Back to Languages

    Kazakh - Chapter 6

    Translation by Khalifah Altai

    Verse 1

    Barlıq maqtaw, sonday kokter men jerdi jaratqan jane qarangılıqtar men jarıqtı jasagan Allaga tan. Munın sonında da qarsı bolgandar, Rabbılarına (basqalardı) teneydi

    Verse 2

    Ol sonday Alla senderdi balsıqtan jaratıp sonan son olim mezgilin belgiledi. Jane belgili (qiyamet) merzimi de Onın qasında. Sonda da kudiktenesinder me

    Verse 3

    Ari Ol - aspandarda jane jerde bir Allah. Ol sırlarındı jane jariya etkenderindi ari ne isteytinderindi de biledi

    Verse 4

    Olarga Rabbılarınan arqanday ayat kelse, olar odan mulde bet burwsı edi

    Verse 5

    Tipti olarga kelgen sındıqtı (Qurandı) da jasınga sıgardı. Degenmen jaqında talkek qılgandarga (jazasının) xabarı keledi

    Verse 6

    Olardan burın qansalagan nasilderdi joq etkenimizdi kormedi me? Olarga jer juzinde senderge bermegen mumkinsilikti bergen edik. Olarga aspannan janbır jiberip, astarınan ozender agızdıq. Biraq, qılmıstarı sebepti olardı joq ettik te olardan keyin basqa nasil jarattıq

    Verse 7

    (Muxammed G.S.) eger sagan qagazda jazwlı bir Kitap jibersek te, onı olar qoldarımen ustasa edi. Arine qarsı bolgandar: «Bul ap- asıq siqırdan basqa emes » der edi

    Verse 8

    Birde olar: «Paygambarga bir periste nege tusirilmeydi?»,- dedi. Eger periste tusirsek edi, (ogan da qarsı kelgendikterinen) is bitken bolıp olarga sonan keyin mursa berilmes edi

    Verse 9

    Eger Paygambardı bir periste qılsaq edik, onı da bir adam (beynesinde) qılar edik te, olarga kudiktengen sayın saq salgan bolar edik

    Verse 10

    (Muxammed G.S.) senen burıngı paygambarlar da mazaqtalgan bolatın. Paygambarlardı talkek qılgandardı, ajıwalagan narseleri bastarına jetti

    Verse 11

    «Jer juzin kezinder de sonan son otirikke uygarwsılardın sonı ne bolatının korinder.» de

    Verse 12

    (Olarga) ayt: «Kokterdegi jane jerdegi narseler kimdiki?», «Allaniki» de. Ol marxamet edwti oz mindetine algan. Senderdi bolwı kumansız qiyamet kuninde jinaydı. Sonday ozderine kesir tigizgender; olar senbeydi

    Verse 13

    Kundiz- tuni turıp turgan narseler Oniki. Ol ar narseni estwsi, bilwsi

    Verse 14

    «Kokter men jerdi jaratwsı Ol, ozi korektendiretin, korektenbeytin Alladan basqanı dos tutayın ba?»,- de. «Kudiksiz men Musılman bolgan kisinin tungısı bolwıma buyırıldım» de. Jane aste ortaq qoswsılardan bolma

    Verse 15

    (Muxammed G.S.): «Eger Rabbıma qarsı kelsem ulı kunnin azabınan qorqamın» de

    Verse 16

    Ol kuni kim azaptan seyitilse, ras ogan marxamet etildi. Osı anıq qol jetwsilik

    Verse 17

    Alla eger sagan bir ziyan keltirse, sonda onı ozinen basqa esbir ayıqtırwsı joq. Al eger sagan bir igilik tigizse, Onın ar narsege tolıq kusi jetwsi

    Verse 18

    Jane Ol quldarına ote oktem. Ol tolıq ukim iesi, ar narseden xabar alwsı

    Verse 19

    (Muxammed G.S.) «Kwalik turgısınan qay narse ulken?»,- de. «Meni men senderdin aralarında Alla kwa jane magan osı Quran, senderdi sonday-aq kimge jetisse, olardı qorqıtwım usin waqi etildi; Sender Allamen birge basqa tanirler barlıgına aygaq bola alasındar ma?»,- de. «Men kwalik bere almaymın! Sınayı turde Ol, jalgız tanir. Kudiksiz men senderdin qosqan ortaqtarınnan awlaqpın» de

    Verse 20

    Biz ozderine kitap bergender, onı (Muxammed G.S. dı) uldarın tanıganday tanıydı. Sonday ozderine ziyan etkender, olar senbeydi

    Verse 21

    Jane Allaga otirik jala qoygandardan nemese ayattarın otirikke jorıgandardan kim zalımıraq? Kudiksiz Alla zalımdardı qutqarmaydı

    Verse 22

    Olardı qiyamet kuni tugel jinaymız da, sonan son: «Allaga oysa qosqan ortaqtarın qayda?» deymiz

    Verse 23

    Sonan keyin olardın: «Allaga sert! Rabbımız, biz ortaq qospagan edik» degennen basqa sıltawları bolmaydı

    Verse 24

    Qara! Olar ozderine qalay otirik ayttı. Jane Allanın ortagı degen buttarı soytip joq boldı

