Tajik

[1] Ba nomi Allohi ʙaxşandai mehruʙon! (In suraro surai //Fotiha,/ menomand, zero iftitohi Qur'oni azim az in sura oƣoz meşavad. Va in suraro //Masonī,/ niz menomand, cun dar har rakaati namoz qiroat karda meşavad. In sura doroi nomhoi digar ham ast. Ja'ne, Iʙtido mekunam xondani Qur'onro ʙo nomi Alloh va ʙo madadi Ū. "Alloh" nomi Parvardigor ast, ma'nojaş: Nest ma'ʙude ʙar haq çuz Ū. In nom az xosatarin nomhoi Alloh ast va in nomro ʙa ƣajr az Ū nom guzorida nameşavad. Rahmon, sohiʙi rahmati om ast, ki ʙa on sifat karda şudaast va rahmataş çami'i xalqro faro giriftaast. Rahim, mehruʙon ʙo mū'minon. In du nom, az nomhoi Alloh ta'olo ast, ki isʙot kardani sifati rahmatro darʙar megirad)

[2] Sitoiş Allohro, ki Parvardigori çahonijon ast. (Hamdu sano ʙar Allohi ʙuzurg ʙa sifathoi kamolaş, va ʙa ne'mathoi oşkoru pinhoniaş, dinī va dunjaviaş. Mazmuni in ojat ʙa amr dalolat mekunad, to Ūro ʙandagonaş hamd ʙigūjand. Tanho Ū sazovori iʙodat ast, zero Ū ofaridagori xalq, qoim ʙa umuri onho; ʙo ne'mathojaş tarʙijatgari çami'i xalqaş ast; va tarʙijatgari dūstonaş ast ʙa imon va amali soleh)

[3] Baxşandai mehruʙon

[4] Podşohi rūzi çazost. Ba ƣajr az Ū dar rūzi qijomat heç podşohe nest va on rūz, rūzi podoşi amalhost. In ojat ʙaroi namozguzor dar har rakaat ogohkunandaast ʙa rūzi qijomat. Va musalmoNro ʙa amali soleh ravona menamojad va az amali ʙad ʙozmedorad

[5] Tanho Turo meparastem va tanho az Tu jorī meçūem. (Mo tanho Turo iʙodat mekunem va dar çami'i koramon az Tu jorī meçūem. Tamomi amr az oni Tust. Heç kase miqdori zarrae az on sohiʙ şuda nametavonad. In ojat dalel ast, ki ʙanda nametavonad cizero az nav'hoi iʙodat ʙaroi ƣajri Alloh sarf namojad, ʙa monandi duo, madad çustan, zaʙh va tavof. Va in ojat niz şifoi dilhost az ʙemorihoi xudnamoī va xudpisandī)

[6] Moro ʙa rohi rost hidojat kun: (Moro irşod va dalolat namo ʙa rohi mustaqim va tavfiq farmo va ʙar on ustuvor kun, to ʙa didori Tu muşarraf şavem. Va on roh Islom ast. Rohest, ki ʙandaro ʙa rizojati Alloh va çannataş meʙarad. Banda saodatmand nameşavad, to modome ki dar in roh mustaqim naʙoşad)

[7] Rohi kasone, ki onhoro ne'mat dodaī, na on rohe, ki ʙar onho xaşm giriftai va na rohi gumrohon. (Rohe, ki Tu ne'mati xudro ʙar eşon arzonī namudī az pajomʙaron, siddiqon, şuhado va solehon, ki onho axdi hidojat va istiqomatand. Va moro naʙar ʙa on rohe, ki Tu ʙar onho xaşm giriftaī. Onon kasone ʙudand, ki haqro donistand va ʙa on amal nakardand. Va onho jaxudijonand. Va nagardon moro az kasone, ki rohgumkardaand. Onon kasoneand, ki hidojat najoftaand va gumroh şudaand. Va onon nasoroand. In ojat şifo ast ʙaroi qalʙi musalmon az inkori haq, çahl va gumrohī. Buzurgtarin ne'mate, ki Alloh ta'olo ʙar ʙandagonaş arzonī kardaast, in Islom ast. Ulamo ittifoq kardaand ʙar on, ki lafzi "Omin" az ojati surai Fotiha ʙa hisoʙ nameravad. Az in saʙaʙ dar Qur'on onro kitoʙat nakardaand. Ma'noi "Omin", in ast, ki: Iloho qaʙul namo)

[1] Alif. Lom. Mim. In guna harfho, harfhoi muqatta'aand, dar avvali suraho meojand. Dar in işoraest ʙa e'çozi Qur'on va huççat ovardan ʙar muşrikon. In ʙa on dalolat mekunad, ki araʙho misli in guna vahji ilohī ovardan natavonand

[2] In ast hamon kitoʙe, ki dar on heç şakke nest va az çihati ravşan ʙudanaş ʙa heç kas durust nest, ki dar on şak kunad. Az in kitoʙ ʙahra meʙarand muttaqijon, onon, ki az Alloh metarsand va hukmhoi Uro pajravand. In kitoʙ parhezgoronro rohnamost

[3] onon, ki imon meovarand ʙa ƣajʙ, ki hissijotu aqlaşon onro dark namekunad, magar ʙa tariqi vahje, ki Alloh ʙa rasulonaş mefiristad. (Imon in kalimaest, ki darʙar megirad iqror kardani ʙa Alloh, maloikaho, kitoʙho, rasulon, rūzi oxirat va taqdiri nekī va ʙadiro va niz iqror kardani ʙo zaʙon va amal kardan ʙo dil, zaʙon va çavoreh ast) va onon ʙinoʙar tasdiqaşon ʙa ƣajʙ namozro dar vaqtaş muvofiqi şari'ati Muhammad sallallohu alajhi va sallam ado menamojand va az on ci rūzijaşon dodaem, nafaqa medihand (nafaqai voçiʙī; monandi zakot, nafaqai zanu farzand... va nafaqai mustahaʙī; monandi hamai korhoi xajr)

[4] va onon, ki ʙa on ci ʙar tu nozil şud, Qur'on va hikmat (sunnat) va ʙar pajomʙaroni peş az tu monandi Tavrot, Inçil va ƣajraho nozil şudaast, imon meovarand va ʙa oxirat ʙovar dorand. Ja'ne, zinda gardonidani ʙa'd az mironidan va on cī dar on az hisoʙu çazo ast. Dar ojat zikri oxirat ʙajonşudaast, zero imon ovardan ʙa on az ʙuzurgtarin cizest, ki mū'mini parhezgorro ʙar içroi to'at vodor mekunad va az muharramot dur mesozad va ʙa muhosaʙai nafs ʙedor mekunad

[5] Kasone, ki doroi in guna sifotand, ʙo nuri Parvardigoraşon va tavfiq az çoniʙi xoliqaşon, dar hajoti dunjo umr ʙa sar meʙarand va xud naçot joftagonand. On ciro ki talaʙ kardand, darjoftand va az ʙadii on cī, ki gurextand, naçot joftand

[6] Kasone, ki on cī ʙa tu nozil şud, az çoniʙi Parvardigorat, inkor kardand va takaʙʙur varzidand va zulmu sitam kardand, hargiz dar onho imon voqe' naşavad. Onon kofironand, ʙaroʙar ast, xoh ʙitarsonī jo natarsonī, imon nameovarand

[7] Alloh ʙar dilhojaşon va ʙar şunavoiaşon muhr va ʙarʙinoiaşon parda nihodaast va ʙa saʙaʙi kufru sarkaşiaşon, dar çahannam ʙarojaşon azoʙi ʙuzurge omoda kardaast

[8] Va ʙa'ze az mardum, ki ʙajni mū'minon va kofiron hajronu sarson megardand, megujand ʙo zaʙonaşon: «Ba Alloh va rūzi qijomat imon ovardaem». Hol on ki sidqan imon naovardaand

[9] In gurūh munofiqon ʙo çaholati xud Allohu mū'minonro ʙa izhor kardani imonaşon va pinhon kardani kufraşon mefireʙand va namedonand, ki oqiʙati fireʙaşon ʙar xudaşon ʙarmegardad. Va hol on ki inro his namekunand

[10] Dar dilhojaşon ʙemorie hast (şak, nifoq, palidī va fasod) va Alloh niz ʙar kasaliaşon ʙijafzudaast va ʙa çazoi durūƣe, ki guftaand, ʙarojaşon azoʙest dardovar

[11] Va cun ʙa onho nasihatho gufta şavad, ki dar zamin fasod nakuned, (ʙinoʙar foş kardani sirri mū'minon va dūst giriftani kofiron) megūjand: «Mo muslihonem» (nekūkoronem)

[12] Ogoh ʙoşed, ki inho xud fasodkoronand, vale ʙa saʙaʙi çahlu sarkaşiaşon his namekunand

[13] Ba cun ʙa onon (munofiqon) gufta şavad, ki şumo niz monandi digar mardumon (misli imoni sahoʙagon) imon ʙijovared, megujand: «Ojo mo niz ham monandi ʙexiradon imon ʙijovarem?» Alloh ta'olo suxani ononro rad kard va farmud: Ogoh ʙoşed, ki onon xud ʙexiradonandu namedonand

[14] Va cun munofiqon ʙa mū'minon vomexūrand, megujand: «Imon ovardem». Va cun ʙa nazdi şajtonhoi xeş (peşravoni kufr) ʙargaşta raftand, megūjand: «Mo ʙo şumo hastem, mo mū'minonro masxara mekunem»

[15] Alloh ast, ki onhoro masxara mekunad va onhoro ʙa holi xud meguzorad, to hamcunon dar tuƣjoni xeş sargardon ʙimonand. Va gumrohivu hajrataşon zijod gardad va onhoro ʙar masxara kardanaşon çazo dihad

[16] Inho (munofiqon) gumrohiro ʙa hidojat xaridand, pas tiçorataşon sud nakard, ja'ne, kufrro ixtijor kardand ʙar imon va dar şumori hidojatjoftagon darnajomadaand. In ast, zijone oşkoro

[17] Holi jak gurūh az munofiqon, ki (- ʙa zaʙon na ʙa dil- ʙa risolati Muhammad sallallohu alajhi va sallam imon ovardand va ʙa'd az on kofir şudand), misolaşon misli on kasest, ki otaşe afrūxt, cun atrofaşro ravşan soxt, Alloh rūşnoī az onon ʙozgirift va noʙino dar torikī rahojaşon kard va na rohe joftand va na az on ço ʙerun omadand

[18] Kar hastand va xuʙihoro nameşunavand, gungand va nametavonand suxani nek ʙar zaʙon ovarand va dar muqoʙili haq kūr hastand. Va az in saʙaʙ nametavonand, ki ʙa sūi imonero, ki tark karda ʙudand, ʙozgardand

[19] Jo holi digar munofiqon, ki ʙarojaşon haq zohir megardad va ʙori digar dar on şak mekunand, ʙa monandi holi çamo'atest, ki dar sahro roh meravand va cun ʙa ʙoroni saxte giriftor omada ʙoşand, ki az osmon furū rezad va dar on torikiho ra'd va ʙarq ʙoşad va az tarsi sadoi onho va tarsidan az marg anguştoni xudro dar guşhojaşon nihand. Alloh az harsū onhoro (kofironro) ihota namudaast

[20] Nazdik ast, ki ʙarq caşmhojaşonro ʙiraʙojad; har goh ʙarq ʙa onho ravşanī dihad, dar on ravşanī roh ravand; va cun rohro ʙar onho torik kunad, ʙiistand. Va agar Alloh mexost, haroina şunavoī va ʙinoihoi onhoro meʙurd. Ba durustī, ki Alloh dar hama vaqt ʙar hama ciz tavono ast

[21] Alloh ʙaroi tamomi mardum nido karda megūjad: Ej mardum, Parvardigoratonro ʙo tavhid iʙodat kuned, ki şumoro ʙo ne'mathoi xud tarʙija namud. Va az Ū ʙitarsed va dini Ūro muxolifat makuned; haroina şumoro az nestī va kasone, ki peş az şumo ʙudand, ʙa vuçud ovard, to in ki şumo az parhezgorone ʙoşed, ki Alloh az onho rozī ast va onho az Alloh rozī hastand

[22] On Allohe, ki zaminro cun gileme ʙijandoxt va osmonro cun ʙinoe ʙarafroxt va az osmon oʙe firistod va ʙo on oʙ ʙaroi rūzii şumo az zamin har guna samarae ʙirūjonid va xud medoned, ki Alloh dar ofarinişi maxluqoti xud kasero şarik nagiriftaast, incunin naʙojad ʙaroi Alloh dar iʙodataş cizhoero şarikoni Ū qaror dihed

[23] Va —ej kofironi sarkaş - agar dar on cī ʙar ʙandai xeş nozil kardaem, dar şak hasted va gumon mekuned, ki on az nazdi Alloh nest, pas surae niz monandi on ʙijovared va ƣajri Alloh hamai madadgoronatonro faro xoned, agar dar da'vojaton rostgū ʙoşed

[24] Va har goh cunin nakardaed, ki hargiz natavoned kard, pas ʙitarsed az otaşe, ki ʙaroi kofiron muhajjo şuda, hezumi on mardumon va sangho hastand

[25] Va ʙa on kasone, ki imon ovardand va korhoi şoista kardand, muƶda deh, ki dar oxirat ʙarojaşon ʙustonhoest va qasrhoi olimartaʙa va daraxtoni sojaafkan, ki zeri onho çūjho çorī meşavand. Va har goh az on ço az mevahoi tunogun rūzī doda şavand, gūjand: «Peş az in dar dunjo az cunin mevahoe doda şuda ʙudem va har vaqte ki az on mevaho caşidand, ta'm va lazzati navero joftand, garcande ki in mevaho monand ʙa jakdigarand». Va niz dar on ço hamsarone pokiza dorand va dar çannat namemirand va az on ço ʙerun nameşavand va on ço çovidona ʙoşand

[26] Hamono Alloh az haq şarm nadorad, ki cizero xotirrason kunad, garcande kam jo zijod ʙoşad, ʙa monandi paşşa va ʙolotar az on, masal ʙizanad; ammo onhoe, ki imon ovardaand, medonand, ki in masal rost va az Parvardigoraşon ast; va ammo onhoe, ki kofirand, masxara mekunand va megūjand: "Alloh ʙa on masal cī ciz xostaast?" Alloh ʙa onho çavoʙ medihad, ki murod az in imtihon ast. Bajni mū'min va kofirro çudo mekunad va ʙa saʙaʙi vaj ʙisjorero gumroh mekunad va ʙa saʙaʙi vaj ʙisjorero hidojat mekunad. Va Alloh kasero zulm namekunad va kasero az rohi haq ʙoz namedorad, ʙa çuz fosiqone (ʙadkorone), ki az to'ati Parvardigoraşon xoriç meşavand

[27] Kasone, ki pajmoni Allohro pas az ʙastani on meşikanand va on ciro, ki Alloh ʙa pajvastani on (nazdikī kardan ʙa xeşovandon) farmon doda, meʙurand va dar zamin fasod mekunand, zijonkoronand

[28] Ej muşrikon cī guna Allohro inkor mekuned va ʙa U şarik meored, dar hole ki murda ʙuded va Ū şumoro zinda soxt, ʙoz şumoro memironad va dar qaʙr qaror medihad va rūzi qijomat şumoro zinda mekunad va on goh ʙaroi hisoʙu çazo ʙa nazdi Ū ʙozmegarded

[29] Ūst, ki hamai cizhoero, ki dar rūi zamin ast, ʙarojaton ʙijofarid, to ki şumo az on manfiat ʙared va on goh ʙa ofaridani osmon pardoxt va har haft osmonro ʙijofarid va Ū az har cize ogoh ast

[30] Va Ej Pajomʙar, ʙa jod or, cun Parvardigorat ʙa fariştagon guft: «Man dar zamin xalifae meofaram», guftand: Parvardigoro, moro ogoh va ʙajon kun, hikmat dar xalq şudani onon cist, ki onho dar rūi zamin fasod kunand va sitamgarona va duşmanona xuni nohaq rezonand va hol on ki mo Turo sitoiş mekunem va tasʙeh megūem va ʙa ʙuzurgī jod mekunem?». Guft:«Man on donam, ki şumo namedoned»

[31] Va omūzonid ʙa Odam hamai nomhoro. Sipas onhoro ʙa fariştagon arza kard. Va guft: «Agar rost megūed, Manro ʙa nomhoi inho xaʙar Dihed»

[32] Fariştagon guftand: «Turo ʙa pokī jod mekunem. Moro heç doniş nest, magar on ci Tu ʙa mo omūzonidaī. Ba durustī, ki Tu dono va ʙo hikmat hastī! »

[33] Alloh guft: «Ej Odam, onhoro az nomhoe, ki az donistani on oçiz mondand, ogoh kun! » Cun az on nomho ogahaşon kard, Alloh ʙa maloikaho guft: «Ojo ʙa şumo naguftam, ki Man pinhoni osmonhovu zaminro medonam va ʙar on cī oşkor mekuned va pinhon medoşted, ogaham? »

[34] Va cun ʙa fariştagon guftem: «Odamro saçda kuned!», hama saçda kardand, çuz Iʙlis, ki rūj gardond va xudsarona xudro az inson ʙolo donist. Va ū az zumrai inkorkunandagon va nofarmonravojoni Alloh gardid va kofir şud

[35] Va guftem: " Ej Odam, xud va hamsarat (Havo) dar ʙihişt çoj gired. Va har cī xohed, va har ço, ki xohed, az samaroti on ʙaa xuşī ʙixūred. Va ʙa in daraxt nazdik maşaved, ki ʙa gurūhi sitamkoron daroed

[36] Pas şajton harduro ʙa xatogī andoxt - ja'ne, az vasvasai şajton firefta şuda, az on daraxti man'şuda ʙixurdand - va on du nafar (Odam va Havvo (alajhima-s-salom)-ro az ʙihişte, ki dar on ʙudand, ʙerun rond. Guftem: «Furud oed, ʙa'ze az şumo duşmani ʙa'zei digar xohed ʙud (ja'ne Odam, Havo va şajton) Ba qarorgohu çoi ʙarxurdorii şumo to rūzi qijomat dar zamin ʙoşad va ʙaroi şumo dar zamin to muddate oromgoh va ʙahramandī ast»

[37] Ba Odam az Parvardigoraş cand kalimae ta'lim girift. Pas Alloh tavʙai ūro paziruft, zero ʙa tahqiq tavʙapazir va mehruʙon ast

[38] Guftem: «Hama az ʙihişt furud oed: pas agar az çoniʙi Man rohnamoī ʙarojaton omad va kasone, ki hidojati Maro pajravī kunand, ʙaroi onho dar oxirat heç tarse nest va onho ƣamgin namegardand.»

[39] Va kasone, ki inkor kunand va ojothoi Moro durūƣ ʙarorand, xud axli çahannamand va çovidona dar on ço xohand ʙud

[40] Ej ʙani Isroil, ne'matero, ki ʙa şumo arzonī doştam, ʙa jod ʙijovared va şukri Maro ʙa ço ovared. Va ʙa ahdi Man vafo kuned, to ʙa ahdaton vafo kunam. Va az Man ʙitarsed

[41] Ej ʙani Isroil, ʙa on ci ki nozil kardaam kitoʙi şumoro tasdiq mekunad, imon ʙijovared va az naxustin kasone, ki inkoraş mekunand, maʙoşed. Va ojoti Manro ʙa ʙahoi andak nafurūşed va az Man ʙitarsed! Va tanho ʙa to'ati Man amal namoed va az nofarmonii Man dur isted

[42] Va haqro, ki ʙarojaton ʙajon kardam ʙa ʙotil majomezed va ʙo on ki haqiqatro ravşan medoned, az sifati rasuli Alloh sallallohu alajhi va sallam, ki dar kitoʙaton zikr şudaast, pinhonaş makuned

[43] (Va dar dini islom doxil şaved) va namozro (ʙa tariqe, ki Rasuli Alloh sallallohu alajhi va sallam guzoştaast), ʙarpoj dored va zakoti farziro ʙidihed va ʙo ruku'kunandagon, (ki az ummati Muhammad sallallohu alajhi va sallam meʙoşand,) rukū' kuned

[44] cī ʙad ast holi şumo va holi ulamoi şumo, vaqte ki mardumro ʙa nekī (ja'ne, to'at) farmon medihed va xudro faromūş mekuned? Va mardumro ʙa nekii ʙuzurg amr namekuned, ki vaj islom ast va hol on ki Tavrotro mexoned, ki dar on imon ovardan ʙa rasuli Alloh sallallohu alajhi va sallam amr şuda va sifathojaş zikr şudaand. Ojo aqlro kor namefarmoed

[45] Va dar hama korhojaton ʙo tamomi nav'hoi saʙr va incunin az namoz jorī çūed. Ba durustī, ki namoz duşvor ast, çuz ʙaroi ahli xuşū' (xoksoron, furūtanon dar to'at)

[46] onon, ki medonand ʙo Parvardigori xud didor xohand kard va jaqin medonand, ki ʙa'di marg rūzi qijomat nazdi Ū ʙaroi hisoʙu çazo ʙozmegardand

[47] Ej ʙani Isroil , ne'mati ʙisjorero, ki ʙar şumo arzonj doştam va şumoro dar zamoni xud ʙa ʙisjor omadani pajomʙaron az şumo va kitoʙhoi nozilşuda ʙa monandi Tavrot va Inçil ʙar çahonijon ʙartarī dodam, ʙa jod ʙijovared

[48] Va az rūze ʙitarsed, ki kase az kase cizero kifojat nakunad; va az kase şafoat pazirufta naşavad; va az heç kas ivaz girifta naşavad va onho jorī doda naşavand

[49] Va ne'matamonro ʙa jod ored on goh, ki şumoro az zulmi fir'avnijon rahonidem: şumoro şikançahoi saxt mekardand, pisaronatonro mekuştand va zanonatonro zinda meguzoştand, to ʙaroi onho xizmat kunand. Va dar in, ozmoişi ʙuzurge ʙud, az sūi Parvardigoraton. Meʙoist, ki şumo dar har asru zamon, şukri Allohro ʙa ço ovared

[50] Va ne'matamonro ʙa jod ored, hangome ki darjoro ʙarojaton şikoftem, pas şumoro naçot dodem va Fir'avn va laşkaraşro ƣarq soxtem, va şumo nigoh mekarded

[51] Va ne'matamonro, ki ʙa şumo arzonī namudem, ʙa jod ovared, vaqte ki Mo va'da namudem ʙa Mūso cihil şaʙ ʙaroi furūd omadani Tavrot, ki dar on hidojat va nur ast ʙaroi şumo. Va şumo dar muddati naʙudani Mūso fursatero ƣanimat donista, gūsolaero, ki ʙo dastoni xud soxta ʙuded, parastiş karded va hol on ki sitamgar ʙuded

[52] Pas gunohonatonro afv kardem va ʙa'd az (ʙozgaştani Mūso alajhi- s-salom) tavʙaatonro qaʙul kardem, ʙojad, ki siposguzor ʙoşed

[53] Va ʙa jod ored on hangomro, ki ʙa Mūso kitoʙ va furqon dodem, (ki çudokunandai ʙajni haq va ʙotil va on Tavrot ast) to ʙuvad, ki roh joʙed va ʙa gumrohī ducor nagarded

[54] Va ne'matero, ki ʙa şumo arzonj namudam, ʙa jod ovared; vaqte ki Mūso ʙa qavmi xud guft: «Ej qavmi man, şumo ʙa saʙaʙe, ki gūsolaro parastided, ʙar xud sitam ravo doşted: inak ʙa dargohi Ofaridgoraton tavʙa kuned va jakdigarro ʙikuşed, ki cunin kore dar nazdi Ofaridgoraton ʙehtar ast az çovid mondan dar dūzax». Pas şumo cunin amrro ʙa ço ovarded, Alloh tavʙai şumoro paziruft, zero tavʙapazir va mehruʙon ast

[55] Va ʙa jod ovared, ki gufted: «Ej Mūso, mo to Allohro ʙa oşkor naʙinem, ʙa tu imon nameovarem». Va hamcunon ki menigaristed, soiqa (otaşak, ʙarq) az osmon furūd omad va şumoro ʙa saʙaʙi gunohaton halok soxt

[56] Va şumoro pas az murdan zinda soxtem, ʙojad ki siposguzor şaved! In marg ʙaroi onho uquʙat ʙud. Ba'd az on ʙa açali xeş favtidand

[57] Va ʙa jod ored, on ne'matero, ki ʙar şumo arzonī namudem, vaqte ki dar zamin sargardon ʙuded va az garmii oftoʙ aʙrro sojaʙonaton gardonidem va ʙarojaton mannu salvo firistodem va ʙarojaton guftem: «Bixūred az in cizhoi pokiza, ki şumoro rūzī dodaem. Va dar muxolifati din maraved! Vale onho ʙaço naovardand. Va onon ʙar Mo sitam nakardand, ʙalki ʙar xud sitam mekardand, zero oqiʙati zulm ʙar xudaşon ʙozgardandaast»

[58] Va ʙa jod ored on ne'matero, ki ʙa şumo arzonī namudem va guftem, ki: «Ba in şahr (Bajtulmuqaddas) daroed va az ne'mathoi on har cī va har ço, ki xosta ʙoşed, ʙa farovonī ʙixured! Vale saçdakunon az darvoza doxil şaved va ʙigued: «Parvardigoro! Gunoh az mo kam kun». To xatohoi şumoro ʙijomūrzem va ʙa podoşi nekukoron ʙijafzoem

[59] Pas sitamgoron az ʙani Isroil on suxanro ʙa suxani digare ƣajr az on cī ʙa onon gufta şuda ʙud taʙdil kardand. Va ʙar onon ʙa saʙaʙi sarkaşiaşon va ʙerun omadanaşon az to'ati Parvardigor, azoʙe osmonī furud ovardem

[60] Va ʙa jod ored on goh, ki taşnalaʙonu sargardon ʙuded, pas Mūso ʙaroi qavmi xud oʙ xost. Guftem: «Asojatro ʙar sang ʙizan». Pas duvozdah caşma az on ʙaromad. Har gurūhe mahalli oʙnūşii xudro ʙidonist, to ʙajnaşon kaşmakaş naşavad. Va ʙarojaşon guftem: Az rūzii Alloh ʙixūredu ʙijoşomed va dar rūi zamin ʙo fasod sarkaşī makuned

[61] Va ʙa jod ored, vaqte ki Mo ʙa şumo taome (şirin va parrandai iştihoʙaxş) furūd ovardem, misli odataton noşukrī karded va ʙa tangī va malol ducor gaşted. Pas gufted: «Ej Mūso, mo ʙar jak nav'i ta'om natavonem saʙr kard, az Parvardigorat ʙixoh, to ʙaroi mo az on cī az zamin merūjad, cun saʙzī, ʙodiring, gandum va nasku pijoz ʙirujonad». Mūso guft: «Ojo mexohed on ciro, ki ʙehtar ast ʙa on cī pasttar ast, ivaz kuned? Az ʙodija ʙa şahre ʙozgarded, ki dar on ço har cī xohed, ʙa şumo ʙidihand. Onho xoxişi nafsi xudro ʙar xosti Alloh ʙolo donistand. Vaqte ki ʙa şahr vorid şudand, muqarrar şud ʙar onho xorivu ʙecoragī va ʙo xaşmi Alloh nazdik şudand! Va in ʙad-on saʙaʙ ʙud, ki ʙa ojoti Alloh kofir şudand va pajomʙaronro ʙa nohaq kuştand va nofarmonī kardand va taçovuz namudand»

[62] Kasone, ki az in ummat imon ovardaand ʙa Alloh va rasulaş va amal kardaand ʙa şari'ati ū va kasone, ki peş az ʙi'sati Pajomʙar Muhammad sallallohu alajhi va sallam az ummathoi peşina az jahudijon va nasronijon va soʙijon, ki ʙar fitrataşon ʙoqī ʙudand va hamagon xolis ʙa Alloh va ʙa rūzi çazo imon ovardaand va kori şoistae kardaand, Alloh ʙa onho çazoi nek medihad va na ʙimnok meşavand va na ƣamgin

[63] Ba ʙa jod ored, ej ʙani Isroil, on zamonro, ki ʙo şumo pajmoni saxt ʙastem, ki imon ʙa Alloh ored va jagona Ūro iʙodat kuned va kūhi Turro ʙar ʙoloi saraton ʙidoştem. Va ʙaroi şumo guftem: On ciro, ki ʙa şumo dodaem, mustahkam ʙigired, vagarna kūhi Turro ʙar ʙolojaton sarnagun sozem va on ciro, ki dar on ast, ʙa xotir ʙidored! To ʙuvad, ki parhezgor ʙoşed

[64] Bori digar, ʙa'd az giriftani pajmon va nigoh doştani kūh ʙar ʙolojaton, rū gardonided. Va agar fazlu rahmati Alloh nameʙud, hamono şumo dar dunjovu oxirat az zijonkoron meşuded

[65] Va ej çamoati jahudijon, ʙeşak donisted on gurūhro, ki rūzi şanʙe az haddi xud taçovuz kardand, ja'ne hilae andeşidand rūzi şanʙe ʙaroi sajd kardani mohiho va tur guzoştand va xandaqe kandand, to mohihoro ʙa dast ovarand. Va rūzi jakşanʙe mohihoi sajdşudaro giriftand. Zero sajdi rūzi şanʙe ʙarojaşon harom ʙud. Pas ʙa onho xitoʙ kardem: «Majmunhoi xorşuda ʙoşed!»

[66] Va onhoro ʙaroi gunohaşon iʙrati hamzamononaşon va ojandagon va pande ʙaroi parhezgoron gardonidem

[67] Ej ʙani Isroil, çinojati peşguzaştagoni xud, sarkaşī va çidolaşon ʙo Mūso alajhissalomro ʙa jod ored, ki on vaqt Mūso ʙa qavmi xud guft: «Alloh farmon medihad, ki govero ʙikuşed!» Xudpisandona guftand: «Ojo Moro masxara mekunī?» Guft: «Ba Alloh panoh meʙaram, ki az nodonon (masxarakunandagon) ʙoşam»

[68] Guftand: «Baroi mo Parvardigoratro ʙixon, to ʙajon kunad, ki on cī guna govest?» Mūso guft: «Alloh megūjad: «Govest, na saxt piru az kor aftoda, na çavonu kornokarda, mijonasol». Aknun ʙaroi içro namudani amri Parvardigoraton ʙişitoʙed

[69] Guftand: «Baroi mo Parvardigoratro ʙixon, to ʙigūjad, ki rangi on cist?» Guft: «Megūjad: «Govest, zardi saxt, ki rangaş ʙinandagonro şod megardonad»

[70] Bani Isroil guftand: «Baroi mo Parvardigoratro ʙixon, to ʙigujad on cī guna govest? Ki on gov ʙar govi xostai mo monand şudaast va haroina agar Alloh xosta ʙoşad, rohjoftagonem»

[71] Mūso ʙarojaşon guft: «Alloh mefarmojad: «ki vaj govi mehnatkaş nest, ki rom ʙoşad va zaminro çuft kunad va kiştzorro oʙ dihad. Beajʙu nuqson astu jakrang». Guftand: «Aknun haqiqatro guftī». Pas ʙa'di pursuçūi ʙisjor onro kuştand, harcand ki nazdik ʙud, ki az on kor rūj gardonand. Incunin ʙud, ki ʙar xud maşaqqat kardand, Alloh ʙar onho maşaqqat ovard

[72] Va ʙa jod ored on vaqtro, ki kasero kuşted va dar on ixtilof karded va Alloh on ciro, ki pinhon mekarded, oşkorkunandaast

[73] Sipas guftem: «Porae az on govi kuştaşuda ʙar on odami kuştaşuda ʙizaned. Alloh ūro zinda megardonad va az kuşandai xud şumoro xaʙar medihad. Pas ʙo porae az on gov murdaro zadand va Alloh ūro zinda gardond va ū kuşandai xudro xaʙar dod. Alloh murdagonro incunin rūzi qijomat zinda mesozad va nişonahoi qudrati xeşro incunin ʙa şumo, ej ʙani Isroil, namojon mekunad, to ki ʙa aqli xud dark kuned va az nofarmonii Ū ʙozisted!»

[74] Lekin şumoro in manfiat naʙaxşid, ʙalki ʙa'd az didani cunin mū'çizaho dilhoi şumo cun sang saxt gardid, hatto saxttar az sang gardid, zero ki az ʙa'ze sangho goho çujho ravon meşavand va cun ʙa'zei digar şikofta şavad, oʙ az on ʙerun ojad va goh sang az tarsi Alloh az ʙolo ʙa nişeʙ furū aftad va Alloh az on cize, ki mekuned, ƣofil nest

[75] Ej musalmonon, ojo raftori ʙani Isroilro faromūş karded va umedvor hasted, ki jahudijon ʙa dini şumo imon ʙijovarand, hol on ki gurūhe az olimonaşon kalomi Alloh Tavrotro meşunidand va ʙo on ki haqiqati onro mejoftand va qasdan onro dar ma'no jo lafz taƣjir medodand va az kori xeş ogoh ʙudand

[76] Inho, jahudijon, cun ʙo mū'minon voxurand, ʙo zaʙonaşon gujand: «Mo ham ʙa dini şumo va rasule, ki dar Tavrot ʙaşorat doda şudaast, imon ovardem». Ba cun ʙo jakdigar tanho şavand, gujand: «Ojo ʙo mū'minon, az donişe, ki Alloh ʙa şumo arzonī doşta (dar Tavrot az amri Muhammad) suxan megūed, to ʙa jorii on rūzi qijomat dar nazdi Parvardigoraton ʙar şumo huççat orand? Ojo ʙa aql darnamejoʙed? Ja'ne andeşa namekuned.»

[77] Ojo namedonand, ki har jak gunohero mekunand va onro pinhon medorand va jo oşkor mesozand, Alloh medonad

[78] Ba'ze az jahudijon ʙesavodone hastand, ki namedonand Tavrotro va on cī dar on az sifoti Pajomʙari Alloh (sallallohu alajhi va sallam) - ro, çuz orzuhoi durūƣ, ki şunidaand. Inho tanho pojʙandi gumonhoi xud hastand

[79] Pas halok va va'idi saxt ʙod ʙar olimoni jahudijon, ki kitoʙro xud ʙa dasti xud menavisand va megūjand in az nazdi Alloh ast va hol on ki muxolifi on cī ki Alloh ʙar pajomʙaraş Mūso nozil karda meʙoşad, to foidae andak ʙarand. Pas halokī ʙod ʙar onho az on cī naviştand va halokī ʙod ʙar onho az foidae, ki meʙarand

[80] Va ʙani Isroil guftand: «Otaşi dūzax çuz cand rūze Moro nasūzonad». Ej Pajomʙar, ʙigū: «Ojo ʙo Alloh cunin pajmone ʙastaed, to Alloh xilofi pajmoni xud nakunad? Jo on ki ʙar Alloh on ciro megūed, ki xud namedoned?»

[81] Ore, har kase kori ʙade ançom dihad va gunohaş ūro faro girad, pas onon ahli dūzaxand. Va onon dar on çovidona xohand mond

[82] Va hukmi Alloh dar muqoʙili cunin kason ham çorī ast. Ja'ne onon, ki imon ovardaand va tiʙqi şari'ate, ki Alloh ʙar rasulaş firistodaast, korhoi şoista kardaand va onho az ahli ʙihiştand va dar on çovidonand

[83] Ej ʙani Isroil, ʙa jod ored on vaqtro, ki ahdu pajmoni saxt giriftem, ki ƣajri Allohro naparasted va ʙa padaru modaru xeşovandon va jatimonu darveşon nekī kuned va ʙa mardumon suxani nek gued va namoz ʙixoned va zakot ʙidihed! Sipas rūj gardonided va sarpecī karded, magar şumori andake az şumo

[84] Va ej ʙani Isroil, ʙa jod ored on vaqtro, ki ʙo şumo pajmon nihodem, dar Tavrot, ki xuni jakdigarro narezed va qavmi xeşro az xonahoi xud ʙerun makuned. Sipas xud iqror kardaed va xud guvohed

[85] Pas şumo cunin çamo'ate hasted, ki jakdigarro mekuşed va az qavmi xud gurūhero az dijoraşon ʙerun mekuned; (ʙaroi sitam kardan) va ʙar ziddi onho ʙa gunoh va duşmanī ʙa hamdastii jakdigar ʙarmexezed va agar asir şuda ʙa nazdi şumo ʙijojand, dar ʙaroʙari ozodijaşon fidja megired va hol on ki ʙerun rondanaşon ʙar şumo harom ʙud. Cī ʙad ast af'oli şumo, ki ʙa ʙa'ze az ahkomi Tavrot imon meovared va ʙa'ze digarro inkor mekuned! Çazoi kase, ki cunin kunad, dar dunjo çuz xorī nest va dar rūzi qijomat ʙa saxttarin tarz şikança meşavad va Alloh az on ci ki ançom medihed, ƣofil nest

[86] Inho hamon kasonand, ki ʙa ivazi oxirat zindagii dunjoro xaridaand. Pas azoʙ az onho saʙuk karda naşavad va kase joriaşon nakunad

[87] Ba tahqiq ʙa Mūso kitoʙi Tavrot dodem va az pai ū pajomʙaron firistodem. Va ʙa Iso pisari Marjam mū'çizahoi ravşan inojat kardem va ūro ʙo Rūhulquds (ja'ne, Çaʙrail) quvvat dodem. Va har goh pajomʙare omad va cizhoe ovard, ki pisandi şumo naʙud, sarkaşī karded va gurūhero durūƣgū xonded va gurūhero kuşted

[88] Bani Isroil ʙaroi Pajomʙari Alloh va rasulaş Muhammad (sallalohu alajhi va sallam) guftand: «Dilhoi mo dar parda ast va suxani tu ʙa qalʙi mo nameguzarad». Na, amr in tavr nest, cunon ki iddao kardand, ʙalki dilaşon la'nat karda şudaast va ʙar on muhre nihoda şudaast va az rahmati Alloh, ʙa saʙaʙi kufre, ki mevarzand, ʙerun şudand. Pas kame az onho imon meovarand va hol on ki imonaşon ʙa onho naf' namerasonad

[89] Va cun onhoro az çoniʙi Alloh kitoʙi Qur'on omad, ki tasdiqkunandai kitoʙi onon (Tavrot) ʙud, onro inkor kardand va pajomʙarii Muhammad (sallallohu alajhi va sallam)-ro niz inkor kardand. Va hol on ki onho peş az in ʙar muşrikoni araʙ pirūzī metalaʙidand va meguftand: Bi'sati pajomʙari oxiri zamon nazdik omad va mo pajravi ū şuda, hamrohi ū ʙo şumo meçangem. Vaqte ki pajomʙar omad, ūro şinoxtand, sifot va sidqi ūro donistand, ūro munkir şudand. Pas la'nati Alloh ʙar har kase, ki ʙa Pajomʙari oxiri zamon Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) kufr meorad va kitoʙaşro tasdiq namekunad

[90] Ci ʙadiest, ki ʙani Isroil ʙaroi xud onro ixtijor namudand; (ja'ne, kufrro ʙa çoi imon ʙarguzidand.) Va in raftor az saʙaʙi zulmu hasadi onon ʙud, zero Alloh az fazlu karami xeş ʙa kadom ʙandae , ki ixtijor kunad, Qur'onro nozil mekunad. Va ʙa saʙaʙi munkir şudanaşon ʙa Pajomʙari oxiri zamon Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) va ʙa saʙaʙi taƣjirdodanaşon kitoʙi Tavrotro, xaşme ʙoloi xaşm ovardand. Va kofironro azoʙest xorkunanda

[91] Va cun ʙa'ze musalmonon ʙa jahudijon guftand; ki ʙa on ci Alloh nozil kardaast, imon ʙijovared, megujand: «Mo ʙa on ci ʙar xudamon nozil şudaast, imon meovarem». Va ʙa ƣajri on (Tavrot) harcand ʙo haqiqat hamroh ʙoşad va kitoʙaşonro ham tasdiq kunad, imon nameovarand. Agar onho ʙa Tavrot haqqonī imon meovardand, haroina Qur'onro tasdiq menamudand. Ej Muhammad, ʙarojaşon ʙigu: «Agar şumo imon ovarda ʙuded, az cī saʙaʙ pajomʙaroni Allohro peş az in mekuşted?»

[92] Mūso ʙa şumo mū'çizahoi ravşan ovard, ki dalolatkunanda ʙar sidqi ūst. Ba monandi tūfon, malax, şaʙuşk va qurʙoqqa va ƣajr az in on ci ki Alloh dar Qur'oni azim zikr namudaast. Bo vuçudi in, şumo pas az raftani Mūso ʙa va'dagohi Parvardigoraş, gūsolaro ma'ʙudi xud girifted. Va şumo sitamgor ʙuded

[93] Va ʙa jod ored, - ej ʙani Isroil, vaqte ki ʙo şumo pajmoni saxt ʙastem, ki qaʙul namoed on cī ki Mūso az Tavrot ovard, pas ahdro şikasted. Va Mo kūhi Turro ʙar ʙoloi saraton ʙidoştem. Va ʙarojaton guftem: Aknun on ciro, ki ʙarojaton firistodem, mahkam ʙigired va ustuvor ʙoşed va kalomi Allohro ʙişnaved. Pas gufted: «Şunidem suxanatro va nofarmonī kardem». Zero ʙar asari kufraşon parastişi gusola (ja'ne, muhaʙʙati gusola) dar dilhojaşon çoj girifta ʙud. Bigu: «Agar ʙa on cī megued, imon doşta ʙoşed, imonaton şumoro ʙa ʙadkorī amr mekunad!»

[94] Ej Pajomʙar, ʙa jahudijon, ki da'vo mekunand, çannat xos ʙaroi onhost va gumon mekunand, ki onho farzandon va dūstoni Alloh hastand, ʙigu: «Agar rost megued, ki saroi oxirat (çannat) nazdi Alloh xos ʙaroi şumost, na ʙaroi mardumi digar, pas orzui marg kuned»

[95] Vale ʙa saʙaʙi a'mole, ki kardaand, hargiz orzui marg naxohand kard. (Zero onho az sidqi Pajomʙar Muhammad sallallohu alajhi va sallam ʙoxaʙarand. Va ʙa saʙaʙi on ci ki murtakiʙ şudand az kufru isjon, xudro az çannat mahrum va ʙa daromadani dūzax lozim gardondand.) Alloh sitamkoronro meşinosad va muvofiqi kirdoraşon çazo xohad dod

[96] Alʙatta, medonī, ej Rasul, jahudijon saxt haristarand, ki umri ʙisjor ʙinand, novoʙasta hajot harcand ʙo xoriju pastj ʙoşad. Balki raƣʙataşon dar ʙisjor hajot didan, az raƣʙati muşrikon ham zijodtar ast. Jahudijon tamanno dorand, ki hazor sol dar in dunjo zindagī kunand, vale in umri daroz onhoro az azoʙi Alloh dur naxohad soxt. Bar Alloh heç cize az a'molaşon pinhon nest va zud ast, ki onhoro ʙar amalhoe, ki sazovori azoʙi Parvardigoraşon ast, çazo xohad dod

[97] (Ej Rasul, ʙa jaxudijon, hangome ki guftand:) "Çaʙrail duşmani mo ast" ʙigū: Kase, ki duşmani Çaʙrail ʙoşad, pas ʙa durustī, ki Çaʙrail Qur'onro ʙar dili tu ʙa hukmi Allohi muta'ol furud ovardaast, ki tasdiqkunandai kitoʙhoi peşina va rohnamo ʙa sūi haq va muƶdadihanda ʙaroi mū'minon ast

[98] Har kī duşmani Alloh va fariştagoni Ū va pajomʙaronaş va xususan duşmani Çaʙrailu Mikoil ʙoşad, pas hamono Alloh kofironro duşman ast, zero jahudijon gumon doştand, ki Çaʙrail duşman va Mikoil dūsti onon ast, pas Alloh ʙa onho ogoh kard, ki kase ʙa jake az on maloik duşmanī kunad, ʙa digare niz duşmanī kardast

[99] Va ʙa durustī, ki ʙa sūi tu, ej Rasul, ojathoi ravşan (ja'ne, axʙor va sirru asrori jahudijoni ʙani Isroil) - ro furud ovardem, ki onho sidqan va haqiqatan dalolat ʙar pajomʙarii tu mekunand. Ba çuz fosiqon kase munkiri in ojatho naxohad şud

[100] (Ci ʙadraftorī ast dar pajmonşikanii ʙani Isroil!) Har ʙor ki ʙo Alloh pajmone ʙastand, gurūhe az eşon pajmonşikanī kardand. Pas ononro meʙinī, ki imrūz ahd meʙandand va fardo ahd meşikanand, ʙalki ʙeştaraşon (ʙa on ci ki Pajomʙari Alloh Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) ovardaast,) ʙovar namekunand

[101] Va zamone, ki Pajomʙare az çoniʙi Alloh nazdi onho omad, ki tasdiqkunandai cize ʙud, ki ʙo xud doştand, gurūhe az ahli kitoʙ, kitoʙi Allohro puşti saraşon andoxtand, gujo ki az on heç namedonand

[102] Jahudijon pajravī kardand, ʙa on ci şajtonho çodugaronro dar ahdi podşohii Sulajmon pisari Dovud suxan meguftand. Va Sulajmon kofir naşud va çoduro naomūxt, valekin şajtonho, ki ʙa Alloh kofir şudand, mardumro ʙaroi vajron kardani dinaşon, çodu meomūzonidand. Hamincunin jahudijon pajravī kardand çodue, ki ʙa du maloika Horut va Morut furud ovarda şudand dar zamini Boʙil dar Iroq. Va in imtihon va sançişi Alloh ʙaroi ʙandagonaş ʙud. Va on du maloika heç kasro nameomūzand, magar on ki nasihat mekardand va az ta'lim giriftani on ʙim mekardand. Va meguftand: Mo ʙaroi ozmoişem, ʙa ta'lim giriftani çodu va ito'at kardani şajtonho kofir maşav! Pas mardum az du maloika çoduro jod megirand, ki ʙa saʙaʙi vaj dar mijoni mard va zani vaj çudoī meafkanand. Va çodugaron ʙa on sehr nametavonand ʙa kase zijon rasonand, magar ʙa xost va hukmi Alloh. Va mardum on ciro jod megirand, ki ʙa onho zijon merasonad va foidae ʙarojaşon namedihad. Ba tahqiq şajtonho in çoduro ʙa jahudijon ravon kardand va dar ʙajnaşon in avç girift, hatto ʙa gumrohī ducor şudand. Va jahudijon medonistand, har kas çoduro ixtijor namojad va haqro tark kunad, ūro dar oxirat heç ʙahrae nest. Ci ʙadie ast, ki onho çodu va kufrro ʙar imon va mutoʙiati rasul ivaz kardand. Koş inro medonistand

[103] Agar jahudijon imon meovardand va metarsidand, haroina medonistand podoşi Alloh ʙarojaşon ʙehtar ast az çodu va on ciro ki ʙa on kasʙ namudand. Agar medonistand dar imonu taqvo cī savoʙ hosil meşud, alʙatta imon meovardand

[104] Ej kasone, ki imon ovardaed, magued ʙa Pajomʙar Muhammad (sallallohu alajhi va sallam)-«ro'ino», zero jahudijon ʙa Pajomʙar sallallohu alajhi va sallam "ro'ino" meguftand. Va qasdi onho daşnom ʙud. Bigued ej mū'minon: ʙa ivazi "Ro'ino", "Unzurno", ja'ne. "ʙa mo nigoh kun!". Va nek ʙişnaved, az kitoʙi Parvardigoraton, on ci ki tilovat karda meşavad. Va inkorkunandagonro azoʙi dardovar ast

[105] Az mijoni ahli kitoʙ onon, ki kofir şudand va niz muşrikon dūst namedorand, ki az çoniʙi Parvardigor ʙa şumo xajre (ja'ne, Kur'on, ilm, nusrat jo ʙaşorat) ʙirasad. Va hol on ki Alloh har kasro, ki ʙixohad, ʙa rahmati xeş xos megardonad va Aldoh doroi fazli ʙuzurg ast

[106] Heç ojatero ʙekor jo tark namekunem, magar on ki ʙehtar az on jo ʙa monandi onro meovarem. Ojo namedonī, Ej Pajomʙar, ki Alloh ʙa har kore tavonost va Ūro heç ciz oçiz karda nametavonad

[107] Ojo namedonī, ki Alloh podşohi osmonho va zamin ast, on ci ki xohad mekunad va cī gunae, ki xohad ʙandagonaşro amr va nahj mekunad. Va ʙa çuz Alloh ʙaroi şumo digare heç dūstu joridihandae nest

[108] Ojo mexohed az pajomʙari xud cize ʙipursed, (ʙa qasdi sarkaşī), hamcunon ki qavmi Mūso peş az in az Mūso pursida ʙudand? On kas, ki kufrro ʙa çoi imon ixtijor kunad, cun kasest, ki rohi rostro gum karda ʙoşad

[109] Bisjore az ahli kitoʙ, ʙo on ki haqiqat ʙar onho oşkor şuda, az rūī hasad dūst dorand şumoro pas az imon ovardanaton ʙa kufr ʙozgardonand. Afv kuned az kamʙudī va xatogihojaşon va guzaşt kuned az çaholataşon, to Alloh farmonaşro ʙijovarad, va ʙa af'oli ʙadaşon onhoro ʙa azoʙ giriftor kunad, ki Ū ʙar har kore tavonost

[110] Ej mū'minon, namozro ʙarpo dored ʙa tariqi saheh va zakoti farzşudaro ado namoed! Ba ʙidoned, har nekiero, ki peşopeş ʙaroi xud mefiristed, podoşi onro nazdi Alloh xohed joft. Alʙatta Alloh ʙa korhoe, ki mekuned, ʙinost

[111] Har jak az jahudijon jo nasronijon da'vo karda guftand: «Ƣajr az jahudijon va nasronijon kase ʙa ʙihişt nameravad». In orzui ʙotili onhost. Bigu ʙarojaşon, ej Rasul: Bar saheh ʙudani da'vojaton huççatatonro ʙijovared, agar şumo rostgu ʙoşed

[112] Amr in tavr nest, cunon ki gumon kardaand, ki çannat ʙaroi toifai maxsuse ast. Ore, har kas, ki az rūi ixlos rū ʙa Alloh kunad va ʙa Ū kasero şarik naorad, nekūkor ʙuvad. Va dar guftor va kirdoraş va ʙo Pajomʙari Alloh Muhammad -sallallohu alajhi va sallam pajravī namojad, pas har kase, ki inhoro ançom dod, dar oxirat muzdaşro az Parvardigoraş xohad girift. Doxil şudani ʙihişt cunin ast. Va onho az ʙimu harosi oxirat dar tars nestand va andūhgin nameşavand

[113] Va jahudijon guftand: Nasronijon ʙar heç ciz az dini haq nestand va incunin nasronijon dar haqqi jahudijon guftand. Va hol on ki onon Tavrot va Inçilro mexondand. Hamcunin monandi qavli onho ʙa har jak dindor guftand: Tu ʙar heç ciz dar dini haq nestī! Pas, Alloh rūzi qijomat mijoni onho dar on cī ixtilof dorand, hukm mekunad. Va har jakero muvofiq ʙar amalaş çazo xohad dod

[114] Va nest kase zolimtar az onon, ki jod kardani nomi Allohro dar masçidho az ʙarpo doştani namoz va tilovati Qur'on va monandi on man' mekunand va dar vajronii onho mekūşand. In gurūh zolimonro sazovor ast, ki harosonu tarson ʙa masçidho darojand. Onhoro dar dunjo xorī va dar oxirat azoʙi ʙuzurgest

[115] Maşriqu Maƣriʙ va moʙajni on az oni Alloh ast. Ū podşohi hamai zamin ast. Pas ʙar har çoe, ki rū ored (dar namoz) hamon ço rū ʙa Alloh ast. Şumo az mulk va to'ati Ū ʙerun nested. Ba durustī, ki Alloh faroxne'matu donost

[116] Jahudijon, nasronijon va muşrikon guftand, ki Alloh ʙaroi xud farzande girift. Pok ast Ū! Balki har cī dar osmonho va zamin ast, az oni Ūst va hama farmonʙardori Ūjand

[117] Alloh ta'olo ofarinandai osmonho va zamin ast. Cun irodai cize kunad, megūjad: «Mavçud şav!» Va on ciz mavçud meşavad

[118] Nodononi axli kitoʙ va ƣajri onho (az rūi kiʙraşon ʙa Pajomʙari Alloh sallallohu alajhi va sallam) guftand: «Caro Alloh ʙo mo suxan namegūjad, ki tu haqiqatan firistodai Ū hastī? Jo mū'çizae ʙar mo nameojad, ki ʙar sidqi pajomʙarii tu dalolat kunad?» Kasone, ki peş az onho ʙudand, niz sarkaşona cunin suxanone meguftand. Ba saʙaʙe, ki dilhojaşon hamonandi jakdigar ast. Hamono Mo ʙaroi gurūhe, ki ʙa Alloh imoni haqiqī ki dorand, nişonahoe ʙajon kardaem

[119] Mo turo ʙa dini haq, ki asosi on ʙar Qur'onu Sunnat ast, ʙa pajomʙarī firistodem, to muƶda dihī ʙa mardum xajri dunjovu oxiratro va ʙitarsonī sarkaşonro az azoʙi Alloh. Tu mas'ul nestī ʙa onon, ki ʙa tu kufr ovardaand. Pas alʙatta onon rūzi qijomat doxili dūzax şavand va az on ʙerun naojand

[120] Jahudon va nasronijon az tu, ej Rasul, hargiz xuşnud nameşavand, to ki ʙa dinaşon pajravī nakunī! Ba onho ʙigū: Dini islom in dini saheh ast. Va agar tu orzuhoi ʙotili onhoro pajravī kunī, ʙa'di on ci az vahj turo omad, pas turo ʙaroi xalos az azoʙi Alloh heç dūste va joridihandae naʙoşad. (Garcande in ojat xitoʙ ʙa Pajomʙar (sallallohu alajhi va sallam) ʙoşad, vale ʙa hamai ummat dalolat mekunad

[121] Kasone, ki az jahudijon va nasronijon ʙa onon kitoʙi Tavrotro dodaem va oncunon, ki loiq ast, onro mexonand va ʙa tamomi farmudai on pajravī mekunand va ʙa çami'i pajomʙaron imon meorand va xususan ʙa pajomʙari oxir zamon Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) va ʙa on ci ʙa ū furud ovarda şudaast, imon meorand. Ammo onon, ki ʙa'ze kitoʙro taƣjiru taʙdil dodand va ʙa'ze az ojotaşro pinhon kardand. In kason ʙa Pajomʙar Muhammad (sallalloxu alajhi va sallam) va ʙa on ci ʙa ū furud ovarda şudaast, kofir hastand. Onho dar nazdi Alloh az saxttarin zijonkoron hastand

[122] Ej ʙani Isroil, jod kuned, az on ne'mate, ki ʙar şumo farovon ato kardam va şumoro dar on zamon ʙa ʙisjor ʙudani pajomʙaron az şumo va ʙa on ci furud ovarda şud ʙa onho az kitoʙho, ʙar çahonijon, ʙartarī va ʙuzurgī dodam

[123] Va ʙitarsed az rūzi qijomat, ki kase az kase cizero man' nasozad va fidja pazirufta naşavad, ki vajro az azoʙ naçot dihad va kasero şafo'at sud nadihad va onho jorī doda naşavand

[124] Ej Pajomʙar, ʙa jod or vaqtero, ki Parvardigori Iʙrohim ūro ʙa cand kalimae ʙijozmud va Iʙrohim hamai on korhoro purra ʙa ançom rasonid. Alloh ʙa ū guft: «Man turo peşvoi mardum megardonam». Iʙrohim guft: «Va az farzandoni man niz peşvojon pajdo kun!» Alloh farmud: «Peşvoī dar din ʙa sitamkoron namerasad»

[125] Ej Pajomʙar, ʙa jod or, vaqte ki Ka'ʙaro çoi çam'şavī (ʙaroi haç, umra, tavof va namoz) va makoni amni mardum soxtem. Va duşman ʙa onço ƣajrati daromadan nadorad. Va guftem: Maqomi Iʙrohimro namozgohi xeş gired. Ba sūi Iʙrohim va pisaraş Ismoil vahj firistodem: «Xonai maro ʙaroi tavofkunandagonu e'tikofkunandagon va rukū'u saçdakunandagon pokiza dored!»

[126] Ej Pajomʙar, ʙa jod or, vaqte ki Iʙrohim dar du'ojaş guft: «Ej Parvardigori man, in şahri Makkaro çoi amn gardon va az sokinonaş kasero, ki ʙa Alloh va rūzi qijomat imon dorand, az har mevaho rūzī deh!». Alloh farmud: «Har kas, ki kofir şud, ūro andake dar in dunjo ʙahramand gardonam, sipas ʙa azoʙi otaş ducoraş gardonam», cī çoi ʙozgaşti ʙadest

[127] Ej Pajomʙar, ʙa jod or, vaqte ki Iʙrohim va Ismoil asoshoi xonaro ʙaland mekardand, va har du ʙo xuşū' du'o karda guftand: «Ej Parvardigori mo, az mo amalhoi şoista va du'ojamonro ʙipazir, ki tu şunavo ʙa suxanoni ʙandagonat va dono hastī ʙa ahvoli onho!»

[128] Ej Parvardigori mo, moro ustuvor ʙar islom va farmonʙardori ahkomi xeş soz va niz farzandoni moro farmonʙardori xeş gardon va tarzi iʙodathoi moro ʙa mo nişon ʙideh va tavʙai mo ʙipazir, ki Tu tavʙapaziranda va mehruʙon hastī

[129] Ej Parvardigori mo, dar in ummat (az zurrijoti Ismoil) pajomʙare ʙar onho ʙifirist, to ojoti turo ʙar onho ʙixonad va ʙa onho kitoʙu hikmat ʙijomūzonad va onhoro az şirku ʙadaxloqī pokiza sozad va Tu azizī, cize mone'i Tu şuda nametavonad va hakim hastī, hama cizro dar mavze'i xudaş meguzorī

[130] Va kase, ki az dini Iʙrohim (ja'ne dini Islom) rūj ʙarmetoʙad, xudro xor kard. Va ʙa tahqiq Iʙrohimro dar dunjo ʙarguzidem va ūro niz az şoistagone qaror dodem, ki ʙarojaşon dar oxirat olitarin daraçaho ast

[131] Va saʙaʙi in ixtijor ʙetaraddud qaʙul kardani ū dini islom ast. Vaqte ki Parvardigoraş ʙa ū guft: «Ba to'ati Parvardigorat taslim şav». Iʙrohim guft: «Man dar ʙaroʙari Parvardigori çahonijon ʙo ixlosu tavhid va muhaʙʙatu tavʙa taslimam»

[132] Iʙrohim va Ja'quʙ ʙa farzandoni xud ʙa in kalima vasijat kardand, «Ej farzandoni man, Alloh ʙaroi şumo in dinro ixtijor kardaast, va in dini islom ast, ki Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) ʙa in din omad va dar ajjomi zindagiaton az on çudo maşaved, pas az in çahon namired, magar in ki şumo farmonʙardor ʙoşed». (Ja'ne, dar dini islom ʙoşed)

[133] Ej jahudijon, ojo şumo hozir ʙuded, on goh, ki margi Ja'quʙ faro rasid va ʙa farzandonaş guft: «Pas az man, cī cizro meparasted?» Guftand: «Ma'ʙudi tu va ma'ʙudi padaroni turo, ki Iʙrohimu Ismoilu Ishoqand va ʙa jaktoī xohem parastid va dar ʙaroʙari Ū farmonʙardor hastem»

[134] Onho ummathoe ʙudand, ki dar haqiqat darguzaştaand. On cī karda ʙudand, az oni onhost va on cī şumo kuned, az oni şumost va şumoro az a'mole, ki onho kardaand, namepursand. Va har kase ʙa on ci kard, çazo xohad did va kase ʙa gunohi kase azoʙ karda nameşavad

[135] Jahudijon ʙa ummati Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) guftand: Ba dini jahudī doxil şaved, to rohi rost joʙed va nasronijon niz cunin guftand. Ej Rasul ʙarojaşon ʙigū: Balki hidojat pajravī namudani millati Iʙrohim ast, ki ū az muşrikon naʙud»

[136] Ej mū'minon ʙa jahudijon va nasronijon ʙigued: «Mo ʙa Alloh va ojote, ki ʙar mo nozil şuda va niz on cī ʙar Iʙrohimu Ismoil va Ishoqu Ja'quʙ va naʙeragonaş nozil şuda va niz on cī ʙa Mūso va Iso firistoda şuda va on cī ʙar pajomʙaroni digar az çoniʙi Parvardigoraşon omadaast, imon ovardem. Mijoni heç jak az pajomʙaron farqe namenihem va hama dar ʙaroʙari Alloh ʙo to'atu iʙodat taslim hastem»

[137] Agar ʙa on cī şumo imon ovarded, jahudijon va nasronijon va digaron niz ʙa misli şumo imon ʙijovarand, hidojat joftaand. Ammo agar rūj toftand, pas ʙo tu dar duşmanivu xilofand va dar ʙaroʙari onho Alloh turo, ej Rasul, az şarri onho kifojat mekunad va Ū şunavo va donost

[138] Dini Allohro lozim gired, ki şumoro ʙar on din pajdo kardaast. Behtar az dini Alloh, ki mardumro ʙar on pajdo kard, din nest. Pas onro lozim gired va ʙigūed. Mo farmonʙardor va parastandagoni Ū va pajravi millati Iʙrohim hastem

[139] Ej Pajomʙar, ʙa ahli kitoʙ ʙigu: «Ojo dar ʙorai tavhidi Alloh ʙo mo ʙahsu muçodala mekuned? Ū Parvardigori movu şumost. A'moli mo az oni mo va a'moli şumo az oni şumost va mo ʙa ixlos parastandagoni Ū hastem va ʙa Ū cizero şarik nameorem.»

[140] Ojo megūed, ki Iʙrohimu Ismoil va Ishoqu Ja'quʙ va naʙeragoni ū ʙar dini jahudī jo nasronī ʙudand? (In durūƣi mahz ast, zero ki onho qaʙl az nuzuli Tavrot va Inçil ʙa pajomʙarj maʙ'us şuda ʙudand va az dunjo guzaşta ʙudand). Ej Pajomʙar, ʙarojaşon ʙigū: «Ojo şumo donotared az dini onho jo Alloh? Ba durustī, ki dar Qur'on xaʙar doda şuda ʙud, ki onho musalmononi pok az şirk ʙudand. Kist sitamgartar az kase, ki guvohiero, ki az çoniʙi Alloh nazdaş ast, ʙipūşad!? Va Alloh az on ci ki mekuned, ʙexaʙar nest, ʙalki hisoʙgiranda va çazodihandai amalhost

[141] Onon ummathoe ʙudand, ki dar haqiqat darguzaştaand. On cī onho kardand, az oni onhost va on cī şumo mekuned, az oni şumost va şumoro az a'moli onho namepursand. (Ojat dalolat ʙa on mekunad, inson takja ʙar maxluqho makunad va ʙa nasaʙho firefta naşavad.). Va kase ʙa jak pajomʙar kufr ovarad, ʙa tamomi pajomʙaron kufr ovardaast

[142] Mardumoni ʙexirad az jahudu nasronijon va ahli nifoq onon, ki aqlaşon zaif ast, tamasxurona xohand guft: «cī ciz onhoro az qiʙlae, ki rū ʙa rūi on meistodand, ʙargardonid?» Ej Rasul, ʙa onho ʙigū: «Maşriqu Maƣriʙ va moʙajni on mulki Alloh ast va Alloh har kasro, ki ʙixohad, ʙa rohi rost hidojat mekunad!». (Tanʙeh: Hama ciz mulki Alloh ast, hatto hamai çihat va atrof az mulki Ū xoriç nest va dar hama hol ʙa ço ovardani amri Alloh lozim ast. Pas ʙa kadom taraf amr namojad, ʙa hamon taraf rū meorem)

[143] Va hamcunin şumoro ʙa rohi rost roh namudem va şumoro ʙehtarini ummatho gardonidem, to ʙa mardum dar oxirat guvoh ʙoşed va niz pajomʙar ʙar şumo guvoh ʙoşad, ki ū risolati Parvardigoraşro ʙa mardum rasonid. Va on qiʙlaero, ki rū ʙa sūi on mekardī, digargun nakardem, magar ʙa on saʙaʙ, ki ononro, ki ʙa pajomʙar pajravī mekunand, az onon, ki pajravī namekunand, ʙozşinosem. Va kasone, ki imonaşon zaif ʙud az saʙaʙi şak va nifoqaşon az dinaşon ʙedin şudand. Ba durustī, ki gardonidani qiʙla az Bajtulmuqaddas ʙa sūi Ka'ʙa duşvor ast, magar ʙar kasone, ki Alloh ʙa onho hidojat va imonu taqvo arzonī namudaast. Alloh imon va namozatonro taʙoh namekunad. Ba durustī, ki Alloh ʙa mardum mehruʙon va ʙaxşojanda ast

[144] Ej Pajomʙar, Mo caşm dūxtan va nigoh kardani turo ʙa tamomi çihathoi osmon meʙinem, ki ʙo şavq dar intizori on hastī, ki vahj nozil şavad. Pas alʙatta turo ʙa on qiʙlae megardonem, ki ʙa vaj xuşnud şavī. Pas rūj ʙa çoniʙi Masçidulharom kun. Va har ço, ki ʙoşed, ej musalmonon cun irodai namoz karded, rūj ʙa on çoniʙ kuned. Ahli kitoʙ medonand, ki gardonidani qiʙla ʙa sūi Ka'ʙa haq ast va dar kitoʙaşon soʙit ast. Va Alloh az on cī mekunand, ʙexaʙar nest

[145] Ej Rasul, ʙaroi onon ki Tavrot va Inçil doda şud, har dalelu nişonae, ki ʙijovarī, ki gardonidani qiʙla ʙa sūi Ka'ʙa haq ast, hargiz qiʙlai turo pajravī naxohand kard va nestī tu pajravikunanda qiʙlai onhoro; va ʙa'zei onho qiʙlai ʙa'zei digarro pajravikunanda nestand. Va agar tu, ʙa'di on ci ki az doniş ʙa tu omadaast, ʙa xohişhoi nafsonii onho pajravī kunī, on goh hamono az sitamgaron ʙoşī. (In ojat xitoʙ ʙaroi çami'i ummat ast. Va on tahdid va va'idest ʙa har şaxse ki xohişhoi ziddi şari'ati islomro pajravī mekunad)

[146] Onon, ki ahli Tavrot va Inçil hastand az olimoni jaxud va nasoro, hamcunon, ki farzandoni xudro meşinosand, Rasuli Alloh Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) - ro ʙo sifathoe, ki dar kitoʙhojaşon zikr şudaast, meşinosand, vale gurūhe az onho haqro donista mepuşand

[147] Ej Pajomʙar, on cī az çoniʙi Alloh ʙar tu nozil şuda, haq hamon ast, pas dar on şuʙha makun! (Ojat agar cande xitoʙ ʙaroi Rasuli Alloh sallalloxu alajhi va sallam ʙoşad ham, vale in xitoʙ hamai ummatro darʙar megirad)

[148] Har kasero qiʙlae ast, ki ʙa on rūj meovarad dar namozaş. Pas, ej mū'minon, dar amalhoi şoistae, ki Alloh ʙaroi şumo dar dini islom farmudaast, pas ʙaroi ʙa ço ovardani in xuʙiho ʙişitoʙed. Har ço ki ʙoşed, Alloh şumoro rūzi qijomat hozir meovarad, ki Ū ʙar har kore tavonost

[149] Ej Pajomʙar va az har çoe, ki ʙerun şavī ʙaroi safar va har vaqte ki irodai namoz kardī, rūi xud ʙa çoniʙi Masçidulharom kun. Haq hamon ast, ki Parvardigorat ʙa on amr farmuda. Va Alloh az on ci ki mekuned, ʙexaʙar nest

[150] Va az har çoe, ki ʙerun şavī, ej Pajomʙar, rūi xeş ʙa çoniʙi Masçidulharom kun. Va har ço, ki ʙoşed, ej musalmonon, şumo niz rūi xeş ʙa çoniʙi Masçidulharom kuned, to heç kasro, çuz sitamkoron, ʙo şumo ʙahsu muçodalae naʙoşad. Ba'd az rūj ovardanaton ʙa sūi Masçidulharom ahli zulm va sarkaşoni onon hameşa ʙo şumo ʙahsu muçodala kunand, az onho natarsed, az man ʙitarsed to ne'mati xeş ʙar şumo komil kunam va ʙoşad, ki şumo ʙa sūi haq roh ʙijoʙed

[151] Hamcunon, ki ne'mathojamonro ʙa şumo arzonī namudem, (ja'ne, rūj ʙa çoniʙi Ka'ʙa kardan) niz dar mijoni şumo pajomʙare az qavmi şumo firistodem, to ojathoi Moro ʙarojaton ʙixonad va şumoro az şirk va ʙadaxloqī pokiza gardonad va kitoʙu hikmat va ahkomi şar'iat ʙijomūzad va az axʙor va qissahoi pajomʙaroni guzaşta on ciro, ki namedonisted, ʙa şumo jod dihad

[152] Pas Maro jod kuned, to şumoro jod kunam. Maro sipos gūed va nosiposii ne'mati Man nakuned. (Dar in ojat Alloh mū'minonro ʙa zikri xud amr kard va ʙar on ʙuzurgtarin mukofotro va'da dod. Va on mukofot madhu sanoi Ūst nazdi maloikaho ʙar kasone ki Ūro zikr kardaand)

[153] Ej kasone, ki imon ovardaed, dar hama koraton az Alloh ʙa saʙr kardan ʙar duşvoriju musiʙatho va tarki ma'sijat va gunohho va saʙr kardan ʙar to'atho va nazdik şudan ʙa Alloh va ʙar namoz, ki ʙo on nafs oromiş mejoʙad va az kori ʙehajoī va fe'li ʙad insonro ʙoz medorad, madad çūed, ki Alloh ʙo saʙrkunandagon ast

[154] Ej mū'minon, kasonero ki dar rohi Alloh kuşta meşavand, murda nahisoʙed. Balki onho dar qaʙrhojaşon ʙa hajoti maxsuse zindaand va cigunagii in hajotro ʙa çuz Alloh kase nadonad va lekin şumo onro his namekuned. (In ojat dalelest, ki dar qaʙr rohat niz vuçud Dorad)

[155] Alʙatta, şumoro ʙa andake tars va gurusnagī va nuqsoni molho ki ʙa duşvorī ʙa dast ovarda meşavad, jo az dast meravad va çonho; ʙa faro rasidani marg, jo qatl va kam şudani mevaho meozmoem. Va, ej Pajomʙar, saʙrkunandagonro xaʙari xuş deh, ki ʙa saʙaʙi saʙraşon dar dunjovu oxirat şodu xurram megardand

[156] Sifati in guna saʙrkunandagon cunin ast, ki cun musiʙate ʙa onho rasid, guftand: «Mo ʙandagoni Alloh hastem va zeri amru tadʙiri Ū hastem, on cī xost ʙo mo mekunad va mo ʙa sūi Ū ʙozxohem gardid. Va ʙa'd az on ʙaroi hisoʙu çazo az nav zinda xohem şud»

[157] Onon, ki soʙiron hastand, salavot va rahmati Parvardigoraşon ʙar onon ʙod, ki rohjoftagonand

[158] Safo va Marva az şiorhoi dini Alloh hastand. Pas kase, ki qasdi xonai Alloh karda, haçi xonaro ʙa çoj meovarad jo umra meguzorad, pas, ʙar vaj gunohe nest, ki dar mijoni in har du tavof kunad, ʙalki tavof kardan ʙar vaj voçiʙ ast. Har kī ʙa raƣʙati xud amali neke ançom dihad, ʙidonad, ki Alloh şukrguzori donost

[159] Alʙatta on kasone, ki daleli ravşan va hidojatero, ki Mo furud firistodaem va onro dar kitoʙi Tavrot va Inçil ʙajon kardaem, pinhon mekunand. Alloh ta'olo onhoro (ja'ne olimoni jahud va nasoro) ro az rahmati xud dur mekunad va Ū va çami'i maxluqot onhoro la'nat mekunand

[160] Magar onhoe, ki az xatogihoi xud tavʙa kardand va xudro isloh kardand va on cī pinhon doşta ʙudand, oşkor soxtand, tavʙaaşonro mepaziram va Man tavʙapaziru mehruʙonam

[161] Ba durustī, onon ki imonro inkor kardand va haqro pinhon kardand va ʙar kufraşon davom kardand, la'nati Alloh va fariştagonu hamai mardum ʙar onho ʙod

[162] Çovidona dar la'natand va dar azoʙaşon saʙukī doda naşavad va lahzae ʙaroi uzr talaʙidan mūxlataşon nadihand

[163] Ej mardum, ma'ʙudi şumo Allohi jagona ast dar zot, nom, sifot, af'ol va parastiş va ʙa çuz Ū heç kas sazovori iʙodat nest. Ma'ʙude ƣajri Ū nest, ʙaxşojanda ast ʙaroi çami'i xalq va mehruʙon ast ʙo mū'minon

[164] Ba durustī, dar ofarinişi osmonho ʙinoʙar ʙalandī va vase'ijaş va zamin ʙinoʙar kūhu pastī va darjohojaş va dar pai jakdigar omadani şaʙu rūz va dar kiştihoe, ki dar darjo meravand va saʙaʙi naf'i mardumand va dar ʙorone, ki Alloh az osmon furū mefiristad, to zamini murdaro ʙa on zinda sozad va çunʙandagonro dar on parokanda kunad va dar gardonidani ʙodho va aʙrhoi romşuda, ki mijoni zaminu osmonand, dar hamai inho ʙaroi xiradmandone, ki darmejoʙand, nişonahost! Va ʙa in dalelho mefahmand, ki ʙa çuz Alloh heç kas sazovori iʙodat nest

[165] Bo vuçudi in dalelhoi ravşan ʙa'ze az mardum ʙo Alloh şarikone ixtijor mekunand va onhoro ʙo ta'zimu to'at cunon dūst medorand, ki gūjo Allohand. Hol on ki ta'zimu to'at çuz ʙaroi Alloh ʙa kase jo cize sazovor nest. Vale onon, ki imon ovardaand, qavitarand dar dūstii Alloh az dūstii kofiron ʙar ma'ʙudoni xud. Zero mū'minon hamai muhaʙʙatro xolis az ʙaroi Alloh medorand va muşrikon dar muhaʙʙat şarik qaror medihand. Onon, ki nafsi xudro ʙo şirk zulm kardaand va agar azoʙi oxiratro muşohida mekardand, medonistand, ki tanho Alloh doroi hamai quvvat ast va Ū saxt azoʙkunandaast. On goh ʙa çuz Alloh kasero ma'ʙud namegiriftand va nazdik nameşudand

[166] On goh, kasone, ki pajrav şudaand az kasone, ki pajravī karda ʙudand, ʙezorī çūjand va azoʙro muşohida kunand va pajvandgarihoe, ki az xeşovandī va dūstī dar dunjo doştand, ʙurida şavand

[167] Va on pajravon gūjand: «Koş ʙori digar ʙozmegaştem, to on cunon ki az mo ʙezorī çustaand, az onho ʙezorī meçustem. Allox, kirdorhojaşonro incunin saʙaʙi hasrataşon sozad va onho az otaş rahoī najoʙand! Va heç goh onho az dūzax xoriçşavanda nestand»

[168] Ej mardum, az on cizhoi halolu pokizae, ki Alloh dar zamin ʙarojaton dodaast, ʙixūred va rohhoi şajtonro pajravī makuned. Hamono şajton duşmani oşkori şumost

[169] Alʙatta şajton şumoro ʙa hamai ʙadiho va korhoi zişt farmon medihad va mexohad, ki dar ʙorai Alloh cizhoe ʙigued, (az halolu harom) ki ʙa on ogoh nested

[170] Cun ʙa onho mū'minon gūjand, ki ʙa on cī Alloh nozil kardaast, pajravī kuned, gūjand: «Na, mo ʙa hamon rohe meravem, ki padaronamon meraftand». (ja'ne muşrikon) Ojo pajravii padaronaşon mekunand, agar padaronaşon ʙefahmu gumroh ʙoşand

[171] Misoli kofiron va do'ijoni onho ʙa sūi hidojat va imon misli cūponest, ki ʙa corpojon dod mezanad va ʙim mekunad va hol on ki corpo ma'noi kalomaşro namefahmad, çuz nido va sadoi ovozro. In kofiron noşunavo hastand, sadoi haqro nameşunavand, gungonand zaʙonaşon ʙa haq nutq namezanad va kūronand az didani rohi haq va aqlhojaşon ʙa naf'aşon kor namequnad

[172] Ej kasone, imon ovardaed, az on cizhoi pokizai ʙolazzati halol, ki rūzii şumo kardaem, ʙixūred va maʙoşed ʙa monandi kofirone, ki pokizahoro harom mehisoʙand va palidihoro halol meşumorand. Va şukri ne'mathoi ʙuzurgi Alloh, ʙo dil va zaʙon kuned. Agar şumo amri Ūro ʙa ço ovarda ʙoşed va tanho Ūro iʙodat kuned va ʙa Ū şarik naored

[173] Alʙatta Alloh ʙar şumo harom gardonidaast, on cizero ki ʙar şumo zarar meorad, ʙa monandi xudmurda, xun va gūşti xuk va on ciro, ki dar vaqti zaʙh nomi ƣajri Alloh ʙar on ʙixonand. Va az fazlu rahmati Alloh ast ʙar şumo, ki muʙoh gardonid xūrdani cizhoi haromşudaro, hangome ki maçʙur şavad, ʙa qadri zarurat va az had naguzaronad, pas ʙar vaj gunohe nest. Ba durustī, Alloh omurzanda va ʙaxşojanda ast

[174] Onon, ki pinhon medorand az sifathoi Pajomʙar Muhammad sallallohu alajhi va sallam va haqiqathoi digarero, ki Alloh dar kitoʙ nozil kardaast va onro ʙo ʙahoi andake az moli dunjo mefurūşand. Ba ivazi in koraşon dar rūzi qijomat şikamhoi xudro az otaş pur mesozand. Alloh ʙa onho suxan namegūjad va onhoro pok namesozad va ʙaroi onho azoʙi alamnok ast

[175] Inho gumrohiro ʙa çoi hidojat va azoʙro ʙa çoi omūrziş xaridand. Cī guna çur'at mekunand ʙa saʙr kardan dar otaşi dūzax?! Alloh az in iqdomaşon dar taaççuʙ meşavad. Pas, ej odamon, az çur'at va saʙri onon taaççuʙ kuned

[176] In azoʙero, ki onon sazovor şudand, ʙa saʙaʙi on ast, ki ʙa kitoʙi ʙar pajomʙaraş furud ovardai Alloh kofir şudand. Va onon, ki dar kitoʙ ixtilof kardand va ʙa ʙa'ze kitoʙ imon ovardand va ʙa ʙa'zeaş kufr ovardand, hamono onho dar muxolifati dur az haq hastand

[177] Nazdi Alloh nekī on nest, ki dar namoz rūi xud ʙa çoniʙi maşriqu maƣriʙ kuned, ʙalki nekukor kasest, ki ʙa Allohi jagona, ki şariku monand nadorad va rūzi qijomat va fariştagon va kitoʙi Alloh va pajomʙaron imon ovarad. Va moli xudro, ʙo on ki dūstaş dorad, ʙa raƣʙati xud ʙa xeşovandonu jatimon va darmondagonu musofiron va gadojonu ƣulomon ʙuʙaxşad. Va namoz ʙiguzorad va zakoti farzşudaro ʙidihad. Va niz kasone hastand, ki cun ahde meʙandand, ʙa on vafo mekunand. Va onon, ki dar tangdastivu ʙemorī va hangomi çang saʙr mekunand, inho rostgūjon va parhezgoronand

[178] Ej kasone, ki imon ovardaed, (dar ʙorai kuştagone, ki qasdan kuşta şudaand) ʙar şumo qasos muqarrar şud: ozod dar ʙaroʙari ozod va ʙanda dar ʙaroʙari ʙanda va zan dar ʙaroʙari zan. Pas har kas, ki az çoniʙi ʙarodari xud afv gardad, ʙojad, ki ʙo xuşnudī az pai adoi xunʙaho ravad va onro ʙa tarze nekū ʙeta'xiru nuqson ʙa ū pardozad. In hukm saʙukivu rahmest az çoniʙi Parvardigoraton. Pas kase, ki ʙa'di avf kardanaş va hunʙahoro giriftanaş, qotilro kuşad, ʙaroi ū azoʙi dardovar va otaşest dar oxirat

[179] Va ej xiradmandon, şumoro dar qasos kardan zindagist. Bojad ki ʙitarsed va parhezgor şaved

[180] Alloh farz gardonid, har vaqte ki ʙar jake az şumo nişonahoi marg faro rasad va mole ʙar çoj guzorad, muqarrar şud, ki dar ʙorai padaru modar va xeşovandon az rūi insof vasijat kunad. Pas tark nakunad dar vasijataş faqirro va ʙidihad sarvatmandro . Va in şoistai parhezgoron ast

[181] Pas har kas, ki on vasijati majitro ʙişnavad va on goh digargunaş sozad, gunohaş ʙar on kasest, ki onro digargun soxtaast. Hamono Alloh meşunavad vasijati şumoro va medonad on ciro, ki maxfī medored dar dil; (ʙa majl kardan sui haq va adl jo zulmu halokī)

[182] Gar kase donad, ki vasijatkunandae dar vasijati xud dur ast az haq, xoh qasdan ʙoşad jo sahvan va nasihat kunad vasijatkunandaro ʙa adl va ū nasihatro qaʙul nakunad, pas agar islohe mijoni onon pardozad, ʙa taƣjir dodani vasijat to muvofiqi şari'at şavad murtakiʙi gunohe naşudaast. Ba durustī Alloh omurzandai mehruʙon ast

[183] Ej kasone, imon ovardaed, rūza doştan ʙar şumo farz şud, hamcunon ki ʙar kasoni peş az şumo ʙuda, farz şuda ʙud. Bojad ki az Parvardigoraton ʙitarsed, va ʙajni xudaton va gunohojaton qal'ae az to'atu iʙodati Ū qaror dihed

[184] Rūzhoi ʙaşumor rūza doştanaş ʙar şumo farz şudaast. Har kas, ki az şumo ʙemor jo dar safar ʙoşad va rūzadorī ʙa ū vazninī kunad, pas rūzaaşro ʙixūrad ʙa hamon adade, ki rūzaaşro xūrd az rūzhoi digar rūza ʙidorad. Va onon, ki tavonoii rūzaro nadorand, monandi pirsolon, ʙemorone, ki umedi şiforo nadorand har rūzro ʙa ta'om dodani miskine ʙozxarand, ja'ne fidja ʙidihand. Va har kī ʙa ixtijor dar on ʙijafzojad, ʙarojaş ʙehtar ast. Va rūza ʙarojaton ʙehtar ast, garcande ʙo maşaqqat ʙoşad az fidja dodan, agar şumo manzalati ʙuzurgii rūzaro dar nazdi Allohi ta'olo medonisted

[185] Mohi Ramazon on ast, ki dar vaj Qur'on hamcun rahnamo ʙaroi mardum va suxanoni ravşan az hidojat va çudokunandai haqqu ʙotil furud ovarda şud. Pas har kas, ki az şumo in mohro darjoʙad, ʙojad ki dar rūzhoi on moh rūza ʙidorad. Va har kas, ki ʙemor jo dar safar ʙoşad, ʙaroi ū ruxsat ast rūza nadorad, ʙa'd az on ʙaroi vaj ʙa şumorai on ci favt şud, az rūzhoi digar rūza doştanaş lozim ast. Alloh dar şari'ati xud ʙaroi şumo osoniro mexohad va ʙa şumo duşvorī va maşaqqatro namexohad va mexohad, ki iddaro komil sozed. Va dar idi Ramazon pas az adoi rūza Allohro ʙo takʙir jod kuned va ʙar hidojatjoftanaton Ūro ʙuzurg dored va ʙar tavfiqe, ki ʙa şumo arzonī namudaast, şukrguzor ʙoşed

[186] Ej Muhammad, cun ʙandagoni Man dar ʙorai Man az tu ʙipursand, Man ʙa onho nazdikam va ʙa nidoi kase, ki Manro ʙixonad, çavoʙ mediham. Pas Manro dar on ci ki onhoro farmudaam va az on ci ki onhoro man' namudaam, ito'at kunand. Va ʙa Man imon orand. Boşad, ki rohi oʙodii dinu dunjoaşonro darjoʙand

[187] Alloh dar şaʙhoi mohi Ramazon ʙarojaton hamʙistarī ʙo hamsaronatonro muʙoh gardonid. Onho pūşiş va hifzi şumojand va şumo niz pūşiş va hifzi onho hasted. Alloh medonist, ki şumo ʙo nafsi xud xijonat mevarzed, ʙo muxolifati haromkardai Alloh dar şaʙhoi Ramazon ʙo hamʙistarī kardanaton ʙo hamsaron, pas tavʙai şumoro paziruft va şumoro afv kard va amrro ʙa şumo vase' gardonid. Aknun ʙo onho hamʙistar şaved va on ciro ki Alloh ʙar şumo muqaddar gardonidaast, talaʙ kuned (az farzand) va ʙixūredu ʙijoşomed to ravşanii suʙh dar torikii şaʙ oşkor şavad. Va rūzaro to furū raftani oftoʙ ʙa şaʙ ʙirasoned. Va cun dar masçid ʙa e'tikof nişasted, ʙo hamsaron hamʙistar naşaved. In hudud farmoni Alloh ast, ʙa on nazdik maşaved. Alloh ojot va ahkomi xudro incunin ʙajon mekunad, ʙoşad, ki ʙa parhezgorī ʙirasand

[188] Molhoi jakdigarro ʙa nohaq (ʙa monandi qasami ʙar durūƣ, ʙa zūrī giriftan, duzdī, pora...) maxūred va amvoli xudro ʙa rişvat ʙa hokimon madihed, to ʙad-on saʙaʙ molhoi gurūhi digarro ʙa nohaq ʙixūred. Va şumo xud harom ʙudani inro medoned

[189] Az tu, ej Pajomʙar, dar ʙorai hilolhoi moh mepursand, ʙigū: Alloh onro nişona gardondast ʙaroi donistani mardum vaqthoi iʙodati xudro, ʙa monandi rasidani vaqti rūza va haç va muomilotaşon. Va nakūkorī on nest, ki az puşt ʙa xonaho daroed, vale nakūkorī rohi kasonest, ki parhezgor ʙoşand va az darho ʙa xonaho darojand. Binoʙar in Alloh xaʙar dod, ki in nekūkorī nest va Alloh in korro maşru' nakardaast. Balki nekūkorī on ast, ki az Alloh ʙitarsad va az gunoh dur şavad. Va dar hama holat az Alloh ʙitarsed, to rastagor şaved

[190] Ej mū'minon, dar rohi Alloh ʙo kasone çang kuned, ki ʙo şumo çang mekunand, va az had naguzared (ʙa monandi kuştani zanon, devonagon, kūdakon, rohiʙon va kuştani hajvonot va ʙuridani daraxton). Zero Alloh az had guzarandagonro dūst nadorad

[191] Har ço, ki onho muşrikonro ʙijoʙed, ʙikuşed va az on ço, ki şumoro ʙerun kardand, (ja'ne, az Makka) ʙerun kuned, ki fitna; kufr, şirk va peşi rohi islomro ʙastan az qatl saxttar ast. Va dar Masçidulharom şumo ʙo onho çang sar nakuned, to on goh, ki ʙo şumo çang sar nakunand. Va agar ʙo şumo dar Masçidulharom çangidand, pas onhoro ʙikuşed, ki in ast çazoi kofiron

[192] Va agar ʙozistodand az kufr va çangidan ʙo şumo dar nazdi Masçidulharom va doxili imon şudand, pas ʙa durusti Alloh omurzanda va mehruʙon ast

[193] Ej mū'minon, ʙo muşrikoni sitamgar ʙardavom ʙiçanged, to digar fitnae ʙaroi musalmonon ʙoqī namonad va din tanho dini Alloh şavad. Pas, cunon ki in maqsad hosil şud, na kuştor hast na çang. Pas agar onho az çangidan ʙo şumo dar Masçidulharom ʙozistand, şumo ʙo onho taçovuz nakuned va har kase, ki sitam karda ʙoşad, ʙa andozai sitame, ki kard, çazo doda meşavad

[194] Çangidani şumo, ej mū'minon ʙo muşrikon dar mohe, ki Alloh çangidanro dar on harom kardaast, çazoest ʙarojaşon dar on moh, ja'ne, har cize ki mavridi ehtirom qaror girad az mohi harom, şahri harom va tamomi cizhoe, ki şari'at ʙa takrimi on amr kardaast, pas har kas ʙa in muqaddasot va muharramot ʙehurmatī kunad, az ū qasos girifta meşavad. Binoʙar in kase dar mohi harom ʙiçangad, ʙo ū çang xohad şud. Va az Alloh ʙitarsed va ʙidoned, ki Ū ʙo parhezgoron ast

