Back to Languages

    Kirghiz - Chapter 16

    Translation by Shams Al Din Hakimov

    Verse 1

    (Ey, musrikter!) Allaһtın buyrugu (azabı) kelip kaldı. Siler anı sastırbay ele koygula! Alardın sirkterinen Allaһ Biyik jana Aruu

    Verse 2

    Allaһ pendelerinin arasınan kaalagandarına Oz amiri menen: “(Adamdarga) eskertkile: Ec bir sıyınuuga tatıktuu kuday jok, Men gana barmın! Menden gana korkkula!”- degen vahiy menen peristelerdi tusurot

    Verse 3

    Asmandar menen jerdi Akıykat menen jaratkan (Allaһ) alardın sirkterinen Jogoru — Biyik

    Verse 4

    Al insandı bir tamcı «suudan» jarattı ele, kapısınan (Ozuno) anık dusman bolup cıga keldi

    Verse 5

    Al aybanattardı jarattı. Alarda siler ucun (kop) paydalar, jıluuluktar bar.? Siler alardın etinen da jeysiŋer

    Verse 6

    (Malıŋar jayloogo) jayılganda jana (kecinde) kaytkanda da siler ucun koozduk bar

    Verse 7

    (Aybandar) silerdin juguŋordu, zor masakat menen gana jete ala turgan (alıskı) saar (lar) ga tasıp beret. Cınında Rabbiŋer silerge Irayımduu, Meerimduu

    Verse 8

    Alsiler minisiŋer ucun jana koozduk-suluuluk ucun (oynoktogon) attardı, kacırlardı jana esekterdi (jarattı)! Jana siler bilbegen nerselerdi da jaratat.”

    Verse 9

    Tuura Jolgo bastoo - Allaһtın vazıypası. Joldordun arasında iyri joldor da bar.? Eger kaalasa bardıgıŋardı Tuura Jolgo bastamak

    Verse 10

    Al silerge asmandan suu tusurdu. Icer suuŋar da osondon, (oskon) darak da osondon. Jana andan (janıbarlardı) sugarasıŋar

    Verse 11

    (Allaһ) al suu menen silerdin paydaŋar ucun osumduktordu, zaytundu, kurmalardı, juzumdordu jana turduu momolordu osturot. Albette, bularda, pikir kılgan elder ucun (Allaһtın kuduret-daanısmandıgın bildirgen) dalilder bar

    Verse 12

    Dagı (Allaһ) silerge Aydı, Kundu jana Tun menen Kunduzdu moyun sundurup koydu. Anın amiri menen jıldızdar da silerge moyun sundurulgan. Albette, mında akılın istetken adamdar ucun dalilder bar

    Verse 13

    Al siler ucun jer betinde ar turkun (paydaluu) nerselerdi jarattı. Albette, bul nersede estegen adamdar ucun (Allaһtın kuduret-daanısmandıgın bildirgen) dalil bar

    Verse 14

    Siler andan (balıktardın) buzulbagan, et(in) jesiŋer ucun Allaһ silerge deŋizdi moyun sundurdu. Anın (tubunon) ozuŋor takcu tagıncaktardı cıgarıp alasıŋar. Sen anda (tolkundardı) jarıp suzgon kemeni korosuŋ. (Allaһ) Ozunun paziletin umut kılıp, (neemattarına) sugur keltirisiŋer ucun (usulardı jarattı)

    Verse 15

    Al silerdin teŋ salmaktuuluguŋardı saktasın dep jer betine (salmaktuu) toolordu kadap koydu, Jana (silerdin paydaŋar ucun) darıyalardı, adaspay jurusuŋor ucun joldordu jana

    Verse 16

    (ar turduu) belgilerdi (jarattı. Osol belgilerdin biri bolgon) jıldızdar menen alar jol tabısat

    Verse 17

    Jaratkan (Allaһ) menen jarata albagan (“kudaylar”) teŋbi?! Esiŋerge kelbeysiŋerbi

    Verse 18

    Eger Allaһtın neemattarın sanasaŋar, buturo albaysıŋar. Albette, Allaһ Keciruucu, Booruker

    Verse 19

    Allaһ silerdin kupuya jana askere jasagan (bardık) isiŋerdi bilet

    Verse 20

    Alar (musrikter) duba (ibadat) kılıp jatkan Allaһtan baska “kudayları” ec nerseni jarata albayt, ozdoru jaratılgan nerseler