    Verse 25

    (Muxammed G.S.) olardan sagan keybirewleri qulaq saladı. Biraq olardın jurekterine uqpaytın qaltqı qoydıq ari qulaqtarında kerendik bar. Olar ar mugjizanı korse de senbeydi. Tipti sagan kelse, olar soz talastıradı da qarsı bolgandar: «Bul (Quran) burıngılardın ertegilerinen basqa es narse emes» deydi

    Verse 26

    Olar (adamdardı) tosadı da, ozderi de odan uzaqtasadı. Soytip ozderin joyadı. Biraq olar senbeydi

    Verse 27

    Olardın otqa toqtatılganın korsen: «Atten! Biz (duniege) qaytarılsaq, rabbımızdın ayattarın otirikke uygarmas edik te senwsilerden bolar edik» deydi

    Verse 28

    Kerisinse olardın burınnan jasırgan narseleri ayqındaldı. Eger olar duniege qaytarılsa edi, arine olarga tıyım salıngan isterdi qaytadan ister edi. Kudiksiz olar mulde otiriksi

    Verse 29

    Olar: «Dunie tirsiligimizden basqa esbir omir joq. Tagı bir qayta tirilwsi emesbiz» dedi

    Verse 30

    (Muxammed G.S.) Rabbılarının xuzırında toqtatılgandarın korsen! (Alla): «Bul sındıq emes pe eken?»,- deydi. Olar: «Sın eken! Rabbımızga ant etemiz» deydi. Alla, olarga: «Endese, qarsı bolgandıqtarınnın azabın tatındar» deydi

    Verse 31

    Rasında sonday Allaga jolıgwdı otirikke jorıgandar, ziyanga usıradı. Xatte olarga kenetten qiyamet kelse, olar: «Okiniske oray bul joninde kemsilik qılgan ekemiz goy» deydi. Olar kunaların arqalarına koteredi. Saq bolındar! Kotergenderi nendey jaman

    Verse 32

    Dunie tirsiligi es narse emes. Oyın- sawıq gana. Arine axıret jurtı taqwalar usin jaqsı. Sonda da tusinbeysinder me

    Verse 33

    Rasında bilemiz, kudiksiz olardın aytqandarı seni keyitedi. Olar seni otirikke sanap otırgan joq. Biraq zalımdar Allanın ayattarına qarsı keledi

    Verse 34

    Rasında senen burıngı paygambarlar da jasınga sıgarılgan edi. Sonda olar jalgansı sanalgandıqtarına jane korgen japalarına jardemimiz kelgenge deyin sabır etken bolatın. Allanın sozderin ozgertwsi joq. Rasında sagan paygambarlardın qissalarınan keldi

    Verse 35

    Eger sagan olardın juz burwları awır kelse, qane! Qolınnan kelse, jerde bir tesik nemese kokte bir satı izdep tawıp bir mugjiza keltir! (Mugjiza keltirw paygambarlardın erkinde emes. Allanın qalawı boyınsa boladı.) Eger Alla qalasa edi, olardı twralıqqa jinar edi. Endese, sen nadandardan bolma

    Verse 36

    Sınımen tındagandar qabıldaydı. Sonday-aq olikterdi Alla tiriltedi. Sonan keyin onın aldına qaytarıladı

    Verse 37

    Olar: «OL paygambarga bir mugjiza tusirilse edi?»,- dedi. (Muxammed G.S.): «Saksiz Allanın mugjiza tusirwge kusi jetedi. Biraq olardın kobi bilmeydi.» de

    Verse 38

    Jerdegi jurgen jandıq jane qanatımen usqan qus; (jaratılw, korektenw, omir jane olimde) sender qusagan toptıqtar. Jazwda es narseden kende etpedik. Sonan son olar Rabbılarının aldına jinaladı

    Verse 39

    Jane sonday ayattarımızdı jalganga sanagandar, sanıraw, saqaw qarangılıqtarda. Alla kimdi qalasa onı twra jolga saladı

    Verse 40

    Allaga ortaq qoswsılarga: «Eger senderge Allanın azabı kelse nemese qiyamet kelse, Alladan basqanı saqırasındar ma? Eger sozderin ras bolsa, magan bildirinder» de

    Verse 41

    Kerisinse, Ol Allanı gana saqırasındar da Ol qalasa, saqırgan narselerinnen ayıqtıradı. Qosqan ortaqtarındı umıtasındar…

    Verse 42

    Rasında senen burıngı ummmetterge de (paygambar) jibergen edik… Olar jalbarınsın dep, tarsılıq, qiınsılıq arqılı qolga aldıq

    Verse 43

    Sonda olarga tarsılıgımız kelgen zaman jalbarınsa edi. Biraq olardın jurekteri qataygan jane saytan olarga istegenderin ademi korsetken

    Verse 44

    Soytip olar berilgen ugitti umıtqan kezde, olarga ar narsenin esigin asıp jiberdik. Xatte berilgen narsege maz- meyram bolganga deyin. Olardı kenetten qolga alganımızda, sol waqıtta olar, kuderlerin bir- aq uzdi

    Verse 45

    Sonda zulımdıq qılgan eldin artı kesildi. Jane barlıq maqtaw alemderdin Rabbı Allaga tan

    Verse 46

    (Ay Muxamed G.S.): «Eger Alla estw, korw sezimderindi alıp, jurekterindi morlese, Alladan basqa senderge onı akeletin tanir kim? Magan bildirinder» de. Qara! Ayattarımızdı qanday ayırıp tusindiremiz. Odan keyinde olar, odan juz buradı

    Verse 47

    (Muxammed G.S. olarga) ayt: «Magan korsetinder! Eger senderge kenetten nemese kornew Allanın azabı kelse, zalım elden basqa kim joq etiledi?»

