Back to Languages

    Kirghiz - Chapter 23

    Translation by Shams Al Din Hakimov

    Verse 1

    Cınında, ıymanduular jeŋiske (Beyiske) jetisti

    Verse 2

    Alar namazdarında (Allaһtan) korkup turusat.”

    Verse 3

    Alar maanisiz sozdordon ıraak bolusat

    Verse 4

    Alarzeket (sadakasın) beriset

    Verse 5

    Alar jınıs mucolorun (aramdan) saktasat

    Verse 6

    Al emi, (nikesindegi) ayaldarı je bolboso kuŋdoru menen? jatsa ayıptuu bolboyt

    Verse 7

    Kimde-kim usulardan baska ayaldardı (kosuluu ucun) izdese — alar cekten cıguucular

    Verse 8

    Alar ozdorunun amanattarı menen ubadaların atkaruucular

    Verse 9

    Dagı alar namazdarın saktoocular

    Verse 10

    Dal osolor- muras aluucular

    Verse 11

    Alar anda tuboluk kala turgan Firdaus Beyisin muras kılıp alısat

    Verse 12

    Cınında, Biz insandı ılaydın «sulaalasınan»? jarattık

    Verse 13

    Kiyin anı bekem bir mekende (enenin jatınında) nutfa (tamcı suu) kıldık

    Verse 14

    Kiyin al nutfadan «alaka»? (suluk kurt sıyaktuu koyuu kan) jarattık. Andan kiyin «alakadan» «mudga» (bir tistem et) jarattık. Andan soŋ «mudgadan» sook jaratıp, al sookko et kaptadık. Kiyin anı baskaca jaratılısta* onukturduk. Eŋ mıktı jaratuucu bolgon Allaһ Uluk- Berekettuu

    Verse 15

    Kiyin usundan soŋ siler (tuulup, jer betinde jasap, dagı) olosuŋor

    Verse 16

    Kiyin siler Kıyamat Kundo (kayradan) tiriltirilesiŋer

    Verse 17

    Cınında, Biz silerdin ustuŋorgo jeti (kabat) joldu (asmandı) jarattık. Jana Biz (Ozubuz jaratkan) kalk-kalayıktan kabarsız emespiz

    Verse 18

    Jana asmandan cen-olcom menen (kar, jamgır, mondur turundo) suu tusurup, anı jerge jaygastırabız.! Biz al (jaygaskan) suunu ketirip koyuuga da kudurettuubuz

    Verse 19

    Biz al suu menen silerge kurma baktarın, juzum baktarın ondurup berebiz. Al baktarda siler ucun (ar turduu) kop momolor bar. Siler andan jeysiŋer

    Verse 20

    Jana (al suu menen) Tur-Saynada? oso turgan daraktı (Zaytundu payda kıldık). Al (darak) may jana tamaktanuucular ucun (nanga juurulcu) boyok menen osot

    Verse 21

    Albette, siler ucun uy-carba aybandarında coŋ ibarat-sabak bar. Biz silerdi alardın icindegi nerse (sut) menen sugarabız. Silerge al aybandarda kop paydalar bar. Jana alardan (etterinen) jeysiŋer

    Verse 22

    Jana alardın (al emi deŋizde) kemelerdin ustuno juktolup (minip) jurosuŋor. (Kiyinki ayattan bastap Allaһ Taala Nuh paygambardın jasoosunan ulguluu ibarattardı keltiret)

    Verse 23

    Anıgında, Biz Nuhtu oz koomuna (paygambar kılıp) jiberdik. Al ayttı: «O, koomum, Allaһka (tuzdon-tuz) ibadat kılgıla. (Ortogo ortomcu kospogula) Silerge andan baska Kuday jok. (Osol jalgız kudaydan) korkpoysuŋarbı emi

    Verse 24

    Anan anın koomunun arasınan kaapır bolgon uruu bascılar (Nuhtu elge jek korgozuu ucun) aytıstı: «Bul ec kim emes, ozuŋor sıyaktuu ele adam. Silerden abzel bolup aluunu kaalap jatat. Eger Allaһ (paygambar jiberuunu kaalasa) peristelerdi jibermek. Biz munu(n aytkandarın) abalkı ata-babalarıbızdan ukkan emespiz

    Verse 25

    Al bolgonu jin tiygen kisi. Anı bir mezgilge ceyin aŋdıp turgula!»