[195] Ej mū'minon, hameşa dar rohi Alloh ʙaroi nusrati dinaş va çihod dar rohi Ū xarç kuned va xudatonro ʙa dasti xeş az tarki çihod dar rohi Alloh va xarç nakardan dar rohi Alloh ʙa halokat majandozed va nekī kuned (dar xarç kardan va to'at) va amalatonro xolis ʙaroi Alloh kuned, ki Alloh ahli ixlos va nekūkoronro dūst medorad

[196] Haç va umraro ʙaroi Alloh komil ʙa çoj ored. Va agar şumo az haç ʙozdoşta şaved, ʙa monandi qasdi duşman jo ʙemorī on qadar, ki mujassar ast, az şutur jo gov jo gusfand qurʙonī kuned (ʙa qasdi nazdik şudan ʙa Alloh) va sar mataroşed, vaqte ki dar roh ʙozdoşta şudaed, to qurʙonii şumo ʙa qurʙongohaş ʙirasad. Ba'd az ançomi on az ehrom ʙaromadanaton halol meşavad. Hamcunon ki Pajomʙar (sallallohu alajhi va sallam) dar Hudajʙija ançom dodand. Ba'd az on saraşro metaroşad. Ammo şaxse, ki dar Haram ast, qurʙoniaş ʙa ço nameojad, magar dar Haram. Vaqti on rūzi id ast, rūzi dahumi mohi zulhiçça va se rūzi ʙa'di on az ajjomi taşriq. Jo agar saraş zaxm jo şaʙuş doşta ʙoşad, pas ʙaroi ū çoiz ast, ki sari xudro ʙitaroşad, ammo ʙaroi ū lozim ast, ki fidja ʙidihad va fidjaaş se rūz rūza giriftan jo ƣizo dodan ʙa şaş miskin va jo zaʙhi hajvone ast, ki ʙaroi qurʙonī çoiz ast va ū az mijoni in cizho jakero intixoʙ menamojad. Ammo zaʙh kardan ʙehtarast. Va cun emin şuded; va har kī ʙa saʙaʙi adoi umra to vaqti haç ʙahravar şud, on qadar ki ūro mujassar ast, qurʙonī kunad. Va har kiro qurʙonī mujassar naşud, se rūz dar haç rūza ʙidorad va cun az haç ʙa ahli xud ʙozgardad, haft rūz rūza ʙidorad, to dah rūzi komil şavad. Va lozim ast, ki dah rūz rūzaro ʙidorad. Va in hukm (ja'ne qurʙonī va rūza doştan) ʙaroi kasest, ki az mardumi Makka naʙoşad. Az Alloh ʙitarsed va amru nahji Ūro ʙa ço ored va ʙidoned, ki Alloh ʙa saxtī uquʙat mekunad şaxsero, ki muxolifi amri Ū şavad

[197] Haç dar mohhoi mu'ajjanest. Ja'ne, şavvol, zulqa'da, va dahai avvali zulhiçça. Pas har kiro haç voçiʙ gardid, dar on mohho, in farizaro ado kunad, pas ʙojad dar vaqti haç çimo' nakunad va fisqe az ū sar nazanad va xusumat nakunad. Va ʙerun omadanaş az to'ati Alloh harom va ʙo ham munoqişa kardanaş ʙa ƣazaʙ va karohijat meançomad. Har kori neke ançom medihed, Alloh az on ogoh ast. Har jakero ʙar amalaş çazoi kofī medihad. Va ʙaroi nafsi xeş tūşa kuned, ki ʙehtarini tūşaho parhezgorist. Ej sohiʙxiradmandon, az Man ʙitarsed

[198] Agar ʙa hangomi haç talaʙ kuned rūziero az Parvardigoraton ʙo foida ʙurdan az savdo dar ajjomi haç, gunahgor naşudaed va cun ʙa'di guruʙi oftoʙ az Arafot ʙozgaştaed, Allohro dar Maş'arulharom ʙo tasʙehu takʙir va du'o jod kuned, ki şumoro ʙa rohi rost hidojat farmud, haroina peş az in az on gumrohon ʙuded, haqro namedonisted

[199] Sipas az on çoe, (az Arafot) ki ommai mardum az zamoni Iʙrohim to imrūz az on ʙoz megardand, ʙozgarded. Va az Alloh omūrziş ʙixohed, to gunohatonro ʙijomūrzad. Ba durustī, ki Ū omūrzandai mehruʙon ast

[200] Cun iʙodati xudro purra ʙa çoj ovarded, Allohro ʙeştar jod kuned, hamcunon ki padaroni xeşro jod mekarded. Gurūhe az mardum maqsadaşon dunjo ast faqat, megūjand: «Ej Parvardigori mo, moro dar dunjo cize ʙideh: az salomatī, mol va farzand». Inhoro dar oxirat nasiʙe nest

[201] Va ʙa'ze az mardum (gurūhi mū'minon) megūjand: «Ej Parvardigori mo, moro dar dunjo tandurustī, rizq, ilmi naf'ovar, zani soleha va amali şoista va ƣajra az umuri dinu dunjo va dar oxirat çannatatro ʙideh va az azoʙi dūzaxat moro nigoh dor»

[202] Inho (mu'minoni du'oçū) az on cī xostaand, ʙa saʙaʙi amalhoi şoistaaşon ʙa savoʙi ʙuzurge ʙahramand meşavand. Va Alloh amalhoi ʙandagonaşro zud ʙa hisoʙgirandaast

[203] Allohro dar rūzhoi ʙoşumor ja'ne, ajjomi taşriq: rūzhoi jozdahum va duvozdahum va senzdahumi dahai mohi zulhiçça jod kuned. Va har kī dar du rūz şitoʙ kunad va az Mino qaʙl az ƣuruʙi oftoʙi rūzi duvozdahum, ʙa'd az ramji çimor gunohe ʙar vaj nest; va har kī ta'xir kunad, şaʙ ʙimonad dar Mino va rūzi senzdahum ramji çimor kunad, pas gunohe nest mar kasero, ki dar haçi xud taqvoro peşai xud girift. Lekin ta'xir kardan afzaltar ast. Zero on tūşaest dar iʙodat va iqtido ʙa fe'li Pajomʙari Alloh sallallohu alajhi va sallam. Az Alloh ʙitarsed, ej musalmonon, va dar amalhoi xeş muroqiʙat namoed va ʙidoned, ki ʙaroi hisoʙu çazo hamagon ʙa peşgohi Ū gird meoed

[204] Ba'ze az mardum, (az munofiqon) kase hast, ki suxani ū roʙita ʙa zindagii in dunjoro dorad na oxiratro, turo, ej Muhammad, dar taaççuʙ meorad va ū ʙo qasami xud ʙajon medorad. Bar on ci dar dilaş az muhaʙʙati islom va Alloh hast, guvoh meorad. Balki çur'at karda ʙo suxani durūƣ ʙa Alloh guvohii ʙar haq medihad, hol on ki ū az saxttarin duşmanoni islom va musalmonon ast

[205] Va cun az peşi tu, ej Muhammad, ʙozgardad, dar zamin ʙişitoʙad, fasod kunad va kiştzorho va corpojonro noʙud sozad va Alloh taʙohkoriro dūst nadorad

[206] Va cun ʙa on munofiqi fasodkor gūjand, ki az Alloh ʙitars va az azoʙi Ū hazar kun, dar rūi zamin fasod makun. Nasihatro qaʙul namekunad, ʙalki ūro kiʙr va odati çohilijat ʙa gunoh meʙarad. Pas çahannam ūro ʙasandaast; va hamono on ʙad çoest

[207] Ba'ze az mardum ʙaroi çūstani xuşnudii Alloh çoni xeşro dar rohi Ū va ʙaço ovardani to'ataş fido mekunand. Alloh ʙar in ʙandagon mehruʙon ast va ʙo zudī va ʙo mūhlat ʙandagoni mū'minaşro dar rahmataş qaror medihad va ʙehtarin mukofotro ʙa onho ato mekunad

[208] Ej kasone, ki imon ovardaed, ʙa Alloh, ki Parvardigori şumost va ʙa Muhammad, ki pajomʙari şumost va ʙa islom, ki dini şumost hamagon ʙa islom daroed va ʙa çami'i ahkomi Ū amal kuned va cizero az on tark makuned va rohhoero, ki dar on şajton şumoro ʙa ma'sijat da'vat menamojad, pajravī nakuned, zero ki ū duşmani oşkori şumost, pas az ū hazar kuned

[209] Va agar iştiʙoh karded va murtakiʙi gunoh şuded, pas az in ki dalelhoi oşkor (az ilmu jaqin) peşi şumo omad va ʙovarī hosil karded, pas ʙidoned, ki Alloh aziz ast dar mulki xud va hakim ast dar amru nahjjaş va har cizero dar çoi munosiʙaş meguzorad

[210] Ojo in fasodkoron va pajravoni rohhoi şajton ʙa'di ʙarpo şudani dalelhoi ravşan muntaziri on hastand, ki rūzi qijomat Alloh ʙo fariştagon dar zeri sojaʙone az aʙr nazdaşon ʙijojad va mijoni ʙandagonaş ʙa adl hukm namojad va kor ʙa ançom rasonida şavad? Hol on ki hamai korho ʙa sūi Alloh ʙarmegardand

[211] Ej Muhammad, az ʙani Isroil ʙipurs, ki kasone, ki ʙa sūi tu sarkaşī mekunand, cī nişonahoi ravşane dar kitoʙhojaşon ʙa onho dodem, ki onhoro ʙa sūi haq rohnamoī mekunad pas ʙa tamomi onho kofir şudand va az on rūj toftand va ojoti Ūro taƣjir dodand. Har kas, ki ne'matero, ki Alloh ʙa ū ato kardaast, digargun sozad, ʙidonad, ki uquʙati Ū saxt ast

[212] Baroi kofirone, ki vahdonijati Allohro inkor namudand, zindagii inçahonī va on ci ki dar on az şahvat va lazzatho hast, dar caşm va dilhojaşon zinnat doda şudaast va mū'minonro masxara mekunand. Onon, ki az Alloh metarsand, dar rūzi qijomat ʙolotar az kofiron hastand va Alloh mū'minonro ʙa olitarin daraçahoi çannat doxil mekunad va kofironro ʙa pasttarin taʙaqahoi dūzax furud meorad. Va Alloh har kasro, ki ʙixohad, ʙehisoʙ rūzī medihad

[213] Mardum jak ummat ʙudand va imon ʙa Alloh doştand ʙa'd az on dar dinaşon ixtilof kardand, pas Alloh pajomʙaroni xuşxaʙardihanda va tarsonandaro ʙifiristod va kase, ki Allohro ito'at kunad, doxili ʙihişt şavad va kase ʙa Alloh kofir şavad va Ūro nofarmonʙardorī kunad, doxili dūzax şavad. Va Alloh ʙar pajomʙaron kitoʙhoi ʙarhaq nozil kard, to on kitoʙ dar on cī mardum ixtilof dorand, mijonaşon hukm kunad, vale dar amri Muhammad sallallohu alajhi va sallam ixtilof nakardand, magar kasone, ki ʙa onho kitoʙi Tavrot nozil şuda ʙud va ixtilofaşon ʙa saʙaʙi zulm va hasadaşon ʙud. Ahli kitoʙ on ciro ki dar kitoʙaşon nozil şuda ʙud (az huççatho va ahkom), medonistand. Pas Alloh ʙa rahmati xud mū'minonro ʙa on haqiqate, ki dar on ixtilof kardand, roh namud. Va Alloh har kasro, ki ʙixohad, ʙa rohi rost hidojat mekunad

[214] Ej mu'minon ojo gumon karded, ki voridi ʙihişt şaved, hol on ki hanūz on ci ʙa mū'minone, ki peş az şumo ʙudand, omad va ʙaroi şumo najomadaast? (Ba monandi kamʙaƣalī, kasalī, tars va ʙim.) Onho ducori saxtī va zijon şudand va pareşon gaştand, to on ço ki Pajomʙar va mū'minone, ki hamrohi ū ʙudand, ʙaroi zudtar omadani jorii Alloh meguftand: "Erii Alloh kaj xohad rasid". Ogoh ʙoşed, ki jorii Alloh nazdik ast

[215] Ej Muhammad, sahoʙagon az tu mepursand, ki az kadom nav'i molhojaşon nafaqa kunand? Ba onho ʙigū: Nafaqa kuned az moli poki haloli xud. Avval nafaqai xud ʙaroi padaru modar va xeşovandonu jatimon va miskinonu musofiron ʙoşad va har kori neke, ki kuned, Alloh ʙa on ogoh ast»

[216] Alloh ʙar şumo ej mū'minon çang ʙo kufforro farz gardond. Vale çang dar taʙiati şumo nopisandida ast; (az saʙaʙi maşaqqat va ʙisjor xatarnok ʙudanaş). Va şojad ki şumo cizero noxuş dored va hol on ki vaj ʙaroi şumo ʙehtar ʙoşad; va şojad ki şumo cizero dūst dored va hol on ki vaj ʙaroi şumo ʙad ʙoşad. Va Alloh medonad cī ʙehtar ast ʙaroi şumo va hol on ki şumo onro namedoned

[217] Muşrikon turo, ej Pajomʙar, az çang kardan dar mohi harom mepursand. Bigū: Çang kardan dar on moh gunohi ʙuzurge ast. Ammo kofir şudanaton ʙa Alloh va ʙa Rasuli Ū va dinaş va ʙozdoştani mardum az rohi Haq va Masçidulharom va ʙerun rondani Pajomʙar va muhoçiron az on ço dar nazdi Alloh gunohi ʙuzurgtar ast va fitna kardan az qatl ʙuzurggar ast. Onho hameşa ʙo şumo meçangand, to agar ʙitavonand, şumoro az dinaton ʙozgardonand. Az mijoni şumo kase onhoro, ito'at kard va az dini xud ʙozgaşt va kofir ʙimirad, amalhojaş dar dunjo va oxirat noʙud şuda, çovidona dar çahannam ʙoqī ʙimonad

[218] Kasone, ki imon ovardaand ʙa Alloh va Rasuli Ū va ʙa dasturi Ū amal kardand va onon, ki dijori xudro tark kardaand va dar rohi Alloh çihod namudand, ʙa rahmati Alloh umedvorand va Alloh omūrzandaast ʙandagoni mū'minaşro va ʙa onho mehruʙon ast

[219] Ej Pajomʙar, turo musalmonon az şaroʙ va xaridu furūşi on va az har cize ki xūrdanī jo nūşokii mastkunanda ast va aqlro mepūşonad va az hukmi qimor mepursand. Bigū: Dar onho zarar va fasodi ʙisjorest; (dar din, dunjo, aql va molho) va dar on foidahoest ʙaroi mardum, az çihati kasʙ kardani molho va ƣajraho. Va gunohaşon az naf'aşon ʙeştar ast, zero az zikri Alloh va namoz ʙoz medorad va duşmaniju ʙadʙiniro ʙajni mardum voqe' mekunad va molro noʙud mesozad. Va az tu mepursand: cī qadar nafaqa kunand? Bigū: On ci ki az hoçati zarurī zijod ast. Alloh ojot va şari'ati xudro incunin ʙaroi şumo ravşan ʙajon mekunad, ʙoşad, ki dar kori dunjo va oxirat ʙijandeşed

[220] Turo, ej Pajomʙar, az jatimon mepursand: ci guna hamzistī kunand ʙo onho dar zindagiaşon? Bigū: Ba saloh ovardani kori onho ʙehtar ast. Va agar ʙo onho hamzistī dar xūrdaniho va muomilaho mekuned, pas onho ʙarodaroni şumoand. Alloh fasodkorro az islohgar ʙozmeşinosad va agar xohad ʙar şumo saxt megirad, ki Alloh azizu hakim ast

[221] Zanoni muşrikaro to imon najovarand, ʙa zanī magired, va ʙidoned, ki kanizi mū'minae, ki ūro na mol astu na şaraf, ʙehtar az zani ozodi muşrika ast, garci şumoro ʙa taaççuʙ ovarad. Va ʙa mardoni muşrik zani mū'minaro (xoh ozod jo gulom ʙoşad) nadihed, to in ki imon ʙa Alloh va Rasuli Ū ʙijovarand. Va ʙidoned gulomi mū'min ʙo kamʙaƣaliaş ʙehtar ast az mardi ozodi muşrik, garci şumoro ʙa taaççuʙ ovarad. Inho zanon va mardoni muşrik dar guftor va kirdor va holoti xud mardumro ʙa çahannam da'vat mekunand. Pas hamzistī va omeziş ʙo onho xatarnok ast va on xatari dunjavī nest, ʙalki ʙadʙaxtī va şaqovati hameşagī ast. Va Alloh ʙandagonaşro ʙaroi ʙa dast ovardani ʙihişt va omūrzişi xeş faro mexonad. Va ojoti xudro oşkor ʙajon mekunad, zarur ast, ki ʙijandeşand

[222] Va turo az hajzi zanon mepursand. Ba onho ʙigu ej Pajomʙar: hajz nopokist. Pas dar ajjomi hajz az zanon durī ʙigired va ʙa onho nazdik maşaved to xunaşon ʙoz istad. Va cun pok şudand, az on ço, ki Alloh farmon dodaast, ʙo onho nazdikī kuned. Hamono Alloh kasonero, ki hameşa az gunohonaşon tavʙa mekunand, dūst dorad va kasonero dūst medorad, ki xudro az gunohon dur va pok megardonand

[223] Zanonaton kiştzori şumo hastand, pas har tavre ki dūst dored, ʙo zanonaton aloqa kuned, (ammo aloqa dar çoe, ki Alloh halol farmudaast, ja'ne çoe, ki farzand ʙa dunjo meojad.) Va ʙo ʙa ço ovardani korhoi xuʙ ʙa Alloh nazdikī çūed. Va dar hamai holat az Alloh ʙitarsed. Va ʙidoned, ki hatman şumo Ū ta'oloro xohed did. Va mū'minonro muƶda deh az cizhoe, ki onhoro dar oxirat xursand mekunand

[224] Allohro vasilai savgandhoi xeş qaror madihed, to ʙo in ʙahona az nekūkorivu taqvo va isloh dar mijoni mardum ʙozisted, Ja'ne, naʙojad qasamhoi onho mone'i ʙaroi ançomi korhoi xuʙ va parhez az korhoi ʙad va islohi ʙajni mardum ʙoşad. Pas ʙo in ʙahona huççat meovared, ki ʙo Alloh qasam xurdaed, ki onro içro namekuned. Balki qasamxūranda korhoi xuʙ ançom dihad va ʙar qasami xūrdaaş kaforat dihad va in amalro odati xud nagardonad, ki Alloh suxanoni şumoro meşunavad va ʙa ahvoli şumo donost

[225] Alloh şumoro ʙa saʙaʙi savgandhoi ʙehudae, ki ʙar zaʙonaton meojad, çazo namedihad, ʙalki şumoro ʙa on ci dilhojaton qasd kardaast, çazo medihad. Alloh omūrzandaast on kasero, ki tavʙa kardaast va purʙardor ast, zud ʙa çazo namegirad kasonero, ki nofarmonʙardorii Ū mekunand

[226] Baroi kasone, ki savgand mexūrand, ki ʙo zanoni xeş hamʙistarī namekunand, ʙojad cor moh intizorī ʙikaşand. Pas agar qaʙl az cor moh ʙoz ojand, Alloh gunohaşonro omūrzandaast va ʙa onho mehruʙon ast

[227] Va agar qasdi taloq kardand, ʙo ʙahonai qasam xurdan va tarki çimo' kardanaşon Alloh ʙa suxanonaşon şunavo va ʙa maqsadhojaşon donost va onhoro ʙar in kirdoraşon çazo medihad

[228] Bojad, ki zanoni taloqşuda to se ʙor pok şudan, az şavhar kardan ʙozistand. Zero ʙidonand, ki dar rahmi ū farzande nest. Baroi zan ravo nest, ki dar in muddat ʙa şavhar ʙarojad, to zamone, ki idda ʙa pojon narasad. Va agar ʙa Alloh va rūzi qijomat imon dorand, ravo nest, ki on ciro, ki Alloh dar rahmi onon ofaridaast, jo dar holati hajz hastand, pinhon dorand. Va şavharonaşon agar qasdi isloh dorand, ʙa ʙozgardondani onho dar in muddat sazovortarand. Va ʙaroi zanon haqqest va hamcunon ki mardon ʙar zanon haqqe dorand, ki ʙojad ʙa tavri şoista ado namojand. Va mardon ʙar zanon daraçai ʙartarī dorand az sūhʙati nek, zindagii xuʙ, sarvarī dar xona va sohiʙi taloq hastand. Allohi ʙuzurg doroi izzatu qahr ast va hakim ast, har cizero dar çoi munosiʙi xud meguzorad

[229] Taloq du ʙor ast. Alloh hukm mekunad, pas az har taloq, metavonad mard zanro ʙa zindagii xuʙi zanoşuī ʙozgardonad, jo ʙa nekī raho kunad. Va ej şavharon, ʙaroi şumo halol nest, ki az on ci ʙarojaşon dodaed, (az mahr) ʙoz pas ʙigired, magar in ki du taraf ʙitarsand, ki natavonand hududi Allohro ʙar po dorand. Dar in holat amraşonro ʙa sarparastoni xud peşkaş menamojand. Pas agar sarparaston tarsidand, ki on du natavonand hududi Allohro ʙarpo dorand, pas gunohe ʙar onho nest, ki zan dar muqoʙili talaʙi taloqaş fidja va ivaze ʙipardozad. In hududi Ilohī ast, ki çudo mekunad ʙajni halolu harom. Pas az on taçovuz nakuned va kase az hududi Ilohī taçovuz kunad, pas onho sitamkorand

[230] Pas agar ʙoz zanro taloq dod, (ja'ne taloqi sejum) digar ʙar ū halol nest, to on ki ʙa nikohi mardi digare darojad (va ʙo on mard çimo' kunad va na ʙa nijati halol kardani zan ʙaroi şavhari avvalaaş), va har goh on mardi digar zanro taloq dihad, jo şavhari zan ʙimirad va iddaaş ʙa oxir rasad, pas ʙar ū gunohe nest, ki ʙar şavhari avvalaaş ʙa nikohi nav ʙozgardad, agar medonand, ki hududi Allohro riojat mekunand, ʙozgaştaşonro gunohe nest. Inho hududi Alloh hastand va onhoro ʙaroi mardume, ki ahkom va hududi Ūro medonand, ʙajon medorad

[231] Va cun zanonro taloq doded va ʙa pojoni iddai xud nazdik şudand, pas jo onhoro ʙa xuʙī nigoh dored va jo ʙa xuʙī raho kuned va hargiz onhoro ʙaroi ozor va zijon rasondan nigoh nadored, to az had taçovuz kuned va har kase cunin kunad, ʙar xud sitam kardaast. Va ojot va farmudahoi Allohro ʙa tamasxur va ʙozī nagired, zero dar in koraton az halol guzaşta voridi harom meşaved. Va ne'mathoi Allohro şukr kuned va on ci az Kitoʙ va Sunnat ʙaroi şumo nozil kardaast va şumoro ʙa on pand medihad, ʙa jod ovared va az Alloh ʙitarsed va ʙidoned, ki Alloh ʙar har cize donost

[232] Va cun zanonro taloq doded va ʙa pojoni iddai xud rasidand, onhoro az in, ki ʙa şavharoni (qaʙlii) xud izdivoç kunand man' nakuned. (Ja'ne şavharaş xost ʙo ū izdivoç kunad va zan ham muvofiqat kunad, ʙaroi sarparasti zan az tarafi padar va ƣajra çoiz nest, ki ʙa saʙaʙi xaşmgin ʙudan ʙar şavhar zanro az izdivoç ʙo ū man' kunand.) In hamon cize ast, ki har kas az şumo, ki ʙa Alloh va rūzi oxirat imon doşta ʙoşad, ʙa on pand doda meşavad. On ʙarojaton poktar va ʙehtar ast. Va Alloh medonad dar ci hast nekʙaxtii şumo va şumo onro namedoned

[233] Modaron ʙojad farzandoni xudro du soli komil şir dihand, in ʙaroi kase ast, ki mexohad muddati şir dodanro komil kunad. Va ʙar kase, ki farzand ʙaroi ū tavallud şudaast, (padar) lozim ast xūrok va pūşoki modaronro ʙa tavri şoista (ja'ne tiʙqi şari'at va urfijat) faroham kunad, zero Alloh heç kasro çuz ʙa andozai toqataş vazifador namekunad. Heç modar naʙojad ʙa xotiri farzandaş zijon ʙuʙinad va heç padare niz naʙojad ʙa xotiri farzandaş zijon ʙuʙinad. Va ʙar vorisi farzand cunin ciz (nafaqa) lozim ast. Va agar padar va modar ʙo rizojat va maşvarati hamdigar xostand farzandro az şir çudo kunand, gunohe ʙar onho nest va agar xosted dojai şirdihie ʙaroi farzandoni xud ʙigired, gunohe ʙar şumo nest, ʙa şarte, in ki on ciro ki ahd karded, pardoxt kuned va az Alloh ʙitarsed va ʙidoned, ki Alloh ʙa on ci mekuned, donost

[234] Va kasone az şumo, ki ʙimirand va zanonero ʙar çoj meguzorand, ʙojad, ki zanon cor moh va dah rūz intizor ʙikaşand va ʙojad az xonai şavharaşon ʙerun naojand va xudro zinnat nadihand va ʙa şavhar naʙarojand va cun iddai xudro ʙa pojon rasondand ʙar şumo gunohe nest -ej sarparastoni zanho- dar on ci ki onho muvofiqi şari'at dar ʙorai xud ançom dihand (ja'ne ʙa şavhar ʙaromadan). Va Alloh ʙa on ci mekuned, ogoh ast va ʙar amalhojaton şumoro çazo medihad

[235] Va ʙaroi şumo gunohe nest, -ej mardon- ki ʙa tavri kinoja az zanon xostgorī kuned va jo dar dilhojaton ʙa zanī giriftani onhoro pinhon namoed, Alloh medonad, ki şumo hargiz ʙo xomūş nişastanaton az onho saʙr natavoned kard, ʙalki onhoro jod mekuned, Az hamin saʙaʙ jod kardani onhoro ʙa tavri kinoja va pinhon doştan dar xud muʙoh gardond, vale ʙa onho va'dai pinhonī nadihed, (monandi zino jo guftugu kardan ʙaroi xonadorī dar ajjomi iddaaşon,) magar in ki suxani nekū ʙigued va tasmim ʙa aqdi nikoh nagired, to vaqte ki idda ʙa pojon rasad va ʙidoned, ki Alloh medonad on ciro ki dar dilaton hast. Pas az Ū ʙitarsed va ʙidoned, ki Alloh omūrzgor ast ʙa kasone, ki az gunohi xud tavʙa mekunand va mehruʙon ast, zud ʙa çazoi ʙad namegirad

[236] Bar şumo - ej gurūhi şavharon - gunohe nest, ki zanonro peş az hamxoʙī va peş az ta'ini mahrija taloq dihed, (garci in kor ʙoisi past şudani şaxsijati zan megardad, ammo ʙo dodani mahr çuʙron meşavad). Pas ʙar şumo lozim ast, ki cize ʙidihed, to rançişi xotiraşon çuʙron şavad. Bar tavongar ʙa andozai tavonoiaş va ʙar faqir ʙa andozai toqataş. In korest şoistai nekūkoron

[237] Agar zanonro peş az in ki ʙo onho aloqai çinsī kuned, taloq doded, dar hole ki ʙaroi onho mahr ta'jin karded, pas nisfi on mahri ta'jin şudaro ʙidihed, magar in ki onro ʙa şumo ʙuʙaxşand jo kase, ki aqdi izdivoç dar dasti ūst, onro ʙuʙaxşad, Pas Allohi muta'ol ʙa ʙaxşidan taşviq namud va ʙajon kard ki ʙaxşidan ʙa parhezgorī nazdiktarast va alomati nekūkorist. Va nekūkorī a'lotarin rutʙaest dar muomilot. Va - ej mardum - nekūkoriro dar mijoni xud faromūş nakuned, hamono Alloh ʙa on ci mekuned, ʙinost va şumoro dar kori xuʙ tarƣiʙ menamojad

[238] Alloh farmon medihad, to ʙar adoi namozho davomat şavad va ʙar adoi namozi vusto, (ki namozi asr ast) muhofizat şavad. va dar namozaton ʙaroi Alloh farmonʙardor va dar holati xuşū' ʙoşed

[239] Va agar az duşmanonaton tarsided, pas dar in surat pijoda jo dar hole ki ʙar asp va soiri savoraho hasted, namoz ʙixoned. Pas, har vaqte ki tars az şumo dur şud, namozro ʙo oromiş xoned. Va Allohro dar on jod kuned va onro az hajati asliaş kam nakuned va şukri Ūro ʙa ço ored, ʙinoʙar on cizhoe, ki şumoro ta'lim dod az iʙodatho va ahkom, ki şumo namedonisted

[240] Va kasone az şumo memirand va zanonero ʙar ço meguzorand, ʙojad ʙaroi hamsaroni xud vasijat kunand, ki vorisoni şavhar onhoro to jak sol kumak kunand va onhoro az xona ʙerun nakunand va agar xudaşon ʙerun raftand, pas dar on ci onho ʙa tavri şoista dar ʙorai xud ançom medihand, gunohe ʙar şumo nest, Alloh azizu hakim ast

[241] Va taloqşudagonro tiʙqi şari'at, ʙa pūşok va nafaqai xuʙ ʙahramand soxtan lozim ast, onho kasoneand, ki az Allohi xud metarsand va amru nahjjaşro ʙa ço meorand

[242] Hamcunin Alloh ahkomi xudro dar ʙorai farzandon va zanon ravşan ʙajon medorad. Hadaf az ʙajoni on ʙaroi ʙandagon in ast, ki onro ʙifahmand va dar on ʙijandeşand va ʙa on amal namojand

[243] Ej Rasul, ojo in qissai açiʙro, ki ʙaroi guzaştagoni şumo peş omad, naşunidaī? On goh, ki vaʙo (ʙemorii sirojatkunanda va pahnşavanda) sarzamini onhoro faro girift, onho hazoron nafar ʙudand, ʙaroi in ki az dasti marg firor kunand, az sarzamini xud ʙerun raftand, ammo firor onhoro naçot nadod va natavonist, cizero ki az vuqu'i on metarsidand, az onho dur namojad. Va Alloh ʙar xilofi maqsudaşon ʙo onho ʙarxūrd kard va hamaro halok gardond. Ba'd az muddate Alloh onhoro ʙa saʙaʙi fazl va ehsoni xud zinda gardonid, to in ki umri xudro davom dihand va iʙrat girifta ʙo tavʙa ʙozgardand. Va onho meʙoist şukri ne'mathoi Ilohiro ʙaço ovarand, vale ʙeştaraşon dar ançomi farizai şukrguzorī kūtohī varzidand

[244] Ej musalmonon, ʙaroi nusrati dini Alloh dar rohi Alloh ʙo kofiron ʙiçanged va ʙidoned, ki Alloh ʙa suxanoni şumo şunavo va ʙa nijat va amalhoi şumo donost

[245] Kist ʙa Alloh qarzi nekū dihad. Va Alloh ʙa ū va'da dodaast, ki podoşi ūro candin ʙaroʙar namojad!? Alloh rizqi har kasro, ki ʙixohad zijod, jo kam mekunad. Pas tars az faqr naʙojad mone'i nafaqa şavad va odamī naʙojad gumon ʙarad, ki amvolero, ki nafaqa namuda zoe' gardondaast, ʙalki ʙozgaşti hamai ʙandagon ʙa sūi Alloh ast. Va nafaqakunandagon va amalkunandagon muzdaşonro nazdi Alloh mejoʙand

[246] Ojo az qissai ʙuzurgoni ʙani Isroil, pas az Mūso xaʙar najoftī, on goh, ki ʙa pajomʙari xudaşon guftand: "Baroi mo podşohe ʙarpo kun, to dar rohi Alloh ʙo duşmanon çang kunem". Pajomʙaraşon guft: "Şojad agar çangidan ʙar şumo farz gardad, çang nakuned, zero ki man paj meʙaram az tars va gurextani şumo dar çang". Guftand: "Caro dar rohi Alloh çang nakunem, dar hole ki az sarzamin va farzandonamon ʙerun ronda şudaem?". Pas vaqte çang ʙar onho farz şud, tarsida az çang gurextand va rūj ʙartoftand, magar andake az onho dar çang ustuvor istod va Alloh ʙa sitamkoroni ahdşikan donost

[247] Va pajomʙaraşon ʙa onho guft: "Hamono Alloh ʙinoʙar darxostaton Tolutro ʙa podşohii şumo firistodaast, to dar çang şumoro dar muqoʙili duşmanaton rohnamoī kunad". Guftand: "Ci guna ū farmonravoii mo ʙoşad, dar hole ki mo az ū ʙa podşohī sazovortarem va ʙa ū moli farovone doda naşudaast?". Pajomʙaraşon guft: "Hamon Alloh ūro ʙar şumo ʙartarī doda va dar çismu doniş ʙar şumo ʙartarī ʙaxşidaast va Ū dar korhoi ʙandagonaş donost va podşohii xudro ʙa har kas, ki ʙixohad medihad va Alloh sohiʙi fazlu ne'mat va ʙa hamai korho donost va az Ū cize pinhon namemonad

[248] Pajƣamʙaraşon guft, ki nişoni podşohii ū in ast, ki ʙa şumo sanduqe meojad, va in sanduq ʙa dasti duşmanon aftoda ʙud. Dar on Tavrot va oromii dil az Parvardigoraton va ʙoqii merosi xonadoni Mūso va xonadoni Horun dar on ast, monandi aso va porahoe az Tavrot, ki fariştagon onro meʙardorand. In ʙaroi şumo iʙratest. Agar mū'min ʙoşed, Tolutro ʙa amri Alloh ʙa podşohī ixtijor kuned

[249] Va hangome ki Tolut ʙo laşkaronaş az şahr ʙerun omad, guft: "Hamono Alloh şumoro ʙo çūe ozmoiş mekunad, pas har kas az on çūj ʙinūşad az man nest va ū osī ast, dar çihod hamrohi man toqat karda nametavonad va har kas az on nanūşad, az man ast, zero ū farmonʙardori amri man va lajoqat ʙa çihod şuda metavonad, magar kase, ki kafe az on ʙo dasti xud ʙardorad, içozat doda meşavad". Pas, vaqte ki ʙa on çūj rasidand, ʙesaʙrī karda hama oʙ nūşidand, magar kame az onho ʙar taşnagī va garmī saʙr kardand va ʙa nūşidani jak kaf oʙ kifojat kardand. In hangom osijon az çihod aqiʙnişinī kardand. Va on goh ki Tolut va kasone, ki imon ovarda ʙudand, hamrohi ū az çūj guzaştand, va guftand: "Imrūz moro ʙa muqoʙili Çolut va laşkarhoi ū tavonoie nest az saʙaʙi ʙisjorii laşkari duşman". Kasone, ki ʙovar doştand, Allohro muloqot xohand kard va ʙa ʙarodaronaşon meguftand: "Ci ʙaso gurūhi andake ʙa izni Alloh ʙar gurūhi zijode ƣoliʙ şavad va Alloh ʙo saʙrkunandagon ast

[250] Cun mū'minon ʙo Çolut va laşkaroni muşrikaş rū ʙa rū şudand, guftand: «Ej Parvardigori mo, ʙar mo saʙr ʙidehu moro soʙitqadam gardon va moro ʙo madadat ʙar kofiron pirūz gardon!»

[251] Pas ʙa xosti Alloh onhoro şikast dodand va Dovud (alajhissalom) Çolut sarvari zolimonro ʙikuşt va Alloh ʙa Dovud (alajhissalom) podşohivu hikmat dod va on cī mexost, ʙa ū ʙijomuxt. Va agar Alloh ʙa'ze az mardum ja'ne, axdi ma'sijat va şirkro ʙa saʙaʙi ʙa'ze digar ja'ne, ahli to'at va imon daf' namekard, zamin fasod meşud, vale Alloh ʙar mu'minon lutf namuda va ʙar asosi dinu şari'ate, ki ʙaroi onon ta'in kardaast, az onho va az dinaşon difo' menamojad

[252] Inho ast ojothoi Alloh, ki ʙa rostī ʙar tu ej Muhammad mexonem. Va ʙa durustī, ki tu az pajomʙaron hastī

[253] Ba'ze az in pajomʙaroni giromiqadrro ʙar ʙa'ze digar ʙartarī dodem. Alloh ʙo ʙa'ze suxan guft. (ʙa monandi Mūso va Muhammad alajhissalom.) Va Alloh ʙa'zero ʙa daraçote olī ʙolo kard. (Ba monandi Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) ki risolati vaj ʙaroi hamai mardum va xotami pajomʙaron ast va ummataşro ʙar tamomi ummathoi guzaşta ʙuzurg gardond va ƣajra.) Va ʙa Iso pisari Marjam mu'çizaho dodem. Va Alloh ūro ʙa vasilai Ruhulquddus, ja'ne ruhi imon jorī namud. Va agar Alloh mexost, mardume, ki ʙa'd az onho ʙudand, pas az on, ki xuççatho ʙar onon oşkor şuda ʙud, ʙo jakdigar çang namekardand. Vale onon ixtilof kardand. Pas ʙa'ze mu'min ʙudand va ʙa'ze kofir şudand. Va agar Alloh mexost, ʙo hamdigar çang namekardand. Ammo Alloh on cī ʙixohad ançom medihad

[254] Ej kasone, ki imon ovardaed, peş az on ki on rūze faro rasad, ki na dar on xaridu furūşe ʙoşad va na dūstivu şafo'ate, az on cī ʙa şumo ruzī (zakoti farzşuda) dodaem, sadaqa kuned. Va kofiron xud sitamkoronand

[255] Ma'ʙudi ʙa haqqe çuz Alloh vuçud nadorad, tanho Ū sazovori iʙodat ast, zindavu pojdor ast. Pinak va xoʙ Ūro faro namegirad, on ci dar osmonho va zamin ast az oni Ūst, kist, ki nazdi Ū şafo'at kunad, magar ʙo izni Ū? Guzaşta va ojandai eşonro medonad va az ilmi Ū ogoh namejoʙand va ʙa donişi Ū ihota pajdo naxohand kard, magar on miqdor, ki Ū ʙixohad, Kursii, Ū osmonho va zaminro faro giriftaast va nigoxdorii onho ʙaroi Ū garon nesg va Ū ʙalandmartaʙai Buzurgvor asg

[256] Dar din maçʙurī nest. Ba rostī ki hidojat az gumrohī çudo şudaast. Pas har kase, ki ʙa toƣut kufr varzad va ʙa Alloh imon ʙijovarad, ʙa rostī ki ʙa dastovezi mahkame (dini islom) cang zadaast, ki kanda şudanī nest va Alloh suxanoni ʙandagonaşro meşunavad va az af'ol va nijataşon ogoh ast

[257] Alloh sarparast va korsozi mū'minon ast ononro (ʙa nusrat, tavfiq va hifzi xud) az torikiho ʙa sūi nur (ja'ne imon, ilm, va to'at) ʙerun meʙarad va kasone, ki kufr varzidaand, parastandagoni toƣutand, ki ononro az rūşnoii imon ʙa sūi torikiho (ja'ne kufr, çahl va ma'sijat) mekaşonand. Onho ahli dūzaxand va dar on çovidona xohand ʙud

[258] Ej Rasul, ojo az holi kase, ki Alloh ʙa ū podşohī ʙaxşida ʙud va ʙo Iʙrohim dar mavridi tavhid va ruʙuʙijati Parvardigoraş muçodala kard, xaʙar dorī? Cun az Iʙrohim suol kard, Parvardigori tu kist? On goh, ki Iʙrohim guft: Parvardigori man zote ast, ki tanho Ū meofarad va tadʙir menamojad va zinda gardonidan va mironidan tanho az oni Ūst. Guft: "Man niz zinda megardonam va memironam Iʙrohim guft: "Alloh xurşedro az maşriq ʙar meovarad va ojo metavonī tu onro az maƣriʙ ʙarovarī". Pas kase, ki kufr varzida ʙud hajron şud va huççataş ʙarʙod raft. Alloh qavmi sitamkorro ʙa rohi haq hidojat namekunad

[259] Jo didī ki monandi on kas, ki ʙa dehe rasid, dehe, ki saqfhoi ʙinohojaş furū rexta ʙud. Guft: «Az kuço Alloh in murdagonro zinda kunad?» Alloh ūro ʙa muddati sad sol mirond va xaraşro ham hamrohi ū mirond va xūrok va nūşidaniro niz ʙa hamroh doşt, ki Alloh xūrok va nūşidanii ūro ʙa hamon holat dar in muddati tulonī nigoh doşt. On goh zindaaş kard. Va guft: «cī muddat dar in ço ʙudī?» Guft; Jak rūz jo nisfe az jak rūz dar in holat mondaam va in ʙar hasʙi gumoni ū ʙud. Alloh farmud: Balki sad sol dar in holat mondaī. Va farmud ūro ʙa xūroku oʙat ʙingar, ki to in muddat taƣjir najoftaast va ʙa xarat ʙingar, ki tikka- tikka şuda va pūsidaast va ustuxonhojaş rexta çudo şudaand. Mo mexohem turo ʙaroi mardumon iʙrate gardonem va ʙingar, ki ustuxonhoro cī guna ʙa ham mepajvandem va guşt ʙar on mepūşonem». Cun qudrati Alloh ʙar ū oşkor şud, iqror karda guft: «Medonam, ki Alloh ʙar har kore tavonost

[260] Iʙrohim guft: «Ej Parvardigori man, ʙa man ʙinamoj, ki murdagonro cī guna zinda mesozī». Guft: «Ojo hanūz imon najovardaī?» Guft; Ore, ej Parvardigor! Man imon doram, ki tu ʙar har cize tavono hastī va murdagonro zinda megardonī va ʙandagonro sazo va çazo medihī, ammo mexoham dilam orom girad va ʙa haqiqati mahz ʙirasam. Guft; «Cahor parranda ʙigir va onhoro ʙikuş va pora-pora kun va ʙo jakdigar ʙijomez va har porae az onhoro ʙar kūhe ʙineh. Pas onhoro farjod kun! Alʙatta şitoʙon nazdi tu meojand. Ba Iʙrohim har parrandaero ʙa nomaş sado zad va parrandagon ʙo şitoʙ ʙa sūi ū omadand. Va ʙidon, ki Alloh aziz ast, Ūro cize ƣoliʙ omada nametavonad va dar guftor, af'ol, şari'at va qazovu qadaraş ʙo hikmat ast»

[261] Misoli mū'minone, ki molhojaşonro dar rohi Alloh sarf mekunand, misli donaest, dar zamini pok koşta şuda ki haft xūşa merūjonad va dar har xūşa sad dona ast va Alloh ʙaroi har kas, ki ʙixohad savoʙi onro cand ʙaroʙar menamojad. Va in ʙar hasʙi imon va ixlosi komil ast, ki dar qalʙi nafaqakunanda qaror dorad va Alloh faroxne'mat ast va az nijati ʙandagonaş ʙoxaʙar ast

[262] Onhoe, ki molhoi xudro dar rohi Alloh va dar digar nav'hoi xajr sarf mekunand, pas az xajri kardaaşon ʙar kase minnat namekunand va ne'mathoro ʙarnameşumorand va kasero ʙo zaʙon va kirdor ozor namedihand. Dar nazdi Parvardigoraşon ʙarojaşon savoʙi ʙuzurgest. Va dar oxirat ʙar onho tars nest va on cī az dunjo favtaşon şud, ƣam naxohand xūrd

[263] Guftori nekū va ʙaxşiş az zulme, ki ʙa suxan jo ʙa fe'l ast, az sadaqahoe, ki az pai on ozurda kardan ʙoşad, ʙehtar ast va Alloh az sadaqahoi ʙandagonaş ʙe nijozu ʙurdʙor ast, ki onhoro tez ʙa azoʙ namegirad

[264] Ej kasone, ki imon ovarded! Sadaqoti xudro ʙo minnat nihodan va ozor rasondan ʙotil nakuned, hamcunin kase, ki molaşro ʙa maqsadi xudnamoī ʙa mardum nafaqa mekunad, to ki mardum ūro madhu sano gūjand va ʙa Alloh va rūzi oxirat imon nadorad, pas ū misli sangi sof va ʙuzurgest, ki ʙar rūi on xoke ast va ʙoroni saxt ʙar on ʙorida va on xokro az rūi sang şusta ʙurd. Rijokoron niz az on cī ʙa dast ovardand, dar nazdi Alloh ʙar nafaqai kardai xud cizero az savoʙ namejoʙand va foidae nagiriftand. Alloh kofironro ʙa sūi haq hidojat namekunad

[265] Va misli kasone ki moli xudro ʙaroi talaʙi rizoi Alloh, ʙinoʙar ustuvorii e'tiqodi xud nafaqa mekunand, monandi ʙoƣe ast, ki dar teppae qaror dorad va ʙar on ʙoroni saxte ʙiʙorad va du ʙaroʙar meva dihad va agar ʙoroni saxt ʙar on naʙorad, ʙoroni saʙuke (şaʙnam) kifojat kunad. Va Alloh ʙar on ci mekuned ʙa zohir va ʙotini şumo ʙinost. Va har jakro ʙa daraçai ixlosaş podoş medihad

[266] Ojo kase az şumo dūst dorad, ki ʙoƣe az daraxtoni xurmo va angur doşta ʙoşad va zeri on çūjʙorho oʙi şirin ravon ʙoşad va ūro dar on ʙoƣ az har guna mevaho ʙoşad va dar hole, ki pirī ūro faro girad va nametavonad in guna ʙoƣdorī kunad va farzandoni za'if va notavon dorad, nametavonand ūro jorī kunand. Nogahon girdʙode, ki otaşe dar on ast, ʙar on ʙivazad va ʙoƣ ʙisūzad? Incunin Alloh ojotro ʙaroi şumo ʙajon mekunad, to ʙiandeşed

[267] Ej kasone, ki imon ʙa Man ovarded va pajravi rasuloni Man hasted! Az pokizahoi on ci şumo ʙa dast ovardaed az on ci Mo az zamin ʙarojaton rūjondem, nafaqa kuned va qasd makuned, ki sifati pasti onro, ʙa kamʙaƣalon ʙidihed va hol on ki agar in guna ciz (nafaqa) ʙa şumo doda şavad, xudaton girandai on nested, magar on ki az ʙadii on caşm ʙipūşed. Pas cī guna rozī meşaved ʙaroi Alloh onro, ki xud namepisanded? Va ʙidoned, ki Alloh az sadaqahoi şumo ʙenijoz va dar hama hol sazovori sitoiş ast

[268] In ʙaxilī va ixtijor kardani sadaqai pastsifat az şajton ast, ki şumoro ʙo tangdastī metarsonad va ʙa ʙaxilī taşviq menamojad va ʙa gunoh amr mekunad. Alloh şumoro ʙa omūrzişi gunohojaton va afzunī dar ne'mat, va'da medihad. Va Alloh faroxne'mat ast va ʙa a'mol va nijathojaton donost

[269] Hikmatro ʙa kase, ki xohad, meʙaxşad va har kas, ki hikmat ʙa ū doda şavad, ʙa rostī, ki xajri ʙisjore ʙa ū doda şudaast. Va heç kore çuz ʙo hikmat ançom namejoʙad. Va çuz xiradmandon kase pand namegirand

[270] Va on ci az mol jo ƣajri on, kam jo ʙisjor doda şuded va onro ʙaroi rizoijati Alloh nafaqa kuned va jo nazrero, ki ʙa gardan ʙigired, Alloh onro medonad va ʙinoʙar nijathojaton ʙa şumo savoʙ medihad va kase, ki haqqi Allohro man' mekunad, vaj sitamkor ast va sitamkoronro madadgore nest, ki az azoʙi Alloh onhoro xalos gardonand

[271] Agar sadaqahoro oşkor kuned, kori xuʙe ast va agar onhoro pinhon namoed va ʙa nijozmandon (ʙenavojon, miskinon) ʙidihed, ʙarojaton ʙehtarast, zero sadaqa ʙa surati pinhonī ʙar quvvati ixlos dalolat menamojad va Alloh gunohonatonro mepūşonad va Alloh ʙa on ci ki mekuned ogoh ast va az ahvoli şumo cize ʙar Ū pinhon namemonad va har jakro muvofiq ʙa amalaş çazoe xohad dod

[272] Hidojat joftani onho (ja'ne kofiron) ʙar ūhdai tu ej Muhammad lozim nest, ʙalki Alloh har kasero, ki xohad, ʙa sūi dinaş hidojat menamojad va har on ci nafaqa kuned kam jo ʙeş, xoh ʙaroi kofir ʙoşad jo ʙaroi musalmon, savoʙi on ʙaroi xudaton ʙozgardandaast. Va mū'minon nafaqa namekunand, magar ʙaroi talaʙi rizoijati Alloh. Va har ci xuʙ va neke, ki nafaqa kuned, savoʙi on ʙa şumo purra ʙoz gardonda meşavad va az savoʙi şumo cize kam karda nameşavad

[273] (In sadaqot) ʙaroi kamʙaƣaloni musalmon ast, ki dar rohi Alloh ʙozmondand va nametavonand dar zamin safar kunand va şaxsi nodon onhoro ʙa saʙaʙi tama' nakardanaşon tavongar mepindorad, Onhoro az simojaşon meşinosī, ʙo isror (ʙardavom) az mardum cize namexohand. Agar dar pursidan maçʙur şavand, ʙisjor tavallo namekunand. Va har ci dar rohi Alloh az xuʙī nafaqa kuned, Alloh ʙa on dono ast va rūzi qijomat mukofotatonro purra xohed girift

[274] Kasone, ki şaʙu rūz pinhon va oşkoro moli xudro ʙaroi rizoijati Alloh nafaqa mekunand, podoşaşon nazdi Parvardigoraşon ast va na tarse dar oxirat ʙar onhost va dar dunjo, az on ci ki az onho favt şud, andūhgin nameşavand. Dar nafaqa kardan ʙar kamʙaƣalon karomat va izzat ast va pokii moli sarvatmandon ast va ʙo jakdigar madad kardan ʙa nekūi va taqvo ast. In guna fazlu ʙuzurgiro ʙanda dar rizoijati Alloh metavonad joft, na dar sadaqa kardan ʙa qahr jo maçʙurī

[275] Kasone, ki riʙo (sud) mexūrand az qaʙr ʙarnamexezand, magar monandi kase, ki şajton ūro ducori devonagī kardaast, in ʙad-on çihat ast, ki onho guftand: "Xaridu furūş ajnan monandi riʙo ast" Alloh onhoro durūƣ ʙarovard va ʙajon kard, Ū xaridu furūşro halol namuda va riʙoro harom kardaast. Zero dar xaridu furūş ʙaroi har fard va çamo'at manfiatest va dar riʙo zijon va halokī ast. Pas kase, ki pande az çoniʙi Parvardigoraş ʙa ū rasid va az riʙoxūrī dast kaşid va tavʙa kard on ci dar guzaşta ʙa dast ovardaast, az oni ū meʙoşad va kori ū ʙo Alloh ast. Va har kas, ki ʙo riʙoxūrī ʙozgardad, pas onho ahli otaşand va dar on ço çovidona xohand ʙud

[276] Alloh ʙarakati riʙoro noʙud mesozad va sadaqotro afzoiş medihad va savoʙi sadaqakunandagonro ducand megardonad va dar molhojaşon ʙarakat ato mefarmojad. Alloh halolşumorandai xūrdani riʙo va har nosiposi gunahkorro dūst nadorad

[277] Onon, ki imon ovardaand, va korhoi nekū kardaand va namozro, cunon ki Alloh va Rasul farmudaand, ʙarpo doştaand va zakoti molaşonro dodaand, ʙarojaşon savoʙi ʙuzurgest dar nazdi Parvardigoraşon. Va onho dar oxirat ʙim nadorand va dar dunjo ʙar on cize az nasiʙai dunjoii onho favt şud, ƣamgin nameşavand

[278] (Sipas mū'minonro xitoʙ kard va ʙa onho farmud:) Ej kasone, ki imon ʙa Alloh ovarded va pajravi Rasuli Ū hasted, az Ū ʙitarsed va pasmondai muomilahoi riʙoiro, ki peştar ançom dodaed, tark kuned, agar şumo mū'mini haqiqī ʙoşed

[279] Va agar az muomilai riʙoī dast nakaşided, pas şumo ʙa muʙoriza ʙo Alloh va pajomʙaraş ʙarxostaed. Va agar tavʙa karded az riʙo, pas asli molhojaton az oni şumo ast va şumo sitam namekuned şaxsero, ki qarz dodaed, to ki zijoda az qarzaton ʙigired va ʙar şumo sitam karda nameşavad az tarafi qarzgiriftaşuda ʙa giriftani asli molaton

[280] Va agar qarzdor, ki tangdast ʙud va nametavonist talaʙro ʙipardozad ʙar talaʙgor voçiʙ ast, ki ūro to zamoni husuli faroxī muhlat ʙidihad va ʙar qarzdor voçiʙ ast, har goh tavonist, qarzro ʙipardozad va agar talaʙgor tamomi qarz jo qismi onro ʙa şaxsi qarzdor ʙuʙaxşad, ʙarojaşon ʙehtarast, agar ʙuzurgii inro medonistand

[281] Va az rūze ʙitarsed ej mardum, ki on rūz rūzi qijomat ast va dar on rūz ʙa sūi Alloh ʙozgardonda meşaved, sipas har kas az on ci kasʙ kardaast, ʙa surati komil darjoft mekunad, agar nek ʙoşad, nek ast va ʙad ʙoşad, ʙad ast va ʙar onho sitam nameşavad

[282] Ej on kasone, ki imon ovardaed! Agar ʙa hamdigar to muddati muajjane qarze doded, onro ʙinavised (ʙaroi hifzi mol va daf'i nizo') va ʙojad, ki onro navisandai ʙoinsof ʙinavisad. Va heç navisandae naʙojad ʙa xotiri xeşovandī jo ʙa xotiri duşmanī az naviştani on, on guna ki Alloh ʙa ū omūxtaast, dast kaşad, pas ʙojad ʙinavisad va kase, ki haq ʙar ūst (ja'ne qarzgiranda) imlo kunad va kotiʙ az Parvardigoraş ʙitarsad va cize az on kam nakunad, pas agar qarzgiranda şaxsi ʙeaql va nodon jo notavon ʙud jo nametavonist imlo kunad, ʙojad sarparasti ū ʙa adlu insof imlo kunad va du guvoh az mardoni musalmoni ʙoliƣu oqil az ahli adolat ʙigired va agar du mard naʙud, pas jak mard va du zan az guvohone, ki mepisanded, (saʙaʙaş in ast, ki) to agar jake az on du zan faromūş kard digare ʙo ū jodovarī kunad. Va har gohe guvohon ʙaroi guvohī dodan da'vat şavand, naʙojad rad kunand va az naviştani qarz tiʙqi va'daaş xoh kam ʙoşad, jo zijod xasta naşaved. In naviştan ʙoinsoftarin hukm ast nazdi Alloh va durusttarin roh ʙaroi guvohī dodan va qariʙtar az on ast, ki ducori şak naşaved, magar in ki savdoi naqdī ʙoşad, ki dar mijoni xud dast ʙa dast mekuned, pas dar in surat ʙar şumo gunohe nest, ki onro nanavised. Va cun xaridu furūş karded, ʙojad guvoh ʙigired ʙaroi daf'i nizo' va naʙojad navisanda va şohid zijon ʙuʙinand va agar cunin kore kuned, az farmoni Alloh sarpecī kardaaed. Va az Alloh ʙitarsed va Alloh nekii dunjo va oxiratro ʙa şumo meomūzad va Alloh ʙar har cize donost

[283] Va agar dar safar ʙuded va navisandae najofted, jo navisanda vuçud doşt, qoƣaz va qalam vuçud naʙud, pas ʙojad cize ʙa ivazi naviştan ʙa garav girifta şavad va agar kase az şumo digarero amin donist, heç ʙoke nest dar nanaviştan va guvoh naovardanaton pas on kas ki amin donista şud ʙojad ki amonati xudro ado kunad va az Parvardigoraş ʙitarsad. Va guvohiro pinhon nakuned va har kas ki onro pinhon kunad, dilaş gunahgor ast va Alloh ʙa asrori şumo ogoh ast va ʙa on ci mekuned, donost

[284] On ci dar osmonho va zamin ast az oni Alloh ast. Va agar on ciro dar dil dored, oşkor kuned jo onro pinhon namoed, Alloh şumoro ʙar on hisoʙ mekunad. Pas har kasro, ki ʙixohad, meomūrzad va har kasro, ki ʙixohad azoʙ medihad va Alloh ʙar har cize tavonost

[285] Pajomʙar Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) ʙa on ci az çoniʙi Parvardigoraş ʙa ū nozil şud imon ovard va mū'minon niz; hama ʙa Alloh (ki Ū Parvardigor va sazovori iʙodat va Ūro nomho va sifathoest, ki loiq ʙa zot va ʙuzurgii Ū hastand) va Fariştagon va kitoʙho va pajomʙaronaş imon ovardand va guftand: ʙajni heç jak pajomʙaroni Ū farq nameguzorem va guftand: Şunidem kalomatro va ito'at kardem amratro. Parvardigoro! Omūrzişi turo mexohem va ʙozgaşt ʙa sūi tust

[286] (Dini Alloh oson ast va dar on maşaqqat nest.) Alloh heç kasro çuz ʙa andozai tavonoiaş mukallaf (vazifador) namekunad, har kori neke, ki ançom dihad, ʙa foidai xud karda va har kori ʙade, ki ançom dihad, ʙa zijoni xud kardaast. Parvardigoro! Agar cizero az farmudahojat faromūş kardem jo dar on cizhoe, ki man' namudī, xato kardem, moro ʙa uquʙat magir. Parvardigoro! Bori garon, ki mo toqati ʙardoşti onro nadorem ʙar mo maguzor, on cunon ki ʙar kasone, ki peş az mo Turo nofarmonī karda ʙudand. Parvardigoro! On ci toʙ va toqataşro nadorem, ʙar dūşi mo maguzor va az mo dar guzar va moro ʙijomūrz va ʙar mo rahm kun, Tu Allohi mo hastī, pas moro ʙar qavme, ki dini Turo inkor kardand va pajomʙaratro durūƣ ʙarovardand, pirūz gardon

[1] Alif. Lom. Mim

[2] Çuz Alloh ma'ʙudi ʙarhaq digare nest. Hameşa zinda va pojdoru ustuvor ast ʙa zoti xeş va dar pojdorī ehtijoç ʙa digaron nadorad

[3] Kitoʙi Qur'onro ʙar tu ʙa haq nozil kard, tasdiqkunandai kitoʙhoest, ki peş az on ʙudand

[4] ʙaroi hidojati mardum firistod va Furqonro nozil kard. Begumon kasone, ki ʙa ojoti Alloh kufr varzidand, onon azoʙi saxt dar peş dorand va Alloh tavonost va kase, ki az farmoni Ū sar pecad, ducori intiqom megardad

[5] Begumon heç cize dar osmon va dar zamin ʙar Alloh pinhon namemonad. (Va hatto on ci dar şikami zanon ast ʙar Ū pūşida nest)

[6] Ūst, ki şumoro dar şikamhoi modaronaton on guna, ki ʙixohad, dar qolaʙi mard jo zan, komil jo noqis, surat meʙandad. Çuz Ū ma'ʙudi ʙarhaqe nest, tavonost va dar ofarinişi maxluqotaş ʙo hikmat ast

[7] Ū zotest, ki kitoʙro ʙar tu nozil kard va ʙa'ze az on ojot muhkam hastand, ki ma'onii on vozeh va ravşan ast va onho asli kitoʙ hastand. Va ʙa'ze az on mutaşoʙihot hastand, ki ehtimolan ma'onii digar ham dorand. Va ammo kasone, ki dar dilhojaşon majl ʙa sui ʙotil ast, ʙaroi fitnaangezī va ta'vili nodurusti on, az pasi mutaşoʙihot meravand va ta'vili onro çuz Alloh kase namedonad. Va soʙitqadamon dar ilm megujand: "Ba hama ojoti Qur'on imon ovardem, hama az çoniʙi Parvardigori most" va çuz xiradmandon pand namepazirand

[8] Parvardigoro, pas az in ki moro hidojat kardī, dilhoi moro ʙa ʙotil moil masoz va az çoniʙi xud ʙa mo rahmate ʙuʙaxş. Begumon Tu doroi ʙaxşişi zijode hastī. Kasero, ki Tu xostī az fazlu atoi xud ʙarojaş ʙehisoʙ arzonī mekunī

[9] Ej Parvardigori mo, hamono şahodat medihem, ki Tu mardumro dar rūzi qijomat, ki heç şakke dar on nest, çam' xohī kard. Begumon Alloh xilofi va'da namekunad

[10] Begumon kasone, ki kufr varzidand, hargiz molho va farzandonaşon onhoro az azoʙi Alloh naçot naxohand dod va onho hezumi dūzaxand

[11] Monandi raftor va kirdori oli Fir'avn va kasone, ki peş az onho ʙudand, ojoti moro durūƣ ʙarovardand, pas Alloh onhoro ʙa azoʙhoi dunjavī va uxravī giriftor kard va Alloh, kasero ʙa Ū kufr orad va pajomʙaraşro durūƣ ʙarorad, saxt azoʙkunanda ast

[12] Bigūj, ej Rasul, ʙa kofironi jahud va ƣajraşon, ʙa onhoe, ki pirūzii turo dar Badr ʙovar nadoştand: ʙa zudī maƣluʙ xohed şud dar dunjo va ʙar kufr memired va ʙa çahannam gird ovarda meşaved va ʙad çojgohest dūzax

[13] Ej jahudoni sarkaş, ʙaroi şumo dar çangi Badr nişonai ʙuzurge ʙud dar rū ʙa rū şudani du gurūh, gurūhe dar rohi Alloh meçangid (ja'ne, Muhammad sallallohu alajhi va sallam va joronaşon) va gurūhe digar kofir ʙudand, ki mu'minonro ʙo caşmoni xud du ʙaroʙar medidand va inro Alloh saʙaʙi şikasti kofiron gardonid. Va Alloh ʙo jorii xud har kasero ki xohad jorī medihad. Hamono dar on ʙaroi farosatmandon iʙrati ʙuzurgest

[14] Muhaʙʙati orzuhoi nafs: az qaʙili zanon va farzandon va sarvathoi qimmatʙaho az zaru sim va asponi nişondor va cahorpojon (şutur, gov va gūsfand) va ziroat ʙaroi mardum orosta şudaast. Hamai inho mato'i zindagii dunjost va sarançomi nek dar peşgohi Alloh ast

[15] Bigū ej Rasul: "Ojo şumoro ʙa cizhoe ʙehtar az inho ogoh kunam?" Baroi onon, ki parhezgorī peşa kardand va az azoʙaş tarsidand, dar nazdi Parvardigoraşon ʙihişthoest, ki dar zeri qasrhoi on darjoho ravon ast. Onho ʙo hamsaroni pokiza az hajzu nifos va xulqi ʙad ʙo rizoijati Alloh çovidona dar on ço xohand ʙud. Va Alloh az sifathoi neku ʙadi ʙandagonaş ogoh ast va ʙa holaşon donost

[16] On ʙandagoni parhezgore, ki megujand: «Ej Parvardigori mo, imon ovardem (ʙa Tu va kitoʙat va Rasulat, Muhammad sallalohu alajhi va sallam,) gunohoni moro ʙijomūrz va moro az azoʙi otaş naçot deh

[17] Onhoe, ki dar to'atu musiʙatho saʙr mekunand va dar suxanu korhojaşon sodiq hastand va dar to'at ʙardavomand va dar pinhonu oşkoro nafaqa mekunand va dar sahargohon az gunohho omūrziş mexohand. Ba durustī, ki in vaqt, vaqti qaʙuli du'o ast

[18] Alloh guvohī medihad, ki heç ma'ʙudi ʙarhaqqe çuz Ū nest va fariştagon va ahli ilm niz guvohī medihand, ki heç ma'ʙudi ʙarhaqqe çuz Ū nest va Ū aziz ast, xosti Ūro cize mone' şuda nametavonad va dar guftoru korhojaş ʙo hikmat ast

[19] Ba durustī dine, ki Alloh onro ʙaroi xud pisandidaast va ʙa on pajomʙaraşro firistodaast, Islom ast. Ba çuz islom digar din dar peşgohi Alloh maqʙul nest. Pas az omadani huççat (omadani rasulon va nozil şudani kitoʙho) ahli kitoʙ az jaxudu nasoro mijoni xud az rūi hasad va sarkaşī ʙo jakdigar ixtilof kardand. Va har kas, ki ʙa ojoti Alloh kofir şavad, ʙidonad, ki Alloh zudşumor ast ʙa hisoʙi har kas merasad

[20] Agar ʙo tu ej Rasul, axli kitoʙ dar ʙorai tavhid ʙa munoqişa ʙarxezand, ʙa onho ʙigū: «Man iʙodati xudro xolis az ʙaroi Alloh mekunam va kasero dar iʙodataş şarik nameoram va niz pajravoni man xolis Ūro iʙodat mekunand va ʙarojaş sar furū meorand. Ba ahli kitoʙ va muşrikoni araʙ va ƣajraşon ʙigu: Agar şumo ham ʙa Alloh xudro taslim namuded, pas şumo ʙar rohi mustaqim va haq hasted va agar rūj gardoned, hisoʙi şumo ʙar Alloh ast. Va vazifai man tanho pajƣom rasonidan astu ʙas. Alloh ʙa ʙandagon ʙinost va heç cize az Ū maxfī namemonad

[21] Hamono kasone, ki ojoti Allohro inkor mekunand va pajomʙaronro ʙa nohaqī mekuşand va mardumonero, ki az rūi adl farmon medihand va ʙa tariqi pajomʙaron pajravī mekunand, ʙa qatl merasonand. Pas onhoro ʙa azoʙi dardnok muƶda ʙideh

[22] In gurūh ononand, ki noʙud şud amalhojaşon dar dunjovu oxirat va heç amale az onho qaʙul naxohad şud va nest onhoro joridihandae, ki az azoʙi Alloh onhoro naçot dihad

[23] Ojo ej Rasul, nadidī açoiʙotero az holi jahudon, ki ʙahrae az ilmi kitoʙi Tavrot doda şuda ʙudaand, pas medonand, ki on ci dar Qur'on omadaast haq ast. Cun da'vat karda şavand, ʙa hukmi kitoʙi Alloh (Qur'on), ki dar ʙorai ixtilofi onho hukm ʙikunad, pas agar hukm muvofiqi havoju havasaşon naʙoşad, az vaj rū gardondand. Beştaraşon hukmi Allohro rad mekunand, zero odati onho sarkaşī kardan az haq ast

[24] Va in sarkaşiaşon az saʙaʙi e'tiqodi fosidi onon ʙud, ki meguftand: Çuz cand rūze digar otaşi dūzax ʙa mo narasad. In suxanro az nazdi xud ʙoftand va onro haqiqat donistand, pas ʙa on amal kardand. Va ʙa in e'tiqodi durūƣʙoftaaşon dar din, xudaşonro fireʙ dodand

[25] Pas dar rūzi qijomat, on goh ki Alloh onhoro çam' mekunad, holi onho ci guna xohad ʙud!? Hol on ki dar omadani on rūzi qijomat şak nest va ʙa har şaxse çazoi on meşavad va ʙar onho sitam nameşavad

[26] Ej Rasul, rū ʙa sūi Parvardigorat kun ʙo du'o va ʙigū: Bor Iloho, Tuī podşohi mulki dunjovu oxirat! Ba har kī ʙixohī, dar zamin mulk (mol va sulton) medihī va az har kī ʙixohī, mulk mesitonī! Har kasro, ki ʙixohī, ʙo to'atat dar dunjo va oxirat izzat medihī va har kasro, ki ʙixohī, ʙa ma'sijat xorī medihī! Hamai nekiho ʙa dasti Tust va Tu ʙar har kore tavonoī

[27] Az nişonahoi qudrati Tu, in ki şaʙro ʙa rūz va rūzro ʙa şaʙ darmeovarī. Inro ʙa çoi on va onro ʙa çoi in qaror medihī, ʙar şaʙ meafzoī va az rūz kam mekunī, to ʙo in korho va manofe'i ʙandagon ta'min şavad. Va zindaro az murda padid meovarī, hamon tavre ki kiştzorhoi gunogunro az dona merūjonī va mū'minro az kofir padid meovarī va murdaro az zinda ʙerun mekunī va tuxmi murƣi ʙeçonro az murƣi zinda ʙerun meovarī. Va ʙa har ki ʙixohi, ʙehisoʙ rūzi medihī

[28] Alloh man' mekunad mu'minonro az in ki kofironro ʙa çoi mū'minon ʙa dūstī girand. Pas har kī cunin kunad, ūro ʙo Alloh roʙitae nest va ū az Alloh dur ast. Magar in ki az çoni xud ʙitarsed, pas dar cunin holat Alloh ʙa şumo ruxsat medihad, ki ʙa onon dūstii rūjakī kuned, to on dame, ki tavono şaved. Va Alloh şumoro az xudaş metarsonad, ki ʙozgaşt ʙa sūī Ūst ʙaroi hisoʙu çazo

[29] Ej Pajomʙar, ʙa mū'minon ʙigu: «Har cī dar dil dored, az majl kardan ʙa sūi kofiron, dar muhaʙʙatu jorī dodanaşon, cī pinhonaş kuned va cī oşkoraş sozed. Alloh ʙa on ogoh, ast. Ū har ciro, ki dar osmonho va zamin ast, medonad va ʙar har kore tavonost

[30] Rūzi qijomat har kas korhoi nek va korhoi ʙadi xudro dar peşi xud hozir ʙinad, to çazo doda şavad, ongoh kase, ki korhoi ʙad kardaast orzu kunad, ej koş mijoni ū va kirdori ʙadaş masofae ʙuzurg ʙuvad. Pas ʙaroi on rūz omoda ʙoşed, ki Alloh şumoro az Xudaş metarsonad. Va ʙo hamrohi in hama saxtgirihojaş Alloh ʙa ʙandagonaş mehruʙon ast

[31] Ej Pajomʙar ʙigu: Agar dūstdori Alloh ʙoşed, pas pajravii man kuned va ʙo zohiru ʙotinaton ʙa man imon ored, to Ū niz şumoro dūst ʙidorad va gunohonatonro ʙijomūrzad, ki omūrzanda va mehruʙon ast! (In ojat cunin mefarmojad, ki şaxsone, ki da'voi muhaʙʙati Alloh mekunand, vale az amru nahji Pajomʙar Muhammad sallallohu alajhi va sallam pajravī namekunand, pas in guna kason dar da'voi xud durūƣgū hastand)

[32] Ej Pajomʙar ʙigū: Ito'ati Alloh kuned ʙo pajravī kardani kitoʙaş va ito'ati pajomʙar kuned ʙo pajravii sunnataş. Pas agar rūj ʙargardondand, hamono Alloh kofironro dūst nadorad

[33] Hamono Alloh, Odamu Nuh va xonadoni Iʙrohimro ʙar çahonijon ʙartarī dod va onhoro ʙehtarini ahli zamonaşon gardonid

[34] Onho farzandoni poke ʙudand dar tavhidu ixlos. Ba'ze az nasli ʙa'ze digar pajdo şudaand. Va Alloh şunavo ast ʙa guftori ʙandagonaş va donost ʙa kirdoraşon va muvofiqi a'molaşon podoşaşon xohad dod

[35] Ba jod or ej Rasul, qissai zani Imron va duxtaraş Marjam va Iso alajhissalomro; to in ki tu rad namoī kasonero, ki da'vo kardaand, ki Iso Alloh ast jo farzandi Alloh ast. Cun guft zani Imron: Ej Parvardigori man, on ci ki dar şikam doram, ʙaroi Tu nazr kardam, In nazrro az man ʙipazir, ki Tu tanho şunavoī ʙa du'oi man va donoī ʙa nijati man

[36] Cun farzandi xeşro ʙa dunjo ovard, guft: «Ej Parvardigori man, hamono man duxtar ʙa dunjo ovardaam va nazr kardam to on ciro, ki dar şikam doram, xodimi iʙodatgohi tu qaror diham va Alloh ʙa on cī ki ū tavallud karda ʙud, donotar ast. Alloh qalʙi ūro taskin dod va nazraşro paziruft va farmud, ki pisar monandi duxtar nest. (Va modari Marjam guft:) Uro Marjam nom nihodam. Ū va farzandonaşro az şajtoni raçim dar panohi Tu mesuporam

[37] Pas Parvardigoraş du'ojaşro qaʙul kard va on duxtarro ʙa nekī az ū paziruft va ʙa tarze pisandida parvarişaş dod va Zakarijo alajhissalomro ʙa sarparastii ū voʙasta kard. Va har vaqt, ki Zakarijo ʙa mehroʙ nazdi ū meraft, peşi ū xūrdanī mejoft. Meguft: Ej Marjam, inho ʙaroi tu az kuço merasad? Marjam meguft: Az çoniʙi Alloh; zero Ū har kasro, ki ʙixohad, az ʙandagonaş ʙehisoʙ rūzī medihad

[38] Dar on ço, ki Zakarijo alajhissalom in holatro did va mehruʙonii Allohro nisʙat ʙa Marjam muşohida kard, az Alloh xost, to ūro farzande ʙidihad. In dar hole ʙud, ki ū az doştani farzand noumed şuda ʙud. Pas guft: "Parvardigoro! Az çoniʙi xud farzandi nekū ʙaroi man ato farmo! Hamono Tu şunavandai du'o hastī

[39] Pas, Zakarijo alajhissalom dar hole, ki dar iʙodatgoh ʙa namoz istoda ʙud, fariştagon ūro nido dodand, ki Alloh turo ʙa Jahjo muƶda medihad, ki tasdiqkunandai kalimai Alloh ast va ū Jahjo alajhissalom peşvo va az pajomʙaroni ʙuzurgvor ast va az gunoh va majl ʙa zanon dur ast. Va pajomʙare az çumlai solehon ast

[40] (Zakarijo alajhissalom ʙo ta'aççuʙ çavoʙ dod:) Parvardigoro! Bo vuçudi in du mone', ja'ne pirī va nazoidani hamsaram, az ci rohe man sohiʙi farzand meşavam?!" Farmud: Incunin Alloh har ci ʙixohad az korhoi açiʙ ʙar xilofi odatho ançom medihad

[41] Guft (Zakarijo alajhissalom:) «Ej Parvardigori man, ʙaroi man nişonae padidor kun, ki dalolat kunad ʙa farzanddorşavii man, to şod şavam». Guft: «Nişoni tu in ast, ki se rūz ʙo mardum suxan nagūī, magar ʙa işora-holo in ki sihatu salomat hastī va Parvardigoratro xele ham zijodtar jod kun va dar şaʙongohu ʙomdod ʙaroi Ū namoz xon

[42] (Ba jod or ej Rasul,) hangome ki fariştagon guftand: Ej Marjam, Alloh turo intixoʙ kard ʙaroi to'ataş va pokiza soxt turo az raftorhoi ʙad va ʙar zanoni çahon ʙartarī dod

[43] (Fariştagon guftand): Ej Marjam, davomat kun ʙar to'ati Parvardigorat, saçda kun va ruku' kun hamrohi ruku' kunandagon (ja'ne ʙo namozguzoron namoz ʙixon az ʙaroi şukri Parvardigorat)

[44] In qissaho az xaʙarhoi ƣajʙ ast, ki ʙa tu (ej Muhammad alajhissalotu vassalom) vahj mekunem. On goh, ki ixtilof kardand, to cī kase az mijonaşon sarparasti Marjam şavad, qur'a partoftand. (Pas Zakarijo alajhis salom on qur'aro ʙurid,) tu dar nazdaşon naʙudī

[45] (Naʙudī ej Rasul,) hangome ki fariştagon guftand; «Ej Marjam, Alloh turo ʙa kalimai Xud muƶda medihad: Nomi ū, Isoi Maseh, pisari Marjam ast. Dar dunjo oʙrūmand va dar oxirat az nazdikon ast

[46] Va ʙo mardum dar gahvora va dar sinni mijonasolī suxan megūjad, (ja'ne, ʙa vahji Alloh) va az zumrai şoistagon ast

[47] (Marjam guft:) «Ej Parvardigori man, cī guna maro farzande şavad, dar hole ki odamī ʙa man dast nazadaast va hamsar nadoram va ʙerohagard ham nestam Guft; «In amre, ki ʙa tu voqe' meşavad, ʙaroi Alloh oson ast. Har ciro ki ʙixohad, meofarinad. Cun irodai cize kunad, ʙa ū gujad: «Mavçud şav!», pas mavçud meşavad»

[48] Alloh ʙa ū naviştan va rostī dar guftoru kirdor va Tavrotu Inçil meomūzonad

[49] Va ūro ʙaroi ʙani Isroil pajƣamʙar gardonid, to ʙigūjad ʙarojaşon: Man ʙo mū'çizae az Parvardigoraton nazdi şumo omadaam. Barojaton az loj cize cun parranda mesozam va dar on medamam, ʙa farmoni Alloh parrandae şavad va kūri modarzodro va ʙemorii pesro şifo mediham. Va ʙa farmoni Alloh murdaro zinda mekunam. Va ʙaroi şumo megūjam, az on ci ki mexūred va az on ci ki zaxira mekuned dar xonahoi xud. Hamono dar in mū'çizot nişonahoi ʙuzurgest, ki az qudrati ʙaşar xoriç ast; va in dalolat ʙar pajomʙarii man mekunad, agar mū'min ʙoşed

[50] (Va megujad:) Omadam, to tasdiqkunandai Tavrot ʙoşam, ki peş az man nozil şudaast va to ʙa'ze az cizhoe, ki ʙar şumo harom şudaast, halol kunam va nişonae az çoniʙi Parvardigoratonro ʙarojaton ovardaam, pas az Alloh ʙitarsed va maro ito'at kuned

[51] Begumon Alloh Parvardigori man va Parvardigori şumost. Man şumoro ʙa sūi Ū da'vat menamojam. Pas manu şumo dar ʙandagī ʙaroʙarem. Ūro ʙiparasted, in ast rohi rost

[52] Vaqte Iso az eşon ehsosi kufr kard, guft: Kistand joridihandagoni man ʙa sūi Alloh? Havorijon guftand: "Mo joridihandagoni Allohem, ʙa sūi Ū da'vat menamoem, ʙa Alloh imon ovardem va turo pajravī menamoem. Guvoh ʙoş ej Iso, ki mo musalmonem

[53] Ej Parvardigori mo, ʙa on cī nozil kardaī, dar Inçil imon ovardem va ʙa pajomʙarat Iso alajhissalom pajravī namudem. Moro ʙinavis az çumlai on kasone, ki Turo ʙa jagonagiat va ʙarhaq ʙudani risolai pajomʙaronat, guvohī medihand. (Va on guvohidihandagon ummatoni Muhammad sallallohu alajhi va sallam meʙoşand)

[54] (Kasone, ki az ʙani Isroil kofir şudand ʙa Iso alajhissalom) makr kardand, (ja'ne şaxsero ʙaroi kuştani Iso vakil kardand. Pas Allohi muta'ol mardero ʙa Iso monand kard va ūro dastgir karda kuşta va ʙa dor ovextand ʙa gumone, ki gūjo ū Iso hast.) Vale makri Alloh ʙehtar ast az on makrkunandagon. (Va dar in ojat isʙoti sifati makri Alloh zikr şudaast, ki loiq ʙa ʙuzurgī va kamoli Ū meʙoşad; Makri Alloh makri haq ast dar muqoʙili makri ʙandagon)

[55] Va ʙa jod or on goh, ki Alloh farmud: "Ej Iso, Man turo memironam va ʙa sūi xud ʙolo ʙarandaam va turo az dasti kasone, ki kufr varzidaand, naçot mediham va kasonero, ki az tu pajravī kardand, ʙar kasone, ki kufr varzidand, to rūzi qijomat ʙartar qaror mediham. Sipas ʙozgaşti şumo ʙa sūi Man ast, pas dar dar on cī ixtilof mekarded, dar ʙorai Iso alajhissalom mijonaton hukm mekunam

[56] Ammo onon, ki kofir şudand (az jahudiho va jo kasone, ki dar ta'rifi Iso az had guzaştand az nasoro,) onhoro dar dunjo ʙa qatl va giriftani mol va raftani mulk va dar oxirat ʙa otaş, saxt azoʙ xoham kard va ʙarojaşon madadgorone nest, ki ononro az azoʙi Alloh ʙirahonad

[57] Ammo onon, ki ʙa Alloh va Rasulaş imon ovardand va korhoi nek ançom dodand, Alloh muzdaşonro ʙa purragī xohad dod. Alloh dūst namedorad sitamkoronero, ki şirk va kufr mevarzand

[58] In qissahoe, ki ʙar tu mexonem (ej Muhammad, dar ʙorai Iso,) az dalolathoi ravşan ast ʙar durust ʙudani pajomʙarii tu va durust ʙudani Qur'oni hakim, ki haqro az ʙotil çudo menamojad. Va dar on heç şak va şuʙhae nest

[59] Misoli Iso, (ki ʙe padar ofarida şudaast,) dar nazdi Alloh cun misoli Odam ast, ki ūro (ʙe padar va modar) az xok ʙijofarid va ʙa ū guft: «Mavçud şav». Pas mavçud şud. (Pas onon, ki da'vo kardand, ki Iso ʙe padar ofarida şudaast, ma'ʙudi ʙar haq ast (ja'ne, Alloh ast), da'voi ʙotil ast. Va agar in şuʙha saheh ʙud, Odam az Iso sazovortar ʙud, zero Odam ʙe padar va modar ofarida şud. Va hama ʙar on itifoq hastand, ki ū ʙandae az ʙandagoni Alloh ast

[60] In haq ast az çoniʙi Parvardigori tu va on ci dar mavridi Iso omad, şakke dar on nest, pas ʙa imoni xud ustuvor ʙoş va az şakkunandagon maʙoş! (Dar in ojat suʙot va oromī ast ʙaroi Rasulalloh sallalohu alajhi va sallam)

[61] Pas, har kī ʙa'd az on ci ʙa tu az doniş omad, dar ʙorai Iso alajhissalom, ʙo tu çidol kunad, ʙigu: «Bijoed farzandonamon va farzandonaton va zanonamon va zanonatonro da'vat namoem va mo xudro omoda mekunem va şumo ham xudro omoda kuned. Sipas dasti du'o va zorī ʙa sūi Alloh daroz mekunem va la'nati Allohro ʙar durūƣgujon qaror medihem

[62] Hamono in qissae, ki xaʙar dodam turo dar ʙorai Iso rostu durust ast va dar on şakke nest. Çuz Alloh heç ma'ʙude nest. Ū Allohi pirūzmandu hakim ast

[63] Agar rūj gardonand dar ʙovarī va pajravī ʙar tu, pas onon fasodkoronand. Alloh ʙa fasodkoron donost va onhoro tiʙqi a'molaşon çazo medihad

[64] Bigū: «Ej ahli kitoʙ, ʙijoed ʙa sūi suxane, ki mijoni mo va şumo, ʙaroʙar ast va on iʙorat ast, az in ki çuz Allohro naparastem va heç cizero şariki Ū nasozem (misli ʙut, saliʙ, toƣut va ƣajra..) va ʙa'ze az mo ʙa'ze digarro ʙa xudoī nagirad. Ej mū'minon agar onon rūjgardonand, ʙa ahli kitoʙ ʙigūed, şohid ʙoşed, ki mo musalmon hastem

[65] Ej ahli kitoʙ, caro dar ʙorai Iʙrohim alajhissalom çidol mekuned, dar hole ki Tavrotu Inçil ʙa'd az ū nozil şudaast? Magar nameandeşed nodurust ʙudani suxanatonro dar ʙorai Iʙrohim, ojo jahudī ʙud jo nasronī? Ba durustī, ki dini jahudī va nasronī ʙa'di vafoti Iʙrohim pajdo şud

[66] Ogoh şaved şumo! Şumo dar ʙorai on ci ki ʙa on ilm va ogohī doşted dar amri Mūso va Iso va da'vo karded, ki şumo ʙar dini onon hasted va hol on ki Tavrotu Inçil ʙa şumo nozil şuda ʙud, ʙa çidol pardoxted, Pas caro dar mavridi on ci ki dar on ilm nadored va dar kitoʙaton zikr naşuda ʙud, ki Iʙrohim jahudī jo nasronī ʙud çidol mekuned? Hol on ki Alloh medonad va şumo namedoned

[67] Iʙrohim na jahudī ʙud va na nasronī, ʙalki ū ʙar haq va taslimi farmoni Alloh ʙud va az muşrikon naʙud

[68] Nazdiktarin kason ʙa Iʙrohim hamono pajravoni ū kasoneand, ki ʙa ū imon ovarda ūro pajravī kardand va niz in pajomʙar Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) va kasone, ki ʙa ū imon ovardand az muhoçiron va ansoriho hastand. Ba Alloh sarparasti mū'minon ast

[69] Ej mū'minon Alloh az hasad va sitami jahud xaʙardor mesozad, ki gurūhe az ahli kitoʙ dūst dorand, şumoro az rohi Islom gumroh kunand, vale namedonand, ki ziştii koraşon ʙar xudaşon ʙarmegardad va xud ʙa gumrohm muʙtalo meşavand

[70] Ej ahli kitoʙ! Caro ʙa ojoti Alloh kufr mevarzed, dar hole, ki şumo nişonahoi pajomʙarī va risolati Muhammadro dar kitoʙhoi hud meʙined

[71] Ej ahli kitoʙ, ʙo on ki az haqiqat ogohed, caro haqro ʙa ʙotil omexta mekuned va onro az kitoʙaton taƣjir medihed va sifathoi Muhammad sallallohu alajhi va sallamro dar on pinhon medored, hol on ki dini ū haq ast

[72] Va gurūhe az axli kitoʙ guftand: "Ba on ci ʙar mū'minon nozil şuda dar avvali rūz imon ovared va dar oxiri rūz ʙa on kofir şaved, to şojad az dini xud şak karda ʙargardand

[73] Va jahudijon guftand: ʙovar makuned, magar ʙa kase, ki pajravii dini şumo kunad. Ej Pajomʙar, ʙigū: "Hidojat, hidojati Alloh ast". Guftand: in ki ʙa digaron hamon cizhoe, ki ʙa şumo doda şudaast az ilm; ʙa musalmonon nişon nadihed, to ki az şumo jod girifta va az şumo ʙolotar şavand jo fardo dar nazdi Parvardigoraton ʙo şumo munoqaşa kunand. Bigū ej Pajomʙar: "Fazl va ʙaxşiş dar dasti Alloh ast va onro ʙa har kase az ʙandagonaş, ki ʙixohad medihad va Alloh faroxne'mati donost

[74] Va Alloh rahmati xeşro ʙa har kas, ki ʙixohad, xos megardonad. Va Alloh doroi fazli ʙuzurg ast

[75] Va dar mijoni ahli kitoʙ kasone hastand, ki agar ʙa tavri amonat moli ʙisjorero ʙa onho suporī, onro ʙa tu ʙarmegardonand va hastand kasone, ki agar dinore ʙa tavri amonat ʙa onho ʙisuporī, onro ʙa tu ʙoz namegardonand, magar in ki hama vaqt ʙoloi sari ū ʙoşī, in ʙad-on çihat ast, ki onho guftand: "Mo dar ʙaroʙari ummijin mas'ul nestem" va ʙar Alloh dūruƣ nisʙat medihand, hol on ki onho medonand

[76] Ore, har kas, ki ʙa ahdi xud vafo kunad, (ja'ne imon orad, ʙa Allohu Rasulaş) va az man'kardahoi Alloh ʙiparhezad, pas ū parhezgori haqiqī ast. Alloh parhezgoronro dūst medorad

[77] Hamono kasone, ki ʙa ivazi pajmoni Alloh, va savgandhoi durūƣini xud ʙahoi andakero az moli dunjo mesitonand, dar oxirat nasiʙae nadorand va Alloh dar rūzi qijomat na ʙa onon suxan megūjad, ki xursandaşon kunad va na ʙa onon menigarad ʙa caşmi rahmat va na ononro az gunoh pokiza mesozad. Va ʙarojaşon azoʙe dardovar ast

[78] Va az mijoni jahudijon gurūhe hastand, ki zaʙoni xeşro dar vaqti xondani kitoʙ kaç mekunand, to gumon kuned, ki on cī megūjand, az kitoʙi Alloh ast, dar hole, ki az kitoʙi Alloh nest. Va megūjand: In az çoniʙi Alloh ʙa Mūso omadaast, hol on ki az çoniʙi Alloh najomadaast. Baroi dunjo şuda donista ʙar Alloh durūƣ meʙandand

[79] Baroi heç insone sazovor nest, ki Alloh ʙa ū kitoʙ va hukm va pajomʙarī dihad, sipas ʙa mardum ʙigujad: "Ba çoi Alloh ʙandagoni man ʙoşed", ʙalki sazovori pajomʙaron in ast, ki ʙigūjand: "Ba saʙaʙi on ci ta'lim medoded va dars mexonded, ʙandagoni Alloh ʙoşed". (Modome, ki in iʙodat kardan ʙa pajomʙar loiq naʙoşad, pas ʙa heç mardum ʙa tariqi avlo şoista nest)

[80] Va şumoro (Muhammad sallallohu alajhi va sallam) heç goh farmon namedihad, ki fariştagon va pajomʙaronero ma'ʙudi xud ʙigired. Ej qurajşiho, ojo şumoro ʙa kufr farmon medihad, pas az in ki şumo musalmon hasted

[81] (Va ʙa jod ovar ej Rasul,) hangome, ki Alloh az pajomʙaron pajmon girift, ki şumoro kitoʙu hikmat dodaam; sipas pajomʙare peşi şumo omad, ki tasdiqkunandai on ci, ki ʙo xud dored, ʙojad ʙo ū imon ovared va ūro jorī kuned. Alloh farmud: "Ojo iqror dored va pajmoni maro ʙar on pazirufted?" Guftand: "Iqror kardem". Farmud: "Pas guvoh ʙoşed va man ham ʙo şumo az guvohon hastam

[82] Pas har kas ʙa'd az on rūj ʙargardonad, az zumrai fosiqon hast

[83] Ojo (fosiqoni ahli kitoʙ) ƣajr az dini Alloh, (ki on islom ast va onro Alloh ʙa Muhammad sallallohu alajhi va sallam firistod,) dini digare meçūjand, hol on ki on cī dar osmonho va zamin ast, ʙa ixtijor jo ʙeixtijor taslimi farmonravoi Ū hastand. Va ʙa nazdi Ū dar rūzi qijomat ʙozgardonda meşaved

[84] Bigū ʙa onon ej Rasul: «Ba Alloh ʙovar kardem va moro ma'ʙude gajr az Ū nest va ʙa on ci ʙar mo nozil şudaast va on cī ʙar Iʙrohimu Ismoil va Ishoqu Ja'quʙ va farzandoni ū (Ja'quʙ) va niz on cī ʙar Mūsovu Iso va pajomʙaroni digar az çoniʙi Parvardigoraşon nozil şudaast, imon ovardem. Mijoni heç jak az eşon farqe namenihem va hama ʙa ruʙuʙijat va uluhijati Parvardigoramon iqror hastem va taslimi irodai Ū hastem»

[85] Va har kas, ki dinero ƣajr az islom ʙipazirad, pas amalaş mardud va qaʙul nest va dar oxirat az zijondidagon xohad ʙud. (Islom, taslim şudan ʙa Alloh va sar furū ovardan ʙa to'at va pajravi kardan ʙa Muhammad sallallohu alajhi va sallam ast)

[86] Cī guna Alloh hidojat kunad qavmero, ki avval imon ovardand (va ʙa haqqonijati pajomʙar Muhammad sallallohu alajhi va sallam şahodat dodand va daloilu ojoti ravşanro muşohida kardand,) sipas kofir şudand? Alloh sitamkoronero, ki kufrro ʙar imon ixtijor kardand, hidojat namekunad

[87] Çazoi on zolimon in ast, ki la'nati Alloh va fariştagon va hamai mardum ʙar onon ast. Pas onon az rahmati Alloh dur hastand

[88] Aʙadī dar dūzax ʙimonand va az azoʙaşon kam naşavad, to kame rohat kunand va agar uzr peşa kunand, mūxlataşon nadihand

[89] magar onon, ki ʙa'd az kufraşon tavʙai nasuh kardand, va isloh şudand, pas Alloh tavʙaaşonro qaʙul mekunad, zero Alloh omūrzanda va mehruʙon ast

[90] Tavʙai kasone, ki pas az imon ovardanaşon kofir şudand va ʙar kufri xud afzudand, to dami marg, pazirufta naxohad şud. Inho gumrohonand

[91] Onon, ki inkor kardand (pajomʙarii Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) -ro) va ʙar aqidai kufraşon murdand, agar ʙixohand, ʙa andozai hamai zamin tillo dihand va xeştanro az azoʙ ʙozxarand, az onho pazirufta naxohad şud. Barojaşon azoʙe dardnok ast va onhoro heç jovare nest

[92] Çaannatro darnaxohed joft, to on goh, ki az on cī dūst medored, nafaqa (xajr) kuned. Va har cī nafaqa mekuned, xoh kam ʙoşad jo zijod, Alloh ʙa on ogoh ast. Va har kasro muvofiqi nafaqaaş açr medihad

[93] Hamai taomhoi pok qaʙl az nozil şudani Tavrot ʙaroi ʙani Isroil halol ʙud, ʙa çuz cizhoe andake, ki Ja'quʙ (alajhissalom ʙa saʙaʙi ʙemoriaş) ʙaroi xud harom karda ʙud. Vale Alloh ʙa saʙaʙi sitamkorii ʙani Isroil ʙa'ze ta'omhoero, ki ʙaroi onon halol ʙud, harom gardonid; Bigu: «agar rostgu hasted, pas, Tavrotro ʙijovaredu ʙixoned

[94] Va kasone, ki pas az on ʙa Alloh durūƣ nisʙat dihand, onho sitamkoronand

[95] Bigū (ʙa onon ej Rasul): «Alloh rost megūjad. Agar rostgū ʙoşed, pas ʙa dini hanifi Iʙrohim pajravī namoed. (Zero dar pajravī namudani oini Iʙrohim alajhissalom pajravii Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) ast.) Va Iʙrohim alajhissalom az gurūhi muşrikon naʙud

[96] Naxustin xonae, ki ʙaroi mardum ʙaroi iʙodati Alloh dar rūi zamin ʙino şud, "Bajtulloh" ast, ki dar Makka qaror dorad. Va in xona muʙorak ast, (açru podoş dar on zijod meşavad, rahmathoi Ilohī dar on ço nozil meşavand va on qiʙlai mu'minon ast.) Xonaest, ki çahonijonro saʙaʙi ʙarakat va hidojat ast

[97] Dar on ço nişonahoi ravşan ast va dalolat mekunad ʙa in ki Iʙrohim onro ʙino kardaast va Alloh on ʙinoro muşarraf gardonidaast. Dar on çoj maqomi Iʙrohim hast. Va xar kī ʙa on doxil şavad, emin ast. Va Alloh haççi xonai Ka'ʙaro ʙar kasone az mardum, ki tavonoii raftan ʙo on çoro dorand, farz gardonidaast. Va har kī rohi kufr peş girad, (ja'ne, farzijati haçro inkor kunad,) ʙidonad, ki Alloh ʙar çahonijon mūhtoç nest»

[98] Bigu: (ʙa jahud va nasoro) «Ej ahli kitoʙ, caro ojoti Allohro inkor mekuned, hol on ki medoned dini Alloh, islom ast va munkir meşaved on huççathoero, ki ʙa in din dalolat mekunand. Alloh ʙar on ci mekuned, guvoh ast!»