    Verse 48

    Elsilerimizdi qwantwsı ari qorqıtwsı etip jiberemiz. Sonda kim iman keltirip ozin tuzeltse, onda olarga qorqw joq ari qaygırmaydı

    Verse 49

    Jane ayattarımızdı jasınga sıgargandardı zulımdıqtarı sebepti azap qolga aladı

    Verse 50

    (Ay Muxammed G.S. Olarga) ayt: «Janımda Allanın qazınası bar demeymin, komesti de bilmeymin. Jane senderge peristemin de demeymin. Men ozime waxi etilgenge gana ilesemin. Kozdi men kozsiz ten be? Oylamaysındar ma?»,- de

    Verse 51

    Rabbılarının aldına jinalwdan qorıqqandarga onımen eskert. Olar usin Alladan ozge bir dos ta qoldawsı da joq. Olardın saqsınwları kerek

    Verse 52

    (Muxammed G.S.) sonday kundiz- tuni Rabbılarına jalbarınıp, Onın didarın tilegenderdi qwma. Olardın eesbinen sagan es narse joq. Jane senin esebinen olarga da es narse joq. (bir- birine jawapkersilik joq.) Sondıqtan olardı qwsan zulımdıq qılgandardan bolasın

    Verse 53

    Qurays bastıqtarı Paygambarga: « Janındagı nasar adamdarmen birge otırwdan arlanamız. Olardı qwıp jibersen kelip otırar edik» degen eken. Osılaysa olardan keyin, keyi arqılı (Quraystın bastıqtarı jarlı Musılmandardı): «Aramızdan Allanın igilik etken adamdarı osı ma?»,- dewleri usin sınadıq. Alla (T.) sukirlik etkenderi biledi emes pe

    Verse 54

    Qasan sagan ayattarımızga sengender kelse: «Salamun Galeykum (Senderge esendik bolsın)» de. Rabbıların marxamet etwdi oz ustine algan. Saksiz Alla, senderden birew, bilmey bir jamandıq istep, sonan keyin tawbe qılıp, ozin tuzeltse, soz joq. Alla asa jarılqawsı, erekse meyirimdi. Osılaysa kunakarlardın jolı anıqtalwı usin ayattarımızdı asalap bayan etemiz

    Verse 55

    Osılaysa kunakarlardın jolı anıqtalwı usin ayattarımızdı asalap bayan etemiz

    Verse 56

    «Rasında men Alladan basqa siıngandarına qulsılıq etwden tosıldım» de. «Senderdin oylarına qosılmaymın. Ol waqıtta adasqan sonday-aq twra jol tappagandardan bolamın» de (Muxammed G.S)

    Verse 57

    (Muxammed G.S.): «Sınında men Rabbım tarapınan asıq dalel ustindemin. Sender onı jalgandadındar. Sender, jedel tilegen (azap) mende joq. Bilik Allaga gana tan. Ol twralıqpen ukim etedi. Jane Ol ukimetwsilerdin en jaqsısı » de

    Verse 58

    «Eger senderdin asıgıs tilegenderin mende bolsa edi, arine sender men menin aramda is bitken bolar edi» de. Alla (T.) zalımdardı tolık biledi

    Verse 59

    Komestin kiltteri Onın janında. Onı Ol, ozi gana biledi. Jane qurılıqtagı, tenizdegi narselerdi biledi. Bir japıraq tusse de, Alla onı biledi. Jane jerdin qarangılıqtarındagı qurgaq jane jas urıqqa deyin asıq Kitapta bar

    Verse 60

    Ol sonday tunde senderdi olidey uyıqtatadı. Jane kundiz ne istegenderindi biledi. Sonan son senderdi belgili bir merzim toltırw usin kundiz oyatadı. Sonıra qaytıp barar jerlerin Sol jak. Odan keyin istegen isterindi tusindiredi

    Verse 61

    Jane Ol, quldarın ustine oktem, Senderge qorwsı (periste) lar jiberedi. Birewlerine olim kelgen satte, peristelerimiz janın aladı ari es kemistik etpeydi

    Verse 62

    Odan keyin xak iesi Allaga usınıladı. Saq bolındar, bilik ogan tan. Ari Ol esepsilerdin en juyregi

    Verse 63

    (Muxammed G.S.): «Qurılıqta, tenizdin qarangılıqtarınan senderdi kim qutqaradı? Osıdan bizdi, qutqarsan, albette sukir etwsilerden bolar edik dep, ogan jasırın jalınıp, tileysinder» de

    Verse 64

    (Ay Muxammed ! Olarga) ayt: «Senderdi budan ari barlıq beynetterden Alla qutqaradı. Sonda da sender ortaq qosasındar!»