    Verse 21

    Alar (jasalma kudaylar) tiruu emes, oluk, (Musrikterdin) kacan tirilisin (Kıyamat ubaktısın) da bilbeyt

    Verse 22

    Silerdin kudayıŋar — jalgız Kuday (Allaһ). Al emi, Akıretke isenbegen adamdardın juroktoru (bul isenimge) karsı cıguucu. Alar (Allaһka bas iyuudon) tekeberleniset

    Verse 23

    Ec seksiz, Allaһ alardın icine saktagan sırların da acık-askere isterin da bilip turat. Cınında, Al tekeber adamdardı suyboyt

    Verse 24

    Eger alarga: «(Muhammadga) Rabbiŋer emne tusurdu ele» -dep aytılsa, «Bayırkılardın jomogu» - deset

    Verse 25

    Kıyamat Kunu kunoolorun tolugu menen, al emi ilimsizdigi sebeptuu (alardı) adastırgan adamdarının kunoolorun(un bir bolugun jelkesine) kotorus ucun (osentisti). Ukkula, alar kotorgon «juk» kanday jaman

    Verse 26

    Alardan murdagı (kaapır) koomdor dagı aylakerlik («sarayların») jasaskan. Kiyin Allaһ alardın “saraylarına” kelip, tubu menen omkorup tastaganda, catır(ı) kak cokularına kulap tustu. Jana alarga baykabagan taraptan azap keldi

    Verse 27

    Kiyin, Kıyamat kundo (Allaһ) alardı kordop: “Alar ucun jan urop talasıp, Maga serik kılgan «kudaylarıŋar» kayda kaldı!?»-deyt. Ilimduulor (osondo): “Bugun kaapırlarga korduk jana kaygı!”- deset

    Verse 28

    Ozdoruno zulumduk kılgan adamdardın jandarın peristeler suurup alıp jatkanda, aylasız kalısıp, (birok, kunoosun moynuna albay): «Biz ec bir jaman is jasabagan elek»- deset. Jok, jasagansıŋar! Allaһ emne kılganıŋardı Biluucu

    Verse 29

    Emi, anda tuboluk kala turgan Tozok darbazalarınan kirgile. Tekeber adamdardın ordu kanday jaman

    Verse 30

    Allaһtan korkkon (takıba) adamdarga: “Rabbiŋer silerge emneni tusurdu ele, dep aytılganda “jaksılıktı” deset. Jaksılık kılgan adamdarga bul duynodo da jaksılık bar. Birok Akıret Uyu (duynodon) jaksı. Takıba kisilerdin uyu (Beyis) kanday sonun

    Verse 31

    «Adn» beyisteri! Alar tubunon darıyalar akkan osol baktarga kiriset. Anın icinde koŋul kusogon bardık nerseler bar. Allaһ takıba kisilerdi mına usintip sıylayt

    Verse 32

    Takıba adamdardın (kaapırcılıktan) taza jandarın peristeler alıp jatkanda: «Silerge salam (tınctık) bolsun! (jaksı) amalıŋarga jarasa, emi, Beyiske kirgile!» — deset

    Verse 33

    (Al emi, kaapırlar) ozdoruno (jan algıc) peristeler je bolboso Rabbiŋdin buyrugu (azabı) kelisinen baska nerseni kutpoyt. Alardan murdagı(kaapır)lar dagı osondoy (sirk) amaldardı jasagan(da bastarına azap tuskon). Alarga Allaһ zulumduk kılbadı, birok, ozdoruno-ozdoru zulumduk kılıstı

    Verse 34

    Alarga (jaman) isterinin jaman akıbeti jetti. Bastarına (isenbegen jana) mıskıldagan nerseleri (azap) tustu

    Verse 35

    Musrikter: «Eger Allaһ kaalasa, biz Ozunon baska ec nersege ibadat kılbayt elek. Biz dagı, ata-babalarıbız dagı Anın (Allaһtın okumu) bolmoyunca ec nerseni (ozubuzgo) aram kılgan emespiz” - deset.” Alardan murdagı (kaapır)lar dele usunday is jasaskan. Paygambarlardın anık-taza jetkiruudon baska vazıypası jok