[99] Bigū: «Ej ahli kitoʙ, ʙa cī saʙaʙ onhoro, ki imon ovardaand, az rohi Alloh ʙozmedored va mexohed on rohro kaç nişon dihed va şumo xuʙ medoned, ki ʙa on ci ki man ovardaam, haq ast? Alloh az on cī ki mekuned, ƣofil nest va şumoro ʙaroi korhojaton, çazo medihad

[100] Ej kasone, ki imon ovardaed ʙa Alloh va Rasuli Ū, agar ʙa gurūhe az ahli kitoʙ (jahudu nasoro), ki ʙa onon Tavrotu Inçil doda şuda ʙud, ito'at kuned, şumoro gumroh karda dar dinaton şuʙha meandozand va ʙa'd az imonaton şumoro ʙa kufr ʙozmegardonand. Pas az onon heç fikr va maslihatero qaʙul nakuned

[101] Va cī guna kofir meşaved ej mu'minon, dar hole, ki ojoti Alloh ʙar şumo xonda meşavad va rasuli Ū Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) dar mijoni şumost? Va har kī ʙa Alloh tavakkal kunad va ʙa Qur'onu sunnat amal kunad, ʙa rohi rost hidojat şudaast

[102] Ej kasone, ki imon ovardaed, ʙa Alloh va Rasuli Ū on cunon ki şoistai tars az Alloh ast, az Ū ʙitarsed, va to namired, magar musalmon ʙoşed

[103] Va hamagon ʙa resmoni Alloh (ja'ne Qur'on) cang zaned va parokanda naşaved va az ne'mate, ki Alloh ʙar şumo arzonī doştaast, jod kuned: on hangom, ki ej mū'minon duşmani jakdigar ʙuded va Ū dilhojatonro ʙa muhaʙʙati xud va rasulaş çam' karda ʙo ham mehruʙon soxt va ʙa lutfi Ū ʙarodar şuded. Va ʙar laʙi cohe az otaş ʙuded, Alloh şumoro az on ʙa saʙaʙi islomaton ʙirahonid. Alloh ojoti xudro ʙaroi şumo incunin ʙajon mekunad, to hidojat joʙed va gumroh naşaved

[104] Bojad, ki az mijoni şumo ej mū'minon gurūhe ʙoşand, ki ʙa xajr da'vat kunand va amri ʙa ma'ruf va nahī az munkar kunand, inho naçot joftagonand

[105] Ba monandi on kasone (az ahli kitoʙ) naʙoşed, ki pas az on ki ojoti ravşani Alloh ʙar onho oşkor şud, parokandavu gurūh - gurūh gaştand va ʙo jakdigar ixtilof (ziddijat) varzidand, alʙatta ʙaroi onho azoʙi ʙuzurgi dardnok xohad ʙud

[106] On rūzi qijomat, ki gurūhe safedrūj va gurūhe sijahrūj şavand. Ammo onon, ki sijoh gaşt rūjhojaşon, ʙa onon sarzaniş karda gūjand: «Ojo şumo pas az imon ovardanaton kofir şuded? Ba saʙaʙi kofir şudanaton ʙicaşed azoʙi Allohro!»

[107] Ammo onon, ki safedrūj şudaand, hameşa ʙoqī va çovidona dar rahmati Parvardigor ʙoşand

[108] Inho ojoti Alloh ast, ki -ej Pajomʙar- ʙa sidq va ʙovarj ʙar tu mexonem. Va Alloh ʙa mardumi çahon sitam ravo namedorad va haqqi heç kasro kam namekunad; zero, ki Ū ta'olo hukmkunandai odil ast

[109] Az oni Alloh ast har cī dar osmonhovu zamin ast va ʙozgaşti hama mardum ʙa sūi Ūst va hamagonro muvofiqi amalaşon çazo medihad

[110] Şumo, -ej ummatoni Muhammad sallallohu alajhi va sallam- ʙehtarin ummate hasted az mijoni mardum ʙa vuçudomada, ki amr ʙa ma'ruf va nahī az munkar mekuned va ʙa Alloh imon dored, ki amalaton onro qavī mekunad. Agar ahli kitoʙ (jahudu nasoro) niz imon ʙijovarand (ʙa monandi şumo ʙa Muhammad sallallohu alajhi va sallam va ʙa on ci ki ovardaast az nazdi Alloh,) ʙarojaşon ʙehtar ast dar dunjovu oxirat. Ba'ze az onho mū'minand (va ʙa risolati Muhammad sallallohu alajhi va sallam ʙovar mekunand,) vale ʙisjoraşon fosiqonandu az dini Alloh ʙerunand

[111] Ba şumo on fosiqon az ahli kitoʙ çuz andak ozor digar oseʙe narasonand. Agar ʙo şumo çang kunand, puşt gardonida rūj ʙa gurez andozand va pirūz nagardand. Ba'd az on dar jagon holat ʙar şumo pirūz naşavand

[112] Har ço, ki ʙoşand, nişonai xorī va pastī ʙar onho (jahudijon) zada şudaast, magar on ki dar amoni Alloh va dar amoni mardum ʙoşand, tanu çon va molaşonro emin medoştand. Va xaşmi Allohro ovardand va ʙar onho mūhri ʙadʙaxtī zada şud va nameʙinī jahudijonro, ki az ahli imon metarsand va in hama ʙa on saʙaʙ ʙud, ki ʙa ojoti Alloh kofir şudand va pajomʙaronro ʙa nohaqqī kuştand va isjon (nofarmonī) varzidand va taçovuz kardand

[113] Ahli kitoʙ hama ʙaroʙar nestand. Gurūhe ʙa to'ati Alloh ʙarpoand (va ʙa Muhammad sallallohu alajhi va sallam imon ovardand.) Ojoti Allohro nisfi şaʙ tilovat karda va ʙa Alloh munoçot mekunand va saçda ʙa çoj meovarand

[114] Ba Alloh va rūzi qijomat imon dorand va amr ʙa ma'ruf va nahī az munkar mekunand va ʙa korhoi nek meşitoʙand va az çumlai solehonand

[115] Har kori xajre, ki ançom medihand, ʙehuda nameravad va az savoʙi on mahrum karda naşavand, zero Alloh ʙa parhezgorone, ki xudro az gunoh nigoh medorand, donost

[116] Haroina kasone, ki ʙa ojoti vaj kufr varzidand va pajomʙaronaşro takziʙ kardaand, heç naçotdihandae onhoro az azoʙi Alloh naçot namedihad. Va farzandon va molhojaşon, ki ʙaroi muqoʙala ʙo saxtiho omoda karda ʙudand, ʙa onho foidae namerasonad va çovidona dar çahannam ʙoşand

[117] Misoli on ci kofiron dar zindagii in dunjo xajr mekunand, monandi şamolest ʙo xunukii saxt ast, ki ʙa kiştzori qavmi ʙar xud sitam karda merasad va onro noʙud sozad. Va Alloh ʙar onho sitam nakardaast, vale onho ʙa saʙaʙi gunohaşon ʙar xud sitam mekunand

[118] Ej kasone, ki imon ovardaed ʙa Alloh va rasuli Ū va amal karded ʙa şariati Ū. Az ƣajri xudaton kofironro dūsti pinhonī ʙarnagired, onho az rasondani har guna zijon va ʙadī ʙa şumo xuddorī namekunand, dūst dorand, ki şumo giriftori ranç va maşaqqat şaved. Duşmanie, ki az dahoni onho oşkor ast va on ci, ki dar dil pinhon dorand, ʙuzurgtarast. Ba rostī, ki ojotro ʙaroi şumo ʙajon namudem, agar ʙiandeşed. amrro ʙarojaton ravşan kardaast. Caro şumo onhoro dūst dored? Pand gired az ojoti Alloh va huşjor ʙoşed

[119] Ogoh ʙoşed, ki şumo ononro dūst medored va hol on ki onho şumoro dūst nadorand. Şumo ʙa hamai in kitoʙhoi nozil şuda imon ovardaed va onon ʙa kitoʙi Qur'on imon naovardand. Pas ci guna ononro dūst medored? Cun şumoro ʙuʙinand, gūjand: (az rūi nifoq) «Mo ham imon ovardaem». Va cun xilvat kunand, az ƣojati kinae, ki ʙa şumo dorand, saranguşti xud ʙa dandon gazand, (az on ci meʙinand az ulfatu muhaʙʙati musulmonon ʙo hamdigar.) Bigū: "Bo xaşme, ki dored, ʙimired va alʙatta Alloh ʙa on ci ki dar daruni sinahost, donost". Va har kasro az on ci peştar omoda kardaast, xuʙī jo ʙadī çazo medihad. Alloh on ciro ki dar dili kuffor va munofiqin ʙud, ʙaroi ʙandagoni mū'mini xud ʙajon kard

[120] Az alomati duşmanii onon in ast, ki agar xajre ʙa şumo rasad, norohat meşavand va agar duşmane ʙar şumo ƣalaʙa kunad va jo ʙa'ze muşkiloti dunjavī ʙarojaton peş ojad, xuşhol meşavand. Agar saʙr kuned dar musiʙatho va parhezgorī kuned dar amr va nahjhoi Alloh, az makraşon ʙa şumo zijone narasad, ki Alloh ʙar har kori ʙade, ki mekunand on kofiron, ogohī dorad va ononro çazo medihad

[121] Va ʙa jod ovar hangomero, ki sahargohon az mijoni axli xonai xud ʙerun raftī ʙa çangi Uhud va çoi mū'minonro ʙaroi çang ta'in namudī. Va ashoʙatro dar on çojgoh ʙar muqoʙili muşrikin qaror kardī va farmudī heç kas ʙa çang nameʙarojad, to ʙa ū amr naşavad. Va Alloh şunavo va donost. Va heç cize az korhojaton ʙar Ū pinhon namemonad

[122] Ba jod ovar ej Rasul, cun ʙani Salama va ʙani Horisa ʙo hamrohi sardori munofiqaşon Aʙdullo ʙinni Uʙaj az tars mexostand, ki dar çang sustī namojand va ammo Alloh nigohaşon doşt, pas hamrohi tu ʙa Alloh tavakkal kardand. Va mū'minon ʙojad ʙar Alloh tavakkal kunand

[123] Alʙatta Alloh şumoro, (ej Rasul,) dar Badr pirūz kard ʙar duşmanhoi muşrikaton va hol on ki notavon ʙuded. Pas az Alloh ʙitarsed, ʙojad şukrguzori ne'mathojaş şaved

[124] Ba jod ovar (ej Rasul) cun meguftj dar rūzi Badr ʙa mū'minon, ojo şumoro kofī nest, ki Parvardigoraton şumoro ʙa se hazor farişta, ki az osmon furud meojand, jorī kunad

[125] Bale, agar saʙr kuned dar muqoʙilijati duşman va parhezgorī namoed, cun muşrikon şitoʙon sūi şumo ʙa gumone, ki ʙar şumo pirūz meşavand, ʙa çang ojand, Alloh ʙo panç hazor az fariştagoni nişonador şumoro jorī kunad

[126] Va Alloh in joriro ʙo vositai fariştagonaş tanho ʙaroi şodmonī va dilgarmii şumo kard. Va nest pirūzī, magar az sūi Allohi pirūzmandu dono

[127] On pirūzie, ki Alloh dar Badr ʙa şumo dod, ʙa xotiri on ʙud, ki to gurūhe az kofironro halok kunad ʙa marg, jo xor va noumed ʙozgardonad ononero ki zinda mondand

[128] Dar korhoi (sarnavişti) ʙandagon turo -ej Rasul- kore nest. Hama dar dasti Alloh ast. Şojad ʙa'ze az onon dar çangidan ʙo tu dilaşon kuşoda şavandu musalmon şavand, pas Alloh ononro ʙaxşad. Va kase, ki dar kufri xud ʙoqī mond, Alloh ūro dar dunjovu oxirat ʙa saʙaʙi sitamkoriaşon azoʙ medihad

[129] Tanho az oni Alloh ast har cī dar osmonho va zamin ast. Har kiro ʙixohad, ʙa rahmataş meomūrzad va har kiro ʙixohad, ʙa adlaş azoʙ mekunad va Alloh omūrzandavu mehruʙon ast

[130] Ej kasone, ki ʙa Allohu Rasulaş imon ovardaed, riʙoro ʙo tamomi nav'hojaş naxūred. Cun qarz doded, ʙar on izofa nagired, agar kame ʙoşad ham. Va az Alloh ʙitarsed va qonunhoi şari'atro ri'oja kuned, to rastagor şaved dar dunjovu oxirat

[131] Va ʙitarsed az otaşe, ki ʙaroi kofiron omoda şudaast

[132] Va ʙa Allohu Rasul -ej mu'minon- ito'at kuned, to ʙuvad, ki rahmat karda şaved

[133] Va ʙişitoʙed dar to'ati Alloh va Rasulaş, to noil şaved omūrzişi Parvardigoratonro va ʙa on ʙihişt rasidanro, ki andozaaş ʙa qadri hamai osmonhovu zamin ast va ʙaroi parhezgoron omoda şudaast

[134] On kasone, ki dar tavongarivu tangdastī moli xudro dar rohi Alloh ehson mekunand va xaşmi xud furū meʙarand, ʙa saʙr va az xatoi mardum darmeguzarand, Alloh dūst medorad nekūkoronro

[135] Va on kason, ki cun kore zişt kunand jo ʙa xud sitame kunand, azoʙi Allohro ʙa jod ovarda dar hol Allohro jod mekunand va ʙaroi gunohoni xeş omūrziş mexohand va kist çuz Alloh, ki gunohonro ʙijomūrzad? Va cun ʙa ʙadii gunoh ogohand, dar on cī mekardand, ʙardavom naʙoşand. Va onon medonand, ki agar tavʙa kunand, Alloh ononro meʙaxşad

[136] Açri in gurūhe, ki cunin sifathoro dorand ʙarojaşon omurziş ast az çoniʙi Parvardigoraşon va niz ʙihişthoe, ki dar on az zeri daraxtho va qasrhojaş çūjho çorist. Dar on ço çovidonand va ci xuʙast podoşi ito'atkunandagon

[137] (Dar in ojat Alloh ʙa mū'minon az saʙaʙi on, ki dar çangi Uhud musiʙate ʙa onon rasida ʙud xitoʙi tasallidihanda karda megujad:) Peş az şumo ummatone ʙudand, ki onon niz imtihon karda şuda ʙudand ʙa çang ʙo kofiron va nihojat pirūz gaştand, pas ʙar rūi zamin ʙigarded va ʙa caşmi iʙrat ʙingared pojoni kori onhoe, ki pajomʙaronro ʙa durūƣgūī nisʙat medodand, cī ʙudaast

[138] In Qur'on ʙajonkunandai rohi rost va pandest ʙaroi parhezgoron, onon, ki az Parvardigoraşon metarsand. Va az in Qur'on manfi'at megirand

[139] Dar çang ʙo kofiron sustī makuned va ʙa saʙaʙi şikast dar çangi Uhud andūhgin maʙoşed, zero agar sodiqona ʙa Alloh va Rasulaş imon ovarda ʙoşed, şumo ƣoliʙ hasted

[140] Agar ʙar şumo zaxme rasid dar çangi Uhud, hamono rasida muşrikonro zaxme monandi on dar çanş Badr. In pirūz şudanu şikast xūrdan hodisahoest, ki megardonem onro mijoni mardumon ʙaroi hikmate, to ma'lum kunad Alloh on cizero medonist dar azal va çudo sozad mū'mini sodiqro az ƣajri on va qavmero az ʙajni şumojon ʙa şahodat nasiʙador gardonad. Va Alloh sitamkoronro dūst nadorad, ononro, ki az çang aqiʙnişinī kardand

[141] Va in şikaste, ki dar çangi Uhud şud, imtihone ʙud, to mū'minonro pokiza gardonad va ononro az munofiqon xalos kunad va kofironro noʙud sozad

[142] Ojo gumon dored (ej joroni Muhammad (alajhissalotu vassalom), ki ʙa ʙihişt xohed raft, hol on ki imtihon karda naşudaed ʙa vazninihoi çang va ʙa ʙihişt doxil naxohed şud to on dame, ki imtihon karda şaved va Alloh ma'lum mekunad az mijoni şumo cī kasone dar rohi Ū çihod mekunand va cī kasone dar muqoʙili duşman saʙr mekunand

[143] Hamono şumo -ej mū'minon- orzu mekarded çangidanro ʙo duşman peş az çangi Uhud; to noil şaved şahodatero, ki ʙarodaronaton dar çangi Badr dar rohi Alloh noil şudand. Pas ʙo caşmoni xud dided onro dar Uhud, aknun ʙiçanged va saʙr kuned

[144] Şuʙhae nest, ki Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) pajomʙarest, ki peş az ū pajomʙaroni digar ʙudaand, ki risolati Parvardigoraşonro merasonidand. Ojo agar ʙimirad jo kuşta şavad (cunon ki duşmanon xaʙari durūƣ pahn kardand,) şumo ʙa dini peşinai xud ʙozmegarded va dini pajomʙaratonro tark mekuned? Har kas, ki az dinaş ʙozgardad, heç zijone ʙa Alloh naxohad rasonid, ʙalki ʙa xudaş zijoni ʙuzurge rasonidaast. Ammo kase ustuvor ast dar imon va şukrguzor ast ʙar ne'mati Islom, Alloh şukrguzoronro podoş (mukofot) xohad dod

[145] Heç şaxse namirad, magar ʙa irodai Alloh, ki navişta şudaast mūhlati vaqti ū. Har kas ʙo amalaş xohoni savoʙi rizqi in dunjo ʙoşad, ʙa ū medihem va ū dar oxirat nasiʙe nadorad va har kas ʙo amalaş xohoni savoʙi oxirat ʙoşad, ʙa ū medihem ʙarzijod ʙo hamrohii on rizqe, ki ʙaroi ū dar in dunjo taqsim karda şuda ʙud. Va şukrguzoronro podoş xohem dod

[146] Cī ʙaso az pajomʙaroni guzaşta, ki gurūhi ʙisjore az ashoʙaşon hamrohi onon dar rohi Alloh ʙiçangidand, harcī ʙa onho rasid az çarohatu kuştor, sustī nakardand va notavon naşudand va sar furud najovardand dar peşi duşman, ʙalki saʙr kardand va Alloh saʙrkunandagonro dūst dorad

[147] Tanho in saʙrkunandagon meguftand: «Ej Parvardigori mo, gunohoni moro va zijodaravihoi moro dar korhojamon ʙijomūrz va moro soʙitqadam gardon dar majdoni çang va dar ʙaroʙari onon, ki inkor kardand jagonagii turo va pajomʙarii pajomʙaronatro moro jorī kun»

[148] Pas Alloh ʙa onon çazoi nekro dod dar dunjo, ki on pirūzī ʙar duşman va ustuvorī dar zamin ast va niz çazoi nekro dar oxirat dod, ki on ʙihişti sarsaʙz ast. Va Alloh nakūkoronero, ki ʙo Parvardigori xud va mardumon xuşmuomila hastand, dūst dorad

[149] Ej kasone, ki ʙa Allohu Rasulaş imon ovardaed, agar ʙa kasone, ki Uluhijati maro inkor kardand va Rasuli maro ʙovar nakardand, pajravī kuned, şumoro gumroh karda ʙa dini peşinaaton ʙarmegardonand, pas zijondida va halok ʙozmegarded

[150] Hargiz, kofiron jorikunandai şumo nestand, ʙalki Alloh joridihandai şumost, ki ʙehtarini jorikunandagon ast! Ba jorii kase mūhtoç nest

[151] Dar dili kofiron tarsu vahm xohem afkand ʙa saʙaʙi on, ki ʙo Alloh cizero şarik muqarrar soxtand, hol on ki Alloh ʙaroi iʙodati on ʙutho heç huççate nafiristodaast. Holati kofiron dar dunjo; tarsu vahm ast az mūʹminon. Ammo dar oxirat makonaşon va çojgohaşon dūzax meʙoşad. Va in hama ʙa saʙaʙi sitam va duşmaniaşon meʙoşad. Va ci ʙad çojgohest

[152] Alloh ʙa va'dae, ki ʙaroi şumo karda ʙud, vafo kard, on goh ki ʙa amri Ū duşmanro dar çangi Uhud mekuşted. Va cun ƣanimatero, ki havasi onro dar fikr doşted, ʙa şumo nişon dod, sustī karded va dar on amr ʙa nizo' pardoxted ojo dar çojaton ʙoqī memoned jo on çojro tark mekuned va ʙa çam'i ƣanimat meraved? Va nofarmonii amri pajomʙaraton karded, ki ʙa şumo gufta ʙud dar jagon holat çojhoi xudro tark nakuned, pas az saʙaʙi in nofarmonʙardori maƣluʙ şuded, ʙa'd az on ki pirūziro ʙa dast ovarda ʙuded. Ma'lum şud mijoni şumo kasone ʙudand, ki ƣanimat mexostand, va kasone ʙudand, ki oxiratro talaʙ mekardand. On goh ʙaroi imtihon ʙozgardonid şumoro vaqte ki gurexted. Hamono Alloh donist puşajmoniatonro va şumoro ʙaxşid. Va Alloh sohiʙi fazlu rahmat ast ʙar mū'minon

[153] Ba jod ored ej mū'minon, on goh ki az duşmanaton ʙa har sū megurexted va ʙa heç kase nigoh namekarded va Pajomʙar az puşt, şumoro sado mezad, ki nazdi man oed ej ʙandagoni Alloh, ammo ʙa ū çavoʙ nadoded. Pas Alloh şumoro dar muqoʙili koraton çazo dod. Ja'ne, ƣame ʙar ƣamaton afzud, ƣame ʙa saʙaʙi az dast dodani pirūzī va ƣanimat va ƣame ʙa saʙaʙi şikast xūrdanaton va ƣami digar, ki hamai ƣamhoro az jodi şumo ʙarad; (va on, in ʙud, ki xaʙari ʙardurūƣi kuşta şudani Muhammad sallallohu alajhi va sallamro şunided.) Va Alloh ʙa on cī mekuned, ogoh ast

[154] Va pas az ƣame, ki ʙa şumo rasida ʙud, oromişro ʙar şumo furud ovard, ʙa gunae, ki xoʙi saʙuke gurūhe az şumoro faro girift. Va in gurūh mū'minon ʙudand. Ammo gurūhi digar, kasone ʙudand, ki faqat dar fikri xudaşon ʙudand, ʙa xotiri in ki munofiq ʙudand jo in ki imonaşon za'if ʙud, ʙino ʙar in xoʙe, ki digaronro faro girifta ʙud, ʙa onho narasid. Va guftand: Mo az pirūzī ʙahrae nadorem, pas nisʙat ʙa Parvardigor va Pajomʙaraş gumoni ʙad ʙurdand va tasavvur kardand, ki Alloh Pajomʙarro jorī namedihad. Bigū: Hama kor az oni Alloh ast. Munofiqon dar dili xud cizhoero pinhon medorand, ki onro ʙaroi tu oşkor namekunand. Megūjand: Agar ʙo mo dar in amr ʙo rozigī maşvarate meşud, dar inço kuşta nameşudem. Bigu: Agar dar xonahojaton ham meʙuded, haroina kasone ki ʙar onho kuşta şudan muqaddar şuda ʙud ʙa mahalli kuşta şudani xud ʙerun meomadand. Va to Alloh on ciro az nifoq jo za'fi imon dar dilhojaton dored, ʙijozmoid, to dilhojatonro az vasvasahoi şajton, ki dar on asar guzoştaast, xolis va pok gardonad. Va Alloh ʙa on ci dar dilhost, ogoh ast

[155] Az mijoni şumo onon, ki dar rūzi muqoʙalai on du gurūh (mū'minon va muşrikon), dar çangi Uhud gurextand, ʙa saʙaʙi ʙa'ze az amalhoi ʙadaşon şajton onhoro ʙa xato afkanda ʙud. Inak Alloh afvaşon kard, ki Ū omūrzandai gunohi osijon ast va halim ast, şitoʙ namekunad dar azoʙi osijon

[156] Ej kasone, ki ʙa Allohu Rasulaş imon ovardaed, monandi on kofirone, ki ʙa Parvardigoraşon ʙovarī nadorand, maʙoşed, ki dar ʙorai ʙarodaroni xud, ki ʙa safar ʙaroi darjofti rizq jo ʙa çang rafta ʙudand va favtidand jo kuşta şudand, meguftand: «Agar nazdi mo monda ʙudand, namemurdand, jo kuşta nameşudand». Alloh in gumonro cun hasrate dar dili onho nihod. Ammo mū'minon hamono medonand, ki in hama ʙa taqdiri Alloh ast, pas Alloh dilhojaşonro hidojat mekunad va musiʙathoro ʙaroi onon saʙuk mekunad. Va Alloh ast, ki zinda mekunad kasero, ki ʙaroi ū hajot muqarrar şuda ʙoşad garcande musofir jo muçohid ʙoşad va memironad kasero, ki hajotaş ʙa oxir rasida ʙoşad garcande dar xonaaş ʙoşad va Ūst, ki hamai korhoi şumoro meʙinad

[157] Ej mū'minon, agar dar rohi Alloh kuşta şaved, jo dar vaqti çang ʙimired, Alloh gunohojatonro meʙaxşad va komjoʙ meşaved ʙa ʙihişti sarsaʙz. Omūrziş va rahmati Alloh ʙehtar ast az on cī dar in çahon cam' meovared

[158] Va agar ʙimired dar çoi xoʙaton jo kuşta şaved dar majdoni çang, alʙatta dar peşgohi Alloh çam' meşaved. Pas hamaatonro tiʙqi amalaton çazo medihad

[159] Ba saʙaʙi rahmati Alloh ast, ki ej Pajomʙar tu ʙo onho incunin xuşxūju mehruʙon hastī. Agar duruştxūvu saxtdil meʙudī, az girdi tu parokanda meşudand. Pas onhoro az on cize ki dar çangi Uhud kardand, ʙuʙaxşoj va ʙaroi onho az Alloh omūrziş ʙixoh va dar korho ʙo onho maşvarat (maslihat) kun va cun qasdi kore kunī ʙa'di maslihat, ʙar Alloh tavakkal kun, ki Alloh tavakkalkunandagonro dūst dorad

[160] Agar Alloh şumoro jorī kunad, heç kas ʙar şumo ƣalaʙa naxohad kard. Va agar şumoro xor kunad, cī kase az on pas joriaton xohad kard? Pas mū'minon, ʙojad ki ʙar Alloh tavakkal kunand

[161] Va az Pajomʙar hargiz xijonat nameojad. Va har kī ʙa cize xijonat kunad, onro dar rūzi qijomat ʙo xud ovarad, to şarmanda şavad. Sipas çazoi amali har kas ʙa purragī doda xohad şud va ʙar kase sitame naşavad

[162] Ojo on kas, ki ʙa rohi xuşnudii Alloh meravad va korhoero ançom medihad, ki xuşnudii Vajro dar paj dorad, monandi kasest, ki murtakiʙi gunoh meşavad va Parvardigoraşro xaşmgin mekunad va makoni ū çahannam ast va ʙad çoe ast

[163] In du gurūhro (ashoʙi çannat va ashoʙi çahannam) nazdi Alloh daraçahoest gunogun; ʙaroi çannatijon rozigii Alloh va manzalathoi olī va ʙaroi dūzaxijon xaşmi Alloh va çuqurihoi torik. Ū ʙa korhojaşon ʙino va ogoh ast, heç ciz az Ū pūşida nest

[164] Alloh ʙar mu'minon on goh ne'mate ato farmud, ki az xudaşon ʙa sūi xudaşon Pajomʙare ravon kard, to ojoti Qur'onaşro ʙar onho ʙixonad va az şirk onhoro pok sozad va kitoʙu sunnatro ʙijomūzad, harcand onon peş az omadani in Rasul dar gumrohii oşkore ʙudand

[165] Va on hangom, ki musiʙate ʙa şumo dar çangi Uhud rasid, ki şumo ʙa muşrikon zarʙa zaded va du ʙaroʙari onhoro şikast doded. Şumo haftod nafar az ʙuzurgonaşonro dar çangi Badr kuşted va haftod nafarro ʙa asir girifted, gufted: Az kuço in musiʙat ʙa mo rasid va mo cī guna şikast xūrdem? Bigu: On az çoniʙi xudaton ast va az pajdo kardani ixtilof va nofarmonii şumost. Hamono Alloh ʙar har cize tavonost. Pas az gumoni ʙad nisʙat ʙa Alloh ʙiparhezed, zero Ū ʙar jorī kardanaton tavono ast

[166] On cī az çarohatu kuştor dar rūzi Uhud dar ʙarxurdi on du gurūh, ʙa şumo rasid, ʙa qazovu qadari rizoijati Alloh ʙud, to mū'minoni haqiqiro ma'lum kunad

[167] Va ononro, ki niz nifoq varzidand va on ci dar dil doştand, Alloh onro ma'lum namud. Cun mū'minon ʙa onon guftand: «Bijoed, dar rohi Alloh çang kuned jo difo' kuned». Meguftand: «Agar medonistem çang kardanro hamono pajravī mekardem şumoro». Onon (munofiqon) dar on rūz ʙa kufr nazdiktarand, na ʙa imon. Ba zaʙon cizhoero megūjand, ki ʙa dil e'tiqod nadorand va Alloh ʙa on cī dar dil pinhon medorand, ogohtar ast

[168] Munofiqone, ki az çang kardan ʙozistodand va dar ʙorai on ʙarodaronaşon, ki ʙo hamrohii musalmonon dar çangi Uhud ʙa musiʙat giriftor şudand, meguftand; agar ʙa suxani mo gūş medodand, kuşta nameşudand, ʙigū ej Muhammad (sallallohu alajhi va sallam): «Agar rostgūj hasted dar da'vojaton, margro az xudaton dur kuned»

[169] Va kasonero, ki dar rohi Alloh kuşta şudand, murda napindored, ʙalki onon zindaand va nazdi Parvardigoraşon rūzī doda meşavand

[170] Ba on ci Alloh az fazl va ʙaxşişi xud ʙa onho dodaast, şodmon hastand va ʙo on ne'matho caşmonaşon ravşan şudaast va şodmon va xuşhol hastand, cun on ne'matho zeʙo va farovon va ʙisjor laziz va guvoro hastand. Va jakdigarro ʙa rasidani ʙarodarone, ki dar pai ononand va hanūz ʙa onho napajvastaand ʙaşorat medihand, ki onho hamon cizero xohand joft, ki onho joftaand. Muƶda medihand, ki tarse ʙar onho nest va andūhgin nameşavand

[171] Va xuşhol meşavand ʙa ne'matu fazli Alloh va hamono Alloh podoşi mū'minonro (zoe') ʙekor namekunad. Balki onro zijod mekunad az fazlu karamaş

[172] Kasone, ki pas az zaxmho va çarohathoe, ki ʙa onon rasida ʙud, dasturi Alloh va Pajomʙarro içoʙat kardand, ʙaroi kasone az onon ki nekī kardand va taqvo peşa namudand, podoşi ʙuzurgest

[173] Kasone, ki mardum ʙa onho guftand: "Mardum ʙar ziddi şumo çam' şudaand, pas az onho ʙitarsed", vale in amr imonaşonro afzud va guftand: "Alloh moro kofī ast va Ū ʙehtarin sarparast ast

[174] Pas ʙozgaştand in musalmonon, dar hole ki ne'matu fazli Allohro ʙa hamroh doştand va heç oseʙe ʙa onho narasida ʙud. Inho ʙa rohi xuşnudii Alloh raftand va Alloh doroi fazli ʙuzurg ast

[175] On şajton ast, ki dar dili dūstoni xud ʙim meafkanad. Agar imon ovardaed, ej mū'minon az onho matarsed, ʙa Man tavakkal kuned va panoh ʙared. Man ʙaroi şumo kifojatkunandaam, az man ʙitarsed

[176] Onon, ki ʙa kufr meşitoʙand, turo ƣamgin nasozand. Inho heç zijone ʙa Alloh namerasonand. Alloh mexohad onhoro dar oxirat ʙeʙahragardonad va ʙarojaşon azoʙi ʙuzurg ast

[177] Haroina onon, ki ʙa ivazi imon kufrro xaridand, heç zijone ʙa Alloh namerasonand va ʙarojaşon azoʙi dardnok ast

[178] Kofiron ʙa saʙaʙi ʙaxiliaşon dar çam' kardani mol gumon naʙarand, ki agar eşonro mūhlat dihem, ʙa nekī va salohi onon ast, ʙalki ʙarojaşon zarar ast dar dinu dunjoaşon. Mo ononro mūhlat medihem, to ʙeştar gunohaşon afzuda şavad va ʙaroi onon azoʙi xorkunandaest

[179] Alloh mū'minonro hargiz ʙar on ci naguzorad, ki alhol şumo ʙar on hasted. Meozmojad va mesançad, to nopokro az pok, kofirro az mū'min çudo sozad. Va Alloh ʙar on nest, ki şumoro az ƣajʙ ʙiogohonad, vale ʙa'ze az pajomʙaronaşro, ki xud ʙixohad, ʙarmeguzinad. Pas ʙa Alloh va pajomʙaronaş imon ʙijovared. Va agar imon doşta ʙoşed va parhezgorī kuned, pas ʙarojaton podoşi ʙuzurgest

[180] Ba kasone, ki ʙa on ci Alloh az fazli xeş ʙa onon dodaast, ʙuxl mevarzand, gumon naʙarand, ki on ʙuxl ʙaroi onon ʙehtarast, ʙalki ʙa zijoni onhost. Va dar rūzi qijomat, cize ki dar on ʙuxl varzidaand, saʙaʙi azoʙaşon megardad va ʙaroi Alloh ast hamai doroihoi osmon va zamin. Pas nafaqa kuned az on ci ki Alloh rūziaton dod, zero ʙozgaşti hama umur ʙa sūi Alloh ast va ʙaroi rūzi oxirati xud xajrxohī kuned, ki naf'i on, rūzi qijomat ʙa şumo merasad va Alloh ʙa on ci mekuned ogoh ast

[181] Alloh suxani kasonero, ki guftand: "Alloh faqir ast va mo tavongar hastem", şunid. On ciro ki onho guftand az durūƣ guftanaşon ʙar Alloh va nohaq kuştanaşon pajomʙaronro, xohem navişt va megūem: «Bicaşed azoʙi otaşi sūzonro!»

[182] In azoʙ ʙa xotiri a'moli ziştest, ki peş ançom doda ʙuded va Alloh ʙar ʙandagon sitam namekunad, ʙegunoh kasero azoʙ dihad

[183] Kasone, ki guftand: "Hamono Alloh az mo pajmon giriftaast, to ʙa heç pajomʙare imon najovarem, magar in ki qurʙonie ʙaroi mo ʙijovarad, ki otaş onro ʙixurad". Ba jahudijon ʙigu ej Muhammad: "Pajomʙarone peş az man ʙo daloili ravşan va ʙo cize ki gufted, omadand, pas caro şumo onhoro kuşted (monandi Zakarijo va Jahjo va digar pajomʙaronro,) agar rost megued

[184] Pas agar turo ʙa durūƣ nisʙat dodaand, hamono pajomʙarone peş az tu ham ʙo daloili ravşan va kitoʙhoi osmonj va kitoʙi ravşangar nazdi onon omadaand ʙa durūƣ nisʙat doda şuda ʙudand. Va cun odati kofiron in guna ʙudaast, ki ʙa pajomʙaron imon najovarand va in kori onho turo ƣamgin nasozad va ʙa onho tavaççuh nakun

[185] Har nafs ta'mi margro mecaşad va ʙegumon dar rūzi qijomat podoşhojaton ʙa tavri komil ʙa şumo doda meşavad. Pas har kas ki az otaşi çahannam naçot doda şavad va dar ʙihişt doxil gardonda şavad, voqe'an komjoʙ şuda va zindagii dunjo çuz mojai fireʙ cizi digare nest

[186] Alʙatta şumo dar molho (va çonhojaton ʙa monandi çihod, qatl, asir, çarohat va ʙemoriho) mavridi ozmoiş qaror megired va hatman az kasone, ki peş az şumo ʙa onho kitoʙ doda şudaast va niz az muşrikin azijat va ozori farovonī mejoʙed va agar saʙr kuned va parhezgorī namoed, ʙa durustī, ki in nişonai azmi ustuvorii şumo dar korhost

[187] Va ʙa jod ovared zamonero, ki Alloh az kasone, ki ʙa onho kitoʙ doda şudaast, pajmon girift: "Onro ʙaroi mardum ʙajon kuned va onro pinhon nadored", pas onho onro qaʙul nakarda va ʙa ʙahoi andake furūxtand. cī ʙad ast on ci onho mesitonand

[188] Gumon maʙar kasonero, ki ʙa korhoi zişt, suxanon va kirdori ʙotile, ki ançom medihand, xuşhol meşavand. Va dūst dorand ʙa saʙaʙi korhoi xuʙe, ki ançom nadoda va suxani haqqe, ki naguftaand, sitoiş şavand. Pas onon ham kori ʙad ançom medihand va ham suxani ʙadro ʙar zaʙon meorand va ham ʙa on xuşhol meşavand va ham dūst dorand ʙa vositai kori xuʙe, ki ançom nadodaand, mavridi sitoiş qaror girand, gumon maʙar, ki onho az azoʙ naçot joʙand va ʙaroi onon azoʙe dardnok ast

[189] Va farmonravoii osmonho va zamin az oni Alloh ast. Va Alloh ʙar har cize tavonost. Pas heç kas cizero az Ū man' namekunad va heç cize Ūro notavon namesozad

[190] Begumon dar ofarinişi osmonho va zamin va omadu rafti şaʙ va rūz nişonahoest, ʙaroi xiradmandon

[191] On kasone, ki istoda va nişasta va ʙar pahlūhojaşon aftoda Allohro jod mekunand va dar ofarinişi osmonho va zamin meandeşand. Pas megujand: Parvardigoro! Inro ʙehuda najofaridaī, pas moro az azoʙi otaş naçot ʙideh

[192] Parvardigoro! Hamono kasero, ki Tu dar otaşi çahannam doxil kunī, ʙegumon ūro xor kardaī. Va sitamkoronro joridihandae nest

[193] Parvardigoro! Mo şunidem da'vatgare ʙa imon nido medod, ki ʙa Parvardigoraton imon ʙijovared, pas mo imon ovardem. Pas gunohonamonro ʙijomurz va ʙadihoi moro ʙipūşon va moro ʙo nekon ʙimiron

[194] Parvardigoro! Ba mo ʙideh on ciro ki ʙar zaʙoni pajomʙaronat ʙa mo va'da dodaī va dar rūzm qijomat moro xor magardon. Alʙatta tu hargiz xilofi va'da namekunī

[195] Pas Alloh du'oi onhoro içoʙat kard, va farmud: Man amali heç mardu zane az şumoro nociz naxoham kard. Ba'ze az şumo az ʙarxe digar hasted. Pas kasone, ki hiçrat kardand va az sarzaminaşon ʙaroi xuşnudii Alloh ʙerun ronda şudand, hatman gunohaşonro meʙaxşam va onhoro voridi ʙihişt mekunam. Bihişte, ki çūjho az zeri on ravon ast, in podoşe az çoniʙi Alloh ast va podoşi nekū nazdi Alloh meʙoşad

[196] Raftu omadi kofiron ʙaroi tiçorat va kasʙ va rizqi farovon va lazzatçūiaşon dar şahrho turo fireʙ nadihad

[197] Mato'i andake ast, ja'ne mato'i nocize ast va ʙoqī naxohad mond, ʙalki onho kame az on ʙahramand meşavand va ʙa saʙaʙi on muddate tūlonī azoʙ meʙinand. Sipas çojgohaşon çahannam ast va ci ʙad çojgohest

[198] Vale kasone, ki az Parvardigoraşon tarsidand, ʙaroi onhost ʙoƣhoe, ki çūjho az zeri on ravon ast. Dar on çovidona hastand. Va onho kasone hastand, ki dil va guftor va kirdoraşon nek ast. In podoşe az çoniʙi Alloh ast. Va on ci nazdi Alloh ast, ʙaroi nekūkoron ʙehtar ast

[199] Ba'ze az ahli kitoʙ hastand, ki ʙa Alloh va on ci ʙar şumo va on ci ʙar onho nozil şudaast, imon dorand va dar ʙaroʙari Alloh furūtan hastand va ojoti Allohro ʙa ʙahoi andak namefurūşand. Va inho dar haqiqat ahli kitoʙ va ʙarxurdoron az doniş va ilm hastand. Podoşi onho nazdi Parvardigoraşon ast. Hamono Alloh zudhisoʙgir ast

[200] Ej on kasone, ki imon ovardaed! Saʙr kuned ʙar to'ati Parvardigoraton va dar muqoʙili duşmanaton ustuvor ʙoşed va ʙaroi çihod doimo omoda ʙoşed va az Alloh ʙitarsed, to rastagor şaved

[1] Ej mardum! Az Parvardigoraton ʙitarsed, Parvardigore, ki şumoro az jak tan ofarid va hamsaraşro niz az vaj ofarid va az on du: mardon va zanoni zijode pahn kard va az Alloh ʙitarsed, ki ʙa nomi Ū az hamdigar suol mekuned va az tarki xeşovandī ʙitarsed. Hamono Alloh dar hama holat ʙar şumo nigahʙon ast

[2] Va Alloh dastur dod, ki ʙa jatimon molhojaşonro ʙidihed, cun ʙa sinni ʙuluƣ va ʙa voja rasidand va salohijat joftand va amvoli nopokro ʙa molhoi pok omeziş nakuned va molhojaşonro ʙo molhoi xudaton naxured, pas har kas çur'at kard va moli onhoro hamroh ʙo moli xud xūrd, ʙa rostī, ki gunohi ʙuzurge ançom dodaast

[3] Va agar tarsided, ki adl natavoned kard dar ʙorai jatimduxtarone, ki zeri sarparastii şumo qaror dorand, pas ʙo zanoni digare, ki dūst dored, izdivoç kuned ʙo du jo se jo cor. Pas agar tarsided, ki nametavoned adlro ʙa çoj ovared, pas ʙojad ʙa jak zan kifojat kuned va jo ʙo kanizakonaton izdivoç kuned, in nazdiktarast, ki sitam nakuned

[4] Va mahri zanonro ʙa unvoni hadja ʙa onho ʙidihed. Pas naʙojad dar dodani on ta'xir varzed va naʙojad az on cize kam kuned. Va agar ʙo rizoijati xotir cize az mahri xud ʙa şumo ʙaxşidand, pas onro halol va guvoro ʙixūred

[5] Va (ej sarparaston) molhoi xudro, ki Alloh onro ʙaroi şumo saʙaʙi istiqomati zindagī gardondaast, ʙa ʙexiradon (ja'ne, noʙoliƣ, maçnun va ʙeaqlon) madihed va az on molho xuroka va pūşoki onhoro ʙidihed va ʙo onon suxani xuʙ va şoista ʙigued

[6] Va jatimonro ʙijozmoed, to on goh ki ʙa sinni izdivoç ʙirasand, pas agar dar onho salohijat dided, amvolaşonro ʙa xudaşon ʙisupored va amvoli onhoro peş az on ki ʙuzurg (kalon) şavand, ʙa isrof va şitoʙ naxūred. Va har kas ki tavongar va sarvatmand ʙoşad, ʙojad az giriftani haqqi (uçrai) sarparastī xuddorī kunad. Va har kas, ki nijozmand ʙoşad, ʙojad ʙa surati pisandida va nekū ʙixūrad, pas vaqte ki molhojaşonro ʙa onho suporided, kasonero ʙar onho ʙa şohidī gired dar vaqti dodani moli onho to şohidero ixtijor kuned va Alloh ʙaroi hisoʙ kardan kofist

[7] Baroi mardon az on ci ki padaru modar va xeşovandon ʙoqī guzoştaand, sahme ast, va ʙaroi zanon az on ci ki padaru modar va xeşovandon ʙoqī guzoştaand, sahme ast. Şojad ʙa'ze gumon ʙarand, ki zanon va kudakon ʙahrae az meros nadorand, magar dar moli zijod, (ʙaroi hamin Alloh ʙajon kard). Ci on "sahm" kam ʙoşad va ci zijod. Va Alloh sahmi har jakro muqarrar va muşaxxas gardonidaast

[8] Va hangome ki dar taqsimi meros xeşovandone ki voris nestand, va jatimon va fuqaroi mustahiq, ki hozir şudand, az in mol, ki ʙeranç va zahmat onro ʙa dast meovared, cize ʙa onho ʙidihed, pas xotiri onhoro taskin (orom) dihed, caro ki dodani in mol ʙa şumo zijone namerasonad va ʙa onho suxani nekū ʙigued

[9] Va kasone, ki pas az xud farzandoni notavone ʙar çoj meguzorand va nigaroni ojandai onho hastand, ʙojad az sitam ʙar jatimoni mardum ʙitarsand, Pas dar sarparastii digaron az Alloh ʙitarsand va suxani rost va durust ʙigūjand

[10] Begumon kasone, ki amvoli jatimonro ʙa nohaqī va sitamgarona mexurand, hamono on ci ki mexūrand, otaşest, ki dar şikamhojaşon şū'la mezanad va onho xudi in otaşro dar şikamhoi xud furū ʙurdaand. Va ʙa otaşi sūzon vorid xohand şud

[11] Alloh dar ʙorai farzandonaton şumoro farmon medihad, ki dar vaqti taqsimoti meros hissai jak pisar ʙa andozai hissai du duxtar ast. Va agar farzandon hama duxtar va az du ʙeştar ʙudand, az se du hissai "taraka" moli onhost. Va agar farzand jak duxtar ʙud nisfi taraka az oni ūst. Va agar murda doroi farzand va padar va modar ʙoşad ʙa har jak az padaru modar az şaş jak hissa taraka merasad. Va agar murda farzand nadoşt va vorisi ū padaru modaraş ʙudand, sahmi modaraş az se jak hissai taraka ast. Va agar murda ʙarodarone doşta ʙoşad, ʙa modaraş az şaş jak hissai merasad, (hamai inho) pas az ançomi vasijate ast, ki murda ʙa on vasijat karda va jo pas az qarzhoe ast, ki ʙar gardani ūst. Şumo namedoned, ki padaronaton va farzandonaton kadom jake dar naf' rasonidan ʙa şumo nazdiktar ast. In hissai muajjankardaşuda az çoniʙi Alloh ast. Ba durustī, ki Alloh dono va ʙo hikmat ast

[12] Va nimai az doroii hamsaronaton ʙaroi şumost, ʙa şarte ki farzande nadoşta ʙoşand, ammo agar farzande doştand, pas az cahor jak hissai taraka moli şumost. Alʙatta pas az ançom dodani vasijate, ki ʙar on vasijat kardaand, jo ʙa'd az pardoxti qarze ki ʙar gardani onhost. Va az cahor jak hissa doroii şumo moli onhost, agar şumo farzande nadoşta ʙoşed, vale agar farzande doşta ʙoşed, az haşt jak hissa doroii şumo moli hamsaronaton ast. Ba'd az ançom vasijate, ki şumo ʙa on vasijat mekuned va ʙa'd az pardoxtani qarze, ki ʙar ūhdai şumost. Va agar mard jo zane, ki ʙa surati kalola az ū meros doda meşavad, agar ʙarodar va xohare doşta ʙoşad (az tarafi modar ʙo ham ʙarodar na az tarafi padar), ʙaroi har jake az onho az şaş jak hissa ast. Va agar zijod az jak nafar ʙudand, pas hama dar az se jak hissa şarik hastand, ʙa'd az ançomi vasijate, ki ʙa on vasijat şuda va pas az adoi qarze, ki ʙojad pardoxt şavad. Ba şarte ki hamon vasijat jo qarz ʙaroi merosxur zijone nadoşta ʙoşad In hukm az çoniʙi Alloh ast va Alloh dono va purʙardor ast

[13] In hududi muqarrarkardai Ilohī ast. Va har kas ito'ati Alloh va pajomʙaraş kunad, Alloh ūro voridi ʙoƣhoe mekunad, ki çūjho dar zeri on ravon ast, onon çovidona dar on memonand va in ast pirūzii ʙuzurg

[14] Va har kas az Alloh va pajomʙaraş nofarmonī va az hududi Ilohī taçovuz namojad Alloh ūro voridi otaşe mekunad, ki hameşa dar on ʙoqī memonad va ʙaroi ūst azoʙe xorkunanda

[15] Va kasone az zanonaton, ki murtakiʙi zino meşavand, cor nafar az xudaton (az musalmonon) ʙar onho guvoh ʙigired, pas agar guvohī dodand, onhoro dar xonaho nigoh dored, to in ki marg onhoro darjoʙad va jo Alloh ʙaroi onho rohe qaror dihad

[16] Hamcunin mardon va zanoni şumo, ki murtakiʙi zino meşavand, onhoro sarzaniş va ajʙçūī kuned va ʙo amali zadane, ki az in amali zişt ʙozaşon dorad, ʙijozored. (Binoʙar in hargoh mardon murtakiʙi zino şavand, mavridi azijat va ozor qaror megirand va zanon zindonī va azijat meşavand. Pas zindonī kardan, to zamoni faro rasidani marg ast va ozor rasondan, to vaqtest, ki fard tavʙa kunad va ʙa islohi xud ʙipardozad. Binoʙar in farmud:) Va agar tavʙa kardand va ʙa isloh pardoxtand, onhoro raho kuned, hamono Alloh tavʙapaziru mehruʙon ast

[17] Ba durustī Alloh tavʙai kasonero qaʙul mekunad, ki az rūi nodonī kori ʙad ançom medihand, sipas zud tavʙa mekunand, pas Alloh tavʙai eşonro qaʙul mekunad va Alloh ʙa xalqi xud dono va dar tadʙiru taqdiraş ʙo hikmat ast

[18] Tavʙai kasone qaʙul karda nameşavad, ki korhoi ʙad ançom medihand, to in ki margi jake az onho nazdik şavad, megujad: "Aknun tavʙa kardam". Va qaʙul karda nameşavad tavʙai kasone, ki memirand, dar hole ki onho kofir hastand. Onho kasone hastand, ki ʙarojaşon azoʙi dardnoke omoda kardaem. (Tavʙa kardan dar holati faro rasidani marg, tavʙai maçʙurī ast va ʙa tavʙakunanda foidae nadorad. Balki tavʙae foidaovar ast, ki on az rūi ixtijor ʙoşad)

[19] Ej kasone, ki imon ovardaed! Baroi şumo halol nest, ki zanonro meros gired va onho noxuş ʙoşand; va onhoro man' nakuned az nikoh ʙo har ki xohand, to ʙa'ze on ciro ki ʙa onho dodaed, ʙa dast ored; magar in ki oşkoro kori ʙad ʙikunand! Va ʙa onho ʙa tavri şoista zindagī kuned va agar ham onhoro namepisanded, pas şojad, ki şumo cizero namepisanded va Alloh dar on xajr va nekii farovonero qaror medihad

[20] Agar xosted, zane ʙa çoi zani digar ʙigired va ūro (ja'ne zane, ki çudo meşavad) moli ʙisjore dodaed (dar mahr), pas az on mol cizero ʙoznagired, ʙalki onro ʙa tavri komil ʙa vaj doda va dar dodani on ta'xir nakuned. Ojo mexohed mahrro ʙo ʙūhton va gunohi oşkor ʙigired

[21] Va cī guna onro pas megired, dar hole ki ʙo jakdigar omeziş kardaed va zanon az şumo pajmoni mahkame giriftaand?! (In ʙuzurgtarin zulm ast va incunin Alloh az şavharon pajmoni mahkame giriftaast, ki huquqi hamsaronaşonro ri'ojat kunand)

[22] Va ʙo zanone, ki padaronaton ʙa onon izdivoç kardaand, izdivoç nakuned, magar on ci ki qaʙlan ançom doda şuda ʙud, hamono in kor ʙisjor zişt va gunoh va ravişi nodurusti ʙad ast

[23] Alloh ʙar şumo harom kardaast izdivoç ʙo modaronaton va xoharonaton va ammahojaton va xolahojaton va dodarzodahojaton va xoharzodahojaton va modaronaton, ki ʙa şumo şir dodaand va xoharoni şumo az çihati şirxoragī va modaroni hamsaronaton va duxtaroni zanonaton, ki dar zeri dasti şumo parvariş joftaand va ʙo modarhojaşon omeziş kardaed va agar ʙo modarhojaşon omeziş nakardaed, gunohe ʙar şumo nest va hamsaroni pisaronaton, ki az puşti şumo hastand va çam'i du xohar ʙo hamdigar, magar on ci dar guzaşta rūj dodaast, hamono Alloh ʙaxşandavu mehruʙon ast. (In ojot darʙar megirad izdivoç kardan ʙo zanone, ki ʙa vositai nasaʙ, şirxoragī, xeşovandī az rohi pajvandi zanoşūī va çam' kardan (ʙo hamdigar) haromand

[24] Va zanoni şavhardor ʙar şumo haromand, magar zanone, ki onro asir girifta ʙoşed, ki ʙarojaton haloland, inro Alloh ʙaroi şumo muqarrar gardonid. Va ƣajr az inho niz zanoni digar ʙarojaton haloland va metavoned ʙo molhoi xud zanonero ʙiçued va ʙa onho izdivoç kuned, ʙa şarte ki pokdoman ʙoşand va xudatonro az zino dur kuned va agar ʙo zane izdivoç karded va az ū ʙahramand şuded, pas ʙojad mahri ūro ʙa unvoni fariza ʙipardozed va ʙa'd az ta'ini mahr gunohe ʙar şumo nest, dar on ci ʙo jakdigar tavofuq kuned. Hamono Alloh ʙa kori ʙandagonaş dono va dar ahkomu tadʙiraş ʙo hikmat ast

[25] Va agar kase az şumo tavonoī nadoşt ʙo zanoni ozodi mū'min izdivoç kunad, pas ʙo kanizoni mū'min izdivoç kunad va Alloh ʙa imoni şumo ogoh ast, ʙa'ze az şumo az ʙa'zei digar hasted, pas ʙo içozati sohiʙonaşon ʙo onho izdivoç kuned va mahraşonro ʙa tavri şoista ʙipardozed. Kanizonero ʙaroi izdivoç intixoʙ kuned, ki pokdoman ʙoşand va oşkor murtakiʙi zino naşavand va dūstoni nomaşrū' (ʙegona) va pinhonī ʙaroi xud ixtijor nakunand va agar pas az izdivoç murtakiʙi zino şudand, çazoi onho nisfi çazoi zanoni ozoda ast va on çazo darra ast. Dar holati izdivoç karda natavonistan ʙa zanhoi ozod izdivoç ʙa kanizon ʙaroi kase ast, ki az fasod ʙitarsad va agar saʙr kuned, ʙarojaton ʙehtar ast va Alloh ʙaxşandavu mehruʙon ast

[26] Alloh mexohad ʙaroi şumo ahkomhoi xudro ravşan namojad va şumoro ʙa rohi kasone, ki peş az şumo ʙudand (az rohi pajomʙaron va solehon,) rohnamoī kunad va tavʙai şumoro ʙipazirad va Alloh ʙa salohijati ʙandagonaş dono va ahkomi Ū ʙo hikmat ast

[27] Va Alloh mexohad tavʙai şumoro ʙipazirad va kasone, ki pajravii şahvatho hastand, mexohand şumoro az rohi rost ʙa rohi gumrohon va rohi kasone, ki Alloh ʙa onho xaşm giriftaast, ʙeroha kunand

[28] Alloh mexohad ahkomi xudro ʙaroi şumo oson kunad va inson notavon ofarida şudaast

[29] Ej kasone ki imon ovarded! Molhojatonro dar mijoni xud ʙa nohaqqī naxūred, (misli duzdī, ʙo zurī kaşida giriftani moli kase va ƣajra), magar tiçorate ʙoşad, ki az rizoijati şumo sarcaşma girad va jakdigarro ʙa saʙaʙi xurdani moli nohaq nakuşed. Hamono Alloh nisʙat ʙa şumo mehruʙon ast

[30] Va kase ki cunin korero qasdan az rūi duşmanī va sitam ançom dihad, ūro ʙo otaş xohem sūzond va in kor ʙaroi Alloh oson ast

[31] Agar az gunohoni kaʙirae, ki az onho man' karda meşaved, xuddorī kuned, gunohonatonro meʙaxşem va şumoro ʙa çojgohi ʙuzurgvoronae doxil mekunem

[32] Va orzui cizero nakuned, ki Alloh ʙarxe az şumoro ʙo on az ʙarxi digar ʙartarī dodaast, ʙaroi mardon ʙahrae ast az on ci ʙa dast meovarand va ʙaroi zanon ʙahrae ast az on ci ʙa dast meovarand va az Alloh fazli Ūro ʙiçūed, hamono Alloh ʙa har cize ogoh ast. (Alloh ʙa har kas cizero medihad, ki şoistagii ʙarxūrdorii onro dorad. Va ne'mathoi xudro ʙa kase namedihad, ki şoistai on naʙoşad)

[33] Va ʙaroi har kase vorisone qaror dodaem, ki ʙojad az amvoli padaru modar va xeşovandonaş ʙaroi ū ʙoqī guzoşta ʙa vaj doda şavad. Va ʙo kasone, ki pajmon ʙastaed, nasiʙaşonro ʙidihed, ʙegumon Alloh ʙa har cize hozir va ogoh ast

[34] Mardon sarparasti zanon hastand ʙa xotiri in ki Alloh mardonro ʙar zanon ʙartarī dodaast va niz ʙa xotiri in ki az molhojaşon xarç mekunand va liʙosu maskani onhoro tajjor menamojand. Pas zanoni soleha onhoe hastand, ki farmonʙardori Alloh ʙuda va dar pinhonī va dar ƣijoʙi şavharaşon az onho ito'at mekunand va in az on saʙaʙ ast, ki Alloh onhoro muhofizat namuda tavfiq dodaast. Va zanonero, ki az sarkaşii onho ʙim dored, onhoro nasihat kuned, sipas ʙistari xudro çudo kuned, sipas onhoro ʙizaned, pas agar az şumo ito'at kardand, digar rohe ʙaroi eşon naçūed (ja'ne onhoro taloq nadihed), hamono Alloh ʙalandmartaʙai ʙuzurgqadr ast

[35] Va agar az ixtilof va çudoii onho ʙim doşted, pas dovare (musalmoni odil va oqil ʙoşad) az xonavodai şavhar va dovare az xonavodai zan ʙifiristed, agar in du dovar xohoni isloh ʙoşand, Alloh ʙajni onho tavofuq hosil mekunad, hamono Alloh dono va ogoh ast

[36] Va Allohro iʙodat kuned. Va dar ofariniş va iʙodataş cizero ʙo Ū şarik qaror nadihed. (Zero Parvardigor na şirki xurd va na şirki ʙuzurgro namepazirad. Va naʙojad maloika va pajomʙar va kase digar az ofaridagonro, ki nametavonand ʙaroi xud foida jo zijone ʙijovarand, ʙo ū şarik qaror dod,) va ʙo padar va modar ʙo suxan, raftoru kirdor va izzatu ehtirom va ʙo mol nekī namoed va huquqaşonro ado namoed. Va ʙo xeşovandon va jatimon va ʙecoragon va hamsojai xeş va hamsojai ʙegona va hamnişini nazdik va musofir va kanizon va ƣulomon niz nekī kuned, hamono Alloh kasero, ki xudpisand va xudsito ʙoşad, dūst nadorad

[37] Kasone, ki huquqi ʙar onho dodaşudaro ado namekunand va mardumro ʙo guftor va kirdoraşon ʙa ʙuxl farmon medihand va pinhon mekunand on cizero, ki Alloh az fazli xeş ʙa onho dodaast, Alloh dar haqi onho farmud: Mo az ʙaroi kofiron azoʙi xorkunandae omoda soxtem

[38] Va kasone, ki molhojaşonro ʙaroi on xajr kunand, ki mardum onhoro ʙuʙinand va sitoiş kunand va onhoro ta'zim namojand va xajr va ʙaxşişi onho az ixlos va imoni ʙa Alloh va umed ʙa podoşi Ū sarcaşma nagiriftaast, pas in rohi şajton va kori ūst, ki gurūhi xudro ʙa sūi on da'vat mekunad, to az ahli çahannam şavad. Va har kas, ki şajton hamrohi ū ʙoşad, ʙisjor hamroh va hamdami ʙade ast, zero mexohad vajro halok kunad

[39] Ci cize onhoro ducori saxtī va duşvorī megardonad, agar ʙa Alloh va rūzi qijomat imon ovarand va az molhoe, ki Alloh ʙa onho ʙaxşidaast, ʙiʙaxşojand, pas ham imon va ixlos doşta ʙoşand? Va Alloh ʙa tamomi holathoi onho ogoh ast

[40] Ba ta'kid Alloh ʙa mikdori zarrae sitam namekunad va agar nekie ʙoşad, onro cand ʙaroʙar zijod menamojad va az tarafi xud podoşi ʙuzurg medihad

[41] Pas ci guna xohad ʙud, on goh ki az har ummate guvohe ʙijovarem va Turo (ej Muhammad sallallohu alajhi va sallam) ʙa unvoni guvoh ʙar qavmhoi guzaşta ʙijovarem

[42] Dar on rūz onon, ki ʙa Alloh va pajomʙaraş kufr varzida va az pajomʙaraş nofarmonī kardand, dūst dorand va orzu mekunand, ki koş zamin onhoro furū meʙurd va taʙdil ʙa xok megaştand va noʙud meşudand. Va heç suxanero az Alloh pinhon namedorand, ʙalki ʙa hamai korhoe, ki kardaand, nazdi Alloh e'tirof mekunand va zaʙon va dast va pojhojaşon az korhoe, ki kardaand, guvohī medihand

[43] Ej kasone, ki imon ovarded! Dar hole ki mast hasted, dar namoz naisted, to vaqte ki ʙidoned ci megūed va dar hole, ki çunuʙ hasted, dar namoz naisted va ʙa makonhoe (masçidhoe), ki namoz guzorida meşavad, nazdik maşaved, magar kasone az şumo, ki mexohand az jake az darhoi masçid vorid şuda va az dari digare xoriç şavand, (ja'ne, rohguzar ʙoşed), to vaqte ki tahorat ʙargired va agar ʙemor ʙoşed jo dar musofirat ʙuded jo jake az şumo az qazoi hoçat omad, jo ʙo zanon omeziş karded va oʙ najofted, tajammum kuned, pas rūj va dasthojatonro mash kuned. (Alloh tajammumro ʙaroi ʙemor ʙa tavri mutlaq, xoh oʙ vuçud doşta ʙoşad jo na, çoiz qaror dod. Illati çoiz ʙudani tajamum ʙaroi dardmand ʙemorī ast, ki az istifodai oʙ, ʙemoriaş ʙeştar meşavad. Tajammumro dar safar niz çoiz qaror dodaast, zero gumon meravad, ki dar safar oʙ joft naşavad. Va hamcunin har goh inson ʙa saʙaʙi qazoi hoçat jo omeziş ʙo zanon nopok şud, agar oʙro najoft, ʙarojaş çoiz ast tajammum kunad, xoh dar safar ʙoşad jo na, hamon tavr ki umumi ojat ʙar in matlaʙ dalolat mekunad). Hamono Alloh avfkunanda va omūrzanda ast

[44] Magar nameʙinī kasonero, ki ʙahrae az kitoʙ doda şudaand (ja'ne, jahudoni Madina), ki gumrohiro mexarand va mexohand şumo ham (ej mū'minon) gumroh şaved?! Pas onho ʙenihojat ʙa gumroh kardani şumo maşƣul hastand va taloşi xudro dar in roh sarf mekunand

[45] Va Alloh duşmanoni şumoro ʙehtar meşinosad va kofī ast, ki Alloh sarparasti şumo ʙoşad va kofī ast, ki Alloh jovari şumo ʙoşad

[46] Gurūhe az jahudijon suxanonro az çojgohaşon digargun karda va megūjand: "Şunidem va nofarmonī kardem va ʙişnav, koşkī noşunavo gardī va (meguftand) moro riojat kun". Onho ʙo istifodai in guna kalimaho va pec dodani zaʙonaşon ʙa ajʙçūjī az din ʙa pajomʙar mepardoxtand va dar mijoni xud mn matlaʙro ʙo ravşanī ʙajon mekardand. Sipas Alloh onhoro ʙa ançomi on ci ki ʙarojaşon ʙehtar ast, rohnamoī namud va farmud: Va agar onho meguftand: "Şunidem va farmon ʙurdem va ʙişnav va ʙa sūi mo ʙingar" ʙarojaşon ʙehtar va durusttar ʙud. Vale az on ço ki siriştaşon nopok ʙud, az in şeva rūj gardondand. Ammo Alloh ʙa saʙaʙi kufraşon ononro la'nat kard, pas ʙa çuz iddai kame imon nameorand

[47] Ej ahli kitoʙ! Imon ovared ʙa on ci Mo nozil kardaem az Qur'on, ki tasdiqkunandai cizhoest, ki şumo ʙo xud dored. Pas hamon tavre ki onho haqro tark gufta va ʙotilro rivoç dodand, ʙa sazoe az nav'i koraşon çazo doda şudand va cehrahojaşon mahv gardid, hamon tavre ki onho haqro mahv kardand. Va ʙargardondani cehrahojaşon ʙa surate ʙud, ki cehrai onon dar puşt qaror girift va in zişttarin surat ast. Jo onhoro la'nat kunem, hamon tavre ki joroni şanʙero la'nat kardem. (Ja'ne, onhoro az rahmati xud dur namud va taʙdil ʙa majmun gardond, hamon tavr ki Alloh ʙo ʙarodaronaşon, ki dar rūzi şanʙe taçovuz va sarpecī kardand, cunin kard). Va farmoni Aldoh ançom şudanī ast

[48] Ba durustī, ki Alloh nameomūrzad, ki Ūro şirk muqarrar karda şavad va gunohoni pointar az onro ʙaroi har kase, ki ʙixohad (az gunohoni saƣira va kaʙira), meomūrzad. Va har kas ʙa Alloh şirk varzad, gunohi ʙuzurgero sodir kardaast

[49] Ojo kasonero nameʙinī, ki xudro pok meşumorand, ʙalki Alloh har kasro, ki ʙixohad pok mesozad. (Ja'ne, ūro ʙa saʙaʙi imon va amali soleh va orostagī va axloqi zeʙo pok megardonad. Alloh har kasro, ki ʙixohad va ʙa andozai riştae sitam naxohad şud. Ammo jahudijon garci xudro pok ʙidonand va da'vo kunand, ki ʙa rohi rost hastand, durūƣgū meʙoşand. Ba ʙa saʙaʙi sitam va kufraşon az xislathoi pokon ʙahrae nadorand) va Alloh ʙar onho sitam ravo nadoştaast, hatto ʙa andozai riştai ʙorike ki dar pūsti xurmo hast

[50] Nigoh kun ci guna ʙo pok qaror dodani xud, ʙa Alloh durūƣ meʙandand va in ʙuzurgtarin durūƣest ʙa Alloh nisʙat doda meşavad. Va kofī ast, ki in durūƣi oşkore ʙoşad

[51] Ojo kasonero nameʙinī, ki ʙahrae az Kitoʙ doda şudaand?! Axloqi zişt va palidaşon ononro vodor kard, to az imon ʙa Alloh va pajomʙaraş rūj ʙigardonand va ʙa çiʙt (ʙuton) va toƣut imon ʙijovarand. Va ʙa kofiron megūjand: "Inho az kasone, ki imon ovardaand, rohjoʙandataronand

[52] Onho kasone hastand, ki Alloh onhoro az rahmati xudaş dur namudaast. Va har kase, ki Alloh ūro la'nat kunad, ʙaroi ū joridihandae naxohī joft, ki ūro sarparastī kunad va ūro az norohatiho muhofizat namojad

[53] Ojo onon hissae az mulk dorand? Agar doşta ʙoşand ham, mardumro ʙa andozai nuqtae, ki dar puşti xurmo hast, naxohand dod

[54] Ojo fahmişi suxanaşon in ast, ki onho şariki Alloh hastand va har kasro ki ʙixohand ʙa ū ʙuzurgī medihand va fazl va atoro ʙa ū meʙaxşand? Jo hasad varzidand ʙa Pajomʙar va mū'minon ʙar on ci ki Alloh az fazli xud ʙa onon dodaast? Va on ne'mathoe az qaʙili pajomʙarī va kitoʙ ast, ki Alloh ʙar Iʙrohim va farzandonaş arzonī doşt va mulk va podşohie ast, ki ʙa ʙa'ze az pajomʙaronaş (monandi Dovud va Sulajmon) ʙaxşid. (Pas onho ci guna ne'matero, ki Alloh az pajomʙarī va pirūzī ʙa Muhammad dodaast, inkor mekunand)

[55] Gurūhe az onon ʙa (Muhammad sallallohu alajhi va sallam) imon ovarda (va xuşʙaxtii dunjo va oxiratro ʙa dast ovardand) va dastae az onho (az rūi kina va hasad) mardumro az on ʙozdoştand, Va çahannami sūzon ʙaroi şumo (ej takziʙkunandagon) ʙasanda ast

[56] Onon, ki ojoti Moro inkor kardaand, onhoro ʙa otaşe, ki ʙuzurg ast va harorataş ʙisjor ʙaland ast, mesūzonem. Har goh ki pūsthojaşon ʙisūzad, ʙa çoi on pūsthoi digar qaror medihem, to saxtarin azoʙro ʙicaşand. Va cun kufrro ʙa surati hameşagī takror kardan cun sifat va odati onho gardidaast, azoʙ ham ʙar onho takror meşavad, to sazoi ʙaroʙar ʙo a'moli xudro ʙuʙinand. Hamono Alloh aziz va hakim ast

[57] Va kasone, ki ʙa Alloh imon ovardaand va korhoi şoista (az voçiʙot va mustahaʙʙotro) ançom dodand, ononro voridi ʙoƣhoe mekunem, ki az zeri daraxtonaşon çūjho ravon hastand va çovidona dar on memonand va ʙaroi onho dar on ço zanhoi pokiza hast, (ki az axloqi zişt va az har ajʙ va oludagie, ki zanoni dunjo dorand, pok hastand) va onhoro ʙa sojai ʙardavom vorid mekunem, ki heç goh noʙudşavanda nest

[58] Hamono Alloh şumoro farmon medihad, to amonatro ʙa sohiʙonaşon ʙirasoned, pas agar kase amonatro ʙa ƣajri sohiʙaş doda ʙoşad, amonatro narasondaast. Va hangome ki mijoni mardum hukm mekuned, az rūi adl hukm kuned, hamono Alloh şumoro ʙa ʙehtarin hukmho pand medihad, haroina Alloh şunavo va ʙino ast

[59] Ej kasone, ki imon ovardaed, ito'ati Alloh va Pajomʙar va ululamri musalmonon kuned va har kas ki Pajomʙarro pajravī kunad, Allohro pajravī kardaast. Ammo mas'ulin va hukamo zamone ʙa farmon ʙurdan az onho dastur doda meşavad, ki farmoni onho gunoh naʙoşad. Va cun dar cize ixtilof karded, onro ʙa Alloh va Pajomʙar ʙargardoned, agar ʙa Alloh va rūzi qijomat imon dored, in ʙaroi şumo ʙehtar va xuştar ast

[60] Ojo ta'aççuʙ namekunī, az kasone, ki da'vo mekunand ʙa on ci ʙar Pajomʙar va peş az ū nozil şudaast, imon ovardaand, ammo ʙo in vuçud mexohand ʙaroi hukm kardan ʙa peşi toƣut ʙiravand va har kas ki ʙa ƣajr az on ci Alloh maşrū' namudaast, hukm kunad, toƣut ast, dar hole ki ʙa onon dastur doda şudaast, ki ʙa toƣut kufr varzand. (Zero haqiqati imon on ast, ki fardi mū'min ʙaroʙari qonuni Alloh taslim şavad. Pas har kas da'vo kunad mū'min ast, ammo hukmi toƣutro ʙar hukmi Alloh ʙartar hisoʙad, durūƣ megūjad.) Va şajton mexohad onhoro gumroh va az haq ʙisjor dur namojad

[61] Va cun ʙa eşon gufta şavad: "Bijoed ʙa sūi on ci ki Alloh nozil karda va ʙa sūi Pajomʙar", munofiqonro meʙinī, ki ʙa tu puşt megardonand va az tu ʙoz medorand

[62] Pas holi in gumrohon cī guna xohad ʙud, vaqte ki ʙa saʙaʙi gunohone, ki ʙo dasti xud ançom dodand va in ki toƣutro hokim qaror dodand, ʙa musiʙat va ʙaloe giriftor şavand?! Sipas peşi tu meojand va ʙaroi kore, ki ançom dodaand, uzr meorand va ʙa Alloh savgand mexūrand, ki maqsadi xajrxohī va oştī dodani du taraf doştand, dar hole ki onon durūƣ megūjand

[63] Onho kasoneand, ki Alloh medonad dar dilhojaşon ci nifoq va nijati ʙade vuçud dorad, pas ʙa onon tavaççuh makun va ʙo onho rū ʙa rū maşav va pandaşon ʙideh.( Va ononro ʙa surati maxfijona va dar xilvat nasihat kun, zero nasihat dar tanhoī ʙaroi komjoʙī ʙa maqsud muvofiqtarast.) Va dar sarzaniş va ʙerun ovardani onho muʙoliƣa kun va zijod ʙikūş

[64] Va Mo heç pajomʙarero nafiristodem, magar ki ʙa hukmi Alloh ūro farmonʙardorī kunand. Va agar onho hangome ki ʙa xud sitam mekardand, peşi tu meomadand va ʙa gunohonaşon e'tirof mekardand va puşajmon meşudand, pas ʙaroi gunohoni xud talaʙi omūrziş mekardand va Pajomʙar ʙaroi onho omūrziş mexost, Allohro tavʙapazir va mehruʙon mejoftand

[65] Sipas Alloh ʙa Zoti ʙuzurgvoraş savgand jod namud, ki nest amr cunon ki onho gumon meʙarand, ki onho mū'minonand va ʙa'd az on ʙa hukmi tu rozī nameşavand va turo dar hamai ixtilofoti xud hokim qaror namedihand. Va ʙojad malole az hukmi tu dar dili xud nadoşta va komilan taslim ʙoşand. (Ixtijor namudani hukmi Rasul sallallohu alajhi va sallam va rozī ʙudan va taslim şudan ʙa on ci ovardaast az nazdi Alloh dar hama holathoi hajot az nişonai sidqi imon ast)

[66] Va agar ʙar onho (ja'ne munofiqone ki hukmi toƣutro ʙar hukmi Alloh ʙartar doştand) voçiʙ megardondem, ki xeştanro ʙikuşed, jo az sarzaminhojaton ʙerun ʙiraved, çuz şumorai andake az onho cunin namekardand va agar on ciro mekardand, ki ʙa on pand doda meşavand hamono ʙaroi onon ʙehtar va ustuvortar menamud

[67] Va ongoh dar dunjo va oxirat ʙa onon az peşi xud podoşi ʙuzurge medodem

[68] Va onhoro ʙa rohi rost hidojat menamudem

[69] Va har kas farmudahoi Allohro ʙa ço ovard va ʙa rohnamudai Pajomʙari Alloh (Muhammad sallallohu alajhi va sallam) amal namud, pas onho hamnişini kasone xohand ʙud, ki Alloh ʙa onho ne'mat dodaast az pajomʙaron va siddiqon, va şahidon, va solehoni mū'minon, ki Alloh zohir va ʙotinaşonro isloh namudaast. Va inho ci xuʙ dūstone hastand, ki ʙo onho dar ʙoƣhoi ʙihişt çam' şuda hajot ʙa sar meʙarand

[70] In ʙaxşişe ast az çoniʙi Alloh. Va ʙasandaast, ki Alloh ʙa holi ʙandagonaş donost va medonad az onho, ki sazovori savoʙi ʙisjor meşavad

[71] Ej kasone ki imon ovardaed! Ba muqoʙili duşmanonaton omodagii xudro ʙuʙined va gurūh-gurūh jo hama çam' omada ʙerun (ʙa çang) ʙiraved

[72] Va ej mū'minon! Gurūhe az şumo hastand, ki dar çihod dar rohi Alloh sustī mekunand. Agar musiʙate ʙa şumo ʙirasad (az qaʙili şikast xūrdan va kuşta şudan va pirūz şudani duşmanon ʙar şumo, farde, ki dar çihod şirkat nakardaast), megujad: "Ba rostī Alloh ʙa man lutf namud, ki ʙo onon hamroh va hozir naʙudam

[73] Va agar ʙa şumo rahmat va fazle (ja'ne pirūzī jo ƣanimat ʙa dast ovardan), az çoniʙi Alloh ʙirasad, alʙatta in munofiqi hasadxūr hasratkunon - cunon ki gūī hargiz mijoni şumo va mijoni vaj dūstī naʙuda - megūjad: «Koş hamrohi onho ʙudam va xele ʙahra meʙurdam va ʙa muvaffaqijati ʙuzurge dast mejoftam

[74] Pas kasone, ki zindagii dunjoro ʙa oxirat mefurūşand, ʙojad dar rohi Alloh ʙiçangand va har kī dar rohi Alloh çang kunad va kuşta şavad, jo ƣoliʙ ojad, podoşi ʙuzurge ʙa ū xohem dod

[75] Va cist şumoro ej mū'minon, ki dar rohi Alloh va ʙaroi naçoti ʙecoragon az mardon va zanon va kūdakon çang namekuned. Onon ki dar zulmu sitami duşmanon ducor şudaand va onhoro digar corae nest ʙa çuz az Parvardigoraşon, du'o karda megūjand : "Ej Parvardigori mo! Moro az in şahr (Makka) va sarzamine, ki sokinoni on sitamgarand, ʙerun ovar va az çoniʙi xudat ʙaroi mo sarparast va joridihandae qaror ʙideh

[76] Kasone, ki imon ovardaand dar rohi Alloh meçangand va kasone, ki kufr varzida dar rohi zulmu fasod meçangand, pas (ej mū'minon) ʙo ahli kufr va şirk, ki joroni şajtonand, ʙiçanged, hamono makri şajton hameşa za'if ast

[77] Ojo nameʙinī kasonero, ki peş az amri ʙa çihod ʙo onho gufta şud: "Az çangi duşmanonaton (muşrikon) dast ʙardored va namozi farzşudaro ʙarpo dored va az molhojaton (zakot) ʙidihed". Pas hangome ki çang ʙar onon voçiʙ şud, dar in hangom gurūhe az onho az mardum metarsidand, hamon guna ki az Alloh tars doştand, jo ʙeştar az on metarsidand va guftand: "Parvardigoro! Caro çangro ʙar mo voçiʙ kardī? Ci meşud agar ʙar mo mūhlati ʙeştare medodī? "Bigu: "Mato'i dunjo nociz ast va oxirat ʙaroi kase, ki parhezgor ʙoşad, ʙehtar ast va Parvardigori Tu xurdtarin sitame ʙar şumo ravo namedorad, agarcande miqdori riştai ʙorike, ki ʙar pūsti xurmo ast

[78] Har kuço ʙoşed, marg şumoro dar har zamon va makone darmejoʙad. Agar ci dar qasrhoi mahkam va manzilhoi ʙalande ʙoşed. Va zamone, ki az nekī az farovonii mol va farzandon va salomatī ʙarxūrdor ʙoşand, megūjand: In az çoniʙi Alloh ast. Va agar musiʙat va muşkilie ʙar onho ʙirasad va ducori faqr va ʙemorī va az dast dodani farzandon va dūston gardand, megūjand: Ej Muhammad (sallallohu alajhi va sallam)! in ʙa saʙaʙi cize ast, ki tu peşi mo ovardaī. Bigū: "Hama az çoniʙi Alloh ast". In mardumro ci şudaast, ki heç suxanero namefahmand va ʙa fahmidani on nazdik ham nameşavand

[79] Va agar dar dunjo va din ʙa tu nekī va xuʙī ʙirasad, az çoniʙi Alloh ast va Alloh onro ʙa tu arzonī doşta va saʙaʙhoi onro ʙarojat oson namudaast. Va ʙadī va ʙaloe, ki dar din va dunjo ʙa tu merasad, az çoniʙi xudat meʙoşad va mo turo ʙa unvoni pajomʙarī ʙaroi mardum firistodem va kofī ast, ki Alloh guvoh ʙoşad

[80] Har kas ito'ati Pajomʙar kard, ʙa rostī, ki ito'ati Alloh kardaast, zero pajomʙar amr va nahj namekunad, magar ʙa amri Alloh va vahji Ū. Va har kas az farmonʙardorī va ito'ati Alloh va Pajomʙaraş rūj ʙigardonad, faqat ʙa xudaş zarar ovardaast. Va turo ʙa unvoni nigahʙon ʙar onho nafiristodaem, to nigahʙoni a'moli onho ʙoşī, ʙalki turo faqat ʙa unvoni ʙajonkunanda firistodaem

[81] Vaqte ki peşi tu ʙoşand, -ej Pajomʙar- izhori ito'at mekunand. Va hangome ki az peşi tu ʙerun ravand va tanho ʙoşand, dar şaʙ va dar pinhonī corahoero meandeşidand, ki ʙar xilofi suxanoni tu ʙud. Alloh corahoero, ki dar şaʙ meandeşand, menavisad va onhoro ʙa tavri komil ʙar on çazo xohad dod. Binoʙar in az onho rūj ʙigardon va ʙar Alloh tavakkal kun va kofī ast, ki Alloh sarparast va hofizi tu ʙoşad

[82] Ojo dar ma'noi ojathoi Qur'on tafakkur namekunand! Va agar az çoniʙi ƣajri Alloh ʙud, dar on ixtilofi zijode mejoftand va cun az çoniʙi Alloh ast dar on aslan ixtilofe vuçud nadorad

[83] Vaqte kori muhim jo manfi'ati umumī, ki amnijat va nekii mū'minonro dar xud dorad, jo tarse, ki musiʙatro ʙar onho hamroh dorad, peş ojad, ustuvor ʙoşand. Va dar pahn kardani in xaʙar şitoʙ navarzand. Balki onro ʙa pajomʙar va ululamri xud gardonand, hamono kasone dar mijoni onho vuçud doştand, ki metavonistand durust jo ƣalat ʙudani onro darjoʙand. Va agar fazl va rahmati Alloh ʙar şumo nameʙud, ʙa çuz andake hama alʙatta şajtonro pajravī mekarded