    Verse 65

    «Ol, senderge usterinnen nemese ayaqtarınnın astınan azap jiberwge, ne senderdi toptar turinde urıstırıp birine- birinnin kesirin tattırwga kusi jetedi» de. Qara! Olardın tusinwleri usin ayattarımızdı qalay asıq bayan etemiz

    Verse 66

    Onı (Qurandı) xaqiqat bola tura ultın jasınga sıgardı. (Muxammed G.S.): «Senderge wakil emespin» de

    Verse 67

    Ar xabardın natijelenetin bir waqıtı bar. Jaqında bilesinder

    Verse 68

    (Muxammed G.S.) ayattarımız twrasında olardın ajıwaga kiriskenin korgen satte, basqa sozge kiriskenderine seyin olardan bet bur. Eger saytan sagan umıtırsa, esine tuskenennen keyin zalımdar tobımen birge otırma

    Verse 69

    Sonday saqsıngandarga olardın esebinen (jawapkersilik) es narse tuspeydi. Biraq eskertwge boladı. Balkim olar saqsınar

    Verse 70

    Sonday dinderin oyın-sawıqqa algandardı jane dunie tirsiligine aldangandardı qoyıp, Quran arqılı eskert. Birew qılıgı sebepti ziyanga usıramasın. Negizinen ogan Alladan ozge esbir dos ne qoldawsı joq. Jane arqanday tolew berse de odan alınbaydı. Mine sonday qılıqtarının saldarınan janıstalgandar usin qarsılıqtarı sebepti qaynap turgan swdan, swsın ari jan tursigerlik azap bar

    Verse 71

    (Muxammed G.S.): «Alladan basqa bizge payda, ziyan keltire almaytın narsege siınayıq pa? Alla twra jolga salgannan keyin qaytıp, saytan bawrap, jer juzinde abırjıgan joldastarı: «Biz jaqtagı twra jolga kel» dep saqırıp jurgen kisi qusayıq pa?»,- de. «Allanın jolı twra jol. Jane alemderdin Rabbına boy usınwga buyırıldıq» de

    Verse 72

    «Namazdı tolıq orındawga, Alladan qorqwga (buyırıldıq.)» Ol sonday Alla, xuzırına barıp jinalasındar

    Verse 73

    Ol, kokter men jerdi sındıqpen jarattı. Ol: «Bol» degen kuni bola ketedi. Onın sozi sın. Sur uriletin (qiyamet) kuni akimsilik Oniki. Komesti jane kornewdi bilwsi ari Ol xikmet iesi, tolıq xabar alwsı

    Verse 74

    Sol waqıtta Ibırayım akesi Azerge: «Buttardı tuttındarma? Rasında men seni de elindi de anıq adaswda koremin» degen

    Verse 75

    Osılaysa Ibırayım (G.S.) ga senwsilerden bolwı usin kokterdin, jerdin (Gajayıp) mulikterin korsetttik

    Verse 76

    Onı tun qaptagan satte, bir juldız kordi de: « Osı menin Rabbım» dedi. Juldız batqan kezde; «Batatındardı jaqsı kormeymin» dedi

    Verse 77

    Twgan aydı korgende: «Osı menin Rabbım» dedi. Ol batqanda: «Eger Rabbım twra jolga salmagan bolsa edi, arine men de adasqan elden bolar edim» dedi

    Verse 78

    Jane sıqqan kundi korgende: « Osı menin Rabbım, mınaw ulkenirek» dedi. Ol batqan satte: «Ay qawmım! Rasında, sender Allaga ortaq qosqan narselerden bezdim» dedi

    Verse 79

    «Men sınayı turde juzimdi kokterdi, jerdi jaratqanga mulde jonelttim. Jane ortaq qoswsılardan emespin» dedi

    Verse 80

    Eli onımen tartısqa kiristi. «Meni ras twra jolga salgan Alla jayında menimen talasasındar ma? Men senderdin ogan ortaq qosqan narselerinnen qorıqpaymın. Biraq Rabbım ne narse qalasa, (boladı) Rabbımnın bilimi ar narseni qamtıgan. Oylanbaysındar ma?»,- dedi

    Verse 81

    «Senderdin qosqan ortaqtarınnan qalaysa qorqamın. Sender esbir dalel tusirilmegen narseni Allaga ortaq qoswdan qorıqpaysındar. Senim turgısınan eki toptın qaysısı layıgıraq? Eger biletin bolsandar.»

    Verse 82

    Sonday iman keltirip, senimderin zulımdıqpen bılgamagandar, mine solarda senimdilik bar. Jane olar twra jolga tusirilgender

    Verse 83

    Ibırayım (G.S.) nın eline baylanıstı bergen dalelimiz osı. Qalaganımızdın darejesin koteremiz. Kudiksiz Rabbın xikmet iesi, tolıq bilwsi

    Verse 84

    Jane ogan Isxaq, Yagquptı berip, barlıgın twra jolga saldıq. Burın Nux (G.S.) tı da twra jolga salıp jane onın urpaqtarınan dawıt, Suleymen, Ayup, Yusıp, Musa jane Harun (G.S.) ga da (twra jol korsettik) Igilik istewsilerge osınday sıylıq beremiz

    Verse 85

    Jane Zakeriya, Yaxya, Gisa jane Ilyas barlıgı jaqsılardan

    Verse 86

    Jane Ismayıl, Alyasag, Yunıs ari Lut, barlıgın alemge ardaqtı qıldıq

    Verse 87

    Jane olardın atalarınan, urpaqtarınan, twıstarınan da tandap alıp twra jolga saldıq

    Verse 88

    Allanın nusqawı osı. Quldarınan kimdi qalasa, twra jolga saladı. Eger olar ortak qossa edi, arine olardın istegen gamaldarı joyılıp keter edi

    Verse 89

    Mine bular, ozderine Kitap, danalıq jane paygambarlıq bergenderimiz. Eger endi bular (Quraystar), Qarsı kelse, qarsı kelmeytin bir eldi olarga wakil etemiz

