Back to Languages

    Fulah - Chapter 25

    Translation by Rowad Translation Center And Islamhouse

    Verse 1

    Mawnii On Jippinɗo Serndoore nden e dow jeyaaɗo Makko on fii yo wonan winndire nden jertinoowo

    Verse 2

    On Mo woodanii ɗum Laamu kammuuli ɗin e leydi ndin, o jogitaaki ɓiɗɗo laatanaaki Mo kadi kafidaaɗo ka Laamu. O tagii kala huunde O eɓɓindiinde e eɓɓugol

    Verse 3

    Ɓe jogitii gaanin Makko reweteeɗi ɗi tagaani huunde kannji ko ɗi tagaaɗi, ɗi maranah ko'e majji lorra wanaa nafa ɗi marah mayde wanaa ngurndan wanaa Immital

    Verse 4

    Ɓen yedduɓe wi'i: "Ndee [Alqur'aanaare] wonaali si wonah pene ɗi o fefindii ɗum, walli mo e hoore majje yimɓe goo". Gomɗii ɓe addii tooñe e bagamma

    Verse 5

    Ɓe wi'i: "Ko nde tinndi adinooɓe o winnditi ɗi hiɗi fidanee mo bimmbi e kiikiiɗe

    Verse 6

    Maaku: "Jippinii nde On Annduɗo ngunndoo on ka kammuuli e ka leydi, pellet, Kanko O Laatike Surroowo Yurmeteeɗo

    Verse 7

    Ɓe wi'i: "Ko heɓi oo Nulaaɗo, himo ñaama ñaametee himo yaha kadi ka lokooji(jeereeji)°? Ko haanunoo ko nde jippintee e makko Maalaa'ikaajo o laatoo wonndude e makko jertinoowo

    Verse 8

    Maaɗum werlee e makko ngalu, maaɗum laatanoo mo ngesa o ñaama e mabba. Tooñooɓe ɓen wi'i: "On jokkaali si wonaa gorko mbilɗaaɗo

    Verse 9

    Ndaarii [yo Nulaaɗo] ko honno ɓe piyiranay maa mise, ɓe majjii ɓe hattantaake [heɓude] laawol

    Verse 10

    Mawnii On tawɗo si O Muuyii O waɗane moƴƴere, no e ɗum gese no ila ley majje canɗe ɗen, O waɗane kadi kuɓeeje

    Verse 11

    Ko woni, ɓe fennu Darngo ngo, Men heblorani ɓen fennuɓe Darngal ngal Yiite ooyunge

    Verse 12

    Si nge yi'ii ɓe immorde e nokkuure woɗɗunde nananee nge tikkere e faraango

    Verse 13

    Si ɓe werlaama e nder magge e nokkuure ɓittunde ko ɓe sinndindiraaɓe, ɓe nodda ton halakuyee

    Verse 14

    Wata on noddu hannde halakuyee gooto, noddee halakuyeeji buy

    Verse 15

    Maaku: "Enee, ko ɗum ɓuri moƴƴude, kaa ko Aljanna luttoowo on, on mo hulooɓe Alla ɓen fodaa? O laatanike ɓe njoɓdi e wattinirde

    Verse 16

    No woodani ɓe nder ton ko ɓe welaa, ko ɓe ñiiɓooɓe, ɗum laatike e dow Joomi maaɗa Fodoore lannditeteende

    Verse 17

    Ñalnde O mooɓidoyta ɓe e ko ɓe rewaynoo kon gaanin Alla, O Daala: "Enee, ko onon majjini ɓee jeyaaɓe Am, kaa ko kamɓe majji Laawol ngol

    Verse 18

    Ɗi wi'a: "Senayee wonanii Ma, haananah men nde men jogitotoo gaanin Maaɗa immorde e reweteeɓe, kono, A dakmintinii ɓe e baabiraaɓe maɓɓe ɓen haa ɓe yejjiti waaju ngun ɓe laatii yimɓe halkiiɓe