[84] Pas dar rohi Alloh ʙiçang tu (ej Muhammad) çuz ʙaroi xudat ʙaroi kase çavoʙgar nestī. Va mū'minonro ʙaroi çangidan ʙar ziddi muşrikon harakat kunon Boşad, ki Alloh qudrati kofironro ʙa saʙaʙi in ki şumo dar rohi Ū meçanged va jakdigarro ʙar on raƣʙat mekuned, ʙozdorad. Va qudrat va izzati Alloh ʙeştar ast va azoʙ va çazoi Ū ʙaroi gunahkoron saxttar ast

[85] Pas har kas ki digarero dar kori xajre jorī dihad, ūro az savoʙi on ʙahrae ʙoşad. Va har kas digarero ʙar ançomi kori ʙad jorī kunad, ūro az azoʙi on hissae ʙoşad. Va Alloh ʙar har cize guvoh va hofiz ast

[86] Hargoh ʙa şumo salom gufta şud, ʙehtar az on, jo monandi hamon, çavoʙ ʙigūed. Alʙatta Alloh ʙar har cize hisoʙras ast, pas Alloh a'moli nek va ʙad va xurdu kaloni ʙandagonaşro saʙt menamojad

[87] Çuz Alloh heç ma'ʙudi ʙar haqqe nest, hatman şumoro dar rūze, ki heç şakke dar on nest, çam' meovarad. Va ci kase az Alloh rostgūjtar ast

[88] Şumo (ej mū'minon), caro dar ʙorai munofiqon du gurūh şudaed, ki ʙaroi şumo şoista nest, dar mavridi onho ducori iştiʙoh şaved va şak kuned? Hol on ki Alloh onhoro ʙa saʙaʙi kirdori ʙadaşon va ʙa saʙaʙi on ci ançom dodaand, sarnagun soxtaast. Ojo mexohed kasero hidojat kuned, ki Alloh ūro gumroh kardaast? Va har kasro ki Alloh az dinaş gumroh sozad, ʙaroi ū rohi hidojat naxohī joft

[89] Munofiqon dūst dorand, ki şumo monandi onho kofir şaved. Agar şumo haqiqati on ciro ki dilhojaton tasdiq namuda ʙud, inkor kuned, misli on ki dilhoi onho inkor kardaand, on goh şumo va onho ʙaroʙar meşaved. Pas az onho ʙaroi xud dūston nagired, magar ki dar rohi Alloh hiçrat kunand va in dalel ʙar sidqi imoni onho ast. Pas agar rūj gardonand, onhoro ʙigired va har kuço ki jofted, ʙikuşed va az onho dūst va joridihandae nagired

[90] Magar kasone, ki ʙo gurūhe pajvand pajdo mekunand, ki mijoni şumo va onon pajmonest, pas ʙa onho maçanged va incunin kasone, ki nazdi şumo meojand, dar hole ki namexohand ʙo şumo ʙiçangand va namexohand ʙo qavmaşon ʙiçangand, pas onho na hamrohi şumoand va na hamrohi qavmaşon. Pas ʙo onho maçanged va agar Alloh mexost onhoro ʙar şumo hukmron va pirūz megardond va onon hamrohi duşmanoni şumo (muşrikon) ʙo şumo meçangidand. Va lekin Alloh ʙa fazlu qudrataş onhoro az şumo nigoh doşt. Binoʙar in agar az şumo kanoragirī kardand va ʙo şumo naçangidand va peşnihodi sulh kardand, Alloh ʙaroi şumo heç rohe ʙar ziddi onho nakuşodaast

[91] Gurūhe digarero az munofiqon xohed joft, ki mexohand, ki az çoniʙi şumo dar amon ʙoşand, pas ʙarojaton imonro zohir mekunand va mexohand, ki az çoniʙi qavmaşon dar amon ʙoşand, pas ʙarojaşon kufrro zohir mekunand. Har goh ʙa sūi kufr va axdi on xonda şavand, dar on furū meravand (ja'ne, hameşa ʙar kufr va nifoqi xud ʙoqī hastand), pas agar az şumo kanoragirī nakardand va ʙa şumo peşnihodi sulh nanamudand va az çang ʙo şumo dast ʙardoştand, onhoro asir ʙigired va har kuço ononro jofted, ʙikuşed. Onon kasone hastand, ki mo daleli oşkore ʙar qatl va asir giriftani onho ʙa şumo dodaem

[92] Va heç mū'mine naʙojad mū'minero ʙikuşad, magar az rūi xato va har kas ki mū'minero ʙa xato kuşt, pas ʙojad ʙandae (gulom) mū'minero ozod kunad va xunʙahoe ʙa xonavodai maqtul (şaxsi kuştaşuda) ʙipardozad (to xotiraşon orom gardad), magar ki vorisoni maqtul ʙo avf kardani xunʙaho darguzarand. Pas dar in surat xunʙaho az qotil (şaxsi kuşanda) soqit meşavad. Va agar maqtul az gurūhi duşmanoni şumo ʙud va xudi ū mū'min ʙud, pas qotil ʙojad ʙandae mū'mine ozod kunad. Va agar az qavme ʙud, ki mijoni şumo va onho pajmon ʙud, ʙojad xunʙahoi maqtulro ʙa vorisoni ū ʙipardozed va jak ʙandai mū'min ozod kuned. Va har kas ʙanda najoft va qimati onro niz nadoşt, ki dar ivazi ʙanda pardoxt kunad, pas ʙojad du moh pajopaj rūza ʙigirad. Alloh inro (ʙa unvoni) qaʙuli tavʙa muqarrar doştaast. Va Alloh dono ast ʙa haqiqati holi ʙandagonaş va hakim ast, ʙa on ci ki dar şari'ati xud ʙaroi ʙandagonaş muqarrar kardaast

[93] Ba har kas mū'minero ʙa qasd ʙikuşad, pas, çazoi ū çahannam ast va hameşa dar on memonad va Alloh ʙar ū xaşm megirad va ūro la'nat kardaast va ʙaroi ū azoʙi ʙuzurg omoda kardaast, valekin Alloh ahli imonro meʙaxşad va ʙa fazli xeş onhoro dar çahannam aʙadan nameguzorad

[94] Ej kasone, ki ʙa Alloh va rasuli Ū imon ovardaed va amal ʙa şari'ati Ū dored! Vaqte dar rohi Alloh ʙa musofirat rafted, tahqiq kuned. Va ʙa kase, ki ʙa şumo ʙo salom (ja'ne, kalimai Lo iloha illalloh) muroçiat mekunad va ʙo şumo nameçangad, ehtimol in ki mū'min ast, ki imonaşro pinhon kardaast, nagued, ki tu mū'min nestī, to ʙa in tariq mato'i zindagonii dunjoro ʙiçūed. Pas nazdi Alloh ƣanimathoi zijode ast, ki şumo ham peş az in cunin ʙuded, dar iʙtidoi islom imoni xudro az muşrikoni qavmaton pinhon medoşted, vale Alloh ʙar şumo minnat nihod. Va şumoro ʙa imon va quvvat aziz gardond. Pas korhojatonro donista tahqiq kuned, hamono Alloh ʙa on ci mekuned, ogoh ast

[95] Mū'minoni xonanişin, ki uzre ʙaroi raftan ʙa çihod nadorand, ʙo kasone, ki dar rohi Alloh ʙo mol va çonaşon çihod mekunand, ʙaroʙar nestand. Alloh kasonero, ki ʙo çonu molaşon çihod mekunand, ʙar kasone, ki nişastaand va ʙa saʙaʙi uzraşon mone'i raftan ʙa çihod şudaand va ʙa çihod naraftaand, ʙartarie qaror doda va ʙarojaşon dar çannat daraçahoi oliro ʙaland kardaast va ʙa har jak va'dai nekū dodaast. Va Alloh muçohidinro ʙar kasone, ki ʙoznişastaand, ʙo açri farovon va ʙuzurg ʙartarī dodaast

[96] In guna savoʙ va maqomho va daraçoti ʙuzurg va xos az ʙaroi ʙandagone, ki dar rohi Ū çihod kardand, ʙa tariqi maƣfirat va rahmati Alloh (nasiʙi onon) meşavad va Alloh omūrzgor va mehruʙon ast

[97] Hamono kasone, ki ʙo nişastanaşon dar dori kufr va tarki hiçrat ʙar xud sitam kardand, dar hole, ki fariştagon çoni ononro megirand, ʙa onho sarzaniş karda megujand: "Dar ci hol ʙuded?" Megūjand: "Mo dar dunjo notavon va sitamdida ʙudem". Pas fariştagon megūjand: "Ojo zamini Alloh vase' naʙud, ki to ʙa on hiçrat kuned va ʙa digar zamin ʙerun raved va dinatonro dar amon nigoh dored?" Pas çojgohi in guna kason çahannam ast va ci ʙad çojgoh va ci ʙad sarançome ast

[98] Magar mardon va zanon va kūdakoni ʙecora va darmondagone ki nametavonand kore ʙikunand va rohu corae namedonand, to xalos şavand

[99] Pas onon ki (uzre dorand) ʙoşad, ki Alloh onhoro avf kunad va Alloh ʙaxşandai xato va omūrzandaast

[100] Va har kas dar rohi Alloh tarki vatan kunad, iqomatgohi zijod va kuşoiş dar zamin xohad did. Va har kas ki az xonaaş ʙerun ravad ʙa sūi Alloh va pajomʙaraş va hadafaş az hiçrat, Alloh va xuşnudii vaj va muhaʙʙati pajomʙar ʙoşad va hadafi digar nadoşta ʙoşad, sipas marg ūro darjoʙad, ʙa rostī, ū savoʙi muhoçirro ʙa dast ovardaast. Va Alloh ʙa ʙandagonaş omūrzgor va mehruʙon ast

[101] Va har vaqte ki safar kuned, nest şumoro gunohe dar qasr xondani namoz, agar ʙitarsed, az on ki şumoro kofiron dar fitnavu ʙalo meandozand. Hamono kofiron duşmani oşkoro ʙaroi şumoand, pas az onon hazar kuned

[102] Va cun vaqti xavf dar ʙajni mū'minon ʙoşī, pas ej Muhammad (sallalohu alajhi va sallam) ʙigzorī ʙarojaşon namozro, gūruhe az onon ʙojad ʙa tu iqtido kunand va ʙo xud silohro ʙigirand va cun ʙa saçda ravand (ja'ne jak rak'at xonand), pas gurūhi digar dar muqoʙili duşman ʙiistand va gurūhe digar, ki dar ʙaroʙari duşmanon istoda ʙudand va namoz naxondaand, ʙijojand va ʙo tu namoz ʙixonand, ʙojad, ki ʙo xud zirehu siparu silohi xudro ʙigirand. Kofiron dūst dorand, to şumo az asliha va mato'hojaton ƣofil şaved va ongoh jakʙora ʙar şumo hamla kunand. Va gunohe nest ʙar şumo, agar ʙoşad şumoro rançe az ʙoron jo ʙemor ʙoşed, to aslihai xudro ʙar zamin ʙigzored, ammo ʙojad ehtijot va omodagī doşta ʙoşed. Hamono Alloh omoda kardaast ʙaroi kofiron azoʙi dardnokro

[103] Va cun tamom karded namozro, jod kuned Allohro istoda, nişasta va ʙar pahlū va dar hama holat va cun orom girifted, ʙarpo kuned namozro ʙa tariqi namoze, ki dar oromī meguzoşted. Hamono namoz ʙar mū'minon dar vaqti muajjan voçiʙ şudaast

[104] Va dar çustuçūi on qavm (kofiron) sustī makuned, (zero sust şudani dil ʙoisi sust şudani ʙadan megardad va sustii ʙadan ʙoisi notavonī dar ʙaroʙari duşmanon meşavad.) Agar şumo zaxmī va darmand meşaved. Onho niz hamon tavr, ki şumo dardmand meşaved, darmand meşavand, vale şumo az Alloh cizero umed dored, ki onon umed nadorand. Va Alloh donovu hakim ast

[105] Mo in kitoʙi Qur'onro ʙa rostī ʙa tu nozil kardem, to on tavre, ki Alloh ʙa tu omūxtaast, mijoni mardum hukm kunī, na ʙar asosi havo va xosti xudat. Az xijonatkor difo' nakun, zero ū da'vogari cize ast, ki moli ū nest, xoh inro ʙidonad jo az rūi gumon cunin kunad

[106] Va az Alloh omūrziş ʙixoh agar cize az tu sar zadaast, ki Ū omūrzanda va mehruʙon ast

[107] Va ʙa xotiri kasone, ki ʙa xud xijonat mevarzand (gunoh sodir mekunand,), tarafdorī makun, zero Alloh dūst nadorad xoinero, ki xijonataş ʙuzurg va gunohaş ʙisjor ast

[108] Onho pinhon mekunand az mardum amalhoi noşoistai xudro va az Alloh pinhon va şarm namekunand, hol on ki Ū ʙo onhost on goh ki dar şaʙ mijoni xud maşvarat mekunand va suxanonero ʙa zaʙon meorand, ki Alloh az on noxuşnud ast. Va Alloh ʙa on ci mekunand, farogirandaast. (Donandai hamai sirhoi pinhonivu oşkoro ast)

[109] Ogoh ʙoşed, in şumoed, ki dar in çahon az onon saxt çoniʙdorī karded, kist, ki dar rūzi qijomat az onho dar ʙaroʙari Alloh çoniʙdorī kunad jo cī kase vakili onho xohad ʙud

[110] Va har ki kori ʙade kunad jo ʙa xud sitam ravo dorad, on goh az Alloh omūrziş xohad va ʙa gunoh e'tirof kunad va az on puşajmon şavad va az on dast ʙikaşad va tasmim girad, ki onro ʙori digar ançom nadihad, Allohro omūrzanda va mehruʙon xohad joft

[111] Va har ki gunohe kunad, çazoi on gunoh dar dunjovu oxirat ʙa zijoni xudaş merasad va Alloh ʙa haqiqati kori ʙandagonaş dono va on cī mijoni onho hukm mekunad ʙo hikmat ast

[112] Va har kī xato jo gunohe kunad, on goh ʙegunohero ʙa on gunoh ajʙdor sozad, alʙatta, ʙaroi tuhmataş gunohi oşkoro ʙar dūşi xud giriftaast

[113] Agar fazlu rahmati Alloh ej Muhammad (sallalloxu alajhi va sallam) şomili holi tu nameʙud, gurūhe az kofiron qasdi on doştaand, ki turo gumroh kunand, vale onon çuz xud kasero gumroh namekunand va heç zijone ʙa tu namerasonand. Va Alloh ʙar tu kitoʙu hikmat (sunnat) nozil kard va cizhoe ʙa tu omūxt, ki az in peş namedonistī va Alloh lutfi ʙuzurgi xudro ʙar tu arzonī doşt

[114] Dar ʙisjore az maşvarathoi pinhoniaşon foidae nest, magar dar suxani onon, ki ʙa sadaqa dodan jo ʙa kori pisandida va jo ʙa oştiçūī mijoni mardum farmon medihand. Va har kase, ki ʙaroi xuşnudii Alloh cunin kunad, ʙaroi ū muzdi ʙuzurge xohem dod

[115] Har ki pas az oşkor şudani rohi hidojat ʙo Pajomʙar Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) muxolifat varzad va pajravii rohi mū'minon nakunad, guzorem ūro ʙa on rohe, ki ixtijor kardaast va ūro ʙa nekī va huşʙaxtī tavfiq nadihem, ʙalki ʙa çahannam ūro afkanem. Va çahannam sarançomi ʙadest

[116] Alloh kasero, ki ʙaroi Ū şarike qaror dihad, nameomūrzad va ʙijomūrzad ƣajri şirkro ʙaroi har kī xohad. Va har kas, ki dar iʙodataş ʙaroi Alloh şarike qaror dihad, saxt dar gumrohī aftodast. (Ja'ne az rohi haq dur şudaast)

[117] Nameparastand ƣajri Alloh magar ʙuthoero, ki na foida merasonand va na zarar va ʙa onho nomhoi duxtarona meguzoştand (misli; Lot, Uzzo, Manot va gajra) va nameparastand gajri Alloh, magar şajtoni sarkaşro

[118] ki Alloh ūro la'nat kardaast. Va (şajton) guft: Az ʙandagonat (ham dar guftor va kirdor) nasiʙae muajjane ʙarmegiram

[119] Va alʙatta, onhoro az rohi rost gumroh mekunam va orzuhoi ʙotil dar dilaşon meandozam va ʙa onon farmon mediham, to gūşhoi corpojonro ʙişikofand. Va ʙa onon farmon mediham, to xilqati Allohro digargun sozand (ja'ne, dar ʙadan xol kūʙand, qoş cinand va ƣajra...). Va har kas, ki ʙa çoi Alloh şajtonro dūsti xud girad, zijoni oşkore kardaast

[120] Şajton ʙa onho va'dai durūƣ medihad va ʙa orzuho fireʙ medihad ( ja'ne, umrat daroz ast, dunjoro sohiʙ şav..) va şajton onhoro çuz ʙa fireʙ ʙa digar cize va'da nadihad

[121] In gūruh, ki ito'ati şajton namudand, çojaşon dūzax ast va dar on ço rohi gureze naxohand joft

[122] Va kasonero, ki imon ovardaand va korhoi nekū kardaand, ʙa ʙihişthoe darmeovarem, ki dar zeri daraxtoni on çūjho ravon ast va dar on ço çovidonand. Va'dai Alloh rost ast va va'daaşro xilof namekunad va cī kase az Ū rostgujtar ast

[123] Ej musalmonon, in fazli ʙuzurg (saloh va naçot) ro ʙa orzuho sohiʙ şuda nametavoned va in na muvofiqi orzui şumost va na muvofiqi orzui ahli kitoʙ, ʙalki ʙa imoni rost va amali neke, ki rizogii Alloh dar on ast, sohiʙ şuda metavoned. Va har kas, ki murtakiʙi kori ʙade şavad, çazojaşro ʙuʙinad va ʙa çuz Alloh heç dūste va joridihandae najoʙad

[124] Va har kas, ki kori şoistae kunad, ci zan va ci mard, agar mū'min ʙoşad, ʙa ʙihişt meravad va ʙa qadri on nuqtai xurde, ki ʙar puşti donai xurmost, ʙa heç kase sitam nameşavad

[125] Dini cī kase ʙehtar az dini kasest, ki ʙa ixlos rūj ʙa çoniʙi Alloh kard va nekūkor ʙud va az dini hanifi Iʙrohim pajravī kard? Va Alloh Iʙrohimro ʙa dūstii xud ʙarguzid (girift)

[126] Az oni Alloh ast, har cī dar osmonhovu zamin ast va Alloh ʙar har cize ihota dorad va cize az korhoi ʙandagonaş ʙar Ū pūşida namemonad

[127] Az tu -ej Pajomʙar-, dar ʙorai zanon fatvo mexohand. Bigu: «Alloh dar ʙorai onon ʙa on cī ki dar in kitoʙ ʙar şumo xonda meşavad, fatvo dodaast. In fatvo dar ʙorai zanoni jatimae, nozil şudaast, ki haqqi muqarraraşon (mahr va meros va ƣajr az in digar huquqho)-ro namepardozed jo onro kam mekuned va mexohed onhoro ʙa nikohi xud darovared va niz dar ʙoʙi kūdakoni notavon nozil şudaast. Va ʙojad, ki dar ʙorai jatimon ʙa adolat raftor kuned va huquqaşonro rioja kuned va molhojaşonro hifz karda va onro rivoç dihed va har kori neke, ki ançom medihed, Alloh ʙa on ogoh ast

[128] Agar zane darjoft, ki şavharaş ʙo ū ʙemehr va az ū ʙezor şudaast, ʙoke nest, ki hardu dar mijoni xud sulh ʙikunand (ja'ne, zan az ʙa'ze huquqi xud dast kaşad, ʙa monandi in ki ʙa liʙos jo xonai oddī qanoat kunad...), ki sulh ʙehtar ast. Vale ʙuxlu pastī ʙar nafshoi mardum ƣalaʙa kardaast. Va agar nekī va parhezgorī kuned, Alloh ʙa har cī mekuned, ogoh ast va muvofiqi on şumoro mukofot medihad

[129] Ej mardon, harcand ʙikuşed, hargiz natavoned, ki dar mijoni zanon (dar muhaʙʙat va xuftuxoʙ) ʙa adolat raftor kuned. Harcand ʙar adolat haris ʙoşed. Aknun ki hargiz natavoned mijoni zanon tamoman adolat kuned, jakʙora ʙa sūi jake az onro, ki dūstaş medored majl nakuned, to digarero, ki dūstaş namedored muallaq monad. Agar ʙa saloh oed va parhezgorī kuned, Alloh omūrzanda va mehruʙon ast va az kamʙudihoe, ki qaʙlan az şumo sar zada şumoro azoʙ namekunad

[130] Va agar on du (zanu şavhar) az jakdigar çudo şavand, Alloh har duro ʙa tavongarii xud kifojat kunad, (ja'ne ʙaroi mard zanero muhajjo megardonad, ki ʙo vaj soziş doşta ʙoşad va caşmu dilaş ʙa ū orom girad va ʙaroi zan niz mardero nasiʙ mekunad, ki ʙo suhʙati vaj lazzat ʙurda va komilan ehsosi xuşʙaxtī namojad), ki Alloh ʙisjor ham saxivu ustuvorkor ast

[131] Az oni Alloh ast, on cī dar osmonho va zamin ast. Va hamono ahli kitoʙro, ki peş az şumo ʙudand va niz şumoro, ej ummatoni Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) amr kardem, ki az Alloh ʙitarsed va şari'atro ʙarpo dored va agar kufr ham varzed, heç zarare ʙa Alloh natavoned rasonid. Ba durustī on cī dar osmonho va on cī dar zamin ast, zeri tasarrufi Alloh ast va Ūst ʙenijoz az xalqaş va loiqi sitoiş ast dar sifot va af'olaş

[132] Va az oni Alloh ast, on cī dar osmonho va zamin ast va Alloh kifojatkunandaast dar tadʙiri korhoi ʙandagon

[133] Ej mardum! Agar Alloh ʙixohad şumoro az mijon meʙarad va kasoni digarro meovarad, ki az şumo farmonʙardortar va ʙehtar ʙoşand va Alloh ʙar in kor qodir ast

[134] Ej mardum, har kas, ki podoşi in çahonro metalaʙad, ʙidonad, ki podoşi inçahonivu onçahonī dar nazdi Alloh ast. Va Ū ʙa guftori ʙandagonaş şunavo va ʙa nijatu a'molaşon ʙinost! Va har jakero çazoi muvofiq xohad dod

[135] Ej kasone, ki imon ovarded, ʙarpodorandai adl ʙoşed va ʙaroi Alloh şahodat dihed, harcand ʙa zijoni xud jo padaru modar jo xeşovandoni şumo, cī tavongar va cī tangdast ʙoşand. Zero Alloh ʙar on du (sarvatmandu kamʙaƣal) sazovortar (mehruʙontar) ast. Pas az xohişhoi nafs pajravī makuned, to az adl rūj gardoned. Cun digar kuned suxanro (ja'ne, nodurust guvohī dihed) jo az on şahodat rūj toʙed, Alloh ʙa har cī mekuned, (oşkoru pinhon) ogoh ast

[136] Ej kasone, ki imon ovardaed, imoni haqiqī ʙijovared ʙa Allohu pajomʙaraş va ʙa kitoʙe, ki (Qur'on) ʙar pajomʙaraş nozil karda şudaast va ʙa çami'i kitoʙhoe (Tavrot, Inçil va Zaʙur...), ki peş az on nozil kardaast. Va har kī ʙa Allohu fariştagonaş va kitoʙhojaş va pajomʙaronaş va ʙa rūzi qijomat kofir şavad, saxt dar gumrohī aftodaast va az din xoriç şudaast

[137] Alʙatta, Alloh ononro, ki imon ovardaand (ja'ne munofiqonro), sipas kofir şudand va ʙoz imon ovardand, sipas kofir şudand va ʙa kufri xeş afzudand va davomat kardand, naxohad omūrzid va ʙa rohi rost hidojat naxohad kard

[138] Munofiqonro ʙaşorat deh, ki azoʙe dardovar ʙarojaşon omoda şudaast

[139] Munofiqon kasoneand, ki ʙa çoi mū'minon kofironro dūst megirand va ononro ʙarojaşon jovar intixoʙ mekunand va dūstii mū'minonro tark mekunand, ojo izzatu tavonoī va kūmakro nazdi onon (kofiron) meçūjand, dar hole, ki izzatu kūmak hamaaş az oni Alloh ast. Kasero, ki xohad aziz medorad va kasero, ki xohad xor megardonad

[140] Alʙatta Alloh dar kitoʙi Qur'on, ʙar şumo nozil karda, ki cun ʙişnaved, ki ojathoi Alloh inkor karda meşavand, jo ojoti vaj ʙa tamasxur girifta meşavad, pas nanişined ʙo onon (ja'ne, ʙo munkironu tamasxurkunandagon), to on ki ʙa suxani digare ʙipardozand, hamono şumo agar ʙinişined va gūş dihed, pas monandi on kofiron ʙoşed. (Zero rozī şudan dar gunoh va onro taƣjir nadodan misli gunoh kardan ast). Hamono Alloh jakço sozad munofiqonu kofironro dar dūzax

[141] On munofiqone, ki hameşa intizori cigunagii ahvoli şumo hastand, pas agar az çoniʙi Alloh pirūzī nasiʙaton şavad, megūjand: «Magar mo hamrohi şumo naʙudem?» (To az pulu moli ƣanimat ʙahramand şavand). Va agar pirūzī nasiʙi kofiron şavad, megūjand: «Ojo na cunon ʙud, ki ʙa şumo jorī rasonda ʙudem va mū'minonro az oseʙ rasonidan ʙa şumo ʙozdoştem?» Dar rūzi qijomat Alloh mijoni şumo hukm mekunad va Ū hargiz ʙaroi kofiron ʙa zijoni musalmonon rohe nakuşodaast. (Ja'ne, hargiz kofironro ʙar musalmonon pirūz naxohad kard)

[142] Munofiqon Allohro ʙa gumoni xudaşon fireʙ dodan mexohand va hol on ki Alloh onhoro muvofiqi fireʙu makraşon çazo medihad. Va cun ʙa namoz ʙarxezand, ʙa nocorī ʙarxezand (tanʙalī va sustii onon ʙad-on xotir ast, ki dilhojaşon ʙa namoz aloqa nadorad) va ʙaroi xudnamoī (rijo) namoz ʙixonand va dar namoz, çuz andake Allohro jod nakunand

[143] Mutaraddid (dudila) va hajronand: na ʙo mū'minonand va na ʙo kofironand, ʙotinaşonro ʙa kofiron dodaand va zohiraşonro ʙa mū'minon, Va in ʙuzurgtarin haddi gumrohī ast. On ki Alloh gumrohaş kunad, heç rohe ʙaroi ū naxohī joft

[144] Ej kasone, ki imon ovardaed, ʙa çoi mū'minon kofironro dūst magired. Ojo kore mekuned, ki ʙaroi Alloh ʙa zijoni xud huççate oşkor padid ored? (Va in ojat ʙajonkunandai on ast, ki Alloh heç kasero peş az in ki huççat va dalel ʙar ū omoda şavad, azoʙ namedihad)

[145] Alʙatta, munofiqon dar pasttarin taʙaqoti otaş hastand va hargiz ʙarojaşon joridihandae najoʙī, ki ononro az otaşi dūzax ʙirahonad

[146] Magar onon, ki tavʙa kardand va xudro isloh kardand va ʙa dini Alloh cang zadand va ʙaroi Alloh az rūi ixlos ʙa din garavidand. Inho dar gūruhi mū'minonand va Alloh ʙa mū'minon savoʙi ʙuzurg xohad dod

[147] Caro Alloh şumoro azoʙ kunad (ej munofiqon), agar siposguzori ne'mathojaş ʙoşed va imon ovared va az rijo dur şaved? Zero dar azoʙ kardani şumo ʙaroi Alloh jagon foida jo zarare nest. Dar hole, ki Alloh ʙa to'ati ʙandagonaş qadrşinos va ʙa hama ciz donost

[148] Alloh ʙaland kardani ovozro ʙa ʙadgūī (ʙa monandi; daşnom, ʙūhton va tūhmat...) dūst nadorad, magar az on kas, ki ʙa ū sitame şuda ʙoşad, ( ja'ne agar mazlum dar haqqi zolim suxanhoi ʙad gūjad, çoiz ast,) (ʙa şarte, ki az had naguzaronad) va Alloh şunavo ast, tamomi suxanhoi neku ʙadi şumoro meşunavad va donost, ki nijathoi şumoro medonad

[149] Ej mū'minon, agar kori nekro (sadaqa jo suxanhoi xuʙ) oşkoro jo pinhonī ançom dihed, jo az kase, ki nisʙat ʙa çism va çon jo amvolaton va oʙrūjaton ʙadī ravo doştaast, caşm ʙipūşed va ūro ʙuʙaxşed, hamono Alloh dar rūzi qijomat meʙaxşad gunohoni şumoro va Ū ʙa hama kor tavonost

[150] Ba durustī, kasone hastand, ki ʙa Alloh va pajomʙaraş kofir meşavand (az jahudu nasoro) va mexohand mijoni Allohu pajomʙaronaş çudoī andozand va megūjand, ki ʙa'zero mepazirem va ʙa'zero namepazirem va mexohand dar in mijona rohe girand ʙaroi gumrohiaşon

[151] Inho dar haqiqat kofironand va mo ʙaroi kofiron azoʙi xorkunanda omoda soxtaem. Hamon tavr ki onho az imon ovardan ʙa Alloh rūj gardondand, takaʙʙur varzidand

[152] Va kasone, ki ʙa jagonagii Alloh va pajomʙaronaş imon ovardand va mijoni heç kadom az pajomʙaronaş farqe nameguzorand, ʙalki ʙa hamaaşon imon ovardand, podoşaşonro Alloh xohad dod va Alloh omūrzandai gunohoni cunin ʙandagon ast va mehruʙon ast, ki ononro ʙa rohi rost hidojat mekunad

[153] Ahli kitoʙ (jahudijon) az tu mexohand (ej Muhammad (sallallohu alajhi va sallam), ki ʙarojaşon Qur'on jakʙora nozil şavad, (on tavr ki Tavrot va Inçil jakʙora nozil şudaand, to in ki ʙa rost ʙudani pajomʙarii tu dalolat kunad.) Onho (jahudijoni qavmi Mūso) az Mūso ʙuzurgtar az inro talaʙ kardand va guftand: «Allohro oşkor ʙa mo nişon deh». Ba saʙaʙi in suxani kufromezaşon soiqai azoʙ (otaşak) onhoro halok kard. Va pas az on ki mū'çizahoe ʙarojaşon omada ʙud, gusolaero ma'ʙudi xud giriftand va Mo onhoro ʙaxşidem va Mūsoro huççati oşkore dodem

[154] Va ʙa xotiri pajmone, ki ʙo onho ʙasta ʙudem, kūhi Turro ʙar ʙoloi saraşon ʙardoştem va guftem: «Saçdakunon (ja'ne, sarhojatonro furū andoxta) az on dari Bajtudmuqaddas doxil şaved va dar rūzi şanʙe az had maguzared, (ja'ne mohī nadored)». Va az onho pajmoni saxt giriftem, vale pajmonro şikastand

[155] Pas ʙa saʙaʙi pajmon şikastanaşon va kofir şudanaşon ʙa ojoti Alloh va ʙa nohaq kuştani pajomʙaron va in ki guftand: «Dilhoi mo ʙastaast va ʙolojaş pardaest», Alloh ʙar dilhojaşon mūhr nihodaast va çuz kame az onon imon nameovarand

[156] Va niz ʙa saʙaʙi kufraşon va on tūhmati ʙuzurg, ki ʙa Marjam zadand (ja'ne, ūro ʙa zinokorī tūhmat kardand, hol on ki ū pokdoman ʙud)

[157] Va niz ʙa on saʙaʙ, ki guftand: «Mo Maseh (Iso alajhissalom), pisari Marjam, pajomʙari Allohro kuştem». Va hol on, ki onon Masehro nakuştand va ʙar dor naovextand, ʙalki in amr ʙarojaşon monand şud (ja'ne, onon şaxsero ʙa monandi Iso kuştand), hamono ki dar ʙorai ū ixtilof mekardand (jahudu nasoro), xud dar şakku şuʙha ʙudand va ʙa on ʙovarī nadoştand. Tanho pajravi gumoni xud ʙudand va Isoro dar voqe' nakuştaand

[158] ʙalki Alloh ūro (Isoro ʙo ʙadanaş va rūhaş) ʙa nazdi xud ʙolo ʙurd, ki Alloh pirūzmand ast dar mulkaş va sohiʙi tadʙir ast dar hukmhojaş

[159] Va heç jak az ahli kitoʙ nest, magar ki peş az margi (Iso alajhissalom) ʙa Ū imon ovarad va Iso dar rūzi qijomat ʙa imonaşon guvohī xohad dod ojo imonaşon muvofiqi şari'at ʙud jo na

[160] pas ʙa saʙaʙi zulmu sitame, ki az çoniʙi jahudiho sar zad, harom gardondem ʙarojaşon cizhoi pokizaro, ki peş az on ʙarojaşon halol ʙud. Va niz ʙa saʙaʙi man' kardanaşon mardumoni ʙisjorro az rohi Alloh

[161] Va niz ʙa saʙaʙi sudxurihojaşon, hol on ki dar Tavrot az on man' karda şuda ʙudand va ʙa saʙaʙi hurdanaşon molhoi mardumro ʙa nohaq (ʙo rohi riʙo va zijodaxurī). Va mo ʙaroi kofironi jahud azoʙi dardovare muhajjo kardaem

[162] Vale onone, ki soʙitqadamand dar ilm az axli kitoʙ va on mū'minonero, ki ʙa on cī ʙar tu Qur'on va ʙa on cī peş az tu nozil şuda, (ʙa Tavrotu Inçil) imon dorand va namozro dar vaqtaş meguzorand va zakoti molhojaşonro medihand va ʙovarī dorand ʙa Allohu rūzi qijomat, açri ʙuzurge xohem dod

[163] Mo ʙa tu (ej Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) vahj firistodem, hamcunon ki ʙa Nūh va pajomʙaroni ʙa'd az ū vahj firistodem va ʙa Iʙrohimu Ismoil va Ishoqu Ja'quʙ va naʙeragoni Ja'quʙ va Iso va Ajuʙ va Junus va Horun va Sulajmon (alajhimussalom) vahj firistodem va ʙa Dovud Zaʙurro dodem

[164] Va pajomʙarone, ki peş az in qissahojaşonro ʙaroi tu guftaem dar Qur'on va on, ki qissahojaşonro ʙaroi tu naguftaem. Va Alloh ʙo Mūso (alajhissalom) suxan guft, suxan guftani ʙevosita

[165] Pajomʙarone, ki muƶdadihanda va tarsonanda ʙudand, to ʙa'd az pajomʙaron dalel va huççate ʙaroi mardum ʙar Alloh ʙoqī namonad. Va Alloh ƣoliʙ ast dar mulkaş va dar tadʙiraş ʙo hikmat ast

[166] Vale Alloh ʙa on ci ʙar tu nozil kardaast (Qur'onro), şahodat medihad, ki onro ʙa ilmi xud nozil kardaast va fariştagon niz şahodat medihand (ʙa haq ʙudani Qur'on) va kofī ast, ki Alloh guvoh ʙoşad

[167] Hamono kasone, ki kofir şudand (inkor kardand sifathoi Muhammad (sallallohu alajhi va sallam)-ro) va man' kardand mardumonro az rohi Alloh, saxt ʙa gumrohī aftodaand

[168] Hamono kasone, ki kofir şudand va zulmu sitam kardand, hargiz Alloh nameomūrzad ononro va nişon nadihad ʙa onon rohi haqro

[169] magar rohi dūzax, ki aʙadiand dar on hameşa! Va in kor ʙa Alloh oson ast

[170] Ej mardum! In pajomʙar (Muhammad (sallallohu alajhi va sallam)) haq va haqiqatro az çoniʙi Parvardigoraton ʙaroi şumo ovardaast, pas ʙa ū imon ʙijovared va ūro pajravī namoed, ki imon ovardan ʙehtar ʙoşad ʙaroi şumo. Va agar ʙar kufri xud davomat karded zarari xudi şumost, zero Alloh ʙa şumo va imonaton ehtijoç nadorad. Hamono on ci dar osmonho va zamin ast, az oni Alloh ast. Va Ū dono ast ʙa guftoru kirdori şumo va medonad ci kase sazovori hidojat jo gumrohī ast

[171] Ej ahli kitoʙ! Dar dini xud az had naguzared va dar ʙorai Alloh çuz haq cizi digare nagued va ʙa Alloh hamsar va farzand qaror madihed, hamono Isoi Maseh pisari Marjam firistodai Alloh ast, Alloh ūro ʙa haq firistod va ūro ʙa hamon kalimae xalq namud, ki onro ʙo vositai Çaʙrail ʙa sūi Marjam firistod va on iʙorat ʙud az farmudai xudaş "Kun", (Bişav), pas şud. Va rūhe ast, ki Alloh ofaridaast, pas ʙa Alloh va pajomʙaraş imon ʙijovared va nagūed: "Alloh segona ast". Bozisted az guftani in suxan, ki ʙaroi şumo ʙehtar ast, hamono Alloh faqat ma'ʙudi jagona ast. Pok ast, az in ki farzande doşta ʙoşad. On ci dar osmonho va zamin ast, az oni Ūst. Va Ū tadʙiri kori osmonho va zaminro ʙasandaast. Az hama ciz ʙenijoz ast va hama ʙa Ū nijozmandand, pas cī guna Ū doroi farzande ast

[172] Isoi Maseh hargiz az on ki jake az ʙandagoni Alloh ʙoşad, nafrat nadoşt va maloikahoi muqarraʙ niz az in nafrat nadorand. Har kī az parastişi (iʙodati) Alloh nafrat kunad va takaʙʙurona sarkaşī kunad, ʙidonad, ki Alloh hama (nafratkunandagon, mutakaʙʙiron va ʙandagoni mu'min)-ro dar nazdi xud çam' xohad soxt, to dar ʙajni onon hukmi sazovore kunad. Va har kiro dar ʙaroʙari amalaş çazoi munosiʙ xohad dod

[173] Ammo onon, ki imon ovardaand ʙa jagonagii Alloh va korhoi nek kardaand, haqqi Alloh va haqqi ʙandagonro ʙa ço ovardand, Alloh açraşonro ʙa purragī xohad dod va az ʙuzurgii xud ʙar onon xohad afzud. Ammo kasonero, ki iʙovu sarkaşī kardaand, ʙa azoʙe dardovar azoʙ xohad kard va ʙaroi xud çuz ma'ʙudi ʙarhaq heç dūste namejoʙand, ki ononro az azoʙi Alloh ʙirahonad va heç joridihandae ham namejoʙand, ki az onon tarafdorī kunad

[174] Ej mardum, dar haqiqat ʙaroi şumo az çoniʙi Parvardigoraton huççate omad va ʙaroi şumo nuri oşkore nozil kardaem, (ki on nur, Qur'oni ʙuzurgest, ki ulumi guzaştagon va ojandagonro dar ʙar dorad. Pas mardum agar dar zeri anvori Qur'on rohaşonro najoʙand, dar torikī va ʙadʙaxtii ʙuzurge ƣūta xohand zad)

[175] Ammo ononro, ki ʙa jagonagī va tamomi sifathoi Alloh imon ovardaand va ʙa Ū e'timod va tavassul çūstaand, ʙa ostoni fazlu rahmati xeş medarovarad (ja'ne, ʙa sūi nekiho muvaffaq megardonad va az ʙadiho ʙoz medorad) va ʙa rohi rost (ilmu amal va donistani haq) hidojat mekunad

[176] Az tu (ej Muhammad (sallallohu alajhi va sallam)) fatvo mexohand, ʙiguj, ki Alloh dar ʙorai kalola ʙarojaton fatvo medihad: har goh marde, ki farzand jo padare nadoşta ʙoşad, ʙimirad va ūro xohari hamtanie jo xohari az padar doşta ʙoşad, ʙa on xohar nisfi merosi ū merasad. Agar xohare ʙimirad va on xoharro niz farzand jo padare naʙoşad, ʙarodari hamtanī jo ʙarodare, ki az padar meʙoşad az ū meros meʙarad. Agar az şaxsi mutavaffo xoharon du kas, jo ʙeştar ʙoqī ʙimonad az se du hissai doroiro meros meʙarand. Va agar jakcand ʙarodaru xohar ʙudand, har mard ʙaroʙari du zan haq megirad. Alloh ʙaroi şumo taqsimi meros va hukmi kalolaro ʙajon mekunad, to gumroh naşaved va Alloh donandai tamomi korhoi guzaşta va ojanda ast

[1] Ej kasone, ki imon ovardaed, ʙa ahdho va qarordodho ki mijoni ʙandagon va Parvardigor va Pajomʙar va çami'i mū'minonand ʙasted, vafo kuned. Halol gardonid hajvonoti cahorpo (şutur, gov, gūsfand va ohu...) ro. Ƣajri onhoe ki, az in pas ʙarojaton gufta meşavad va on ciro, ki dar holi ihrom sajd mekuned, halol maşumored. Ba durustī Alloh on ci mexohad, hukm mekunad

[2] Ej kasone, ki imon ovardaed, nişonahoi Allohro on korhoe, ki dar holati ihrom jo dar Makka harom ast halol nadoned va na çang kardan dar mohhoi harom va na qurʙonihoi ʙenişon va na nişondor va na kasonero, ki qasdi omadan ʙa xonai Allohro (Ka'ʙa) dorand va az pai talaʙi rūzī va xuşnudii Parvardigoraşon hastand.. Va cun az ihrom ʙaroi haç jo umra ʙerun omaded (ihromro az tan ʙarovared), şikor kuned. Va duşmanī ʙo qavme, ki şumoro az Masçidulharom ʙozdoştand, vodoraton nasozad, ki az haddi xeş taçovuz kuned va az onon intiqom ʙigired. Va dar nekūkorī va taqvo hamkorī namoed, na dar gunohu taçovuz. Va az Alloh ʙitarsed, ki Ū ʙa saxtī azoʙ mekunad

[3] Harom şud ʙar şumo xūrdani hajvoni xudmurda va xuni zaʙh va gūşti xuk va har hajvone, ki ʙa hangomi kuştanaş nomi digare çuz Allohro ʙar ū ʙigūjand va on cī nafasgirşuda murda ʙoşad jo ʙa sang zada ʙoşand jo az ʙolo daraftoda ʙoşad jo az şox zadani hajvoni digare ʙimirad jo darrandagon az on xūrda ʙoşand, magar on ki peş az murdanaş sar ʙurida ʙoşed. Va niz har cī ʙaroi ʙuton sar ʙurida şavad va on cī ʙa vasilai tirhoi qimor qismat kuned, ki in kor xud nofarmonist. Imrūz (ja'ne rūzi Arafa) kofiron az ʙozgaşti şumo az dini xeş noumed şudaand. Az onon matarsed, az Man ʙitarsed. Imrūz dini şumoro ʙo Qur'onu sunnat ʙa kamol rasonidam va ne'mati xud ʙar şumo tamom kardam va Islomro hamcun din ʙaroi şumo intixoʙ namudam. Pas har kī dar gurusnagī nocor monad, ʙe on ki qasdi gunoh doşta ʙoşad ja'ne, gurusnagī maçʙuraş sozad, ki az murdor jo on cī dar in ojat ʙarşumurda va harom şudaast, ʙixūrad, dar surate, ki tanho ʙaroi hifzi hajot ʙoşad, ʙidonad, ki Alloh ʙaxşanda va mehruʙon ast va xūrdani xudmurda, xuk va cizhoi man'şuda va haromro dar in hol ʙaroi ū muʙoh kard

[4] Az tu ej Pajomʙar mepursand, ki cī cizhoe ʙar onho halol şudaast? Bigu: Cizhoi pokiza har on cize ast, ki dar on foida jo lazzate ʙoşad va zijone ʙaroi ʙadan va aql nadoşta ʙoşad ʙar şumo halol şuda va niz xurdani sajdi parrandagon va on hajvone, ki ʙa on sajd kardan omūxtaed, cun çonvaroni şikorii ta'lim dodaşuda va sagoni şikorī, har goh onhoro ʙa on tavre, ki Parvardigoraton ʙaroi şumo omūzonidaast, ta'lim doda ʙoşed, az on sajd, ki ʙarojaton megirand va nigoh medorand, ʙixūred va nomi Allohro ʙar on ʙixoned va az Alloh ʙitarsed, ki rūzi qijomat nazdik ast va Ū ta'olo zud ʙa hisoʙ rasandaast

[5] Imrūz cizhoi pokiza ʙaroi şumo halol şudaast. Ta'omi ahli Kitoʙ ʙar şumo halol ast va ta'omi şumo niz ʙar onho halol ast. Va niz izdivoç ʙo zanoni porso va pokdomani mū'mina va zanoni porso va pokdomani ahli kitoʙ (jahudu nasoro) har goh mahraşonro ʙipardozed, qasdaton az in izdivoç poqdomanī ʙoşad, na ʙa qasdi zinokorī va na pinhonī dūst giriftan, ʙar şumo haloland. Va har kas, ki ʙa Allohu pajomʙaraş va ʙa dini Islom kofir şavad, amalaş noʙud şavad va dar oxirat az zijonkoron va ʙadʙaxton xohad ʙud

[6] Ej kasone, ki imon ovardaed, cun ʙaroi xondani namoz ʙarxested, rūj va dasthojatonro to orinç ʙişūed va sari xudro mash kaşed, pojhojatonro to ʙandi po (ʙuçilak) ʙişūed. Va agar çunuʙ (oluda) ʙuded, xudro pok sozed (ja'ne, tamomi ʙadanro ʙişūed.) Va agar ʙemor jo dar safar ʙuded jo az çoi qazoi hoçat omada ʙuded, jo ʙo zanon (hamsaroni xud) nazdikī karda ʙuded va oʙ najofted, ʙo xoki pok va har on cize, ki az çinsi zamin ʙoşad tajammum kuned va rūju dasthojatonro ʙo on mash kuned. Alloh namexohad şumo dar ranç va maşaqqat afted, ʙalki mexohad, ki şumoro pokiza sozad va ne'mataşro ʙar şumo tamom kunad, ʙoşad, ki şukrguzor şaved, to ʙa maqomhoi ʙaland va olī ʙirased

[7] Ba jod ovared ne'matero (ja'ne dinī va dunjavī), ki Alloh ʙa şumo dodaast va pajmonero (ja'ne, ito'ati Alloh va pajomʙar), ki ʙo şumo ʙastaast, ʙa on hangom, ki gufted, şunidem ojathoi Qur'onro va farmonʙardorī kardem tamomi qonunhoi dinro. Va dar hama holat az Alloh ʙitarsed, ki Alloh ʙa on cī dar dilho meguzarad, ogoh ast

[8] Ej kasone, ki imon ovardaed, ʙaroi Alloh, haq guftanro ʙar poj dored va ʙa adl guvohī dihed. Duşmanī ʙo gurūhi digar vodoraton nakunad, ki ʙeadolatī kuned ja'ne, hamon tavr ki ʙa zijoni duşmani xud guvohī medihed ʙa naf'i ū niz guvohī dihed. Garcī kofir ham ʙoşad voçiʙ ast dar mavridi ū adolat peşa kuned. Adolat varzed, ki ʙa taqvo nazdiktar ast (ja'ne, agar adolat ʙoşad, pas taqvo meşavad) va az Alloh ʙitarsed, ki Ū ʙa har kore, ki mekuned, ogoh ast, pas şumoro muvofiqi amalhojaton, ham dar in dunjo va ham dar oxirat çazo medihad

[9] Alloh ʙa kasone, ki imon ovardaand (ʙa Ū va kitoʙho va pajomʙaronaş va rūzi qijomat) va korhoi nekū kardaand, va'dai omūrziş va muzdi ʙuzurge dodaast, ki çuz Alloh onro kase namedonad

[10] Va onon, ki kofir şudaand va ojoti moro durūƣ ʙarovardaand, ahli çahannamand

[11] Ej kasone, ki imon ovardaed, az ne'mate, ki Alloh ʙa şumo ʙaxşidaast, jod kuned: On goh, ki gurūhe (ʙani Nazir) qasdi on kardand, to ʙar şumo dast ʙardorand (ja'ne, ʙa ʙoloi sari Pajomʙar sallallohu alajhi va sallam sangi osijoro cappa kunand), va Alloh dasti ononro az şumo ʙozdoşt. Az Alloh ʙitarsed. Va mū'minon ʙar Alloh tavakkal mekunand

[12] Va ʙa durustī Parvardigor az ʙani Isroil pajmon girift va az mijoni onon duvozdah sardor ta'in kard. Va Alloh guft: «Agar namoz ʙixoned va zakoti molatonro ʙa muhtoçon ʙidihed va ʙa pajomʙaroni man imon ʙijovared va joriaşon kuned va ʙa Alloh qarzi nek ʙidihed, man ʙo şumojam (ja'ne, şumoro jorī va kūmak mekunam). Badihojatonro dur mekunam va şumoro ʙa ʙihişthoe doxil mekunam, ki dar on çūjʙorho ravon ʙoşad. Va har kas az şumo, ki az on pas kofir şavad, rohi rostro gum kardaast»

[13] Pas ʙa xotiri in ki pajmonaşonro şikastand, onhoro la'nat kardem (az rahmatamon dur kardem) va dilhojaşonro saxt gardondem, ki suxani haqro qaʙul namekard. Suxanro az çojgohaş tahrif va taʙdil mekunand, (ja'ne, ma'noero, ki Alloh va pajomʙaraş az suxane dar nazar dorand, digargun karda va ma'noi digare ʙar on medihand.) Va qismi ʙisjorero az on ciro ki ʙar on pand doda şuda ʙudand dar Tavrot, faromūş kardand. Va tu hameşa xijonatero az onho nisʙat ʙa Alloh va mardum meʙinī, ƣajr az te'dodi andake az onon, ki ʙa pajmoni ʙo Alloh ʙastaaşon vafo kardand. Pas, az onho ʙa saʙaʙi on ozorhoe, ki ʙa tu merasonand, darguzar va ononro ʙuʙaxş, hamono Parvardigor nekūkoronro dūst dorad

[14] Va az kasone, ki guftand, ki mo nasronī hastem, ahdu pajmon giriftem az onon dar tavhid (itoati Parvardigori jakka va jagona) va pajravii pajomʙaraşon. Pas qismate az ahdero, ki ʙa onho doda ʙudem, faromūş kardand va Mo niz mijoni onho to rūzi qijomat kinavu duşmanī afkandem. Ba zudī Alloh ononro az korhoe, ki mekunand, dar oxirat ogoh xohad soxt

[15] Ej axli kitoʙ, pajomʙari Mo (Muhammad sallallohu alajhi va sallam) nazdi şumo omad, to ʙisjore az kitoʙi Allohro, ki az mardumi oddī va ʙesavod pinhon medoşted, (sifathoi Pajomʙar sallallohu alajhi va sallam, ojati raçm va monandi inro) ʙarojaton ʙajon kunad va az ʙajoni ʙisjor cizhoe, ki hikmate dar on nest, sarfi nazar kunad va darguzarad, hamono az çoniʙi Alloh nure (Islom) va kitoʙe sarehu oşkor (Qur'on) ʙar şumo nozil şudaast, ki ʙa vositai on torikii ʙesavodī ʙa nuri ilmu doniş ravşan meşavad

[16] To Alloh ʙa on har kasro, ki dar paji xuşnudii Ūst, ʙa rohhoi salomat (Islom) hidojat kunad va ʙo farmoni xud az torikii kufr va ʙid'at ʙa rūşnoii imon va sunnat ʙuʙarad va ononro ʙa rohi rost (Islom) hidojat va rahnamoī kunad

[17] Ba tahqiq, kasone ki megujand (az nasoro): "Alloh Maseh pisari Marjam ast", kofir şudand. Bigū: "Agar Alloh ʙixohad Maseh pisari Marjam va modaraş va hamai kasonero, ki dar rūi zamin hastand, halok kunad, ci kase metavonad dar muqoʙili Alloh kore ʙikunad"? Va farmonravoii osmonho va zamin va on ci ʙajni osmonho va zamin ast, az oni Alloh ast. Har ci ʙixohad, meofarinad. (Agar ʙixohad az modar va padar meofarinad, hamon tavre, ki tamomi insonhoro ofaridaast va agar ʙixohad faqat az padar meofarinad, monandi Havo, ki ʙiduni modar ofarida şudaast va agar ʙixohad az modar meofarinad, monandi Iso alajhissalom. Va agar ʙixohad ʙiduni padar va modar meofarinad, monandi Odam alajhissalom. Pas nav'i ofariniş ʙa Parvardigori muta'ol va xosti Ū voʙastagī dorad.) Binoʙar in Parvardigor ʙar har cize tavonost

[18] Jahudijon va masehijon guftand, ki mo pisaroni Alloh va dūstoni ū hastem. Biguj: ej Pajomʙar «Pas caro şumoro ʙa xotiri gunohonaton azoʙ mekunad? Balki şumo insonhoe az çumlai ofaridaşudagon hasted». Har kasro, ki ʙixohad ʙa rahmataş meomūrzad va har kasro, ki ʙixohad, ʙa adlaş azoʙ mekunad va az oni Alloh ast farmonravoii osmonhovu zamin va on cī dar mijoni onhost va ʙozgaşti hama ʙa sūi Ūst

[19] Ej ahli kitoʙ, (jahudiho) firistodai Mo (Muhammad sallallohu alajhi va sallam) dar davrone, ki pajomʙaron cand muddate firistodaşuda naʙudand, maʙ'us şud, to haqro ʙar şumo oşkor kunad va nagūed, ki muƶdadihanda va ʙimdihandae ʙar mo firistoda naşudaast. Inak, on muƶdadihanda ʙa savoʙi dunjo va oxirat va ʙimdihanda az azoʙi dunjo va oxirat omadaast va Alloh ʙar har ciz tavonost va hamai cizho dar muqoʙili qudrati Ū taslim hastand

[20] Va on hangom, ki Mūso ʙa qavmi xud guft: «Ej qavmi man, ne'matero, ki Alloh ʙar şumo arzonī doştaast, jod kuned, ki az mijoni şumo pajomʙaron pajdo kard va şohone az şumo ʙa saltanat rasonid (ʙa'd az on, ki xud dar zeri mulki Fir'avn ʙuded) va ʙa şumo cizhoe dod, ki ʙa heç jak az mardumi çahon (-i zamoni xudaton) nadodaast

[21] Ej qavmi man, ʙa zamini muqaddase (pok, ja'ne Bajtulmuqaddas), ki Alloh ʙarojaton muqarrar kardaast, doxil şaved va aqiʙ magarded, ki dar dunjo va oxirat zijon meʙined

[22] Guftand: «Ej Mūso, dar on ço (zamini muqaddas) mardume hastand zūrmandu ʙoquvvatand va mo ʙa on sarzamin hargiz doxil nameşavem, to on goh, ki on qavm ʙerun şavand. Agar onon az on sarzamin ʙerun şavand, ʙa on doxil şavem»

[23] Du marde az onon, ki parhezgorī peşa doştand va Alloh ne'mataşon ato karda ʙud, guftand: «Az in darvoza ʙar onon doxil şaved. Va cun ʙa şahr daromaded, şumo pirūz xohed şud. Va ʙar Alloh tavakkal kuned, agar az mū'minon hasted

[24] Guftand: «Ej Mūso, to vaqte ki onon dar on çojand, hargiz ʙa on şahr doxil naxohem şud. Mo in ço menişinem, tu va Parvardigorat ʙiravedu ʙiçanged»

[25] Cun Mūso (alajhissalom) sarkaşii ononro did, guft: «Parvardigoro, man tanho moliki nafsi xeş va ʙarodaram hastam. Va mo tavonoii çangi ononro nadorem va nametavonem ononro ʙo zurī ʙa majdon ʙarem. Mijoni mo va in mardumi fosiqu nofarmon çudoī ʙijandoz». (Va in dalolat menamojad, ki suxan va kirdori onon az gunohhoi kaʙira ast)

[26] (Parvardigor duoi Mūsoro qaʙul kard va guft): «Doxil şudan ʙa on sarzamini muqaddas ʙa muddati cihil sol ʙarojaşon (ʙaroi jahudon) harom şud va dar on ʙijoʙon sargardon xohand mond va rohe namejoʙand ʙaroi osoiş. Pas ʙaroi in nofarmononi fosiq andūhgin maʙoş!»

[27] Va qissai rostini du pisari Odam (Qoʙil va Hoʙil) - ro ʙarojaşon ʙixon. On goh, ki qurʙonie (ja'ne amale, ki ʙa Alloh nazdik mekunad) kardand, az jakeaşon (Hoʙil) qaʙul karda şud, zero ū parhezgor ʙud va az digare (Qoʙil) qaʙul karda naşud, zero ū parhezgor naʙud. Guft Qoʙil az rūi hasad va kina: «Turo mekuşam. Guft Hoʙil: Alloh qurʙonii parhezgoronro qaʙul mekunad

[28] (Hoʙil guft ʙa ʙarodaraş): Agar tu ʙaroi kuştani man dast daroz kunī, man ʙa tu dast daroz namekunam, ki turo ʙikuşam. In az rūi tars nest, ʙalki man az Alloh, ki Parvardigori çahonijon ast, metarsam

[29] Mexoham, ki tu ham gunohi maro va ham gunohi xudro, ʙa sūi Parvardigor ʙiʙarī, to az dūzaxijon gardī, ki in ast podoşi sitamkoron

[30] Havoi nafsi (Qoʙil) ūro ʙa kuştani ʙarodar vodoşt va ūro kuşt va az çumlai on zijonkorone gardid, ki oxirataşonro ʙa in dunjo furūxtand

[31] (Ba'd az on, ki Qoʙil ʙarodaraşro kuşt, nadonist çasadi ʙarodaraşro ci kor kunad). Pas Alloh zoƣero firistod, to zaminro ʙikovad va ʙa ū nişon ʙidihad, ki cī guna çasadi ʙarodari xudro dafn sozad. Guft: «Voj ʙar man, natavonam monandi in zoƣ ʙoşam va çasadi ʙarodaramro dafn kunam». Pas ū az gurūhi puşajmon şudagon gaşt

[32] Ba saʙaʙi in hodisa hukm kardem ʙani Isroilro, ki har kī ʙikuşad kasero ʙa ƣajri ivazi kase jo ʙegunoh dar rūi zamin, cunon ast, ki hamai mardumro kuşta ʙoşad. Va har kas, ki saʙaʙi zindagonii kase şud ja'ne, az kuştani cunin şaxsi ʙegunoh xuddorī kard, pas gujo, ki zinda soxtaast tamomi mardumonro. Va ʙa tahqiq pajomʙaroni Mo hamroh ʙo dalelhoi ravşan ʙar onho(ʙani Isroil) firistoda şudand. Boz ham ʙisjore az onho hamcunon ʙar rūi zamin az haddi xeş taçovuz mekardand

[33] Hamono çazoi kasone, ki ʙo Alloh va pajomʙaronaş çang mekunand va dar zamin ʙa fasod mekūşand, ja'ne rohzanī mekunand on ast, ki kuşta şavand jo ʙa dor kaşida şavand jo dasthovu pojhojaşon jake az capu jake az rost ʙurida şavad jo az sarzamini xud ʙadarƣa şavand. In ʙaroi xor va şarmanda şudanaşon dar in çahon ast va dar oxirat niz ʙa azoʙi saxt giriftor xohand şud

[34] Magar, kasone ki peş az on ki şumo onhoro dastgir kuned, tavʙa kunand. Parvardigor onhoro meomūrzad. Pas ʙidoned, ki Alloh omūrzanda va mehruʙon ast

[35] Ej kasone, ki ʙa Alloh va rasuli Ū imon ovardaed va ʙa şariati Ū amal kardaed az Alloh ʙitarsed va ʙa toataş nazdikī çūed va ʙa rizogii Ū amal namoed va dar rohaş çihod kuned, to ki rastagor garded

[36] Onon, ki ʙa jagonagii Parvardigor va şariati Ū kofir şudaand, agar hamai on cī dar rūi zamin ast va monandi on az oni onho ʙoşad va ʙixohand xudro ʙo on az azoʙi rūzi qijomat ʙozxarand, az onho pazirufta naşavad zero vaqti ʙozxaridani xud az azoʙ az ʙajn rafta va ʙa azoʙi dardovar giriftor şavand

[37] (Kofiron) mexohand, ki az otaş ʙerun ojand, dar hole ki ʙerun omada nametavonand va azoʙaşon aʙadī ast

[38] Dasti mardi duzd va zani duzdro ʙa çazoi kore, ki kardaand, to ʙandi dast ʙiʙured. In uquʙatest az çoniʙi Alloh ʙaroi duzd va digaron, to az duzdī ʙargardand. Va Alloh pirūzmandu hakim ast

[39] Har kas pas az kirdori nopisandaş (ja'ne ʙa'd az duzdī kardanaş) tavʙa kunad va ʙa saloh ojad, Alloh tavʙai ūro mepazirad .Ba durustī Alloh omūrzanda va mehruʙon ast

[40] Ojo nadonistaj ej Pajomʙar, ki farmonravoii osmonhovu zamin az oni Alloh ast, har kiro ʙixohad, azoʙ mekunad va har kiro ʙixohad, meomūrzad va Alloh ʙar har kore tavonost

[41] Ej Pajomʙar ƣamgin nakunad turo kirdori onon, ki ʙa kufr meşitoʙand. Ci onhoe, ki ʙa zaʙon guftand, ki imon ovardem va ʙa dil imon najovardand va cī on jahudon, ki gūş meandozand, to durūƣ ʙandand va ʙaroi gurūhe digar, ki xud nazdi tu nameojand, suxancinī mekunand va suxani Allohro digargun mesozand va megūjand: «Agar şumoro (Muhammad) incunin guft, (ki muvofiqi on ci ki mo onro taƣjir dodaem az hukmhoi Tavrot) ʙipazired va agar ʙo on muxolif ojad, az qaʙul va amal kardani vaj durī çūed!» Va har kasro, ki Alloh azoʙi ūro ʙixohad, tu ūro az qahri Alloh rahoī naxohī dod. Inho kasone, hastand, (ja'ne jahudu munofiqon) ki Alloh naxostaast, ki dilhojaşonro az palidii kufr pok gardonad. Ononro dar dunjo xorī va dar oxirat azoʙi dardnok ast

[42] Inho jahudijon şunavandagoni durūƣand, xurandagoni haromand. Pas agar nazdi tu omadand, mijonaşon hukm kun jo az onho rūj gardon va agar rūj gardonī, heç ʙa tu zijone narasonand. Va agar mijonaşon hukm kunī, ʙa adolat hukm kun, ki alʙatta Alloh adolatpeşagonro dūst dorad

[43] Cī guna turo dar ʙajni hud hokim qaror medihand, dar hole ki Tavrot, ki darʙargirandai hukmi Alloh ast, dar nazdi onhost? Sipas az hukmi tu rūj megardonand. Va kasone ki in korhoro mekunand, mū'min nestand

[44] Ba durustī Mo Tavrotro, (ʙa Mūso pisari Imron alajhissalotu vassalom) nozil kardem, ki dar on rahnamoī ast, ki ʙa sūi haq hidojat mekunad va dar on ravşanie hast, ki torikihoi çaholat şakku şuʙha va şahvathoro ravşan mekunad. Pajomʙarone, ki itoatkunandai farmoni Parvardigor ʙudand, ʙinoʙar on ʙaroi jahud hukm kardand va niz parhezgoronu donişmandon, ki ʙa hifzi kitoʙi Alloh (Tavrot) ma'mur ʙudand va ʙar on guvohī dodand, inho kasone ʙudand, ki dar mijoni jahudijon ʙar asosi Tavrot hukm mekunand va xud ʙa on amal doştand va onro ʙa digaron ta'lim medodand , pas Parvardigor farmud: Az mardum matarsed, az Man ʙitarsed va ojoti maro ʙa ʙahoi andak mafurūşed. Va har kī muvofiqi ojote, ki Alloh nozil kardaast, hukm nakunad, kofir ast

[45] Va dar Tavrot ʙar onon muqarrar doştem, (ja'ne farz kardem), ki şaxs dar ʙaroʙari şaxs va caşm dar ʙaroʙari caşm va ʙinī dar ʙaroʙari ʙinī va gūş dar ʙaroʙari gūş va dandon dar ʙaroʙari dandon va har zaxmero qasosest. Va har kī az qasos darguzarad, gunohaşro kaforae (tovone) xohad ʙud. Va har kī ʙa on cī Alloh nozil kardaast, dar qasos va ƣajri on hukm nakunad, pas ū az sitamkoron ast

[46] Va az pai onho Iso pisari Marjamro firistodem, ki tasdiqkunandai Tavrote ʙud, ki peş az ū firistoda ʙudem va Inçilro, ʙa ū dodem, ki dar on hidojatest, ki ʙa rohi haq da'vat menamojad va nurest, ki haqro az ʙotil çudo megardonad va tasdiqkunandai Tavrotest, ki peş az on nozil karda şudaast va ʙar sihatii on guvohī medihad va ʙo on muvofiq ast va ʙaroi parhezgoron, hidojat va pandest

[47] Va ʙojad, ki ahli Inçil muvofiqi on cī Alloh dar on kitoʙ nozil kardaast, hukm kunand. Zero har kas ʙa on cī ki Alloh nozil kardaast, hukm nakunad, az fosiqon ast

[48] Va in kitoʙro (ej Muhammad) ʙa rostī ʙar tu nozil kardem va har on ci dar on ast haq ast, tasdiqkunanda va hukmkunanda ʙar kitoʙhoest, ki peş az on ʙudaand. Va ʙajon medorad on ci az on kitoʙho, ki taƣjir doda şudand. Pas, muvofiqi on cī Alloh nozil kardaast, dar mijonaşon (jahudijon) hukm kun va az paji xohişhojaşon marav, to on ciro ki az haq ʙar tu nozil şudaast, voguzorī. Baroi har gurūhe az şumo şari'at va ravişe nihodem. Va agar Alloh mexost, hamai şumoro jak ummat mesoxt. Vale xost dar on cī ʙar şumo arzonī doştaast, ʙijozmojadaton, to farmonʙardori şumo az nofarmonʙardor ma'lum gardad. Pas ʙo amal kardanaton ʙa Qur'on ʙa sūi nekiho ʙişitoʙed. Bozgaştani hamai şumo ʙa sūi Alloh ast, to az on cī dar on ixtilof mekarded, ogohaton sozad

[49] Va ej Pajomʙar, mijoni jahudijon ʙar muvofiqi on cī ki Alloh nozil kardaast, hukm kun va az xostahojaşon pajravī makun va az onho ʙiparhez, ki maʙodo ʙifireʙandat, to az ʙa'ze az cizhoe, ki Alloh ʙar tu nozil kardaast, rūj ʙigardonī. Va agar az hukmi tu rūj gardondand, ʙidon, ki Alloh mexohad ononro zudtar ʙa podoşi ʙa'ze gunohhonaşon dar dunjo azoʙ kunad va haroina ʙisjore az mardumi jahud az toati Parvardigoraşon sarkaşand

[50] Ojo in jahudijon hukmi çohilijatro mexohand? Va ʙaroi qavme, ki mu'taqidand va ʙovar dorand, ki hukmi Parvardigor haq ast, ci kase ʙehtar az Alloh hukm menamojad

[51] Ej kasone, ki imon ovardaed, jahud va nasororo ʙa dūstī nagired. Onon xud dūstoni jakdigarand va jakdigarro jorī mekunand va ʙar ziddi digaron jakdast va jakporca meşavand. har kas, ki az şumo eşonro dūst girad, dar zumrai onhost. Hamono Alloh sitamgoronro hidojat namekunad

[52] Parvardigor xaʙar medihad az holi munofiqone, ki dar dil maraze dorand, meʙinī, ki ʙa sūhʙati jahudon meşitoʙand, megūjand: «Metarsem, ki ʙa mo oseʙe ʙirasad». Nazdik ast, Parvardigor pirūzie ʙijovarad jo az çoniʙi xud kore kunad, pas on goh az on cī dar nafshojaşon pinhon doşta ʙudand, puşajmon şavand

[53] Va onhoe, ki imon ovardaand, (ja'ne, mū'minon dar holi munofiqon dar ta'aççuʙ monda ʙa jakdigar) megūjand: «Ojo inho hamon kasoneand, ki ʙa Alloh savgandhoi saxt mexūrdand, ki ʙo şumo xohand ʙud?», amalhojaşon, ki dar dunjo ʙa ço ovardand ʙa saʙaʙi gumoni ʙadaşon ʙar islomu musalmonon ʙotil gardid, pas xud dar zumrai zijonkoron daromadand

[54] Ej kasone, ki imon ovardaed, har kī az şumo az dinaş ʙozgardad, pas, ʙa zudī Alloh mardumero ʙijovarad novoʙasta vaj jahudī jo nasronī jo digar ʙoşad, ki onhoro dūst ʙidorad va onho niz Ūro dūst dorand. Dar ʙaroʙari mū'minon furūtanand va dar ʙaroʙari kofiron nerumandand, dar rohi Alloh ʙo molu çon va guftoru kirdoraşon çihod mekunand va az malomati heç malomatgare nameharosand. In fazli Allohst, ʙa har kas, ki xohad, medihad va Parvardigor faroxne'matu donost

[55] Tanho Alloh va pajomʙari Ū va mū'minon dūsti şumo hastand, kasone, ki namozro ʙo xuşū' ʙarpo medorand va zakoti farziro ado menamojand va dar ʙaroʙari Alloh furūtan hastand

[56] Va har kī Alloh va pajomʙari Ū va mū'minonro dūsti xud girift, pas ʙegumon hizʙ va gurūhi Alloh pirūz ast

[57] Ej mū'minon kasonero, ki dini şumoro ʙo tamasxūr va ʙozī giriftaand, az kasone, ki ʙa onho peş az şumo kitoʙ doda şud va kofironro dūst magired va agar mū'min hasted az Alloh ʙitarsed. Zero imone, ki dar vuçudi mū'minon ast, içoʙ mekunad, to dūstii eşonro tark namojand va az dari duşmanī ʙo onho darojand

[58] Va cun ʙongi namoz kuned, on namozro jahudu nasoro va kofiron masxaravu ʙozī megirand, zero mardume hastand, ki ʙa saʙaʙi nodonii xud nameandeşand

[59] Bigu ej rasul, ʙa on masxarakunandagoni axli kitoʙ: «Ej ahli kitoʙ, ojo intiqomi şumo çuz in cizi digare hast, ki mo ʙa Alloh va on cī ʙar mo nozil şuda va on cī peş az in nozil şudaast, imon ovardaem. Va ʙidoned, ki ʙeştari şumo fosiq hasted. (Ja'ne, az to'ati Ilohī ʙerun rafta va ʙar irtikoʙi gunoh çur'at kardaed»)

[60] Bigū: «Ojo şumoro az kasone, ki dar nazdi Alloh çazoe ʙadtar az in dorand, xaʙar ʙidiham, ki şumo moro ʙad-on muttaham namudaed, hol on ki on sifot dar şumo mavçud meʙoşad: Onho kasone hastand, ki Alloh onhoro la'nat karda va ʙar onho xaşm girifta va ʙa'zero majmunu xuk gardonidaast va parastandagoni toƣutand. Onhoro ʙadtarin çojgoh ast va az rohi rost gumgaştatarinand

[61] Va cun munofiqon nazdi şumo omadand, guftand, ki imon ovardem va hol on ki ʙo kufr doxil şudand va ʙa hamon kufr xoriç gaştand va onho da'vo dorand, ki mū'min hastand, Alloh ʙa on cī pinhon medorand, ogohtar ast

[62] Meʙinī ʙisjore az onhoro (jahudonro), ki ʙa gunohu ʙedodī va dar xūrdani moli harom az jakdigar tez meşitoʙand. Voqean kori ʙisjor ʙadero ançom medihand

[63] Az cī rūj peşvojon va donişmandonhojaşon ononro az guftori ʙad va haromxoragī ʙoznamedorand. Dar haqiqat ci ʙadī ast, ki onon ançom medihand

[64] (Parvardigor pajomʙaraşro az aqidai ʙadi jahudon va on ci mijoni xud pinhon medoştand, xaʙar medihad): Jahudijon guftand, ki Parvardigor dastʙasta ast (ja'ne, Parvardigor ʙaxil ast. Va in voqea zamone ʙud, ki ʙa onho xuşkī va qahtī rasida ʙud). Dasthoi xudaşon ʙasta ʙod! Va ʙa on suxan, ki guftand, mal'un gaştand. Ja'ne, Parvardigor onhoro az rahmati xud ʙerun kard. Va amr cunin tavr nest, ki onho ʙar Alloh suxani durūƣ meʙofand, ʙalki dasthoi Alloh kuşoda ast. Ba har son, ki ʙixohad, rūzī medihad. Va on cī ʙar tu az çoniʙi Parvardigorat nozil şudaast, ʙa saʙaʙi ʙuxlu hasadaşon dar tuƣjon va kufri ʙeştaraşon xohad afzud. Mo to rūzi qijomat mijonaşon duşmanivu kina afkandaem. Har goh, ki ʙa saʙaʙi vajronii nijataşon va fasodkoriaşon ʙar muqoʙili musalmonon otaşi çangro afrūxtand, Alloh xomūşaş soxt. Va onon dar rūi zamin ʙa fasod mekūşand va Alloh mufsidonro dūst nadorad

[65] Va agar ahli Kitoʙ imon ʙa Alloh va rasulaş ʙijovarand va parhezgorī kunand (ja'ne, farmudahojaşro ʙa ço orand va az on ci man' kardaast, dur ʙiistand), gunohonaşonro xohem noʙud kard va onhoro ʙa ʙihişthoi purne'mat doxil xohem kard

[66] Va agar Tavrot va Inçil va on ciro, ki az çoniʙi Alloh ʙar onho nozil şuda, (Qur'onro) ʙarpoj dorand, az ʙoloi saru zeri pojaşon rūzī ʙixurand (ja'ne rizqhoi onho farovon gardad). Ba'ze az onho mardume mijonarav hastand va ʙar haq ustuvorand va ʙisjoriaşon ʙadkirdorand va az rohi haq gumrohand

[67] Ej Pajomʙar, on ciro az Parvardigorat ʙar tu nozil şudaast, ʙa mardum ʙirason. Agar cunin nakunī va cizero az on pinhon kunī, amri risolati Ūro ado nakardaī. Alloh turo az mardum hifz mekunad va ʙar duşmanonat pirūz megardonad va vazifai tu rasonidani haq ast ʙa sūi mardum. Ba durustī Alloh mardumi kofirro hidojat namekunad

[68] Bigū: «Ej ahli kitoʙ, şumo ʙar cize nested, (ja'ne ʙa Qur'on, Muhammad, pajomʙari xud va kitoʙaton imon naovardaed) to on goh, ki Tavrot va Inçil va on ciro az çoniʙi Parvardigoraton ʙar şumo nozil şudaast, ʙarpoj dored». On cī az çoniʙi Parvardigorat ʙar tu nozil şudaast, ʙar tuƣjon va kufri ʙeştaraşon ʙijafzojad. Pas ʙar in mardumi kofir ƣamgin maʙoş

[69] Alʙatta, az mijoni onon, ki imon ovardaand (ja'ne, musalmonon) va jahudijon va soʙiin va nasoro, (pajravoni Iso alajhissalom) har kī ʙa Alloh va rūzi qijomat imon doşta ʙoşad va kori şoista kunad, az ahvoli rūzi qijomat ʙime ʙar onho nest va on ci ki dar dunjo tark namudand, ʙar on gamgin nameşavand

[70] Ba durustī Mo az ʙani Isroil pajmoni mahkam giriftem, to ʙa Alloh imon ʙijovarand va pajomʙaronro ʙa sūi onho firistodem. Har goh ki pajomʙare cize meguft, ki ʙo xohişi nafsaşon muvofiq naʙud, gurūhero durūƣ meʙarovardand va gurūhero mekuştand

[71] Va pindoştand, ki heç azoʙe naxohad ʙud. Pas az didani haq kūr va az şunidani on kar şudand. On goh Alloh tavʙaaşon ʙipaziruft. Boz ʙisjore az onho kūru kar şudand. Va Alloh ʙa on cī mekunand ʙino ast

[72] Parvardigori muta'ol qasam jod mekunad kasone, ki guftand: Ba tahqiq, ki Alloh hamon Maseh pisari Marjam ast, kofir şudand. Maseh (alajhissalom da'voi ʙotili onhoro rad karda) guft: «Ej ʙani Isroil, Allohro, Parvardigori man va Parvardigori xudro ʙiparasted». Zero har kas, ki ʙaroi Parvardigor (Iso jo kase digarro) şarike qaror dihad, hamono Alloh ʙihiştro ʙar ū harom kunad va çojgohi ū otaş ast va sitamkoronro joridihandae nest, ki az azoʙi Parvardigor onhoro raho kunad

[73] Hamono onon, ki guftand: «Allohi ʙarhaq savvumini se ast», kofir şudand. Dar hole, ki heç ma'ʙude ʙarhaq çuz Alloh nest. Agar az on cī megūjand, ʙoznaistand, ʙa onone ki dar aqidai kofiraşon meistand, azoʙi dardovar xohad rasid

[74] (Sipas Parvardigor onhoro ʙa tavʙa kardan az on cī az onho sar zada da'vat kard va ʙajon namud): Ojo ʙa dargohi Alloh tavʙa namekunand va az Ū omūrziş namexohand? Alloh omūrzanda va mehruʙon ast

[75] (Sipas haqiqati Maseh va modaraşro, ki haq va oşkor ʙud, ʙajon kard va farmud): Maseh pisari Marjam, çuz pajomʙare naʙud, ki pajomʙarone peş az ū ʙudaand va modaraş zani rostgūj ʙud, ki har du ƣizo mexūrdand. Bingar, ki cī guna ojotro ʙarojaşon ʙajon mekunem, sipas ʙingar, ki cī guna az haq rūj megardonand

[76] Ej Pajomʙar, ʙa kofiron ʙigū: «Ojo çuz Alloh ma'ʙudi digarero, ki ʙaroi şumo moliki heç foida va zijone nest heç foida va zijone ʙaroi şumo namerasonad, meparasted va hol on, ki Alloh ʙa guftori ʙandagonaş şunavo va ʙa kirdoraşon donost?»

[77] (Ej Pajomʙar ʙa nasoro) ʙigū: «Ej ahli kitoʙ, ʙa nohaq dar dini xeş ƣuluv (zijodaravī) makuned dar on ci ki az şaxsijati Maseh e'tiqod dored va az xohişhoi on mardume, ki peş gumroh şuda ʙudand va mardumi ʙisjorero gumroh kardand va xud az rohi rost kaçravī kardaand, pajravī makuned»

[78] (Parvardigor xaʙar medihad, ki Ū kofironro az rahmataş mahrum karda guftaast): Onon, ki az ʙani Isroil kofir şudand, ʙa zaʙoni Dovud va Iso iʙni Marjam la'nat şudand va in la'nat podoşi isjon va taçovuzaşon ʙud

[79] Inho, jahudijon gunohi oşkor mekardand va ʙa kardani on rozī ʙudand va az kori zişte, ki mekardand, jakdigarro manʹ namekardand va haroina ʙadkorī mekardand. Ba in saʙaʙ sazovori la'nati Parvardigor gaştand

[80] Bisjore az jahudijonro meʙinī, ki ʙo kofiron (ja'ne, ʙo muşrikoni Makka, ki ʙar ziddi Pajomʙar sallallohu alajhi va sallam ʙa çang ʙaromadand) dūstī mevarzand. Bad ast, on cī peştar ʙaroi xud firistodand. Xaşmi Alloh ʙar onhost va rūzi qijomat dar azoʙi çovidonaand

[81] Va agar on jahudijone ki muşrikonro dastijorī kardand ʙa Alloh va pajomʙar (Muhammad sallallohu alajhi va sallam) va on cī ʙar ū nozil şuda, (Qur'on) imon ovarda ʙudand, kofironro dūst namegiriftand, vale ʙeştaraşon fosiqonand. (Ja'ne, az to'ati Alloh va rasulaş ʙerunand)

[82] Beşak xohī did, ej Pajomʙar, ki duşmantarin mardum ʙaroi mū'minon jahudijon va muşrikon hastand ki jahudijon az saʙaʙi sarkaşī va inkor kardanaşon haqro va muşrikon ʙa saʙaʙi ʙutparastiaşon duşmanī varzidand va mehruʙontarin kason nisʙat ʙa onon, ki imon ovardaand, kasonero mejoʙī, ki megūjand: «Mo nasronī hastem». Zero ʙa'ze az onho donişmandonu oʙidon hastand va onho az qaʙuli haq takaʙʙur namekunand. (Va onho kasoneand, ki risolati Muhammad sallallohu alajhi va sallamro qaʙul kardand va ʙa on imon ovardand)

[83] Az nişonahoi dūstii onho ʙa musalmonon on ast, ki gurūhe az onho on ciro, ki ʙar pajomʙar nozil şuda, ʙişnavand, caşmonaşon ʙa saʙaʙi on ci az haq şinoxtand, pur az aşk meşavad, ki on haq va az nazdi Parvardigor ast va ʙa Alloh imon meovarand va rasuli Ūro pajravī mekunand va megūjand: "Ej Parvardigori mo, imon ovardem, moro niz dar zumrai guvohidihandagon ʙinavis

[84] Caro ʙa Alloh va in dini haq, ki ʙar mo nozil şudaast, imon najovarem va tama' nakunem, dar in ki Parvardigori mo moro dar şumori solehon ovarad

[85] Pas ʙa saʙaʙi imone, ki ovardand va e'tirofe, ki ʙa haq kardand, Parvardigor onhoro ʙa ʙihişthoe, ki az zeri daraxtoni on çūjho ravon ast, darorad va onho dar on çovidon memonand va in podoşi nekūkoron ast

[86] Va onon, ki kufr varzidand ʙa jagonagii Parvardigor va inkor kardand (pajomʙarii Muhammmad sallallohu alajhi va sallamro) va ojoti moro, ki ʙar pajomʙaron nozil şuda durūƣ şumoridand, onho az axli çahannamand

[87] Ej kasone, ki imon ovardaed, cizhoi pokizaero, ki Alloh ʙar şumo halol kardaast, harom makuned az ta'om, nūşokī, nikohi zanon va ne'matero, ki Parvardigor ʙa şumo ʙa faroxī arzonī namudaast, ʙa tangī magired va az had darmaguzared, ki hamono Alloh az had taçovuzkunandagonro dūst nadorad

[88] Va az cizhoi halolu pokizae, ki Alloh ʙa şumo rūzī dodaast, ʙixūred va az Allohe, ki ʙa Ū imon ovardaed, ʙitarsed. Va amrhojaşro ʙa ço ored va az man' kardahojaş durī çūed

[89] Parvardigor şumoro ʙa xotiri savgandhoi ʙehuda az zaʙonaton çorī gaşta ʙozxost naxohad kard. (ʙa monandi Vallohī ne! Vallohī ore!), vale ʙa saʙaʙi şikastani savgandhoe, ki az rūi qasd mexūred, ʙozxost mekunad va kafforati on ta'om dodani dah miskin ast az ƣizoi mijonae, ki ʙa xonavodai xeş mexūroned jo pūşişi (liʙosi) onho jo ozod kardani jak ʙanda. Va har kī najoʙad, se rūz rūza medorad. In kaforati qasam ast, har goh, ki qasam xūrded, ʙa qasamhoi xud vafo kuned. Alloh ojoti xudro ʙaroi şumo incunin ʙajon mekunad, ʙoşad, ki siposguzor ʙoşed, ki Parvardigor şumoro ʙa rohi rost hidojat farmudaast

[90] Ej kasone, ki imon ovardaed ʙa Alloh va rasuli Ū, şaroʙ va qimor va ʙutho va garavʙandī ʙo tirho (tirhoe, ki fol mekuşojand), palidī va kori şajton ast, az on gunohon parhez kuned, to ʙa çannat komjoʙ şaved! (In korho az çihati ma'navī palid va naças hastand, garcī dar zohir palid nestand)

[91] Cuz in nest, ki şajton mexohad ʙo şaroʙu qimor mijoni şumo kinavu duşmanī afkanad va şumoro az jodi Alloh va namoz ʙozdorad, ʙa raftani aql dar nūşidani şaroʙ va maşƣul şudan ʙa ʙehudagī dar ʙurd kardani qimor, pas ojo şumo dast mekaşed va ʙas mekuned? (ja'ne, az in korho ʙoz isted)

[92] Allohu pajomʙaraşro ito'at kuned va farmonʙardorī namoed. Agar rūj gardoned, az farmudahoi Parvardigor va amal karded ʙa on ci man' karda şuded, ʙidoned, ki vazifai pajomʙari Mo (Muhammad sallallohu alajhi va sallam) rasonidani pajomi ravşani Parvardigor ast

[93] Bar kasone, ki imon ovardaand va korhoi şoista kardaand, dar on cī xūrdaand, peş az harom şudani şaroʙ va qimor gunohe nest, har goh parhezgorī kunand az korhoi harom va imon ʙijovarand va ʙa korhoi şoista pardozand, ʙoz ham parhezgorī kunand va imon ʙijovarand, ʙoz ham parhezgorī va nekī kunand, (ja'ne, xavfaşon onhoro ʙa nekūkorī ovard hatto, ki gūjo Allohro dida iʙodat mekunand) va Alloh nekūkoronro dūst dorad

[94] Ej kasone, ki imon ovardaed, Alloh şumoro ʙa sajde, ki ʙa dast megired jo ʙa najza şikor mekuned, meozmojad, to ʙidonad cī kase dar pinhonī az Ū metarsad. Va har kī az in pas az had taçovuz kunad, ja'ne ʙa şikor ʙarojad dar holi ihrom ūrost azoʙe dardovar

[95] Ej kasone, ki imon ovardaed, har goh, ki dar ihrom ʙoşed, xoh dar haç jo umra jo dar haram sajdro makuşed. Har kī har namudi sajdro ʙa amd (qasdan) ʙikuşad, çazoi ū qurʙonī kardani hajvonest monandi on cī kuştaast, az şutur, gov jo gusfand ʙa şarti on ki du şaxsi odil az şumo guvohī dihand va qurʙoniro ʙa Ka'ʙa rasonad jo ʙa kaforat tangdastonro az faqironi haram ta'om dihad jo ʙaroʙari on rūza ʙigirad, Parvardigor ʙar vaj in çazoro farz gardonid, to uquʙati kori xud ʙicaşad. Az on cī dar guzaşta kardaed, Alloh afv kardaast, vale har kī ʙa on qasdan ʙozgardad, Alloh az ū intiqom megirad, ki Alloh pirūzmandu intiqom giranda ast

[96] Şikori sajdhoi darjoī va xūrdani on dar holi ihrom az çihati ʙahramand şudanaton az on ʙar şumo va musofiron halol şudaast va şikori sahroī, to hangome ki dar ihrom hasted, (dar haç jo umra) ʙar şumo harom ast. Va az Parvardigore, ki ʙa nazdi Ū gird ovarda meşaved, ʙitarsed, to ʙa savoʙi ʙuzurge sazovor şaved va az azoʙi dardnoki Ū solim moned

[97] Parvardigor ʙar ʙandagonaş minnat karda mefarmojad: Ka'ʙa, Bajtulharomro va mohhoi harom va qurʙonii ʙeqiloda (ʙegardanʙand) va qurʙonii ʙoqiloda (gardanʙanddor) saʙaʙi intizomi kori din va dunjo va osoiştagī ʙaroi hajotaşon gardonid, In ʙa on xotir ast, to ʙidoned Parvardigor ʙa tamomi on ci dar osmonho va dar zamin meʙoşad, ogoh ast. Az çumla ogohii Parvardigor in ast, ki zijorati in xonaro ʙarojaton muqarrar soxt, cun medonist ʙisjore az manofe'i dinī va dunjavii şumo dar on ta'min meşavad

[98] Bidoned, ki uquʙati Alloh saxt ast va ham Ū omūrzandavu mehruʙon ast! Ja'ne, kase ki az farmoni Ū rūj gardonad, ʙa çazoi saxt giriftoraş kunad va ʙidoned Ū nisʙat ʙa kase, ki sūjaş ʙozgardad va tavʙa kunad va az Ū ito'at namojad, omūrzanda va mehruʙon ast

[99] Parvardigor xaʙar medihad, ki vazifai pajomʙar çuz rasonidani pajom, roh namudan va dalolat kardan cize digare nest. Ammo hidojat va tavfiq dar dasti Alloh ast. Ba on ciro, ki oşkor mesozed jo pinhon medored, Alloh medonad

[100] Bigu: «Nopoku pok ʙaroʙar nestand, harcand farovonii nopok turo ʙa hajrat afkanad». (Ja'ne, kofir ʙo mū'min, osī ʙo to'atkor, çohil ʙo olim va moli halol ʙo moli harom ʙaroʙar nameşavad.) Va moli kami haloli foidaovar ʙeh ast az moli ʙisjori haromi zararovar. Pas, ej xiradmandon, az Alloh ʙitarsed, va az nopokiho dur ʙoşed, to rastagor şaved

[101] Ej kasone, ki imon ovardaed ʙa Alloh va rasuli Ū va amal ʙa şariati Ū kardaed, az cizhoe, ki cun ʙaroi şumo oşkor şavand, andūhginaton mekunand, mapursed. Va agar vaqte, ki Qur'on furud ovarda meşavad, dar ʙorai onho suol kuned, alʙatta ʙaroi şumo ravşan karda meşavad. Alloh ʙa xotiri on ki ʙandagonaşro az on avf kunad dar mavridi on cizho sukut kardaast, ki omūrzandavu ʙurdʙor ast

[102] Mardume, ki peş az şumo ʙudand, az on cizho suol kardand va onro ʙa ço naovardand va ʙa on saʙaʙ kofir şudand. Pas ehtijot kuned, to misli onon maʙoşed

[103] Parvardigor dar ʙorai ʙahira va soiʙa va vasila va homī hukme muqarrar nakardaast, vale kofiron ʙar Alloh durūƣ meʙandand va ʙeştarinaşon ʙexiradand

[104] Va cun ʙa on kofirone, ki halol kardai Allohro harom şumoridand gūjand, ki ʙa on cī Alloh nozil kardaast va ʙa pajomʙar rūj ovared, to ki ʙarojaton halol va haromro ʙajon kunad gūjand: «On dine, ki padaroni xudro pajravī on joftaem, moro ʙas ast». Harcande, ki padaronaşon cize az aql nadoşta va roh gum karda ʙoşand

[105] Ej kasone, ki imon ovardaed ʙa Alloh va rasuli Ū va ʙa şariati Ū amal kardaed, xudro ʙa amal kardan dar to'ati Alloh va dur şudan az nofarmonii Ū nigoh dored. Agar cande mardum şumoro qaʙul nakunand amal kardanro davom dihed, hidojat joftaed. Va cun rohi rostro lozim girifted va amri ʙa ma'ruf va nahji az munkar karded, heç goh onon, ki gumroh mondaand, ʙa şumo zijone narasonand. Bozgaşti hamai şumo nazdi Alloh ast, to şumoro ʙa on korho, ki mekardaed, ogoh gardonad

[106] Ej kasone, ki imon ovardaed ʙa Alloh va rasuli Ū va ʙa şariati Ū amal kardaed, cun margaton faro rasad, ʙa hangomi vasijat du şaxsi odilro az mijoni xudaton az musalmonon ʙa guvohī gired jo az ƣajri musalmonon, dar holati naʙudani musalmonon va dar holati zarurat. Har goh, ki dar safar ʙuded va margaton faro rasid, agar az on du guvoh şak doşted, nigohaşon dored, to ʙa'd az namoz, (xususan namozi asr) on goh ʙa Alloh savgand xūrand va ʙigujand: Mo savgandhojamonro ʙa ʙahoi kame az dunjo ivaz namekunem, ʙa gunohe, ki ʙa xotiri ʙa dast ovardani mato'e az dunjo savgandi durūƣ jod kunem, harcand ʙa foidai xeşovandamon ʙoşad va onro rūpūş nakunem, agar onro pinhon kunem, on vaqt az zumrai gunahkoron xohem ʙud

[107] Va har goh ma'lum şavad, ki on du şohid murtakiʙi gunohi xijonat şudand, du şohidi digar az vorisoni nazdikoni majit, ki avlotar az on du ʙoşand, çoi onhoro ʙigirand. On du ʙa Alloh qasam xūrand, ki şahodati mo az şahodati on du durusttar ast va mo az haq naguzarem, har goh cunin kunem, az sitamkoron ʙoşem

[108] In raviş nazdiktar ʙa on ast, ki ham guvohiro dar surati durust muvofiqi şari'at ado kunand jo az on ʙitarsand vorisoni majit, ki ʙa'd az qasam xūrdanaşon savgandhojaşon rad karda şavad. Az Alloh ʙitarsed az qasami ʙardurūƣ xūrdan. Va guş faro dored on ciro ʙa şumo pand doda şud. Alloh mardumi nofarmonro hidojat namekunad

[109] Rūze, ki Alloh pajomʙaronro gird ovarad, pas ʙipursad, ki da'vati şumoro ʙa sui tavhid ummathojaton cī guna çavoʙ dodand? Gūjand: «Moro heç donişe nest». Hamono Tu hamai umuri pinhon va oşkorro medonī

[110] On goh ki Parvardigor rūzi qijomat ʙa Iso pisari Marjam gūjad: "Ej Iso! Ba jod ovar ne'mati maro, ki ʙar tu va modarat arzonī doştam (va turo ʙe padar ofaridam va modaratro ʙar tamomi zanhoi olam ʙarguzidam va az tūhmat ūro pok soxtam. Va az ne'mathoe, ki Parvardigor ʙa Iso arzonī kard;) ʙa vositai Çaʙrail ūro quvvat ʙaxşid va jorī kard, dar gahvora ʙo mardum suxan meguft va dar mijonsolī onhoro ʙa sūi Alloh da'vat menamud.( Va az on ne'matho;) Parvardigor ʙe vositai muallim ʙa ū ta'limi naviştanro omūzond va quvvati fahm va idrokro ʙarojaş ato kard va ta'lim dod ʙa ū Tavrotro, (ki ʙar Mūso alajhissalom furud ovard) va Inçilro, (ki ʙaroi hidojati mardum ʙarojaş furud ovard). (Va az on ne'matho, ki ʙa dasturi Parvardigor) az gil cize ʙa şakli parranda mesoxt va dar on medamid, pas ʙa farmoni Alloh parranda meşud. Va kūri modarzod va fardi muʙtalo ʙa ʙemorii pesiro ʙa izni Alloh şifo medod. Va az on ne'matho, ki murdagonro ʙa farmoni Alloh az qaʙr zinda ʙerun meovard. Va hamai in ʙa xost va izni Parvardigor ʙud. Va in mū'çizaho hama dalolat ʙar pajomʙarii Iso (alajhissalom) mekunad. Pas kasone az onon, ki kofir şuda ʙudand, guftand: "On ci ki Iso az dalelhoe, ki ovard, çodui oşkoro ast

[111] Ba jod ovar ne'mati Maro, ki ʙa tu arzonī namudam, on goh ki pajravon va jovaronero ʙaroi tu faroham namudam. Pas ʙa havorijon ilhom kardam va dilohojaşonro ʙaroi imon ovardan ʙa Man va pajomʙaram omoda soxtam va ʙar zaʙoni tu ʙa sūi onho vahj kardam. Pas onro içoʙat namuda va taslimi farmoni Man şudand va guftand: Imon ovardem va guvoh ʙoş, ki mo musalmonem

[112] Va ʙa jod ovar, on goh ki havorijon guftand: Ej Iso pisari Marjam! Ojo Parvardigorat metavonad az osmon dastarxoni pur az ta'om ʙar mo nozil kunad? Guft: «Agar imon ovardaed, az Alloh ʙitarsed»

[113] Guftand: «Mexohem, ki az on dastarxon ʙixurem, to dilhojamon ʙa vasilai imon orom girad va ʙo muşohidai nişonaho va mū'çizoti oşkor imon va ʙovarii mo ʙa haqiqat taʙdil gardad va ʙidonem, ki tu ʙa mo rost guftaī va ʙar on şahodat dihem»

[114] Iso iʙni Marjam darxosti havorijonro paziruft va guft: «Jo Alloh! Ej Parvardigori mo, ʙaroi mo dastarxone az osmon ʙifirist, to moro va ononro, ki ʙa'd az mo meojand, ide va nişone az jagonagii Tu ʙoşad va moro rūzī deh, ki Tu ʙehtarini rūzidihandagon hastī»

[115] Alloh guft: «Man on dastarxonro ʙaroi şumo mefiristam, vale har kī az şumo az on pas kofir şavad, cunon azoʙaş mekunam, ki heç jak az mardumi çahonro oncunon azoʙ nakarda ʙoşam». (Pas inkor kardand va kufr varzidand, pas az furud omadani dastarxon ʙar onho)

[116] Va ʙa jodovar on goh, ki Alloh ʙa Iso pisari Marjam rūzi qijomat gūjad: «Ojo tu ʙa mardum guftī, ki marovu modaramro az ƣajri Alloh ʙa ma'ʙudī gired?» Guft: «Ba pokī jod mekunam Turo! Tu az in suxani zişt va az on ci ki şoistai Tu nest pok hastī. Nasazad maro, ki cize gūjam, ki şoistai on naʙoşam. Agar man cunin gufta ʙudam, Tu xud medonistī, zero ʙa on cī dar zamiri man meguzarad, donoī va man az on cī dar zamiri Tust, ʙexaʙaram. Zero Tu donotarin Zoti pok ʙa gajʙ hastī

[117] (Iso alajhissalom megujad:) Cize ʙa onon naguftaam çuz on ci maro ʙa guftani on dastur dodaī. Guftam, Parvardigorro ʙiparasted, ki Parvardigori man va şumo ast. Va man to zamone, ki dar mijonaşon ʙudam, ʙar onon guvoh ʙudam va cun maro ʙargiriftī (ja'ne, ʙa osmon ʙurdī), Tu xud guvoh va nigahʙoni aqida va a'molaşon gaştī. Va Tu ʙar har cize ogohī

[118] Agar ononro azoʙ kunī, ʙandagoni Tu hastand va Tu ʙa ahvolaşon donotar hastī va agar ononro ʙijomūrzī, on kasonero ki ʙa nazdi Tu ʙa tavʙa ʙargaştand, pas hamono Tu pirūzmandu hakimī!»