    Verse 26

    (Nuh) Ayttı: «O, Rabbim! Meni «jalgancı» degenderi sebeptuu (al zaalımdarga karsı) maga jardam ber!»

    Verse 27

    Biz aga vahiy kıldık: « (O, Nuh!) Bizdin Koz aldıbızda, Bizdin vahiy (uyrotuubuz) menen (coŋ) keme jasa. Kacan (kaapırlarga) buyrugubuz (azap) kelgende jana tandır(lardın icinen da) suu atırılıp cıkkanda kemege ar bir aybanattan bir juptan (erkek-urgaacısın) jana uy-buloŋdu cıgar. Uy-buloŋdon bir gana anın zıyanına (kargıs) Soz otkonun (uuluŋdu) cıgarba jana zaalım (kaapır) adamdar jonundo (al senin uuluŋ bolso da) Maga («anı kutkar» dep) kayrılba!! Alar ec kumonsuz cokturulot

    Verse 28

    Kacan sen jana seni menen bolgondor kemege jaygasıp alganıŋarda: «Bizdi zaalım koomdordon kutkargan Allaһka maktoolor bolsun!» - degin

    Verse 29

    Jana aytkın: «O, Rabbim! Meni berekettuu orunga tusur! Sen eŋ jaksı jaygastıruucusuŋ!»

    Verse 30

    Cınında, bul isterde (kuduretibizge) belgiler bar. Biz (adamdardı) sınadık

    Verse 31

    Kiyin alardın (topon suudan kıyragandardın) artınan baska koomdordu payda kıldık

    Verse 32

    Alarga da ozdorunun arasınan paygambar jiberdik. (Al paygambar dagı Nuh sıyaktuu) «Allaһka gana ibadat-kulculuk kılgıla! Silerge Andan baska kuday jok! Takıba bolboysuŋarbı, emi!» (dep daavat kıldı)

    Verse 33

    Anın (paygambardın) koomunun icindegi kaapır bolgon, Akırettin kelisin jalganga cıgargan jana Biz alardı duyno jasoosunda bay (ısırapcıl, oyun-zookko berilgen) abalda jasatıp koygon uruu bascıları aytıstı: «Bul ec kim emes! Siler jegen nerselerden jegen, siler icken nerselerden icken, ozuŋor sıyaktuu ele adam

    Verse 34

    Eger ozuŋorgo oksogon (jonokoy) adamga moyun sunsaŋar, anda siler zıyan tartıp kalasıŋar

    Verse 35

    Emne, al silerge: «Eger, olup topurak je sook bolup kalsaŋar, (murzodon tirilip) cıgarılasıŋar» dep ubada berip jatabı

    Verse 36

    Alıs-alıs (mumkun emes) silerge ubada kılıngan nerse

    Verse 37

    Usul duyno jasoobuzdan baska (Akırettegi) jasoo jok! (Kee biribiz) olobuz (kee biribiz) jasaybız. Biz ec kacan kayra tirilbeybiz

    Verse 38

    A, bul bolso, jalgandan («men-paygambarmın»dep) Allaһka doomat koygon adam! Biz aga isenbeybiz!»

    Verse 39

    (Osondo paygambar) ayttı: «O, Rabbim! Meni «jalgancı» degenderi sebeptuu (alarga karsı) maga jardam ber!»

    Verse 40

    (Allaһ) Ayttı: «Bir azdan soŋ alar (jasagan joruktarına) busayman kıluucularga aylanısat

    Verse 41

    Cınında, kiyin alardı (korkunuctuu) ac aykırık karmadı jana Biz alardı (kıyratıp) kurgagan cırpıktar sıyaktuu kıldık. Jogolsun zaalım koomdor

    Verse 42

    Andan soŋ alardın artınan baska muundardı payda kıldık

    Verse 43

    Ec bir el (ozuno belgilengen) moonotunon asıkca da, kem da jasabayt

    Verse 44

    Kiyin paygambarlarıbızdı udaama-udaa jiberdik. Ar kacan bir el-ummotko oz paygambarı kelgende, anı «jalgancı» desti. Biz da alardı birinin artınan birin eercitip (kıyrattık) jana alardı (el oozundagı) sozdorgo aylantıp koyduk. Jogolsun ıymansız koomdor

