هان (که) دین خالص تنها از آنِ خداست، و کسانی که به جای او اولیائی برای خود برگرفتهاند (به بهانهی اینکه) ما آنها را جز برای اینکه ما را هر چه بیشتر به خدا نزدیک گردانند نمیپرستیم، البته خدا میان آنان دربارهی آنچه که بر سر آن اختلاف دارند داوری میکند. بهراستی خدا کسی را که دروغپردازِ بسی ناسپاس است هدایت نمیکند
آسمانها و (زمین) را به (تمامی) حق آفرید. شب را بر روز در پیچد، و روز را بر شب در پیچد. و خورشید و ماه را تسخیر کرد، (چنان که) هر کدام تا زمانی معین روانند. هان (که) او همان عزیز بسی پوشنده است
شما را از نفسی (:شخصی) واحد آفرید سپس جفتش را از او قرار داد، و برای شما از دامها (ی نعمتوار) هشت جفت فرود آورد. شما را در شکمهای مادرانتان آفرینشی پس از آفرینشی (دیگر) در تاریکیهای سهگانه [:مشیمه و رحم و شکم] میآفریند. این است خدا، پروردگارتان (که) فرمانروایی (و حکومت مطلق) تنها از اوست. معبودی جز او نیست. پس چگونه و کجا از حق برگردانیده میشوید؟
اگر کفر یا کفران میورزید، پس خدا بیگمان از شما بینیاز است. و برای بندگانش کفر و کفران را خوش نمیدارد و اگر سپاس دارید آن را برایتان میپسندد. و هیچ (بار)بردارندهای بار (گناه) دیگری را بر نمیدارد. آنگاه بازگشت شما سوی پروردگارتان است. پس شما را به آنچه میکردید خبری مهم میدهد. همانا او به (راز) ذات سینهها بسی داناست
و چون به انسان آسیبی در رسد، پروردگارش را میخواند، درحالی که سوی او بازگشتکننده است. سپس چون او را از جانب خود نعمتی در اختیارش نهد آنچه را از خدا درخواست میکرده فراموش کند و برای خدا همتایانی قرار دهد تا (خود و دیگران را) از راه او سرگشته گرداند. بگو: «با کفرت اندکی برخوردار شو که همانا تو از همراهان آتشی.»
(آیا چنین کسی بهتر است) یا آن کسی که او در طول شب در سجده و قیام برای خدا خاشع است در حالی که از آخرت میهراسد و رحمت پروردگارش را امید دارد؟ بگو: «آیا کسانی که میدانند و کسانی که نمیدانند یکسانند؟» تنها خردمندان ژرفنگرند که به خوبی یاد میکنند
بگو: «ای بندگان من که ایمان آوردید! پروردگارتان را پروا بدارید. برای کسانی که در این دنیا خوبی کردهاند نیکی است، و زمین خدا (برای تقوی) فراخ است. فقط شکیبایان پاداش خود را بیحساب خواهند یافت.»
«پس هر چه را از مادونش میخواهید، بپرستید.»! (ولی به آنان) بگو: «زیانکاران در حقیقت کسانیاند که به خود و کسانشان در روز قیامت زیان رساندهاند. هان! این همان خسران آشکارگر است.»
برایشان از بالای سر(ها)شان چترهایی از آتش است، و از زیر (پاها)شان (نیز) چترهایی آتشین است. این (کیفری) است که خدا بندگانش را به آن بیم میدهد. ای بندگان من! پس مرا پرواکنید
لیکن کسانی که از پروردگارشان پروا داشتند برایشان غرفههایی است که از بالای آنها غرفههایی (دیگر) بنا شده (و) نهرها از زیر آنها روان است. وعدهی خدا را (بپذیر که) خدا خلاف وعده نمیکند
آیا ندیدی که بهراستی خدا از آسمان، آبی فرود آورد. پس آن را به چشمههایی که در (طبقات زیرین) زمین است نفوذ داد؛ آنگاه با آن کشتزاری را که رنگهای آن گوناگون است بیرون میآورد. سپس (آن کشتزارها) به هیجان آمده. پس آن را بسی زرد میبینی، سپس خاشاکش میگرداند. بیگمان در این (دگرگونیها) برای خردمندان یادوارهای است
پس آیا کسی که خدا سینهاش را برای (پذیرش) اسلام گشوده، پس او (هم) بر نوری از پروردگارش سلطه و سیطره دارد (همانند فرد تاریکدل است)؟ پس وای بر سختدلان از یاد خدا. اینانند که در ژرفای گمراهیِ آشکارگرند
خدا زیباترین حدیث (وحیانی) را (به صورت) کتابی متشابه (که آیاتش همانند با یکدیگرند) نازل کرده. آنان که از پروردگارشان میهراسند، پوستهای بدنشان از آن میلرزد و سخت میشود (و) سپس پوستهاشان و دلهاشان سوی یاد خدا نرم میگردد. این است هدایت خدا. هر که را بخواهد به آن (قرآن) راه نماید. و هر که را خدا گمراه گذارد او را راهبری نیست
پس آیا آن کس که (به جای دستها) با چهرهی خود گزند عذاب را (در) روز قیامت به سختی دفع میکند (مانند کسی است که از عذاب ایمن است)؟ و به ستمگران گفته شد: «آنچه را که دستاوردتان بوده است بچشید.»
