Back to Languages

    Bengali - Chapter 38

    Translation by Zohurul Hoque

    Verse 1

    chōẏāda! Upadēśa paripūrṇa kura'ānēra śapatha.

    Verse 2

    Kinta yārā abiśbāsa pōṣaṇa karē tārā ā‌tmābhimānē ō dalapākānōẏa magna raẏēchē.

    Verse 3

    Ēdēra pūrbē mānabagōṣṭhīra katakē yē āmarā dhbansa karēchi! Takhana tārā cīṯkāra karēchila. Kinta sē'i samaẏē paritrāṇēra āra upāẏa chila nā.

    Verse 4

    Āra tārā āścarya haẏa yē tādēra madhya thēkē'i tādēra kāchē ēkajana satarkakārī ēsēchēna, āra abiśbāsīrā balē -- ''ē tō ēkajana jādukara, dhōkābāja.

    Verse 5

    Kī! Sē ki upāsyagaṇakē ēka'ijana upāsya bāniẏēchē? Ē tō niścaẏa'i ēka ājaba byāpāra!’’

    Verse 6

    Āra tādēra madhyēra pradhānarā sarē paṛē ē'i balē -- ''tōmarā yā'ō ēbaṁ tōmādēra upāsyadēra prati ākam̐ṛē thākō. Niḥsandēha ēṭi hacchē abhisandhimūlaka byāpāra.

    Verse 7

    Āmarā śēṣēra dharmabidhānē ēmana kathā śuni ni, ēṭi managaṛā ukti bai tō naẏa.

    Verse 8

    Kī! Āmādēra madhya thēkē bujhi tāra'i kāchē smāraka-grantha abatīrṇa hala?’’ Bastutaḥ tārā āmāra smāraka grantha sanbandhē sandēhēra madhyē'i raẏēchē? Prakr̥tapakṣē tārā ēkhana'ō āmāra śāsti āsbādana karē ni.

    Verse 9

    Athabā tādēra kāchē ki raẏēchē tōmāra prabhura karuṇāra bhānḍāra -- mahāśaktiśālī, mahādātā

    Verse 10

    athabā tādēra ki sārbabhaumatba āchē mahākāśamanḍalīra ō pr̥thibīra ēbaṁ ē'i du'iẏēra madhyē yā-kichu āchē tāra? Tāhalē tārā māla- āsabābēra madhyē uṭhatē thākuka.

    Verse 11

    Ēkhānē'i sam'milita sain'yadalēra ēka bāhinī parājita habē.

    Verse 12

    Ēdēra āgē nūhēra ō'ādēra ō bahu śibirēra mālika phira'ā'unēra lōkadala mithyārōpa karēchila

    Verse 13

    āra chāmudajāti ō lutēra sbajāti ō araṇyēra bāsindārā. Ōrā'ō chila biśāla bāhinī.

    Verse 14

    Sakalē'i rasūlagaṇēra prati mithyārōpa karēchila bai tō naẏa, sējan'ya āmāra śāstidāna chila n'yāẏasaṅgata.

    Verse 15

    Āra ērā tō pratīkṣā karē nā ēkaṭimātra mahāgarjana byatīta āra kichura, tā thēkē kōnō abakāśa thākabē nā.

    Verse 16

    Āra tārā balē -- ''āmādēra prabhu! Hisēba-nikēśēra dinēra āgē'i āmādēra anśa āmādēra jan'ya tbarānbita kara.’’

    Verse 17

    Tārā yā balē tā sattbē'ō tumi adhyabasāẏa cāliẏē yā'ō, āra āmādēra bāndā hāta thākā dā'udakē smaraṇa kara, tini niścaẏa'i satata phiratēna

    Verse 18

    āmarā tō pāhāṛagulōkē baśībhūta karēchilāma tām̐ra saṅgē japa karatē rātrikālē ō sūryōdaẏē

    Verse 19

    āra pākhīrā samabēta hatō. Sabā'i chila tām̐ra prati anugata.

    Verse 20

    Āra āmarā tām̐ra sāmrājyakē sudr̥ṛha karēchilāma, āra tām̐kē diẏēchilāma jñāna ō bicārakṣamatāsampanna sambidhāna.

    Verse 21

    Āra tōmāra kāchē ki duśamanēra kāhinī ēsē paum̐chēchē? Kēmana karē tārā rājakakṣē bēẏē uṭhala

    Verse 22

    yakhana tārā dā'udēra sāmanē ḍhukē paṛala takhana tini tādēra sanbandhē santrastha halēna. Tārā balalē -- ''bhaẏa karabēna nā, dujana duśamana, āmādēra ēkajana an'yajanēra prati śatrutā karēchē, ata'ēba āmādēra madhyē n'yāẏēra sāthē bicāra karē dina, āra an'yāẏa karabēna nā, āra āmādēra saṭhika pathē paricālita karuna.