    Verse 45

    Andan soŋ (bir nece jıldar otup) Musa menen agası Harundu, Oz ayattarıbız jana anık dalilder menen paygambar kılıp jiberdik

    Verse 46

    Firaun jana anın (kaapır) eline. Alar bolso, tekeberlenip, ozdorun jogoru koygon koom bolustu

    Verse 47

    Jana: «Ozubuzgo oksogon usul eki adamga ıyman keltirebizbi?! Alardın elderi (yahudiyler) bizdin kuldarıbız bolso?!» -desti

    Verse 48

    Anan, ekoosun jalgancıga cıgarıp, natıyjada (deŋizge cokturulup) kıyragandardan bolup kalıstı

    Verse 49

    Anıgında, Biz (yahudiyler koomu) Tuura Jolgo tusup kalıssa ajep emes dep, Musaga Kitep berdik

    Verse 50

    Jana Biz Maryamdın uulu (Iysa) menen apasın (Oz kuduretibizden) belgi kıldık jana ekoonu (Maryam tolgoo azabı menen kıynalıp, ozun koygonu jay tappay kalgan ubakta) suuluu, ıŋgayluu biyik orunga jaygastırdık

    Verse 51

    O, paygambarlar! Taza-pakiza ırıskılardan jegile jana salih amaldardı kılgıla. Men silerdin emne kılganıŋardı Biluucumun

    Verse 52

    Cınında, silerdin bul ummotuŋor bir ummot. (Bardıgı jalgız Allaһka moyun sunuuga, demek Islamga cakırılgan.) Men — silerdin Rabbiŋer bolomun. Menden gana korkkula

    Verse 53

    (Birok, paygambarlardan kiyin elder) dinderin bolup ketisti. Ar bir top (jamaat) oz aldındagı nerse (bolungon isenimi) menen gana suyunup kaldı

    Verse 54

    Sen (o, Muhammad), alardı oz adasuuculugunda (azap) mezgili kelgenge ceyin jon koy

    Verse 55

    Biz alardın mal-duynosun, bala-cakasın koboytup koygonubuzdu

    Verse 56

    Alarga jaksılıktardı tezdetisibiz dep oylosobu?! Jok, alar (Bizdin ayla-amalıbızdı) sezbey jatısat

    Verse 57

    Cınında, Rabbisinen korkup, (jurogu) titiregender

    Verse 58

    Jana Rabbisinin ayattarına ıyman keltirgender

    Verse 59

    Jana Rabbisine serik kılbagandar

    Verse 60

    jana sadakaların Rabbilerine kaytuucu ekenin (oylop) juroktoru titiregen abalda bergen adamdar

    Verse 61

    Dal usular biri-biri menen jarısıp jaksılık kıluucular

    Verse 62

    Biz ec bir jandı cıdamınan asıkca nersege jumsabaybız. Bizdin aldıbızda akıytkattı suylogon Kitep (Lavhul-Mahfuz) bar. Jana alar (Kıyamat Kunu) ec zulum koruspoyt

    Verse 63

    Jok, alardın juroktoru mından kabarsız. Alardın mından (Kuraanda buyurulgandan) baska (kunoo) isteri bar. Alar osolordu atkarısat

    Verse 64

    Kacan Biz alardın (napsinin kulculugunda kalgan) bayların azapka salganda gana jaldırap ıylap kalısat

    Verse 65

    (Biz:) «Bugun (beypayda) ıylabagıla! Cınında, silerge Bizden ec jardam bolboyt»-(deybiz)

    Verse 66

    (Antkeni,) Menin ayattarım silerge okulganda artıŋarga kacat eleŋer

    Verse 67

    («Biz Kaabanın kojoyundarı bolobuz» dep,) anı menen tekeberlenip, tunu menen (Kaabanın aylanasında oturup Kuraan jonundo) jaman sozdordu suyloysuŋor

    Verse 68

    Alar Sozgo (Kuraanga) pikir kılıp karaspaybı?! Je alarga abalkı ata-babalarına kelbegen (jaŋı nerse) keliptirbi

    Verse 69

    Je paygambarların jaksı taanıspaybı, anı (n paygambarcılıgın) cetke kakkıday

    Verse 70

    Je anı jindi dep jatısabı?!?* Jok, anday emes! Al (Muhammad) bularga akıykattı gana alıp keldi. Al emi, alardın kopculugu Akıykattı jaman korusot