    Verse 36

    Biz ar bir elge «Allaһka gana ibadat kılgıla, (baska) “kudaylardan” alıs bolgula (dep ayta turgan) Paygambarlardı jibergenbiz. Al ummottordon kee birlerin Allaһ Tuura Jolgo bastagan bolso, kee biroolorunun! basına adasuuculuk tuskon. Emi, jer betinde sayakat kılıp, (paygambarlardın jolun) “jalgan” degenderdin akıbeti kanday bolgonun korgulo

    Verse 37

    (O, Muhammad!) Eger sen alardı Tuura Jolgo bastoogo (ar kanca) araket kılsaŋ dele, Allaһ adastıra turgan pendeni (ec kacan) Tuura Jolgo bastabayt. (Natıyjada alarga azap tusot. Osondo) alarga ec jardamcı bolboyt

    Verse 38

    Alar Allaһtın atına bekem ant icip: “Allaһ olgondordu tiriltpeyt” - deset. Jok, tiriltet! Ozunun akıykat ubadası boyunca! Birok, kopculuk adamdar (munu) bile berbeyt. (Akırette bardık adamdar tirilcu bolso, munun sebebi)

    Verse 39

    Alarga talaskan nerselerin(in anıgın) korgozup koyuu ucun jana kaapır adamdar ozdorunun jalgancı ekendikterin bilip alısı ucun

    Verse 40

    Eger Biz bir nerseni kaalasak, aga karap: «Bol!» desibiz menen al bolup kalat

    Verse 41

    (Makka musrikteri tarabınan) zulumga duusar kılıngan soŋ, Allaһtın jolunda hijrat kılgan adamdarga (usul ele) duynodo jaksılık dayardap koyobuz.! Birok, eger bilisse, Akıret sıylıgı coŋuraak

    Verse 42

    Alar sabır kılgan jana Rabbisine tobokel kılgan adamdar

    Verse 43

    (O, Muhammad!) Biz senden murda jalaŋ erkek kisilerdi gana paygambar kılıp jibergenbiz (jana) alarga (Din-Sariyat) vahiy kılganbız. (Ey, musrikter), eger bilbeseŋer ilimduulordon (Iyık Kitepterdi bilgenderden) suragıla

    Verse 44

    (Toorat jana Injil tuskon) adamdarga (al ekoosunon murda) anık kabarlar, (jana baska ıyık) kitepter (tuskon). Biz saga (eŋ abzel) ilim — Kuraandı tusurduk, adamdarga (Rabbisi tarabınan) emneler kelgenin bayandap beruuŋ ucun. Kana emi, (usular jonundo) pikir kılıssa

    Verse 45

    (Islam menen paygambarga karsı) jaman aylakerlikterdi jasagan adamdar, ozdoru sezbegen taraptan azap kelip kalısınan je bolboso, alardı jer jutup jiberisinen (tınc beken)

    Verse 46

    Je bolboso, (beykapar) sayakat kılıp jurgon mezgilinde alardı (kapıstan,) kutulbay turgan tarizde (azap) karmap kalısınan

    Verse 47

    Je jurogu (bir jamandıktı sezip) korkup turgan ubakıtta (azap) karmasınan (tınc beken)?! Cınında, silerdin Rabbiŋer Irayımduu, Booruker

    Verse 48

    Alar (sektengender) Allaһ jaratkan nerselerge karaspaybı? Alardın kolokosu, (Allaһtın kuduretine) moyun sunup, sajda kılgan abalda oŋgo-solgo iyilip jatkanın korboy jatısabı

    Verse 49

    Allaһka asmandar jana jerdegi janıbarlardın bardıgı jana (uluu) peristeler dagı ec tekeberlenbey sajda kılısat

    Verse 50

    (Sebebi) Alar ustulorundogu Rabbisinen korkusat jana ozdoruno buyurulgan nerseni (daroo) atkarısat

    Verse 51

    Allaһ ayttı: “(Maga dagı biroonu serik kılıp) eki kuday tutup albagıla! Cınında Al — Jalgız Kuday! (Demek, jalgız) Ozumdon gana korkkula!”