    Verse 90

    Mine solar, Allanın twra jolga salgan (paygambar) darı. (Muxammed G.S.) onda olardın jolın qw jane: «Senderden aqı suramaymın.Oytkeni Quran alemge ugit gana.» de

    Verse 91

    Allanı layıqtı turde bagalamagandar, sol waqıtta: «Alla, adam balasına esbir narse tusirmedi» dedi. «Musa (G.S.) nın adam balasına bir nur jane twralıq turinde akelgen Kitabın kim tusirdi? Sender onı bolsek- bolsek qagazdar etip, keybirin korsetip, kobin jasırasındar. Negizinde atalarınnın ari senderdin bilmegenderin uyretilgen bolatın. Onı Alla tusirdi» de. Sonan son olardı qoyıp qoy, azgındıqtarında oynasın

    Verse 92

    Bul (Quran) kentterdin anası Mekkelikterdi, manındagı adamdardı ugittewin usin biz sagan tusirgen ozinen burıngını rastawsı quttı bir Kitap. Sonday aqiretke sengender, bugan senedi de, olar namazdarına saqtıq isteydi

    Verse 93

    Allanı jasınga sıgargan nemese ozine esbir waqi etilmese de: «Magan waqi etildi» degen, jane: «Alla tusirgen siyaqtını men de tusirem» degennen kim zalımıraq? (Muxammed G.S.) eger zalımdardı olim qinalısında, peisteler qoldarın sozıp: «Jandarındı sıgarındar! Bugin Allaga qarsı orınsız soylegenderin, Onın ayattarına menmensigenderin sebepti qorlawsı azappen jazalanasındar» degende bir korsen

    Verse 94

    «Rasında algas ret jaratqanımızday bizge jalgız- jalgız keldinder. Senderge bergen narselerimizdi art jaqtarına tastatındar. Sonday-aq qoldawsı boladı dep oylagan serikterindi sendermen birge kore almaymın. Arine aralarındagı baylanıs uzildi. Ol oylagan narselerin senderden jım- jılas boldı» (Olarga dep aytıladı)

    Verse 95

    Kudiksiz Alla, tuyirdi jane urıqtı jarwsı. Jane oliden tirini, tiriden olini sıgarwsı. Mine Alla osı. Al sonda qayda burılıp bara jatırsındar

    Verse 96

    Tandı sogwsi, tundi tınıgw jane kun men aydı esep usin jaratqan. Osılar, asa ustem, tolıq bilwsi Allanın olsewi

    Verse 97

    Ol, qurılıq jane tenizdin qarangılıqtarında sol arqılı jol tabwların usin juldızdardı jaratqan. Rasında ayattarımızdı biletin elge asıq tusindirdik

    Verse 98

    Jane Ol, senderdi bir- aq kisiden jaratqan. Senderge (atanın belinde, ananın qarnında nemese jerdin ustinde, astında) waqıtsa turaq ari orın bar. Rasında ugatın qawımga ayatarımızdı asıqtan- asıq bayan ettik

    Verse 99

    Jane Ol, aspannan janbır jawdırdı. Ol arqılı ar turli osimdikti sıgardıq ta, odan jasıldıq (kok) sıgarıp usti- ustine uyısqan tuyirdi sıgaramız. Jane qurma agasının qawasıgınan salbıragan swmaqtar jane juzim baqların, bir-birine uqsagan, uqsamagan zaytin, anar sıgaramız. Mawelengende ari piskende jemisterine bir qarandar; mine saksiz osılarda sengen el usin arine dalelder bar

    Verse 100

    Jane de olar, Alla jaratqan jındardı Ogan tenedi. Jane olar bilmestikten Ogan uldar, qızdar uygardı. Ol olardın sipattangandarınan pak, jogarı

    Verse 101

    Kokter men jerdi joqtan bar etwsi. Onın balası qalaysa boladı? Onın bir jubayı joq. Barlıq narseni jaratqan ari Ol, an narseni tolıq bilwsi

    Verse 102

    Mine bul sipattarga ie bolgan Rabbıların Alla. Odan basqa esbir tanir joq. Ol, barlıq narseni jaratwsı. Endese Ogan qulsılıq qılındar. Ol ar narsege kepil

    Verse 103

    Kozder Ogan jete almaydı. Ol, kozderdi koredi. Jane Ol, ote jumsaq, tolıq bilwsi

    Verse 104

    Rasında Senderge Rabbıların tarapınan kornew dalelder keldi. Kim onı korse ozi usin. Jane kim kormese ziyanı ozine. Men senderge kuzetsi emespin

    Verse 105

    Osılaysa ayattardı asıq tusindiremiz. Olar: «Birewden uyrengen ekensin» deydi. Soytse de Qurandı bilgen elge tusindiremiz

    Verse 106

    Rabbın tarapınan sagan waxi etilgenge moyın usın, Alladan basqa tanir joq. Ortaq qoswsılardan juz bur

    Verse 107

    Eger Alla qalasa edi, olar ortak qospas edi. Seni olarga kuzetsi qılmadıq. Sonday-aq sen olarga kepil de emessin

    Verse 108

    Olardın Alladan ozge siıngandarın boqtamandar. Olar bilmey sekten sıgıp Allaga til tigizedi. Osılaysa Ar topqa oz isterin ademi korsettik. Sonan son qaytar orındarı rabbılarına. Sonda olarga ne istegenderin bildiredi