    Verse 71

    Eger Akıykat alardın kaalooloruna bas iyip kalsa, asmandar, Jer jana alardagı nerseler buzulup ketmek. Jok! Biz (Kuraan menen) alarga ozdorunun daŋk-sooratın alıp kelgenbiz. Alar ozdorunun daŋk-sooratınan* juz burup jatısat

    Verse 72

    (O, Muhammad!) Je sen (daavatıŋ ucun) alardan akı surap jatasıŋbı? Rabbiŋdin aldındagı soop jaksı jana al eŋ jaksı ırıskı beruucu

    Verse 73

    Albette, sen alardı Tuura Jolgo cakırasıŋ

    Verse 74

    Akıretke ıyman keltirbegender (jana Akıreti ucun istebegender) joldon taygan adamdar

    Verse 75

    Eger Biz ırayım kılıp, alardagı zıyandı alıp koysok dele (Bizge ibadat-sugur kıluunun orduna) tentigen adasuuculugunda juro beriset

    Verse 76

    Biz alardı (ar turkun) azaptar menen sınadık. Birok, dagı ele Rabbisine moyun sunbay, jalınıp duba kılbay jatısat

    Verse 77

    Kacan Biz alarga (Akırettegi) katuu azap esigin ackanıbızda (bardık jaksılıktan) umutsuz bolup kalısat

    Verse 78

    Al (Allaһ) silerge kulak, koz jana dil-jurok berdi. Siler bolso oto az sugur kıluudasıŋar

    Verse 79

    Al silerdi(n bardıgıŋardı) jer betine jarattı. Jana (Kıyamatta) Ozuno cogultulasıŋar

    Verse 80

    Al jasoo beret jana olturot. Tun menen kundun almasuusu Aga taandık. Akılıŋardı istetpeysiŋerbi

    Verse 81

    Birok, (kaapırlar) murdakılar aytkan sozdordu aytısıp, (mınday)

    Verse 82

    desti: «Eger biz olup topurakka jana (cirigen) sookko aylanıp kalsak dele kayra tirilet bekenbiz

    Verse 83

    Bul (sozdor) bizge jana ata-babalarıbızga buga ceyin (kop iret) aytıldı. Bular bayırkılardın jomoktorunan baska emes»

    Verse 84

    Aytkın (oo, Muhammad:) «Jer jana andagılar kimdiki, aytkılacı, eger bilseŋer?»

    Verse 85

    Alar daroo: «Allaһka taandık» deset. Aytkın: «Estebeysiŋerbi (osol Allaһtı?!»)

    Verse 86

    Ayt: «Jeti (kabat) asmandardın jana (alardın ustundogu) Uluu Arstın Rabbisi (Eesi) kim?»

    Verse 87

    Alar daroo «Allaһka taandık» deset. Aytkın: «korkpoysuŋarbı (osol Allaһtan?!»)

    Verse 88

    Aytkın: «Bardık nerselerdin padısalıgı kimdin kolunda? Kim al — korgoyt, birok, ec kim anı korgoy albayt? (Aytkılacı,) eger bilseŋer?»

    Verse 89

    Alar daroo «Allaһka taandık» deset. Aytkın: «Kantip aldanuudasıŋar?°»

    Verse 90

    Jok, Biz alarga cındıktı alıp kelgenbiz. Birok, «jalgan» dep, cetke kagıstı

    Verse 91

    Allaһ (ec kimdi Ozuno) bala (kılıp) algan emes! Anı menen birge baska kuday dagı jok! Anday bolso, ar bir kuday ozu jaratkan nerse menen ketmek jana (duyno padısaları sıyaktuu) biri-birine ustomduk kılmak. Allaһ (musrikter) sıpattagandan! Aruu

    Verse 92

    Al komuskonu da, korungondu da Biluucu. Al (musrikter oylop tapkan) serikterden Aruu-Biyik

    Verse 93

    Aytkın: «Oo, Rabbim! Eger alarga ubada kılıngan azaptı maga korgozcu bolsoŋ

    Verse 94

    o, Rabbim, (azap kelgende) meni zaalım koomdun icinde kaltırba!»