    Verse 23

    Ē'ijana abaśya āmāra bhā'i, tāra raẏēchē nirānabbu'iṭi bhēṛī āra āmāra āchē ēkaṭimātra bhēṛī, kinta sē balē -- 'ōṭi āmākē diẏē dā'ō’, āra sē āmākē tarkātarkitē hāriẏē diẏēchē.’’

    Verse 24

    Tini balalēna -- ''tōmāra bhēṛīkē tāra bhēṛīdēra saṅgē dābi karē sē tōmāra prati ālabaṯ an'yāẏa karēchē. Niḥsandēha anśīdāradēra madhyēra anēkē'i -- tādēra kē'u kē'u an'yēra prati śatrutā karē, tārā byatīta yārā īmāna ēnēchē ō saṯkāja karachē, āra yārā tēmana tārā alpasaṅkhyaka.’’ Āra dā'uda bhēbēchilēna yē āmarā niścaẏa'i tām̐kē parīkṣā karachilāma, sējan'ya tini tām̐ra prabhura kāchē paritrāṇa khujam̐chilēna, āra tini luṭiẏē paṛalēna ānata haẏē ēbaṁ bārabāra phiratē thākalēna.

    Verse 25

    Kājē'i ē'i byāpārē āmarā tām̐kē paritrāṇa karēchilāma. Āra niścaẏa'i tām̐ra jan'ya āmādēra kāchē tō naikaṭya raẏēchē, āra raẏēchē ēka sundara gantabyasthala.

    Verse 26

    Hē dā'uda! Āmarā tōmākē pr̥thibītē khaliphā bāniẏēchi, sējan'ya tumi lōkajanēra madhyē bicāra karō n'yāẏasaṅgatabhābē, āra khēẏālakhuśīra anusaraṇa karō nā, pāchē tā tōmākē āllāh‌ra patha thēkē bhraṣṭa karē phēlē. Niḥsandēha yārā āllāh‌ra patha thēkē bipathē yāẏa tādēra jan'ya raẏēchē kaṭhōra śāsti. Kēnanā tārā bhulē giẏēchila hisēba-nikēśēra dinēra kathā.’’

    Verse 27

    Āra āmarā mahākāśa ō pr̥thibī ēbaṁ ē duẏēra madhyē yā-kichu āchē tā br̥thā sr̥ṣṭi kari ni. Ērakama dhāraṇā hacchē tādēra yārā abiśbāsa pōṣaṇa karē. Sutarāṁ āgunēra kāraṇē dhik tādēra jan'ya yārā abiśbāsa pōṣaṇa karē.

    Verse 28

    Yārā īmāna ēnēchē ō saṯkāja karachē tādēra ki āmarā pr̥thibītē phyāsāda-sr̥ṣṭikārīdēra n'yāẏa gaṇya karaba? Athabā dharmabhīrudēra ki āmarā jñāna karaba pāpiṣṭhadēra n'yāẏa

    Verse 29

    ēkakhānā grantha -- āmarā ēṭi tōmāra kāchē abatāraṇa karachi, kalyāṇamaẏa, yēna tārā ēra āẏātagulō sanbandhē bhābatē pārē, āra bud'dhiśud'dhi thākā lōkērā yēna upadēśa grahaṇa karatē pārē.

    Verse 30

    Āra āmarā dā'udēra jan'ya sulā'imānakē diẏēchilāma. Ati uttama bāndā! Niḥsandēha tini bārabāra phiratēna.

    Verse 31

    Dēkhō! Bikēlabēlā tām̐ra samakṣē dratagāmī ghōṛādēra hājira karā hala

    Verse 32

    takhana tini balalēna -- ''āmi abaśya bhālabastura bhālalāgākē bhāla pēẏē gēchi āmāra prabhukē smaraṇa rākhāra jan'yē,’’ -- yē paryanta nā tārā pardāra āṛālē adr̥śya haẏē gēla.

    Verse 33

    Ōdēra āmāra kāchē niẏē ēsō.’’ Takhana tini pā ō ghāṛa māliśa karatē lāgalēna.

    Verse 34

    Āra āmarā niścaẏa'i sulā'imānakē parīkṣā karēchilāma, āra tām̐ra sinhāsanē āmarā sthāpana karēchilāma ēkaṭi dēha mātra, takhana tini phiralēna.

    Verse 35

    Tini balalēna -- ''āmāra prabhu! Āmākē paritrāṇa karō āra āmākē ēmana ēka sāmrājya pradāna karō yā āmāra parē āra karōra jan'yē yōgya nā haẏa. Niḥsandēha tumi -- tumi'i mahādātā.’’