    Verse 19

    Gomɗii ɓe fennii on, sabu ko wi'oton kon, ɓe hattantah yiltugol [Lepte ɗen] wanaa wallude, kala tooñuɗo e mooɗon Men meeɗinay mo Lepte mawɗe

    Verse 20

    Men Nulaali ado maaɗa immorde e Nulaaɓe si wanaa kamɓe hiɓe nafoo ñaametee hiɓe seenoo kadi ka luumaaji, Men waɗi yoga e mooɗon fitina yoga, fii yo on muñño. Joomi maaɗa laatike ko O Yi'oowo

    Verse 21

    Ɓen ɓe jortaaki hawroyde e Amen wi'i: "Ko hannoo jippinee e makko Malaa'ikaaɓe ɓen, maaɗum men yi'a Joomi amen?" Gomɗii ɓee mawnintinike ka wonkiiji maɓɓe, ɓe townitii townitaare mawnunde

    Verse 22

    Ñalnde ɓe yi'oyta Malaa'ikaaɓe ɓen weltaare alanaa bomɓe ɓen nden Ñalnde, ɓe wi'a: "Heedo heedaango

    Verse 23

    Men ardini faade e ko ɓe gollunoo kon immorde e gollal, Men waɗi ngal punndi caraandi

    Verse 24

    Yimɓe Aljanna ɓen nden Ñalnde ɓuri moƴƴude ñiiɓirde ɓuri labeede kadi ñallirde

    Verse 25

    E Ñalnde nde kummu ngun seekorta duule ɗen Malaa'ikaaɓe ɓen jippinee jippineede

    Verse 26

    Laamu GoongAawu ngun nden Ñalnde ko Hinnorante On ngu woodani, laatoo Ñalnde saɗtunde e dow yedduɓe ɓen

    Verse 27

    E Ñalnde tooñuɗo on ŋatoyta junngo makko ngon, o wi'a: "Eeh jalla min, mi jogitino wonndude e Nulaaɗo on Laawol

    Verse 28

    Eeh bone am haaniino min, mi jogitanooki kaariijo sehilaajo

    Verse 29

    Gomɗii o majjinii lam gaayi Deftere nden ɓaawo nde arii a am, Seytaane laatike ko o jaasinoowo neɗɗanke on

    Verse 30

    Nulaaɗo on maaka: "Ko ann yo Jooma pellet, yimɓe am ɓen ɓe jogitike ndee Alqur'aanaare wikkaande(accaande)

    Verse 31

    Ko wano nii, Men waɗirani kala Annabaajo gaño immorde e bonɓe ɓen, Joomi maaɗa yonii Fewnoowo e Ballo

    Verse 32

    Ɓen yedduɓe wi'i: "Ko hanno Alqur'aanaare nden jippinee e makko e jumla gooto?" Ɗum ko wano nii, fii yo Men tabintinir nde ɓernde maaɗa nden Men rewnindira nde rewnindirgol

    Verse 33

    Ɓe addantaa ma misal, si wanaa Men addanii ma Goonga kan e ko ɓuri moƴƴude firo

    Verse 34

    Ɓen mooɓoyteeɓe e dow geece muuɗum faade ka Jahannama, ko ɓen ɗon woni ɓuruɓe bonde nokkuure e ɓuruɓe majjude kade laawol

    Verse 35

    Gomɗii Men okkii Muusaa Deftere nden, Men waɗi wonndude e makko Musiɗɗo makko on Haaruuna ballo

    Verse 36

    Men Daali: "Yahee ka ɓen yimɓe fennuɓe Aayeeje Amen ɗen, Men yirbini ɓe yirbinndee

    Verse 37

    E yimɓe Nuuhu tuma nde ɓe fennunoo Nulaaɓe ɓen, Men yooli ɓe Men waɗi ɓe maande fii yimɓe ɓen, Men heblani tooñooɓe ɓen Lepte muusuɗe

