāji sr̥ṣṭi karēchēna, āra tātē bāniẏēchēna ēka pradīpa ō ēka candra -- dīptidāẏaka.
Verse 62
Āra tini'i sē'ijana yini rāta ō dinakē bāniẏēchēna bibartanakrama tāra jan'ya yē cāẏa smaraṇa karatē, athabā yē cāẏa kr̥tajñatā jānātē.
Verse 63
Āra parama karuṇāmaẏēra bāndārā hacchē tārā yārā pr̥thibītē namrabhābē calāphērā karē, āra yakhana ajña lōkērā tādēra sanbōdhana karē takhana balē -- ''sālāma’’.
Verse 64
Āra yārā rāta kāṭiẏē dēẏa tādēra prabhura jan'ya sijadābanata haẏē ō dām̐ṛiẏē thēkē.
Verse 65
Āra yārā balē -- ''āmādēra prabhu! Āmādēra thēkē jāhānnāmēra śāsti phiriẏē rākha, ēra śāsti tō ālabaṯ apratihata
Verse 66
niḥsandēha ēṭi biśrāmasthala ō bāsasthāna bisābē kata nikr̥ṣṭa!’’
Verse 67
Āra yārā yakhana kharacapatra karē takhana amitabyaẏa karē nā, āra kārpaṇya'ō karē nā, baraṁ tārā ē duẏēra madhyasthalē kāẏēma raẏēchē.
Verse 68
Āra yārā āllāhra saṅgē an'ya upāsyakē ḍākē nā, āra n'yāẏēra praẏōjanē byatīta yārā ēmana kōnō lōkakē hatyā karē nā yākē āllāh niṣēdha karēchēna, āra yārā byabhicāra karē nā. Āra yē ē'i karē sē pāpēra śāstira sākṣāṯ pābē'i
Verse 69
āra kiẏāmatēra dinē tāra jan'ya śāsti bāṛiẏē dē'ōẏā habē, āra sēkhānē sē hīna abasthāẏa sthāẏī haẏē ra'ibē
Verse 70
sē byatīta yē ta'ōbā karē ēbaṁ īmāna ānē ō puṇya-pabitra kriẏākarma karē. Sutarāṁ tārā'i, -- āllāh tādēra mandakājakē saṯkāja diẏē badalē dēbēna. Āra āllāh satata paritrāṇakārī, aphuranta phaladātā.
Verse 71
Āra yē kē'u ta'ōbā karē ēbaṁ saṯkarma karē sē-i tō tabē āllāhra prati phērāra matō phērē.
Verse 72
Āra yārā mithyā byāpārē sākṣya dēẏa nā, āba yakhana tārā khēlō paribēśēra pāśa diẏē yāẏa takhana tārā maryādāra sāthē pāśa kēṭē yāẏa.
Verse 73
Āra yārā yakhana tādēra prabhura nirdēśasamūha tādēra smaraṇa kariẏē dē'ōẏā haẏa takhana tārā tāra uparē jhām̐piẏē paṛē nā badhira ō andha haẏē.
Verse 74
Āra yārā balē -- ''āmādēra prabhu! Āmādēra strīdēra thēkē ō āmādēra santāna-santati thēkē cōkha-jōṛānō ānanda āmādēra pradāna karō, āra āmādēra tumi bāniẏē dā'ō dharmaparāẏaṇadēra nētr̥sthānīẏa.’’
Verse 75
Ē'isaba lōkēdēra pratidāna dē'ōẏā habē ucum̐ padamaryādā diẏē yēhētu tārā adhyabasāẏa karēchila, āra sēkhānē tādēra abhyarthanā karā habē abhibādana ō sālāma jāniẏē
Verse 76
sēkhānē tārā sthāẏībhābē thākabē, -- biśrāmasthala ō bāsasthāna hisābē kata sundara
Verse 77
balō -- ''tōmādēra dōẏā nā thākalē'ō āmāra prabhura kichu yāẏa āsē nā, kintu tōmarā tō pratyākhyāna'i karēcha, sējan'ya śīghra'i anibārya śāsti āsachē.’’