    Verse 95

    Cınında, Biz saga da (o, Muhammad) alarga ubada kılgan azaptı korgozuugo kudurettuubuz

    Verse 96

    (Dusmanıŋ jasagan) jamandıkka jaksılık menen joop kıl. Biz alar sıpattagan (sirk, jalgan sıyaktuu) nerselerdi eŋ jaksı bilebiz

    Verse 97

    Aytkın: «O, Rabbim! Men saytandın azgırıktarınan korgoo tilep Ozuŋo jalbaramın

    Verse 98

    O, Rabbim! Alar (menin isimdin ustundo) ar dayım boluusunan korgoo tilep Ozuŋo jalbaramın

    Verse 99

    Kacan alardan (kaapırlardan) birine ajal kelse (mınday) deset: «O, Rabbim! meni (duynogo) kaytarcı

    Verse 100

    Emi jogotkon nersemde (omurumdo) jaksı amaldardı jasasam ajep emes!» Bul anın (paydasız jana jalgan) sozdoru. Alardın (olgondordun) nar jagında kayra tirilcu kundoruno ceyin Barzah (Murzo jasoosu) bar

    Verse 101

    (Al emi, Kıyamat bastalıp) «Sur» (kerneyi) tartılganda.., osol Kundo alardın arasında tuugancılık da kalbayt biri-birin joktoy da alıspayt

    Verse 102

    Anan kimdin (soop) tarazası oor kelse, alar jeŋiske jetkender

    Verse 103

    Jana kimdin (soop) tarazası jeŋil kelse (jana sirk bastagan kunooloru oor kelse) alar tozok otunda tuboluk kalıp, ozdoruno zıyan kılgandar

    Verse 104

    Alardın juzun ot kuydurot jana betinen buzulup (Kuykalangan bas sıyaktuu erinderi tartılıp, tisteri ırsayıp) kalısat

    Verse 105

    (O, kaapırlar!) Silerge Menin ayattarım okulbadı bele jana anı «jalgan» debediŋer bele

    Verse 106

    (Osondo kaapırlar) aytısat: «O, Rabbi! Bizge (duynodo) lazzat-kumarıbız ustomduk kılıp, adaskan koomdordon bolup kaldık

    Verse 107

    O, Rabbi! Bizdi andan cıgarcı! Eger bizdi (duynogo) kaytarsaŋ (jana kayradan adassak, anda) nakta zaalımdarbız»

    Verse 108

    (Osondo Allaһ) aytat: «Anda (tozokto) kor bolup kalgıla! Maga suylobogulo!»

    Verse 109

    Cınında, Menin pendelerimdin (ıyman keltirgen) bir bolugu «O, Rabbi! Saga ıyman keltirdik, emi bizdin kunoolorubuzdu kecirip, ırayım korgoz! Sen eŋ jaksı Irayımduusuŋ» deset

    Verse 110

    Siler bolso (o, kaapırlar) alardı mıskıldadıŋar, (mıskılıŋar) silerge Meni estoonu unutturdu jana alardın ustunon kulduŋor

    Verse 111

    Bugun Men alarga sabır kılganı sebeptuu sıylık beremin. Cınında, alar jeŋiske jetkender

    Verse 112

    (Allaһ tozokularga) «Jerde kanca jıl jasap turduŋar» - dedi

    Verse 113

    «Bir kun je bir kundun bir bolugunco. Esep bilgenderden sura» - desti

    Verse 114

    (Allaһ) ayttı: «Bir az ele turduŋar, eger (Akırettin tuboluktuuluguno salıstıra) bilseŋer

    Verse 115

    Oyuŋarda Biz silerdi maksatsız (jon ele) jaratıptırbızbı jana Bizge (surak bergeni) kaytıp kelbeyt bekensiŋer?»

    Verse 116

    Cınıgı Padısa — Ozunon baska sıyınuuga tatıktuu kuday jok (jana) Uluu Arstın Eesi bolgon Allaһ (bir nerseni maksatsız jaratuudan) Biyik

    Verse 117

    Kim (anın kuday ekenine) dalili jok turup Allaһka kosup dagı bir «kudayga» duba (ibadat) kılsa, anın esebi (jazası) Rabbisinin aldında! Albette, kaapırlar (tozokton) kutulbayt

    Verse 118

    Aytkın: «O, Rabbim! Kunoolorumdu kecir! Irayım kıl! Sen eŋ jaksı Irayımduusuŋ!»