    Verse 52

    (Antkeni,) jer-asmandardagılardın bardıgı Anın mulku. Din (ibadat-sıyınuu) dagı but boydon Ozuno gana taandık. Emne, siler Allaһdan baskadan korkosuŋarbı

    Verse 53

    Silerde bolgon (korungon jana korunbogon) neemattardın bardıgı Allaһdan. Kiyin (siler, ey, musrikter) ozuŋorgo bir apaat-zıyan jetkende (gana) Allaһka jalbaruudasıŋar

    Verse 54

    Anan, Ozu silerden baleeni arıltkan soŋ, bir tobuŋar Rabbisine (baskalardı) serik kıla bastadı

    Verse 55

    Biz bergen neemattarga sugur kılbay koyuu ucun. (Jırgal jasooŋordon) paydalana bergile. Jakında (adaskanıŋardı) bilip alasıŋar

    Verse 56

    Jana (musrikter) ec nerseni bilbegen «kudaylarına» Biz ırıskı kılıp bergen nerselerden ulus ajıratısat.! Allaһka ant, ozuŋor oylop tapkan (bul) jalgandar jonundo (Kıyamatta) surakka tartılasıŋar

    Verse 57

    Alar (“Peristeler Allaһtın kızdarı” dep) Allaһka kızdardı taŋuulasat. Allaһ (perzenti boluudan) Taza! Ozdoruno bolso jakkanın (uul perzentterdi) arnasat

    Verse 58

    Eger biroo-jarımı kız perzent (korgonu) jonundo «kus kabar» alcu bolso, acuusun icine juta berip, juzu kararıp cıgat

    Verse 59

    (Anan) “suyuncunun” jamandıgınan (ardanıp) el kozunon jasınıp jurusot (jana) “kız perzentti kordolgon abalda (bolso da) alıp kaluu kerekpi, je bolboso topurak tubuno (tiruuloy) komup saluu kerekpi?” (dep oylonusat). Alardın okumdoru kanday jaman

    Verse 60

    Akıretke ıyman keltirbegen adamdarga eŋ tomon sıpattar taandık. Allaһka bolso, eŋ jogorku sıpattar taandık. Al — Kudurettuu, Daanısman

    Verse 61

    Eger Allaһ (bul duynodo) adamdarga kaapırcılıgına jarasa azap bercu bolso, jer betinde kıbıragan jan kaltırmak emes!! Birok, Allaһ alardı(n azaptaluusun) belgiluu ubakıtka (Kıyamatka) ceyin keciktiret. Emi, alardın belgiluu ubakıttarı (ajalı) jetkende, anı bir az moonotko da keciktire alıspayt jana tezdete da alıspayt

    Verse 62

    Alar ozdoru jaktırbagandı (kız perzentti) Allaһka taŋuulasat. Tilderi bolso, alarga jaksılık (bul duynodo bakıt, Akırette Beyis) bolusu jonundo jalgandı suyloyt. (Birok,) ec seksiz, alarga Tozok bar jana aga eŋ abalkılardan bolup kiriset

    Verse 63

    Allaһka ant, (o, Muhammad), Biz senden murunku el-ummottorgo da paygambar jibergenbiz.! Birok, kiyin saytan alarga (sirk) isterin kooz korgozup, osol kundogu (duynodogu) bascıları bolup algan. Alarga kıynoocu azap bar

    Verse 64

    Biz saga, alar talasıp kalgan maselelerdi anık bayandap berisiŋ ucun jana ıymanduu adamdarga Tuura Jol, Irayım bolus ucun Kitepti (Kuraandı) tusurduk

    Verse 65

    Allaһ asmandan suu tusurup, anı menen jerdi — olgonunon soŋ — tiriltti. Albette, mında uga bilgen adamdar ucun ulgu-sabak bar

    Verse 66

    Cınında, siler ucun aybandarda (alardın jaratılısında) ulgu-sabak bar: Biz alardın icindegi akılet menen kandın arasınan, ickender ucun jagımduu bolgon taza suttu (cıgarıp,) silerge icirebiz

    Verse 67

    Dagı siler kurmalardın, juzumdordun momolorunon sarap? jana eŋ mıktı ırıskılardı alasıŋar. Albette, mında akılın istetken koom ucun sabak bar

    Verse 68

    (O, Muhammad) Senin Rabbiŋ bal aarıga (mınday dep) ilham kıldı: “Uyuŋdu toolorgo, daraktarga, adamdar jasay turgan uyalarga kurgun