خدا مَثَلی زده: مردی که چند (تن خواجه) با یکدیگر در (مالکیت) او ناسازگارند. و مردی که تنها فرمانبر یک مرد است؛ آیا این دو در مَثَل همانند یکدیگرند؟ سپاس خدای را. (نه،) بلکه بیشترشان نمیدانند
و اگر از آنها بپرسی: «چه کسی آسمانها و زمین را آفریده؟» بیچون بهراستی گویند: «خدا.» بگو: «آیا پس دیدید اگر خدا بخواهد زیانی به من رساند، آنچه را به جای خدا میخوانید، آیا آنان برطرفکنندگان زیانشان هستند؟ یا (اگر) رحمتی برایم بخواهد آیا آنان بازدارندگان رحمتش میباشند؟» بگو: «خدا مرا بس است. توکلکنندگان تنها بر او توکل میکنند.»
ما همانا (این) کتاب را برای (هدایت) مردم به تمامی حق بر تو فرو فرستادیم. پس هرکس هدایت شود، به سود خود اوست، و هر کس گمراه شود به زیان خودش گمراه میشود. و تو بر آنها وکیل نیستی
خدا جانهای انسانی مردمان را هنگام مرگشان (به تمامی) همی میستاند، و جانهایی را که در خوابشان نمردهاند (قبض میکند). پس جانهای آنان را که مرگ را برشان حتمی کرده (برون بدن) نگاه میدارد، و آن دیگران را تا هنگامی معین (به زندگی دنیا) باز پس میفرستد. قطعاً در این (امر) برای مردمی که میاندیشند نشانههایی (از قدرت و رحمت خدا) است
هنگامی که خدا به تنهایی یاد شود دلهای کسانی که به آخرت ایمان ندارند، منزجر میگردد، و چون کسانی که غیر از اویند یاد شوند، ناگهان ایشان از یکدیگر نوید میخواهند
و اگر آنچه در زمین است، (یکسره) برای کسانی که ظلم کردهاند و نظیرش (نیز) با آن باشد، قطعاً (همهی) آن را برای رهایی خودشان از سختی عذاب روز قیامت فدیه خواهند داد، و آنچه حسابش را (هرگز) نمیکردهاند (و گمان هم نداشتند) از (جانب) خدا برایشان آشکار میگردد
پس چون انسان را آسیبی در رسد ما را فرا میخواند. سپس چون نعمتی از جانب خود به او عطا کنیم گوید: «تنها آن را به دانش و بینش خویش یافتهام.» (نه چنان است) بلکه آن آزمایشی آتشین است ولی بیشترشان نمیدانند
پس بدیهای آنچه مرتکب شدهاند بدیشان در رسید. و کسانی از این گروه که ستم کردند به زودی بدیهای آنچه مرتکب شدهاند، بدیشان خواهد رسید، و آنان درماندهکننده(ی ما) نیستند
آیا و ندانستند که خدا بیچون روزی را برای هرکس که بخواهد، گشاده یا تنگ میگرداند؟ قطعاً در این (اندازهگیری) برای مردمی که ایمان میآورند نشانههایی (ربانی) است
بگو: «ای بندگان من که بر زیان خودهاشان زیادهروی کردهاند! از رحمت خدا نومید مشوید. بیگمان خدا همهی گناهان کوچک را میپوشاند. بهراستی او، (هم)او پوشندهی رحمتگر بر ویژگان است.»
و بهراستی و درستی به تو و به کسانی که پیش از تو بودند وحی شده است: «اگر شرک بورزی همانا کردارت بهراستی تباه است و بیامان و بیچون از زیانکاران خواهی بود.»
و خدا را آنچنان که شایستهی قدر و منزلتش میباشد قدر ندانستند. حال آنکه روز قیامت زمین یکسره در قبضهی (علم و قدرت و حکمت) اوست، و آسمانها در هم پیچیده به دست توانای اوست. او منزه و برتر است از آنچه (با وی) شریک میگردانند
و در صور [:بوق جانکاه] دمیده شد. پس هر که در آسمانها و هر که در زمین است بیهوش در افتاد مگر کسی که خدا خواسته. سپس بار دیگر در آن (بوق جانخواه) دمیده شد. پس بهناگاه آنان (بر پای) ایستادگان مینگرند
و زمین به نور پروردگارش روشن شد و کتاب (وحی و اعمال در میان) نهاده گشت و پیامبران و شاهدان آورده شدند و میانشان بحق داوری گشت، در حالی که ایشان مورد ستم قرار نگیرند
و کسانی که کافر شدند گروه گروه سوی جهنم رانده شدند، تا هنگامی که بدان درآمدند، درهای آن (به رویشان) گشوده شد، و نگهبانانش به آنان گفتند: «مگر فرستادگانی از خودتان برایتان نیامدند حال آنکه آیات پروردگارتان را بر شما میخوانند و به دیدار چنین روزی شما را هشدار میدهند؟» گفتند: «چرا.» ولی فرمان عذاب بر کافران بحق فرود آمد
و کسانی که از پرودگارشان پروا داشتهاند، گروه گروه سوی بهشت سوق داده شدند، تا هنگامی که بدان رسند و درهای آن (به رویشان) گشوده گردد، و نگهبانان آن به ایشان گویند: «سلام بر شما، خوش آمدید، پس در آن جاودانه درآیید.»
و گویند: «سپاس خدایی را که وعدهاش را برایمان راست گردانید. و سرزمین (بهشت) را به ما به میراث داد. از هر جای آن که بخواهیم جای میگزینیم.» پس چه نیک است پاداش عملکنندگان
و فرشتگان را میبینی که پیرامون عرش در گردشند، و با سپاس پروردگارشان او را تنزیه میکنند، و در میانشان [:مؤمنان] حکم به تمامی حق شده و گفته شود: «تمام سپاس برای خدا پروردگار جهانیان است.»