    Verse 109

    Olar ozderine bir mugjiea korsetilse, ogan mindetti turde senetindikterine Allanın atımen qattı ant qıldı. (Muxammed G.S.): «Mugjizalar Allanın qasında» de. Sınayı turde olarga mugjiza kelse de, senbeytindigin sezbeysinder me

    Verse 110

    Olardın konilderin, kozderin teris aynaldıramız. Algas ret ogan senbegendikteri siyaqtı olardı sergeldendikte qoyıp qoyamız. Olar qangırıp juredi

    Verse 111

    Eger olarga peristelerdi tusirsek te jane olarga olikter soylesse de sonday-aq olardın aldına ar narseni jinasaq ta olar nanwsı emes. Arine Alla qalasa basqa. Biraq olardın kobi bilmeydi

    Verse 112

    Osılaysa ar paygambarga adamdardın jane jınnın saytandarınan duspan qıldıq. Olar aldap bir-birine jaltıragan sozderdi sıbırlaydı. Rabbın qalasa edi, olar onı jasamas edi. Olardı jasandı sozderimen qoyıp qoy

    Verse 113

    Olar, aqiretke senbegenderdin konilderi ogan awıp razı bolsın da, istegen kunaların istey bersin (dep kunkildedydi)

    Verse 114

    (Muxammed G.S.): «Ol, senderge egjey- tegjeyli Kitap tusirdi. Sonda da Alladan basqa bi izdeyin be?»,- (de) Jane sonday Kitap bergenderimiz, o (Quran) nın Rabbın tarapınan sındıqpen tusirilgenin biledi. Endese, aste kudiktenwsilerden bolma

    Verse 115

    Rabbınnın sozi (Quran) sındıq ari twralıqpen tamamdalgan. Onın, sozderin ozgertwsi joq. Ol, tolıq estwsi, asa bilwsi

    Verse 116

    Eger sen jer juzindegi adamdardın kobine konsen seni Allanın jolınan adastıradı. Olar oylarına gana ilesedi de, mulde joramaldaydı

    Verse 117

    Kudiksiz Rabbın jolınan adasqandardı jaqsı biledi. Ari Ol, twra joldagılardı da abden biledi

    Verse 118

    Endese, Allanın ayattarına senwsi bolsandar Allanın atı aytılgannan jender. (Bawızdalganda Allanın atı aytılgan Xaywandardı jender)

    Verse 119

    Alllanın atı aytılgandı jemeytin senderge ne boldı? Ote sarasız bolmaganda senderge aram etilgen narselerdi asıq bildirgen. Olardın kobi bilmestikten oysa adastıradı. Kudiksiz Rabbın Ol, sekten sıgwsılardı jaqsı biledi

    Verse 120

    Kunanin kornewin de komesin de tastandar. Kudiksiz kuna istegender, istegenderi sebepti jazalandıradı

    Verse 121

    Jane ogan, Allanın atı aytılmay Kudiksiz aram narse. (Onı jew durıs emes.) Rasında saytandar sendermen tartısw usin, oz sıpaylastarına sıbırlaydı. Eger olarga boy usınsandar, (Allaga) serik qoswsılardan bolasındar

    Verse 122

    Oli birewdi tiriltip, ogan adamdardın isinde onımen juretin jarıq qılsaq, ol, qarangılıqtarda qalıp odan sıga almaytın birew qusagan bola ma? Osılaysa kapirlerge, istegen isteri ademi korsetildi

    Verse 123

    Soytip ar kentte onda alakerlik qılwları usin onın buzıqtarın bastıq qıldıq. Olar ozderine gana aylakerlik jasagandarın angarmaydı

    Verse 124

    Olarga bir ayat kelgen satte: «Allanın elsilerine berilgen siyaqtı bizge de berilgenge deyin iman keltirmeymiz» degen. Alla elsilikti qalay basqaratının biledi. Qılmıstılar; aylakerlikteri sebepti Allanın qasında qorlıq ari qattı qinwga dwsar boladı

    Verse 125

    Sonda Alla, kimdi twra jolga salwdı qalasa, Islam usin onın konilin kenitedi. Jane birewdi adastırgısı kelse, onın konilin kokke sıgarıp bara jatqanday ote taraytadı. Ostip Alla, iman keltirmegenderdi qorlaydı

    Verse 126

    (Muxammed G.S.): Mine osı Rabbınnın twra jolı. Rasında ugit alatın elge ayattarımızdı asıq bildirdik

    Verse 127

    Olarga Rabbılarının qasında beybittik jurtı bar. Istegenderi sebepti Alla, olardın dosı

    Verse 128

    Olardı tutas jinagan kuni: «Ay jın tobı! Adamdardan (azgırıp) kobeytinder» (delineli) Olardın adamdardan bolgan dostarı: «Rabbımız! Bir-birimizden paydalandıq. Bizge Sen bergen merzim jetip keldi» deydi. (Alla da) : «Orındarın tozaq, onda mulde qalasındar. Biraq Alla qalasa basqa» deydi. Kudiksiz Rabbın xikmet iesi, tolıq bilwsi