[119] (Parvardigor ʙa Iso alajhissalom rūzi qijomat megūjad:) «In rūzest, ki rostgūjonro rostii nijat, guftor va kirdoraşon foida dihad. Az oni onhost, ʙihişthoe, ki dar on çūjho çorī meşavand. Hameşa dar on çovidon xohand ʙud». Parvardigor az onon xuşnud va xuʙihojaşonro qaʙul kardaast va onon niz az Parvardigor xuşnudand az on savoʙhoe, ki ʙa onho doda şudaast. In ast komjoʙii ʙuzurg

[120] Az oni Alloh ast farmonravoii osmonhovu zamin va on cī mijoni onhost. Va Ū ʙar har cize tavono ast. Pas heç cize Ūro notavon namekunad

[1] Hamdu sano va sitoiş az oni Allohest, ki osmonhovu zaminro ʙijofarid va torikihovu rūşnoiro pajdo kard, (ja'ne şaʙu rūzro) ʙo in hama ʙa'di didani in nişonahoe, ki dalolat ʙa tavhid mekunand kofiron ʙo Parvardigori xeş ma'ʙudi ʙotilero ʙaroʙar medorand

[2] Ust, ki padari şumo (Odam alajhissalom)-ro az gil ʙijofarid. Boz muqarrar kard hajoti şumoro va vaqti margi şumoro va jak muddati digarero va on muddat rūzi qijomat ast, ki on rūzro ʙa çuz Ū heç kas nadonad. Bo in hama şumo ej kofiron şakku şuʙha mevarzed

[3] Va Ūst ma'ʙudi ʙar haq dar osmonhovu zaminho va az nişonahoe ki Ūsazovori iʙodat ast, in ast, ki medonad tamomi cizhoi pinhon va oşkori şumoro va medonad on ciro ki şumo kasʙ mekuned

[4] Nameojad ʙa kofiron heç nişona va huççate az nişonahoi Parvardigoraşon, çuz on ki ʙa'di didanu şunidan az on rūjgardon şudand va imon naovardand

[5] Ba durustī haqro durūƣ şumoridand, ongoh ki peşi onho omad. Pas ʙa zudī ojad ʙa onon xaʙari on ci ʙa on tamasxur mekardand, ki vaj haq ast va rost ast

[6] Ojo nadidaand, (on munkirşudagon ʙa jagonagii Alloh va ʙa risolati Muhammad sallallohu alajhi va sallam,) ki peş az onho cī qadar mardumero halok kardaem? Mardume, ki dar zamin qudrataşon doda ʙudem az umri daroz va pulu moli ʙisjor, on cunon qudrate, ki ʙa şumo nadodaem. Va ʙarojaşon az osmon ʙoronhoi paj dar paj firistodem va rūdhoro az zeri pojaşon ravon soxtem. On goh ʙa saʙaʙi noşukrii ne'mati Alloh va durūƣ şumoridanaşon pajomʙaronro halokaşon kardem va ʙa'd az onho mardumi digare pajdo kardem

[7] Va ej Pajomʙar, hatto agar kitoʙe navişta ʙar rūi koƣaz ʙar tu nozil mekardem, pas onro muşrikon ʙo dasti xeş lams mekardand (meqapidand), ʙoz ham on kofiron meguftand, ki in çuz çodui oşkoro nest

[8] Va muşrikon guftand: «Caro fariştae ʙar ū (Muhammad sallallohu alajhi va sallam) nozil naşudaast, to ʙa haqiqati on ci ovardaast az pajomʙarī dalolat namojad?» Agar fariştae mefiristodem, cunon ki onho talaʙ kardand, kor ʙa pojon merasid (ja'ne azoʙ ʙar onon voçiʙ meşud). Pas ʙa onho heç mūhlate doda nameşud

[9] Va agar on pajomʙarro az mijoni fariştagon intixoʙ mekardem, ʙoz ham ūro ʙa surati marde mefiristodem, zero onon fariştaro ʙa surati haqiqiaş dida nametavonand va haroina digargun mekardem ʙar onon, ʙar on ci alhol digargun mekunand

[10] Hamono pajomʙaronero ham, ki peş az tu ʙudand, masxara mekardand. Pas furud omad azoʙe ʙa tamasxarakunandagon sazoi on ci, ki tamasxur mekardand

[11] Bigū: (Ej Pajomʙar) «Dar rūi zamin ʙigarded va ʙingared ʙa nigohi iʙrat va pand, ki pojoni kori durūƣʙarorandagoni haq cī guna ʙudaast»

[12] Bigū: (Ej Pajomʙar) «Az oni kist on cī dar osmonhovu zamin ast?» Bigū: «Az oni Alloh ast! (Cunon ki şumo xud inro iqror mekuned va medoned, pas Ūro ʙa jagonagiaş parastiş kuned.) Baxşoişro ʙar xud muqarrar doşta, (ja'ne tavʙaro qaʙul mekunad) hamai şumoro dar rūzi qijomat gird meovarad, ki dar on şuʙhae nest. Onon, ki ʙa zijoni xeş kor kardaand imon nameovarand

[13] Az oni Ūst har cī dar şaʙu rūz çoj dorad (ja'ne az maxluqot; farişta, odam, çin va digar hajvonotho) va Ūst şunavoi tamomi ovozho va donost ʙa on ci meşavad va kaj meşavad va ci guna meşavad

[14] Bigū: (Ej Pajomʙar) «Ojo çuz Alloh digarero dūst giram, Ū ki ofarinandai osmonhovu zamin ast va mexūronadu rizq medihad olamijonro va Ūro ʙa ta'om nijoz nest? Bigū (ej Muhammad sallallohu alajhi va sallam:) «Haroina man amr karda şudaam, ki naxustin kase ʙoşam az in ummat, ki taslimi amri Alloh şuda ʙoşad. Pas az muşrikon naʙoşam!»

[15] Bigū: (ej Pajomʙar ʙaroi in muşrikon:) «Hamono man az azoʙi on rūzi ʙuzurg (qijomat) metarsam, agar nofarmonii Parvardigori xud ʙikunam va dar iʙodataş kasero şarik oram!»

[16] Dar on rūz (qijomat) azoʙro az har kī ʙigardonand, sazovori rahmati Alloh şudaast va in komjoʙii oşkorest

[17] Va agar Alloh ʙa tu, ej inson rançe misli nodorī va ʙemorī ʙirasonad, heç kas çuz Ū daf'aş natavonad kard va agar ʙa tu ej inson nekie misli doroī va tansihatī ʙirasonad, pas Ū ʙar har kore tavonost va sazovori iʙodat ast

[18] Va Ūst ƣoliʙ ʙoloi hamai ʙandagoni xud (ja'ne hamai ʙandagon dar zeri xohişi Ū ta'olo meʙoşand) va Ūst dono dar amru nahjhojaş, ogoh ast ʙa tamomi cizhoi pūşida va oşkoro

[19] Bigū: (ej Pajomʙar) «Ci ciz ʙuzurgtaru ʙartar ast dar ʙoʙi şahodat?» Bigū: «Alloh mijoni manu şumo guvoh ast ʙar on ci megūjam. Va in Qur'on ʙar man vahj şudaast, to şumoro va har kasro, (ki ʙa ū az Araʙu Açam Qur'on ʙirasad,) ʙim ʙa azoʙi oxirat diham. Ojo şahodat medihed, ki ʙo Alloh ma'ʙudoni digare ham hastand?» Bigū: ej Pajomʙar «Man şahodat namediham». Bigū: «Hamono, ki Ū Allohest jakto va az on cī ʙo Ū şarik mesozed, ʙezoram!»

[20] Ahli Kitoʙ (jahudu nasoro) meşinosand (Muhammad sallallohu alajhi va sallamro,) hamcunon ki meşinosand farzandoni xudro. Onhoe, ki zijonkor şudand dar haqqi xud (ʙa saʙaʙi inkor kardanaşon sifathoi Muhammad sallallohu alajhi va sallamro,) imon nameovarand

[21] Cī kasest sitamkortar az on, ki ʙa Alloh durūƣ meʙandad (ja'ne ʙa Alloh şarik meorad) jo ojoti Qur'oni Ūro durūƣ mepindorad? Haroina sitamkoronro (kofironro) rastagorī nest

[22] Rūzi qijomat hamaro çam' ovarem, sipas ʙa onhoe, ki, ʙa Allohi jakto şirk ovardaand, ʙigūem: «On ma'ʙudone, ki mepindoşted, ki şarikoni Allohand, aknun kuçojand, ki şumoro tarafdorī kunand?»

[23] Ba'dan naʙoşad uzre ʙarojaşon magar, ki gūjand dar çavoʙi suole, ki ʙarojaşon doda şuda ʙud "kuço hastand ma'ʙudhojaton?": «Savgand ʙa Alloh, Parvardigori mo, ki mo muşrik naʙudem!»

[24] Bingar (va andeşa kun ej Pajomʙar,) ki cī guna ʙar xud durūƣ ʙastand hol on ki dar oxirat ʙuthojaşon az onho ʙezorī çūjand va ʙa on ci umedvorī mekaşidand az şafo'ataşon, nociz gardid

[25] Ba'ze az on muşrikon ʙa suxani tu gūş medihand, vale Mo ʙar dilhojaşon pardaho afkandaem, to on Qur'onro darnajoʙand va gūşhojaşonro vaznin (noşunavo) kardaem. Va har mū'çizaero, ki ʙingarand, ʙa on imon nameovarand. Va cun nazdi tu ojand, ʙo tu ʙa muçodala dar mavridi haqu ʙotil pardozand. Kofiron megūjand, ki nest in (Qur'on) magar qissahoi peşinijon

[26] Va onon (muşrikon) mardumro az pajravii Pajomʙar (sallallohu alajhi va sallam) ʙozmedorand va xud az ū kanora meçūjand va hol on ki namedonand, ki ʙo in koraşon tanho xudaşonro ʙa halokat rasonida va ducori azoʙi saxt meşavand

[27] Agar ej Pajomʙar, onhoro (muşrikonro) dar on rūzi qijomat ʙingarī, ki dar ʙaroʙari dūzax nigohaşon doştaand, megūjand: «Ej koş, moro ʙozgardonand ʙa hajoti dunjo, to ojoti Parvardigoramonro durūƣ naşumorem va ʙa on amal kunem va az gūruhi mū'minon ʙoşem!»

[28] Na, on ciro, ki az in peş pūşida medoştand, az caşmoni mardumon misli amalhoi kufru ʙad aknun ʙar onho oşkor şuda, agar onhoro ʙa dunjo (farz kunem) ʙozgardonand, ʙoz ham ʙa hamon korhoe, ki man'aşon karda ʙudand, ʙozmegardand (ja'ne ʙa kufru gunoh), hamono inho durūƣgūjonand

[29] Va guftand muşrikon: «Nest heç zindagie va hajote, magar zindagonii in dunjo va mo digar ʙor ʙa'd az margamon zinda naxohem şud»

[30] Va agar ʙuʙinī ej Pajomʙar on hangomro, ki dar ʙaroʙari Parvardigoraşon istodaand onhoe, ki zinda gardonidani ʙa'd az mironidanro inkor karda ʙudand, gufta şavad: «Ojo in haq nest?» Gūjand: «Ore, savgand ʙa Parvardigoramon!» Gūjad (Alloh ta'olo): «Ba saʙaʙi kufre, ki ʙa Alloh va rasulaş dar dunjo mevarzided, azoʙro ʙicaşed!»

[31] Hamono zijon kardand onhoe, ki didor ʙo Allohro durūƣ pindoştand. Va cun qijomat ʙa nogahon faro rasad, gūjand (muşrikon): «Ej hasrato, ʙar mo ʙa xotiri amalhoi zişte, ki kardem dar dunjo». Inho ʙori gunohonaşonro ʙar puşti xud meʙardorand. Ogoh ʙoşed, ʙad cizest on ci meʙardorand

[32] Va zindagii dunjo cize çuz ʙozicavu havasronii ʙehuda nest va ʙaroi kasone ki xudro az azoʙi Ū ʙo to'at nigoh medorand va az nofarmonii Ū dur meşavand saroi oxirat az saroi dunjo ʙehtar ast. Ojo ʙa akl darnamejoʙed on cizero, ki ʙa şumo xaʙar medihem

[33] Be gumon medonem, ki suxanaşon turo ej Pajomʙar andūhgin mesozad, vale inho (muşrikon) tanho turo durūƣgūj nameʙarorand, ʙalki in sitamkoron suxani Allohro (ojathoro) inkor mekunand

[34] Hamono kofiron pajomʙaronero ham, ki peş az tu ʙudand, durūƣgū şumoridand, pas onho ʙar on rançu ozorho saʙr kardand va da'vataşonro davom dodand, to jorii mo faro rasidaşon. Va suxanoni Allohro taƣjirdihandae nest. Va haroina qissai ʙa'ze az axʙori pajomʙaron, ki ummathojaşon ʙo onho ci sitamho kardaand, ʙar tu nozil şudaast

[35] Agar rūjgardoni kardani onho ʙar tu ej Pajomʙar garon ast, pas agar metavonī, ki ʙiçūī (naqʙe) ja'ne suroxie dar zamin jo nardʙone ʙaroi ʙaromadan ʙa osmon, to mū'çizae ʙar onho ʙijovarī, pas ʙikun. Agar Alloh ʙixohad, hamaro ʙa rohi rost ʙarad. Pas hargiz ej Pajomʙar az nodonone, ki ƣamu andūhaşon saxt ast va ʙesaʙrand maʙoş

[36] Hamono qaʙul mekunand da'vati Islomro ej Pajomʙar onhoe, ki meşunavand, ammo kofiron dar qaʙuli haq dar gurūhi murdagonand, zero hajoti haqiqī dar islom ast. Va murdagonro Alloh az qaʙrhojaşon zinda megardonad. Sipas hama dar rūzi qijomat ʙa nazdi Ū ʙozgardonida meşavand, to ki hisoʙu kitoʙ karda şavand

[37] Va guftand muşrikon: «Caro mū'çizae az Parvardigoraş ʙar Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) nozil naşud?» Bigū ej Pajomʙar: «Hamono Alloh qodir ast, ki mū'çizae furū firistad. Vale ʙeştarinaşon namedonand, ki furū firistodani mū'çiza muvofiqi hikmati Alloh surat megirad!»

[38] Heç çonvare dar rūi zamin nest va heç parrandae ʙo ʙolhoi xud dar havo nameparad, magar on ki cun monandi şumo toifae hastand, ki xalqijataşon misli şumost. Mo dar in kitoʙ (ja'ne dar "Lahvu-l- mahfuz") heç cizero tark nakardaem. Va sipas hamaro tamomi mardumonro dar nazdi Parvardigoraşon gird meovarand, ʙaroi hisoʙu kitoʙ

[39] Va onon, ki ojoti moro durūƣ şumoridand, karonand (nameşunavand on cizero, ki ʙa onho foida dorad) va gungonand (ʙa haqiqat suxan namegūjand) va dar torikihoi kufr hajronand. Alloh har kiro xohad, gumroh kunad va har kiro xohad, ʙa rohi rost gardonad

[40] Bigū ej Pajomʙar ʙa on muşrikon: «cī meʙined, ki agar ʙar şumo azoʙi Alloh dar in dunjo furūd ojad jo qijomat darrasad, ojo ʙaroi kaşfi azoʙe, ki ʙar şumo furūd omadaast az gajri Alloh (ja'ne az ma'ʙudhoi ʙotilaton jorī meçūed ki azoʙro az şumo dur kunand), agar rostgūjoned?»

[41] Balki ʙa çoniʙi Alloh du'ovu zorī mekuned, pas ʙartaraf mekunad Alloh agar ʙixohad on ʙalovu musiʙatero, ki du'o mekuned va faromūş mekuned dar on vaqt on cizero, ki onro şariki Alloh muqarrar karded

[42] Hamono ej Pajomʙar ʙar ummathoe, ki peş az tu ʙudand, pajomʙarone firistodem to ki ononro ʙa sūi Alloh da'vat kunand. Pas giriftor kardem eşonro ʙa'di ʙovar nakardani pajomʙaroni Mo ʙa nodorī, ʙemorī va ofatho şojad, ki ʙa sūi Alloh ʙozgardand va du'ovu iltiço kunand

[43] Pas, caro hangome, ki azoʙi mo ʙa onho rasid, tavʙavu zorī nakardand? Zero dilhojaşonro qasovat (saxtī) faro girifta va şajton a'molaşonro (şirk va gunohhojaşonro) dar nazaraşon orosta va zinnat doda ʙud

[44] Pas cun hamai pandhoero, ki ʙa onho doda şuda ʙud, faromūş kardand (ja'ne amrhoi Allohro ʙa ço naovardand), hamai darhoi lazzathoi dunjaviro ʙa rūjaşon kuşodem, to az on cī jofta ʙudand, şodmon gaştand, pas ʙa nogoh furū giriftemaşon va hamagon noumed gardidand

[45] Pas, reşai sitamkoron (kofiron) ʙarkanda şud va sipos Parvardigori çahonijonro

[46] Bigū (ej Rasul): «Ojo medoned, ki agar Alloh gūşu caşmoni şumoro ʙozgirad va ʙar dilhojaton mūhr nihad, kadom ma'ʙude çuz Alloh onhoro ʙa şumo ʙozmegardonad? Bingar ej Rasul, ki ojoti Allohro cī guna ʙa şevahoi gunogun ʙajon mekunem. Boz ham kufforu muşrikon rūj megardonand az qaʙuli ojathoi mo»

[47] Bigū (ej Rasul ʙa on muşrikon): «cī meʙined, agar azoʙi Alloh ʙa nogoh jo oşkoro ʙar şumo furūd ojad, ojo çuz gūruhi sitamkoron (muşrikon) halok meşavand?»

[48] Mo pajomʙaronro çuz ʙaroi muƶda dodan ahli to'atro ʙa çannat, va ʙim kardan ahli ma'sijatro ʙa dūzax namefiristem. Pas har kas, ki ʙa Alloh imon ovard va Pajomʙaraşro ʙovar kard va kori şoistae kard, ʙimnok va ƣamgin nameşavad

[49] Va kasone, ki ojoti Qur'oni moro durūƣ şumoridand, ʙirasad ʙa onho azoʙ ʙa saʙaʙi xoriç ʙudanaşon az ito'ati Alloh

[50] Bigū (ej Pajomʙar ʙa on muşrikon:) «Ba şumo namegūjam, ki xazinahoi Alloh nazdi man ast. Va ilmi ƣajʙ ham namedonam. Va namegūjam, ki fariştae hastam. Tanho az cize pajravī mekunam, ki ʙar man vahj şudaast». Bigū (ej Pajomʙar:) «Ojo noʙino va ʙino ʙaroʙar meşavand. Caro andeşa namekuned dar ojathoi Alloh, to haqiqatro darjoʙed?»

[51] Va ʙitarson ʙa Qur'on (ja'ne pand deh ʙa Qur'on) kasonero, ki metarsand, ki çam'karda meşavand ʙa sūi Parvardigoraşon, ki naʙoşad ʙarojaşon dūste, çuz Alloh va na şafo'atkunandae, to parhezgorī kunand

[52] Kasonero, ki har ʙomdod va şaʙonagoh Parvardigori xeşro iʙodat mekunand va xostori xuşnudii Ū hastand, az nazdi xud dur makun ej Pajomʙar. Na cize az hisoʙi onho ʙar ūhdai tust, ʙalki ʙar ūhdai Alloh ast va na cize az hisoʙi tu ʙar ūhdai onho. Agar onhoro dur kunī, dar zumrai sitamkoron ʙoşī

[53] Hamcunin ʙa'ze mardumonro ʙa ʙa'ze dar ʙoʙati rizq jakero doro va digarero kamʙaƣal ozmudem, to ʙigūjand kofironi doro: «Ojo az mijoni mo inho notavonon ʙudand, ki Alloh ʙa onho ne'mati islomaşro arzonī kardaast?» Ojo Alloh ʙa siposguzoron donotar nest

[54] Cun ʙijojand nazdi tu (ej Pajomʙar,) kasone, ki imon ovardaand ʙa ojathoi Mo pas, ʙigū: «Salom ʙar şumo! Alloh ʙar xeş muqarrar kard, ki şumoro rahmat kunad. Zero har kas az şumo, ki az rūi nodonī kori ʙad (gunoh) kunad, on goh tavʙa kunad va nekūkor şavad va amali soleh kunad, hamono ʙidonad, ki Alloh meʙaxşad gunohaşro va Ū omūrzandai gunohi tavʙakunandagon ast va ʙar onon mehruʙon ast»

[55] Va incunin ojotro ʙa tafsil ʙajon mekunem (ʙar tu ej Pajomʙar,) to rohi haq az rohi ʙotil ʙajon gardad. Va niz rohi gunahkoron oşkor gardad

[56] Bigū (ej Pajomʙar ʙa on muşrikon:) «Hamono man' karda şud manro, ki iʙodat kunam on cizero, ki şumo az ƣajri Alloh meparasted». Bigū ej Pajomʙar: «Pajravī namekunam orzuvu havashoi şumoro, agar pajravī kunam hamono gumroh şuda ʙoşam dar in vaqt va naʙoşam az çumlai rohjoftagon»

[57] Bigū (ej Pajomʙar:) «Hamono man az Parvardigoram daleli ravşan doram, ki Alloh ma'ʙudi jakto ast va şumo ej muşrikon on dalelro durūƣ meşumored. Nest nazdi man on ci (ja'ne azoʙe, ki) ʙa zudī metalaʙed onro. Hukm, tanho hukmi Alloh ast. Haqiqatro ʙajon mekunad (ja'ne haqro az ʙotil çudo mekunad) va Ū ʙehtarini dovaron ast dar ʙajni movu şumo»

[58] Bigū (ej Pajomʙar ʙa muşrikon): «Agar meʙud nazdi man azoʙe, ki ʙa zudī metalaʙedaş, hamono mijoni manu şumo kor ʙa pojon merasid (ja'ne man şumoro dar hol azoʙ mekardam). Va Alloh donotar ast ʙa holi sitamkoron»

[59] Va kalidhoi ƣajʙ nazdi Ūst. Çuz Ū kasero az ƣajʙ ogohī nest. Har ciro, ki dar xuşkivu darjost, medonad. Heç ʙarge az daraxte nameaftad, magar on ki az on ogoh ast. Va heç donae dar torikihoi zamin va heç tarivu xuşke nest (ja'ne on cize, ki merūjad va namerūjad), magar on ki dar kitoʙi ravşan (ja'ne Lavhi Mahfuz) navişta şudaast

[60] Va Ūst, ki şumoro şaʙ hangomi xoʙ rūhatonro megirad ci gunae ki dar vaqti marg memironad va har cī dar rūz kardaed, medonad, on goh ʙomdodon rūhatonro ʙa çismhojaton ʙargardonda şumoro zinda (ʙedor) mesozad, to on hangom, ki muddati muajjani umraton dar dunjo ʙa pojon rasad. Sipas ʙozgaştaton ʙa nazdi Ūst va şumoro dar rūzi qijomat az on cī kardaed, ogoh mesozad, sipas muvofiqi on çazojaton medihad

[61] Va Ūst ƣoliʙ ʙoloi ʙandagonaş va hama ciz ʙaroi Ū sar furūorandaand va mefiristonad ʙa şumo fariştagoni nigahʙonro, ki menavisand a'moli şumoro to dami marg va cun açalaş rasid, qaʙzi rūhi ū kunand fariştagoni Mo (ja'ne Malakulmavt va jovaronaş) va fariştagon dar in ʙoʙat ʙe heç kūtohivu guzaşte çoni ū ʙigirand

[62] Sipas ʙozgardonida şavand murdagon ʙa sūi Allohaşon, ki haq ast. Bidon, ki hukm, hukmi Ūst dar rūzi qijomat va Ū ʙa zudī hisoʙu kitoʙ kunanda ast

[63] Bigū (ej Pajomʙar ʙa muşrikon): «cī kase şumoro az vahşathoi xuşkī vaqte, ki dar ʙijoʙon memoned va dar darjo vaqte, ki ʙa kiştī savor meşavedu rohro gum mekuned naçot medihad? Munoçot mekuned ʙa çoniʙi Ū ʙa zorī va du'ohoi pinhoni megūed: agar naçot dihad Alloh moro az in rançu mehnatu ʙalo, hamono az siposguzoron xohem ʙud»

[64] Bigū (ej Pajomʙar ʙa on muşrikon): «Alloh ast, ki şumoro az on halokatho va az har andūhe merahonad, ʙoz ham şumo ʙa Ū şirk meovared»

[65] Bigū (ej Pajomʙar): «Ū qodir ʙar on hast, ki az ʙoloi saraton azoʙe cun tūfonu şamol jo az zeri pojhojaton zaminçunʙī va furū ʙurdan ʙar şumo ʙifiristad jo şumoro gurūh-gurūh dar ham afkanad va xaşmu kinai gurūhero ʙa gurūhi digar ʙicaşonad». Bingar, ki ojotro cī guna gunogun ʙajon mekunem. Boşad, ki ʙa fahm darjoʙand in Qur'onro va az on pand girand

[66] Qavmi tu Qur'onro durūƣ meşumorand, dar hole ki suxanest ʙarhaq va rost. Bigū (ej Pajomʙar): «Man nestam şumoro nigahʙon»

[67] Ba zudī xohed donist ej muşrikon, ki ʙaroi har xaʙare vaqtu soati muajjan ast

[68] Va cun ʙuʙinī ej Pajomʙar on muşrikonro, ki dar ojoti Mo az rūi masxara guftugū mekunand, az onho rūj gardon, to ʙa suxane çuz on pardozand. Va agar şajton turo ʙa faromūşī afkanad, cun ʙa jodat omad, ʙo on mardumi sitamkor ki Qur'onro masxara mekunand, manişin

[69] Kasone, ki az Alloh tarsidand va ito'ati amraş kardand va az on ci man' kard, dur şudand, ʙa gunohi kofiron çavoʙgar naxohand şud, vale ʙojad ononro pand dihand. Boşad, ki parhezgor şavand

[70] Va tark kun (ej Pajomʙar) on muşrikonero, ki dini islomro ʙozicavu lahv giriftaand va zindagonii dunjo fireʙaşon dod. Va ʙa Qur'on pandaşon deh, to xudro ʙa saʙaʙi gunoh va kufraşon dar azoʙ ducor nakunand. Çuz Alloh dodrasu şafo'atkunanda nadorand. Va agar ʙaroi rahoii xeş az azoʙ har guna fidja dihand ham, pazirufta naxohad şud. Inho ʙa saʙaʙe, ki ʙa Allohu Rasulaş va ʙa dini islom kofir şudand, ʙarojaşon dar dūzax şaroʙe az oʙi çūşon va azoʙi dardovare muhajjo şudaast

[71] Bigū (ej Pajomʙar ʙa on muşrikon): «Ojo ƣajri Alloh ʙuthoero iʙodat kunem, ki na moro foidae medihand va na zijon merasonand? Va ojo pas az on ki Alloh moro ʙa islom hidojat kardaast, monandi on kas, ki şajtonho aqlaşro gumrohaş soxta va hajron ʙar rūi zamin rahojaş karda, az din ʙozgardem? Ūro az mū'minon joronest, ki ʙa hidojat nidojaş medihand, ki nazdi mo ʙozgard». Bigū (ej Pajomʙar ʙaroi inho muşrikon): «Hamono hidojate, ki az sūi Alloh ʙoşad, hidojati voqe'ist. Va ʙa mo farmon rasida, ki dar ʙaroʙari Parvardigori çahonijon taslim şavem va Ūro jakka va jagona iʙodat kunem»

[72] Va incunin amr karda şudaem, ki namozro ʙa tavri komil ʙarpo dorem va az Ū ʙitarsem. Ūst, on ki hamagon nazdaş dar qijomat çam' meşaved

[73] Va Ūst, on ki osmonhovu zaminro ʙa haq ʙijofarid. Va rūze, ki (rūzi qijomat) ʙigūjad: «Mavçud şav», pas mavçud meşavad. Guftori Ū haq ast. Va dar on rūz, ki dar sur (karnaj) damida şavad, farmonravoī az oni Ūst. Donoi nihonu oşkor ast va Ū hakimu ogoh ast

[74] Va ʙa jod ovar ej Pajomʙar, cun Iʙrohim ʙa padaraş Ozar guft: «Ojo ʙutonro cun ma'ʙudi ʙar haq megirī? Hamono man tu va qavmatro ʙa oşkoro dar gumrohī az haq meʙinam»

[75] Hamcunin nişon medodem Iʙrohim (alajhissalom)-ro malakuti osmonhovu zaminro, to az çumlai onhoe gardad, ki dar imonaşon ustuvorand

[76] Pas cun şaʙ ūro (Iʙrohim alajhissalom)-ro faro girift, sitorae did. Va ʙo qavmi xud munozira kard va ʙotil ʙudani dinaşonro isʙot karda guft: «In ast Parvardigori man!» Cun sitora furū raft guft: «Furū raftagonro dūst nadoram». In ʙa on saʙaʙ ʙud, ki qavmaş sitoraparast ʙudand

[77] Pas on goh mohro did, ki ravşantar az sitora tulū' mekunad. Guft: «In ast Parvardigori man!» Cun moh furū raft, guft: «Agar Parvardigori man maro rohi rostro hidojat nanamojad, az gumrohon xoham ʙud»

[78] Pas cun xurşedro did, ki tulū' mekunad, guft: «In ast Parvardigori man, in ʙuzurgtar ast!» Va cun furū raft, guft: «Ej qavmi man, hamono man az on cī şariki Alloh medoned, ʙezoram

[79] Hamono man az rūi ixlos rūj ʙa sūi kase ovardam, ki osmonhovu zaminro ofarida ast va man az muşrikon nestam»

[80] Va qavmaş ʙo ū ʙa siteza (çidol) ʙarxostand. Guft: «Ojo dar ʙorai jagonagii Alloh ʙo man siteza mekuned, hol on ki Ū maro hidojat kardaast? Man az on cize, ki şariki Ū mehisoʙed, nametarsam, agar şumo manro ʙa ma'ʙudhoi ʙotilaton ham tarsoned. Magar on ki Parvardigori man cizero ʙixohad. Ilmi Parvardigori man hama cizro faro giriftaast. Ojo pand namegired, to ʙidoned, ki Ū ta'olo hamai cizhoro xalq kardaast va loiqi iʙodat ast

[81] Caro az on ʙutone, ki şariki Alloh soxtaed, ʙitarsam, dar hole ki şumo cizhoero, ki heç dalele dar ʙorai onho nozil nakardaast, meparasted va ʙime ʙa dil roh namedihed? Agar medoned, ʙigūed, ki kadom jak az in du gurūh (ja'ne gūruhi muvahhidon jo gūruhi muşrikon) sazovori amnijat hastand

[82] Kasone, ki imon ovardand va amali şoista kardand va imoni xudro ʙa şirk naomextand, eminī (osudaholī) az ʙaroi eşon ast va eşon hidojatjoftagonand

[83] In daleli mo ʙud, ki onro ʙa Iʙrohim (alajhis sallom,) dar ʙaroʙari qavmaş dodem, ki huççataşon qat' gardid. Va ʙaland mekunem dar dunjovu oxirat martaʙavu daraçai har kasero, ki mexohem. Haroina Parvardigori tu hakimu donost

[84] Va ʙa ū (Iʙrohim alajhissallom) Ishoq va Ja'quʙro ʙaxşidem va hamagonro hidojat kardem. Va Nūhro peş az in hidojat karda ʙudem va az farzandoni Iʙrohim Dovudu Sulajmon va Ajjuʙu Jusuf va Mūsovu Horun (alajhimus sallomro) hidojat kardem. Va hamcunon pajomʙaronro podoş dodem, nekūkoronro in guna podoş dihem

[85] Va Zakarijovu Jahjo va Isovu Iljos (alajhimusallom,) ki hama az solehon ʙudand

[86] Va Ismoilu al-Jasa' va Junusu Lut (alajhimusallom,) ki hamaro ʙar ahli zamoni xud ʙartarī dodem

[87] Va az padaronaşonu farzandonaşon va ʙarodaronaşon ʙa'zero hidojat kardem va eşonro ixtijor kardem ʙaroi rasonidani da'vati Mo ʙa sūi qavmaşon va ʙa rohi rost hidojataşon kardem

[88] In ast hidojati Alloh. Har kiro az ʙandagonaş xohad, ʙa on hidojat mekunad va agar şirk meovardand, a'mole, ki ançom doda ʙudand, noʙud megardid

[89] Inho (ja'ne pajomʙaron alajhimussallom) kasone hastand, ki ʙa onho kitoʙi osmonī va hikmat (fahm) va nuʙuvvat (pajomʙariro) dodaem. Agar kofironi Makka ʙa ojathoi Qur'on imon najovarand, qavmi digarero (muhoçironu va ansorro) ūhdadori on mesozem, ki nisʙat ʙa on ʙa Qur'on kufr namevarzand

[90] Inho (pajomʙaron alajhimussallom) kasone hastand, ki Alloh hidojataşon kardaast, pas ʙa ravişi onho ej pajomʙar iqtido kun. Bigū ʙa muşrikon: «Dar ʙaroʙari da'vati xud heç podoşe az şumo nametalaʙam, in kitoʙ (Qur'on) çuz pande ʙaroi mardumi çahon nest»

[91] Vaqte ki (jahudijon va muşrikon) megūjand, ki Alloh ʙa heç insone cize nozil nakardaast, Allohro oncunon, ki loiqi Ūst, naşinoxtaand, ʙigū (ej Pajomʙar): «Kitoʙero, ki Mūso ʙaroi rūşnoī va hidojati mardum ovard, ki onro ʙar ū nozil karda ʙud? Onro ʙar qoƣazho navişted, porae az onro oşkor mesozed, vale ʙeştarinaşro pinhon medored. Ba şumo cizhoe omūxtand, ki az in peş na şumo medonisted va na padaronaton medonistand. Bigū: «On Alloh ast!» Onhoro ʙiguzor, to dar in ʙahsi ʙotili xeş dilxuş ʙoşand

[92] In Qur'on kitoʙest, ki firistodem onro ʙoʙarakat, ki tasdiqkunanda ast kitoʙhoi peşinaro va to ʙim kunem ahli Makkaro va sokinoni tamomi zaminro. Kasone, ki ʙa rūzi qijomat imon dorand, ʙovarī dorand, ki Qur'on kalomi Alloh ast. Va namozaşonro dar vaqtaş ado mekunand

[93] Kist sitamkortar az on kas, ki ʙa Alloh durūƣ ʙast jo guft, ki ʙa man vahj şuda va hol on ki ʙa ū heç ciz vahj naşuda ʙud va on kas, ki guft: «Man niz monandi ojote, ki Alloh nozil kardast, nozil xoham kard?» Agar ʙuʙinī ej Pajomʙar, on goh, ki in sitamkoron dar sakaroti marg giriftorand va maloikaho ʙar onho dast kuşodaand, ki çoni xeş ʙerun kuned, imrūz şumoro ʙa azoʙi xorkunandae azoʙ mekunand va in çazo ʙar on ast, ki dar ʙorai Alloh ʙa nohaq suxan megufted va az ojoti Ū sarkaşī mekarded

[94] Haroina tanho-tanho, on tavr ki dar oƣoz şumoro ʙijofaridem, nazdi mo omadaed ʙaroi hisoʙu kitoʙ, dar hole ki har ciro, ki ʙa şumo doda ʙudem az moli dunjo, puşti sar nihodaed va heç jak az şafo'atkunandahoe, ki az ʙutho mepindoşted va onhoro dar iʙodati Alloh şarik mekarded, hamrohaton nameʙinem. Hamono az ham ʙurida şud pajvandii şumo ʙo ʙutho va on e'tiqode, ki doşted raft va nihojat şumo zijon karded

[95] Alʙatta Alloh ast, ki donavu xūşahoro meşikofad (merūjonad) va zindaro az murda ʙerun meovarad (hamcunon ki, cūçaro az tuxm) va murdaro az zinda (va tuxmro az murƣ) ʙerun meovarad. In ast Allohi jakto. Pas cī guna az haq gumrohaton mekunand

[96] Şikofandai (xalqkunandai) suʙhgohon ast va şaʙro ʙaroi oromiş qaror dod va xurşedu mohro ʙaroi hisoʙ kardani vaqt. In ast taqdiri Allohi pirūzmandi dono

[97] Ūst Allohe, ki sitoragonro ʙiofarid, to ʙa onho dar torikihoi xuşkivu darjo rohi xudro ʙijoʙed. Hamono nişonahoi ravşanro ʙaroi onon, ki medonand, az şari'at ʙa tafsil ʙajon kardaem

[98] Va Ūst Allohe, ki şumoro az jak tan (Odam alajhissallom) ʙijofarid. Sipas şumoro qarorgohest dar şikami modar va amonatçoest dar puşti padar. Hamono ojotro ʙaroi onon, ki mefahmand, ʙa tafsil ʙajon kardaem

[99] Ūst Allohe, ki az osmon ʙoron firistod va ʙa on ʙoron har guna naʙototero rūjonidem va az on naʙotot tanae saʙz va az on donahoe ʙar jakdigar cida misli hūşai gandum va çav va niz az şoxcahoi xurmo xūşahoe sar farovarda padid ovardem va niz ʙoƣhoe az tokho va zajtunu anor, monandu nomonand. Ba mevai on ʙingared ongoh, ki meva medihand va on goh ki puxta merasand. Hamono, ki dar onho nişonahost, (ja'ne nişonahoi qudrati Ilohist) ʙaroi onon, ki imon meovarand

[100] Muşrikon dar iʙodat kardanaşon ʙaroi Alloh şarikone az çin qaror dodand va e'tiqodaşon in ʙud, ki onho naf' jo zarare rasonda metavonand va hol on ki çinro Alloh ofaridaast. Alloh, ki dar ofarinişi maxluqotaş kasero şarik nagirift, incunin dar iʙodataş kasero ʙo xud şarik muqarrar nasoxt. Va az rūi nodonī ʙaroi Ū pisaronu duxtaron nisʙat dodand. Ū pok ast va ʙolotar ast az on cī vasfaş mekunand

[101] Padidovarandai osmonhovu zamin va on ci mijoni onhost va onhoro az nestī ʙa hastī pajdo kard. cī guna Ūro farzande ʙoşad, hol on ki Ūro hamsare nest. Pok ast Alloh az on ci muşrikon Ūro sifat mekunand. Har cizero Ū ofaridaast va ʙa har cize donost! Va cize az Ū maxfī namemonad

[102] (Ej muşrikon) in ast Allohi jakto, ki Parvardigori şumost. Ba çuz Ū heç ma'ʙude nest. Ofarinandai hama ciz ast. Pas Ūro ʙiparasted (va ʙarojaş ʙo to'at sar furū ored,) ki Ū nigahʙoni hama ciz ast! Va tadʙir mekunad hamai umuri xalqaşro

[103] Z.Caşmho Ūro dar dunjo nameʙinand, ammo mu'minon dar oxirat Parvardigori xudro ʙe heç mamoniat meʙinand va Ū ʙinandagonro meʙinad. Daqiqu ogoh ast

[104] (Ej Pajomʙar ʙa muşrikon ʙigū): Hamono az sūi Parvardigoraton ʙaroi şumo nişonahoi ravşan omad, ki şumo rohi haqro az gumrohī çudo mekuned. Har kī az rūi iʙrat menigarad, ʙa naf'i ūst va har kī caşmi iʙrat ʙarham pūşad, ʙa zijoni ūst. Va man nigohdorandai şumo nestam, ki amalhoi şumoro ʙişumoram! Ba durustī, ki vazifai man rasonandai kalomi Parvardigor ast. Alloh ʙa muqtazoi ilm va hikmati xud kasero, ki xohad hidojat mekunad va kasero, ki xohad gumroh mesozad

[105] (Va cunon ki dar in Qur'on ʙajon kardem, ʙaroi muşrikon) nişonaho va huççathoi xudro dar amri tavhid va nuʙuvvat va ham cunin nişonahoro ʙaroi onho gunogun ʙajon mekunem (dar har cize ki namedonistand,) to naşavad, ʙigūjand, ki az kase dars giriftaī va Mo in ojotro ʙaroi ahli doniş ʙajon mekunem, ki onro qaʙul mekunand va pajravi on meşavand. (Va onon kasoneand, ki ʙo Rasuli Alloh sallallohu alajhi va sallam va on ci ʙar ū nozil şuda imon ovardagonand)

[106] Ej Pajomʙar ʙa har cī az çoniʙi Parvardigorat ʙar tu vahj şudaast, pajravī kun az amru nahje, ki ʙuzurgtarini on tavhidi Alloh ast. Heç ma'ʙude çuz Ū nest. Va az çidol va xusumati muşrikon rūj gardon

[107] Agar Alloh hidojati ononro mexost, onho şirk nameovardand, ʙalki ʙa tu imon meovardand va turo pajravī mekardand va mo turo nigahʙonaşon nasoxtaem, ʙalki tu rasonandai pajomi Mo hastī ʙa sūjaşon va tu korsozaşon nestī, ki dar rizqu rūzii onho çavoʙgūj ʙoşī

[108] Va (ej musalmonon), daşnom madihed, ʙuthoero ki muşrikon meparastand, zero ki dar ʙaroʙari şumo onho ham Allohro az rūi zulm va nodonī daşnom xohand kard. Cunki onon qavmi çohiland hamcunon ki amali ʙadaşonro ʙarojaşon zinnat dodem. Incunin amali har qavmero dar peşi caşmaşon orostaem. Pas ʙozgaşti onho ʙa sūi Parvardigoraşon ast va Ū hamaro az korhoe, ki kardaand, ogoh mesozad

[109] Muşrikon ʙa saxttarin qasamho ʙa Alloh savgand jod kardand, ki agar Muhammad mū'çizae ʙar mo ʙijovarad, ʙa ū imon meovarem. Bigū (ej Pajomʙar): «Hamono hamai mū'çizaho nazdi Alloh ast va Ū qodir ast ʙar ovardani on, har vaqte ki xohad va şumo (ej mū'minon) az kuço medoned, ki agar mū'çizae ham nozil şavad, imon nameovarand»

[110] Va hamcunon, ki ʙori avval ʙa on imon najovardand, in ʙor niz dilhovu didagonaşonro gumroh mekunem va ononro sargardon dar gumrohiaşon raho mesozem. Pas onho ʙa sūi haq roh namejoʙand

[111] Va agar mo talaʙi onhoro qaʙul menamudem va fariştagonro az osmon ʙar onho furud meovardem va murdagonro zinda mekardem, ki ʙo onho suxan gūjand va har cizero gurūh- gurūh nazdi onon gird meovardem, pas ʙa caşmi xud onro medidand ʙoz ham imon nameovardand, magar in ki Alloh ʙixohad. Valekin ʙeştaraşon çohiland

[112] Cunon ki turo, (ej rasul) ʙijozmudem ʙo duşmanonat (muşrikon), hamcunin ʙaroi har Pajomʙare duşmanoni sarkaş az şajotini insu çin qaror dodem. Baroi fireʙi jakdigar suxanoni orosta vahj mekunand, to şunavandaro az rohi Alloh gumroh sozand. Agar Parvardigorat mexost, cunin namekardand. Lekin imtihonest az çoniʙi Parvardigorat. Pas onhoro ʙa holi durūƣʙastanaşon ʙiguzor

[113] Va merasonand az rohi vasvasa şajtonhoi insu çin suxanoni orostaro, to majl kunand ʙa sūi in vasvasa dilhoi kasone, ki imon nadorand ʙa rūzi oxirat, to pisand kunand on vasvasaro va to amal kunand on ciro, ki onon amalkunandai ononand. (Ja'ne amale, ki sazovori onon ast)

[114] Bigū, (ej Rasul ʙaroi muşrikon): Ojo dovari digare çuz ma'ʙudi xudam va ma'ʙudi şumo talaʙ kunam va hol on ki Ūst, ki in kitoʙi ravşanro (Qur'on) ʙar şumo nozil kardaast? Va ahli kitoʙ, kasoneand, ki Alloh ʙa onho Tavrot va Inçilro firistod medonand, ki (Qur'on) ʙa haq az çoniʙi Parvardigorat nozil şudaast. Pas az şak ovarandagon maʙoş dar cize ki az on Mo ʙa tu vahj firistodaem

[115] Va kalomi Parvardigori tu dar rostivu adolat purra va mukammal ast. Heç kas nametavonad suxanoni Ūro digargun kunad va Ūst şunavo ʙa guftori ʙandagonaş va donost ʙa zohiru ʙotini umuri ʙandagonaş

[116] Agar farz karda şavad ej Rasul, ki tu ito'at kunī ʙisjorihoero, ki dar in sarzaminand, turo az rohi Alloh gumroh sozand. Zero onon faqat az pai gumon meravand va faqat ʙa durūƣ suxan megūjand

[117] Alʙatta Parvardigori tu ʙa kasone, ki az rohi Vaj dur megardand, ogohtar ast va hidojatjoftagonro az şumo dida ʙehtar meşinosad

[118] Agar ʙa ojathoi ravşani Alloh imon doşta ʙoşed, az zaʙhe, ki nomi Alloh ʙar on jod şudaast, ʙixūred

[119] Ci şumoro man' mekunad ej musalmonon az xūrdani on cī nomi Alloh ʙar on jod şudaast, va hamono Alloh cizhoero, ki ʙar şumo harom soxtaast, ʙa tafsil ʙajon kardaast, ƣajri on goho ki ʙa saʙaʙi gurusnagie, ki şumoro ʙa halokat merasonad nocor garded? Va az on ci ki ʙar şumo harom şudaast; misli xudmurda. Pas dar in surat xūrdani on ʙaroi şumo muʙoh ast. Hamono ʙisjore az gumrohon ʙe heç donişe, digaronro gumrohi gumonhoi xud kunand. Alʙatta Parvardigori tu ʙa taçovuzkorone, ki az haddi halol ʙa harom meguzarand, donotar ast

[120] Va ej mardum, hamai gunohro, cī oşkor ʙoşad va cī pinhon, tark kuned. Onon, ki gunoh mekunand, ʙa çazoi amalhoi xud xohand rasid

[121] (Ej musalmonon,) az zaʙhe, ki nomi Alloh ʙar on jod naşudaast, naxūred, ʙa monandi xudmurda va on ci ʙaroi ʙut jo çin zaʙh şudast. Hamono xūrdani in guna zaʙhşudaho fisq (gunoh) ast. Va şajotini çin ʙa dūstoni xud az şajtonhoi insī vahj mekunand, ki ʙo şumo muçodala kunand va agar ʙa onho farmonʙardorī kuned, şumo va onho dar şirk ʙaroʙared

[122] Ojo on kase, ki dar gumrohi murda ʙud va Mo ʙo imon zindaaş soxtem va nure dar rohaş doştem va ʙa pajravii pajomʙaron tavfiqaş namudem, to ʙa on dar mijoni mardum rohi xudro ʙijoʙad, monandi kasest, ki dar torikii çaholat va gumrohiho giriftor ast va rohi ʙerun şudanro namedonad? Heç goh ʙaroʙar nameşavand. Cunon ki in kofire, ki ʙo şumo dar ʙoʙi gūşti xudmurda ʙahs mekunad ej mū'minon, amali ʙadaşro ʙarojaş orosta kardam, onro ma'qul donist. Incunin amalhoi inkorkunandagoni rohi haqro dar nazaraşon orosta gardondam, to ki giriftori azoʙ gardand

[123] Va cunon ki ʙo ʙuzurgoni Makka rūj dod, ki peşi rohi dini Allohro giriftand va ʙa in tavr dar har dehae gunahkoronaşonro ʙuzurgonaşon qaror dodem, to dar on ço ʙa ʙoz doştani dini Alloh makr kunand, vale namedonand, ki faqat ʙaroi xud makr mekunand

[124] Cun nişonae ʙar muşrikoni (ahli Makka ʙar rost ʙudani pajomʙarii Muhammad sallallohu alajhi va sallam) nozil şud, ʙa'ze az ʙuzurgonaşon guftand, ki mo imon nameovarem, to on goh, ki har cī ʙa pajomʙaroni Alloh doda şuda, ʙa mo niz doda şavad. Bigū «Alloh donotar ast, ki risolati xudro dar kuço qaror dihad. Ba zudī ʙa gunahgoron ʙa çazoi makre, ki mekardand, az çoniʙi Alloh dar çahannam xorivu azoʙi saxte xohad rasid!»

[125] Har kasero, ki Alloh xohad hidojat kunad, ʙa qaʙul kardani haq dilaşro ʙaroi tavhidu imon mekuşojad va har kasero, ki xohad gumroh kunad, az qaʙul kardani haq qalʙaşro cunon tang mekunad, ki az şiddati tangii nafasaş gūjo ʙa osmon ʙolo meravad. Hamin tavr meandozad Alloh nopokiro dar dili kasone, ki imon nameovarand

[126] In ast (ej Rasul) rohi rosti Parvardigorat. Ba tahqiq, ojotro ʙaroi mardume, ki pand megirand, ʙatafsil ʙajon kardaem

[127] Baroi onho dar nazdi Parvardigoraşon xonai salomatī ast. Va ʙa saʙaʙi korhoe, ki mekunand, Alloh dūstdori onhost

[128] Va (ʙa jod or ej Rasul,) rūze, ki hama kofironro az insu çin gird ovarad va gūjad: «Ej gurūhi çinho, şumo ʙisjore az odamijonro pajravi xud soxted». Va guftand dūstonaşon az odamoni kuffor: «Ej Parvardigori mo, mo az jakdigar ʙahramand meşudem va ʙa pojoni zamone, ki ʙaroi zistani mo qaror doda ʙudī dar hajoti dunjo, rasidem». Alloh gūjad: «Çojgohi şumo otaş ast, çovidona dar on ço xohed ʙud, magar on cī Alloh ʙixohad dar on ço çovidon naxohad mond az gunahkoroni axli tavhid». Alʙatta Parvardigori tu ustuvorkoru dono ast

[129] Va ʙa in tarz ʙa'ze az sitamkoronro ʙa saʙaʙi on ci mekardand, ʙa jakdigar vomeguzorem

[130] Ej gurūhi çinho va odamho, ojo ʙar şumo pajomʙarone az xudaton firistoda naşud, to ojoti Maro ʙarojaton ki darʙargirandai amru nahj va ʙajonkunandai nekū ʙad ast ʙixonand va şumoro az didori cunin rūze ʙitarsonand? Inho (muşrikon az insu çin) ʙigūjand: «Mo ʙa zijoni xud guvohī medihem, ki pajomʙaronat ojathojatro ʙa mo rasondand va az ducor şudani imrūz moro ʙim kardand va mo onhoro tasdiq nakardem». Zindagii dunjoī ononro ʙifireft va ʙa zijoni xud guvohī dodand, ki az kofiron ʙudand

[131] Va in ʙa on saʙaʙ ast, ki Parvardigori tu mardumi heç dehaero, ki ʙexaʙar ʙudand, ʙa sazoi zolimona halok namekard. (Magar rasidani azoʙamon ʙa'd az firistodani pajomʙaron ast)

[132] Baroi har jak ito'atkor jo osī ʙaroʙari korhoe, ki ançom dodaand, daraçotest, ki Parvardigori tu az on cī mekunand, ƣofil nest

[133] Va Parvardigori tu, ki mardumro ʙa iʙodati xud amr namud, az to'ati ʙandagonaş ʙenijoz ast, ʙalki tamomi xalqaş ʙa sūi Ū mūhtoçand va Ū ʙa ʙandagonaş mehruʙon ast. Va hamcunon ki şumoro az nasli mardumoni digar ʙijofarida ast, agar ʙixohad, şumoro meʙarad va pas az şumo har kiro, ki ʙixohad, çonişinaton mesozad

[134] (Ej muşrikon) har ci ʙa şumo va'da dodaand, az azoʙ xohad omad va şumoro rohi gureze nest. Va Ū qodir ast, ki şumoro az nav ʙozgardonad, (garcande ki xoku ustuxon ham garded)

[135] Bigū (ej Rasul): «Ej qavmi man, har cī az dastaton ʙarmeojad, ʙikuned, ki man niz mekunam on ciro, ki Parvardigori man ʙar man amr kardaast; ʙa zudī xohed donist, ki vaqti faro rasidani azoʙ pojoni in zindagī ʙa naf'i kī xohad ʙud, Alʙatta sitamkoron rastagor nameşavand!»

[136] Muşrikon ʙaroi Alloh az ziroathovu corpojone, ki ofaridaast, hissae muajjan kardand, ki onro ʙaroi mehmonon va miskinon peşkaş mekardand va hissai digarero az in cizho ʙaroi ʙutonaşon muajjan kardand. Pas on hissae, ki az oni ʙutonaşon ʙud, ʙa Alloh namerasid va on hissae, ki az oni Alloh ʙud, ʙa ʙutonaşon merasid. Ba tarze ʙad dovarī mekardand

[137] (Cunon ki şajtonho ʙaroi muşrikon zinnat dodand, ki az ziroat va corpojon nasiʙaero ʙaroi Alloh va ʙaroi şarikonaşon qaror dihand,) hamcunin (şajtonho) kuştani farzandro az tarsi kamʙaƣalī dar nazari ʙisjore az muşrikon ʙijorostand, to halokaşon kunand va dar ʙorai dinaşon ʙa şakku iştiʙohaşon andozand. Pas gumroh va halok gardand. Agar Alloh mexost, cunin namekardand. (Lekin Alloh ʙa donistanaş ʙa ʙadii holaşon va oqiʙataşon ʙar gumrohī taqdiraşon kard. Pas ʙo durūƣe, ki meʙofand), onhoro guzor (ej Rasul)! Ba zudī Alloh ʙajni tu va onho hukm xohad kard

[138] (Muşrikon az rūi gumonaşon) guftand: «Inho corpojonu kiştzoroni man'kardaşuda hastand. Heç kas çuz on, ki mo ʙixohem, naʙojad az onho ʙixūrad». Va corpojone hastand, ki savor şudanaşon ʙar hama hol harom ast va corpojone hastand, ki nomi Allohro dar vaqti istifodaʙarii onho jod nakunand, ʙa Alloh durūƣ meʙandand va ʙa zudī ʙa çazoi durūƣe, ki meʙastaand, çazojaşonro xohad dod

[139] Va (muşrikon) guftand: «On cī dar şikami in corpojon ast, agar zinda tavallud şavad ʙaroi mardoni mo halol va ʙaroi zanonamon harom ast». Va agar xudmurda ʙoşad, zanu mard dar on şarikand. Alloh ʙa saʙaʙi in guftor çazojaşon xohad kard. Alʙatta Ū hakimu donost

[140] Hamono zijon kardand kasone, ki ʙa ʙeaqlī va nodonī farzandoni xudro kuştand va on ciro ʙa onho rūzī doda ʙud, harom kardand ʙa saʙaʙi durūƣ ʙastanaşon ʙa Alloh. Hamono onon gumroh şudaand va rohi hidojatro najoftaand

[141] Va Ūst, ki ʙoƣhoe ofarid gustarda ʙar zamin (misli angur) va niz gajri gustarda (misli xurmo) va daraxti xurmovu kiştzor ʙo ta'mhoi gunogun va zajtunu anor monandi jakdigar, dar manzaraşon va gunogun dar mazzaaşon. Cun hosil kardand, az onho ʙixūred va dar rūzi darav va çam'ovarī haqqi (zakoti) onro niz ʙipardozed va isrof makuned. Hamono Alloh isrofkoronro dūst nadorad

[142] Va niz Alloh ta'olo xalq kard corpojone, ki ʙor meʙarand va ʙar onho savor meşaved va ʙarxe ʙa saʙaʙi in ki xurdand ʙaroi savor şudan va ʙaroi ʙorʙardori salohijat nadorand, misli ʙacai şuturho va monandi on. Pas harom naşumored az on cī Alloh ʙa şumo onro halol rūzī dodaast, ʙixūred va ʙa şajton pajravī makuned, ki hamono şajton duşmani oşkori şumost

[143] Haşt çuft corporo Alloh ʙar ʙandagonaş ato kardaast; du çuft az gūsfand — naru moda va du çuft az ʙuz—naru moda. Bigū ej Rasul ʙaroi muşrikon: «Ojo Alloh on du narro harom kardaast agar gūjand: Ore. Pas durūƣ guftaand, zero ki onho har jak gūsfand va ʙuzi narro harom nameşumoridand. Va jo ʙigū ʙarojaşon on du modaro Alloh harom gardondaast? Agar gūjand: Ore. Niz durūƣ guftaand, zero onho har modae, ki az gūsfand va ʙuz tavallud meşud harom nameşumoridand. Jo ʙarojaşon ʙigū: on ciro, ki dar şikami modagon ast, Alloh onro harom gardondaast? Pas agar gūjand: Ore. Niz durūƣ guftaand, zero onho harom nameşumoridand har jak cize dar çanin qaror dorad az naru moda. Pas da'vojaşon ʙotil şud. Agar on ci rost megūed, az rūi ilm ʙa man xaʙar dihed»

[144] Va (ʙigū ej Rasul ʙaroi muşrikon) cor çufti digar az şutur naru moda va az gov naru moda,: «Ojo on du narro harom kardaast jo on du modaro jo on ciro, ki dar şikami modagon ast az naru moda, pas caro ʙa'zero halol mehisoʙed va ʙa'zero harom? Ojo on hangom, ki Alloh cunin farmon medod, şumo on ço hozir ʙuded?» Pas cī kas sitamkortar az on kasest, ki ʙa Alloh durūƣ meʙofad, to az rūi ʙexaʙarī mardumro az rohi haq ʙozdoşta gumroh kunad? Alʙatta Alloh sitamkoronero, ki ʙar Alloh durūƣ meʙofand va mardumro gumroh mekunand, ʙa rohi rost hidojat namekunad

[145] Bigū ej Rasul: «Dar mijoni on cī ʙar man vahj şudaast, cizero, ki xūrdani on harom ʙoşad, namejoʙam, çuz xudmurda jo xuni rexta dar vaqti zaʙh, jo gūşti xuk, ki hamono palid ast jo hajvone, ki dar kuştanaş az çihati nofarmonī kardan, ʙe guftani nomi Alloh zaʙhaş kunand».Va har, ki darmondavu nocor şavad ʙa saʙaʙi gurusnagii saxt, pas ʙixurad az in haromşudaho ƣajri taçovuzkunanda. Hamono Parvardigori tu omūrzandavu mehruʙon ast

[146] Va (ʙa jod or ej Pajomʙar), ki ʙar jahud harom kardem har hajvon va parrandai sohiʙnoxunero va az govu gūsfand, carʙui on har duro çuz on cī ʙar puşti onhost jo ʙar carʙi rudai onhost jo ʙa ustuxonaşon caspida ʙoşad. In haromşudahoro ʙar jahudijon az saʙaʙi sitamkorijaşon çazojaşon dodem va haroina Mo dar har ci megūem rostgū va rostkor hastem

[147] (Ej Rasul,) agar turo muxolifonat (az muşrikon va jahudijon) durūƣ ʙarorand, ʙarojaşon ʙigū; «Parvardigori şumo sohiʙi rahmati vase' ast va xaşmu azoʙaş az gunahgoron ʙozdoşta naxohad şud»

[148] (Muşrikon taqdir va qazoi ilohiro ʙahona karda xohand guft): «Agar Alloh mexost, mo va padaronamon muşrik nameşudem va cizero harom namekardem». Va Alloh ʙar onho rad karda şuʙhai ononro ʙajon mekunad: Hamcunin kasone, ki peş az onho ʙudand, pajomʙaronro durūƣ ʙarovardand va xaşmu azoʙi Moro caşidand. Bigū (ej Rasul): «Agar şumoro donişe hast, dar on ci harom şumorided az corpo va kiştzor, pas onro ʙaroi mo oşkor sozed. Vale şumo dar umuri din tanho az gumoni xeş pajravī mekuned va ʙa çuz durūƣ cize namegūed

[149] Bigū (ej Rasul ʙarojaşon): «Xosi Alloh ast daleli mahkamu raso, agar mexost hamai şumoro ʙa rohi rost hidojat mekard»

[150] Bigū ej Rasul ʙaroi kasone, ki haloli Allohro harom mekunand va onro ʙa Alloh nisʙat medihand: «Guvohonatonro, ki guvohī medihand, ki Alloh in jo onro harom kardaast az kişt va corpo, ʙijovared!» Pas agar guvohī dodand, tu ʙo onon guvohī nadeh va az xostahoi onhoe, ki ojoti Moro durūƣ guftand va ʙa oxirat imon nadorand va kasonero ʙo Parvardigoraşon ʙaroʙar şarik medorand, pajravī makun

[151] Bigū (ej Rasul ʙarojaşon): «Bijoed, to on ciro, ki Parvardigoraton ʙar şumo harom kardaast, ʙarojaton ʙixonam. In ki ʙa Alloh cizero şirk najovared dar iʙodataş! Balki çami'i nav'hoi iʙodatro ʙaroi Ū sarf namoed, (ʙa monandi duo, tars, umed va ƣajri inho). Va ʙa padaru modar nekī kuned! Va az ʙimi kamʙaƣalī farzandoni xudro nakuşed! Mo ʙa şumo va onho rūzī medihem. Va ʙa korhoi ziştu ʙehajoiho cī pinhonu cī oşkoro nazdik naşaved! Va kasero, ki Alloh kuştanaşro harom kardaast, ʙa ƣajri xaq makuşed! Inhost on cī Alloh şumoro ʙa on suporiş mekunad, ʙoşad, ki ʙa aql darjoʙed

[152] Va ʙa moli jatim nazdik maşaved, magar ʙa nekūtarin vaçhe, ki ʙa foidai ū ʙoşad, to ʙa sinni ʙuluƣ rasad. Va pajmonavu vaznro az rūi adl komil kuned! Mo ʙa kase çuz ʙa andozai tavonoiaş taklif namekunem. Va har goh suxan gūed, odilona gūed, harcand ʙa zijoni xeşovandonaton ʙoşad. Va ʙa ahdi Alloh vafo kuned! Inhost on cī Alloh şumoro ʙa on suporiş mekunad, ʙoşad, ki pand gired

[153] Va in ast rohi rosti Man. Az on pajravī kuned va ʙa rohhoi gunogun maraved, ki şumoro az rohi Alloh parokanda mesozad. Inhost on cī Alloh şumoro ʙa on suporiş mekunad, to parhezgor şaved!»

[154] Sipas (ʙigū ej Rasul ʙaroi muşrikon), ki Alloh ta'olo ʙa Mūso kitoʙi Tavrotro dod, to ne'mataşro ʙar nekūkoroni ummati Muso tamom kunad va to ʙajon kunad, ahkomi har cizro az umuri dinaşon ʙo rohi hidojat va rahmatu mehruʙonī, to ki ʙani Isroil ʙa muloqoti Parvardigori xud imon orand

[155] In (Qur'on) kitoʙest muʙorak. Onro nozil kardaem (ʙar Pajomʙaramon Muhammad sallallohu alajhi va sallam, ki dar on xajri ʙisjor ast). Pas ʙa on ci ki amr mekunad va az on ci man' mekunad, pajravī kuned va parhezgor ʙoşed, ʙoşad, ki mavridi rahmat qaror gired

[156] Furud ovardem Qur'onro to nagūed (ej kofironi araʙ), ki tanho ʙar du gurūhe (jahudu nasoro), ki peş az mo ʙudand, kitoʙ nozil şuda va mo az omūxtani onho ƣofil ʙudaem

[157] Jo nagūed (ej muşrikon), ki agar ʙar mo niz kitoʙ nozil meşud, (cunon ki ʙar jahudu nasoro nozil şud), ʙehtar az onon ʙa rohi hidojat meraftem. Hamono ʙar şumo niz az çoniʙi Parvardigoraton daleli ravşan va hidojat ʙa sūi haq rahmat ʙa ummat faro rasid. Va kist sitamgortar az kase, ki ojoti Allohro durūƣ pindorad va az onho rūj ʙigardonad? Ba zudī kasonero, ki az ojoti Mo rūj megardonand, ʙa saʙaʙi in rūjgardoniaşon az ojoti Mo, dar otaşi çahannam ʙa azoʙi ʙad çazo xohem dod

[158] Ojo onon, ki az haq rūj gardondand va digaronro az haq ʙozdoştand, intizori on dorand, ki fariştai marg ʙo joronaş ʙaroi qaʙzi rūhaşon nazdaşon ʙijojand? Jo Parvardigorat ʙaroi çudo kardani ʙajni ʙandagon nekūkorro az ʙadkor nazdaşon ʙijojad? «Jo nişonae az nişonahoi Alloh ʙa nazdik omadani rūzi qijomat ʙar onho zohir şavad? Rūze, ki ʙa'ze nişonahoi Alloh oşkor şavad, imoni kase, ki peş az on imon najovarda jo dar vaqti imon doştanaş kori neke ançom nadodaast, ʙaroi ū foidae naxohad doşt. Bigū (ej Rasul ʙarojaşon): «Muntazir ʙoşed, hamono mo niz muntazirem, on rūzro, to ʙidoned, ki kadomi jake az mo ʙa osoiş sazovortar ast»

[159] Hamono kasone, ki parokanda kardand dini xudro va gurūh gurūh çudo şudand, ʙe gumon tu (ej Rasul) az onon dur hastī. Hamono hukmi onho ʙa sūi Alloh ast va ononro ʙa korhoe, ki mekardand, ogoh mesozad va kasonero, ki az onho tavʙa kardand va nekūkorī kardand, podoş medihad va kasone, ki ʙadkorī kardaand, azoʙaşon medihad

[160] Har kas kori neke ançom dihad, dah ʙaroʙar ʙa ū podoş dihand va har kī kori ʙade ançom dihad, tanho monandi on çazo ʙinad, to sitame ʙar onho miqdori zarrae narafta ʙoşad

[161] Bigū (ej Rasul ʙaroi inho muşrikon): «Alʙatta Parvardigori man maro ʙa rohi rost hidojat kardaast, ʙa dini hameşa ustuvor va on islom ast, dini tavhid, dini hanifi Iʙrohim. Va Iʙrohim (alajhissalom) az muşrikon naʙud»

[162] Bigū (ej Rasul ʙaroi inho muşrikon): «Hamono namozi man va qurʙonii man va zindagii man va margi man ʙaroi Alloh ast, ki Parvardigori çahonijon ast

[163] Ūro şarike nest dar iʙodataş va ofarinişaş va dar nom va sifathojaş. Ba man cunin amr şudast, ki xolis Parvardigoramro parastiş kunam va man az naxustin musalmon dar mijoni in ummat hastam

[164] Bigū (ej Rasul): «Ojo çuz Alloh Parvardigore çūjam?» Ū Parvardigori har cizest va har kas tanho çazoi kori xudro meʙinad. Va kase ʙori gunohī digarero ʙar dūş namekaşad. Sipas ʙozgaşti hamai şumo ʙa nazdi Parvardigoraton ast va Ū şumoro ʙa on cizhoe, ki dar on az umuri din ixtilof mevarzided, ogoh mekunad

[165] Ūst Allohe, ki şumoro xalifagoni zamin kard va ʙa'zero ʙar ʙa'zi digar ʙa daraçaho ʙartarī dod, to şumoro dar cize, ki dodaast, ʙijozmojad. Alʙatta Parvardigorat kasero, ki az Ū nofarmonī kunad, zud çazo medihad va alʙatta Ū ʙaxşandavu mehruʙon ast, ʙa kase ki ʙa Vaj imon ʙijovarad va amali soleh ançom dihad va az gunohi kaʙira tavʙa kunad

[1] Alif, lom, mim, sod

[2] Qur'on kitoʙest, ki ʙar tu ej Pajomʙar nozil şuda, dar dili tu az on şuʙhae naʙoşad. On az tarafi Alloh furud ovarda şudaast, to ʙa on ʙim kunī kofironro az azoʙi Alloh va mū'minonro pandu andarze ʙoşad

[3] Pajravī kuned ej mardum kitoʙero, ki nozil şud ʙa sūi şumo az çoniʙi Parvardigoraton va ƣajri Ū dūstonero (ja'ne peşvojonatonro monandi şajtonho va rahʙoniho) pajravī makuned! Hamono şumo kame pandu nasihatro mepazired

[4] cī ʙaso dehaho, ki mardumaşro ʙa saʙaʙi ito'at nakardanaşon amri Moro ʙa halokat rasonidaem va azoʙi mo hangomi şaʙ jo on goh, ki ʙa xoʙi nisfirūzī furū rafta ʙudand, ʙa onon darrasid. (Alloh in du vaqtro maxsus zikr namudaast, zero in du vaqt; vaqti oromiş va istirohatand. Pas omadani azoʙ dar in vaqtho ʙadtar va saxttar ast)

[5] Cun azoʙi Mo ʙa onon darrasid, suxanaşon çuz in naʙud, ki guftand: «Hamono mo sitamkor ʙudem. (ja'ne ʙa gunohojaşon iqror şudand)!»

[6] Alʙatta, xohem pursid az mardume, ki ʙarojaşon pajomʙarone firistoda şuda va niz az pajomʙarone, ki firistoda şudaand

[7] Alʙatta hamai on amalhoe, ki dar dunjo guftaand va kardaand az rūi ilmu doniş ʙar onho ʙajon xohem kard, zero Mo hargiz az onon va ahvolaşon ƣoiʙ naʙudaem

[8] Dar on rūzi qijomat dar tarozu ʙarkaşidani amalhoi ʙandagon haq xohad ʙud. Onhoe, ki tarozuhoi a'moli nekaşon vaznin ast, rastagoronand (naçot joftagonand)

[9] Onon, ki ʙa saʙaʙi ʙadihojaşon tarozui a'molaşon saʙuk gaştaast, kasone hastand, ki ʙa ojoti Mo imon najovarda ʙudand va az in rū, ʙa xud zijon rasonidaand

[10] Hamono -ej mardum- dar zamin çojgohaton dodem va rohhoi ma'işatatonro dar on muqarrar namudem. Va cī andak şukr mekuned

[11] Va hamono şumoro (ja'ne padari şumo Odam alajhissalomro) ʙijofaridaem va ūro ʙehtarin surat ʙaxşidem on goh ʙa fariştagon guftem: «Odamro saçda kuned». Hama saçda kardand, çuz Iʙlis va (Iʙlis az rūi takaʙʙur) az saçdakunandagon naʙud

[12] (Alloh ʙa Iʙlis) guft: «Vaqte turo ʙa saçda farmon dodam, cī ciz turo az on ʙozdoşt?» Iʙlis guft: «Man az ū ʙehtaram, maro az otaş ofaridaī va ūro az gil». (Iʙlis ʙar in ʙovar ʙud, ki unsuri otaş az unsuri gil ʙehtar ast)

[13] (Alloh ʙa Iʙlis) guft: «Pas furud rav az çannat, zero loiq nest turo, ki dar on sarkaşi kunī, pas ʙerun şav az çannat. Hamono tu ej Iʙlis az xoru zor şudagonī

[14] (Iʙlis) guft: «Maro to rūzi qijomat, ki zinda meşavand, mūhlat deh»

[15] (Alloh) guft: «Hamono tu to damidani suri avval az mūhlatjoftagonī»

[16] (Iʙlis) guft: «Ba saʙaʙi on, ki gumroh kardī maro, alʙatta ʙinişinam, to ʙozdoram farzandoni Odamro az rohi rosti Tu

[17] Pas alʙatta ʙijojam ʙa sūjaşon az peş to dar dilaşon ʙa rūzi oxirat şakro doxil kunam va az puşt muhaʙʙati dunjoro dar dilaşon ço kunam va az çoniʙi rost dar dinaşon şuʙha andozam va az cap ʙar gunoh çalʙmandaşon kunam va najoʙi ʙisjorii ononro şukrguzor

[18] (Alloh ʙa Iʙlis) guft: «Az in ço (çannat) ʙerun şav, mazammatşudavu rondaşuda! Har, ki pajravī kunad turo az farzandoni Odam, alʙatta pur kunam dūzaxro az hamai şumojon

[19] Ej Odam, tu va hamsarat (Havvo) dar ʙihişt makon gired. Pas az har ço, ki xohed, ʙixūred az mevahoi çannat, vale ʙa in daraxt nazdik maşaved, ki dar surati nazdik şudan, az sitamgoron xohed şud

[20] Pas şajton on duro (Odam va Havvoro) vasvasa kard, to şarmgohaşonro, ki pūşida ʙudand, dar nazaraşon oşkor kunad. Va on duro fireʙ doda guft: «Parvardigoraton şumoro az in daraxt man' kard, to maʙodo du fariştae meşaved jo ki çovidona dar çannat memoned

[21] Va (Iʙlis) ʙarojaşon savgand xūrd, ki nasihatgaru xajrxohi şumojam

[22] Va on du (Odam va Havvo)- ro fireʙ dod va ʙa pastī afkand. Cun az on mevai daraxt xūrdand, şarmgohhojaşon oşkor şud, şarm doştand va ʙargero ʙoloi ʙarge ʙar tani xud mecaspondand to avrati xudro ʙipūşonand az ʙarghoi ʙihişt. Parvardigoraşon nido dod: «Ojo şumoro az xūrdani on daraxt man' nakarda ʙudam va nagufta ʙudam, ki şajton oşkoro duşmani şumost?»

[23] Guftand (Odam va Havvo): «Ej Parvardigori mo, ʙa xud sitam kardem ʙa xūrdani mevai on daraxt va agar moro najomūrzī va ʙar mo mehruʙonī nakunī, alʙatta az zijondidagon xohem ʙud»

[24] Alloh (ʙa Odamu Havvo va Iʙlis) guft: «Furud oed az osmon, ʙarxe duşmani ʙarxe digar va to dami marg zamin qarorgoh va çoi tamattūʹi (ʙahraʙardorii) şumo xohad ʙud»

[25] Alloh (ʙa Odam va Havvo) guft: «Dar on ço zindagī xohed kard va dar on ço xohed murd va az on ʙerun ovarda şaved dar rūzi qijomat»

[26] Ej farzandoni Odam, hamono ʙaroi şumo liʙose firistodem, to şarmgohatonro ʙipūşad va in liʙos zarurī ast va niz liʙosi zinnatro, ki in liʙosi kamoli ne'mat ast. Va liʙosi parhezgorī, ki in ʙa ço ovardani amrhoi Alloh va dur ʙudan az man'kardahoi Ūst va on ʙehtarin liʙos ast ʙaroi mū'min. Va in jake az ojoti Alloh ast, ʙoşad, ki pand girand

[27] Ej farzandoni Odam, şajton şumoro nafireʙad, hamcunon ki padaru modaratonro (Odam va Havvoro) az ʙihişt ʙerun rond, liʙos az tanaşon ʙerun kard, to şarmgohaşonro ʙa onho ʙinamojonad. Hamono şajton va hampeşagonaş az çoe, ki onhoro nameʙined, şumoro meʙinand. Hamono Mo şajtonhoro dūstoni kasone qaror dodem, ki ʙa jagonagii Alloh imon nameovarand

[28] Cun kuffor kori zişte kunand, gūjand: «Padaroni xudro niz cunin joftaem va Alloh moro ʙa on farmon dodaast». Bigū (ej Pajomʙar): «Alloh ʙa ziştkorī farmon namedihad. Caro ʙa Alloh nisʙat medihed, on cizhoero, ki namedoned?»

[29] Bigū ej Pajomʙar: «Parvardigori man ʙa adl farmon dodaast va ʙa hangomi har namoz rūj ʙa çoniʙi Ū dored va Ūro ʙo imoni xolis ʙiparasted. Va hamcunon ki şumoro ofaridaast (avvalin ʙor), ʙori digar ʙa sūi Ū ʙozmegarded

[30] Gurūhero hidojat kard ʙa rohi rost va gurūhe soʙit şud ʙarojaşon on gumrohivu torikī. Hamono onho şajtonhoro ʙa çoi Alloh dūst girifta va ononro ito'at kardand va mepindorand, ki hidojat joftaand»

[31] Ej farzandoni Odam, dar vaqti har namoz liʙosi xud ʙipūşed va xudro zinnat dihed. Va niz ʙixūredu ʙijoşomed az on cizhoi poke, ki Alloh ʙa şumo dodaast, vale isrof makuned, ki hamono Alloh isrofkoronro dūst namedorad

[32] Bigū (ej Pajomʙar ʙaroi muşrikoni çohil): «Cī kase liʙoshoero, ki Alloh ʙaroi ʙandagonaş padid ovarda va xūrdanihoi xuşta'mro harom kardaast?» Bigū (ej Pajomʙar ʙaroi inho muşrikon): «In cizho dar in dunjo ʙaroi kasonest, ki imon ovardaand (ja'ne loiqi musalmonon ast, agarci digaron ham istifoda ʙarand) va dar rūzi qijomat niz xosi mū'minon ʙoşand». Hamcunon ojoti Allohro ʙaroi donojon ʙa tafsil ʙajon mekunem

[33] Bigū (ej Pajomʙar ʙaroi inho muşrikon): «Hamono Parvardigori man, ziştkorihoro (gunohoni kaʙiraro), ci oşkor ʙoşand ʙo ʙadan va ci pinhon dar dil az kiʙru xudnamoī va niz zulmu az had guzaronii nohaqro harom kardaast va niz harom kardaast, cizero şariki Alloh sozed, ki heç dalele ʙar şarik ovardani on nozil naşudaast jo dar ʙorai Alloh (dar nomho va sifathojaş) cizhoe ʙigūed, ki namedoned

[34] Har ummatero az muşrikone ki pajomʙari Allohro durūƣ ʙarovardand vaqti muajjanest, ki omadani azoʙi Alloh ʙarojaşon hal meşavad. Cun açalaşon ʙirasad, jak soat peşu pas naşavand»

[35] Ej farzandoni Odam, har goh pajomʙarone az xudi şumo ʙijojand va ojoti Maro ʙar şumo ʙixonand, kasone, ki parhezgorī kunand va nekukorī namojand, tarse ʙar onho nest dar rūzi qijomat va niz ƣamgin nameşavand ʙaroi cizhoi dunjo

[36] Va onho, ki ojoti Moro ʙa durūƣ nisʙat doda va sarkaşivu nofarmonī kardand, ahli çahannamand va çovidona dar on xohand ʙud

[37] Kist sitamkortar az on, ki ʙa Alloh durūƣ ʙandad jo ojoti Ūro durūƣ pindorad? Nasiʙe, ki az azoʙ ʙarojaşon muqarrar şuda, (dar Lavhulmahfuz) ʙa onho xohad rasid. On goh ki firistodagoni Mo (qaʙzkunandagoni arvoh) ʙijojand, to çonaşonro ʙigirand mepursand: «On cizhoe, ki ʙa çoi Alloh parastiş mekarded, aknun kuçojand?» Gūjand: «Gum şudand va az dasti mo raftand!» Va dar in hol ʙa zijoni xud şahodat dihand, ki kofir ʙudaand

[38] Gūjad (Alloh ʙa muşrikon): «hamrohi ummathoe, ki peş az şumo ʙudaand, az çinnu ins dar otaş doxil şaved. Har ummate, ki ʙa otaş doxil şavad, ummati hammonandi xudro la'nat kunad. To cun hamagī dar on ço gird ojand, gurūhhoe, ki pajrav ʙudaand, dar ʙorai gurūhhoe, ki peşvo ʙudaand, gūjand: «Parvardigoro, inho moro dar dunjo gumroh kardand, ducandon dar otaş azoʙaşon kun». Gūjad (Alloh): «Azoʙi hama ducandon ast, vale şumo namedoned!»

[39] Peşvojon ʙa pajravon gūjand: «Şumoro ʙar mo heç ʙartarī nest, (Alloh gūjad ʙa hamaaşon) inak, ʙa çazoi korhoe, ki karda ʙuded, azoʙro ʙicaşed!»