    Verse 69

    Andan kiyin ar turduu momolordon jep, Rabbiŋ sen ucun jasap koygon oŋoy-jeŋil “joldordon” (ucup) jurgun!” Anın (aarının) icinen ar turduu icile turgan (bal) cıgat. Anda adamdar ucun sıpaa bar. Albette, mında (bal aarının jasoosunda) pikir jurguzgon adamdar ucun sabak bar

    Verse 70

    (O, insandar), silerdi Allaһ jarattı. Kiyin Ozu olturot. Silerdin araŋarda (bardık nerseni) bilgen soŋ ec nerseni bilbey (es-tutumun jogotup) kalısı ucun eŋ tomon jasoogo (karılık mezgilge) kaytarılgandarı da bar. Allaһ — Biluucu, Kudurettuu

    Verse 71

    Allaһ birooŋordu baskaŋardan ırıskıda (duyno-mulkto) jogoru kıldı. Emi, ırıskısı biyik kılıngandar (oz kaaloosu menen) kol astındagı kuldarına ırısın (teŋ) bolusturup berip, duyno mulkto baarı teŋ bolup kalısı mumkunbu? Allaһtın neematın cetke kagıp jatısabı?!”

    Verse 72

    Allaһ silerge ozuŋordon jup-jubay jaratıp, (al) jubayıŋardan perzentterdi, neberelerdi jaratıp, silerge taza ırıskılardan berdi. Emi, alar (Allaһtın jeke ozuno sıyınuu-nun orduna) jalgan kudaylarga ıyman keltirip jatısabı?! Allaһtın neematına kaapır bolup (taanıbay) jatısabı

    Verse 73

    Jana alar, Allaһtan baska, ozdoruno asmandar menen jerden ec kanday ırıskı ondurup bere albay turgan, kolunan ec nerse kelbey turgan nerselerge ibadat kılısat

    Verse 74

    Allaһka ec nerseni oksotpogula! Albette, Allaһ bilet, siler bilbeysiŋer

    Verse 75

    Allaһ (“Allaһka ec nerseni oksotpogula!” degen sozuno) misal keltiret: Ec nersege egeder bolbogon bir kul jana Biz kop ırıskı bergen (bay) adam. Al baylıgınan askeresin-askere, komuskosun-komusko sadaka kılat. Emi, usul ekoo oksos bolobu?! Allaһka maktoolor! Birok, munu kopculugu bilispeyt

    Verse 76

    Allaһ (dagı) eki adamdı misal keltiret: biroosu sokur-duloy. Ec nersege ee emes. (Jadagalsa, ozuno-ozu da ee emes) but boydon kojoyunduku. Kayda jiberse da jaksılık keltirbeyt. (Usunday jaman kul). Emi, usul kisi menen Tuura Joldo jurup, adiletke buyurgan (demek, kozu, kulagı bar, akılı butun jana bay) adam teŋ bolobu

    Verse 77

    Asmandar jana jerdin kayıp nerseleri(nin bilimi) Allaһtın gana aldında.* Al emi, Kıyamattın bolusu koz acıp-jumguca je andan da tezireek. Albette, Allaһ ar nersege Kudurettuu

    Verse 78

    Allaһ silerdi apaŋardın kursagınan cıgardı. Siler (al kezde) ec nerse bilbeyt eleŋer. Anan silerge kulak, koz jana juroktordu berdi. Kana emi, sugur kılsaŋar

    Verse 79

    Asman koynunda tutkun bolgon kustarga karaspaybı? Alardı (abada) Allaһdan baska kim karmap turat?! Albette, mında ıymanduu adamdar ucun (Allaһtın kuduretine isaarat kılgan) belgiler bar

    Verse 80

    Allaһ siler ucun uyuŋordu tınc meken kıldı jana aybandardın terilerinen kocup-konup jurgonuŋordo jeŋil bolgon uylordu jasap berdi. Jana alardın jundorunon, tıbıttarınan, kıldarınan bir mezgilge (Kıyamatka) ceyin (kerekteluucu) buyumdardı jana mataalardı (jarattı)