    Verse 129

    Osılaysa zalımdardın istegenderi sebepti birin-birine ustem qılamız

    Verse 130

    «Ay jın men admdar tobı! Senderge isterinnen ayattarımdı bayan etip, bul kunge kezdeswlerindi eskertetin elsiler kelmedi me?»,- (delinedi) Olar: «Rabbımız! Ozimizge kwamiz» deydi. Olardı dunie tirsiligi aldagan. Olar ozderinin anık qarsı bolgandıqtarına aygaq boldı

    Verse 131

    Osı (elsi jiberilw), Rabbın, xalqı xabarsız bir kentti zulımdıqpen joq etwsi emes

    Verse 132

    Jane arkimnin istegenine qaray darejeleri bar. Rabbın olardın istegen isterinen xabarsız emes

    Verse 133

    Rabbın bay ari marxamet iesi. Qalasa senderdi ketiredi de, senderdi basqa qawımnın urpagınan jaratqanınday senderden keyin qalaganın orındarına keltiredi

    Verse 134

    Kudiksiz senderge etilgen wade (qiyamet) albette keledi. Sender tosa almaysındar

    Verse 135

    (Muxammed G.S.): «Ay elim! Samadarınsa istender. Arine men de istewsimin. Songı jurt kimdik iboladı? Tez bilesinder. Rasında zulımdar qutılmaydı» de

    Verse 136

    Olar Alla jaratqan eginnen, maldan ules qıladı da, oz oydarınsa: «Bul Allaniki, bul ortaqtarımızdiki» dedi. Sonda ortaqtarıniki ortaqtarına jetedi. Olar nendey jaman ukim beredi

    Verse 137

    (Jahiliet zamanında kapirler eginnen, maldan Allaga da, butqa da arnap sıbaga ayırıp, keyde Alla bay dep, Ogan arnalgandı butqa awıstırıp, butqa arnalgandı Allaga awıstırmaytın bolgan.) Sol siyaqtı ortaqtarı, musrikterdin kobin joyu ari olardın dinderin satastırw usin balaların oltirwdi ademi korsetti. Eger Alla qalasa edi, olar onı istemes edi. Endi olardı jasandıları boyınsa qoyıp qoy

    Verse 138

    Olar olarınsa: «Bul maldar men eginder aram. Bizdin qalagandarımız gana jeydi. Jane osı xaywandardın arqaları(Miniske, jukke) aram etilgen» degen. Tagı bir maldar (bawızdaganda) ogan qasarısıp, Allanın atın aytpaydı. Alla olardı otirik jala jabwları sebepti jazalandıradı

    Verse 139

    Jane olar: «Bul maldın qarındarındagılar (tiri sıqsa) erlerimizge gana tan, ayelderimizge aram» dep, eger oli sıqsa onda olar ortak. Alla olardın orınsız soylewlerinin jazasın beredi. Kudiksiz Alla xikmet iesi, tolıq bilwsi

    Verse 140

    Sonday aqımaqtıq, bilmestikpen balaların oltirgender, Allaga qasarısıp, Allanın ozderine bergen nesibesin aram etkender ziyanga usıragan. Olar adasqan ari twra jol da tappaydı

    Verse 141

    Ol sonday Alla aspalı jane aspasız baqsalardı, qurma agastarın, turli jemisti, osimdikterdi, zeytin jane anardı bir-birine uqsagan, uqsamagan turde jaratqan. Arbiri jemis bergen kezde, jemisinen jender. Onı jiıp algan kunde qusırın berinder; Isırap etpender. Kudiksiz Alla ısırap etwsilerdi jaqsı kormeydi

    Verse 142

    Jane kolik bolatın ari usaq maldardı jarattı. Senderge Allanın rizıqtandırgan narsesinen jender, saytannın izine ermender.Oytkeni ol, senderge asıq duspan

    Verse 143

    (Jahiliet dawrinde araptar maldardın keyde erkegin, keyde urgasısın, keyde istegi twmasın oysa aram etken eken.) Ol segiz tur jarattı. (Erkek, urgası) qoydan ekew, eskiden ekew. (Muxammed G.S.): «Alla eki erkegin nemese eki urgasısın aram etti me? Ogan eki urgasısının jatırlarındagılar da qosıla ma? Eger sozderin sın bolsa magan bilip tusindirinder» de

    Verse 144

    Jane tuyeden ekew, siırdan da ekew. «Eki erkegin nemese eki urgasısın aram etti me? Ogan eki urgasısının jatırlarındagılar da qosıla ma? Nemese Alla senderge osını nusqaganda bar ma edinder?»,- de. Bilmese de adamdardı adastırw usin Alla otirik jala japqannan kim zalımıraq? Kudiksiz Alla, zalım eldi twra jolga salmaydı

    Verse 145

    (Muxammed G.S.): «Magan waxi etilgende, jeytin kisige jewge aram bolgan narseni tappadım. Biraq jemtik, nemese agızılgan qan, negizinen aram donız eti, nemese kunalı bolıp, Alladan basqanın atımen bawızdalgan mal aram. Birew bas tartpay, sekten sıkpay sarsız qalsa, (jewine boladı.) Kudiksiz Rabbın asa jarılqawsı, erekse meyirimdi» de

    Verse 146

    Jane Yahwdilerge barlıq tırnaqtı xaywandı aram qıldıq. Ari olarga siır, qoydın mayların da aram qıldıq. Biraq qırtıs maylarımen sajırqay jane jilik mayların aram qılmadıq. Osılaysa olardın sekten sıgwları sebepti jazalandırdıq. Rasında twrasın aytwsımız