    Verse 36

    Tārapara āmarā bātāsakē tām̐ra jan'ya anugata karē dilāma, tām̐ra ādēśē tā sbacchandagatitē calata yēkhānē tini pāṭhātēna

    Verse 37

    āra śaẏatānadēra -- sabaka’ṭi mistrī ō ḍuburī

    Verse 38

    āra an'yadēra śr̥ṅkhalābad'dha abasthāẏa.

    Verse 39

    Ē hacchē āmādēra dāna, ata'ēba tumi dāna kara bā rēkhē dā'ō -- kōnō hisābapatra lāgabē nā.’’

    Verse 40

    Āra niḥsandēha tām̐ra jan'ya āmādēra kāchē tō naikaṭya abadhārita raẏēchē, āra raẏēchē ēka sundara gantabyasthāna.

    Verse 41

    Āra āmādēra bāndā ā'iẏūbakē smaraṇa karō. Dēkhō, tini tām̐ra prabhukē ḍēkē balēchilēna -- ''śaẏatāna āmākē pīṛana karachē klānti ō kaṣṭa diẏē.’’

    Verse 42

    Tōmāra pā diẏē āghāta karō, ēṭi ēka ṭhānḍā gōsalēra jāẏagā ō pānīẏa.’’

    Verse 43

    Āra āmarā tām̐kē diẏēchilāma tām̐ra parijanabarga āra tādēra saṅgē tādēra matō an'yadēra, -- āmādēra tarapha thēkē anugrahasbarūpa ēbaṁ bōdhaśaktira adhikārīdēra jan'ya upadēśa-sbarūpa

    Verse 44

    āra''tōmāra hātē ēkaṭi ḍāla nā'ō ēbaṁ tā diẏē āghāta karō, āra tumi saṅkalpa tyāga karō nā.’’ Niḥsandēha āmarā tām̐kē pēẏēchilāma adhyabasāẏī. Kata uttama bāndā! Tini niścaẏa'i bārabāra phiratēna.

    Verse 45

    Āra smaraṇa karō āmādēra dāsa ibrāhīma ō isahāka ō iẏākubakē, tām̐rā chilēna kṣamatāra ō antadr̥ṣṭira adhikārī.

    Verse 46

    Niḥsandēha āmarā tām̐dēra bāniẏēchilāma ēka akr̥trima guṇē niṣṭhābāna -- bāsasthānēra smaraṇa.

    Verse 47

    Āra tām̐rā niścaẏa'i āmādēra kāchē chilēna manōnīta ō sajjanadēra antarbhukta.

    Verse 48

    Āra smaraṇa kara isamā'ila ō iẏāsā'ā ō yula-kiphalakē, kāraṇa tām̐rā sabā'i chilēna sajjanadēra an'yatama.

    Verse 49

    Ē ēka smārakagrantha, āra niścaẏa'i dharmabhīrudēra jan'ya tō raẏēchē uttama gantabyasthala

    Verse 50

    nandana kānana, tādēra jan'ya khōlā raẏēchē darajāgulō.

    Verse 51

    Sēkhānē tārā hēlāna diẏē samāsīna habē, āhbāna karabē sēkhānē pracura phalamūla ō pānīẏa drabyēra jan'ya.

    Verse 52

    Tāra tādēra kāchē thākabē salāja-namra āẏatalōcana, samabaẏaska.

    Verse 53

    Ēṭi'i sē'i yā tōmādēra ōẏādā karā haẏēchila hisēba-nikēśēra dinēra jan'ya.

    Verse 54

    Ē'i'i ālabaṯ āmādēra dē'ōẏā riyēka, ēra kōnō niḥśēṣa nē'i.’’

    Verse 55

    Ēṭi'i! Āra niḥsandēha sīmālaṅghanakārīdēra jan'ya tō raẏēchē nikr̥ṣṭa gantabyasthala

    Verse 56

    jāhānnāma, tārā tātē prabēśa karabē, sutarāṁ kata manda sē'i biśrāmasthāna

    Verse 57

    ē'i-i! Ata'ēba tārā ēṭi āsbādana karuka -- phuṭanta-garama ō himaśītala

    Verse 58

    āra an'yān'ya raẏēchē ē'i dharanēra -- jōṛāẏa-jōṛāẏa.

    Verse 59

    Ē'i ēka bāhinī -- tōmādēra saṅgē digbidig‌jñānaśūn'ya haẏē chuṭachē, tādēra jan'ya kōnō abhinandana nē'i? Tārā niścaẏa'i āgunē puṛabē.’’

    Verse 60

    Tārā balabē -- ''baraṁ tōmarā, tōmādēra jan'ya'ō tō kōnō abhinandana nē'i! Tōmarā'i sbaẏaṁ āmādēra jan'ya ēṭi āgabāṛiẏēcha, sutarāṁ kata nikr̥ṣṭa ē ābāsasthala!’’