[40] Hamono darhoi osmon ʙar rūi kasone, ki ojoti Moro durūƣ şumoridaand va az onho sarkaşī kardaand, hargiz kuşoda naxohad şud va ʙa ʙihişt doxil naxohand şud, to on goh, ki şutur az sūroxi sūzan ʙigzarad. Va muçrimonro incunin çazo medihem

[41] Bistare az otaşi çahannam dar zer va pūşişe az otaşi çahannam ʙar rūj dorand. Va sitamkoronro incunin çazo medihem

[42] Ba heç kas çuz andozai tavonu toqataş taklif (vazifador) namekunem. Onon, ki imon ovardaand va korhoi nekū kardaand, ahli ʙihiştand va dar on ço çovidonand

[43] Va har guna kinaero az dilaşon ʙarmekanem. Çūjʙorho dar zeri pojaşon çorist. Gūjand: «Sipos Allohro, ki moro ʙa in rohi rost rahʙarī karda va agar moro rahʙarī nakarda ʙud, rohi xeş namejoftem. Rasuloni Parvardigori mo ʙa dini haq omadand. Va on goh ʙihiştijonro nido dihand, ki ʙa podoşi korhoe, ki mekarded, in ʙihiştro ʙa şumo dodaand!»

[44] Bihiştijon dūzaxijonro ovoz dihand, ki mo ʙa haqiqat joftem on savoʙi amalhoe, ki Parvardigoramon ʙa mo va'da doda ʙud, ojo şumo niz ʙa haqiqat joftaed on iqoʙi amalhoe, ki Parvardigoraton va'da doda ʙud? Gūjand: «Ore». On goh nidodihandae dar mijonaşon sado dihad, ki la'nati Alloh ʙar kofiron ʙod

[45] On kofiron xud va digaronro az rohi Alloh ʙoz medorand va onro kaçravī mepindorand (ja'ne, mexostand, ki ʙo şuʙhaho rohi haqro ʙotil sozand) va ʙa qijomat imon nadorand

[46] Va mijoni ʙihiştijon va dūzaxijon devorest (on A'rof ast) va ʙar A'rof mardone hastand, ki har jak az ahli ʙihişt va dūzaxro ʙa simojaşon meşinosand va axli ʙihiştro ovoz medihand, ki salom ʙar şumo ʙod. Inho harcand umedi ʙihişt dorand, vale hanūz ʙa on doxil naşudaand

[47] Cun a'rofijon caşm ʙa çoniʙi dūzaxijon gardonand, gūjand: «Ej Parvardigori mo, moro dar şumori sitamkoron qaror madeh!»

[48] Sokinoni A'rof peşvojoni kufforro, ki az simojaşon meşinosand, ovoz dihand va gūjand: «On mol, ki dar dunjo gird ovarda ʙuded va on hama sarkaşī, ki doşted, şumoro foidae naʙaxşid

[49] Alloh ʙa mutakaʙʙironi sarkaşi ahli dūzax mefarmojad: Ojo inho, (kamʙaƣaloni axli A'rof) nestand, ki dar haqqaşon savgand jod karded, ki rahmati Alloh nasiʙaşon nameşavad? Ba durustī, az gunohonaşon darguzaştam va ʙa fazlu rahmatam onhoro nasiʙador kardam. Daroed ej ahli A'rof ʙa ʙihişt heç tarse nest ʙar şumo, ki ʙa'd az in ʙa azoʙ giriftor şaved va na ƣamgin meşaved az on ci ki dar dunjo az şumo favt şud!»

[50] Dūzaxijon ʙihiştijonro nido kunand, ki andake oʙ jo az cizhoe, ki Alloh ʙa şumo arzonī kardaast, ʙar mo furū rezed! Gūjand: «hamono Alloh onhoro ʙar kofiron harom kardaast

[51] Imrūz ononro, ki dinaşonro ʙozicavu şūxī va masxara pindoştand va zindagii dunjo fireʙaşon doda ʙud, faromūş mekunem onhoro dar rūzi qijomat, hamcunon ki onho amal kardan ʙaroi in rūzro tark karda ʙudand va ojoti Moro ʙovar namekardand

[52] Hamono ʙaroi kofiron kitoʙi Qur'on ovardem, ki dar on har cizero az rūi doniş ʙa tafsil ʙajon kardaem va rahmat ast ʙaroi qavme, ki imon meorand va amal ʙa şariati Ū mekunand

[53] Ojo kofiron çuz daleli sidqi in va'daro (ja'ne, va'dahoe, ki dar Qur'on doda şuda ʙudand), intizorī dorand? Rūze, ki daleli sidqaş padidor şavad, kofirone, ki on rūzro az jod ʙurda ʙudand, megūjand: « Hamono pajomʙaroni Parvardigori mo ʙa haq omadand. Pas ojo şafo'atkunandagone hastand, ki moro şafo'at kunand? Jo ʙozgardonida şavem ʙa sūi dunjo, pas amal kunem ƣajri on ci mekardem?» Hamono ʙa xud zijon rasondand va on ʙutonro, ki ʙa durūƣ soxta ʙudand, inak az dast dodaand

[54] Hamono Parvardigori şumo Alloh ast, ki osmonhovu zaminro dar şaş rūz ofarid. Sipas ʙar Arş mustavī şud. Şaʙro ʙa rūz mepūşonad va şaʙ şitoʙon ʙa dunʙoli rūz dar harakat ast. Va oftoʙu moh va sitoragon musaxxari (romşudai) farmoni Ū hastand. Inho az nişonahoi ʙuzurgi Allohand. Ogoh ʙoşed, ki Ūrost ofarinişu farmonravoī. Alloh, on Parvardigori çahonijon, ʙisjor ʙuzurg ast va az ajʙu nuqson pok ast

[55] (Ej mū'minon) ʙipursed Parvardigoratonro ʙo zorivu iltiço va pinhonu pūşida, to ki du'ojaton az rijo dur ʙoşad. Hamono Alloh dūst nadorad az had guzarandagonro. (Buzurgtarin az had guzarandagon, onhoeand, ki dar vaqti du'o kardan ʙo Alloh şarik meorand. Ba monandi talaʙ kardan az murdaho va ƣajra)

[56] Va fasod (ja'ne gunoh) nakuned dar rūi zamin ʙa'di isloh kardani Alloh ta'olo zaminro ʙo firistodani pajomʙaron (alajhimussallom). Va Allohro az tarsi azoʙaş va umed ʙa rahmataş parastiş kuned! Hamono rahmati Alloh ʙa nekūkoron nazdik ast

[57] Va Ūst, ki peşopeşi rahmati xud ʙodhoro ʙa ʙaşorat mefiristad. Cun ʙodho aʙrhoi garonʙorro ʙardorand, Mo on aʙrro ʙa sarzaminhoi murda (az ʙeoʙī) ravon sozem va az on ʙoron mefiristem va ʙo ʙoron har guna mevahoero merūjonem. Cunon ki zamini murdaro ʙo oʙi ʙoron zinda megardonem, murdagonro niz incunin zinda megardonem, şojad pand gired

[58] Va cun ʙoron ʙar sarzamini xuʙ furud ojad, gijohi on ʙa farmoni Parvardigoraş ʙa osonī merūjad. Va incunin mū'min, ki ʙa ū ojoti Alloh nozil şavad, az on ʙahramand meşavad va hajoti xuş ʙa ū samara medihad. Va dar zamini ʙad çuz andak gijohi ʙefoidae padid nameojad. Va incunin kofir, az şunidani ojoti Alloh foida nameʙinad. Ojoti Allohro ʙaroi mardume, ki sipos megūjand, incunin gunogun ʙajon mekunem

[59] Hamono firistodem Nūh (alajhissalom)-ro ʙa sūi qavmaş . Pas Nuh guft: Ej qavmi man, iʙodat kuned Allohero, ki nest şumoro heç ma'ʙude çuz Ū. Hamono man metarsam az azoʙu uquʙati rūzi ʙuzurg (qijomat), ki ʙar şumo ojad

[60] Buzurgoni qavmaş guftand: «Hamono turo -ej Nūh- oşkoro dar gumrohī meʙinem»

[61] (Nūh alajhissalom) guft: «Ej qavmi man, man gumroh nestam va lekin man pajomʙare hastam az çoniʙi Parvardigori çahonijon

[62] Pajomhoi Parvardigoramro ʙa şumo merasonam va şumoro pand mediham va az Alloh şari'atero medonam, ki şumo onro namedoned

[63] Ojo inkor varzided va taaççuʙ karded az on ki omad şumoro pandu nasihate az çoniʙi Parvardigoraton. Furud omad in pandi Alloh ʙa zaʙoni marde az çinsi xudaton, to ʙim kunad şumoro az azoʙi Alloh va to parhezgorī kuned, to ki rahmatu mehruʙonī karda şavad ʙar şumo

[64] Pas durūƣgū pindoştand Nuhro va Mo, ū va kasonero, ki ʙo ū dar kiştī ʙudand, naçot dodem va ononro, ki ojoti Moro durūƣ mepindoştand, ƣarq kardem, ki hamono mardumi noʙino ʙudand (ja'ne, haqro namedidand)

[65] Va ʙar qavmi Od ʙarodaraşon Hud (alajhissalom)-ro firistodem. Hangome, ki ʙuthoro parastidand ʙarojaşon guft: «Ej qavmi man, Allohro ʙiparasted, ki şumoro çuz Ū ma'ʙudi ʙarhaqqe nest va caro az azoʙ va ƣazaʙi Ū nametarsed?»

[66] Buzurgoni qavmi ū, ki kofir şuda ʙudand, guftand ej Hud: «Hamono meʙinem, ki ʙa ʙexiradī giriftor şudaī va pindorem, ki az durūggūjon ʙoşī»

[67] Hud (alajhissalom) guft: «Ej qavmi man, dar man nişonae az ʙexiradī nest, man pajomʙari Parvardigori çahonijonam

[68] Pajomhoi Parvardigoramro ʙa şumo merasonam va man xajrxohu aminam ʙaroi şumo

[69] Ojo az in, ki ʙar marde az xudaton az çoniʙi Parvardigoraton vahj nozil şudaast, to şumoro ʙitarsonad, ta'aççuʙ mekuned? Ba jod ored (ne'mati Allohro) on zamonro, ki şumoro çonişini qavmi Nūh soxt va ʙa çismi şumo quvvat dod. Pas ne'mathoi Allohro ʙa jod ovared, ʙoşad, ki rastagor garded!»

[70] Qavmi Od ʙa Hud (alajhissalom) guftand: «Ojo nazdi mo omadaī, to tanho Allohro ʙiparastem va on ciro, ki padaronamon meparastidand az ʙutho, raho kunem? Agar rost megūī, on ciro, ki ʙa mo va'da medihī (ja'ne azoʙro), ʙijovar!»

[71] (Hud alajhissalom) guft: «Azoʙu xaşmi Parvardigoraton hatman ʙar şumo nozil xohad şud. Ojo dar ʙorai in ʙuthoe, ki xud va padaronaton ʙa in nomho guzoştaed va Alloh heç dalele ʙar onho nozil nasoxtaast, ʙo man sitezavu munoqişa mekuned? Pas intizor ʙoşed azoʙi Allohro, hamono man ham ʙo şumo muntazir hastam»

[72] Pas (Hud alajhissalomro) va hamrohonaşro ʙa fazlu rahmati xeş naçot dodem va kasonero, ki ojoti Moro durūƣ pindoştand va imon najovarda ʙudand, az reşa ʙarkandem

[73] Bar qavmi Samud ʙarodaraşon Soleh (alajhissalom)-ro firistodem. Guft: «Ej qavmi man, Allohro ʙiparasted, şumoro çuz Ū heç ma'ʙudi ʙarhaq nest. Az çoniʙi Alloh ʙaroi şumo nişonae oşkor omad. In modaşuturi Alloh ʙarojaton nişonaest. Rahojaş kuned, to dar zamini Alloh ʙicarad va heç oseʙe ʙa ū narasoned, ki azoʙe dardovar şumoro faro xohad girift

[74] Ba jod ored on zamonro, ki şumoro pas az qavmi Od çonişinon qaror dod va şumoro dar in zamin çoj dod, to ʙar rūi zamini hamvoraş qasrho ʙarafrozed va kūhhojaşro taroşida xonahoe ʙisozed. Ne'mathoi Allohro jod kuned va dar zamin taʙahkorivu fasod makuned!»

[75] Buzurgoni qavmaş, ki gardankaşī mekardand, ʙa ʙecoragoni qavm, ki imon ovarda ʙudand, guftand: «Ojo medoned, ki Soleh az çoniʙi Parvardigoraş omadaast?» Guftand: «Mo ʙa on şaria'te, ki ʙar ū firistoda şudaast, imon dorem!»

[76] Gardankaşon guftand: «Mo ʙa kase, ki şumo imon ovardaed, imon nameovarem»

[77] Pas modaşuturro kuştand va az farmoni Parvardigoraşon sarkaşī kardand va guftand: «Ej Soleh, agar pajomʙar hastī, on ciro ʙa mo va'da medihī az azoʙ, ʙijovar!»

[78] Pas larzişi saxtu (ja'ne, ovozi) dahşatovare ononro furū girift va dar xonahoi xud ʙa zonu aftoda, pas halok şudand va heç kase az onho ʙoqī namond

[79] Soleh (alajhissalom) az onon rūj ʙargardonid va guft: «Ej qavmi man, risolati Parvardigoramro ʙa şumo rasonidam va ʙaroi şumo nekūī xostam, vale şumo nekxohonro dūst nadored!»

[80] Va Lut (alajhissalomro) firistodem. On goh ʙa qavmi xud guft: «Caro kori ʙade mekuned, ki heç kas az mardumi çahon peş az şumo nakardaast

[81] Şumo ʙa çoi zanon ʙo mardon şahvat meroned. Şumo mardumi taçovuzkor hasted»

[82] Çavoʙi qavmi ū çuz in naʙud, ki guftand: «Onhoro az dehai xud ʙironed, ki onon mardume hastand, ki az kori mo ʙezorī meçūjand»! (ja'ne, ʙo mardon çimo' namekunand)

[83] Lut va xonadonaşro az azoʙi xud naçot dodem, çuz zanaş, ki kofira ʙud, ki ʙo digaron dar şahr mond

[84] Bar onho ʙorone az sang ʙoronidem, ʙingar -ej Pajomʙar-, ki oqiʙati gunahkoronu sitamkoron cī guna ʙud

[85] Va ʙar mardumi Madjan ʙarodaraşon Şu'ajʙ (alajhissalom)-ro firistodem. Guft: «Ej qavmi man, Allohro ʙiparasted, şumoro ma'ʙude çuz Ū nest. Az çoniʙi Parvardigoraton nişonae ravşan omadaast. Pajmonavu tarozuro purra ado kuned va ʙa mardum kam mafurūşed va az on pas, ki zamin ʙa saloh omadaast, (az ovardani pajomʙaron dini haqro) dar on fasod makuned, ki agar imon ovardaed, in ʙarojaton dar dunjovu oxirat ʙehtar ast

[86] Va ʙar sari rohho manişined, to kasonero, ki ʙa Alloh imon ovardaand ʙo azoʙu şikançaho ʙitarsoned va az rohi Alloh ʙozdored va ʙa kaçravī vodored. Va jod ored on goh, ki andak (kamquvvat) ʙuded, Alloh ʙar şumori şumo afzud va şumo doroi quvvat va aziz gaşted. Va ʙingared, ki oqiʙati fasodkoron cī guna ʙudaast

[87] Agar gurūhe az şumo ʙa on cī man az çoniʙi Alloh ʙa on firistoda şudaam, imon ovardaand va gurūhe hanūz imon naovardaand, saʙr kuned, to Alloh mijoni mo hukm kunad, ki Ū ʙehtarini hukmkunandagon ast!»

[88] Aşrofzodagoni qavmaş, ki sarkaşī peşa karda ʙudand, guftand: «Ej Şu'ajʙ, tu va kasonero, ki ʙa tu imon ovardaand, az şahri xeş meronem, magar on ki ʙa dini mo ʙozgarded». Şu'ajʙ (alajhissalom) guft: «Ojo ʙozgardem ʙa dini kufr, agarci az on nafrat doşta ʙoşem

[89] Pas az on ki Alloh moro az dini şumo naçot dodaast, agar ʙa on ʙozgardem, ʙar Alloh durūƣ ʙasta ʙoşem va mo digar ʙor ʙa on din ʙoznamegardem, magar on ki Alloh, Parvardigori mo xosta ʙoşad. Zero ilmi Parvardigori mo ʙar hama ciz ihota dorad. Mo ʙar Alloh tavakkal mekunem. Ej Parvardigori mo, mijoni movu qavmi mo ʙa haq hukm kun, ki Tu ʙehtarini hukmkunandagon hastī!»

[90] Aşrofzodagoni qavmaş, ki kofir ʙudand, guftand: «Agar az Şu'ajʙ pajravī kuned, saxt zijon kardaed»

[91] Pas larzişi saxtu dahşatnoke ononro furū girift va dar xonahoi xud ʙa zonu aftoda, pas halok şudand

[92] Onon, ki Şu'ajʙro ʙa durūƣgūī nisʙat dodand, gūjo, ki hargiz dar on dijor naʙudaand . Onon, ki Şu'ajʙro ʙa durūƣgūī nisʙat dodand, xud zijon kardand

[93] Pas az onho rūj gardonid (Şu'ajʙ) va guft: «Ej qavmi man, har oina pajomhoi Parvardigoramro ʙa şumo rasonidam va pandaton dodam. Cī guna ʙar mardumi kofir andūhgin şavam?»

[94] Va Mo dar heç dehae pajomʙarero nafiristodem, magar on ki ahli onro ʙa saxtiju ranç giriftor kardem, to ʙuvad, ki tavʙavu zorī kunand

[95] Boz dodem ʙa onho ʙa çoi ʙalovu ranç, xuʙivu rohatro (dunjovu sarvat va xotirçam'iro), to şumoraşon afzun şuda molhojaşon zijod şud, guftand: «haroina rasida ʙud padaroni moro saxtivu rohat va in odati zamona ast, ki gohe saxtī va gohe rohat meʙoşad. Pas giriftem ononro ʙa azoʙi nogahon va onon xaʙar nadoştand

[96] Va agar mardumi dehaho imon ovarda va parhezgorī mekardand, ʙarakoti osmonu zaminro ʙa rūjaşon mekuşodem. Vale pajomʙaronro ʙa durūƣgūī nisʙat dodand. Mo niz ʙa çazoi kirdoraşon azoʙaşon kardem

[97] Ojo mardumoni in dehaho emin şudand az in ki azoʙi Mo hangomi şaʙ xoʙ raftan, peşi onho ʙijojad

[98] Va ojo mardumoni in dehaho emin şudaand, az in ki azoʙi Mo coştgohon ʙa suroƣi onho ʙijojad, dar hole ki onho ʙozī mekunand

[99] Ojo, mardumi deha, ki kufr varzidand, az azoʙi Alloh dar amonand? Alloh avval mūhlataşon dihad ʙa'd az on ʙa halokī giriftoraşon kunad. Az tadʙiri Alloh çuz zijonkoron emin nameşavand

[100] Ojo ʙaroi onon, ki ʙa'd az haloki sokinoni zamin vorisi on meşavand, ravşan naşud, ki agar mexostem, onhoro ʙa saʙaʙi gunohonaşon ʙa uquʙatu azoʙ merasonidem va ʙar dilhojaşon mūhr menihem, to şunidan natavonand

[101] Inho şahrhoe hastand, ki mo az qavmi Nūh, Hud, Soleh, Lut va Şu'ajʙ axʙoraşonro ʙar tu, (ej Rasul) hikojat mekunem. Pajomʙaronaşon ʙo dalelhoi ravşan omadand. Va ʙa on cizho, ki az on peş durūƣ xonda ʙudand, ʙa saʙaʙi sarkaşiaşon va tasdiq nakardanaşon haqro imon najovardand. Va Alloh ʙar dilhoi kofiron incunin mūhr menihad! In çazo va azoʙest az çoniʙi Alloh. Va Alloh ʙar onho sitam nakardaast, ʙalki onon xud ʙar xeştan sitam kardand

[102] Dar ʙisjorii ummathoe ki pajomʙarone ʙa sūi onho firistoda şud, vafodorī ʙa ahd najoftem, ʙalki ʙeştarinaşonro nofarmon va fosiq joftem (ja'ne az itoati Alloh ʙerun rafta ʙo havovu havasi xud pajravī namudand)

[103] Ba'd az onho Mūsoro ʙo nişona va mū'çizahojamon ʙar Fir'avni sarkaş va qavmaş firistodem. Pas kofir şudand va taslim ʙa nişona va mū'çizahoi mo naşudand. Inak, ʙingar, ki oqiʙati fasodkoron cī guna ʙudaast

[104] Cun Mūso ʙa nazdi Fir'avn omad, ūro da'vat karda guft: «Ej Fir'avn, man pajomʙare az çoniʙi Parvardigori olamijonam, ki Ū ofaridagor, muraʙʙī va podşohi hama ciz ast va maro ʙa sūi tu firistod

[105] Şoista ast, ki dar ʙorai Alloh çuz ʙa rostī suxan nagūjam. Man ʙaroi tasdiq kardani pajomʙarii xud hamroh ʙo mū'çizae az çoniʙi Parvardigoraton omadaam. Bani Isroilro ozod kun va ʙo man ʙifirist, to ʙa zamini muqaddas ʙozgardand va Allohro parastiş kunand»

[106] Fir'avn guft: «Agar rost megūī va mū'çizae ʙa hamroh dorī, onro ʙijovar, ki tu firistodai Parvardigori olamijon hastī»

[107] Pas Mūso asojaşro ʙa zamin andoxt, nogahon on aƶdahoi voqeī şud

[108] Va dastaşro ʙerun ovard, dar nazari onon, ki medidand safedu duraxşon ʙud

[109] Peşvojoni qavmi Fir'avn guftand: «In şaxs çodugari dono ast

[110] mexohad hamai şumoro az sarzaminaton (az Misr) ʙerun kunad. (Fir'avn guft): Ej qavm cī mefarmoed?»

[111] Guftand: «Ū va ʙarodaraşro nigah dor va ʙa onon mūxlat ʙideh va kasonero ʙa şahrho ʙifirist to hamaro çam' kunand

[112] to hamai çodugaroni donoro nazdi tu ʙijovarand»

[113] Çodugaron nazdi Fir'avn omadandu guftand: «Agar pirūz şavem, moro mukofote hast?»

[114] Guft: «Ore va şumo az nazdikonam xohed ʙud»

[115] Çodugaron guftand: «Ej Mūso, jo tu on ciro hamrohi xud dorī ʙijandoz jo mo ʙijandozem?»

[116] Muso (alajhissalom) guft: «Şumo ʙijandozed». Cun resmon va asohojaşonro andoxtand nogoh ʙar asari çodujaşon resmonho ʙa morho taʙdil şudand, ki roh meraftand, caşmoni mardumro çodu kardand va onhoro tarsonidand va çodue azim ovardand

[117] Va ʙa Mūso vahj kardem, ki asoi xudro ʙijafkan. Ba nogah didand, furū meʙarad on morhoero, ki ʙa durūƣ soxta ʙudand va ʙa on mardumro fireʙ medodand

[118] Pas haq ʙa suʙut rasid va zohir şud, korhoi çodugaron ʙotil gardid

[119] Dar hamon ço maƣluʙ şudand va xoru zor ʙozgaştand. (Pas onon donistand in nişona va mū'çizai ʙuzurg az nişonahoi Alloh ast, ki onro çuz ʙa pajomʙaron ʙa heç kas namedihad)

[120] Çodugaron ʙa saçda aftodand

[121] Guftand: «Ba Parvardigori çahonijon imon ovardem, (ja'ne, ʙa mū'çizahoe, ki Mūso ovaradaast, tasdiq namudem)

[122] Parvardigori Mūso va Horun»

[123] Fir'avn guft: «Ojo peş az on ki man ʙa şumo ruxsat diham, ʙa ū imon ovarded va tasdiq namuded? In hillaest, ki dar ʙorai in şahr andeşidaed, to mardumaşro ʙerun kuned. Ej çodugaron ʙa zudī xohed donist, ki ci ʙaloe ʙar saraton xohad omad

[124] Dasthovu pojhojatonro ʙa xilofi jakdigar xoham ʙurid va hamaatonro dar daraxtoni xurmo ʙar dor xoham ovext, to rasvo şaved. (Avvalin şaxse ʙa dor ovext va dastu poro ʙar xilofi jakdigar ʙurid, Fir'avn ʙud!»)

[125] Çodugaron ʙa Fir'avn guftand: «Mo ʙa nazdi Parvardigoramon ʙozmegardem, ki azoʙi Ū az azoʙi tu saxttar ast, to ki xudro az azoʙi rūzi qijomat naçot dihem

[126] Va Tu moro mavridi ajʙ va or qaror namedihī va tu amali moro inkor namekunī, magar ʙaroi on ki cun nişonahoi Parvardigoramon ʙar mo oşkor şud, ʙa onho imon ovardem. (Sipas az Alloh xostand:) Ej Parvardigori mo, ʙar mo saʙri ʙuzurge ato kun va moro musalmon (ja'ne, taslimi amri xudat va pajravi pajomʙaronat va ʙar dini Islom dini xalili Xudat Iʙrohim alajhissalom) ʙimiron

[127] Peşvojoni qavmi Fir'avn guftand: «Ojo Mūso va qavmaşro meguzorī, to dar zamin fasod kunand va tuvu ma'ʙudonatro tark gūjand?» Fir'avn guft: «Pisaronaşonro xoham kuşt va zanonaşonro zinda xoham guzoşt. Mo ʙolotar az onhoem va ʙar onho pirūzī mejoʙem (va onho nametavonand az farmoni mo sar ʙitoʙand va ʙerun ravand!»)

[128] Mūso ʙa qavmaş guft: «Az Alloh madad çūed va saʙr peşa sozed ʙa on ci ki az zarari Fir'avn noxuşī dided va muntaziri pirūzī ʙoşed, ki in zamin az oni Alloh ast va ʙa har kas az ʙandagonaş, ki ʙixohad, onro ʙa meros medihad. Va oqiʙati nek az oni parhezgoron ast!»

[129] (Qavmi Mūso dar hole ki muddati ʙisjore dar azoʙi Fir'avn ʙudand,) guftand: «Peş az on ki tu ʙijoī, dar ranç ʙudem va pas az on ki omadī, ʙoz dar rançem». (Mūso ononro ʙa pirūzī umedvor karda guft): «Umed ast, ki Parvardigoraton duşmanatonro halok kunad va şumoro dar rūi zamin xalifa gardonad. On goh ʙingarad, ki cī mekuned! Ojo şukri Ūro ʙa ço meored jo ne? (In va'dae ʙud, ki Alloh dar zamoni muqarrar ʙa on vafo kard)»

[130] Qavmi Fir'avnro ʙa qahtsolī va kamʙudii mevaho giriftor kardem, şojad pand girand va ʙa sūi Alloh ʙa tavʙa ʙoz gardand

[131] Cun qavmi Fir'avnro nekie (rizqi farovon) nasiʙaşon meşud, meguftand: «Haqqi most». Va cun ʙadie (xuşkī va qahtī) ʙa onho merasid, meguftand: «Az şumii Mūso va pajravoni ūst». Ogoh ʙoşed, on neku ʙad, ki ʙa onho rasad, az qazo va qadari Alloh ast va ʙa saʙaʙi gunoh va kufri ononand, vale ʙeştarinaşon onro namedonand

[132] Va (qavmi Fir'avn ʙa Muso) guftand: «Har guna mū'çizae ʙaroi mo ʙijovarī, ki moro ʙa on çodu kunī, ʙa tu imon naxohem ovard»

[133] Mo niz ʙa onho nişonahoe oşkor va gunogun firistodem, cun sele, ki daraxton va kiştzorhojaşonro ƣarq kard va malaxro firistodem, meva, kiştzor va gijohonaşonro xūrd va şaʙūşk va qurʙoqqaro firistodem, ki zarfho va çoi xoʙaşon az qurʙoqqa pur şud va xunro firistodem, ki onho menūşidand va caşmavu çūjhojaşon ʙa xun taʙdil meşud. Inho az nişonahoi Allohand, ki ƣajr az Ū kase ʙar inho qodir şuda nametavonad. Bo vuçudi in qavmi Fir'avn in nişonahoro dida ʙoz sarkaşī kardand, ki mardume gunahgor ʙudand

[134] Va cun azoʙ (to'un) ʙar onho furūd omad, guftand: «Ej Mūso, ʙa on ahde, ki Allohro ʙo tu hast, ūro ʙixon, ki agar in azoʙro az mo dur kunī tavʙa mekunem, ʙa tu imon meovarem va on ci ki tu moro ʙa on da'vat mekunī, pajravī mekunem va ʙani Isroilro ozod mekunem va ʙo tu mefiristem»

[135] Va cun azoʙro to on zamone, ki ʙa on rasandaand, az onho dur kardem, on goh pajmoni xudro şikastand va ʙar kufru gumrohiaşon ʙoqi mondand

[136] Pas muddati muqarrar kardaşuda omad, az onho intiqom giriftem va dar ʙahr ƣarqaşon kardem. Zero ojoti Moro inkor kardand va az on dar ƣaflat mondand. (Va in ƣaflat ʙa saʙaʙi tasdiq nakardanaşon ʙa ojoti Alloh ʙud)

[137] Va ʙa on mardume (ja'ne ʙani Isroil), ki ʙa notavonī aftoda ʙudand, şarqu ƣarʙi on sarzaminro (ja'ne Şom), ki ʙarakat doda ʙudem (ʙo ziroat, mevaho va darjoho), ʙa meros dodem va va'dai nekūe, ki Parvardigori tu ʙa ʙani Isroil doda ʙud, ʙa on saʙaʙ, ki saʙr varzida ʙudand, tahqiq joft va har ciro Fir'avnu qavmaş mesoxtand az imoratho va on cizero, ki ʙino mekardand, az qasrho vajron kardem

[138] Va ʙani Isroilro az ʙahr guzaronidem. Pas ʙar qavme omadand, ki parastişi ʙuthoi xudro pajvasta ançom medodand. Guftand: «Ej Mūso, hamon tavr, ki onhoro ma'ʙudonest, ʙaroi mo ham ma'ʙude qaror ʙideh». In guftoraşon az rūi şak naʙud, ʙalki az çihati ta'zim va nazdik şudan ʙa Alloh ʙud. Az hamin saʙaʙ Mūso ʙarojaşon guft: «Şumo mardumi nodon va ʙexirad hasted va ta'zimi Allohro namedoned, ki iʙodat çuz ʙa Allohi jakto ʙa digar cize sazovor nest

[139] On cī onho dar on şirke, ki qaror dorand va iʙodate, ki ʙaroi on ʙutho ançom medihand, noʙudşavanda va kore, ki mekunand, ʙotil ast va azoʙi Allohro az onho dur karda nametavonand»

[140] Mūso guft: «Ojo çuz Alloh ʙarojaton ma'ʙude ʙiçūjam va hol on ki Ust, ki şumoro ʙar çahonijoni zamonaton ʙartarī dodaast?»

[141] Va ʙa jod ovared, hangome ki şumoro az xonadoni Fir'avn naçot dodem, ki: Ba azoʙhoi saxttarin giriftoraton mekardand, pisaronatonro mekuştand va zanonatonro zinda meguzoştand va naçot dodani şumo az azoʙi onho az çoniʙi Parvardigoraton ne'mati ʙuzurg ʙud, jo in ki azoʙe, ki onon ʙa şumo medodand, dar in ozmoişi ʙuzurge ʙud az tarafi Parvardigoraton

[142] Sī şaʙ ʙo Mūso va'da nihodem va dah şaʙi digar ʙar on afzudem, to va'dai Parvardigoraş cihil şaʙi komil şud. Va Mūso ʙa ʙarodaraş Horun (xotirrason karda) guft: «Bar qavmi man, to ʙozgaştani man çonişini man ʙoş va rohi saloh peş gir va ʙa rohi fasodkoron marav»

[143] Cun Mūso ʙa mi'odgohi (va'dagohi) Mo omad va Parvardigoraş ʙo ū suxan guft va dasturote az amru nahj ʙa ū peşnihod kard. Mūso Parvardigoraşro dūst doşt va ʙa didani Ū muştoq şuda guft: «Ej Parvardigori man, xudro ʙinamoj, to dar Tu nazar kunam». Guft: «Hargiz Maro naxohī did dar dunjo. Vale ʙa on kūh ʙinigar. Agar ʙa çoi xud qaror joft, tu niz Maro xohī did». Cun Parvardigoraş ʙar kūh çilvagar (zuhur) şud, kūhro ʙa zamin jakson kard va Mūso ʙehūş ʙijaftod. Cun ʙa hūş omad, guft: «Bor Iloho, Tu az hamai on ci ki şoistai azamatat nest, pok hastī, ʙa Tu ʙozgaştam va çasorate, ki nisʙat ʙa Tu ravo doştam tavʙa kardam va man naxustini mū'minonam»

[144] Alloh guft: «Ej Mūso, Man ʙo pajomhojam va suxan guftanam turo ʙevosita az mijoni mardum ʙartarī dodam va ʙarguzidam, pas ʙigir on ciro ʙa tu dodaam, az amru nahj va az siposguzoron ʙoş va talaʙ makun on ciro, ki tu ʙar on toqat nadorī!»

[145] Baroi ū dar on lavhaho har guna pande, ki ʙandagon ʙa on nijoz (ehtijoç) dorand va tafsili har cizero az ahkomi şar'ī, aqidaho va axloqu odoʙ naviştem. Pas guftem: «Onro ʙa nerūmandī (çiddī va sa'ju kūşiş) ʙigir va qavmatro ʙifarmoj, to ʙa ʙehtarini on amal kunand, pas kase az onho jo ƣajri onho ʙa Man şarik orad, ʙa zudī ʙa şumo ʙoşişgohi fosiqon va gunahkoronro nişon diham va otaşest, ki Alloh onro ʙaroi duşmanonaş omoda kardaast»

[146] On kasonero, ki nohaq dar rūi zamin sarkaşī mekunand, ʙa zudī az fahmi ojoti xeş va dalelhoe, ki ʙar ʙuzurgii Man va şari'at va ahkomi Man dalolat mekunand, dilhojaşonro ʙozdoram, cunon ki har ojatero, ki ʙuʙinand, (ki iʙodat ʙa çuz Alloh ʙa kase sazovor nest), ʙa saʙaʙi kiʙraşon imon najovarand va agar tariqi hidojat ʙuʙinand, az on naravand va agar rohi gumrohī ʙuʙinand, az on ʙiravand va onro ʙaroi xud din girand. Zero inho ojotro durūƣ ʙarovardand va az on ƣaflat varzidand va tafakkur dar ojoti Alloh namekunand va iʙrat namegirand

[147] Va a'moli kasone, ki ojathoi Mo va muloqoti oxiratro durūƣ doştand, noʙud şavad onho çuz ʙa on ci mekardand, çazo doda naşavand. (Ja'ne, muvofiqi kirdoraşon çazojaşon xohem dod, agar nek ʙoşad, nek ast, ʙad ʙoşad, ʙad ast)

[148] Qavmi Mūso ʙa'd az raftani ū ʙa va'dagohi Parvardigoraş ʙa kūhi Tur az zevarhojaşon şakli gūsolae soxtand va onro ma'ʙudi xud giriftand, ki ū çasade ʙud. Ojo nameʙinand, ki on gūsola ʙo onho suxan namegūjad va onhoro ʙa heç rohe hidojat namekunad?» Onro ʙaroi xud ma'ʙud giriftand va ʙar xud sitam kardand

[149] Va cun ʙa'd az omadani Mūso az munoçoti Parvardigoraş az on kor puşajmon şudand va didand, ki dar gumrohī aftodaand, guftand: «Agar Parvardigoramon ʙa mo rahm nakunad va moro najomūrzad, dar zumrai zijonkardagon xohem ʙud»

[150] Cun Mūso xaşmginu andūhnok nazdi qavmi xud ʙozgaşt (zero Alloh ūro ogoh namud, ki qavmat dar fitnae muʙtalo şudand va onhoro Somirī ʙa zalolat ʙurd), guft: «Dar naʙudani man cī ʙad çonişinī karded. Caro ʙar farmoni Parvardigori xud şitoʙ varzided?» Va lavhahoro ʙar zamin afkand va mūji sari ʙarodaraşro giriftu ʙa sūi xud kaşid. Horun guft: Ej pisari modaram, in qavm maro za'if şumurdand va nazdik ʙud, ki maro ʙikuşand, pas gumon maʙar, ki man kūtohī varzidaam, duşmanonro xursand makun va maro dar şumori sitamkorone, ki xilofi amri tuand va parastişi gūsola kardaand, qaror madeh!»

[151] Vaqte Mūso az kardai xud puşajmon şud, guft: «Ej Parvardigori man, maro az ƣazaʙam va ʙarodaramro az on ci ʙajni ū va ʙajni ʙani Isroil guzaşt, ʙijomūrz va moro dar rahmati xeş doxil kun, ki Tu mehruʙontarini mehruʙononī!»

[152] Onon, ki xūsolaro ʙaroi xud ma'ʙud intixoʙ kardand, ʙa zudī ʙa ƣazaʙi saxti Parvardigoraşon giriftor xohand şud va ʙa saʙaʙi kufraşon dar zindagonii in dunjo ʙa xorī xohand aftod. Va ʙa kasone, ki durūƣ meʙandand va iʙodati ƣajri Ūro iqror mekunand, incunin çazo medihem

[153] Onon, ki korhoi ʙadro ançom medihand (az şirk va gunohoni kaʙira va saƣira), sipas tavʙa mekunand va ʙa Alloh va on ci voçiʙ gardondast, imon meovarand, ʙidonand, ki Parvardigori tu pas az tavʙa omūrzandai gunohon ast, garci ʙa andozai zamin ʙoşad va mehruʙon ast ʙo paziruftani tavʙa

[154] Cun xaşmi Mūso furū nişast, lavhahoro ʙargirift. Va dar naviştahoi on ʙaroi onhoe, ki az Parvardigoraşon metarsand, hidojat va rahmat ʙud

[155] Va Mūso ʙaroi va'dagohi Mo az mijoni qavmaş haftod mardro ixtijor kard va onhoro ʙa kūhi Tur ʙarovard, to qavmaş az Parvardigoraşon ma'zaratxohī kunand. Pas, cun hozir şudand, guftand: "Ej Mūso Allohro ʙa mo oşkoro nişon deh!". Cun zilzila onhoro furū girift, ʙehūş aftodand va halok şudand. Va Mūso ʙa zorī va du'o pardoxt va guft: «Ej Parvardigori man, agar mexostī onhoro va maro peş az in halok mekardī. Ojo ʙa xotiri a'mole, ki ʙexiradoni mo ançom dodaand, moro ʙa halokat merasonī? Va in çuz imtihoni Tu nest. Har kasro ʙixohī, ʙa on gumroh mekunī va har kasro ʙixohī, hidojat mekunī. Tu sarparasti mo hastī, moro ʙijomūrz va ʙar mo rahm farmo, ki Tu ʙehtarini omūrzandagon hastī

[156] Baroi mo dar in dunjo nekī va amali soleh muqarrar dor va dar oxirat niz nekī ʙinavis! Mo ʙa sūi tu ʙozgaştaem (ja'ne, tavʙa kardem). Alloh guft: «Azoʙi xudro ʙa har kas, ki ʙixoham, merasonam va rahmati Man hama cizro darʙar megirad. Onro ʙaroi kasone, ki parhezgorī mekunand va zakot medihand va ʙa ojoti Mo imon meovarand, muqarrar xoham doşt

[157] In rahmatro ʙaroi kasone muqarrar doşt, ki az Alloh metarsand va az ma'sijati Ū dur meşavand va az in rasul, in pajomʙari ummī (darsnaxonda), ki nomaşro dar Tavrotu Inçili xud navişta mejoʙand, pajravī mekunand, on kī ʙa nekī (tavhidu to'at) farmonaşon medihad va az korhoi noşoista (şirku ma'sijat) onhoro ʙozmedorad va cizhoi pokizaro ʙar onho halol mekunad va cizhoi nopokro harom va ʙori garonaşonro az dūşaşon ʙarmedorad va ʙandu zançiraşonro mekuşojad. Pas kasone, ki ʙa pajomʙari ummī (darsnaxonda, Muhammad sallallohu alajhi va sallam) imon ovardand va hurmataşro nigoh doştand va joriaş kardand va az on kitoʙi Qur'on, ki ʙa ū nozil kardaem va ʙa sunnati ū pajravī kardand, rastagoronand!»

[158] Bigū (ej Rasul, ʙaroi tamomi mardum): «Ej mardum, man firistodai Alloh ʙar hamai şumo hastam na ʙaroi ʙa'zei şumo. On Allohe, ki farmonravoii osmonhovu zamin va on ci mijoni onhost az oni Ūst va heç ma'ʙude ʙarhaq çuz Ū nest. Zinda mekunad va memironad. Pas ʙa Alloh va rasuli Ū, on pajomʙari ummī (darsnaxonda), ki ʙa Allohu suxanoni ū imon dorad, imon ʙijovared, ki aqida va amalhojaş ʙa rohi durust va rost qaror dorad va az ū pajravī kuned, to manfi'athoi dinī va dunjavii xudro darjoʙed. Boşad, ki hidojat şaved!»

[159] Gurūhe az (mijoni) qavmi Mūso hastand, ki mardumro ʙa sūi haq roh menamojand va odilona raftor mekunand

[160] Bani Isroilro ʙa duvozdah siʙt (qaʙila va şoxa) taqsim kardem, (ki saʙaʙi pajdoişi nasli har qaʙila marde az farzandoni Ja'quʙ ʙud.) Va cun qavmi Muso az ū oʙ xostand, ʙa ū vahj kardem, ki asojatro ʙar sang ʙizan, pas ʙar sang zad, ki az on sang duvozdah caşma ravon şud. Va har gurūh çoi oʙxūrişi xeşro ʙişinoxt. Va aʙrro ʙarojaşon sojaʙon soxtem va ʙarojaşon «manna va salvo» nozil kardem. Bixūred az in cizhoi pokiza, ki ʙar şumo rūzī dodaem! Ammo ononro malol şud az ʙardavom furud omadani on ne'matho, pas nosiposī kardand. Va onon ʙa mo sitam nakardand, vaqte ki şukri ne'matro ʙa ço naovardand, ʙalki ʙa xudaşon sitam mekardand va xudro dar azoʙ qaror dodand. Va in dar vaqti dar ʙijoʙon mondanaşon ʙud

[161] Va ʙa jod or ej Rasul, nofarmonii ʙani Isroil Parvardigoraşonro va pajomʙaraşon Mūso (alajhissalom)-ro va taʙdil dodanaşon suxanero, ki ʙa onho farmudaşuda ʙud guftanaşro, vaqte ki Alloh ʙa onho farmuda ʙud, ki dar in şahr sukunat kuned va har ço har cī xohed, ʙixūred va ʙigūed, ki gunohoni moro ʙirez va saçdakunon (ʙo furūtanī) az darvoza doxil şaved, to gunohonatonro ʙijomurzem. Ba podoşi nekūkoron az xajri dunjo va oxirat ʙarojaton xohem afzud. Pas onho az dasturi Alloh farmon naʙurdand

[162] Az mijoni onon, on gurūh, ki ʙar xud sitam karda ʙudand, suxanero, ki ʙa onho gufta şuda ʙud, digargun kardand. (Ja'ne, ʙa çoi omūrziş talaʙ kardan, donai gandum guftand. Onhoro meʙoist ʙo ta'zimu ehtirom ʙa in şahr doxil şavand, ʙalki Allohro nofarmonī kardand va amraşro saʙuk şumoridand va ʙo holati xazidan va nişasta doxili on şudand) Pas ʙa saʙaʙi sitame, ki mekardand, ʙarojaşon az osmon azoʙ firistodem

[163] Ej Pajomʙar, az jahudijon dar ʙorai on şahre, ki nazdik ʙa ʙahr ʙud, az onho ʙipurs. On goh, ki dar rūzi şanʙe az had (hudud va muqararoti Alloh) taçovuz mekardand. Alloh onhoro dar ozmoişi xud qaror dod, to rūzi şanʙero ehtirom va ta'zim kunand va ʙa şikor napardozand. Zero dar rūze, ki ehtiromi on mekardand, mohijon oşkor ʙar rūi oʙ meomadand va dar ƣajri rūzi şanʙe nameomadand. Pas onho ʙaroi şikor kardan hilaero ʙa kor ʙurdand. Cuquriho kandand va ʙa onho dom mondand. Vaqte rūzi şanʙe faro rasid, mohijon dar in cuquriho ʙa domho meaftodand va on mohijonro rūzi jakşanʙe ʙarmedoştand. Onhoro ʙa saʙaʙi on, ki gunoh mekardand, hamcunin meozmudem

[164] Va ej Rasul, ʙa jod or on goh, ki ʙani Isroil ʙa se gurūh taqsim şudand: (gurūhi avval: zolimon, duvvum: nasihatgaron, sejum: ʙetarafon) gurūhi ʙetarafon ʙa gurūhi nasihatgaron guftand: «Caro qavmero, ki dar rūzi şanʙe az hudud va muqararoti Alloh taçovuz kardand, pand medihed, ki Alloh halokaşon xohad kard va ʙa azoʙi dardnok muʙtalo xohad soxt?» Gurūhi nasihatgaron guftand: «To moro nazdi Parvardigoraton uzre ʙoşad. Va ʙoşad, ki parhezgor şavand

[165] Cun pandero, ki ʙa onho doda şuda ʙud, faromūş kardand (ja'ne nasihatro qaʙul nakardand), ononro, ki az ʙadī parhez mekardand, naçot dodem va gunahkoronro, ki dar rūzi şanʙe taçovuz kardand va harom kardai Allohro halol şumoridand ʙa saʙaʙi gunohaşon onhoro ʙa azoʙi saxt ducor kardem

[166] Pas, vaqte ki dilhoi onho saxt şud, az tarki cize, ki az on man'aşon karda ʙudand, sarpecī kardand, haqro qaʙul nakardand, guftem: «Buzinagoni (majmunoni) xorşuda şaved!»

[167] (Ba jod or ej Rasul), ki Parvardigori tu e'lom kard, to kasero ʙar jahudijon ʙifiristad, ki to dar rūzi qijomat ʙa azoʙi saxt azoʙaşon kunad (ja'ne, onhoro xoru zalil megardonad). Haroina Parvardigori tu zud uquʙat mekunad va niz omūrzandavu mehruʙon ast

[168] Ononro (jahudijonro) gurūh- gurūh dar zamin taqsim kardem, ʙa'ze az onho nekūkor hastand va ʙa'ze digar ƣajri on hastand. Va onhoro ʙa nekihovu (farovonī va tandurustī) ʙadiho (qahtī va vazninī) ozmudem, şojad ʙa to'ati Alloh ʙozgardand va tavʙa kunand

[169] Ba'd az inho gurūhe ʙadkor ʙa çojaşon nişastand va vorisi on kitoʙi Tavrot şudand, ki ʙa mato'i dunjavī dil ʙastand ʙajni halolu harom farqe nameguzoştand va onro megiriftand va iqror mekardand, ki in kor gunoh ast va meguftand, ki ʙa zudī omūrzida meşavem. Va agar monandi on ʙoz ham mato'e ʙijoʙand, ʙargirand. Ojo az onon dar kitoʙ pajmon girifta naşuda ʙud, ki dar ʙorai Alloh çuz ʙa rostī suxan nagūjand, hol on ki on cī dar on kitoʙ omada ʙud, xonda ʙudand? Saroi oxirat ʙaroi kasone, ki meparhezand, ʙehtar ast. Ojo andeşa namekuned

[170] Onon, ki dar ilmu amal ʙa kitoʙi Alloh tamassuk (nazdikī) meçūjand va ʙo farmudahoi on iqtido mekunand va az man'kardahoi on durī meçūjand va namozro ʙa surati zohirī va ʙotiniaş ado menamojand, ʙidonand, ki podoşi islohgaronro ʙekor namesozem

[171] Va (ʙa jod or ej Rasul), ki kūhro ʙar ʙoloi saraşon cun sojaʙone nigoh doştem va mepindoştand, agar ahkomi onro qaʙul nakunand, ʙar saraşon xohad aftod. Va ʙarojaşon guftem: Kitoʙero, ki ʙa şumo dodaem, ʙo nerūmandī ʙigired va har ciro, ki dar on omadaast, (az ahdu pajmon) ʙa jod dored, ʙoşad, ki parhezgor şaved va az azoʙi Alloh xudro naçot dihed

[172] Va (ʙa jod or ej Rasul,) Parvardigori tu az puşti ʙani Odam farzandonaşro ʙerun ovard. Va ononro ʙar xudaşon guvoh girift va pursid: «Ojo Man Parvardigoraton nestam?» Guftand: «Ore, guvohī medihem in ki Tu Parvardigori mo hastī». To dar rūzi qijomat nagūed, ki mo az on ʙexaʙar ʙudem

[173] Jo nagūed, ki padaroni mo peş az in muşrik ʙudand va mo nasle pas az onho ʙudem ʙa onho iqtido kardem, ojo ʙa saʙaʙi kore, ki gumrohon karda ʙudand, moro ʙa halokat merasonī

[174] Hamcunon ʙajon kardem ojotro ʙa ummathoi peşina, (incunin ojotro ʙaroi qavmat ej Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) )ʙa ravşanī ʙajon mekunem, şojad ki ʙa sūi on ci ki ʙo Alloh pajmon ʙastaand, az şirkaşon ʙozgardand

[175] Ej Pajomʙar, ʙar ummati xud ʙixon xaʙari on mardero az ʙani Isroil, ki ojathoi kitoʙi xudro ʙa ū ato karda ʙudem, pas olimi ʙuzurg va donişmandi mohir şud va ū pas az donistani in ojatho xoriç şud va şajton dar pajaş aftod va ʙa saʙaʙi muxolifati amri Parvardigor va ito'ati şajton dar zumrai gumrohon daromad

[176] Agar xosta ʙudem, ʙa saʙaʙi on ilm, ki ʙa ū doda ʙudem, martaʙai ʙalandaş meʙaxşidem, vale ū kore kard, ki rasvoī ʙa ʙor ovard va az pai havoju havasi xeş raft. Masali ū cun masali on sag ast, ki agar ʙa ū hamla kunī, zaʙon az dahon ʙerun orad va agar rahojaş kunī, ʙoz ham zaʙon az dahon ʙerun orad. In misoli qavmest, ki ojoti Moro durūƣ şumoridand va az on ito'at nanamudand. Pas qissaro ʙarojaşon ʙixon, to şojad dar in misolho ʙa andeşa furū ravand

[177] Ci ʙad ast masali mardume, ki ojoti Moro durūƣ şumoridand va ʙa saʙaʙi rūjgardondanaşon az pajravii haq va to'ati Parvardigoraşon ʙa xudaşon sitam mekardand

[178] Har kasro, ki Alloh ʙa sūi imon va to'ataş roh namojad, pas ū haqiqatan roh joftaast. Va har kasro, ki gumroh sozad, ʙar ançomi kori xajr tavfiq nadihad. Pas ʙegumon onho zijonkoronand

[179] Baroi çahannam ʙisjore az çinnu insro ʙijofaridem. Onhoro didhoest, ki ʙa on namefahmand amri oxiratro va umedi savoʙ nadorand va az azoʙi Alloh nametarsand va onhoro caşmhoest, ki ʙa on cizero, ki foidaaşon ʙoşad, nameʙinand va gūşhoest, ki nameşunavand haqro, (ja'ne ma'no va fahmişi on dar dilhojaşon roh namejoʙad.) Inho monandi corpojonand, ki aql nadorand, hatto gumrohtar az onhojand. Zero corpojon naf' va zarari xudro dark menamojand. Inho xud az imoni ʙa Alloh va to'ataş dar ƣaflatand

[180] Az oni Alloh ast, nekūtarin nomho, ki dalolat ʙar kamoli azamati Ū hast. Ba on nomhojaş nido kuned, on ciro ki iroda mekuned. Va tark kuned onhoero, ki ʙa nomhoi Alloh kaçravī mekunand. Ba zudī çazoi on ciro ki mekunand, xohand did

[181] Az ofaridagoni mo gurūhe hastand, ki ʙa dini haq roh menamojand va ʙa adolat raftor mekunand va onon peşvojoni rohi haqand, ki Alloh ʙar onho imon va amali soleh rūzī kardaast

[182] Va ononro, ki ojoti moro durūƣ şumoridand va inkor kardand va pand nagiriftand ʙa zudī ʙarojaşon rūzii farovon ato mekunem va onon gumon mekunand, ki ʙar haqiqatand, pas azoʙaşon kunem az rohe, ki xud namedonand. Zina ʙa zina ononro to mavze'm halokat ʙikaşem

[183] Va ʙa onho mūhlat diham, ki tadʙiri (makri) Man ustuvor va mahkam ast

[184] Ojo fikr nakardaand, ki dar hamnişinaşon nişone az devonagī nest va ū oşkoro ʙimdihanda ast? (Ja'ne, mardumro ʙa sūi on ci ki onhoro az azoʙ naçot medihad va podoşro ʙaroi onho haq medorad, da'vat mekunad)

[185] Kasone ki ojoti Allohro durūƣ meşumorand, ojo dar podşohī va tasarrufi osmonhovu zamin va cizhoe, ki Alloh ofaridaast, nameandeşand? Va şojad, ki margaşon nazdik ʙoşad va nogahon ʙar kufraşon halok gardand. Va ʙa'd az Qur'on kadom suxanro ʙovar dorand

[186] Har kasro, ki Alloh gumroh kunad, heç rohnamoe ʙarojaş nest. Va ononro vomeguzorad, to hamcunon dar sarkaşii xeş sargardon ʙimonand

[187] (Kofironi Makka) dar ʙorai qijomat az tu (ej Rasul) mepursand gūjo az on ʙisjor pursidaī va omadani onro medonī, ki ci vaqt faro merasad? Bigū: «Ilmi on nazdi Parvardigori man ast. Tanho Ūst, ki cun zamonaş faro rasad, oşkoraş mesozad. Faro rasidani on ʙar ahli osmonhovu zamin pūşida ast, magar in ki ʙar şumo nogahon meojad». Cunon az tu mepursand, ki gūjo tu az on ogohi, Bigu: «Ilmi on nazdi Alloh ast, vale ʙeştari mardum namedonand»

[188] Bigū (ej Rasul): «Man ʙaroi xud naf' va zarar karda nametavonam, magar onci Alloh ʙixohad. Va agar ilmi ƣajʙ medonistam ʙa xajri xud ʙase meafzudam va heç şarre ʙa man namerasid. Man firistodai Alloh hastam ʙa sūi şumo va az azoʙaş şumoro metarsonam va muƶda mediham ʙa savoʙaş qavmero, ki risolati maro tasdiq menamojad va ʙa şari'ati man amal mekunad

[189] Alloh Zote ast, ki hamai şumoro az jak şaxs ʙijofarid, (ki on padari şumo Odam ast.) Va az Odam zanaşro (Havvoro) ʙijofarid, to ʙa ū oromiş joʙad. Cun ʙo ū daromext, ʙa ʙore saʙuk ʙordor şud va cande ʙo on rūzgorro ʙa sar ʙurd. Va cun ʙor vaznin gardid, on du nafar, Alloh, Parvardigori xeşro ʙixondand, ki agar moro farzande şoista dihī, az siposguzoron xohem ʙud

[190] Va hangome ki ʙa on du farzandi soleh va solime dod dar on cī Alloh ʙa eşon doda ʙud, ʙaroi Alloh şarikone qaror dodand. Va Alloh ʙartar ast az on ci ʙa Ū şarik megardonand

[191] Ojo inho, (muşrikon) şariki Alloh mesozand cizhoero, ki nametavonand heç ciz ʙijofarinand va xud maxluq hastand

[192] Nametavonand oʙidoni xudro jovarī kunand va na ʙa jorii xud ʙarxezand. Pas ci guna onhoro ʙo hamrohi Alloh ma'ʙud girifta meşavad

[193] Ej ʙutparaston, agar ʙuthoero, ki ʙa çoi Alloh iʙodat mekuned, to şumoro hidojat kunand, ʙa şumo çavoʙ namedihand. Barojaton ʙaroʙar ast, ci da'vataşon kuned va ci xomūş ʙoşed. Zero onho nameşunavand va nameʙinand va na hidojat mekunand va na xud hidojat meşavand

[194] Ej muşrikon, onhoero, ki ƣajr az Alloh mexoned, ʙandagone cun şumojand. Agar rost megūed, ki onho cizero az iʙodat sazovor meşavand, pas onhoro ʙixoned, ʙojad du'oi şumoro içoʙat kunand! Va agar şumoro içoʙat kardand va talaʙoti şumoro ʙa ço ovardand, rost guftaed, vagarna dar in da'vojaton durūƣgū hasted va ʙuzurgtarin durūƣro ʙa Alloh nisʙat medihed

[195] Ojo on ʙuthoro pojhoe hast, ki ʙo on roh ʙiravand jo onhoro dasthoe hast, ki ʙo on ʙigirand jo caşmhoe hast, ki ʙo on ʙuʙinand jo gūşhoe hast, ki ʙo on ʙişnavand? Pas ma'ʙudone, ki şumo parastiş mekuned, cunin cizho dar onho vuçud doşta naʙoşad, onhoro iʙodat kardani şumo ʙaroi cist? Bigū ej Rasul, ʙaroi in muşrikon: «Şarikonatonro ʙixoned va ʙar ziddi man makr kuned va maro mūhlat madihed, ʙalki ʙa on şitoʙed. Zero sarparasti man Alloh ast, ki maro sarparastī menamojad

[196] Sarparasti man Alloh ast, ki in kitoʙro nozil karda va Ū şoistakoronro sarparastī menamojad

[197] Ej muşrikon, ononro, ki ʙa çoi Alloh ma'ʙud mexoned, na şumoro metavonand jorī kunand va na xudro

[198] Va agar ʙuthoro ʙa rohi hidojat ʙixoned, nameşunavand va (ej Rasul) meʙinī, ki ʙa tu menigarand, vale gūjo, ki nameʙinand. Zero na caşm dorand na ʙinoī

[199] Ej Pajomʙar tu va ummatat guzaşt kardanro peş gir va ʙa onho osongirī kun, to az tu magurezand va ʙa nekī farmon deh va az nodonon rūj gardon

[200] Va agar az çoniʙi şajton dar tu ƣazaʙ jo vasvasae padid omad, ki turo az kori xajr ʙozmedorad jo ʙar ançomi kori ʙad vasvasa mekunad, ʙa Alloh panoh ʙiʙar, zero Ū ʙa har suxan şunavo va ʙa har kor donost

[201] Kasone, ki parhezgorī mekunand va az azoʙi Alloh metarsand va farzhoi Ūro ʙa ço meorand va az on ci ki man' kardaast, durī meçūjand, cun az şajton vasvasae ʙa onho ʙirasad va on ciro ki Alloh ʙar onho voçiʙ namuda jod mekunand va nogahon (ʙarhaq) ʙino şavand. Va az Alloh talaʙi omūrziş menamojand

[202] Va ʙarodaronaşon (ja'ne, kofiron va şajtonhoi insī) ononro ʙa gumrohī mekaşand va şajtonhoi çin az amali xeş ʙoznameistand

[203] (Ej Rasul), cun ojate ʙaroi muşrikon naovarī gūjand: «Caro az xud cize ixtiro' nakardī?» Bigū: «Man pajravi cize hastam, ki az Parvardigoram ʙa man vahj meşavad. Va zeri tadʙiri Alloh meʙoşam va Alloh nişonaho va ojotro ʙar asosi ʙuzurgvorī va hikmati xud nozil mekunad. Va in Qur'on nişonahoest az çoniʙi Parvardigoraton va rahnamovu rahmat ast ʙaroi mardume, ki imon meovarand

[204] Cun Qur'on xonda şavad, ʙa on gūş dihed va xomūş ʙoşed, to ki şomili rahmati Alloh şaved

[205] (Ej Rasul), Parvardigoratro dar dili xud ʙa zorivu tars, ʙe on, ki sadoi xud ʙaland kunī, har suʙhu şom jod kun va az ƣofilon maʙoş

[206] Alʙatta, onon, ki dar nazdi Parvardigori tu hastand, az parastişi Ū sar nametoʙand, ʙalki ʙa iʙodati Ū tan medihand va şaʙu rūz tasʙehaş megūjand va ʙarojaş saçda mekunand

[1] (Ej Pajomʙar ashoʙat) turo az ƣanimathoi çangi "Badr" mepursand, (ci guna va ʙar ci kason onhoro taqsim menamoī?) Bigū (ʙarojaşon): «Ƣanimathoi çangī az oni Allohu pajomʙar ast. (Pas Rasul ʙa amri Parvardigoraş onro taqsim menamojad.) Agar az mū'minon hasted, az azoʙi Alloh ʙitarsed va ʙar ma'sijati Ū peş naoed va ʙa saʙaʙi molho ʙajni jakdigar kaşmakaşī va duşmanī makuned va ʙo jakdigar ʙa oştī zindagī kuned va az Allohu pajomʙaraş farmon ʙared!»

[2] Mū'minon kasone hastand, ki cun nomi Alloh zikr karda şavad, xavf dilhojaşonro faro girad va cun ojoti Alloh ʙar onon xonda şavad, imonaşon ʙa saʙaʙi andeşa kardani ojotaş afzun gardad va ʙar Parvardigoraşon tavvakal mekunand va umed ʙa çuz Ū nadorand va ƣajr az Ū az kase nameharosand

[3] kasone, ki namozi farziro dar vaqtaş meguzorand va az on cī rūzijaşon dodaem, sadaqa mekunand

[4] Inho mū'minoni haqiqī hastand dar zohir va ham dar ʙotin. Dar nazdi Parvardigoraşon sohiʙi daraçot va omūrzişu rizqi pok hastand. (Va on çannat ast)

[5] Cunon ki şumo dar ƣanimatho kaşmakaş karded, Alloh onhoro az şumo ʙargirift va taqsimoti onhoro ʙa xud va rasulaş qaror kard. Incunin Parvardigorat farmoiş dod, ki turo az xonaat ʙa haq ʙerun kunad va ʙerun omadani tu ʙa tariqi vahj ʙud, ki Çaʙrail ʙarojat ovard, hol on ki gurūhe az mū'minon noxuşnud ʙudand ʙa voxūrii çangi muşrikon

[6] (Ej Muhammad, cun ʙaroi onho haq ravşan şud, ki çang ʙa vuqu' xohad pajvast,) gurūhe az mū'minon dar ʙorai çang ʙo Pajomʙar muçodala namudand va rū ʙa rū şudani duşmanro napisandidand, ki gūjo onhoro ʙa sūi marg meronand va onho ʙa on menigarand

[7] Va ʙa jod ovared ongoh, ki Alloh ʙa şumo va'da dod, jake az du gurūh (ja'ne, korvoni tiçorati Qurajş jo çangi duşman) az oni şumost va ʙar on pirūz meşaved. Va şumo dūst doşted, ki gurūhe nasiʙi şumo gardad, ki qudrat va siloh nadored, vale Alloh mexohad, ki haqro ʙo suxanonaş oşkor va ustuvor ʙigardonad va kofironro reşakan sozad

[8] Alloh mexost, to dini haqro soʙit va ʙotilro (şirk va ahli onro) noʙud gardonad, harcand muşrikoni gunahkor xuşnud naʙoşand

[9] Va ʙa jod ored on ne'matero, ki Alloh ʙar şumo arzonī kard dar çangi Badr, on goh, ki az Parvardigoraton jorī xosted va Alloh du'oi şumoro ʙipaziruft, ki Man ʙo hazor fariştai az pai jakdigar ojanda, joriaton mekunam

[10] Va Alloh in madadro (ja'ne, firistonidani fariştagonro) nakard, magar ʙaroi şodmonii şumo, to dilhojaton ʙa on orom girad. Va jorī tanho az sūi Alloh ast na az quvvatu tavonoii şumo, ki Ū pirūzmand ast dar mulkaş va dar tadʙiru şariataş ʙo hikmat ast

[11] Va ʙa jod ored on zamonero, ki Alloh az xavfi duşmanaton cunon oromiaton doda ʙud, ki xoʙi saʙuke şumoro furū girift va az osmon ʙarojaton ʙorone ʙorid, to zohiri şumoro ʙa on pok kunad va ʙotinatonro az vasvasahoi şajton dur namojad va dilhojatonro ʙo saʙr kardan dar muqoʙili duşman qavī gardonad va qadamhojatonro ustuvor sozad

[12] (Va ʙa jod or ej Pajomʙar on zamonero, ki) Parvardigorat ʙa fariştagon (onone ki musalmononro dar çangi Badr jorī dodand) vahj kard: «Man ʙo şumojam. Şumo dilhoi mū'minonro ustuvor sozed. Man dar dilhoi kofiron ʙim xoham afkand. gardanhojaşonro ʙizaned va tamomi pajvandhoi uzvi onhoro ʙizaned!»

[13] Zero in ʙa on saʙaʙ ast, ki ʙo Allohu pajomʙaraş ʙa muxolifat ʙarxostand. Va har ki ʙo Allohu pajomʙaraş muxolifat varzad, ʙidonad, ki uquʙati Alloh saxt ast

[14] In azoʙro ʙicaşed va in azoʙi şumo dar dunjost va dar oxirat azoʙi otaş ʙaroi kofiron ast

[15] Ej kasone, ki ʙa Alloh va rasuli Ū imon ovardaed va ʙa şari'ati Ū amal kardaed, cun ʙo kofiron dar çang rū ʙa rū şuded, pas puşt nagardoned va nagurezed, ʙalki soʙitqadam ʙoşed va dar ʙaroʙari saxtihoi in kor saʙr kuned. Zero in amr ʙoisi nusrat va pirūzii dini Alloh meşavad

[16] Va har kī az onon dar vaqti çang puşti xudro ʙigardonad va rū ʙa gurez kunad, -magar on ki hadafaş az kanoragirī ʙaroi hamlai duʙora jo ʙa qasdi pajvastan ʙa gūruhi digar ʙoşad- pas, mavridi xaşmi Alloh qaror megirad va çojgohi ū çahannam ast va ci ʙad çojgohest

[17] Şumo ononro namekuşted ʙa tavonoī va qudrati xud, Alloh ʙud, ki onhoro mekuşt ʙo in ki şumoro ʙar kuştani onho qodir gardonid. Va on goh, ki reg ʙa sūi onon andoxtī, ʙar rūi muşrikon ʙirasid, tu najandoxtī, ʙalki Alloh andoxt to mū'minonro xuʙ ʙiozmojad va ʙa vasilai çihod ʙa ʙolotarin daraçaho ʙirasonad. Va ne'mati xudaşro ʙar onho şinosonad, to ki şukri Ūro ʙa ço orand. Alʙatta, Alloh ʙa du'o va guftahoe, ki pinhon jo oşkor medored, şunavo ast va on ci dar on salohi ʙandagonaş ast, donost

[18] In pirūzī az çoniʙi Alloh ʙud, ki ʙa şumo rasid! Va Alloh (dar ojanda) za'ifkunandai hilai kofiron ast, jo ʙaroi haq sar furū meorand jo halok meşavand

[19] (Ej muşrikon), agar pirūzii gurūhi haqro metalaʙed, inak pirūzī ʙa suroƣi şumo omadaast (ja'ne, Muhammadro ʙar şumo nusrat dodem) va agar az kufr ʙozisted, ʙarojaton ʙehtar ast va agar ʙozgarded ʙa çangi ziddi Muhammad, ʙozmegardem ʙoz Muhammadro ʙar şumo nusrat medihem, on guna ki dar Badr şikast hūrded va gurūhi şumo harcand ʙisjor ʙoşad, ʙarojaton sude naxohad doşt, ki Alloh ʙo mū'minon ast ʙo kūmak va nusrati xud

[20] Ej kasone, ki ʙa Alloh va rasulaş imon ovardaed, Allohu pajomʙaraşro ito'at kuned ʙa on ci ki şumoro farmudaast va az on ci ki şumoro man' kardaast va tarki to'ati Ū va rasulaş makuned, dar hole, ki suxani ūro meşunaved az on ci ki tilovat karda meşavad ʙarojaton az Qur'on

[21] Va (ej mū'minon), dar muxolifati amri Alloh va rasulaş monandi muşrikon va munofiqone maʙoşed, ki ojathoi Alloh ʙar onho xonda meşud, guftand, ki şunidem, dar hole, ki nameşunidand

[22] Ba durustī ʙadtarini çonvaron dar nazdi Alloh in karonu (kasone, ki haqro nameşunavand) gungon (kasone, ki haqro namegūjand) hastand, ki ʙa aql (amr va nahji Allohro) darnamejoʙand

[23] Va agar dar onon Alloh xajre mejoft, haqro ʙa onho meşunavonid, lekin medonad dar onho xajre nest va imon nameorand va agar ham ʙa onon haqro meşunavond az saʙaʙi sarkaşī va inkoraşon haqro, ʙoz ham ʙarmegaştand va az haq ruj megardonidand

[24] Ej kasone, ki ʙa Alloh imon ovardaed, ki Ū Parvardigori şumost va ʙa Muhammad (sallallohu alajhi va sallam), ki ū pajomʙar va firistodai Ūst, cun Allohu pajomʙaraş şumoro ʙa cize faro xonand, ki zindagijaton meʙaxşad (zindagii ma'navī, ja'ne şumoro ʙa sūi dini haq va imon mexonad), da'vataşonro içoʙat kuned va ej mū'minon ʙidoned, ki Alloh mijoni odamī va qalʙaş hoil ast va çami'i aşjo zeri tasarrufi Ū hastand. Sazovor ast, ki da'vataş pazirufta şavad va ʙidoned, ki hama ʙa peşgohi Ū gird ovarda şaved! Va nekūkorro ʙa nekūijaş podoş doda meşavad va ʙadkorro ʙa ʙadiaş çazo doda meşavad

[25] Va ej mū'minon, ʙitarsed az fitnae (ʙalo va azoʙ), ki tanho sitamkoronatonro dar ʙar naxohad girift va ʙidoned, ki Alloh kasero, ki ʙa muxolifati amr va naxjaş ʙarojad, ʙa saxtī uquʙat mekunad

[26] Va ʙa jod ovared, (ej mū'minon), ne'matero, ki ʙar şumo arzonī kard, on zamonero, ki andak ʙuded va dar şumori xorşudagoni in sarzamini Makka ʙuded va ʙimi on doşted, ki mardum şumoro az mijon ʙardorand va Alloh panohaton dod dar Madina va jorī kard va pirūzaton gardonid dar Badr va az cizhoi pokiza rūziaton dod, ʙoşad, ki şukrguzorī kuned

[27] Ej kasone, ki ʙa Alloh va rasulaş imon ovardaed va ʙa şari'ati Ū amal kardaed ʙa Alloh va pajomʙaraş xijonat makuned va niz dar amonathoi xudaton xijonat makuned va xud medoned, ki on amonat ast va vafo namudan ʙar on voçiʙ ast

[28] Ej mū'minon, ʙidoned, ki doroiho va farzandon vasilai ozmoişi şumojand, to şumoro ma'lum ʙidorad ojo şumo Ūro şukr mekuned va ito'ataşro ʙa ço meored jo şumoro molu farzand az to'ataş maşƣul mesozad va ʙidoned, ki podoşi ʙuzurg dar nazdi Alloh ast

[29] Ej kasone, ki ʙa Alloh va rasulaş imon ovardaed va ʙa şari'ati Ū amal kardaed, agar az Alloh ʙitarsed (ʙa ançom dodani amrhojaş va dur ʙudan az man' kardahojaş), şumoro ʙinoii şinoxti haq az ʙotil dihad va gunohonatonro mahv sozad va şumoro ʙijomūrzad, ki Alloh sohiʙi fazlu karami ʙuzurg ast

[30] Va on hangomro ʙa jod ovar, ki kofiron dar ʙorai tu naqşa mekaşidand, to dar zindonat afkanand jo ʙikuşandat jo az şahri Makka ʙerunat sozand. Onon naqşa mekaşidand va Alloh niz makru hillai onhoro ʙotil mekard va Alloh ʙehtarini tadʙirkunandagon ast

[31] Cun ojoti Mo xonda şud ʙar onon, ki az rūi çahl va sarkaşiaşon ʙa Alloh va ojathoi Qur'on kofir şudand, guftand: «Şunidem va agar mexostem qat'an mo ham misli in Qur'onro meguftem, (vale az rūi sarkaşiaşon guftand), ki in Qur'on ƣajr az afsonahoi peşinijon cizi digare nest!»

[32] (Va ej Pajomʙar suxani muşrikonro ʙa jod ovar), ki guftand: «Bor Iloho, agar in (Muhammad) az çoniʙi Tu omadavu haq ast, ʙar mo az osmon ʙorone az sang ʙiʙor jo azoʙe dardovare ʙar mo ʙifirist»

[33] To on goh, ki tu (ej Rasul), dar mijonaşon hastī, Alloh in muşrikonro azoʙ nakunad va to on goh, ki az Alloh omūrziş metalaʙand, niz Alloh azoʙaşon naxohad kard

[34] Caro Alloh muşrikonro azoʙ nakunad, hol on ki dūstonaş (mū'minon)- ro az tavof kardan va namoz guzoridan dar Masçidulharom ʙozmedorand va sohiʙoni on nestand? Sohiʙoni on tanho parhezgoronand, ki farzhoi Allohro ʙarpo medorand va az nofarmonii Ū dur meistand, vale ʙeştarinaşon namedonand

[35] Va namozi muşrikon dar nazdi xonai Ka'ʙa çuz huştak kaşidan va kafkuʙī cizi digare nest. Pas ʙa podoşi kufraton azoʙi qatl va asiriro, ki dar rūzi Badr ʙa onon rasid, ʙicaşed

[36] Onon, ki jagonagii Allohro inkor kardand va pajomʙaraşro nofarmonī kardand, amvolaşonro xarç mekunand va ʙa muşrikon va gumrohon medihand, to mardumro az rohi Alloh ʙozdorand. Molhojaşonro xarç xohand kard va hasrat xohand ʙurd, mexohand, ki nuri Allohro xomūş kunand, sipas ʙo dasti mū'minon maƣluʙ meşavand. Va kofironro dar çahannam gird meovarand

[37] To Alloh nopokro az pok çudo namojad va nopokonro ʙa'zero ʙo ʙa'zei digar rūi ham ʙinihad. On goh hamaro gird ovarad va ʙa çahannam afkanad. Inho kofiron dar dunjovu oxirat zijonkoronand

[38] Ba kofironi qavmat, (ki jagonagii Allohro inkor kardand), ʙigūj, ki agar ʙozistand az kufr (va duşmaniaşon ʙar Pajomʙar sallallohu alajhi va sallam va ʙa sūi imon ʙozgardand,) gunohoni guzaştai onho omūrzida meşavad va agar ʙozgardand va davomat kunand ʙar kufraşon, donand, ki ʙo peşinijon cī raftore şudaast (ja'ne Alloh pajomʙaronaşro nusrat medihad va duşmanonaşro halok megardonad)

[39] Ej mū'minon ʙo muşrikon ʙiçanged, to digar fitnae (şirk) naʙoşad va din, hama dini Alloh gardad. Pas ʙalo az ʙandagoni Alloh ʙardoşta meşavad. Pas agar ʙozistodand (az şirk), Alloh kirdoraşonro meʙinad va cize ʙar Ū pūşida va pinhon namemonad

[40] Va agar in muşrikon rūj gardonand az da'vat kardanaton onhoro ʙa sūi imon (ʙa Alloh va rasulaş) va ʙo şumo çang nakardanro va ʙar kufr va çangidani şumo ʙarpoj istand, pas ʙidoned, ki Alloh mavloi şumost Ū mavlo va joridihandai nekūst

[41] Va ʙidoned, ki onci (mole), ki ƣanimat jofted az kofiron va on mol az har çinse, ki ʙoşad, pas az panç jak hissaaş az oni Alloh va pajomʙar va xeşovandoni Pajomʙar (ki qaʙilai Hoşim va Muttaliʙand) va jatimon, miskinho, musofiron ast, agar imon ovarded ʙa Alloh va Qur'one, ki firistodem ʙa ʙandai xud (Muhammad sallallohu alajhi va sallam) dar on rūze, ki çudo şud haq az ʙotil va rūze, ki ʙa ham omadand on du gurūh va Alloh ʙar hama ciz tavonost

[42] Ba jod ored, hangome ki şumo dar kanorai vodii nazdiktar (ʙa Madina) ʙuded va duşmanoni şumo dar kanorai vodii durtar (az Madina) ʙudand va on korvon dar makone pointar (az sohili ʙahri Surx) az şumo ʙud. Agar şumo ʙo jakdigar zamoni çangro ta'jin mekarded, ʙoz ham az on xilof mevarzided, to kore, ki Alloh muqarrar kardaast, voqe' şavad, to har ki halok meşavad, ʙa dalele halok şavad va har ki zinda memonad, ʙa dalele zinda monad. Va ʙa durustī, ki Alloh ʙa guftori har du gurūh şunavost va cize ʙar Ū pūşida namemonad va ʙa nijathoi şumo donost

[43] Ba jod or (ej Pajomʙar), Alloh dar xoʙ miqdori duşmanonatro ʙa tu kam nişon dod. Pas mū'minonro ʙa in xaʙar dodī, dilaşon quvvat pajdo kard va ʙar çangi onho çasorat pajdo kardand. Agar şumorai onhoro ʙisjor nişon medod, az tars notavon meşuded va dar tasmim ʙa çang ʙa nizo' (ixtilof) ʙarmexosted, vale Alloh şumoro az duşmanon dar amon doşt, ki Ū ʙa on cī dar dilhost, ogoh ast

[44] Va on goh, ki cun ʙa ham rasided, ononro dar caşmi şumo kam namud va şumoro niz dar caşmi onon kam namudor kard, to du gurūh ʙa hamdigar hamlavar şavand va to Alloh korero, ki şudanī ʙud, ʙa ançom rasonad (va on pirūzii musalmonon va şikast va rasvoii kofiron va kuşta şudani rahʙaroni onon ast). Va hamai korho ʙa Alloh ʙarmegardad! Va Alloh pokro az nopok çudo mesozad

[45] Ej kasone, ki ʙa Alloh va rasulaş imon ovardaed va ʙa şari'ati Ū amal kardaed, agar ʙa gurūhe az duşman ʙarxūrded, pojdorī kuned va Allohro ʙisjor jod kuned, to nusrataşro ʙa şumo arzonī namojad, ʙoşad, ki pirūz şaved

[46] Va ʙa Allohu pajomʙaraş ito'at kuned va ʙo jakdigar ʙa nizo' ʙarnaxezed, ki notavon va ʙuzdil şaved va davlatu quvvati şumo ʙiravad. Dar muqoʙili duşman saʙr peşa gired, ki Alloh hamrohi soʙiron ast! Onhoro nusrat dihad va xoraşon nagardonad

[47] Monandi on kason (muşrikon) maʙoşed, ki sarmasti maƣrur va ʙaroi xudnamoī az dijori xeş ʙerun omadand va digaronro az rohi Alloh ʙozdoştand. Va Alloh ʙa har kore, ki mekunand, ihota (ogohii komil) dorad

[48] Ba jod ored, vaqte ki şajton kirdori muşrikonro dar nazaraşon ʙijorost va ʙarojaşon guft: «Imrūz az mardum kase ʙar şumo pirūz nameşavad va man panohdihandai şumojam». Vale cun du gurūh rū ʙa rū şudand; muşrikon hamrohi şajton va mū'minon hamrohi fariştagon şudand. Ū (şajton) ʙozgaştu guft: «Haroina man az şumo ʙezoram, dar haqiqat man cizhoero meʙinam, ki şumo nameʙined, (ja'ne şajton nişonahoi pirūzii musalmononro ʙo madadi Alloh az tariqi firistodani firiştagon did va guft, ki) man az Alloh metarsam, ki Ū ʙa saxtī uquʙat mekunad şaxsero, ki ʙa Ū nofarmonī kunad!»

[49] Ba jod ored, vaqte ki ahli şirk va munofiqon va on kasone, ki dar dil ʙemorie dorand, hol on ki medidand, ki musalmonon andakeand va duşmanonaşon ʙisjor, guftand: «Dini inho (ja'ne musalmonon) firefta ast». Va inho (munofiqon) dark nakardand, ki har kas, ki ʙa Alloh tavakkal kunad va ʙa va'dai Ū şak nakunad, Alloh ūro xor nakunad, ʙa durustī, ki Alloh tavono ast va heç nerūe nametavonad Ūro şikast dihad va dar on ci taqdir karda içro namudaast, ʙo hikmat meʙoşad

[50] (Ej Rasul), agar ʙuʙinī on zamonro, ki fariştagon çoni kofironro mesitonand va ʙa rūju puştaşon mezanand va megūjand: «Azoʙi sūzonro ʙicaşed!»

[51] In azoʙ ʙa saʙaʙi on kirdorhoest, ki peş az in karda ʙuded va Alloh ʙa ʙandagonaş misqoli zarrae sitam ravo namedorad

[52] Kirdori muşrikoni Qurajş, ki dar çangi Badr kuşta şudand, ʙa monandi odati qavmi Fir'avn ʙud va kasone, ki peş az onho ʙudand, onho ʙa ojoti Alloh kofir şudand. Pas Alloh onhoro ʙa çazoi gunohonaşon azoʙ kard, ki Alloh nerūmand va saxtuquʙat ast! Va har kasro ki ʙixohad ʙigirad, ū nametavonad Allohro notavon namojad

[53] In çazoi ʙad ʙa on xotirast, ki Alloh ne'matero, ki ʙa qavme arzonī doştaast, digargun nasozad, to holi xudro az ito'at kardan ʙa ançom dodani gunoh taƣjir dihand va dar muqoʙili ne'mat nosiposī kunand. Va Alloh ʙa guftori xalqaş şunavo va ʙa holaşon donost

[54] Holi inho (kofiron) monandi odati qavmi Fir'avn ʙud, ki Mūsoro durūƣgūj ʙarovardand va kasone, ki peş az onho ʙudand, onho ojoti Parvardigoraşonro durūƣ şumoridand va Mo ʙa çazoi gunohonaşon halokaşon kardem va qavmi Fir'avnro ƣarq soxtem, zero hama sitamgor ʙudand. Pas incunin onhoro halok kardem dar Badr va ʙa'zeaşonro ʙo asir aftodan xor kardem

[55] Alʙatta, ʙadtarin çunʙandagon (insonho) dar nazdi Alloh onhojand, ki kofir şudaand va ʙar kufri xud davomat kardand va ʙa rasuloni Alloh imon nameovarand va jagonagii Ūro iqror namekunand va ʙa şari'ati Ū niz pajravī namekunand

[56] Kasone, ki tu az onon (az jahudijoni Qurajza) pajmon giriftī, ki ʙo tu çang namekunand, sipas pajopaj pajmoni xeşro meşikanand va ʙo şikastani pajmonaşon az Alloh nametarsand

[57] pas agar onhoro dar çang ʙijoʙī, parokandaaşon soz (ʙo kuştan), to pajravonaşon niz parokanda şavand va ʙa in guna koraşon çur'at nakunand va niz digar duşmanon (az araʙho va ƣajraşon) ʙitarsand va ʙoşad, ki iʙrat girand

[58] Ej Rasul, agar tarsidī, ki gurūhe dar pajmon xijonat mevarzand, ʙa onon e'lon kun, ki ʙajni manu şumo pajmone ʙoqī namondaast, (ja'ne har du gurūh donand, ki ʙajnaşon pajmone namondaast) monandi xudaşon amal xohī kard. Zero Alloh xoinoni ahdşikanro dūst nadorad

[59] Onon, ki kofir şudaand, napindorand, ki peşdastī kardaand (ja'ne, az qudrati Alloh ʙerun şudaand va ū onhoro çazo doda nametavonad), zero Allohro notavon karda nametavonand

[60] Va (ej musalmonon), dar ʙaroʙari duşmanonaton metavoned nerū va asponi savorī omoda kuned, to duşmanoni Alloh va duşmanoni xud va ƣajri onhoro, ki şumo onhoro nameşinosed va Alloh meşinosad, ʙitarsoned. Va on ciro, ki dar rohi Alloh xarç mekuned, (andak jo ʙisjor) podoşi on dar rūzi qijomat ʙa purragi ʙa şumo ʙozgardonda şavad va az savoʙi on az şumo kam karda naşavad

[61] Va agar ʙa sulh majl kunand, (ej Pajomʙar) tu niz ʙa sulh majl kun va ʙar Alloh tavakkal kun, ki Ūst şunavo ʙa suxanoni şumo va dono ʙa nijathoi şumo

[62] Va agar onon, ki ʙo tu ahd ʙastand va xostand, ki turo ʙifireʙand, Alloh ʙaroi tu kofist. Ūst, ki turo ʙa jorii xeş va jorii mū'minon quvvat dodaast

[63] Dilhojaşonro ʙa jakdigar mehruʙon soxt. Agar tu hamai on ciro, ki dar rūi zamin ast, xarç mekardī, nametavonistī, ki dilhoi onhoro ʙa jakdigar mehruʙon sozī. Vale Alloh dilhojaşonro ʙa jakdigar mehruʙon kard, ki ʙo jakdigar dūstu ʙarodar gaştand. Ba durustī, ki Ū pirūzmandu hakim ast

[64] Ej Pajomʙar, Alloh turo va mū'minonero, ki az tu pajravī mekunand, az ʙadii duşmanonaton kifojakunandaast

[65] Ej Pajomʙar, mū'minonro ʙa çang ʙarangez. Agar az şumo ʙist tan saʙrkunandagon ʙoşand va dar çang pojdorī kunand, ʙar dusad tan az duşmanonaşon pirūzī xohand joft. Va agar sad tan saʙrkunandagon ʙoşand, ʙa hazor tan az kofiron pirūz meşavand. Zero onho kofiron mardume mahrum az ilmu fahmand. (Ja'ne muşrikon ʙaroi umedi savoʙ nameçangand va dar çang ustuvor nameʙoşand, zero xavf meʙarand, ki kuşta şavand)

[66] Aknun Alloh ʙar şumo saʙuk kard (ej mū'minon) va az notavonijaton ogoh şud. Agar az şumo sad tan saʙrkunandagon ʙoşand va dar çang poj fuşurand, ʙar dusad tan pirūz meşavand. Va agar az şumo hazor tan ʙoşand, ʙa jorii Alloh ʙar du hazor tan az kofiron pirūz meşavand. Va Alloh ʙo saʙrkunandagon ast

[67] Baroi heç pajomʙare şoista nest, ki dar vaqti asir giriftani kofiron, onhoro ʙa xotiri fidja giriftan ozod kunad, ʙojad onho az ʙajn ʙurda şavand va şarri onho kam gardad. Şumo ʙo giriftani fidja va zinda nigoh doştani onho molu mato'i dunjoro mexohed va Alloh maslihati oxiratro mexohad. Va Ū pirūzmandu hakim ast

[68] Agar az çoniʙi Alloh hukme, ki qazo va qadari Ū ʙar on raftaast, (ja'ne, ʙar halol ʙudani ƣanimatho va fidja giriftan ʙar asiron)- nameʙud, azoʙi ʙuzurg ʙa şumo merasid

[69] Ej mū'minon, az on cī ʙa ƣanimat giriftaed, (az moli muşrikon dar Badr) ki halol astu pokiza, ʙixūred. Va az Alloh ʙitarsed. Alʙatta, Alloh ʙaroi ʙandagonaş omūrzanda va ʙa onho mehruʙon ast

[70] Ej Pajomʙar, ʙa asirone, ki dar dasti şumo hastand, ʙigū: «Agar Alloh dar dilhojaton nişoni imon ʙuʙinad, ʙehtar az on mole, ki az şumo girifta şudaast, ʙa şumo xohad dod va az fazli xeş xajri farovone ʙarojaton faroham menamojad va gunohontonro meomūrzad va şumoro doxili ʙihişt menamojad va Alloh tavʙakunandagonro omūrzanda va ʙa onho mehruʙon ast!»