    Verse 81

    Allaһ Ozu jaratkan nerselerden koloko-baspaanekterdi, toolordon uŋkur-uylordu jasap berdi. Dagı siler ucun ısıktan saktagan kiyimderdi jana (oz-ara) sokkuŋardan saktay turgan, (zoot) kiyimderdi jarattı. (Allaһ) silerge mına usintip Oz neematın toluk beret. Kana emi (siler da toluk) musulman bolsoŋor

    Verse 82

    (O, Muhammad!) Eger (naasaattan) juz burussa, (artınan tusup alba) senin mildetiŋ anık jetkiruudon gana turat

    Verse 83

    Alar Allaһtın neematın taanıp-bilip ele turusat. Birok, kiyin moyunga albay koyusat. Alardın kopculugu kaapırlar

    Verse 84

    (Kıyamat) Kundo ar bir ummotton (birden) kubonu alıp kelebiz.! Kiyin kaapırlar ucun (kecirim suroogo) uruksat berilbeyt jana (kayradan jasap keluugo da) kaytarılıspayt

    Verse 85

    Zulumduk kılgan (kaapır) adamdar azaptı koruskon ubakta alardan (azap) jeŋildetilbeyt. Jana moonot da berilbeyt

    Verse 86

    Eger Allaһka serik koskondor oz “kudayların” korup kalsa: “O, Rabbibiz — (Allaһ!), Seni tastap biz duba-ibadat kılgan “kudaylarıbız usular”-deset. Anda alarga (“kudayları”): “Siler — anık jalgancısıŋar!” — dep soz ırgıtat

    Verse 87

    Osol kundo alar Allaһtan jansooga surap kalısat. Oylop tapkan “kudayları” bolso, jok bolup ketet

    Verse 88

    (Ozdoru) kaapır bolup (baskalardı) Allaһtın jolunan toskon adamdardın azabının ustuno azap kosobuz, buzukuluk kılgandarı sebeptuu

    Verse 89

    Biz (silerdi) kayradan tiriltken Kundo ar bir ummotko ozdorunon bir kubonu (paygambarın) alıp kelebiz. Seni da (o, Muhammad)) tigilerge (oz ummotuŋo) kubo katarı alıp keldik. Biz saga Kitepti (Kuraandı) ar bir nersege Bayandama, Tuura Jol, Irayım jana musulmandar ucun Jaksı Kabar iretinde tusurduk

    Verse 90

    Albette, Allaһ adilettuulukko, jaksılıkka tuugan-uruktarga kayrımduuluk kıluuga buyurup, buzukuluktan, (Sariyatka) ters peyilderden jana zulum-dusmancılıktan kaytarıp, silerge naasat kılat. Kana emi, esiŋerge kelseŋer

    Verse 91

    Ubada bergeniŋerde Allaһtın ubadasın atkargıla! Bekemdegeniŋerden kiyin antıŋardı buzbagıla! (Antkeni,) Siler (Allaһtı ortogo koyup ant ickeniŋerde) Allaһtı kepil kılgansıŋar. Albette, Allaһ emne kılganıŋardı bilip turat

    Verse 92

    Bekem iyrip, orogon soŋ, iyigin sındırıp (jibin cubap) salgan ayalga oksobogula: bir el baska bir (siler ubadalaskan) elden paydaluuraak bolso ele, oz ara anttaskan ubadaŋardı aldoo kuralı kılıp alasıŋar! Allaһ bul (ubada) menen silerdi sınap jatat jana Kıyamat kunu silerge, kelise albay kalgan nerseŋerdin anık bayanın bildiret

    Verse 93

    Eger Allaһ kaalasa, silerdin bardıgıŋardı bir ummot (bir dinde) kılıp koymok. Birok, Al kaalaganın adastırıp, kaalaganın Tuura Jolgo salat. Siler (Kıyamatta) emne is kılganıŋar jonundo suralasıŋar

    Verse 94

    Antıŋardı aldoo kuralı kılıp albagıla! (Eger osentcu bolsoŋor) butuŋar (tuz joldo) bekem bolgondon soŋ tayıp ketet jana Allaһtın jolunan adaskanıŋar sebeptuu azap cegip kalasıŋar jana (akırette da) silerge coŋ azap jetet

    Verse 95

    Allaһtın ubadasın az gana baaga satıp jiberbegile. Eger bilseŋer, siler ucun (duyno paydasınan) Allaһtın aldındagı soop jaksı