    Verse 38

    E Aadinkooɓe ɓen e Samuudinkooɓe ɓen e yimɓe ɓunndu ndun e gire ɗuuɗuɗe hakkunde ɗum

    Verse 39

    Gooto kala e maɓe Men piyani ɗum mise, gooto kala e maɓɓe men halki ɗum halkugol

    Verse 40

    Gomɗii ɓe arii e nden saare toɓaande toɓo bonngo. Kaa ɓe laataaki hiɓe yi'a ɗe? Ko woni, ɓe laatinoke ɓe jortaaki Immotal

    Verse 41

    Si ɓe yi'ii ma, ɓe jogitotaako ma si wanaa jalnori. Enee, ko oo Alla Immini Nulaaɗo

    Verse 42

    Fii kala hari o ɓadike(ɗesi) majjinnde en gaayi reweteeɗi me'en ɗin si tawiino wanaa ko muññi ɗen kon e dow majji. Aray ɓe anndoyat tuma ɓe yi'ata Lepte ɗen ko hommbo ɓurɗo majjude laawol

    Verse 43

    Enee, a tinii on jogitiiɗo reweteeɗo makko on beleeɗe makko ɗen. E hara ko an laatotoo e dow makko fawtiiɗo

    Verse 44

    Kaa a sikku wonnde ko ɓuri heewude e maɓɓe hiɓe nana maaɗum hiɓe hakkila? Anndu kamɓe ɓe wonaali si wanaa wano neemoraaɗi, toode, ko kamɓe ɓuri majjude laawol

    Verse 45

    Kaa a tinaali faade e Joomi maaɗa honno O fontiri ɗowdi ndin? Sinndo O Muuyuno O waɗayno ndi deeƴundi, refti Men waɗi naange ngen tinndinaynge e mayri

    Verse 46

    Refti Men tami ndi ka Amen tamannde newiinde

    Verse 47

    Ko Kanko woni On waɗanɗo on jemma on koltu e ɗoyngol ngol fowtere, O waɗi ñalorma on ngal saakorɗo

    Verse 48

    Ko Kanko woni On accituɗo keni ɗin ko ɗi weltinooji hakkunde Yurmeende Makko nden, Men jippini immorde ka kammu ndiyam laaɓuɗam

    Verse 49

    Fii yo Men wurnitir ɗam leydi maayundi, Men yarnaɗam kadi kon ko Men tagi neemoraaɗi e yimɓe ɗuuɗuɓe

    Verse 50

    Gomɗii Men fensitii nde hakkunde maɓɓe fii yo ɓe waajito, salii ɓurɓe ɗuuɗude e yimɓe ɓen si wanaa yeddugol

    Verse 51

    Sinndo Men Muuyuno Men Nulayno e kala saare jertinoowo

    Verse 52

    Wata a ɗofto yedduɓe ɓen haɓ e maɓɓe hare jihaadi mawnde

    Verse 53

    Ko Kanko woni On jillindirɗo maaje ɗen ɗiɗi, ngooɗoo ko welungo ƴem ngooɗoo kadi ko lamɗamwo haaɗungo tak, O waɗi wirngallo hakkunde majje, e heedo heedaango

    Verse 54

    Ko Kanko woni on Taguɗo ɓanndunke immorde e ndiyam ɗam, O waɗi mo dammbe e esiraawo, Joomi maaɗa laatike ko O Hattanɗo

    Verse 55

    Hiɓe rewa gaanin Alla kon ko nafataa ɓe lorrataa ɓe, yedduɗo on laatike ko o teeɗiiɗo Joomi makko

    Verse 56

    Men Nuliraali ma si wanaa ko a weltinoowo e jartinoowo

    Verse 57

    Maaku: "Mi naamaaki on e dow ɗum njoɓdi si wanaa on yiɗuɗo jogitaade faade ka Joomi makko Laawol