[71] Agar qasdi xijonat ʙa turo doşta ʙoşand, peş az in ʙa Alloh xijonat varzidaand va Alloh turo ʙar onho nusrat dodaast va Alloh dono ast ʙar on ci dar zamirho (dilho) hast, hakim ast dar tadʙiri holi ʙandagonaş

[72] Onon, ki ʙa Alloh va rasulaş imon ovardaand va ʙa şari'ati Ū amal kardaand va hiçrat kardaand va ʙo molu çoni xeş dar rohi Alloh çihod kardaand va onon, ki ʙa muhoçiron çoj doda va joriaşon kardaand onho dūston va joroni jakdigarand. Va onon, ki imon ovardaand va hiçrat nakardaand, şumo homī va nusratdihandai onon nested, to on goh, ki muhoçirat kunand. Vale agar şumoro ʙa jorī talaʙidand, pas jorī kardani onho va dar kanori onho çangidan voçiʙ ast, magar on, ki ʙar ziddi on gurūhe ʙoşad, ki mijoni şumo va onho pajmone ʙasta şuda ʙoşad. Va Alloh ʙa korhoe, ki mekuned, ʙinost! Va har jakero muvofiqi nijat va amalaş podoş medihad

[73] Kofiron niz dūst va madadgori jakdigarand. Agar şumo ʙo mū'minon dūstī nakuned va ʙo kofiron duşmanī navarzed, dar in sarzamin fitnavu fasodi ʙuzurg padid xohad omad

[74] Onon, ki ʙa Alloh va rasulaş imon ovardaand va tarki dijori xud karda hiçrat kardand va dar rohi Alloh çihod kardaand va onon, ki çojaşon dodaand va joriaşon kardaand, ʙa haqiqat mū'minonand, omūrzişi gunohon va rūzii nekū dar çannathoi na'im az oni onhost

[75] Va hamcunin kasone, ki ʙa'd az muhoçiron va ansor omadaand va ʙa xuʙī az onon pajravī karda, imon ovardaand va hiçrat kardaand va hamrohi şumo çihod kardaand, az şumo hastand. (Ja'ne, on ci ʙaroi şumost, ʙa onon ham merasad va on ci ki ʙa zarari şumost, ʙa zarari onho niz meʙoşad) Ba hukmi kitoʙi Alloh xeşovandon ʙa jakdigar sazovortarand ʙa çuz asaʙaho va kasone ki doroi sahme az taraka hastand, kase digar az majit meros nameʙarad. Va agar asaʙaho va kasone, ki doroi sahme az taraka hastand, vuçud nadoşta ʙoşand, nazdiktarin xeşovandoni murda meros meʙarand. Va Alloh ʙar har cize donost

[1] Allohu pajomʙaraş ʙezorand az muşrikone, ki ʙo onho ahdu pajmon ʙastaed

[2] Pas, - ej muşrikon, - cahor moh ʙa şumo mūhlat doda şud, ki dar in sarzamin ʙigarded va ʙidoned, ki az azoʙi Alloh natavoned gurext va ʙidoned, ki Alloh xorkunandai kofiron ast dar dunjo ʙa kuştanu asorat va azoʙ dar oxirat

[3] Dar rūzi haççi ʙuzurg (ja'ne, rūzi idi qurʙon) az çoniʙi Allohu pajomʙaraş ʙa mardum e'lon meşavad, ki Allohu pajomʙaraş az muşrikon ʙezorand. Pas, - ej muşrikon, - agar tavʙa kuned, ʙarojaton ʙehtar ast. Vale agar rūj ʙigardoned az qaʙuli dini haq, pas ʙidoned, ki az Alloh natavoned gurext. Va kofironro ʙa azoʙi dardovar ham dar in dunjo va ham dar oxirat xaʙar deh

[4] Magar on gurūh az muşrikon, ki ʙo onho pajmon ʙastaed va dar pajmoni xud heç kamʙudie najovardaand (ja'ne, xijonat nakardand) va ʙo heç kas ʙar ziddi şumo naʙaromadaand. Bo inho ʙa pajmoni xeş to pojoni muddataş vafo kuned, hamono Alloh parhezgoronro (ononro, ki xijonat namekunand), dūst medorad

[5] Pas cun mohhoi harom ʙa pojon rasand, har ço ki muşrikonro jofted, ʙikuşed va ʙigiredu ʙa haʙs afkaned va dar hama ço dar kaminaşon nişined. Ammo agar tavʙa kardand va ʙozgaştand az şirk va islomro qaʙul kardand va namozro ʙarpo kardand va zakotro ado namudand, pas raho kuned ononro, ki ʙarodaroni şumoand dar Islom. Hamono Alloh omurzandai tavʙakunandagon va mehruʙon ast ʙar onon

[6] Va agar kase az muşrikon az tu ej Pajomʙar panoh talaʙ kunand, panoh ʙideh ūro, to kalomi Allohro (Qur'on) ʙişnavad, sipas ʙa makoni amnaş ʙirason, in hukm ʙa saʙaʙi on ast, ki muşrikon gurūheand, ki namedonand haqiqati Islomro

[7] Cī guna muşrikonro ʙo Alloh va pajomʙari Ū ahdu pajmone ʙoşad? Magar onhoe, ki nazdi Masçidulharom (dar Hudajʙija) ʙo onho pajmoni sulh ʙasted, cun ʙar pajmonaşon soʙitu ustuvor istodand, pas şumo ham ʙar pajmonaton soʙitu ustuvor ʙiisted. Hamono Alloh parhezgoronro (ononro, ki dar ahdaşon ustuvor meistand), dūst medorad

[8] Cī guna ʙoşad muşrikonro ahdu pajmone!? Zero agar ʙar şumo pirūz şavand, ʙa heç ahdu savgand va xeşovandī vafo nakunand. Va şumoro firefta nakunad muomila kardanaşon az tarsi şumo, zero ki onho ʙo zaʙon xuşnudaton mesozand va qaʙul namekunad dilhojaşon va ʙisjoriaşon az din xoriçand va ahdu pajmonhoro meşikanand

[9] Ojoti Allohro ʙa ʙahoi andake az moli dunjo furūxtand va mardumro az rohi Alloh ʙozdoştand va ʙadkorī kardand

[10] Ahdu savgand va xeşovandii heç mū'minero riojat namekunand va inho (muşrikon) mardumi taçovuzkorand

[11] Pas agar tavʙa kardand az iʙodati ƣajri Alloh va kalimai tavhidro ʙar zaʙon rondand va namoz ʙa çoj ovardand, ʙarodaroni dinii şumo hastand. Mo ojoti Allohro ʙaroi mardume, ki az donoī ʙarxūrdorand, ʙajon mekunem

[12] Va cun ʙa'di ʙastani pajmon muşrikon savgandhoi xudro şikastand va dar dini şumo ta'na zadand, ʙo peşvojoni kufr çang kuned, ki onhoro irodai savgand nigoh doştan nest. Boşad ki az kirdori ʙadi xud (ja'ne, ta'na zadan dar Islom) ʙozistand

[13] Ojo nameçanged ʙo mardume, ki savgandi xudro şikastand va qasd kardand xoriç kardani pajomʙarro az Makka va onho ʙar ziddi şumo avvalin şuda duşmanī (azijat, ozor va çang) oƣoz kardand? Ojo az onho metarsed? Bojad az Alloh ʙitarsed, agar mū'mini voqe'ī va haqiqī ʙoşed

[14] Ej gūruhi mū'minon, ʙo kuffor ʙiçanged. Alloh ʙa dasti şumo azoʙaşon mekunad va xoraşon mesozad va şumoro pirūzī medihad ʙar ʙoloi onon va dilhoi mū'minonro şifo meʙaxşad

[15] Va kina az dilhoi mū'minon dur kunad va Alloh tavʙai har kiro, ki ʙixohad, mepazirad. Va Alloh donost, medonad sidqi tavʙai tavʙakunandagonro va ustuvorkor ast dar korhojaş

[16] Ej mū'minon, ojo gumon karded, ki guzoşta şaved ʙe heç imtihon (ja'ne, taklifi amri çihod ʙolojaton naşavad) va hanūz çudo nasoxta Alloh az şumo ononro, ki çihod kardand va onon nagiriftand heç dūstero pinhonī, çuz Allohu pajomʙaraş va mū'minonro? Va Alloh ʙa har kore, ki mekuned, ogoh ast

[17] Muşrikonro loiq nest, ki dar hole, ki ʙa kufri xud iqror mekunand va ʙaroi Alloh şarik meorand, masçidhoi Allohro oʙod sozand. Zero amali in kofiron ʙotil ast va çovidonand dar otaş

[18] Masçidhoi Allohro kasone oʙod mekunand, ki ʙa Alloh va rūzi qijomat imon ovardaand va namoz meguzorand va zakot medihand va çuz az Alloh nametarsand. Umed ast, ki inho az hidojatjoftagon ʙoşand

[19] Ojo oʙ dodan ʙa hoçijon va oʙod soxtani Masçidulharomro monandi kori kase qaror dodaed, ki ʙa Alloh va rūzi qijomat imon ovarda dar rohi Alloh çihod kardaast? Dar nazdi Alloh ʙaroʙar nestand va Alloh gurūhi sitamkoronro hidojat namekunad

[20] Onon, ki imon ovardand va hiçrat kardand va dar rohi Alloh ʙo molu çoni xeş çihod kardand, ʙuzurgtarand dar martaʙa nazdi Alloh va inhojand ʙa matlaʙ rasidavu komjoʙşavanda

[21] Muƶda medihad hiçratkunandagonro Parvardigoraşon ʙa rahmatu xuşnudii xud va ʙa ʙihişte, ki dar on ne'mathoi çovid doimī ʙuvad

[22] Dar on ʙihişt çovidon ʙimonand va inho savoʙhoi on amalhoi solehe meʙoşand, ki dar dunjo karda ʙudand. Hamono açru muzdi ʙuzurg dar nazdi Alloh ast

[23] Ej kasone, ki ʙa Allohu Rasulaş imon ovardaed, agar padaronu ʙarodaronaton dūst dorand, ki kufrro ʙa çoi imon intixoʙ kunand, onhoro dūst magired va sirru asrori musulmononro ʙa onon foş nakuned. Modome, ki onon ʙar aqidai kufraşon hastand. Pas har kas az şumo dūstaşon ʙidorad, hamono nofarmonʙardorii Alloh kardaast va az sitamkoron xohad ʙud

[24] Bigū (ej Rasul): «Agar padaronatonu farzandonaton va ʙarodaronatonu zanonaton va xeşovandonaton va molhoe, ki kasʙ kardaed va tiçorate, ki az ʙeravnaqii on metarsed va xonahoe, ki ʙa on dilxuş hasted, ʙaroi şumo az itoati Allohu pajomʙaraş va çihod kardan dar rohi Ū mahʙuʙtar ast, muntazir ʙoşed, to Alloh farmoni xeş ʙijovarad». Va Alloh ononro, ki az toati Ū ʙaromadand, hidojat naxohad kard

[25] Hamono Alloh şumoro dar ʙisjore az çojho jorī kard. Va niz dar rūzi Hunajn on goh ki ʙisjorii adadi laşkaraton şumoro ʙa taaççuʙ ovarda ʙud, vale ʙaroi şumo sude nadoşt va zamin ʙo hamai vaseī va hamvoriaş ʙar şumo tang şud (va in ʙa on saʙaʙ ʙud, ki dar avvali çang şikast xūrda ʙuded). Pas ʙozgaşted va ʙa duşman puşt gardonded va po ʙa gurez nihoded

[26] Sipas Alloh oromişi xeşro ʙar Pajomʙaraş va ʙar mū'minon nozil kard va laşkarhoero, ki onhoro namedided (ja'ne, fariştagonro), furū firistod va kofironro azoʙ kard (ja'ne, ʙa'ze az onon kuşta va ʙa'ze digaraşon asir şudand) va in ast çazoi kofiron

[27] Sipas ʙa'd az in çang kase az kufri xud ʙozgaşt va doxili Islom şud, ʙoz qaʙul mekunad Alloh ʙa'd az in (çang) tavʙaro ʙar har kī mexohad. Va Alloh omurzandavu mehruʙon ast

[28] Ej kasone, ki imon ovardaed, hamono muşrikon palidand. Pas ʙojad, ki nazdik naşavand ʙa xonai Ka'ʙa ʙa'di in sol (ja'ne, soli nuhumi hiçrī) va agar metarsed az kamʙaƣalivu darveşī ʙa saʙaʙi najovardani muşrikon

[29] Bo kasone az axli Kitoʙ, ki ʙa Alloh va rūzi qijomat imon nameovarand va cizhoero, ki Allohu pajomʙaraş harom kardaast, ʙar xud harom namekunand va dini haqro namepazirand, çang kuned, to on goh ki ʙa dasti xud dar holi xorī çizja ʙidihand

[30] Jahudijon guftand, ki Uzajr pisari Alloh ast va nasoro guftand, ki Maseh (Iso) pisari Alloh ast. In suxanest, ki asl nadorad, monandi guftori kasonest, ki peş az in kofir ʙudand. Alloh la'nat va noʙudaşon kunad. Pas cī guna az haq ʙa sūi ʙotil ʙargardonida meşavand

[31] (Jahudu nasoro) olimonu oʙidoni xeş va Maseh pisari Marjamro ʙa çoi Alloh ma'ʙud giriftand va hol on ki ma'mur ʙudand, tanho jak Allohro ʙiparastand, ki çuz Ū heç ma'ʙude ʙarhaq nest. Pok ast, az on ci şarikaş mesozand

[32] Kofiron mexohand nuri Alloh (dini Islom)-ro ʙo dahoni xud ʙo suxanoni durūƣ va şuʙhahojaşon xomūş kunand va Alloh qaʙul namekunad, magar on ki nuri xud (dini Islom)-ro komil sozad. Harcand kofironro xuş naojad

[33] Alloh Zotest, ki pajomʙari xud Muhammad (sallallohu alajhi va sallam)-ro ʙaroi hidojati mardum firistod ʙo Qur'on va dini durustu ʙarhaq, to Islomro ʙar hamai dinho pirūz gardonad, harcand muşrikonro dini Islom xuş naojad

[34] Ej kasone, ki imon ovardaed, hamono ʙisjore az olimonu oʙidoni ahli kitoʙ amvoli mardumro ʙa nohaqqī (az rohi rişva va harom) mexūrand va digaronro az rohi Alloh ʙozmedorand. Va kasonero, ki tillovu nuqra zaxira mekunand va dar rohi Alloh xarçaş namekunand (ja'ne, zakot namedihand), ʙaşorat deh onhoro ʙa azoʙi dardovar

[35] Rūze, ki dar otaşi çahannam porae az on tillovu nuqra gudoxta şavad va peşonivu pahlū va puştaşonro ʙo on doƣ kunand. Va gufta şavad: In ast çazoi on ci zaxira namuded ʙaroi xud (ja'ne, zakotaşro nadoda ʙuded), pas ʙicaşed azoʙi on molero, ki zaxira mekarded

[36] Hamono şumorai mohho az rūi hukm va taqdiri Alloh, dar kitoʙi Alloh, - az on rūz, ki osmonhovu zaminro ʙijofarida, - duvozdah ast. Cahor moh mohhoi haromand. In ast dini haq. Dar on mohho ʙa saʙaʙi çanghoi nohaq ʙar xeştan sitam makuned. Va hamcunon, ki muşrikon hamagī ʙa çangi şumo ʙarxostand, hamagī ʙa çangi onho ʙarxezed. Va ʙidoned, ki hamono Alloh ʙo parhezgoron ast, ononro nusrat medihad va pojdoraşon megardonad

[37] Hamono ʙa ta'xir andoxtani muşrikon mohhoi harom va taƣjiru taʙdil dodani çojhoi onho, jak zijodatiest dar kufr ki ʙo on kofiron gumroh gardonida meşavand; on mohro jak sol halol meşumurdand va onro soli digar harom meşumurdand, to ʙo şumorai on ci ki Alloh harom soxtaast, muvofiqat kunand. Pas, cizero halol sozand, ki Alloh harom soxtaast. Kirdorhoi ʙadaşon ʙaroi onho orosta karda şudaast. Va Alloh qavmi kofironro ʙa sūi haq hidojat namekunad

[38] Ej kasone, ki imon ʙa Alloh va rasuli Ū ovardaed, caro hangome ʙa şumo gūjand, ki dar rohi Alloh ʙaroi çangi duşmanonaton şitoʙon ʙerun oed, tanʙalī karda az xonahojaton ʙerun nameoed? Ojo ʙa çoi zindagii çovidonai oxirat ʙa zindagii dunjo rozī şudaed? Hamono kajfu safoi in dunjoi guzaranda dar ʙaroʙari ne'mathoi çovidonai oxirat çuz andake nest

[39] Ej mū'minon, cun ʙa çang safarʙar naşaved, Alloh şumoro ʙa şikançai dardnoke azoʙ mekunad va qavmi digarero ʙa çoi şumo ivaz mekunad va har goh ʙa onon gufta şavad, ki ʙa çang ʙaroed, onon ʙa çang meʙarojand va itoati Allohu rasulaş mekunand va agar az majdoni çang aqiʙnişinī karded ʙa Alloh zijone namerasoned, cunki Alloh ʙa şumo nijozmand nest, ʙalki şumo ʙa Ū nijozmanded. Va Ū ʙe madadi şumo ham din va pajomʙaraşro nusrat xohad dod, zero ki Ū ʙar har kore tavonost

[40] Ej joroni Pajomʙar, agar Pajomʙarro şumo jorivu nusrat nadihed cī sud? Hamono Alloh nusrat dodaast ūro, on goh ki ʙerun kardand ūro kofironi qurajş az Makka va hamrohaş kasi duvvum (ja'ne, Aʙuʙakri Siddiq razijallohu anhu) ʙud. Cun in du kas (Pajomʙar va Aʙuʙakr) dar ƣor ʙudand, on goh Pajomʙar (sallalohu alajhi va sallam), ki ʙa jori xud meguft: "Ƣam maxūr, Alloh ʙo most". Pas, firistod Alloh oromişi xudro ʙa Pajomʙar va nusratu quvvat dod ūro ʙa laşkarhoe, ki nadidand onhoro (ja'ne, fariştagon) va pasttaru furūtar soxt suxani kofironro va suxani Alloh suxanest ʙaland. Va Alloh pirūzmand ast dar mulkaş va durustkor ast dar tamomi korhojaş

[41] (Ej mū'minon), ʙa çang şitoʙon ʙiraved dar rohi Alloh xoh ʙar şumo oson ʙoşad, xoh duşvor va ʙo molu çoni xeş dar rohi Alloh çihod kuned. In çihod ʙehtar ast şumoro, agar medonisted

[42] Agar naf'i zudhosilşavanda va safari oson meʙud, az paji tu (munofiqon) meomadand, vale aknun, (on ci ʙa on da'vat mekunī ʙa ʙaromadan ʙa çangi Taʙuk), ki masofati roh ʙa onho dur namud va havo garm ast, pajmudanaşro duşvor mehisoʙand. Va ʙa Alloh qasam mexūrand, ki agar metavonistem, hamrohi şumo ʙerun meomadem. Inho tan ʙa halokat mesuporand (ʙo on savgandi durūƣaşon). Alloh medonad, ki munofiqon durūƣ megūjand

[43] Alloh turo ʙuʙaxşojad ej Pajomʙar, caro ʙa çihod naʙaromadani munofiqon ruxsat dodī? Meʙoist onhoe, ki rost meguftand, oşkor şavand va tu durūƣgūjonro ham ʙişnosī

[44] Onon, ki ʙa Alloh va rūzi qijomat imon dorand, hargiz ʙaroi çihod kardan ʙo molu çonaşon dar rohi Alloh az tu ej Pajomʙar ruxsat nametalaʙand, ʙalki munofiqon ruxsat metalaʙand va Alloh parhezgoronro meşinosad

[45] Hamono kasone, ki az tu ruxsat mexohand ʙa Alloh va rūzi qijomat imon nadorand va amali soleh namekunand va dilhojaşonro şak faro giriftaast az savoʙ va iqoʙi rūzi qijomat va in şak onhoro ʙa hajronī afkandaast

[46] Agar munofiqon mexostand, ki ʙaroi çang ʙerun şavand, ʙaroi xeş asʙoʙi safar omoda mekardand, vale Alloh safarʙar şudani ononro napisandid va az çang onhoro ʙozdoşt va ʙa onho gufta şud, ki hamrohi kasone, ki ʙojad dar xona ʙinişinand, ʙinişined

[47] Ej mū'minon agar ʙo şumo ʙa çang ʙerun ojand, cize çuz fasod mijoni şumo nameafzudand va alʙatta, meşitoftand va kūşiş mekardand, ki dar ʙajni şumo fasod va fitna angezand va şumoro az çihod dar rohi Alloh ʙozdorand. Va (ej mū'minon) dar mijoni şumo suxancinonest, ki axʙori şumoro ʙaroi onho meʙarand. Va Alloh ʙa holi sitamkoronu munofiqon ogoh ast

[48] Hamono peş az in ham (ja'ne, dar çangi Taʙuk) fitnagarī mekardand va ʙaroi tu ej Pajomʙar, korhoro ʙar'aks va digargun çilva medodand (ja'ne, kūşiş mekardand, ki ʙa har roh az peşrafti dini tu peşgirī kunand), to on goh ki haq ƣoliʙ omad va farmoni Alloh oşkor şud, dar hole, ki onhoro xuş nameomad, ki din pirūz şavad

[49] Ba'ze az munofiqon kase ast, ki megūjand: «Maro ʙaroi ʙoqī mondan dar Madina ruxsat deh va ʙa fitna majandoz maro. Ogoh ʙoş, ki inho xud ʙa saʙaʙi nifoqaşon va nofarmonii Alloh va Rasulaş dar gunohi ʙuzurg aftodaand va hamono otaşi çahannam kofironro ihota kardaast

[50] Agar ne'mate (misli pirūzī jo ƣanimat) ʙa tu ej Pajomʙar, rasad, andūhgin sozad munofiqonro va agar ʙa tu musiʙate rasad, megūjand: «Mo corai kori xeş peş az in andeşidaem». Va xuşholşuda ʙarmegardand

[51] Bigū ej Pajomʙar, ʙaroi in munofiqon: «Musiʙate ʙa mo hargiz naxohad rasid, çuz on ciro Alloh ʙaroi mo dar Lavhi Mahfuz naviştaast. Ū sarparasti most va mū'minon ʙojad, ki ʙar Alloh tavakkal kunand»

[52] Bigū ej Pajomʙar: «Ojo çuz jake az on du nekī (şahodat jo pirūzī) intizori cizi digarero ʙaroi mo dored? Vale mo muntazirem azoʙero, ki az çoniʙi Ū ʙa şumo ʙirasad jo ʙa dasti mo şumoro halok, jo asir gardonad. Pas, şumo muntazir ʙoşed, mo niz ʙo şumo muntazir memonem»

[53] Bigū ej Pajomʙar, ʙaroi munofiqon: «Alloh az şumo namepazirad, cī az rūi rozigī xarç kuned va ci az rūi norozigī, zero dar dinaton şak dored va mardumi nofarmon hasted»

[54] Saʙaʙi qaʙul naşudani xarçhojaşon in ʙud, ki onho dar zamiri xud kufrro pinhon doştand va Pajomʙari Alloh sallallohu alajhi va sallamro durūƣ ʙarovardand. Va ʙa namoz nameojand, magar dar holi tanʙalī va xarç namekunand, magar dar hole ki onho nocorand. Onho umedvori savoʙi in farzşudaho nadorand va ʙa saʙaʙi kufraşon az tark kardani farzhoi Alloh xavf nadorand

[55] Doroivu farzandoni munofiqon turo ej Pajomʙar, ʙa hajrat naandozad. Ba durustī, ki Alloh mexohad ʙa onho dar in dunjo ʙo maşaqqatu musiʙatho dar molu farzandonaşon azoʙaşon kunad va çonaşon dar hole ʙerun ojad, ki kofir ʙoşand

[56] Munofiqon ʙa Alloh savgandi durūƣ mexūrand, ki az dini şumojand va hol on ki az dini şumo nestand, valekin onho gurūhe hastand, ki metarsand aqidai kufraşonro ʙaroi şumo zohir kunand

[57] Agar inho munofiqon panohgoh jo ƣor, jo daromadgohe mejoftand, ki naçotaşon dihad, az şumo şitoʙon ʙa on ço rūj meovardand

[58] Ba'ze az munofiqon turo dar taqsimi sadaqot ʙa zulm muttaham mekunand, agar az on sadaqot ʙa onho ʙisjor dihand, xuşnud meşavand va agar ʙisjor nadihand, xaşm megirand

[59] Agar onon, ki turo dar taqsimoti sadaqot ajʙdor mekunand, ʙa on ci Allohu pajomʙaraş ʙa onon dodaast, xuşnud ʙoşand va ʙigūjand: «Alloh moro ʙas ast va Allohu pajomʙaraş moro az fazli xud ʙenasiʙ naxohand guzoşt va mo ʙa Alloh raƣʙat mekunem?», in ʙarojaşon ʙehtar va foidaovar ʙud

[60] Sadaqot (zakoti farzī) ʙaroi faqirone, ki cizero az mulk sohiʙ nestand va ʙaroi miskinone, ki dar zindagī ehtijoçmandand va ʙaroi korguzoroni çam'ovarii zakot ast. Va niz ʙaroi onhoe, ki dilhojaşon moil karda meşavad ʙa Islom va ʙaroi ozod kardani ƣulomonu qarzdoron va xarç dar rohi Alloh (ja'ne, çihod) va musofironi mūhtoç va on hukm farizaest az çoniʙi Alloh. Va Alloh ʙa maslihati ʙandagonaş dono va dar ta'in kardani farizai zakot hakim ast

[61] Ba'ze az munofiqon Pajomʙarro meozorandu megūjand, ki ū ʙa suxani har kas gūş medihad va ʙovar medorad. Bigū ej Pajomʙar: «Muhammad ʙaroi şumo şunavandai suxani xajr ast. Ba Alloh imon dorad va mū'minonro dar suxanonaşon ʙovar dorad va rahmatest ʙaroi onhoe, ki imon ovardaand. Va onon, ki rasuli Allohro ʙa har nav'e az ozorho ʙijozorand, ʙa şikançae dardovar giriftor xohand şud

[62] Munofiqon dar ʙaroʙari şumo ʙa Alloh savgandi durūƣ mexūrand, to xuşnudaton sozand va hol on ki agar mū'min hastand, şoistatar ast, ki Allohu rasulaşro xuşnud sozand

[63] Ojo inho munofiqon namedonand, ki har kas, ki ʙa Alloxu pajomʙaraş ziddijat mekunad, çovidona dar otaşi çahannam xohad ʙud va in rasvoii ʙuzurgest

[64] Munofiqon metarsand, ki maʙodo az osmon dar ʙorai onho surae nozil şavad va az on ci dar dil pinhon kardaand az kufr, ʙoxaʙaraşon sozad. Bigū ej Pajomʙar, ʙarojaşon: «Masxara kuned, ki Alloh on ciro, ki az on metarsed, oşkor xohad soxt»

[65] Agar az onho (munofiqon) ʙipursī, - ej Pajomʙar, - az on ci ki suxani durūƣ guftand? Megūjand: «Mo ʙo ham gap mezadem va ʙozī mekardem». Bigū ej Pajomʙar: «Ojo ʙa Alloh va ojoti Ū va pajomʙaraş masxara mekarded?»

[66] Uzr najovared, - ej gurūhi munofiqon, - az uzr ovardani şumo foidae nest. Pas, az imonaton ʙa guftani in maqolai masxaraomez kofir şudaed. Agar az gunohi gurūhe az şumo ʙigzarem, gurūhi digarro, ki gunahkor şudaand, azoʙ xohem kard

[67] Mardoni munofiq va zanoni munofiq dar oşkor kardani imonaşon va pinhon kardani kufraşon monandi jakdigarand. Ba korhoi zişt farmon medihand va az korhoi nek man' mekunand va dasthoi xudro az xarç dar roxi Alloh meʙandand. Allohro faromūş kardaand. Alloh niz eşonro az rahmati xud faromūş kardaast, zero munofiqon az rohi haq ʙerunand va dar gumrohī doxiland

[68] Alloh ʙa mardoni munofiqu zanoni munofiq va kofiron va'dai otaşi çahannam dodaast. Dar on çovidonaand. Hamin ʙarojaşon ʙas ast. La'nati Alloh ʙar onho ʙod va ʙa azoʙi pojdore giriftor xohand şud

[69] Fe'lu xūi şumo (ej munofiqon dar tamasxur va kufr) ʙa monandi kasonest, ki peş az şumo nerumandtar va doroi amvol va farzandoni ʙeştare ʙudand, pas onho az nasiʙi xeş ʙahramand şudaed, hamcunon kasone, ki peş az şumo ʙudaand, az nasiʙi xeş ʙahramand şuda ʙudand. Şumo suxanoni ʙotil gufted, hamcunon, ki onho suxani ʙotil meguftand. A'moli onon dar dunjovu oxirat nociz gardid va zijonmand şudand

[70] Ojo inho munofiqon xaʙari kasonero, ki peş az onho ʙudaand, cun qavmi Nūh, ki ʙo tufon ƣarq şudand va Od, ki ʙa ʙodi saxti az hadguzaşta halok karda şudand va Samud, ki ʙa na'rai tund halok karda şudand va qavmi Iʙrohim, ki Namrud ʙo mulkaş sarnagun şud, ashoʙi Madjan, ki ʙa azoʙi rūzi xorī halok şudand Mu'tafikaro, ki qavmi Lut alajhissalom ʙud, zaminro ʙar saraşon furū afkand, naşunidaand, ki pajomʙaronaşon ʙo nişonahoi oşkor ʙar onho firistoda şudand? Alloh ʙa onho sitam namekard, onon xud ʙar xud sitam mekardand! (Ojo in munofiqon xudro dar amon mehisoʙand ʙa tamasxur kardanaşon Alloh va ojoti Ū va Pajomʙaraşro)

[71] Mardoni mū'min va zanoni mū'min dūstoni jakdigarand dar din. Ba nekī farmon medihand va az noşoistagī ʙozmedorand va namoz meguzorand va zakot medihand va az Allohu pajomʙaraş farmonʙardorī mekunand. Alloh inhoro rahmat xohad kard va az azoʙaş onhoro naçot xohad dod va doxili ʙihiştaşon xohad kard. Alloh dar mulki xud pirūzmand va dar ahkomu şariataş hakim ast

[72] Alloh ʙa mardoni mū'min va zanoni mū'min ʙihişthoero va'da dodaast, ki çūjho dar on çorist va ʙihiştijon hameşa dar on çojand va niz ʙa onho dar ʙihişti çovidona xonahoe nekū va'da dodaast. Vale xuşnudii Alloh az hama ʙuzurgtar ast, ki pirūzii ʙuzurg xuşnudii Alloh ast

[73] Ej Pajomʙar, ʙo kofironu munofiqon ʙiçang va ʙo onon ʙa şiddat raftor kun, çojgohaşon çahannam ast, ki sarançomi ʙadest

[74] Munofiqon ʙa Alloh savgand mexūrand, ki naguftaand cizero, ki Pajomʙar va musalmonon az on norohat şavand, vale kalimai kufrro ʙar zaʙon rondaand. Va pas az on ki islom ovarda ʙudand, kofir şudaand. Va ʙar qasd kor kardand, ki ʙa Pajomʙar Muhammad sallallohu alajhi va sallam zararho ovarand, ammo ʙa on noil naşudand. Va munofiqon cizero inkor nakardand, magar Allohu pajomʙaraşro, ki az ƣanimatho sarvatmandaşon kardand. Pas, agar tavʙa kunand, nekiaşon dar on ast va agar rūj gardonand, Alloh ʙa azoʙi dardnoke dar dunjovu oxirat azoʙaşon xohad kard va onhoro dar rūi zamin na dūstdore xohad ʙud, ki azoʙi Allohro az onho ʙozdorad va na madadkore, ki az azoʙi Alloh naçotaşon dihad

[75] Ba'ze az munofiqoni kamʙaƣal ʙo Alloh pajmon ʙastand, ki agar az fazli xud mole nasiʙamon kunad, zakot medihem va dar zumrai solehon medaroem

[76] Cun Alloh az fazli xud mole nasiʙaşon kard, ʙaxilī kardand va e'tirozkunon rūj gardondand az Islom

[77] Pas, in amali nifoqro to rūze, ki ʙa Alloh voxūrand dar dilhojaşon ʙarqaror soxt ʙa saʙaʙi on ci ki Ba Alloh va'da karda ʙudand (az dodani sadaqa) xilof namudand va ahdşikanī kardand va ʙa saʙaʙi on ki durūƣ meguftand

[78] Ojo namedonand, ki nihonho va roz guftani in munofiqonro Alloh medonad, zero Alloh az nihonho va rozho ogoh ast

[79] Alloh munofiqonero mavridi masxara qaror medihad, ki ʙar mū'minoni ʙa raƣʙat sadaqa dihanda va ʙeş az tavonoii xeş cize najoʙanda, ajʙ megirand va masxaraaşon mekunand (ja'ne, agar az mū'minon kase ʙisjor sadaqa kard, munofiqon megūjand, ki ū dar sadaqa dodan xudnamoī mekunad va agar kase kam dihad, megūjand, ki Alloh ʙa in guna sadaqai nociz mūhtoç nest). Ba munofiqonro azoʙi dardovar ast

[80] (Mexohī ej Rasul,) ʙaroi munofiqon ʙaxşiş ʙixoh, mexohī ʙaxşiş naxoh. Agar haftod ʙor ham ʙarojaşon ʙaxşiş ʙixohī, Alloh ʙarojaşon naxohad ʙaxşid, zero ʙa Allohu pajomʙaraş imon nadorand va Alloh mardumi fosiqro hidojat namekunad

[81] Onon, ki dar xona nişastaand va az hamrohī ʙo rasuli Alloh aqiʙnişinī kardand (dar Madina), xuşholand. Çihod ʙo molu çoni xeşro dar rohi Alloh noxuş şumurdandu va ʙa hamdigar guftand: «Dar havoi garm ʙa çang naraved!» Agar mefahmand, ʙigū ʙar onho ej Muhammad sallallohu alajhi va sallam: «Garmii otaşi çahannam ʙeştar ast!»

[82] Ba çazoi a'moli ançom dodaaşon (munofiqon) ʙojad ki andak ʙixandand va ʙisjor ʙigirjand! (Ja'ne, dar in dunjoi guzaro ʙahramand şavand va ʙa lazzathoi on xuşhol şavand, zud ast, ki ʙisjor ʙigirjand dar azoʙi dardnok ʙa saʙaʙi on ci kasʙ kardaand dar dunjo az kufru nifoq va nofarmonii amri Parvardişraşon)

[83] Ej Rasul, agar Alloh turo az çang ʙozgardonid va ʙo gurūhe az munofiqone, ki dar nifoqaşon ustuvorand, rū ʙa rū kard va az tu xostand, ki ʙaroi çangi digar ʙerun ojand, ʙigū: «Şumo hargiz ʙo man ʙa çang ʙerun naxohed şud va hamrohi man ʙo heç duşmane naʙard naxohed kard, zero şumo az naxust ʙa nişastan dar xona xuşnud ʙudaed. Pas, aknun ham ʙo onon, ki az farmoni Pajomʙar (sallallohu alajhi va sallam) gardankaşī kardaand, dar xona ʙimoned!»

[84] Cun ʙimirand, ʙar heç jake az munofiqon namoz maguzor va ʙar qaʙraşon naist. Zero onon ʙa Alloh va rasulaş kofir şudaand va dar holati noitoatii farmon murdaand! (In hukm om ast ʙa har kase, ki nifoqaş ma'lum şudaast)

[85] Ej Muhammad (sallallohu alajhi va sallam), ʙisjorii molu farzandoni onon turo ʙa hajrat naorad. Alloh mexohad ʙa saʙaʙi onho dar dunjo azoʙaşon kunad va dar holati kufr çon ʙisuporand

[86] Cun surae ʙar Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) nozil şud, ki ʙa Alloh imon ʙijovared va ʙo pajomʙaraş ʙa çang ʙiraved, tavongaronaşon az tu ruxsat xostandu guftand: «Moro ʙigzor, to ʙo onhoe, ki ʙojad dar xona nişinand, dar xona ʙinişinem!»

[87] Ba on rozī şudaand, ki hamrohi xonanişinon ʙoşand, ʙa saʙaʙi nifoqaşon ʙar dilhojaşon mūhr nihoda şud va namefahmand cī ʙarojaşon şoista ast

[88] Vale Pajomʙar va kasone, ki ʙo ū imon ovardaand, ʙo molu çoni xud dar rohi Alloh çihod kardand. Nekiho az oni onhost va onhojand, naçotjoftagon

[89] Alloh ʙarojaşon ʙihişthoe omoda kardaast, ki dar on çūjho ravon ast va dar on ço çovidonand. In ast naçoti ʙuzurg

[90] Gurūhe az araʙhoi ʙodijanişin omadand va az sustī va notavonii xud uzr pursidand, to onhoro ruxsat dihand, ki ʙa çang naravand va onhoe, ki ʙa Allohu pajomʙaraş durūƣ gufta ʙudand, dar xona nişastand. Ba zudī ʙa kofironaşon azoʙi dardovar xohad rasid, dar dunjo ʙa qatl va dar oxirat ʙa otaş

[91] Bar notavononu ʙemoron va onon, ki mavodi çangii xeşro namejoʙand, har goh dar amal ʙaroi Allohu pajomʙaraş ixlos kunand, gunohe nest, agar ʙa çang najojand, ki ʙar nekūkoron heç guna itoʙe nest va Alloh nekūkoronro ʙaxşojandaast va ʙo onon mehruʙon ast

[92] Va niz gunohe nest ʙar onon, ki nazdi tu ej Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) omadand, to ʙaroi naʙardaşon savorī dihī va tu guftī, ki savorie nadoram va onho ʙaroi xarç kardan heç cize najoftand va aşkrezonu ƣamgin ʙozgaştand

[93] Xaşmu azoʙi Alloh ʙar kasonest, ki dar holati tavongarī az tu ruxsat mexohand va onon munofiqonand va ʙa on xuşnudand, ki ʙo xonanişinon dar xona ʙimonand. Alloh dar dilhojaşon mūhr guzoştaast va oqiʙati ʙadaşonro namedonand, ʙo on ci ki az gunohho kasʙ kardaand

[94] Ej mū'minon, cun şumo ʙa nazdaşon ʙozgarded, (ʙaroi naraftanaşon ʙa çihod) meojandu uzr mepursand. Bigū: «Uzr mapursed, guftoratonro hargiz ʙovar nadorem, ki Alloh moro az axʙori şumo ogoh kardaast. Ba zudī Allohu pajomʙaraş amali şumoro dar dunjo xohand did. Ojo şumo az nifoqi xud tavʙa mekuned jo ʙar on pojdor meisted? On goh şumoro nazdi on Allohe, ki donoi nihonu oşkor ast, meʙarand, to az natiçai a'molaton ogohaton sozad!»

[95] Ej mū'minon, cun az çang ʙa nazdi inho munofiqon ʙozgarded, ʙarojaton savgand mexūrand, to az xatojaşon darguzared. Az onho rūj gardoned va tarkaşon kuned, ki mardume palidand va ʙa xotiri a'molaşon çoj dar çahannam dorand

[96] Ej mū'minon, in munofiqon ʙarojaton savgand mexūrand, to az onon xuşnud şaved. Agar şumo ham xuşnud şaved, Alloh az in mardumi nofarmon xuşnud naxohad şud

[97] Araʙhoi ʙodijanişin kofirtaru munofiqtar az digaronand va ʙa nadonistani hukmhoe, ki Alloh ʙar pajomʙaraş nozil kardaast, sazovortarand. Ba Alloh ʙa hamai holi onho dono va dar tadʙiri kori ʙandagonaş durustkor ast

[98] Ba'ze az araʙhoi ʙodijanişin on ciro, ki nafaqa mekunand, cun zijone mepindorand va muntazirand, to ʙa şumo musiʙate ʙirasad. Musiʙati ʙad ʙar xudaşon ʙod va Alloh şunavo ast ʙa on ci megūjand va donost ʙa nijathoi vajronaşon

[99] Va ʙa'ze az araʙhoi ʙodijanişin ʙa Allohu rūzi qijomat imon dorand va on ciro, ki dar rohi Alloh xarç mekunand saʙaʙi nazdikī ʙa Alloh va duoi Pajomʙar medonand. Bidoned, ki hamin nafaqa kardan va sadaqotaşon va niz duoho va omurzişxohii Pajomʙar (sallalllohu alajhi va sallam) saʙaʙi nazdikijaşon ʙa Alloh xohad şud va Alloh ʙa rahmati xeş doxili ʙihiştaşon xohad kard, zero omurzandavu mehruʙon ast

[100] Az on gurūhi naxustin az muhoçiron va ahli Madina, ki peşqadam şudand va onon, ki ʙa xotiri Alloh ʙa nekī az onon pajravī kardand (dar e'tiqod, guftor va amalhojaşon), Alloh xuşnud ast va onho niz az Alloh xuşnudand. Alloh ʙarojaşon ʙihişthoero omoda kardaast, ki dar onho darjoho çorist va hameşa dar on ço xohand ʙud. In ast komjoʙii ʙuzurg

[101] Gurūhe az araʙhoi ʙodijanişin, ki atrofi şumoro giriftaand, munofiqand va gurūhe az mardumi Madina niz dar nifoq isror mevarzand. Tu onhoro nameşinosī, Mo onhoro meşinosem va du ʙor azoʙaşon xohem kard; ʙa qatl va asir giriftan dar dunjo va dar oxirat ʙa azoʙi ʙuzurg giriftor meşavand

[102] Va gurūhi digare az ahli Madina ʙa gunohi xud e'tirof kardand, ki a'moli nekūro ʙo korhoi zişt omextaand (va on aqiʙnişinī kardan az çang hamrohi Rasuli Alloh va digar amalhoi ʙad ast). Şojad Alloh tavʙaaşonro ʙipazirad, zero Alloh omurzandavu mehruʙon ast

[103] Az molhoi tavʙakunandagone, ki a'moli nekūro ʙo korhoi zişt omextaand, sadaqa (zakot) ʙisiton, to ononro poku munazzah sozī va ʙarojaşon duo kun, zero duoi tu mojai oromişi onhost va Alloh ʙa har duo şunavo va ʙa ahvoli ʙandagon va nijathojaşon donost

[104] Ojo hanūz (inho aqiʙnişinandagon az çihod va digaron) nadonistaand, ki Alloh ast, ki tavʙai ʙandagonaşro mepazirad, cun ʙa toati Alloh ʙargardand va sadaqotro qaʙul mekunad va Alloh ast, ki tavʙapaziru mehruʙon

[105] Bigū: «Amal kuned, Allohu pajomʙaraş va mū'minon a'moli şumoro xohand did va şumo ʙa nazdi donandai nihonu oşkoro ʙozgardonida meşaved va Ū az amalhojaton ogohaton xohad kard». Va in ojat va'da ʙa azoʙ ast ʙaroi onon, ki hameşa dar ʙotilu sitamkoriand

[106] Va gurūhe digar az kasone, ki dar çangi Taʙuk aqiʙnişinī kardand va az kardai xud puşajmon şudand ʙa maşijjati (xosti) Alloh voguzoşta şudaand, ki jo azoʙaşon mekunad, jo tavʙaaşonro mepazirad. Va Alloh dono ast, ki sazovori uquʙat jo ʙaxşiş ast va dar guftoru kirdoraş ʙo hikmat ast

[107] Va munofiqon ʙaroi zijon rasonidani mū'minon va kufr ovardan ʙa Alloh va tafriqa afkandan mijoni musalmonon masçide ʙino kardand, to ki ʙa'zeaşon dar on namoz guzorand va masçidi Quʙoro, ki dar on musalmonon namoz meguzoridand, tark namojand. Va masçidi ʙinokardaaşon ʙaroi kasone, ki mexohand ʙo Allohu pajomʙaraş çang kunand, kamingohe ʙoşad Va alʙatta, savgand mexūrand, ki az ʙinoi in masçid hadafe çuz nekī va xajr nadoştem. Vale Alloh guvohī medihad, ki onho jaqinan durūƣgūjand

[108] Ej Pajomʙar, hargiz dar on masçid namoz maguzor. Masçide, ki az rūzi naxust ʙar parhezgorī ʙunjod şud va on (masçidi Rasuli Alloh) şoistatar ast, ki dar on ço namoz guzorī. Dar on ço mardone hastand, ki dūst dorand az naçosathovu palidiho va az gunohhovu ma'sijatho pokiza ʙoşand, zero Alloh pokizagonro dūst dorad

[109] Ojo kase, ki ʙinoi masçidro ʙar tarsgorī az Alloh va xuşnudii Ū nihoda, ʙehtar ast jo on kase, ki ʙinoi masçidro ʙar kanorai selrohe nihodaast, ki oʙ zeri onro şusta ʙoşad, to ʙo ū dar otaşi çahannam sarnagun gardad? Va Alloh mardumi sitamgarro hidojat namekunad

[110] On ʙinoe, ki ( munofiqon ʙaroi zarar rasondani masçidi Rasuli Alloh- ʙunjod kardaand, hameşa saʙaʙi şakku şuʙha dar dilaşon xohad ʙud, to on hangom, ki dilaşon pora - pora gardad. Va Alloh dono ast ʙa maqsadaşon, hakim ast dar tadʙiri korhoi ʙandagonaş)

[111] Alloh az mū'minon çonhovu molhojaşonro xarid, to ʙihişt ʙaroi onon ʙoşad. Dar rohi Alloh çang mekunand, cī ʙikuşand jo kuşta şavand, va'dae, ki Alloh dar Tavrotu Inçil va Qur'on doda ast ʙa haq ʙar ūhdai Ūst. Va cī kase ʙehtar az Alloh ʙa ahdi xud vafo xohad kard? Ba in xaridu furūxt, ki kardaed, şod ʙoşed, - ej mū'minon, - ki komjoʙii ʙuzurgest

[112] Az sifathoe, ki ʙarojaşon ʙaşorat ʙa çannat doda şudaast: tavʙakunandagonand, parastandagonand, şukrguzoronand, rūzadoronand, rukū'kunandagonand, saçdakunandagonand, amrkunandagon ʙa ma'ruf va man'kunandagon az munkarand va nigohdorandagoni hududi Allohand! Va (ej Pajomʙar), mū'minonero, ki doroi in guna sifathojand muƶda ʙideh

[113] Naʙojad Pajomʙar (Muhammad sallallohu alajhi va sallam) va kasone, ki imon ovardaand, ʙaroi muşrikon, pas az on ki donistand, ki ʙa çahannam meravand, talaʙi ʙaxşoiş kunand, harcand az xeşovandon ʙoşand ham. Zero Alloh hukm kardaast, ki gunohoni muşrikonro nameomurzad

[114] Baxşoiş xostani Iʙrohim ʙaroi padaraş naʙud, magar az rūi va'dahoe, ki ʙa ū doda ʙud. Va cun ʙaroi ū oşkor şud, ki padaraş duşmani Alloh ast, az ū ʙezorī çust va ʙarojaş tarki omurzişi gunoh kard. Zero Iʙrohim ʙisjor xudotarsu ʙurdʙor ʙud

[115] Alloh qavmero, ki hidojat kardaast, gumroh namekunad, to zamone ki on ciro ʙojad az on ʙiparhezand, ʙarojaşon ravşan namojad. Dar haqiqat, Alloh ʙar har cize donost

[116] Farmonravoii osmonhovu zamin az oni Alloh ast! Ū dar ofariniş va tadʙir va parastiş va şariataş kasero şarik nagiriftaast. Zinda mekunadu memironad va şumoro çuz Alloh dūstdore nest, ki sarparastiaton kunad va madadgore nest, ki ʙar duşmanaton şumoro ƣoliʙ gardonad

[117] Alloh ʙa pajomʙaraş tavfiqaşro arzonī kard va muhoçirin va ansorro ʙa tavʙa kardan muşarraf soxt, ki dar ƣazvai Taʙuk dar garmii saxt dar maşaqqatu taşnagī pajravii ū kardand, ʙa'd az on ki qariʙ ʙud, ki dili gurūhe az onon ʙeço şavad va şak kunad dar dinaş va az çang ʙigardad. Tavʙaaşonro paziruft, zero ʙa onho raufu (muşfiqu) mehruʙon ast

[118] Va niz Alloh paziruft tavʙai on se tan (az ansoriho)-ro, ki az çang xonanişinī karda ʙudand, to on goh ki zamin ʙo hamai kuşodagijaş ʙar onho tang şud va çon dar tanaşon nameƣunçid (ʙa saʙaʙi aqiʙnişiniaşon az çang) va xud donistand, ki çuz Alloh heç panohgohe nadorand, ki ʙa on rūj ovarand. Pas, Alloh tavʙai ononro paziruft, to ʙa Ū ʙozojand, ki tavʙapaziru mehruʙon ast

[119] Ej kasone, ki imon ʙa Alloh va rasuli Ū ovardaed, az Alloh ʙitarsed, farmudahojaşro ʙaço ored va az man'kardaşudahojaş ʙozisted va ʙo rosgūjon ʙoşed

[120] Axli Madina va araʙhoi ʙodijanişini atrofi onro nasazad, ki az hamrohī ʙo pajomʙari Alloh qafokaşī namojand va naʙojad, ki az Ū ʙa xud (ja'ne, az Ū guzaşta ʙa hifzi çoni xud ʙoşand) pardozand. Zero dar rohi Alloh heç taşnagī va rançe ʙar onho narasad va jo ʙa gurusnagī ducor naşavand, jo qadame ʙarnadorand, ki kofironro xaşmgin sozad, jo ʙa duşman dastʙurde nazanand, magar on ki amali solehe ʙarojaşon navişta şavad, ki Alloh podoşi nekūkoronro noʙud namesozad

[121] Va heç xarçero, xoh kam xoh zijod namekunand va heç sarzaminero nameguzarand, magar ʙarojaşon navişta meşavad, to ki Alloh nekūtarini on ci ki mekardand, ʙa onon podoş dihad

[122] Va mumkin nest mū'minonro, ki hamagī ʙaroi çangi duşmanonaşon ʙa safar ravand. Pas, caro az har gurūhe cand nafare ʙa safar naravand, to donişi dini xeşro ʙijomūzand va cun ʙozgaştand (ʙa'di ilm giriftan), mardumi xudro ʙim kunand. Boşad ki az azoʙi Ilohī ʙitarsand

[123] Ej kasone, ki ʙa Alloh va rasuli Ū imon ovardaed, ʙo kofirone, ki nazdiki şumojand, çang kuned, to dar şumo şiddatu duruştī joʙand va ʙidoned, ki Alloh ʙo madad kardan va nusrat dodanaş ʙo parhezgoron ast

[124] Va cun surae nozil şavad, ʙa'ze (az munofiqon ʙa qasdi inkor va tamasxur) mepursand: «In sura imoni kadomi jake az şumoro afzudaast?» Onon, ki imon ovardaand, ʙa imonaşon afzuda şavad va xud şodmonī mekunand ʙa on ci ki Alloh ʙarojaşon imonu jaqin arzonī namudast

[125] Ammo onon, ki dar dilhojaşon (az nifoqu şak) ʙemoriest, çuz palidie ʙar palidiaşon najafzud va hamcunon kofir ʙimurdand

[126] Ojo munofiqon nameʙinand, ki dar har sol jak jo du ʙor mavridi ozmoiş qaror megirand? Vale na tavʙa mekunand va na pand megirand

[127] Va cun surae nozil şavad az Qur'on va dar on zikri ajʙi munofiqon ast ʙa'ze ʙa ʙa'ze digar nigoh mekunand va ʙa'd az on megūjand: "Ojo kase az mū'minon şumoro meʙinad?». Va agar kase onhoro naʙinad az nazdi rasul ʙarxosta, ʙozmegaştand, zero ki tahammuli şunidani ojotro nadorand va qiroati sura, ki dar on zikri ajʙi onhost, ʙa gūşaşon nadaromad. Alloh dilhojaşonro az imon munsarif soxta (ʙargardonda), zero onho mardume nofahmand

[128] Alʙatta, pajomʙare az xudi şumo ʙar şumo firistoda şud, ki şumo vajro meşinosed, har on ci şumoro ranç medihad, ʙar ū garon meojad. Bar hidojati şumo ʙisjor haris ast va ʙo mū'minon muşfiqu mehruʙon ast

[129] Agar muşrikon va munofiqon az imon ovardan ʙa tu rūj gardonand, ʙigū ʙarojaşon: «Alloh ʙaroi man kofist, ma'ʙude çuz Ū nest, ʙar Ū tavakkal kardam va hamai amramro ʙa Ū taslim namudam va nusratdihanda va madadgori man ast va Ūst Parvardigori Arşi ʙuzurg

[1] Alif, Lom, Ro, In ast ojoti kitoʙi ʙohikmat

[2] Ojo mardumi Makka dar taaççuʙand, az in ki ʙar marde az xudaşon vahj kardem, ki mardumro ʙitarson va mū'minonro muƶda deh, ʙa in ki dar nazdi Parvardigoraşon pojgohi ʙalande dorand? Pas, cun Rasuli Alloh ʙarojaşon vahji ilohiro tilovat kard, kofiron guftand, ki in Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) çodugarest oşkoro

[3] Parvardigori şumo Alloh ast, ki osmonhovu zaminro dar şaş rūz ʙijofarid, sipas ʙa Arş ʙaland va murtafe' gardid va Ū tadʙir mekunad korhoro. Çuz ʙa ruxsati Ū şafoatkunandae dar rūzi qijomat naʙoşad. In ast Alloh, Parvardigori şumo. Ūro ʙiparasted! Caro pand namegired

[4] Bozgaşti hamai şumo ʙa sūi Ūst. In ʙa jaqin va'dai Alloh ast. Ūst ofarinişi maxluqotro oƣoz mekunad, sipas onro ʙa hajati avval ʙozgardonad, to kasonero, ki imon ovarda va kori şoista kardaand, az rūi adl mukofot dihad. Va kofironro ʙa çazoi kufraşon şaroʙest az oʙi çūşon, ki rūj va me'dahoro pora-pora mekunad va azoʙi dardovarest ʙa saʙaʙi kufraşon

[5] Ūst, on ki xurşedro duraxşanda va mohro munavvar soxt va ʙaroi moh manzilho muajjan kard, to şumori sol va hisoʙro ʙidoned. Alloh hamai inhoro çuz ʙa haq najofarid va ojotro ʙaroi mardume, ki medonand, ʙa tafsil ʙajon mekunad

[6] Dar raftuomadi şaʙu rūz va on cī Alloh dar osmonhovu zamin ofaridaast, ʙaroi parhezgoron iʙrathost

[7] Kasone, ki ʙa didori Mo umed nadorand va az rūzi qijomat nametarsand va savoʙu azoʙro durūƣ mehisoʙand va ʙa zindagii dunjavī xuşnud şuda va ʙa on oromiş joftaand va onon, ki az ojoti ojathoi Qur'on va mu'çizahoi Mo ʙexaʙarand

[8] Cunin kasone, ki ʙa çazoi korhoe, ki mekardand, çojgohaşon çahannam ast

[9] Onon, ki ʙa Alloh va rasulaş imon ovardaand va korhoi şoista kardaand, Parvardigoraşon ʙa saʙaʙi imonaşon ʙa ʙihişti purne'mate, ki çūjhoi oʙ dar zeri manzilhojaşon çorist, hidojat mekunad

[10] Duojaşon dar on ço "Parvardigoro, Tu pokī" va durudi Alloh va fariştagon va durudi ʙa'zeaşon ʙa'zero dar çannat "salom" ast va pojoni duojaşon in ast "Şukru siposi maxsus Parvardigori çahonijonro

[11] Agar ʙo hamon şitoʙ, ki mardum ʙaroi xud xajr metalaʙand, Alloh ʙarojaşon şar merasonid, haroina, uquʙat va azoʙ onhoro noʙud mekard. Pas ononro, ki ʙa didori Mo umed nadorand va az azoʙi Mo nametarsand, vomeguzorem, to dar gumrohii xeş sargardon ʙimonand

[12] Va cun ʙa odamī zarare rasad, ci ʙar pahlū xufta ʙoşad va ci nişasta jo istoda, Moro ʙa duo mexonad. Va cun on zararro az ū dur sozem, ʙoz ʙa misli guzaşta ʙa şirkaş davomat mekunad, cunon meguzarad, ki gūjo Moro ʙaroi daf'i on zarare, ki ʙa ū rasida ʙud, hargiz naxondaast. A'moli isrofkoron incunin dar nazaraşon orosta şudaast

[13] Va Mo mardumero, ki peş az şumo ʙudand, cun sitam kardand va ʙa Alloh şarik ovardand va ʙa pajomʙaronaşon, ki ʙo dalelhoi ravşan sūi onho omada ʙudand, imon nameovardand, halok kardem. Mardumi taʙahkorro incunin çazo medihem

[14] On goh şumoro, ej mardum, dar rūi zamin çonişini onho gardonidem,to ʙingarem, ki cī guna amal mekuned: ojo nek mekuned jo ʙad

[15] Cun ojoti ravşani mo ʙar muşrikon tilovat şud, onho, ki ʙa didori Mo umed nadorand va az rūzi hisoʙ nametarsand va imon ʙa rūzi az nav zinda şudan nadorand, guftand: «Qur'one ƣajri in Qur'on ʙijovar jo digargunaş kun!» Bigū ʙarojaşon ej Pajomʙar: «Maro narasad, ki onro az sūi xud digargun kunam. Har cī ʙa man vahj meşavad, pajravi hamon hastam. Metarsam, ki agar ʙa Parvardigoram farmonʙar naşavam, ʙa azoʙi on rūzi ʙuzurg giriftor ojam»

[16] Bigū ej Rasul: «Agar Alloh mexost, man onro ʙar şumo tilovat namekardam va şumoro Alloh az on ogoh namesoxt. Bidoned, ki on haq ast az çoniʙi Alloh. Va ʙa durustī, ki şumo haqiqati holi maro medonisted, ki peş az in dar mijoni şumo umre zistaam va naxondaam, nanaviştaam, na dars omūxtam va na az kase ta'lim giriftaam. Caro ʙa aql darnamejoʙed? »

[17] Kist sitamkortar az on, ki ʙar Alloh durūƣ meʙandad jo ojoti Ūro durūƣ mepindorad? Haroina gunahgoron rastagor nameşavand

[18] Muşrikon ƣajri Alloh cizhoero meparastand, ki na sudaşon merasonad na zijon. Va megūjand: «Inho (ʙuton) şafoatkunandagoni mo dar nazdi Allohand». Bigū ʙarojaşon ej Pajomʙar: «Ojo xaʙardor mekuned Allohro ʙa on cī namedonad dar osmonho va zamin? Alloh pok ast va az on cī ʙo Ū şarik mesozed, ʙuzurgtar ast!»

[19] Mardum dar avval ʙar jak din ʙudand va on islom ʙud. Ba'd az on mijonaşon ixtilof aftod. Pas, ʙa'ze kofir şudand va ʙa'zei digar ʙar haq ʙoqī mondand. Va agar nameʙud kalimae, ki peş sodir şuda az çoniʙi Parvardigori tu, hamono hukm karda meşud mijoni onho dar on ci ixtidof dorand

[20] Va kofironi sarkaş megūjand: «Caro az çoniʙi Parvardigoraş mū'çizae ʙar ū nozil nameşavad, to ʙidonem, ki pajomʙari ʙarhaq ast?» Bigū (ej Rasul ʙarojaşon): «Ilmi ƣajʙ az oni Alloh ast. Intizorī ʙikaşed ej qavm amri Allohro, to kī ʙarhaq ast va kī nohaq! Man niz ʙo şumo muntazir memonam!»

[21] Va har goh pas az zarare (qahtī), ki ʙa mardumi muşrik rasidaast, rahmate ʙa onho ʙicaşonem, ʙinī, ki dar ojoti Mo ʙadandeşī (tamasxur) mekunand, ʙigū ej Pajomʙar ʙaroi inho muşrikon: «Tadʙiri Alloh zudtar ast». Rasuloni Mo (maloikaho) niz ʙadandeşihoi şumoro menavisand

[22] Ūst, ki şumoro dar xuşkī va dar darjo sajr medihad. To on goh ki dar kiştiho hastand va ʙodi muvofiq ʙa harakataşon meovarad, şodmonand. Cun tūfon faro rasad va mavç az har sū ʙar onho rezad, cunon pindorand, ki dar muhosirai mavç qaror giriftaand, (jaqin mekunand, ki halok meşavand), Allohro az rūi ixlos va jagonagī ʙixonand, ki agar moro az in xatar ʙirahonī, hatman, az şukrguzoron xohem ʙud

[23] Cun Alloh onhoro az ʙahr naçot dod, ʙinī, ki dar zamin ʙa nohaq sarkaşī kunand ʙa sūji gunoh va fasodkorī dar zamin ʙarmegardand. Ej mardum, in sarkaşī ʙa zijoni xudaton ast. Manfiat meʙared dar in zindagii dunjavī. On goh hama ʙa nazdi Mo ʙozmegarded, to az korhoe, ki mekarded, ogohaton sozem

[24] Masali zindagii in dunjo cun ʙoronest, ki az osmon nozil kunem, to ʙar asari on har guna rastaniho az zamin ʙirūjand, az on ci odamijon mexūrand va on ci corpojon mecarand. Cun zamin husni xeş ʙargirift va orosta şud (ʙo gulhovu gijoh) va ahli zamin pindoştand, ki xud qodir ʙar on hama ʙudaand, farmoni Mo ʙaroi noʙud kardani naʙototi on hangomi şaʙ jo ʙa rūz darrasad va cunon az ʙexaş ʙarkanem, ki gūjo dirūz dar on makon heç ciz naʙudaast. Ojotro ʙaroi mardume, ki meandeşand, incunin tafsil medihem, to ki az dunjovu oxirataşon ʙahravar şavand

[25] Alloh ʙa saroi amn va amon (çannat) da'vat menamojad va har kiro ʙixohad ʙa rohi rost hidojat mekunad! (Va on roh Islom ast)

[26] Podoşi onon, ki nekī mekunand, nekist (çannat) va cize afzun ʙar on didori Alloh ast. Na sijahrūj şavandu na xor. Inho ahli ʙihiştand va dar on çovidonand

[27] Va ʙaroi onon, ki murtakiʙi ʙadiho şavand, çazoi har kori ʙade ʙa andozai on xohad ʙud va ononro dar rūzi qijomat xorī faro xohad girift. Kase onhoro az azoʙi Alloh nigah namedorad, cunon şavand, ki gūjo rūjaşon ʙo porahoe az şaʙi torik pūşida şudaast. Inho ahli çahannamand va çovidona dar on hastand

[28] Va ʙa jod or ej Pajomʙar, rūze hamai onhoro ʙaroi hisoʙu çazo dar mahşar gird ovarem. Sipas muşrikonro gūem: «Şumo va şarikonaton (ononro, ki şariki Alloh soxtaed) dar makoni xud qaror gired!» Sipas onhoro az jakdigar çudo mekunem va ʙa Alloh şarik soxtahojaşon megūjand: «Şumo hargiz moro dar dunjo nameparastided»

[29] Ba Alloh şarik soxtahojaşon (ma'ʙudhojaşon) ʙaroi muşrikon megūjand: Alloh ʙaroi guvohj mijoni movu şumo kofist, ki mo az parastişi şumo hargiz ogoh naʙudaem

[30] Dar on ço (rūzi qijomat, dar vaqti hisoʙ) har kas har cī kardaast, podoşaşro xohad did. Agar nekī karda ʙoşad, ʙarojaş nekī ast va agar ʙadī karda ʙoşad, ʙarojaş ʙadī ast. Va hamaro ʙa sūi Alloh mavloi haqiqijaşon ʙozgardonida meşavand, pas ahli çannat ʙa çannat doxil meşavad va ahli dūzax ʙa dūzax va hamai on ʙuton, ki muşrikon ʙa ʙotil meparastidand, noʙud meşavand

[31] Bigū ej Pajomʙar, ʙaroi muşrikon: «cī kase az osmon ʙoron furud meorad va az zamin ʙa şumo nav'hoi gunogun az naʙotot va daraxtho rūzī medihad? Kist, ki şunavoivu ʙinoiro molik ʙoşad? Va kist, ki zindaro az murda (hamcunon, ki mū'minro az kofir va cūçaro az tuxm) padid meorad va murdaro az zinda (kofirro az mū'min va tuxmro az murƣ) va kist, ki korhoro ʙa somon meovarad?» Xohand guft: «Alloh». Pas, ʙigū: «Ojo az azoʙi Alloh nametarsed, ki ʙo Ū şarik meored?»

[32] Pas, on Alloh, Parvardigori haqiqii şumost (ja'ne, Ū faqat mustahiqi iʙodat ast), ʙa'd az haqiqat çuz gumrohī cist? Pas, cī guna az iʙodati Ū rūj megardoned, dar hole ki Ū mustahiqi iʙodat ast

[33] Hamcunon ki inho, muşrikon kofir şudand va hameşa ʙar şirki xud davomat kardand. Pas, suxan (hukm va qazo)-i Parvardigori tu dar ʙorai fosiqon ʙa haqiqat pajvast, ki guft: «Inho ʙa jagonagii Alloh va na ʙa pajomʙarii Muhammad sallallohu alajhi va sallam imon nameovarand»

[34] Bigū ej Pajomʙar: «Ojo az in şarikone, ki şumo ʙa Alloh şarik soxtaed kase hast, ki cizero ʙijofarinad va ʙoz pas az murdan, zinda kunad?» Bigū ej Pajomʙar: «Allohi jakto maxluqotro meofarinad va ʙoz pas az murdan, zinda mekunad. Pas cī guna az haq ʙerohaaton mekunand?»

[35] Bigū ej Pajomʙar, ʙaroi inho muşrikon: «Ojo az in şarikone, ki şumo ʙa Alloh şarik soxtaed, kase hast, ki ʙa haq roh namojad?» Bigū ʙarojaşon: «Alloh gumrohro ʙa haq roh menamojad. Ojo on Zote, ki ʙa haq roh menamojad ʙa pajravī sazovortar ast jo on kase, ki ʙa haq roh namejoʙad, magar in ki ʙa haq hidojat karda şavad? Pas şumoro cī şudaast? cī guna hukm mekuned?»

[36] Va ʙeştari muşrikon faqat pajravi gumonand dar iʙodati ʙuton va gumon nametavonad çoi haqro ʙigirad. Alʙatta, Alloh ʙa kore, ki in muşrikon mekunand, (az kufraşon) ogoh ast

[37] Va naşojad, ki kase in Qur'onro az nazdi ƣajri Alloh orad, zero heç kas ʙar on tavonoī nadorad, ʙalki tasdiqkunandai kitoʙhoi peşina ast. Va in Qur'on ʙajoni şariat ast ʙaroi mardum. Dar on şakke nest, ki az çoniʙi Parvardigori çahonijon ast

[38] Jo megūjand, ki Qur'onro (Muhammad) ʙa durūƣ ʙa Alloh nisʙat dodaast. Bigū ʙarojaşon ej Rasul: «Agar rost megūed, çuz Alloh har kiro, ki metavoned, ʙa jorī ʙixoned va surae monandi on ʙijovared»

[39] Balki durūƣ şumurdand cizero va kofir şudand, ki ʙa ilmi on ihota najofta ʙudand va hanūz az haqiqati on ʙexaʙarand. Kasone, ki peş az onon ʙudand, niz hamcunin pajomʙaronro ʙa durūƣ nisʙat dodand. Pas, ʙingar ej Muhammad, ki oqiʙati kori sitamgoron cī guna ʙudaast

[40] Va ej Pajomʙar, ʙa'ze az qavmi tu ʙa Qur'on imon meovarand va ʙa'ze to murdanaşon imon nameovarand. Va Parvardigori tu ʙa fasodkoron ogohtar ast

[41] Va agar turo, ej Rasul, muşrikon durūƣ ʙarovardand, ʙigū ʙarojaşon: «Amali man az oni man ast va amali şumo az oni şumost. Şumo az on ci man mekunam, ʙezored va man az on ci şumo mekuned, ʙezoram»

[42] Va ʙa'ze az on muşrikon ʙa tu gūş medihand, vale hidojat namejoʙand. Ojo agar darnajoʙand nafahmand ma'noi suxani turo, tu metavonī noşunavojonro şunavo sozī? Hargiz nametavonī, zero onho kalomi haqro nameşunavand

[43] Ba'ze az kofiron ʙa dalelhoi haq ʙudani pajomʙarii tu menigarand, valekin nameʙinand, ki Alloh az nuri imon turo ciho dodaast. Ojo agar naʙinand, tu metavonī kūroni noʙinoro roh ʙinamoī

[44] Alloh ʙa mardum heç sitam namekunad, vale mardum xud ʙa nafsi xud sitam mekunand va ʙa saʙaʙi gunahgoriaşon xudro giriftori ƣazaʙi Alloh mesozand

[45] Va rūze, ki Alloh on muşrikonro ʙaroi hisoʙu kitoʙ dar mahşar gird ovarad, cunon pindorī, (ej Pajomʙar), ki tanho dar qaʙrhojaşon ʙa miqdori soate az rūz dar dunjo istodaand, to jakdigarro ʙişinosand. Ba'd az on az havli dahşati qijomat soati şinosoī ʙurida meşavad. Onho, ki didor ʙo Allohro durūƣ mehisoʙand, zijondidaand va hidojatnajoftagonand

[46] Jo ʙa'ze az cizhoero, ki ʙa onho va'da dodaem az azoʙ, ʙa tu (ej Pajomʙar) menamojonem jo turo peş az nişon dodani on azoʙho memironem. Bozgaşti hamaaşon ʙa nazdi most va Alloh ʙa har kore, ki mekunand, nozir ast. Pas dar oxirat çazojaşon xohad dod

[47] Va har ummatero pajomʙare ʙud cunon ki ʙa sūi şumo Muhammadro firistodam, ki şumoro ʙa dini Alloh va toati Alloh mexond va cun pajomʙaraşon ʙijomad, korho mijonaşon ʙa adolat hukm karda şud va onho ƣajr az amalhoi xud ʙa cizi digare mavridi sitam voqe' naşudand

[48] Va megūjand: «Agar rost megūed, pas in va'dai rūzi qijomat cī vaqt xohad ʙud?»

[49] Bigū ej Pajomʙar: «Man dar ʙorai xud moliki heç sudu zijone nestam, çuz on cī Alloh ʙixohad. Margi har ummatero zamone muajjan ast. Cun zamoni margaşon faro rasad, na jak lahza der kunand va na jak lahza peş aftand»

[50] Bigū ej Rasul, ʙar man ʙigūed agar azoʙi Alloh şaʙonagoh jo dar rūz ʙa suroƣi şumo ʙijojad, gunahkoron ʙa xotiri cī cize ʙaroi faro rasidani on (azoʙ) şitoʙ dorand

[51] Ej muşrikon, ojo cun azoʙ ʙa vuqū' pajvandad, pas imon meovared? Hol on ki imon ovardanaton dar on vaqt sude nadorad. On vaqt ʙarojaşon gufta şavad: Aknun in hamon cizest, ki faro rasidanaşro ʙa şitoʙ mexosted»

[52] On goh ʙa sitamkorone, ki ʙar nafsi xeş zulm kardand, gufta şavad: «Azoʙi çovidro ʙicaşed! Şumo çuz ʙa qadri on ci mekarded, çazo doda nameşaved»

[53] Va az tu mepursand, ki ojo azoʙi rūzi qijomat haq ast? Bigū: «Ore, savgand ʙa Parvardigoram, ki haq ast va şumo Uro ʙozdoranda az azoʙ nested, ʙalki dar zeri hukmronii Ū hasted!»

[54] Va agar har kase, şarik ovarad va kofir şavad, sohiʙi hamai sarvati rūi zamin ʙoşad, ʙaroi naçoti xud az azoʙ alʙatta, onro fidja dihad. Va cun (peşvojoni muşrikon) azoʙro ʙingarand, puşajmonii xeş dar dil pinhon dorand, mijonaşon ʙa adolat hukm şavad va mavridi sitam voqe' nagardand

[55] Bidoned, ki har cī dar osmonhovu zamin ast, az oni Alloh ast! Va ogoh ʙoşed, ki va'dai Alloh haq ast, vale ʙeştaraşon haqiqati onro namedonand

[56] Ūst, ki zinda mekunadu memironad va hama ʙa sūi Ū ʙozgardonida meşavand

[57] Ej mardum, ʙaroi şumo az çoniʙi Parvardigoraton pande omad, ki şumoro az azoʙi Alloh ʙim medihad va on Qur'on ast, ki doroi axloq va a'moli şoistai şumo ast va dar on şifoest ʙaroi on ʙemorie, ki dar dil dored (az nodonī, şakku şuʙha va şirk) va rohnamoivu rahmatest ʙaroi mū'minon

[58] Ej Pajomʙar, ʙaroi hamai mardum ʙigū: Ba fazli Allohu rahmati Ū (ki Qur'on va dini islom ast), şodmon şavand, zero in du (ja'ne, fazlu rahmati Alloh) az har cī az matoi dunjo va lazzathoi on çam' mekunand, ʙehtar ast

[59] Bigū ej Pajomʙar, ʙaroi muşrikon: «Ojo ʙa rizqe, ki Alloh ʙarojaton (az hajvonot, naʙotot va xajrot) nozil kardaast, nigaristaed? Ba'zero harom şumurded va ʙa'zero halol». Bigū ʙarojaşon: «Alloh ʙa şumo içoza dodaast, jo ʙa Ū durūƣ meʙanded?»

[60] Onon, ki dar ʙorai rūzi qijomat ʙa Alloh durūƣ meʙandand, cī gumon kardaand? Ojo gumon mekunand, ki ʙo in kirdoraşon gunohonaşon omurzida meşavad? Alloh fazli xudro ʙa mardumon arzonī medorad, ki onhoro zud ʙa azoʙ namegirad, ʙalki dar dunjo mūhlataşon medihad, vale ʙeştarinaşon şukr namegūjand va ʙa xud vazninī meorand va halolkardai Allohro ʙar xud harom mekunand

[61] Ej Rasul, dar har kore, ki ʙoşī va har cī az Qur'on ʙixonī va har amalero, ki mekuned az neku ʙad, Mo guvoh ʙar şumo hastem. Va muvofiqi on amalhojaton podoşaton xohem dod va ʙar Parvardigori tu hatto ʙa miqdori zarrae dar zaminu osmonho pūşida nest. Va har cī xurdtar az on jo ʙuzurgtar az on ʙoşad, dar Kitoʙi muʙin navişta şudaast

[62] Ogoh ʙoşed, ki ʙar dūstoni Alloh ʙime nest va ƣamgin nameşavand

[63] Va az sifati dūstoni Alloh in ast, ki imon ʙa Alloh ovardand va rasuli Ūro pajravī namudand va ʙinoʙar içro namudani amrhojaş va dur ʙudan az ma'sijataş az Alloh metarsand

[64] Baroi dūstoni Alloh dar zindagii dunjo va oxirat ʙaşorat ast. Suxani Alloh digargun nameşavad. In ast komjoʙii ʙuzurg

[65] Suxani muşrikon turo ej Rasul, ƣamgin nasozad. Zero izzat komilan az oni Alloh ast. Ū şunavovu ogoh ast

[66] Ogoh ʙoşed, ki az oni Alloh ast har cī dar osmonho ast (az fariştagon) va har cī dar zamin ast (az insu çin va ƣajra) va onon, ki ƣajr az Alloh şarikonero farjod mekunand ƣajr az gumon cizi digarero pajravī namekunand va koraşon ƣajr az taxmin va durūƣ guftan cizi digare nest

[67] Ust, ki şaʙro ʙarojaton padid ovard, to dar on oromu rohat joʙed va rūzro ravşan kard, to dar on ʙuʙined va rizqu rūzii zindagiatonro darjoʙed. Alʙatta, dar inho ʙaroi mardume, ki meşunavand, nişonahoest ʙar vahdonijati Alloh, ki Ūst sazovori iʙodat

[68] Muşrikon guftand: «Alloh farzande giriftaast». (Misli guftaaşon: fariştagon duxtaroni Allohand jo ki Iso pisari Alloh ast) Pok ast! Alloh az in guftaho va ʙenijoz ast! Az oni Ūst har cī dar osmonhovu zamin ast! Şumoro ʙar on suxani ʙoftaaton dalele nest. Caro dar ʙorai Alloh cizhoe megūed, ki ʙa on ogoh nested

[69] Bigū: «Onho, ki ʙa Alloh durūƣ meʙandand, naçot namejoʙand

[70] Ba saʙaʙi kufru durūƣaşon dar dunjo, foidai andakest, sipas ʙozgaştaşon ʙa sūi Most. On goh ʙa saʙaʙi kufre, ki mevarzidand, Mo azoʙi saxtero ʙa onon mecaşonem

[71] Baroi kuffori Makka qissai Nūhro ʙixon, on goh ki ʙa qavmi xud guft: «Ej qavmi man, agar istodani man dar mijoni şumo va jodovarii ojoti Alloh ʙar şumo garon meojad, man ʙar Alloh tavakkal namudaam. Pas, dar kori xud hamrohi ʙuthojaton azm kuned, cunon ki jagon ciz az kore, ki mekuned, ʙar şumo pūşida naʙoşad (ja'ne, ʙemalol va oşkoro jakçoja ʙo ʙutho kor gired, man parvoe nadoram) va on ciro mexohed dar haqqi man ançom dihed va maro mūxlat nadihed

[72] Va agar az da'vati man rūj gardoned ʙa man zijone namerasoned man az şumo heç muzde naxostaam va muzdi man ƣajr az Alloh az kasi digare nest va man amr şudaam, ki az taslimşudagon ʙoşam!»

[73] Pas, qavmaş Nūhro durūƣ şumoridand. Mo ū va hamrohonaşro dar kiştī naçot dodem va ononro çonişini peşinijon soxtem va kasonero, ki ojoti Moro durūƣ meşumurdand, ƣarq kardem. Pas, (ej Rasul) ʙingar, ki oqiʙati ʙimdodaşudagon (ja'ne kasone, ki turo durūƣ şumoridand va ʙar kufraşon davomat kardand) cī guna ʙud

[74] Sipas ʙa'di Nūh pajomʙarone ( cun Hud, Soleh, Iʙrohim, Lut va Şuajʙ va digaronro) ʙar qavmaşon firistodem va onon dalelhoi ravşane ovardand ʙar haq ʙudani pajomʙariaşon, vale mardum ʙa on cī peş az on durūƣ ʙarovarda ʙudand, nasihathoi pajomʙaronro qaʙul nakardand va imon naovarda ʙudand. Hamcunin ʙar dilhoi taçovuzkoron mūhr menihem

[75] Va pas az pajomʙarone, ki ʙa'di Nūh ʙa sūi qavmaşon firistoda ʙudem, Mūsovu Horunro niz hamrohi ojotamon ʙar Fir'avnu ʙuzurgoni qavmaş firistodem. Va onon sarkaşī kardand va mardumi taʙahkore ʙudand

[76] Va cun haq az nazdi Mo ʙa sūi onho omad, guftand, ki in çodue oşkor ast

[77] Mūso (ʙo taaççuʙ) guft: «Ojo suxani haqro, ki inak, ʙar şumo nozil şudaast, çodu mexoned va hol on ki çodugaron dar dunjovu oxirat naçot namejoʙand!»

[78] Guft Fir'avn va qavmaş ʙaroi Mūso: «Ojo peşi mo omadaī, to moro az on din, ki ʙar on padaroni xudro joftaem, dur sozī, mexohed şumo (Mūso va ʙarodaraş Horun) dar zamin ʙuzurgī va rohʙarī ʙaroi du nafari şumo ʙoşad. Vale mo ʙa şumo ʙovarī nadorem!»

[79] Va Fir'avn guft: «Hamai çodugaroni donoro nazdi man ʙijovared!»

[80] Pas, cun çodugaron omadand, Mūso ʙarojaşon guft: «Partoed, on ciro az resmonho va asohojaton, ki şumo ʙo xud dored!»

[81] Cun resmon va asohojaşonro partoftand, Mūso ʙarojaşon guft: «On cī şumo ovardaed, çodust va Alloh onro ʙotil xohad soxt, zero Alloh kori fasodkoronro ʙa saloh nameovarad

[82] Va Alloh ʙo suxanoni xud haqro ʙa suʙot merasonad, agarci gunahkoronro noxuş ojad»

[83] Pas, heç kase ʙa Mūso imon naovard, magar çavonone az ʙanī Isroil, on ham ʙa tars az Fir'avn va ʙuzurgoni qavmi ū, ki maʙodo onhoro az din ʙargardonand. Begumon Fir'avn dar zamin tuƣjon karda ʙud va az zumrai taçovuzkoron ʙud

[84] Va Mūso guft: «Ej qavmi man, agar ʙa Alloh imon ovardaed va agar musalmon hasted, ʙa Ū tavakkal kuned!»

[85] Pas, qavmi Mūso ʙarojaş guftand: Bar Alloh tavakkal kardem, ej Parvardigori mo, moro maƣluʙi in mardumi sitamkor makun, to gumon nakunand, ki onho ʙarhaqand

[86] Va ʙa rahmati xud moro az dasti in kofiron naçot deh, zero qavmi Fir'avn onhoro ƣulom megiriftand va dar korhoi iflos ʙa kor meʙurdand

[87] Ba Mūso va ʙarodaraş vahj kardem, ki ʙaroi qavmi xud dar şahri Misr xonaho ʙigired va xonahoi xudro iʙodatgoh sozed va namozi farzşudaro dar vaqtaş guzored va mū'minonro ʙa nusrat va savoʙi ʙisjor muƶda dihed

[88] Mūso guft: «Ej Parvardigori mo, ʙa Fir'avnu ʙuzurgoni qavmaş dar in çahon zinatu (qasrho, xidmatgoron, markaʙhoi foxira) amvoli ʙuzurg dodaī, to digaronro az rohi Tu gumroh kunand. Ej Parvardigori mo, amvolaşonro noʙud soz va ʙar dilhojaşon mūhr ʙineh, pas imon najorand, to on goh ki azoʙi dardovarro ʙuʙinand»

[89] Alloh guft: «Xosti Şumo içoʙat şud, dar haqqi Fir'avn va gurūhaş va molhojaşon, soʙitqadam ʙoşed va da'vatatonro davom dihed va ʙo rohi nodonon pajravī makuned»

[90] Mo ʙanī Isroilro az ʙahr guzaronidem. Fir'avnu laşkarijonaş ʙa qasdi sitamu taçovuz az aqiʙi onho şudand. Cun Fir'avn ƣarq meşud, va jaqin donist, ki halok meşavad, guft: «Imon ovardam, ki heç ma'ʙude nest çuz on ki ʙanī Isroil ʙa on imon ovardaand va man az taslimşudagonam»

[91] Ojo aknun (ej Fir'avn) Allohro sazovori parastiş mehisoʙī? Va peş az rasidani in azoʙ Allohro isjon mekardī va az ʙadkoron ʙudī. Dar holati marg va azoʙ turo tavʙa sud nadihad

[92] Imrūz çismi turo az darjo naçot medihem ʙa ʙerun meafkanem, to ʙaroi onon, ki pas az tu memonand, iʙrate ʙoşī va hol on ki ʙisjore az mardum az ojoti Mo ƣofiland

[93] Alʙatta, ʙanī Isroilro dar makoni nekūe çoj dodem va az pokiho rūzijaşon dodem va to on hangom, ki sohiʙi doniş naşuda ʙudand, ixtilofe nadoştand. Parvardigori tu dar rūzi qijomat dar on cī ixtilof mekardand, mijonaşon hukm xohad kard

[94] Agar dar on cī ʙar tu nozil kardaem, dar şuʙha hastī, ʙipurs az onhoe, ki peş az tu ʙudand, ki kitoʙi Tavrotu Inçilro mexonand va az omadani tu ixtilof nadoştand, zero ki dar kitoʙhojaşon az sifathoi omadani tu xaʙardor ʙudand. Haroina, haq ast on cī az çoniʙi Parvardigorat ʙar tu nozil şudaast. Pas, naʙojad az çumlai şuʙhakunandagon ʙoşī

[95] Va maʙoş (ej Rasul) az onon, ki ojoti Allohro durūƣ meşumorand; ongoh az zijonkorone şavī, ki Alloh ƣazaʙ va giriftori azoʙaşon kard

[96] (Kasone, ki suxani Parvardigori tu 1). dar ʙorai onon soʙit şud, imon nameovarand

[97] agarci ʙar onho har nişona va mū'çizae ʙijojad, to on goh ki azoʙi dardovarro ʙuʙinand

[98] Imon ovardani heç qavme va millate, dar vaqti furud omadani azoʙi Parvardigor ʙarojaşon foidae nadod, magar qavmi Junus, ki cun imon ovardand azoʙi xorkunandaro dar dunjo az onon ʙardoştem va eşonro to zamoni muajjane az zindagii dunjo ʙarxurdor kardem

[99] Ej Rasul, agar Parvardigori tu ʙixohad, hamai kasone, ki dar rūi zaminand, imon meovarand. Lekin Ūro dar in hikmatest; kasero ʙixohad hidojat mekunad va kasero ʙixohad muvofiqi hikmataş gumroh mesozad. Ojo tu mardumro maçʙurī vomedorī, ki imon ʙijovarand

[100] Be hukmi Alloh heç kas nametavonad imon ʙijovarad. Va azoʙro ʙar kasone, ki xiradi xeş ʙa kor nameʙarand, muqarrar mekunad

[101] Bigū ej Rasul, ʙaroi qavmi xud: «Bingared va iʙrat ʙigired, az cizhoe, ki dar osmonhovu zamin ast az nişonahoi Parvardigor!» Va in ojotu huşdoriho qavmero, ki imon nameovarand, sude nameʙaxşad

[102] Ojo çuz in ast, ki intizorii rūzero mekaşand, monandi rūzhoe, ki peşinijonaşon muntaziraş ʙudand? Bigū ej Rasul: «Intizorī ʙikaşed, azoʙi Allohro, ki man niz ʙo şumo muntaziram!»

[103] On goh pajomʙaronamon va kasonero, ki imon ovardaand, az azoʙi Xud naçot medihem. Zero ʙar Mo lozim ast, ki az fazlu karami Xud mū'minonro naçot dihem. Cunon ki pajomʙaroni guzaştaro ʙo hamrohi imonovarandagonaşon naçot dodem

[104] Bigū ej Rasul: «Ej mardum, agar şumo dar haq ʙudani dini man şak dored, man cizhoero (az ʙuton), ki ʙa çoi Alloh meparasted, nameparastam. Man Allohro meparastam, ki şumoro memironad va amr şudaam, ki az mū'minon ʙoşam!»