    Verse 96

    Silerdin aldıŋardagı nerseler (kancalık kop bolso da) tugonot. Allaһtın aldındagı nerseler tuboluktuu! Biz sabır kılgandardın soop-sıylıgın jasagan isinen jaksıraak (koburook) kılıp berebiz

    Verse 97

    Erkek bolobu je ayalbı, ıymanga kelip, andan kiyin! jaksı amaldardı jasasa, Biz anı (bul duynodo) taza jasatabız jana alardın (akırettik) sooptorun jasagan amaldarınan jaksıraak sıylıktar menen kaytarabız

    Verse 98

    Kacan sen Kuraan okusaŋ (Allaһtın ırayımınan) kuulgan saytandan korgoo tilep Allaһka sıyın

    Verse 99

    Albette, (Allaһka ıklas menen) ıyman keltirgen jana Rabbisine tobokel kılgan adamdarga saytandın biyligi otpoyt

    Verse 100

    Anın biyligi musrik bolup, ozdoruno anı (saytandı) dos-jetekci kılıp algandarga otot

    Verse 101

    (O, Muhammad!) Eger Biz bir ayattın orduna baskasın almastırsak — Ozu tusurgon nersesin Allaһ Ozu Biluucu? — alar (musrikter) «Sen (iciŋden) oylop cıgaruudasıŋ» deset. Jok! (Anday emes) Alardın kopculugu bilispeyt

    Verse 102

    Al ayattı Iyık Ruh (Jebireyil periste) Rabbiŋ tarabınan ıymanduulardı (Oz joluna) bekemdes ucun, Tuura Jol jana musulmandarga Jaksı Kabar bolusu ucun akıykat menen tusurgon

    Verse 103

    Biz bilebiz, alar (musrikter): “Cınında, Kuraandı Muhammadga (bir) adam uyrotkon» dep jatısat. Alar (paygambardın ustatı dep) korgozup jatkan adamdın tili arabca emes. Al emi, bul (Kuraan) anık-taza arab tilinde

    Verse 104

    Albette, (ar nerseni sıltoolop) Allaһtın ayattarına ıyman keltirbey jurgon adamdardı Allaһ Tuura Jolgo bastabayt jana alarga jan sızdatkan azap bar

    Verse 105

    Cınında, Allaһtın ayattarına ıyman keltirbegender gana (usunday) jalgandardı oylop tabısat. Alar — jalgancılar

    Verse 106

    Kimde-kim ıymanga kelgenden kiyin Allaһka kaapır bolup, kokurogun kaapırcılıktarga kenen acıp koyso, alarga Allaһtın kaarı jana uluk azap bar. Al emi, jurogu ıyman menen (tolup) beypil turgan abalda (tili menen gana “Dinden kayttım” degen sozdu aytuuga) majbur kılıngan adamdar (ga azap-kunoo jok)

    Verse 107

    Munun sebebi, alar (kokurogun kapırcılıkka ackandar) Akıretke karaganda (oposuz) duyno jasoosun koburook suyustu. Albette, Allaһ kaapır koomdordu Tuura Jolgo bastabayt

    Verse 108

    Allaһ alardın juroguno, kulaktarına jana kozdoruno moor basıp (akıykattı kabıl alalbay turgan kılıp) koygon. Emi, alar kapilettegi (aŋkoo) adamdar

    Verse 109

    Ec seksiz, alar Akırette zıyan tartuuculardan bolusat

    Verse 110

    Andan soŋ, albette, senin Rabbiŋ, (kop) karsılıktarga ucuragandan kiyin (oz dinderin saktap kaluu ucun) hijrat kılgan, jihadga cıkkan jana (din jolundagı kıyıncılıktarga) sabırduuluk korgozgon adamdardı — usulardan kiyin — albette, Keciruucu jana Oz Irayımına aluucu

    Verse 111

    Osol Kundo (Kıyamatta) ar bir jan oz paydasın talasıp (baskalardı tap-takır unutup) kalat. Jana ar bir janga — zulumduk korgozulbogon abalda — jasagan isteri(ne jarasa soop je azap) gana tolugu menen berilet

    Verse 112

    Allaһ bir saardı (Makkanı) misal keltirdi: Bul saar tınc, beypil, ırıskısı ar taraptan “agıp” kelip turgan saar bolcu. Kiyin al (anda jasagan musrikter) Allaһtın neematına kaapır boldu ele, bul kılmısının jazasına Allaһ anı korkunuc jana kaatcılık “kiyimi” menen “jasantıp koydu”

