Back to Languages

    Dagbani - Chapter 64

    Translation by Muhammad Baba Ghtobo

    Verse 1

    Binshɛɣu din be sagbana ni, ni binshɛɣu din be tiŋgbani ni simsirila Naawuni, nam nyɛla O dini, ka paɣibu balibu kam nyɛ O dini. Yaha! Ŋuna n- nyɛ Toora binshɛɣu kam zuɣu

    Verse 2

    Ŋuna n-nyɛ Ŋun nam ya, ka chɛfura be yi ni, ka ŋun ti Naawuni yɛlimaŋli gba be yi ni. Yaha! Naawuni nyɛla Ŋun nyari yi tuuntumsa

    Verse 3

    O namla sagbana mini tiŋgbani ni yεlimaŋli, ka tin ya ŋmahiŋgbana, dinzuɣu ka O viεlgi yi nama. Yaha! O sani n-nyɛ labbu shee

    Verse 4

    O mila din be sagbana mini tiŋgbani ni, ka mi yi ni sɔɣiri shɛli, ni yi ni yihiri shɛli polo ni. Yaha! Naawuni nyɛla Ŋun mi din be suhiri ni

    Verse 5

    Di ni bɔŋɔ, ninvuɣu shεba ban daa niŋ chεfuritali poi ni yinim’ maa lahibali bi kan ya na, dinzuɣu bɛ daa lam bɛ chɛfuritali tibdarigibo, ka azaaba kpeeni lahi guli ba (Zaadali)

    Verse 6

    Di daliri nyɛla achiika! Bɛ tuumba daa ka ba na ni dalirinim’ din be polo ni, ka bɛ yεli: “Di ni bɔŋɔ, ninsalinima n-yɛn dolsi ti? Ka bɛ niŋ chεfuritali, ka lebi biri, ka Naawuni mi nyɛ Bundana (ka chɛ bɛ ti O yεlimaŋli). Yaha! Naawuni nyɛla Bundana, Duuma paɣirigu

    Verse 7

    Ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali maa yɛli ni bɛ ti ku yiɣisi ba bɛ gbala ni kuli mali wɔra. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “M-po n Duuma, achiika! Bɛ ni ti yiɣisi ya, ka tin ya lahibali n-zaŋ chaŋ yi tuuntumsa ni daa nyɛ shɛli (Dunia puuni).” Yaha! Ŋɔ maa nyɛla soochi Naawuni sani

    Verse 8

    Dinzuɣu, tim ya Naawuni mini O tumo (Annabi Muhmmadu) yεlimaŋli, ni neesim (Alkur’aani) shɛli Ti (Tinim’ Naawuni) ni siɣisi na. Yaha! Naawuni nyɛla Ŋun mi din sɔɣi yi tuuntumsa ni

    Verse 9

    Dabsi’ shεli O (Naawuni) ni yɛn ti laɣim ya laɣiŋgu dali la zuɣu, dina n- nyɛ ʒishesuma fabu dali, dinzuɣu ŋun ti Naawuni yεlimaŋli ka tum tuunviεlli, tɔ! Naawuni ni nyεhi o taali bihi, ka kpεhi o Alizanda yili shɛŋa din kulibona ti yɛn zɔri gindi di gbini, ka bɛ nyɛla ban yɛn ti kpalim di puuni kuli mali wɔra. Dina n-nyɛ tarli din galsi

    Verse 10

    Yaha! Ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali, ka labsi Ti (Tinim’ Naawuni) aayanim ʒiri, tɔ! Bannim’ maa n-nyɛ buɣum bihi, ka bɛ nyɛla ban yɛn ti kpalim di puuni. Yaha! Bɛ labbu shee maa niŋ din be

    Verse 11

    Yɛlibɛɣu na ʒin nya (ninsalinima) naɣila ni Naawuni yɛda. Dinzuɣu, ninvuɣu so ŋun ti Naawuni yεlimaŋli, tɔ! O ni dolsi o suhu. Yaha! Naawuni nyɛla Ŋum mi binshɛɣu kam

    Verse 12

    Yaha! Doli ya Naawuni, ka doli ya O tumo (Annabi Muhammadu). Amaa! Yi yi lebi biri, tɔ! Binshɛɣu din nyɛ talahi Ti (Tinim’ Naawuni) tumo zuɣu nyɛla o ti o tuuntali polo ni

    Verse 13

    Naawuni, duuma jεmdigu n-kani ni yεlimaŋli naɣila Ŋuna. Yaha! Ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli dalimmi la Naawuni ko zuɣu

    Verse 14

    Yaa yinim’ ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli! Achiika! Yi paɣaba mini yi bihi puuni shɛba nyɛla yi dimba, dinzuɣu miri ya ba. Yaha! Yi yi chε m- paŋ ba, ka yi bɛ yεla ni, ka bo Naawini chɛmpaŋ n-ti ba, tɔ! Naawuni nyɛla Chɛmpaŋlana, Zaadali Nambɔzobonaa

    Verse 15

    Achiika! Yi daarzichi mini yi bihi nyɛla dahimbu tin ya, Naawuni mi sani ka sanyoo (laara) din galsi be

    Verse 16

    Dinzuɣu, zom ya Naawuni yi yaa tariga, ka wum ya ka doli, ka lahi zaŋ (yi daarzichi) dihi Naawuni soli zuɣu, dina n-nyɛ din gari n-tin ya, dinzuɣu ninvuɣu so bɛ ni gu o ka chɛ o suhi ni bɛm, tɔ! Bana n-nyɛ ninvuɣu shεba ban nya tarli

    Verse 17

    Yi (Muslinnim’) yi paŋ Naawuni paŋdi suŋ, tɔ! O (Naawuni) ni nabgi li n-tin ya, ka chε m-paŋ ya. Yaha! Naawuni nyɛla Ŋun paɣira, Suɣulolana titali

    Verse 18

    O (Naawuni) nyɛla Ŋun mi din sɔɣi, ni din be polo ni, Nyεŋda, Yεmgoliŋga- lana