    Verse 58

    Wakkilo e On Wuuruɗo Mo maayataa subuhinoɗaa wonndunde e yettugol Mo, O yonii e ɗum Humpitiiɗo junubaaji jeyaaɓe Makko

    Verse 59

    On Taguɗo kammuuli ɗin e leydi ndin e ko woni kon hakkunde majji, e nder balɗe jeego'o refti O fotondiri ka dow Arsi, Hinnorante On lanndo Mo ko O Humpitiiɗo. @Corrected

    Verse 60

    Si wi'anaama ɓe: "Sujjanee Hinnorante On" Ɓe wi"a: "Ko hommbo woni Hinnorante On? Enee, hara men sujjanay kon ko yamirɗaa men?" Ɗum ɓeydi ɓe foɗɗitaare

    Verse 61

    Mawnii On waɗuɗo ka kammu burjuuji(buurti) o waɗi e nder majji pitilol e leelewal jalbungal

    Verse 62

    Ko Kanko woni On waɗuɗo jemma on e ñalorma on lontondirayɗi fii on faandiiɗo annditugol maaɗum o faandii jarnugol

    Verse 63

    E jeyaaɓe Hinnorante On, ɓen yahooɓe ka leydi ko no newiri, si majjuɓe ɓen ewnike ɓe, ɓe wi'a: "Kisiyee". @Corrected

    Verse 64

    E ɓen waalooɓe sujjannde Joomi maɓɓe e daragol [juula]

    Verse 65

    E ɓen wi'ooɓe: "Joomi amen woɗɗintinan men Lepte Jahannama ɗen, pellet, Lepte magge ɗen ko duumiiɗe

    Verse 66

    Pellet, ɗen bonii ñiiɓirde e darorde

    Verse 67

    E ɓen tawɓe si ɓe nafkii ɓe fantintaa ɓe ɓittintaa kadi, [ɓe] woni ñiiɓuɓe hakkunde ɗum

    Verse 68

    E ɓen ɓe rewaali wonndude e Alla reweteeɗo goo, ɓe waraali fittaandu ki Alla harmini kin si wanaa sabu goonga, hara ɓe jeenataa. Mo waɗii ɗum o hawray e junuubu

    Verse 69

    Sowanoyte mo Lepte ɗen Ñalnde Darngal, o luttinoyee e nder majje ko o hoynaaɗo

    Verse 70

    Si wanaa ɓen tuubuɓe ɓe gomɗini ɓe golli golle moƴƴe, haray ɓen ɗon Allalomtinay bonɗi maɓɓe ɗin moƴƴi. Alla wonii ko O Surroowo Yurmeteeɗo

    Verse 71

    Kala tuubuɗo o golli ko moƴƴi haray pellet, kanko o ruttoto ka Alla ko o jaɓanaaɗo tuubuubuyee

    Verse 72

    E ɓen ɓe seeditotaako penaale ɗen si ɓe rewii ka rayrayti ɗin [wowletee] ɓe feƴƴay ko tedduɓe @Corrected

    Verse 73

    E ɓen tawɓe si ɓe waajoraama Aayeeje Joomi maɓɓe ɗen ɓe hippotaako e dow majje ko ɓe faaɗuɓe e wumuɓe

    Verse 74

    E ɓen wi'ooɓe: "Joomi amen, okku men immorde e sonnaaɓe amen e geɗalɓe amen ɓuuɓendan gite, waɗaa men wonannde hulooɓe Alla ɓen ñentinteeɓe

    Verse 75

    Ɓenɗon ɓe yoɓoyte huɓeere nden sabu ko ɓe muññii kon, ɓe hawroya nder ton e hiwraango e salminaango

    Verse 76

    Ko ɓe ñiiɓooɓe nder ton moƴƴii ñiiɓirde e darorde

    Verse 77

    Maaku: "Jeyɗo lam On haajaaka e mooɗon sinndo wanaano du'aaji mo'on ɗin, gomɗii on fenniino aray ɗe laatoo duumiiɗe [Lepte laakara]