    Verse 113

    Alarga (Makka musrikterine) ozdorunun arasınan (isenictuu) paygambar kelse, anı «jalgancı» desti. Anan alardı, zaalım bolup turgan abalda azap karmadı

    Verse 114

    Silerge Allaһ ırıskı kılıp bergen adal-taza nerselerden gana jegile jana eger Allaһtın Ozuno ibadat kılcu bolsoŋor, Anın neemattarına sugur kılgıla

    Verse 115

    Cınında„ Allaһ silerge tarptı, (muuzdalganda akkan) kandı, doŋuzdun etin jana Allaһtan baskaga atap soyulgan(dar)dı aram kıldı.” Al emi, biroo (usulardan baska tamak taba albay) majbur bolgondo, cekten cıkpay sugunbay (ozok jalgoo ucun gana) jese, Allaһ Keciruucu, Irayımduu

    Verse 116

    Tiliŋer (ozuŋor) oylop cıgargan sozdordu Allaһka (oodarıp) jalaa jabuu ucun «Bul — adal, bul — aram» dep suyloy berbegile. Albette, Allaһka jalaa japkandar! Tozokton kutulbayt

    Verse 117

    (Duyno jırgalı) bir az gana paydalanuu. Alar ucun (Akırette) jan sızdatkan azap bar

    Verse 118

    Murda Biz yahudiylerge, saga (Kuraanda) aytkan nerselerdi aram kılgan elek. Biz alarga zulumduk kılbadık. Birok ozdoruno-ozdoru zulumduk kılıstı

    Verse 119

    Andan soŋ (o, Muhammad)) albette, senin Rabbiŋ naadandık (ilimsizdik) menen kunoo is jasap, artınan tooba kılgan jana ozun(un isterin) oŋdogon adamdardı — usundan kiyin — Keciruucu, Irayımduu

    Verse 120

    Cınında, Ibrahim Allaһka ıkılastuu, hanif (Allaһka juz burgan) jana Tuura Jolgo bastoocu jolbascı bolgon. Al musrikterden bolgon emes

    Verse 121

    (Dagı al) Allaһtın neemattarına sugur keltiruucu bolgon. (Osonduktan, Rabbisi anı kop elderdin arasınan) tandap alıp, Tuura Jolgo bastadı (Paygambar KILDI)

    Verse 122

    Jana Biz aga duynodo ihsan-jaksılıktardı berdik. Al Akırette da jaksılardan bolot

    Verse 123

    Andan soŋ (o, Muhammad), Biz saga: «Jalgız Allaһka sıyınuucu Ibrahimdın dinine eercigin. (Sebebi) al musrikterden bolbodu” dep vahiy jiberdik

    Verse 124

    Isembi kun(du urmattoo) al (Juma kun) jonundo talasıp (natıyjada joldon cıgıp) ketken adamdarga (yahudiylerge parız) kılındı. Albette, senin Rabbiŋ Kıyamat Kundo alar talaskan nerse jonundo (adilet) okum cıgarat

    Verse 125

    (O, Muhammad!) Rabbiŋdin joluna hikmat — daanısmandık jana ulguluu nasaattar menen daavat kıl jana alar (juz burgandar) menen eŋ sonun (dalilduu) talas jurguz. Senin Rabbiŋ Ozunun jolunan adasıp ketkenderdi Biluucu jana Al Tuura Jolgo tusuuculordu da eŋ jaksı bilet

    Verse 126

    (O, momundar!) Egerde (silerge jaman soz je jaman is menen zıyan jetkirgen adamdardan) oc alcu bolsoŋor, ozuŋorgo kanday zıyan jetken bolso, dal osondoy oc algıla. Eger (oc albay, kecirip) sabır kılsaŋar, bul sabır kıluucular ucun jaksı

    Verse 127

    (O, Muhammad) sabır kıl! Senin sabır kıluuŋ Allaһtın jardamı menen gana bolot. (Kaapırlardın saga karsı) jasagan aylakerlikteri sebeptuu kapa bolbo jana juroguŋ kısılbasın

    Verse 128

    Albette, Allaһ takıbalar jana jaksılık kıluucular menen