    Verse 147

    (Muxammed G.S.) olar seni jasınga sıgarsa, (olarga): «Rabbıların marxamet iesi jane Onın beyneti kunakar qawımnan qaytarılmaydı» de

    Verse 148

    Allaga serik qatqandar: «Eger Alla qalasa edi, biz de atalarımız da serik qatpas edik ari es narseni aram qılmas edik.» deydi. Osı siyaqtı bulardan burıngılar da beynetimdi tatqanga deyin jasınga sıgargan. (Muxammed G.S. olarga): «Jandarında bizge qarsı sıgara alatın bilimderin bar ma? Negizinde sender oylarına gana ilesesinder de otirik aytasındar» de

    Verse 149

    «Jettik dalel Allaniki, eger qalasa senderdi tugel twra jolga salar edi» de

    Verse 150

    (Olarga): «Rasında Alla osını aram qıldı dep, aygaq bolatın aygaqtarındı keltirinder» de. Eger olar kwalik berse de, sen olarmen birge kwalik berme de ayattarımızdı jasınga sıgarıp, axiretke senbegenderdin awesine elikteme. Olar, Rabbılarına tendes qosadı

    Verse 151

    (Olarga): «Kelinder, senderge Rabbılarınnın aram etkenderin oqiın: «Ogan es narseni serik qatpandar, ake-sesege jaqsılıq istesender, jarlılıktan balalarındı oltirmender» de. Senderdi de olardı da biz rizıqtandıramız. «Tagı arsızdıqtardın kornewine de komesine de jaqındamandar. Jane de Alla aram etken kisini oltirmender, jazıqtı bolsa gana boladı. Senderge osılardı Alla amir etti. Arine tusinersinder » (de) (Oltirilwge tiisti bolgandar: Jorta kisi oltirgender, murtad bolıp dinnen sıqqandar jane uyli bola turıp zina qılgandar.»)

    Verse 152

    Jetimnin malına jaqındamandar; biraq ol, eseygenge deyin jaqsı basqarwga boladı. Olsewdi, tartwdı twralıqpen orındandar. Birewge saması keletindi gana jukteymiz. Jaqındarın bolsa da adildikti aytındar. Jane Allanın wadesin orındandar. Osılardı Alla nusqadı. Tusinersinder

    Verse 153

    Kudiksiz Menin twra jolım osı. Endi sogan erinder. Basqa joldarga tuspender, sonda senderdi Allanın jolınan ayıradı. Senderge oslıardı Alla nusqadı. Saqtanarsındar

    Verse 154

    Sonan son Musa (G.S.) ga igilik istegenge; tolıq, ar narseni ayıratın, jeteksilik etetin marxamet turinde Kitap berdik. Olar Rabbılarına jolıgwga iman keltirer

    Verse 155

    Osı (Quran) biz tusirgen mubarak Kitap. Endi sogan erinder ari saqsınındar. Marxametke bolenersinder

    Verse 156

    «Sınayı turde bizden burıngı (Yahwdi, Xristian) eki topqa Kitap tusirildi de biz olardın oqıgandarınan mulde xabarsızbız» dersinder (dep)

    Verse 157

    Nemese: «Bizge Kitap tusirilse, olardan kori tagı twra jolda bolar edik» dersinder dep. Rasında senderge Rabbılarınnan bir asıq dalel, twra jol, marxamet te keldi. Endi Allanın ayattarın otirik dep olardan juz burgannan kim zalımıraq? Ayattarımızdan bas tartqandardı bas tartwları sebepti jaman qmnawmen jazalaymız

    Verse 158

    Olar, ozderine peristelerdin kelwin, nemese Rabbınnın kelwin, ne Rabbınnın key belgilerinin kelwin gana kute me? Rabbınnın belgilerinen keyi kelgen kuni, burınnan iman keltirmegen nemese senimi boyınsa bir xayır istemegen birewdin imanı payda bermeydi. (Muxammed G.S.): «Kutinder, saksiz kutemiz» de

    Verse 159

    Kudiksiz dinderinde bolinip, toptarga ayrılgandarmen esbir baylanısın joq. Sozsiz olardın isi Allaga tan. Keyin olarga istegen isterin tusindiredi

    Verse 160

    Kim bir jaqsılıq keltirse, ogansonday on ese bar. Jane birew bir jamandıq istese, sonday-aq qana jaza beriledi de olar zulımdıqqa usıratılmaydı

    Verse 161

    «Sınında Rabbım meni twra dinge, Ibırayım (G.S.) nın nagız jolına saldı. Ol ortaq qoswsılardan emes edi» de

    Verse 162

    «Namazım, qulsılıgım, tirsiligim jane olimim bukil alemnin Rabbı Alla usin» de

    Verse 163

    «Onın serigi joq. Osılay buyırıldım jane men boy usınwsılardın algasqısımın» de

    Verse 164

    «Ol ar narsenin Rabbı bola tura Alladan basqa rab izdeyin be? Arbirewdin istegeni ozine tan. birewdin kunasın birew kotermeydi. Sonan son qaytar jerlerin Rabbıların. Sonda qaysılıqta bolgan narselerindi bildiredi» de

    Verse 165

    Ol sonday Alla, senderdi jerdin xalifaları etti. Senderge bergen narselerde, sınaw usin darejelerde birindi- birinnen jogarı koterdi. Kudiksiz Rabbın, jedel jaza berwsi jane sınayı jarılqawsı, erekse meyirimdi