    Verse 61

    Tārā balabē -- ''āmādēra prabhu! Yē-i āmādēra jan'ya ēṭi āgabāṛiẏēchē, tākē tabē śāsti bāṛiẏē dā'ō -- āgunēra madhyē dbiguṇa.’’

    Verse 62

    Āra tārā balabē -- ''āmādēra ki halō, āmarā sē'i lōkadēra dēkhachi nā yādēra āmarā duṣṭadēra antarbhukta balē gaṇanā karatāma

    Verse 63

    āmarā ki tādēra hāsitāmāśāra pātra bhābatāma, nā ki dr̥ṣṭi tādēra thēkē apāraga haẏē gēchē?’’

    Verse 64

    Ēṭi'i tō ālabaṯ satya, āgunēra bāsindādēra bādapratibāda.

    Verse 65

    Tumi balō -- ''āmi tō ēkajana satarkakārī mātra, āra āllāh byatīta an'ya kōnō upāsya nē'i -- ēkaka, sarbajaẏī

    Verse 66

    mahākāśamanḍalī ō pr̥thibīra ēbaṁ ē du'iẏēra madhyē yā-kichu āchē tāra prabhu -- mahāśaktiśālī, paritrāṇakārī.’’

    Verse 67

    Balō -- ''ē ēka birāṭa sambāda

    Verse 68

    ē thēkē tōmarā bimukha haccha.

    Verse 69

    Ūrdhbalōkēra pradhānadēra sanbandhē āmāra kōna jñāna nē'i yakhana tārā bādānubāda karē.

    Verse 70

    Āmāra kāchē pratyādiṣṭa haẏēchē ēṭi bai tō naẏa yē, āmi tō ēkajana spaṣṭa satarkakārī mātra.’’

    Verse 71

    Smaraṇa karō! Tōmāra prabhu phiriś‌tādēra balalēna -- ''āmi niścaẏa'i kādā thēkē mānuṣa sr̥ṣṭi karatē yācchi.

    Verse 72

    Tārapara āmi yakhana tākē suṭhāma karaba ēbaṁ āmāra rūh thēkē tātē dama dēba takhana tāra prati sijadābanata haẏē luṭiẏē paṛō.’’

    Verse 73

    Takhana phiriś‌tārā sijadā karala, tādēra sabā'i ēka'i saṅgē

    Verse 74

    ibalisa byatīta. Sē ahaṅkāra karala, āra sē chila abiśbāsīdēra antargata.

    Verse 75

    Tini balalēna -- ''hē ibalisa, kī tōmākē niṣēdha karalē tākē sijadā karatē, yākē āmi āmāra du'i hātē sr̥ṣṭi karēchi? Tumi ki garbabōdha karalē, nā ki tumi uccamaryādāsampannadēra ēkajana haẏē gēcha

    Verse 76

    sē balalē -- ''āmi tāra cēẏē'ō śrēṣṭha. Āmākē tumi āguna thēkē sr̥ṣṭi karēcha, āra tākē sr̥ṣṭi karēcha kādā thēkē.”

    Verse 77

    Tini balalēna -- ''tabē ēkhāna thēkē tumi bēriẏē yā'ō, kēnanā tumi abaśya'i bitāṛita

    Verse 78

    āra niḥsandēha tōmāra uparē tō āmāra asantaṣṭi ra'ibē mahābicārēra dina paryanta.’’

    Verse 79

    Sē balalē -- ''āmāra prabhu! Tabē āmākē abakāśa dā'ō tādēra punarut'thāna karānōra dina paryanta.’’

    Verse 80

    Tini balalēna -- ''tumi tāhalē niścaẏa'i abakāśaprāptadēra antarbhukta

    Verse 81

    sē'i jāniẏē dē'ōẏā samaẏaṭira dina paryanta.’’

    Verse 82

    Sē balalē -- ''tabē tōmāra mahimā dbārā, āmi ālabaṯ tādēra sabaka’janakē bipathē niẏē yāba

    Verse 83

    kēbalamātra tādēra madhyēra tōmāra khām̐ṭi bāndādēra byatīta.’’

    Verse 84

    Tini balalēna -- ''tabē ēṭā'i satya, āra satya'i āmi balachi

    Verse 85

    āmi abaśya'i jāhānnāmakē pūrṇa karaba tōmākē diẏē ō tādēra madhyēra yārā tōmākē anusaraṇa karē tādēra saba ka’janakē diẏē.’’

    Verse 86

    Tumi bala -- ''āmi tōmādēra kācha thēkē ēra jan'ya kōnō pāriśramika cā'ichi nā, āra āmi prabañcakadēra'ō madhyēkāra na'i.

    Verse 87

    Ēṭi jagadbāsīdēra jan'ya smaraṇīẏa bārtā bai tō naẏa.

    Verse 88

    Āra tōmarā abaśya'i ēra br̥ttānta sanbandhē kichukāla parē'i jānatē pārabē.’’