[105] Va ej Pajomʙar ʙa dini islom va jaktoparastī rūj ovar va az muşrikon maʙoş, ki dar iʙodati Parvardijuraşon şarikonero muqarrar soxtand va xudro ʙa on saʙaʙ halok soxtand

[106] Ba çoi Alloh cizero, ki ʙa tu na foida merasonad va na zijon, maxon (ja'ne iʙodat makun onhoro ʙa umedi foida didan va jo xavf ʙurdan az onho)! Agar cunin kunī, az sitamkoron (az muşrikon) xohī ʙud

[107] Va agar Alloh ʙa tu zijone ʙirasonad, çuz Ū kase daf'i on natavonad kard. Va agar ʙaroi tu xajre ʙixohad, heç kas fazli ūro ʙozdoşta natavonad. Alloh fazli xudro ʙa har kas az ʙandagonaş, ki ʙixohad, merasonad va kase nametavonad mone'i on gardad va Ū omurzandai gunohoni tavʙakunandagon va mehruʙon ʙa imondoroni itoatkor ast

[108] Bigū: «Ej mardum, pajomi rostin, ki Qur'on ast az çoniʙi Parvardigoraton tavassuti pajomʙari sodiqi oxirzamon ʙarojaton omadaast. Pas, har kas, ki ʙa rohi rost hidojat joʙad, hidojat ʙa foidai ūst. Va har kī az haq gumroh gardad, ʙa zijoni xeş ʙa gumrohī aftodaast. Va man ūhdadori muroqiʙi a'mol va mas'uli nazorat ʙar af'oli şumo nestam va qudrati onro nadoram, ki şumoro az kufr ʙozdoram va ʙa pazirişi imon vodor sozam»

[109] Az on ci ki ʙar tu vahj meşavad, pajravī kun va saʙr kun dar ʙaroʙari azijat va ozore, ki dar rohi taʙliƣi risolati osmonī ʙa tu merasad, to on ki Alloh mijoni tu va digaron dovarī va fajsala kunad va farmoni xudro sodir namojad va Ū ʙehtarini hukmkunandagon ast

[1] Adif, Lom, Ro. in Qur'on kitoʙest, az çoniʙi Alloh, nozil şudaast ʙar ʙandaaş Muhammad (sallallohu alajhi va sallam), ki ojathojaş ustuvor az har guna naqsu kamʙudiho, sipas vozehu ravşan karda şudaast ʙo amru nahj va ʙajon karda şudaast ʙo halolu harom va savoʙu azoʙ; az çoniʙi Allohi hakime, ki korhojaş az rūi kordonī ast va az oqiʙati onho ogoh ast

[2] Ej Pajomʙar, ʙa mardum ʙigū, ki çuz Allohi jaktoro naparasted, man az çoniʙi Ū az azoʙaş şumojonro ʙimdihanda va ʙa savoʙaş muƶdihanda hastam

[3] Va niz az Parvardigoraton ʙarxurdor gardonad. Va dar oxirat ʙaroʙari adlu dodi xeş har şoistai ne'matro ne'mat dihad. Va agar az imon ʙa Alloh va to'atu iʙodati Ū rūj gardoned, ʙar şumo az azoʙi rūzi ʙuzurg, ki rūzi qijomat ast, ʙimnokam

[4] Bozgaştaton ʙa sūi Alloh ast va Ū ʙa har kore qodir ast

[5] Ogoh ʙoş, ki inho muşrikon dar zamiri xud kufrro pinhon medorand. Gumon mekunand, ki on cī dar zamiri xud nigoh medorand ʙar Alloh pūşida memonad. Ojo namedonand, hangome ki az rūi çaholataşon çomahoi xud dar sar mekaşand, Alloh medonad on ciro pinhon medorand va on ciro oşkor mekunand. Pinhon va oşkoraşon nazdi Alloh ʙaroʙar ast. Caro ki Ū donoi rozi dilhost

[6] Heç çunʙandae dar rūi zamin nest, çuz on ki rūzii ū ʙar ūhdai Alloh ast va çoi qarori zist va dafnaşro medonad, zero hama dar Kitoʙi muʙin (Lavhi Mahfuz) omadaast

[7] Ūst, ki osmonhovu zaminro dar şaş rūz ofarid va peş az in Arşi Ū ʙar rūi oʙ ʙud. To ʙijozmojad, kadome az şumo amalhoi nekūtarro ançom medihad. Va agar ʙigūī, -ej Rasul, - ʙaroi muşrikon, ki ʙa'd az marg zinda meşaved, alʙatta, ʙa durūƣ ʙarovardani tu meşitoʙand va megūjand, ki in Qur'on çuz çodui oşkor nest

[8] Va agar muddati muajjane az muşrikon azoʙaşonro ʙozdorem, masxarakunon mepursand: «cī ciz mone'i on şudaast?» Ogoh ʙoşed, cun azoʙaşon faro rasad, onro ʙoznagardonand va on ciro masxara mekardand, ononro on azoʙ az har taraf dar ʙar xohad girift

[9] Agar insonro rahmate ʙicaşonem, (az salomatī va eminī) sipas onro az ū ʙargirem, ʙisjor noumed meşavad va noşukrī mekunad

[10] Va agar pas az saxtivu ranç ne'matu osoişe ʙa ū ʙicaşonem, megūjad: «Saxtiho az man dur şudaast». Va dar in hol şodmon ast va xudsitojī mekunad

[11] magar kasone, ki saʙr varzidand ʙar maşaqqatho va ʙaroi şukri ne'mathojaş korhoi nekū kardand, omurziş va muzdi ʙuzurg az oni onhost

[12] Maʙodo, ʙa'ze az cizhoero, ki ʙa tu ej Rasul, vahj kardaem, tark kunī va ʙa on diltang ʙoşī, ki megūjand: Caro gançe (moli ʙisjore) ʙar ū furū firistoda nameşavad? Va caro fariştae hamrohi ū nameojad? Çuz in nest, ki tu ʙimdihandae ʙeş nestī va Alloh ast, ki korsozi har cizest

[13] Jo on ki megūjand (in muşrikoni ahli Makka, ki Muhammad) az xud ʙarmeʙofad va ʙa durūƣ ʙa Alloh nisʙataş mekunad. Bigū ʙarojaşon: Agar rost megūed, çuz Alloh har kiro, ki tavoned, ʙa jorī ʙitalaʙed va dah sura monandi on ʙa ham ʙarʙofta ʙijovared

[14] Bigū ej Muhammad, ʙaroi inho muşrikon, pas agar şumoro içoʙat nakardand, (ʙa ovardani dah sura monandi on ʙa ham ʙarʙofta) ʙidoned, ki Qur'on ʙa ilmi Alloh nozil şuda va niz heç ma'ʙude ʙarhaq çuz Ū nest. Pas, ojo şumo musalmon (farmonʙardori Alloh) hasted

[15] Onon, ki (dar maqsadaşon tanho) zindagivu zinnati in dunjoro ʙixohand, pas hamai muzdi kirdoraşonro dar in çahon purra medihem va dar on nuqsone nameʙinand

[16] Inho kasone hastand, ki dar oxirat çuz otaş nasiʙe nadorand va har cī dar dunjo kardaand, ʙekor karda şavad va har cī ʙa çoj ovardaand, durūƣ ast

[17] Ojo on kas, ki az çoniʙi Parvardigori xeş daleli ravşane dorad va dunʙoli vaj guvohe az çoniʙi Parvardigori ū meojad (va on Çaʙrail jo Muhammad alajhimussalom ast) va peş az Qur'on ham kitoʙi Mūso, ki xud peşvovu rahmate ʙudaast, ʙa on guvohī dodaast va ʙo on kas, ki dalele nadorad, ʙaroʙar ast? Onho ʙa on kitoʙi Qur'on imon meovarand. Va har kī az gurūhho ʙa Qur'on kofir şavad, çojgohaş dar otaş ast. Dar furud omadani Qur'on şak makun, ej Rasul, ki haq ast va az çoniʙi Parvardigorat omadaast. Vale ʙeşari mardum imon nameovarand va ʙa on cī farmuda şudaast, amal namekunand! (Va in rohnamudi om ʙaroi ummati Muhammad sallallohu alajhi va sallam ast)

[18] Cī kas sitamkortar az on kasest, ki ʙa Alloh durūƣ meʙandad? Onho ʙa peşi Parvardigoraşon rūzi qijomat ovarda meşavand, pas az amalhojaşon mepursad va şohidon guvohī xohand dod, ki inho kasone hastand, ki ʙar Parvardigoraşon durūƣ meʙastaand. (Alloh mefarmojad:) La'nati Alloh ʙar sitamkoron ʙod

[19] On sitamkorone, ki mardumro az rohi Alloh ʙozmedorand va onro kaç va nodurust nişon medihand va onon kofironand, ʙa oxirat imon nadorand

[20] inho muşrikon nametavonand dar rūi zamin Allohro notavon va darmonda sozand va çuz Ū heç sarparaste nadorand, azoʙaşon ducandon meşavad. Onho na tavonoii şunidani haqro dorand, ki ʙa on ʙahravar şavand va na tavonoii didani dalelhoi Allohro dorand, ki ʙa on roh joʙand

[21] Onho ʙa xeştan zijon rasonidand va on ciro, ki ʙar on durūƣ meʙoftand, az dast dodaand

[22] Hatman onon dar oxirat zijonkortarinand, zero onho manzalahoi axli çannatro furūxtand va ʙar ivazi on manzalahoi dūzaxro xaridand

[23] Kasone, ki ʙa Alloh va rasuli Ū imon ovardaand va korhoi şoista kardaand va dar ʙaroʙari Parvardigoraşon sar xam namudaand, axli ʙihiştand va dar on çovidonand

[24] Misoli in du gurūh (mū'minon va kofiron) misoli kūru kar va ʙinovu şunavost. Gurūhi kofiron haqro nameʙinand, ki onro pajravī namojand va nameşunavand, ki roh joʙand, ammo gurūhi mū'minon huççathoi Allohro meʙinand va da'vataşro qaʙul mekunand. Ojo misoli in du gurūh ʙo ham ʙaroʙarand? Caro pand namegired

[25] Va Nūhro ʙar mardumaş ʙa pajomʙarī firistodem. Guft: Man ʙaroi şumo ʙimdihandai oşkoram

[26] ki çuz Allohi ʙarhaqro naparasted! Zero az azoʙi saxti rūzi qijomat ʙar şumo metarsam, agar şumo Ūro ʙa jagonagiaş parastiş nakuned

[27] Buzurgoni qavmaş, ki kofir ʙudand, guftand: Mo turo çuz insone monandi xeş nameʙinem. Va nameʙinem, ki çuz ʙecoraholoni mo (faqiru, ʙemaqom) az tu pajravī kunand. Va nameʙinem, ki şumoro ʙar mo fazilate ʙoşad dar rizqu rūzī va mol, ʙalki e'tiqod dorem, ki durūƣ megūed

[28] Nūh guft: Ej qavmi man, cī megūed, agar az sūi Parvardigoram daleli ravşan doşta ʙoşam, in ki man ʙarhaq hastam va Ū ʙa man rahmati xeş (ja'ne, nuʙuvvat va risolat) arzonī karda ʙoşad. Pas, haqiqati on, ʙa saʙaʙi nodonī va fireftaşudanaton dar dunjo ʙar şumo pinhon monda ʙoşad, ojo dar hole, ki xud namexohed, şumoro ʙa zūrī ʙa daromadani islom maçʙur sozem? Lekin şumoro ʙa Alloh mesuporem, to Ū hukm namojad dar amri şumo on ci ki meʙinad va mexohad

[29] Va ej qavmi man, dar ʙaroʙari taʙliƣi risolati xeş mole az şumo nametalaʙam va gumon maʙared, ki man az kori xud umedi moli dunjo doram. Muzdi man tanho ʙa Alloh ast. Onhoero, ki imon ʙa jagonagii Alloh ovardaand, az xud nameronam, onon ʙo Parvardigori xeş rū ʙa rū xohand şud. Vale meʙinam, ki şumo ej qavm, mardumi nodon hasted, ki maro mefarmoed dūstoni Allohro az xudam ʙironam

[30] Va ej qavmi man, agar mū'minonro az xud ʙironam, cī kase dar ʙaroʙari azoʙi saxti Alloh maro jorī xohad kard? Ojo haqiqatro darnamejoʙed

[31] Ba şumo namegūjam, xazinahoi Alloh dar nazdi man ast. Va ilmi ƣajʙ ham namedonam. Va namegūjam, ki farişta hastam. Va namegūjam, ki Alloh ʙa onon, ki dar nazari şumo xoru haqir metoʙand, xajri xudro ato nakunad. Alloh ʙa on cī dar dilhoi onhost, ogohtar ast. Agar cunin kunam, az sitamkoron xoham ʙud

[32] Guftand: «Ej Nūh, ʙo mo çidol (ʙahs, siteza) kardī va ʙisjor ham çidol kardī. Agar tu dar da'voi xud rost megūī, har va'dae az azoʙ, ki ʙa mo dodaī, ʙijovar!»

[33] Nūh ʙaroi qavmaş guft: Alloh ast, ki agar ʙixohad, on va'daro meorad va şumo oçizkunandai Alloh nested

[34] Va agar Alloh xosta ʙoşad, ki gumrohaton sozad, agar man ʙixoham şumoro pand diham, pandam sud naxohad kard. Ūst Parvardigori şumo va hama ʙa sūi Ū dar oxirat ʙaroi hisoʙu çazo ʙozgardonida meşaved

[35] Jo muşrikoni qavmi Nūh megūjand, ki in suxanro ʙa Alloh durūƣ ʙastaast. Bigū ʙarojaşon: Agar onro ʙa Alloh durūƣ ʙasta ʙoşam, gunohaş ʙar man ast va man az gunohe, ki mekuned, pok hastam va ʙa saʙaʙi gunohi şumo ʙa azoʙ girifta naşavam

[36] Va ʙa Nūh vahj rasid, ki az qavmi tu çuz on gurūh, ki imon ovardaand, digar imon naxohand ovard. Az kirdori onon andūhgin maʙoş, ki Man onhoro halokkunandaam va turo az onho naçotdihandaam

[37] Kiştiro zeri nazar va ta'limu tavçehi Mo ʙisoz va dar ʙorai on sitamkoron ʙo man suxan magūj, hamono, onho ƣarqşavandagonand

[38] Nūh kiştī mesoxt va har ʙor, ki ʙuzurgoni qavmaş ʙar ū meguzaştand, masxaraaş mekardand. Meguft: Agar şumo moro dar dunjo masxara mekuned, ʙa zudī mo ham monandi şumo dar oxirat masxaraaton xohem kard

[39] Ba zudī xohed donist, ki dar dunjo ʙar sari cī kase azoʙe meojad, ki xoraş sozad va azoʙi hameşagī dar oxirat ʙar vaj furud ojad

[40] Cun farmoni Mo ʙa haloki onho darrasid va tanūr çūşid, guftem: Az har çinse du tan (naru moda) va niz xonadoni xudro dar kiştī savor kun, ƣajri on kase, ki farmoni haloki onho peş sodir şudaast va niz hamroh gir onhoero, ki ʙar tu imon ovardaand. va çuz andake ʙa ū imon najovarda ʙudand

[41] Va Nūh ʙaroi kasone, ki az ahli imon ʙo hamrohii ū ʙudand, guft: Bar on kiştī savor şaved, ki ravon şudanaş va istodanaş ʙa nomi Alloh ast. Zero Parvardigori man omurzandaast tavʙakunandagonro va mehruʙon ast ʙa ʙandagonaş

[42] Va kiştī ononro dar mijoni mavçhoe, ki ʙaland meşud, cun kūh meʙurd. Va Nūh pisaraşro, ki dar gūşae istoda ʙud, nido dod: Ej pisarakam, ʙo mo savor şav va ʙo kofiron maʙoş, ki ƣarq xohī şud

[43] (Pisari Nūh) guft: man ʙa kūhe, panoh xoham ʙurd, ki maro az oʙ nigoh dorad. (Nūh) guft: Imrūz heç nigahdorandae az azoʙi Alloh nest, magar kasero, ki Alloh ʙar ū rahm ovarad. Nogahon mavçi ʙalande mijoni on duro faro girift va ū az ƣarqşudagon gardid

[44] Va gufta şud: Ej zamin, oʙi xud furū ʙar va ej osmon, az ʙoridan ʙozist. Oʙ furū şud va kor ʙa pojon omad va kiştī ʙar kūhi Cudij qaror girift va nido omad az çoniʙi Alloh, ki halokat ʙod ʙar mardumi sitamkor

[45] Va Nūh Parvardigoraşro nido dod: Ej Parvardigori man, pisaram az xonadoni man ʙud va va'dai Tu haq ast va nerūmandtarini xukmkunandagon Tu hastī

[46] Alloh guft: Ej Nūh, haroina, ū az xonadoni tu nest (ja'ne, ū az çumlai kasone nest, ki onhoro naçot medihem), alʙatta, pursidani tu naçoti pisaratro amali soleh nest, zero pisaraş kofir ʙud. Pas tu Maro az cize suol makun, ki turo donişi on nest! Ba durustī ki pand mediham turo, ki az mardumi nodon naʙoşī. (Ja'ne tu xud ʙar haloki kofiron duo mekardī, ʙa'd az on naçoti kofironro suol mekunī)

[47] Nūh guft: Ej Parvardigori man, panoh meʙaram ʙa Tu, az on ki az Tu on ciro ʙipursam, ki maro donişi on nest! Va agar maro najomurzī va ʙa man rahm nanamoī, az zijonkardagon xoham ʙud

[48] Gufta şud: Ej Nūh, haroina, ʙa salomat va ʙarakote, ki ʙar tuvu onho, ki hamrohi tuand, arzonī doştaem, furud oj az kiştī. Va ummathoe hastand az zurrijoti hamrohoni tu, ki onhoro az ne'mathoi dunjo ʙarxurdor mesozem, on goh merasad onhoro azoʙi dardovari Mo dar oxirat

[49] Alloh ʙaroi Rasulaş Muhammad sallallohu alajhi va sallam megūjad: Inho az xaʙarhoi ƣajʙ hastand, ki ʙar tu vahj mekunem. Peş az in na tu va na qavmat onhoro namedonisted. Pas saʙr kun, ʙar durūƣ ʙarovardani qavmat turo va azijat dodanaşon turo, ʙa durustī ki Mo turo nusrat xohem dod, zero oqiʙati nek az oni parhezgoron ast

[50] Va ʙar qavmi Od ʙarodaraşon Hudro firistodem. Guft ʙarojaşon: Ej qavmi man, Allohi ʙarhaqro ʙiparasted, şumoro heç ma'ʙudi ʙarhaqe çuz Ū nest, pas xolis Ūro iʙodat kuned va nested şumo dar iʙodati ʙuton magar durūƣsozone

[51] Ej qavmi man, on ci ki man şumoro ʙa on da'vat menamojam az xolis iʙodat kardan ʙaroi Alloh va tark kardani iʙodati ʙutparastī, az şumo muzde nametalaʙam. Muzdi man tanho ʙo on kasest, ki maro ofaridaast. Caro az rūi xirad nameandeşed

[52] Va ej qavmi man, az Parvardigoraton omurziş ʙixohed, on goh ʙa sūi Ū ʙo tavʙa ʙozgarded, to ʙoronro paj dar paj ʙar şumo furū rezad va ʙar nerūjaton ʙijafzojad! Va cun gunahkoron az da'vati man rūj ʙarmatoʙed

[53] Guftand: Ej Hud, tu ʙaroi mo daleli ravşane najovardaī va mo ʙa guftori tu iʙodati ma'ʙudoni xeşro tark namekunem va ʙa tu imon nameovarem

[54] Çuz in nagūem, ki ʙa'ze az ma'ʙudoni mo ʙa tu ozore rasondaand. Guft Hud ʙarojaşon: «Allohro guvoh megiram va şumo niz guvoh ʙoşed, ki man az on ci ki şumo ƣajri Alloh meparasted, ʙezoram

[55] Hamagī (şumo hamrohi ʙuthojaton), ʙo hilagarī ʙar ziddi man ʙarxezed va maro mūhlat madihed. (Hud inro ʙa on xotir guft, ki ʙovarii komil doşt, ki na onho va na ʙutonaşon ʙaroi ū cize zarar ovarda nametavonand)

[56] Man ʙar Allohi jakto, ki Parvardigori man va Parvardigori şumost, tavakkal kardam. Va heç cize namerasad maro, magar ʙa amri Ū va ʙar hama ciz Ū tavonost. Heç çunʙandae, nest ʙar rūi zamin, magar Alloh moliki ūst. Alʙatta, Parvardigori man ʙar rohi rost ast (ja'ne, dar qazo va şariat va amraş odil ast, nekūkorro ʙo nekūijaş va ʙadkorro ʙo ʙadiaş çazo medihad)

[57] Pas, agar rūj ʙigardoned az içoʙat kardani da'vati haq ʙa rostī ki on ciro ki ʙo on ʙa sūi şumo firistoda şuda ʙudam ʙa şumo rasonidam va Parvardigori man mardumi digarero çonişini şumo xohad gardonid, ki onho tavhidi Ūro ʙa ço orand va iʙodataşro ʙo ixlos ado namojand va ʙa saʙaʙi kufr va isjonaton heç ʙa ū zijone namerasoned. Zero Parvardigori man nigahʙoni hamai cizhost

[58] Va cun farmoni Mo ʙaroi azoʙi qavmi Hud darrasid, ʙa rahmati xeş Hud va kasonero, ki ʙa ū imon ovarda ʙudand, naçot dodem va onhoro niz az azoʙi saxti rūzi qijomat rahonidem

[59] Va inho qavmi Od ʙudand, ki ojoti Parvardigoraşonro inkor kardand va pajomʙaronaşro nofarmonī kardand va ʙa farmoni har çaʙʙori sarkaş gardan nihodand

[60] Va dar in dunjovu rūzi qijomat giriftori la'nat şudand. Ogoh ʙoşed, ki qavmi Od ʙa Parvardigoraşon kofir şudand, ogoh ʙoşed, ki la'nat ʙod ʙar Od, qavmi Hud

[61] Va ʙar qavmi Samud ʙarodaraşon Solehro firistodem, Pas ʙarojaşon guft: «Ej qavmi man, Allohi ʙarhaqro ʙiparasted! Şumoro çuz Ū ma'ʙudi ʙarhaqe nest. Ūst, ki şumoro az zamin padid ovardaast va şumoro dar zamin zindagonī va ʙaqo dod. Pas, omurziş xohed az gunohonaton va ʙa dargohaş ʙozgaşta tavʙa kuned. Alʙatta, Parvardigori man nazdik ast ʙaroi şaxse, ki Ūro ʙo ixlos iʙodat mekunad va duohoro içoʙat mekunad

[62] Guftand Samudijon ʙa pajomʙaraşon: Ej Soleh, peş az in ʙa tu umed medoştem. Ojo moro az parastişi on cī padaronamon meparastidand, ʙozmedorī? Mo az on cī moro ʙa on mexonī, dar şakkem, ki moro dar şuʙhai ʙuzurg meandozad

[63] Soleh ʙaroi qavmi xud guft: Ej qavmi man, xaʙar dihed maro agar az Parvardigoram huççate hamrohi xud doşta ʙoşam va Ū ʙa man rahmati xeş (ja'ne, nuʙuvvat) arzonī karda ʙoşad, cī kase maro jorī mekunad, agar az farmonaş sarpecī kunam? Agar az şumo farmon ʙaram, çuz ʙa zijoni man naxohed afzud

[64] Va ej qavmi man, in şuturi Alloh ast va nişonaest ʙaroi şumo ʙar haqiqat ʙudani on ci ki ʙa on şumoro da'vat menamojam. Pas, onro ʙigzored, to dar zamini Alloh ʙicarad va ʙa ū heç zijone narasoned, ki agar cunin karded, ʙa zudī azoʙ şumoro faro girad

[65] Pas, Solehro durūƣ ʙarovardand va şuturro sar ʙuridand. Soleh guft: Se rūz dar xonahoi xud az zindagī nasiʙador şaved va in va'daest xolī az durūƣ va voqe' şudani on hatmist

[66] Cun amri Mo ʙa haloki onho faro rasid, Soleh va kasone, ki ʙa ū imon ovarda ʙudand, ʙa rahmati xeş az xorii on rūz naçot ʙaxşidem. Zero Parvardigori tu tavonovu pirūzmand ast

[67] Va sitamgoronro on ʙongi saxti margʙor faro girift, pas suʙh kardand dar xonahoi xud xuşk şuda ʙa zonu aftoda, murdand

[68] Cunin gūj, ki hargiz dar on dijor naʙudaand. Ogoh ʙoşed, ki qavmi Samud ʙa Parvardigoraşon kofir şudand, Ogoh ʙoşed, ki durivu halokat ʙar qavmi Samud ʙod

[69] Ba tahqiq rasuloni Mo ʙaroi Iʙrohim va hamsaraş muƶda ovardand. Guftand: «Salom!» Guft: «Salom!» Va lahzae ʙa'd gūsolai farʙehi ʙirjonşudaro ovard

[70] Pas cun Iʙrohim (alajhis salom) did, ki ʙa on mehmonon dast daroz namekunand, ʙar onon gumoni ʙad kard va dar dil az onho xavf ʙurd. Guftand (fariştagon): «Matars, mo ʙar qavmi Lut ʙaroi halokaşon firistoda şudaem»

[71] Va zani Iʙrohim Sora, ki dar pasi parda istoda ʙud, suxanoni fariştagonro şunida, pas az xuşholī xandid. On goh ūro ʙa Ishoq va pas az Ishoq ʙo omadani (naʙeraaş) Ja'quʙ xuşxaʙaraş dodem

[72] Guft (Sora): «Voj ʙar man, ojo dar in pironsolī tavallud mekunam va in şavhari man niz pir ast? Hamono, in kor cizi açiʙest!»

[73] Fariştagon guftand: Ojo az qudrati Alloh ta'aççuʙ mekunī? Rahmatu ʙarakati Alloh ʙar şumo, ahli in xona arzonī ʙod! Haroina, Allohi ʙuzurg sazovori sitoiş va ʙalandmartaʙa ast

[74] Cun tars az Iʙrohim dur şud va ūro xuşxaʙar omad, ki sohiʙi farzand meşavad, ʙo firistodagoni Mo dar ʙorai qavmi Lut ʙa ʙahs ʙarxost

[75] Alʙatta, Iʙrohim ʙurdʙoru rahmdil va halimu farmonʙardor va ruçū'kunanda ʙa sūi Alloh ʙud

[76] (Fariştagon guftand): Ej Iʙrohim, az in (ʙahs, ki dar ʙorai qavmi Lut meravad), rūj gardon! Hamono farmoni Parvardigorat omadaast va alʙatta, ʙar onho azoʙe, ki heç ʙargaştan nadorad, furud xohad omad

[77] Va cun rasuloni Mo nazdi Lut (alajhis salom) omadand, Lut az omadani onho noxuş va andūhginu diltang şud, zero namedonist onon firistodagoni Allohand va az tarsi on ki qavmaş ʙa onon zarare narasonand guft: «Imrūz, rūzi saxtest»

[78] Va qavmaş şitoʙon nazdi ū omadand va onon peş az in korhoi zişt (livota) ançom medodand. Lut guft: «Ej qavmi man, inho duxtaroni man (ja'ne, duxtaroni ummati man) hastand, pas, onhoro nikoh kuned, ki ʙaroi izdivoçi Şumo pokizatarand. Az Alloh ʙitarsed va maro dar ʙaroʙari mehmononam ʙad makuned. Ojo mardi xiradmande dar mijoni şumo nest?»

[79] Guftand: «Tu xud medonī, ki moro ʙa duxtaroni tu nijoze nest va niz medonī, ki cī mexohem (ja'ne, ʙo mardho rasidanro mexohem)»

[80] Lut ʙa qavmaş guft: Koş dar ʙaroʙari şumo qudrate medoştam jo metavonistam ʙa takjagohi ustuvore panoh ʙiʙaram (ja'ne, ʙa qaʙilai qudratmande, ki maro dar muqoʙili şumo nusrat medodand)

[81] Guftand (fariştagon): Ej Lut, mo firistodagoni Parvardigori tu hastem, firistoda şudaem, to in ki qavmatro halok kunem! Inho hargiz ʙa tu naxohand rasid. Cun qisme az şaʙ ʙigzarad, xonadoni xeşro az in deha ʙerun ʙiʙar. Ba heç jak az şumo ʙa qafo nanigarad, çuz hamsarat, ki (kofira ast) ʙa ū niz on cī ʙa onho rasad, xohad rasid. Va'dai onho suʙhgoh ast. Lut xost, ki zudtar halokaşon kunad, vale fariştagon guftand: Ojo suʙh nazdik nest

[82] Pas, cun farmoni Mo ʙar haloki onho faro rasid, on deharo zeru zaʙar kardem (ja'ne cappa namudem) va ʙar on deha ʙo ʙorone az sanggilho paj dar paj onhoro sangʙoron kardem

[83] in sangho az sūi Parvardigorat nişondor ʙudand va incunin in sangho az sitamgoron dur nestand, (ja'ne, az muşrikoni Makka)

[84] Va ʙar qaʙilai Madjan ʙarodaraşon Şu'ajʙ (alajhissalom)-ro firistodem. Guft: «Ej qavmi man, Allohi jaktoro ʙiparasted, şumoro heç ma'ʙudi ʙarhaqe çuz Ū nest! Va dar pajmonavu tarozu haqqi mardumro kam makuned! Hamono, şumoro dar ne'mat va osudagī meʙinam. Va ʙa saʙaʙi kam kardanaton dar pajmonavu tarozu az rūze, ki azoʙaş şumoro faro girad, metarsam

[85] Va ej qavmi man, pajmonavu tarozuro az rūi adl purra va komilan ado kuned va ʙa mardum cizhojaşonro kam madihed va cun taʙahkoron dar zamin fasod makuned

[86] Agar imon doşta ʙoşed, on cī Alloh az moli haloli xud ʙoqī meguzorad ʙa saʙaʙi vafo kardanaton ʙar pajmonavu tarozu ʙarojaton ʙehtar ast az harom va kamʙudihoe, ki az tarozu mezaned. Va man ʙar şumo nigahʙon nestam

[87] Guftand: «Ej Şu'ajʙ, ojo namozat ʙa tu farmon medihad, ki mo on ʙuthoero ki padaronamon meparastidand, tark kunem jo dar amvoli xud oncunon ki xud mexohem, tasarruf nakunem? Ba rostī tu mardi ʙurdʙoru xiradmand hastī (lek az in suxan maqsadaşon istehzo ʙud va meguftand, ki tu ʙeaql hastī)

[88] Guft (Şu'ajʙ): Ej qavmi man, cī megūed, agar ʙaroi man az çoniʙi Parvardigoram huççate ʙoşad ʙaroi tasdiqi on ci ki şumoro da'vat mekunam va Ū maro az sūi xud rizqi halolu pok ato karda ʙoşad? Ojo metavonam ʙa xilofi dasturoti Ū amal kunam? Va namexoham şumoro az cize man' kunam va xudam murtakiʙi on şavam. Man to on ço ki metavonam çuz isloh cizero namexoham. Tavfiqi man tanho ʙa fazli Alloh ast. Ba Ū tavakkal kardaam, ʙa dargohi Ū ruj meovaram

[89] Va ej qavmi man! Duşmanii man şumoro ʙa on naʙarad, ki ʙa şumo on ci ʙirasad, ki ʙa qavmi Nūh jo qavmi Hud jo qavmi Soleh rasid; va qavmi Lut az şumo dur nest

[90] Az Parvardigoraton omurzişi gunohonatonro ʙixohed. Ba dargohaş tavʙa kuned, ki alʙatta, Parvardigori man mehruʙonu dūstdoranda ast tavʙakunandagonro

[91] Guftand: Ej Şu'ajʙ, ʙisjore az cizhoero, ki megūī, namefahmem, turo dar mijoni xud notavon meʙinem, agar ʙa xotiri qaʙilaat naʙud, sangsorat karda turo mekuştem va tu nazdi mo arziş va ehtirome nadorī

[92] Guft (Şu'ajʙ): Ej qavmi man, ojo qaʙilai man dar nazdi şumo az Allohi ʙarhaq ʙolotaru giromitar ast? Ojo Allohro puşti sar qaror medihed va az Ū nametarsed va qudratu izzati Vajro ʙuzurg namedored? Hol on ki Parvardigori man ʙar har kore, ki mekuned, onro ihota dorad. Hamai amalhoi ʙandagonaşro medonad va muvofiqi on çazo medihad

[93] Va ej qavmi man, şumo hamcunon, ki hasted, ʙa kori xeş maşƣul ʙoşed va man ham ʙa kori xeş maşƣul meşavam. Ba zudī xohed donist, ki azoʙi rasvokunanda ʙa cī kase merasad va xohed donist, ki cī kase durūƣgūj hast. Muntazir ʙimoned, hamono man niz ʙo şumo muntazir memonam

[94] Va cun zamoni azoʙi Mo ʙar haloki onho faro rasid, Şu'ajʙ va kasonero, ki ʙa ū imon ovarda ʙudand, ʙa rahmati xeş naçot dodem. Va sitamkoronro na'rai vahşatangezi azoʙ faro girift va dar xonahoi xeş ʙa zonu aftoda, murdand

[95] cunon ki gūj hargiz dar on dijor naʙudaand. Ogoh ʙoş, durī az rahmati Alloh va halok ʙar mardumi Madjan ʙod, hamcunon ki durī az rahmati Alloh va halok ʙar qavmi Samud şud

[96] Va haroina, Mo Mūso (alajhissalom)-ro hamroh ʙo ojotu huççati oşkori xeş firistodem

[97] ʙa nazdi Fir'avn va ʙuzurgoni qavmaş. Ammo qavmi Fir'avn pajravi farmoni Fir'avn şudand. Va farmoni Fir'avn ʙa rohi savoʙ roh namenamud

[98] Dar rūzi qijomat Fir'avn peşopeşi qavmi xud ʙijojad va hamaro ʙa otaş darovarad, ki doxilşudagonro çojgohi ʙade ast

[99] La'nati dunjo va oxiratro az aqiʙi azoʙ (ja'ne ƣarq şudan dar darjo) ʙar onho firistoda şud va cī ʙad atoe (la'nat) ʙa onon doda şudaast

[100] Inho axʙori dehahoest, ki ʙaroi tu (ej Pajomʙar) hikojat mekunem; dehahoe, ki ʙa'ze osori on hanūz ʙoqiand va ʙa'ze vajron şuda noʙud şudaand

[101] Mo ʙa onho sitam nakardaem, ʙalki xud ʙa çoni xud sitam mekardand, (ja'ne, şirk meovardand). Va cun amri Parvardigori tu ʙaroi haloki onho faro rasid, ma'ʙudone, ki ʙa çoi Allohi ʙarhaq meparastidand, heç ʙa joriaşon naomadand va çuz zijonkorī va halokat cize ʙar onon najafzudand

[102] Va incunin ast ʙa azoʙ giriftani Parvardigori tu, vaqte ki ʙixohad dehahoi sitamkorro ʙa azoʙ kaşad. Ba rostī, azoʙi Alloh dardnok va saxt ast

[103] Alʙatta, dar qissa va axʙori guzaştagon ʙaroi kasone, ki az azoʙi oxirat metarsand, iʙratest. On rūz rūzest, ki mardum ʙaroi hisoʙu kitoʙ va podoşi a'mol gird ovarda şavand va on rūz, ki mardumro az avvalin to oxirin dar on hozir ovarand

[104] Va çuz to andak muddati muajjane (omadani rūzi qijomatro) ʙa ta'xir nameandozem

[105] Rūze, ki cun ʙijojad, heç kas çuz ʙa farmoni Ū suxan nagūjad va mardumon ʙa'ze ʙadʙaxt ʙoşand va ʙa'ze nekʙaxt

[106] Ammo onon, ki ʙadʙaxt şudaand, pas, dar otaşand va ononro dar on dūzax nolai zoru farjodi saxte ʙuvad, (ja'ne, monandi ovozi xar)

[107] Hameşa dar dūzax çovidon xohand mond, to osmonhovu zamin ʙoqī ast, magar on ci Parvardigorat ʙixohad, alʙatta, Parvardigori tu (ej Pajomʙar) har cī xohad, hamon kunad

[108] Va ammo onone, ki nekʙaxt gardonida şudaand, to osmonhovu zamin ʙoqī hastand, hameşa dar ʙihişt çovidon ʙimonand, magar on cī Parvardigorat ʙixohad. Atoi Ū (ne'mathoi çannat) heç qat' nameşavad

[109] Pas, az on cī inho (muşrikon) meparastand, ʙa şakku şuʙha maʙoş. Nameparastand ʙuthojaşonro çuz ʙa on guna, ki padaronaşon peş az in meparastidand. Va alʙatta, Mo nasiʙi ononro az azoʙ ʙe heç kamu kostī ado xohem kard

[110] Va hamono ʙa Mūso (alajhissalom) kitoʙi Tavrot dodem. Dar on kitoʙ ixtilof şud, (ja'ne, ʙa'zeho ʙa on imon ovardand va ʙa'zeaşon onro inkor kardand). Agar nameʙud suxane, ki peş sodir şuda az çoniʙi Parvardigorat, hatman mijonaşon dovarī meşud. Va onho (jahud va kuffori qavmat) alʙatta, dar on kitoʙ (ja'ne, Qur'on) saxt dar şuʙhaand

[111] Va qasam, ki alʙatta, Parvardigori tu (ej Pajomʙar) çazoi a'moli hamaro ʙa purragī xohad dod va hamono Alloh ʙa har korhoe, ki mekunand, ogoh ast

[112] Pas ustuvoru soʙitqadam ʙoş ej Pajomʙar (sallallohu alajhi va sallam), hamcunon ki amr şudaī. Va niz onhoe, ki tavʙa kardaand, hamrohi tu ʙojad cunin kunand va az had naguzared! Hamono Alloh ʙa kirdori şumo ʙinost

[113] Va ʙa sitamkoron majl nakuned, ki azoʙi otaşi dūzax şumoro ʙirasad. Şumoro çuz Alloh heç dūste nest va kase joriaton nakunad

[114] Va namoz ʙiguzor (ej Pajomʙar) dar oƣozu ançomi rūz va cand soate az şaʙ. hamono, nekiho (namozhoi pançgona) ʙadihoro az mijon meʙarand. In pandest ʙaroi pandpaziron

[115] Saʙr kun (ej Pajomʙar) ʙa ʙarpoj doştani namoz va ʙar ozoru maşaqqatho, hamono Alloh muzdi nekūkoronro zoe' (ʙarʙod) namesozad

[116] Pas, caro az mardumi on asrhoe, ki peş az şumo ʙudand, ahli xirad naşudand, ki az fasod dar zamin man' kunand, magar şumorai andake az onho, ki naçot dodem. Va sitamgaron cizero pajravī kardand, ki ʙa on osudagī doda şudand va ʙa lazzathoi dunjo maşƣul şudand va ʙo in koraşon gunahkor ʙudand va noʙud şudand

[117] Parvardigori tu (ej Pajomʙar) heç dehotero, ki mardumaş nekūkor ʙoşand va az fasodu sitam parhezgor ʙoşand, ʙa sitam halok naxohad soxt

[118] Va agar xosta ʙud Parvardigori tu, megardond hamai mardumonro jak millat (ja'ne, dar dini Islom), lekin Alloh inro naxost, ʙaroi hamin hameşa mardum dar din muxtalifand; (va dar in hama hikmatest)

[119] magar onhoe, ki imon ovardand ʙa Allohu rasulaş va dar rohi haq hameşa muttafiqand Parvardigorat ʙar onho rahmat karda va onhoro ʙaroi hikmati gunogune (ja'ne, gurūhe nekʙaxt va gurūhe ʙadʙaxt, gurūhe dar ʙihişt va gurūhe dar dūzax) ʙijofaridaast. Va suxani Parvardigori tu ʙar in muqarrar (lozim va tamom) şuda, ki alʙatta, çahannamro az hamai çinnu ins pur mekunam

[120] Har xaʙare az axʙori pajomʙaronro ʙarojat (ej Pajomʙar) hikojat mekunem, to dili turo soʙitu orom gardonem. Va dar in sura ʙar tu suxani haq (murod az suxani haq qissahoest, ki peştar dar in sura zikr şudaand) va ʙaroi mū'minon mav'izavu pand va jodovarī omadaast

[121] Va ʙigū (ej Pajomʙar), ʙa kasone, ki imon nameovarand: «Şumo ʙa har tavre, ki xohed, amal kuned, mo niz amal mekunem

[122] Va şumo intizorī ʙikaşed oqiʙati kori moro, mo niz muntazir meʙoşem oqiʙati kori şumoro

[123] Va az oni Alloh ast ilmi ƣajʙi osmonhovu zamin va ʙa sūi Ū hamai korho ʙozgardonda meşavad rūzi qijomat. (Ej Pajomʙar) Ūro ʙiparast va ʙar Ū tavakkal kun, ki Parvardigori tu az on cī ʙa çoj meovared (az amalhoi neku ʙadaton, ki muvofiqi on şumoro çazo medihad), ƣofil nest

[1] Alif, Lom, Ro. In ojothoi Kitoʙ ma'nohojaş ravşan, rohi haq va halolu haromro ʙajon mekunad

[2] Mo Qur'onro ʙa zaʙoni araʙī nozil kardem, to in ki şumo (ej araʙho) ma'noi onro ʙifahmed va on ciro, ki dar on ast, ʙa aql darjoʙed va ʙa rohnamudiaş amal namoed

[3] Bo in Qur'on, ki ʙa tu - ej Rasul, vahj kardaem, ʙehtarin qissahoro hikojat mekunem va turo ʙar onho xaʙardor mesozem, ki tu peş az in az ahvoli qavmhoi guzaşta az ʙexaʙaron ʙudī

[4] Ej Pajomʙar, ʙa jod or on zamonero, ki cun Jusuf ʙa padari xud guft: «Ej padar, man dar xoʙ jozdah sitora va xurşed va mohro didam. Onhoro didam, ki saçdaam mekunand»

[5] Ja'quʙ ʙa pisaraş Jusuf guft: «Ej pisarakam, xoʙatro ʙaroi ʙarodaronat hikojat makun, ki ʙa tu hasad meʙarand va ʙa tu hillae meandeşand. Zero şajton duşmani oşkori odamijon ast! Pas, Jusuf ʙa farmoni padaraş xoʙaşro az ʙarodaronaş pinhon kard

[6] Va on cunon ki dar xoʙ ʙa tu namud, Parvardigorat turo ixtijor mekunad va ta'ʙiri xoʙro ʙa tu ta'lim medihad va hamcunon, ki ne'mati xudro peş az in ʙar padaroni tu Iʙrohimu Ishoq purra karda ʙud, ʙar tuvu xonadoni Ja'quʙ ham purra mekunad, ki Parvardigorat dono ast, har kiro ʙixohad az ʙandagonaş ixtijor mekunad va hakim ast dar ço ʙa çojguzorii korhoi maxluqotaş!»

[7] Begumon, dar sarguzaşti Jusuf va ʙarodaronaş ʙaroi onon, ki az on purson meşavand, iʙrathost

[8] On goh ki ʙarodaronaş guftand: «Jusuf va ʙarodaraş (Binjomin, ki az jak padaru jak modarand) nazdi padaramon mahʙuʙtar az mo hastand, hol on ki mo xud jak gūruhi nerūmandem. Alʙatta, padaramon dar iştiʙohi oşkorest»

[9] «Jusufro ʙikuşed jo dar sarzamini noma'lume ʙiandozed, to tavaççūhi padar xosi şumo gardad va az on pas az gunohaton puşajmonī karda, tavʙa mekuned mardume şoista ʙa şumor meoed, zero ki Alloh tavʙapazir ast va padar ham uzratonro qaʙul menamojad»

[10] Jake az onho guft: «Agar Jusufro az padar dur kardanied, ūro makuşed, ki kuştori odami ʙegunoh az gunohi azim ast, ʙalki ūro dar qa'ri cohi torik ʙijafkaned, to musofirone ūro ʙigirand, agar mexohed kore ʙikuned»

[11] Guftand: «Ej padarçon, caro ʙar Jusuf ʙa mo ʙovarī nadorī, hol on ki mo xajrxohi ū hastem

[12] Fardo ūro ʙo mo ʙifirist, to sajru gaştu ʙozj kunad va hamono, mo nigahʙoni ū hastem»

[13] Ja'quʙ guft: «Agar ūro ʙiʙared, ƣamgin meşavam va metarsam, ki az ū ƣofil şaved va gurg ūro ʙixūrad»

[14] Barodaroni Jusuf ʙa padaraşon guftand: «Bo in çamoati nerūmande, ki mo hastem, agar gurg ūro ʙixūrad, hamono, mo az zijonkoron xohem ʙud»

[15] Pas, cun ūro ʙurdand va tasmim giriftand, ki dar qa'ri cohi torik ʙijafkanand, ʙa ū vahj kardem, ki alʙatta, onhoro dar ojanda az in koraşon ogoh xohī soxt dar hole, ki namefahmand va onho turo nameşinosand

[16] Va ʙegohī ʙarodaroni Jusuf girjon nazdi padaraşon ʙozomadand

[17] Guftand: «Ej padar, hamono, mo ʙa musoʙiqa (davidan va tirandozī) rafta ʙudem va Jusufro nazdi mato'i xud (liʙoshojamon) guzoşta ʙudem, pas, xurg ūro xūrd. Va harcand rost ʙigūem ham, tu suxanoni moro ʙovar nadorī»

[18] Va çomaaşro, ki ʙa xuni durūƣin oƣūşta ʙud, ovardand, to ʙar durūƣaşon huççate şavad. Ja'quʙ alajhissalom ʙa farzandonaş guft: «Nafsi ʙadi şumo korero dar nazaraton ʙijorostaast, ki ʙo Jusuf cunin kardaed. Aknun ʙaroi man saʙri çamil (saʙre, ki şikojat nadoşta ʙoşad) ʙehtar ast va ʙar on ci şumo ʙajon mekuned, Alloh madadgori man ast»

[19] Va çamoate az musofiron omadand; pas oʙkaşi xudro firistodand. Satilro oʙkaş dar coh furū kard, ki Jusuf dar gūşae az qa'ri coh qaror doşt, pas xudro ʙa tanoʙi satil ovezon kard, cun sohiʙi satil ūro did, zeʙoijaş ūro dar taaççuʙ darovard va guft: «Muƶdagonī, in navçavonest». Oʙkaş ʙo şarikoni xud Jusufro az ʙoqimondai musofiron cun mato'e pinhon soxtand va Alloh ʙa kore, ki ʙa Jusuf mekardand, ogoh ʙud

[20] Va ʙarodaroni Jusuf, Jusufro ʙa ʙahoi andak, ʙa cand dirham furūxtand, ki heç raƣʙate ʙa ū nadoştand. Zero onho namedonistand, ki Alloh ūro ʙa manzalai ʙuzurg va ʙa pajomʙarī merasonad

[21] Va kase az mardumi Misr (ja'ne azizi Misr), ki ūro xarida ʙud, ʙa zanaş guft: «To dar in çost, giromijaş ʙidor, şojad ʙa mo sude ʙirasonad jo ūro ʙa farzandī ʙipazirem». Va hamcunin Jusufro dar zamini Misr martaʙai ʙaland dodem va ūro moliki xazinahoi Misr gardonidem, to ʙa ū ta'ʙiri xoʙ omūzem. Va Alloh ʙar kori xeş ƣoliʙ ast. Vale ʙeştari mardum namedonand

[22] Va cun çavoni nerūmand va xiradmand şud, hikmatu donişaş dodem va nekukoronro hamcunin podoş medihem

[23] Va zani azizi Misr, ki Jusuf dar xonaaş ʙud, az husni zeʙoi ū maftun şuda Jusufro ʙo suxani narmu muloim ʙa nazdi xud talaʙ kard. Va darhoro ʙastu guft: «Bijo ʙa sūi man». Jusuf guft: «Panoh meʙaram ʙa Alloh, az on ci ki maro ʙa on da'vat kardī, ū (ja'ne, şavhari tu) sarvari man ast va maro oʙrūi ʙaland doda va axli ūro naxoham xijonat kard. Alʙatta, sitamkoron naçot namejoʙand»

[24] Va ʙa tahqiq on zan qasdi ū kard. Va agar ʙurhoni Parvardigoraşro namedid, ū niz qasdi on zan mekard. Cunin kardem, to ʙadī (xijonati sajid jo mavlo) va ʙehajoiro az ū dur sozem. Cunki Jusuf az ʙandagoni pokiza va ixtijorkardai Mo ʙud

[25] Jusuf ʙa sūi dar firor kard va hamsari aziz az puşti ū david, to ūro ʙargardonad va zan çomai ūro az aqiʙ ʙidarond. Va şavhari on zanro tasodufan nazdiki dar joftand. Zan guft: «Çazoi kase, ki ʙo zani tu qasdi ʙade doşta ʙoşad, cist va tarsid, ki Jusufro nakuşad va guft: çuz in ki ʙa zindon aftad jo ʙa azoʙe dardovar giriftor ojad?»

[26] Jusuf guft: «Ū az nafsi man xohişe kard va maro ʙa xud xond». Va şohide az xonavodai zan (ja'ne, kūdaki şirxorae ʙud dar gahvora) guvohī dod, ki agar çomaaş az peş daridaast, pas zan rost megūjad va ū az durūƣgūjon ast

[27] Va agar çomaaş az pas daridaast, pas zan durūƣ megūjad va ū az rostgūjon ast

[28] Pas, cun şavhari zan did, çomaaş az pas daridaast, guft: «In az makri şumo ast, hamono, makri şumo ej zanon, makri ʙuzurg ast

[29] Azizi Misr guft: Ej Jusuf, zaʙoni xeş nigoh dor va ʙa kase magū! Va ej zan, az gunohi xud omurziş ʙixoh, ki hamono, tu az gunahkoronī»

[30] Va in xaʙar ʙa şahr rasid, zanone dar şahr guftand: «Zani Aziz (sarvaziri Misr) xostaast, ki xodimi xudro ʙifireʙad va ʙa xud xonad va alʙatta, muhaʙʙat va işqi in çavon dar qalʙaş nufuz kardaast. Mo ʙa tahqiq ūro dar gumrohii oşkoro meʙinem»

[31] Pas, cun (zani Aziz) ƣajʙat va suxanoni ʙadaşonro şunid, nazdaşon kas firistod va mehmonie tartiʙ dod va ʙaroi pūst kardani meva ʙa har jake korde dod va guft: «Berun oj, to turo ʙingarand». Cun Jusufro didand, ʙuzurgaş şumurdand va az husnu çamoli ū dasti xeş ʙiʙuridand va guftand: «Ma'ozalloh, in odamizoda nest, ʙalki fariştae ʙuzurgvor ast!»

[32] (Zani Aziz) guft: «In hamon ast, ki maro dar ʙoʙi dūst doştani ū malomat mekarded. Va hamono, man ūro ʙa xud xondaam va ū xeştanro nigoh doşt. Agar on ci farmonaş mediham, nakunad, ʙa zindon xohad aftod va xor xohad şud». Pas, Jusuf ʙar xud zindonro ixtijor kard

[33] Guft Jusuf panohçujona az şarri zanon: «Ej Parvardigori man, ʙaroi man zindon mahʙuʙtar ast az on cī maro ʙa on mexonand va agar makri in zanonro az man nagardonī, ʙa onho majl mekunam va dar şumori nodonon darmeojam

[34] Pas, Parvardigoraş duojaşro içoʙat kard va makri zanonro az ū dur kard. Alʙatta, Alloh ʙa duoi Jusuf va duoi har jak duokunanda şunavo ast va ʙa on ci ki Jusuf va çamii ʙandagonaş ʙa on ehtijoç dorand va ʙarojaşon şoista ast, donost

[35] Pas, ʙo on nişonaho, ki ʙar Aziz va çamoataş zohir şud, tasmim giriftand, ki ʙaroi daf'i ovozai mardum muddati noma'lume ʙa zindonaş ʙijafkanand

[36] Va du çavon niz ʙo ū ʙa zindon aftodand. Jake az on du guft: Dar xoʙ xudro didam, ki angur mefişoram, to şaroʙ gardad. Digare guft: Xudro didam, ki non ʙar sar nihoda meʙaram va parandagon az on mexūrdand. Moro az ta'ʙiri on ogoh kun, ki hamono, mo turo meʙinem, ki iʙodati Allohro ʙa xuʙī ançom medihī va ʙo mardum nekūkorī mekunī

[37] Guft (Jusuf): «Ba şumo heç nav' taome, ki dar xoʙ doda meşaved, naxohad omad, magar xaʙardor kunam şumoro ʙa ta'ʙiri on, peş az on ki daleli sidqi in ta'ʙir dar ʙedorī ʙa şumo ʙijojad, cunon ki Parvardigoram ʙa man omūzonidaast. Hamono, man dini mardumero, ki ʙa Allohi jakto imon nadorand va ʙa rūzi qijomat kofirand, tark kardaam

[38] Va man pajravi dini padaronam Iʙrohimu Ishoqu Ja'quʙ hastam va moro nasazad, ki heç cizro şariki Alloh qaror dihem. In (jaktoparastī) fazilatest, ki Alloh ʙar movu ʙar mardumi digar arzonī doştaast, vale ʙeştari mardum noşukrī mekunand

[39] Jusuf ʙaroi in du çavon guft: Ej du rafiqi zindonii man, ojo iʙodati ma'ʙudoni parokanda ʙehtar ast jo iʙodati Allohi jaktoi ƣoliʙ ʙar hamagon

[40] Nameparasted ƣajri Allohi jakto, magar ʙutonero, ki xud va padaronaton onhoro ʙa nomhoe xondaed (ja'ne, on ʙuthoro ma'ʙudoni xud xondaed) va Alloh huççate ʙar sihatī va isʙoti onho nozil nakardaast. Hukm, çuz hukmi Alloh nest. Farmon dodaast, ki çuz Ūro naparasted. In ast dini rostu ustuvor, vale ʙeştari mardum haqiqati onro namedonand

[41] Ej du rafiqi zindonii man, pas jake az şumo ʙaroi xoçai xeş şaroʙ merezad, pas digarero, ʙa dor ovexta meşavad va parandagon az majnai sari ū mexūrand. Kore, ki dar ʙorai on mepursed qaʙul kuned jo nakuned, farmoni Alloh muqarrar şudaast»

[42] Va Jusuf ʙa jake az on du nafare, ki medonist, naçot mejoʙad, guft: «Qissai maro nazdi xoçai xud jod kun, ki man mazlumam va ʙegunoh ʙa zindon aftodaam!» Ammo şajton qissai Jusufro az xotiraş dur kard, ki peşi mavlojaş az qissai ū jod kunad va Jusuf (alajhissalom) cand sol dar zindon ʙimond

[43] Va podşoh guft: «Dar. xoʙ haft govi farʙehro didam, ki onhoro haft govi loƣar mexūrand va haft xūşai saʙz va haft xūşai xuşki digarro didam. Ej peşvojoni xalq, xoʙi maro ta'ʙir kuned, agar ta'ʙiri xoʙ medoned»

[44] Guftand: «In xoʙho az zumrai xoʙhoi pareşon ast va mo az ta'ʙiri in xoʙho ogohī nadorem»

[45] Va jake az on du çavoni dar zindon ʙuda, ki az qatl naçot jofta ʙud va pas az muddate xohişi Jusuf ʙa jodaş omada ʙud, guft: «Man şumoro az ta'ʙiri on xaʙar mediham. Pas, maro nazdi Jusuf ʙifiristed»

[46] Ej Jusuf, ej mardi ʙisjor rostgūj dar guftor va rostkor dar kirdor, ʙaroi mo ta'ʙir kun, ki haft govi farʙehro haft govi loƣar mexūrand va haft xūşai saʙzu haft xūşai xuşk. Boşad, ki man nazdi mardum ʙozgardam va onon az ta'ʙiri in xoʙ ogoh gardand»

[47] Jusuf ʙa pursandai xoʙi podşoh guft: Haft sol paj dar paj ʙo çiddijat kişt kuned va har cī ki medaraved, çuz andake, ki mexūred, ʙoqimondaro ʙo xūşa anʙor kuned, to zamone ʙisjor istad va zud vajron naşavad

[48] Az on pas haft sol qahtī va saxtī meojad va dar on haft sol on cī ʙarojaşon çam' kardaed, ʙixūrand, magar kame, az onro ʙo ehtijot nigoh dored

[49] Pas az on sole ojad, ki mardumonro ʙoron doda şavad va dar on sol afşurdanihoro mefişurand (ja'ne, xajru ʙarakat ʙisjor meşavad)

[50] Va podşoh ʙa muovinonaş guft: Ta'ʙirkunandai xoʙi maro az zindon ozod kuned va ūro nazdi man ʙijovared». Cun firistoda nazdi ū omad, Jusuf ʙa ū guft: «Nazdi xoçaat ʙozgard va ʙipurs: Holi on zanone, ki dasthoi xudro ʙuridand, cist? Alʙatta, Parvardigori man ʙa makraşon ogoh ast!»

[51] (Podşoh) guft: «Ej zanon, cī guna ʙud in kori şumo, ki Jusufro ʙa nazdi xud xonded, ū xohişi nafsi şumo kard jo şumo xohişi nafsi ū karded?» Guftand: «Ma'ozalloh (panoh ʙar Alloh)! Nadidem az ū heç xijonate, vale zani Aziz ʙa mo xaʙar dod, ki ū Jusufro ʙa xud xondaast». Zani Aziz iqror şuda guft: «Aknun haq oşkor şud. Man xostam Jusufro, vale ū xudro az in amal ʙoz doşt, alʙatta, ū dar zumrai rostgūjon ast dar suxanone, ki megūjad!»

[52] (Zani Aziz guft): In hama ʙaroi on ast, ki to ʙidonad (Aziz), ki man ƣoiʙona xijonati ū nakardaam va az man kori zişte sodir naşudaast va hamono, Alloh hilai xoinonro ʙa maqsad namerasonad

[53] Va man (ja'ne, zani Aziz) xeştanro ʙegunoh namedonam, hamono, nafs odamiro ʙa ʙadī (fahş va gunoh) farmon medihad. Magar kase, ki Parvardigori man ūro nigoh dorad, alʙatta, Parvardigori man omurzandavu mehruʙon ast!»

[54] Va podşoh guft: «Jusufro nazdi man ʙijovared to hamnişini xosi xud gardonam». Va cun ʙo ū dar suxan şud, guft: «Hamono, tu az imrūz nazdi mo sohiʙqadr va amonatdor hastī»

[55] (Jusuf) guft: «Maro ʙar xazinahoi xūrok va amvoli in sarzamin muqarrar kun, hamono, man muhofizatkunandaam xazinahoro va donojam ʙa sarfi durusti on»

[56] Va incunin Jusufro dar on sarzamini Misr oʙrū dodem. Har ço ki mexost, çoj megirift. Rahmati xudro ʙa har kas, ki ʙixohem, arzonī medorem va podoşi nekūkoronro ʙarʙod namekunem

[57] Va alʙatta, podoşi oxirat ʙaroi kasone, ki imon ovardaand va parhezgorī mekunand, ʙehtar ast (ja'ne, az azoʙi Alloh metarsand va amru nahjjaşro ʙa ço meorand)

[58] Va ʙarodaroni Jusuf, ki dar sarzaminaşon xuşkī omada ʙud, ʙa Misr omadand va ʙar nazdi ū doxil şudand, Jusuf onhoro şinoxt va onho ūro naşinoxtand

[59] Va Jusuf cun ʙorhojaşonro jak şutur ʙor az taom va ƣalla muhajjo soxt, guft: «Barodari padarijatonro niz nazdi man ʙijovared, ojo nameʙined, ki pajmonaro komil ado mekunam va ʙehtarin mizʙonam

[60] Pas, agar ūro (ja'ne, ʙarodaratonro) nazdi man najovared, pajmonae (ja'ne, taome) nazdi man naxohed joft va ʙa man nazdik maşaved»

[61] Guftand: «Mo ūro ʙa kūşişi zijod az padaraş xohem xost va in korro alʙatta, xohem kard»

[62] Va Jusuf (alajhissalom) ʙa xodimoni xud guft: «Sarmojaaşonro (ja'ne, pule, ki ʙa ivazi ozuqa doda ʙudand) dar ʙorhojaşon pinhonī ʙinihed, ʙoşad, ki cun nazdi xonavodaaşon ʙozgardand va onro (sarmojaaşonro) ʙişinosand va mehmondorii moro qadr karda ʙoz ojand»

[63] Pas, cun nazdi padar ʙozgaştand, guftand: «Ej padar, pajmona ʙar mo man' karda şud. Barodaramonro ʙo mo ʙifirist, to pajmona ʙozgirem. Va hamono, mo nigahdori ū hastem»

[64] Guft Ja'quʙ (alajhissalom): "Ojo man dar ʙorai ū (Binjomin) ʙa şumo ʙovar kunam, hamon guna ki qaʙlan dar ʙorai ʙarodaraş (Jusuf) ʙa şumo ʙovar kardam, pas man ʙa ahdi şumo ʙovar namekunam, ʙalki ʙa Alloh tavakkal menamojam, pas Alloh ʙehtarin nigohʙon va mehruʙontarini mehruʙonon ast

[65] Va cun ʙori hudro ʙikuşodand, sarmojai xudro joftand, ki ʙa onho ʙozgardonida şudaast. Guftand: «Ej padari mo, ʙeş az in cī mexohem?! In sarmojai mo ast, ki ʙa sūi mo ʙozgardonida şudaast. Pas, ʙozravem va ʙaroi xonavodahoi xud ozuqa ovarem; ʙarodari xudro nigahʙonī kunem va ʙori jak şutur zijoda orem; va ʙa dast ovardani in ʙor ʙarojamon oson ast

[66] Guft Ja'quʙ (alajhissalom): «Hargiz ūro ʙo şumo namefiristam, to ʙo man ʙa nomi Alloh pajmone ʙiʙanded va ʙa nomi Ū qasam xūred, ki ūro ʙa nazdi man ʙozmegardoned. Magar on ki cize ʙar sari şumo ojad va hama giriftor şaved va tavonoii az on xalos şudanro nadoşta ʙoşed». Pas, cun ahdi xeşro dodand, guft (Ja'quʙ): «Alloh ʙar on cī megūem, guvoh ast!»

[67] Va guft padaraşon: «Ej pisaroni man, cun ʙa Misr rasided, az jak darvoza doxil naşaved, az darvozahoi gunogun doxil şaved, to zaxmi caşm narasad ʙar şumo. Va nametavonam cizero ki Alloh ʙar şumo muqarrar kardaast az şumo dur kunam va heç farmone çuz farmoni Alloh nest. Bar Ū tavakkal kardam va tavakkalkunandagon ʙar Ū tavakkal kunand»

[68] Va cun az çoe, ki padar farmon doda ʙud, doxil şudand, in kor qazo va hukmi Allohro ʙar onho ʙartaraf nakard. Tanho nijoze dar zamiri Ja'quʙ ʙud metarsid, ki ʙa farzandonaş caşm narasad, ki onro oşkor soxt, va hamono, Ja'quʙro ilme ʙud, ki Xud ʙa ū omūxta ʙudem, vale ʙeştari mardum namedonand

[69] Va cun ʙar Jusuf doxil şudand, ʙarodaraşro (Binjomin) nazdi xud çoj dod. Guft (pinhonī ʙa ʙarodaraş): "Hamono, man ʙarodari tu hastam. Az kore, ki inho ʙar man kardaand, andūhgin maʙoş va in suhʙati moro ʙa heç kas magūj»

[70] Pas, cun Jusuf ʙorhojaşonro omoda kard, ʙa xodimonaş farmud, to zarfero, ki ʙo on gandum ʙarmekaşidand dar ʙori ʙarodaraş (Binjomin) ʙa tarzi pinhonī ʙiguzorand. On goh nidokunanda nido kard: «Ej korvonijon, hamono, şumo Duzdoned»

[71] Korvonijon rūj ʙa sūi onho kardand va guftand: «cī gum kardaed?»

[72] Guftand: «Zarfi podşohro, ki ʙo on pajmona mekard, gum kardaem. Va har ki ʙijovaradaş, ūro mukofotest jak ʙori şutur va guft nidokunanda man ʙa in va'da zominam»

[73] Guftand ʙarodaroni Jusuf: «Hamono qasam ʙa Alloh, şumo xud medoned, ki mo ʙaroi fasod kardan dar in sarzamini Misr najomadaem va duzd naʙudaem»

[74] Guftand: «Agar durūƣ gufta ʙoşed, çazoi duzd cist?»

[75] Guftand (ʙarodaroni Jusuf): «Sazojaş in ast, ki har kase on pajmona dar ʙoraş joft şavad, asir gardad va mo incunin çazo medihem dar dinamon kasonero, ki ʙa saʙaʙi duzdī ʙa çoni xud sitam mekunand

[76] Pas, şurū' kard Jusuf ʙa koftukovi ʙorxaltahojaşon, peş az koftani ʙorxaltai ʙarodaraş (Binjomin), ʙa'd az on dar oxir ʙarovard pajmonaro az ʙorxaltai ʙarodaraş, hamcunin tadʙir omūxtem ʙaroi Jusuf, cunki Jusuf omoda naʙud, ki asir girad ʙarodari xudro dar dini podşohi Misr, lek ʙa vositai in tadʙir asir giriftan irodai xosi Alloh ʙud. Baland megardonem martaʙai har kasero, ki xohem va ʙoloi har sohiʙilm ʙoz donişmande hast

[77] Guftand (ʙarodaronaş): «Mumkin ast agar ū duzdī kunad, cunki ʙarodaraş (ja'ne Jusuf) niz peş az in duzdī kardaast». Jusuf çavoʙi on suxan dar dil pinhon doşt va heç izhore nakard va guft dar dili xud): «Şumo maqomi ʙadtare dored va Alloh ʙa on ci ki ʙajon mekuned, donotar ast!»

[78] Guftand (ʙarodaronaş): «Ej aziz, ūro padarest solxūrda. Jake az moro ʙa çoi ū ʙigir, hamono meʙinem turo, az nekūkoron»

[79] Guft (Jusuf): «Alloh panoh dihad, ki çuz on kasro, ki ʙori xeş nazdi ū joftaem, ʙigirem. Agar cunin kunem, az sitamkoron xohem ʙud»

[80] Cun az ū noumed şudand, ʙaroi maşvarat ʙa kanore raftand va ʙuzurgtarinaşon guft: «Ojo namedoned, ki padaraton az şumo ʙa nomi Alloh pajmon girifta va peş az in niz dar haqqi Jusuf kūtohī kardaed? Man az in sarzamini Misr ʙerun nameojam, to padaram maro içozat dihad jo Alloh dar haqqi man dovarie kunad, ki Ū ʙehtarini dovaron ast

[81] Nazdi padar ʙozgarded va ʙigūed: «Ej padar, pisarat duzdī kard va mo çuz ʙa on cī medonistem, şahodat nadodem va az ƣajʙ niz ogoh nestem. (Ja'ne, cun ʙa tu va'da doda ʙudem, ki ūro himoja mekunem, namedonistem, ki dar ojanda duzdī mekunad)

[82] Az ahli şahre, ki dar on ʙudaem va az korvone, ki hamrohaş omadaem, ʙipurs, ki hamono mo rost megūem»

[83] Guft (Ja'quʙ): «Balki, nafshoi şumo kori ʙadero dar nazaraton zinnat dod va maro saʙri çamil1. ʙehtar ast. Umed hast, ki Alloh hamaro (ja'ne Jusuf, Binjomin va pisari kaloniamro) ʙa man ʙozgardonad, ki Ū dono ast ʙar holi man va ʙohikmat ast dar korhojaş

[84] Ja'quʙ rūi xud az onho ʙigardonidu guft: «Ej voj ʙar andūhi man, ʙar durī az Jusuf». Va caşmonaş az ƣam sapedī girift va hamcunon andūhi xud furū meʙurd

[85] Guftand pisaronaş: «Ba Alloh savgand, pajvasta Jusufro jod mekunī, to ʙemor gardī jo ʙimirī»

[86] Guft Ja'quʙ: «Çuz in nest, ki şarhi andūhi xeş tanho ʙo Alloh megūjam. Zero on cī man az Alloh dar ʙoʙati mehruʙonivu fazlu rahmataş medonam, şumo namedoned

[87] Ej pisaroni man, ʙiravedu Jusuf va ʙarodaraşro ʙiçūed va az rahmati Alloh noumed maşaved. Zero tanho kofiron az rahmati Alloh noumed meşavand»

[88] Cun ʙa Misr raftand va ʙa nazdi Jusuf doxil şudand, guftand: «Ej aziz, movu xonavodaamon ʙa gurusnagī aftodaem va ʙo sarmojai andak omadaem, pajmonai moro komil ado kun va ʙar mo sadaqa ʙideh, hamono Alloh sadaqadihandagonro dūst dorad!»

[89] Guft Jusuf: «Medoned, ki az rūi nodonī ʙo Jusuf va ʙarodaraş cī karded?»

[90] Guftand: «Ojo ʙa haqiqat tu Jusufī?» Guft: «Man Jusufam va in ʙarodari man ast va Alloh ʙa mo ne'mat dod va ʙajni moro çam' kard. Hamono har kas, ki parhezgorī kunad va saʙrro peşa kunad, Alloh muzdaşro noʙud namegardonad, ʙalki ʙehtarin podoş ʙarojaş ato xohad kard»

[91] Guftand: «Ba Alloh savgand, ki Alloh turo ʙar mo fazilatu ʙartarī dodaast. Va hamai mo on ci qasdan dar haqqi tu va ʙarodarat kardem, xato kardaem»

[92] Guft (Jusuf): «Imrūz şumoro sarzanişu malomat naʙojad kard; Alloh şumoro meʙaxşojad, ki Ū mehruʙontarini mehruʙonon ast

[93] In çomai maro ʙiʙared va ʙar rūi padaram andozed, to ʙino gardad. Va hamai ahlu ajoli xudro nazdi man ʙijovared»

[94] Cun korvon az Misr, ʙerun şud, padaraşon guft: «Hamono agar maro devona naxoned, ʙūi Jusufro his mekunam»

[95] Guftand (hammaçlisonaş): «Ba Alloh savgand, ki hamono tu dar hamon gumrohii derinai xeş hastī!»

[96] Cun muƶdadihanda omad va çoma ʙar rūi Ja'quʙ andoxt, ʙino gaşt. Guft: «Ojo ʙa şumo naguftam, ki on cī man az Alloh medonam dar ʙoʙati mehruʙoniaş, şumo namedoned?»

[97] Guftand pisaronaş: «Ej padar ʙaroi gunohoni mo az Parvardigorat omurziş ʙixoh, ki hamono mo dar haqqi tu va Jusuf gunahkor ʙudaem»

[98] Guft Ja'quʙ (alajhissalom): «Ba zudī az Parvardigoram ʙaroi şumo omurziş xoham xost, hamono Ū omurzandai gunohi ʙandagon va ʙar tavʙakunandagon mehruʙon ast!»

[99] Cun ʙar nazdi Jusuf doxil şudand, padaru modarro ʙa oƣūş kaşidu guft: «Ba Misr daroed, ki agar Alloh ʙixohad (az xuşkivu qahtī), dar amon xohed ʙud!»

[100] Padaru modarro ʙar taxt ʙarovard va hama (padaru modar va jozdah ʙarodar) dar ʙaroʙari Jusuf ʙaroi hurmatu ehtirom ʙa saçda daromadand. Guft "Ej padar, in ast ta'ʙiri on xoʙi man, ki ʙa tahqiq, Parvardigoram onro rost ʙarovard. Va cī qadar ʙa man nekī kardaast, on goh ki maro az zindon ʙirahonid va pas az on, ki şajton mijoni manu ʙarodaronam fasod karda ʙud, şumoro az ʙodija ʙa in ço ovard. Parvardigori man ʙa har cī iroda kunad, sançida, daqiq ançom medihad, ki Ū donovu hakim ast

[101] Ej Parvardigori man, maro podşohī dodī va maro ilmi ta'ʙiri xoʙ omūxtī. Ej ofarinandai osmonhovu zamin, Tu dar dunjovu oxirat sarparasti manī. Maro to oxiri hajotam musalmon ʙimiron va ʙipajvand maro ʙo ʙandagoni solehat

[102] Inho az xaʙarhoi ƣajʙ ast, ki ʙa tu ej Muhammad (sallallohu alajhi va sallam), vahj mekunem. Va on hangom ki ʙo jakdigar (ʙarodaroni Jusuf) gird omada ʙudand va maşvarat mekardand va najrang mesoxtand, tu nazdi onho naʙudī

[103] Harcand tu ej Pajomʙar, ʙa imonaşon (ja'ne, ʙa imon ovardani qavmat) haris ʙoşī, mardumi qavmi tu imon nameovarand

[104] Va tu dar muqoʙili pajomʙarijat az onho muzde nametalaʙī va in Qur'on çuz pande ʙaroi mardumi çahon nest

[105] Cī ʙisjor nişonahoe ast, ki dalolat mekunand hama ʙa jagonagii Alloh dar osmonhovu zamin, ki az kanori on meguzarand va az on rūj ʙarmetoʙandu va pandu iʙrate namegirand

[106] Va ʙeştaraşon ʙa Alloh imon nameovarand, magar in ki onon muşrikand

[107] Ojo emin hastand, az on ki azoʙi farogire az sūi Alloh ononro darʙar girad, jo nogahon qijomat ʙa suroƣaşon ʙijojad, dar hole ki ƣofil va ʙexaʙar ʙoşand

[108] Bigū ej Pajomʙar: «In rohi man ast. Manu pajravonam hamagonro ʙo dalelu huççat ʙa sūi Allohi jagona da'vat mekunem. Pok ast Alloh va man hargiz az muşrikon nestam!»

[109] Va Mo peş az tu ej Pajomʙar, ʙa pajomʙarī nafiristodem, magar mardonero az mardumi şahrho va oʙodiho, ki ʙa onho vahj mekardem. Ojo dar rūi zamin namegardand, to ʙingarand, ki pojoni kori peşinijonaşon onon, ki ʙeimon ʙudand, cī ʙudaast? Va hamono saroji oxirat parhezgoronro ʙehtar ast, caro nameandeşed

[110] Mūhlat dodem az halokatu omadani azoʙ, to zamone, ki noumed şudand pajomʙaron az imon ovardani on ummatu qavmi xud va gumon kardand qavmhojaşon, ki onho ʙa durūƣ va'da karda şudaand, nogoh jorivu nusrati Mo ʙa pajomʙaron rasid. Va har kiro, ki xostem, az pajomʙaron va pajravonaşon naçot dodem va azoʙi Mo az mardumi gunahkor ʙozgardonida naşavad

[111] Hamono xiradmandonro dar qissahoi pajomʙaron pandu iʙratest. In Qur'on suxani soxta nest, ʙalki tasdiqi suxani kitoʙhoi peşinijon va ʙajonkunandai har cizest va ʙaroi onho, ki imon ovardaand, rahnamo va rahmat ast

[1] Alif, lom, mim, ro. Inho ojoti Qur'on ast va on cī az Parvardigorat ʙar tu ej Pajomʙar, nozil şudaast, haq ast, vale ʙeştari mardum imon nameovarand

[2] Alloh, hamon zotest, ki haft osmonro ʙe heç sutune, ki onro meʙined, ʙarafroşt. Sipas ʙar Arş ʙaland va murtafe' gardid va oftoʙu mohro rom kard, ki har jak to zamone muajjan dar sajrand. Alloh tadʙirkunandai korhoi dunjo va oxirat ast va alomatu nişonahoi qudrati xudro ʙajon mekunad, to şumo ʙa muloqoti Parvardigoraton ʙovar kuned

[3] Va Alloh zotest, ki zaminro pahn kard va dar on kūhhovu rūdho qaror dod va az har namudi meva çuft-çuft (turuşu şirin, safedu sijoh) padid ovard va şaʙro dar rūz mepūşonad va ʙa omadani şaʙ çahon torik meşavad. Hamono dar in hama ofariniş alomatu nişonahoi qudrat ast, ʙaroi mardume, ki meandeşand

[4] Va ʙar rūi zamin qit'ahoest dar kanori jakdigar ʙa'zejaşon sarsaʙzu xurram va ʙa'zeaşon xuşk va ʙoƣhoi anguru kiştzorho va daraxtoni xurmo, ki du tana az jak reşa rūjida ast jo jak ʙex az jak reşa va hama ʙa jak oʙ seroʙ meşavand va dar ta'm va mazzai meva ʙa'zero ʙar digare ʙartarī nihodaem. Alʙatta, dar inho ʙaroi xiradmandon iʙrathost

[5] Agar tu ej Pajomʙar, az imon naovardani kuffor ʙa'di didani hamai in ojotho dar taaççuʙ meoī, pas taaççuʙ dar suxani onhost, ki megūjand: ojo on hangom ki xok şavem, az nav moro ʙijofarinad? Inho ʙa Parvardigoraşon imon nadorand va dar rūzi qijomat ʙar gardanhojaşon zançirho ʙoşad va ahli çahannamand va dar on çovidonand

[6] Kofiron ʙa şitoʙ az tu ej Pajomʙar, omadani uquʙatu azoʙro peş az rahmatu nekī metalaʙand. Hamono peş az inho ʙaroi takziʙkunandagon azoʙu uquʙatho guzaştaast. Pas cī guna iʙrat namegirand? Hamono Parvardigori tu ʙo vuçudi zolim ʙudanaşon sohiʙi omurziş ast mardumonro. Hamono Parvardigori tu saxt azoʙkunanda ast

[7] Kofiron megūjand: «Caro az çoniʙi Parvardigoraş mū'çizae ʙar ū nozil nameşavad?» Hamono tu tarsonanda hastī kofironro az azoʙi Ilohī. Va ʙaroi har qavm rahnamoe meʙoşad, ki ononro ʙa sūi Alloh da'vat mekunad

[8] Alloh medonad, holi homiladorii har zanro, ki dar şikami ū pisar ast jo duxtar, xuşʙaxt ast jo ʙadʙaxt? Va medonad holi on tiflero, ki zanon peş az muddat mepartojand va medonad holi on tiflero, ki az nūh moh zijoda dar şikam meistad va har cize nazdi Alloh ʙa andoza ast

[9] Alloh zotest, ki donandai pinhonu oşkor ast, ʙuzurg ast dar nomho va sifathojaş, ʙalandmartaʙa ast ʙar tamomi xalqaş ʙo qudrati xud

[10] Baroi Ū ʙaroʙar ast az şumo har kī suxan pinhon gūjad jo oşkoro. Va on ki dar torikii şaʙ pinhon amal mekunad va on ki dar rūz oşkoro amal mekunad

[11] Odamiro fariştagonest, ki pajopaj ʙa amri Alloh az rūʙarūvu puşti saraş meojand va nigahʙonijaş mekunand va amalhoi neku ʙadaşro menavisand. Haroina, Alloh on ne'matero, ki az oni mardumest, digargun nakunad, to on mardum xud gunoh karda digargun şavand. Cun Alloh ʙaroi mardume ʙadī xohad, heç ciz mone'i on ʙadī natavonad şud va onhoro çuz Alloh heç tadʙirkunandae nest, ki on ʙadiro dur kunad

[12] Ūst, ki ʙarqro goh ʙaroi tarsonidan az dahşatu otaşaki on va goh ʙaroi umed ʙaxşidan ʙa ʙoridani ʙoron ʙa şumo menamojonad va aʙrhoi garonʙorro pajdo mekunad

[13] Ra'd ʙa sitoişi Ū va fariştagon az tarsi Ū tasʙeh megūjand. Va soiqahoro mefiristad va har kiro ʙixohad, ʙo on oseʙ merasonad. Boz ham kuffor dar ʙorai jagonagii Alloh ʙahsu munozara mekunand. Va Ū taolost, ki ʙa saxtī azoʙ mekunad

[14] Alloh ast şoistai iʙodat va duo va kasonero ki ʙa çoi Ū az ʙutho duo mepursand, ʙa heç vaçhe duojaşonro içoʙat namenamojand, magar monandi kase, ki du dasti xudro ʙa sūi oʙ ʙikuşojad, to ʙa dahonaş ʙirasad, vale hargiz oʙ ʙa dahonaş naxohad rasid. Va duoi kofiron çuz dar gumrohī nest

[15] Va Allohro saçda mekunad xohu noxoh . har ci dar osmonhovu zamin ast. Va sojahojaşon niz ʙomdodonu şomgohon ʙa saçda meojand

[16] Bigū ej Pajomʙar: «Kist Parvardigori osmonhovu zamin?» Bigū: «Alloh». Bigū: «Ojo ƣajri Ū ma'ʙudone ʙarguzidaed, ki qodir ʙa foidavu zijoni xeş nestand? Bigū ej Pajomʙar: «Ojo noʙinovu (kofir) ʙino (mū'min) ʙaroʙarand? Jo toriki (kufr)-u ravşanī (imon) ʙaroʙarand? Jo şarikone, ki ʙaroi Alloh muqarrar kardand, cizhoe ofaridaand, monandi on cī Alloh ofaridaast va onon dar ʙorai ofariniş ʙa inştiʙoh aftodaand?» Bigū: «Alloh ofarinandai har cizest va Ū jagona sazovori iʙodat ast va qahhor ast ʙoloi ʙandagon!»

[17] Alloh, az osmon oʙ firistod va har rūdxona ʙa andozai xeş çorj şud va oʙi ravon kafk ʙar sar ovard. Va az on cī ʙar otaş megudozand az ma'danho ʙa monandi tillovu nuqraju mis, to zevaru mato'e sozand, niz kafke ʙar sar ojad. Alloh ʙadin son haq va ʙotilro ʙajon mekunad. Ammo kafk (ʙotil) ʙa kanore aftad va noʙud şavad va on cī (oʙi sof, ja'ne haq) ʙaroi mardum sudmand ast, dar zamin pojdor ʙimonad. Alloh incunin ʙaroi mardum misol meorad, to haq az ʙotil ravşan şavad

[18] Baroi mū'minone, ki da'vati Parvardigoraşonro paziruftand, mukofoti nekūest (ja'ne çannat ast). Va kasone, ki da'vati Ūro napaziruftaand, çojaşon dūzax ast, agar har on ciro, ki ʙar rūi zamin ast va monandi onro doşta ʙoşand, onro fidja kunand, to ki azoʙi Allohro az xud dur kunand az onon qaʙul karda naşavad. Onon ʙa saxtī pursida şavand az amalhoi ʙadaşon va makonaşon çahannam ast va on ʙad çojgohest

[19] Ojo kase, ki medonad on cī az çoniʙi Parvardigorat ʙar tu ej Pajomʙar nozil şuda haq ast va imon meorad, monandi kasest, ki noʙinost va imon nameorad? Hamono xiradmandon pand megirand

[20] kasone, ki ʙa ahdi Alloh vafo mekunand va xud ahdu pajmon nameşikanand

[21] Va onon, ki on ciro Alloh ʙa pajvastani on farmon doda, mepajvandand va az Parvardigoraşon metarsand va az saxtii pursişi Alloh metarsand, ki maʙodo maƣfirat karda naşavand

[22] Onon, ki ʙaroi ʙa dast ovardani rozigii Parvardigori xeş saʙr peşa kardand va namoz guzoridand va dar nihonu oşkor az on cī ʙa onho rūzī dodaem, xajr kardand va ʙadiro ʙo nekī dur mekunand, in gūruh ʙarojaşon saroi oxirat (ja'ne çannat) xosi onhost

[23] Bihişthoi çovidon; onho va har kī nekūkor ʙudaast az padaronu hamsaron va farzandonaşon, ʙa on doxil şavand va fariştagon az har dar ʙa nazdaşon ojand, to gūjand ʙa onon

[24] Salom ʙar şumo ʙa xotiri on hama saʙre, ki dar rohi Alloh varzidaed. Saroji oxirat (ja'ne çannat) cī saroe nekūst

[25] Va on ʙadʙaxtone, ki pajmoni Allohro pas az ustuvor kardanaş meşikanand va on ciro, ki Alloh ʙa pajvastani on (silai rahm) farmon doda, qat' mekunand va dar zamin fasod mekunand, la'nat (durī az rahmati Alloh) ʙar onhost va ʙadihoi on çahon (dūzaxi sūzon) nasiʙaşon ast

[26] Alloh har kiro xohad, rūzii (pulu mol) ʙisjor dihad jo rūzii andak. Va kofiron ʙa zindagii dunjo xuşnudand, hol on ki zindagii dunjo dar ʙaroʙari zindagii oxirat çuz andak mato'e nest

[27] Kofiron megūjand: «Caro az çoniʙi Parvardigoraş mū'çizae ʙar ū (Muhammad) nozil nameşavad?» Bigū: «Alloh har kiro ʙixohad, gumroh mekunad. Va har kiro ʙa dargohi Ū rūj ovarad, hidojat mekunad»

[28] Onon, ki ʙa jagonagii Alloh imon ovardaand va dilhojaşon ʙa jodi Ū oromiş mejoʙad, ogoh ʙoşed, ki dilho ʙa jodi Alloh oromiş mejoʙand

[29] Zindagii xuş va ʙozgaştgohi nekū (ja'ne çannat) az oni kasonest, ki imon ovardaand ʙa Allohu rasulaş va korhoi şoista kardaand

[30] Hamcunin turo ej Pajomʙar, ʙa mijoni ummate, ki peş az onho ummathoe digar ʙudaand, ʙa pajƣamʙarī firistodaem, to on ciro, ki ʙar tu vahj kardaem (ja'ne Qur'onro), ʙarojaşon tilovat kunī va onho ʙa jagonagii Rahmon kofir meşavand. Bigū: «Ū Parvardigori man ast. Allohe çuz Ū ma'ʙude nest. Bar Alloh tavakkal kardaam va ʙozgaşti man ʙa dargohi Ūst!»

[31] Agar Qur'one meʙud, ki ʙa saʙaʙi on kūhho ravon karda meşud jo ʙa saʙaʙi on zamin pora-pora meşud va darjoho ravon karda meşud, jo ʙa saʙaʙi on murdagon ʙa suxan darovarda şavand niz imon nameovarand, ʙalki hamai korho dar dasti Alloh ast. Ojo mū'minon hanūz nadonistaand, ki agar Alloh mexost, hamai mardumro hidojat mekard (ʙiduni mū'çiza)? Va kofironro pajvasta ʙa saʙaʙi a'molaşon musiʙate (ʙa monandi kuştor jo ʙa asiri aftodan) rasad, jo on hodisa dar nazdikii xonahojaşon furud meojad, to on goh ki va'dai Alloh rasad, zero Alloh xilofi va'da namekunad

[32] Pajomʙarone ham, ki peş az tu ʙudand, ʙa masxara girifta şudand. Man ʙa kofiron mūhlat dodam, sipas onhoro ʙa azoʙ giriftor kardam va on azoʙi man cī saxt ʙud

[33] Ojo on zote, ki ʙar hamai mardum va a'molaşon nozir ast, monandi ʙuton ast? Baroi Alloh onon az rūi nodoniaşon şarikone qaror dodand, ki onro iʙodat mekunand. Bigū ej Pajomʙar: «Nom va sifathoi on ʙutonro zikr kuned va namejoʙed dar sifathojaşon cizero, ki ononro loiqi iʙodat gardonad. Ojo Allohro az on ci ki dar zamin ogoh nest, xaʙar medihed, jo ʙa suxanoni ʙehuda firefta meşaved?» Balki dar nazari kofiron şajton amalaşonro zinnat doda va onhoro az rohi rost ʙeroha kardaast. Va har kiro Alloh gumroh kunad, heç rohnamoe nadorad

[34] Dar in zindagii dunjo ʙa azoʙe (ʙa monandi kuştor, asirī va xorī) giriftor şavand va azoʙi oxirat saxttar ast va onhoro heç nigahdorandae az azoʙi Alloh nest

[35] Sifati ʙihişte, ki ʙa parhezgoron va'da şudaast: oʙ az zeri daraxtonaş ravon ast va mevahovu sojaaş hameşagist. In sarançomi kasonest, ki parhezgorand va sarançomi kofiron otaş ast

[36] Va kasone, ki ʙa onho kitoʙi Tavrot va Inçilro dodaem va ʙa muqtazoi kitoʙaşon amal mekunand az on cī ʙa sūi tu nozil şuda şod meşavand. Va az on çamoati kofiron kasone hastand, ki ʙaxşe az onro inkor mekunand. Bigū: «Man amr şudaam, ki tanho Allohi jaktoro ʙiparastam va ʙa Ū şirk najovaram. Ba sūi Ū da'vat mekunam va ʙozgaşti man ʙa sūi Ūst

[37] Hamcunin Qur'onro muhkam (ja'ne kuşodu ravşan) ʙa zaʙoni araʙī nozil kardem, to ʙa on hukm namoī. Agar pas az donişe, ki ʙa tu rasida, az paji havovu havasi onon ʙiravī, dar ʙaroʙari azoʙi Alloh korsozu nigahdorandae naxohī doşt

[38] Ba tahqiq peş az tu pajomʙarone firistodaem va ʙarojaşon hamsaronu farzandon qaror dodaem. Va heç pajomʙarero haqqi on naʙud, ki çuz ʙa farmoni Alloh ojate (mū'çizae) ʙijovarad va har amrero zamoni muajjanest

[39] Alloh har ciro ʙixohad, (az hukmhoi şariat) mahv jo ʙoqī meguzorad va Ummulkitoʙ nazdi Ūst

[40] Agar porae az azoʙe, ki ʙa duşmanonat va'da kardaem, ʙa tu ʙinamojonem, jo turo peş az on, ki onro ʙuʙinī ʙimironem, dar har hol on ci ʙar ūhdai tust, taʙliƣ (ja'ne rasonidani da'vat) ast va on cī ʙar ūhdai Most, hisoʙ kardan

[41] Ojo hanūz nadonistaand, ki mo az atrofi in sarzamin kam mekunem va Alloh hukm mekunad va heç ciz hukmi Ūro rad namekunad va Ū zud ʙa hisoʙi hama merasad

[42] Kasone, ki peş az inho ʙudand ʙar muqoʙili pajomʙaronaşon makrho kardand, vale hamai tadʙirho nazdi Alloh ast. Medonad, ki har kase cī mekunad. Va kofiron ʙa zudī xohand donist, ki saroji oxirat az oni kist

[43] Kofiron megūjand, ki tu ej Muhammad (sallallohu alajhi va sallam), pajomʙar nestī. Bigū: «Alloh va har kas, ki (az jahudu nasoro) az kitoʙ ogohī doşta ʙoşad, ʙa şohidī mijoni manu şumo kofist

[1] Alif, Lom, Ro. In Qur'on kitoʙest, ki ʙar tu ej Pajomʙar, nozil kardem, to mardumro (dar partavi ta'limoti on) ʙa farmoni Parvardigoraşon az torikī ʙa rūşnoī va ʙa rohi Allohi pirūzmande, ki sazovori sitojiş ast, roh namoī

[2] Allohe, ki har cī dar osmonhovu zamin ast, azoni Ūst! Pas voj ʙar kofiron, ki imon ʙa Alloh najovardand va pajravi rasul naşudand va dar rūzi qijomat ʙarojaşon azoʙi saxtest

[3] Va inho kasoneand, ki rūj toftand va imon ʙa Alloh naovardand va pajravii rasulaş nakardand, ʙalki zindagii dunjoro az oxirat dūsttar dorand va digaronro az rohi Alloh ʙozmedorand va rohi Allohro nodurust va kaç nişon medihand va onho saxt dar gumrohii duru daroz hastand

[4] (Ej Muhammad) va heç pajomʙarero nafiristodem, magar ʙa zaʙoni mardumaş suxangū ʙoşad, to pajomi Allohro ʙarojaşon ʙajon kunad va haqro ʙifahmonad. Pas Alloh har kiro ki ʙa farmonaş gūş nakardaast ʙixohad, gumroh mekunad va har kiro ki muvofiqi dasturaş amal namudaast ʙixohad, hidojat mekunad va Ūst pirūzmandu hakim

[5] Va ʙatahqiq Mūsoro ʙo ojoti xud, ki dalolat ʙar haqiqati pajomʙarii ū mekunad, firistodem, ki qavmi xudro az torikī ʙa rūşnoī ʙerun or va rūzhoi Allohro ʙa jodaşon ʙijovar va dar in jodovariho ʙaroi har saʙrkunandai itoatkor ʙar toati Ū va parhezgor az ma'sijati Ū va şukrguzor ʙar ne'matho va atohoi Ilohī, iʙrathost

[6] Va jod or ʙaroi qavmat, ej Pajomʙar, qissai Mūsoro va ongoh ki Mūso ʙa qavmi xud guft: «Ne'matero, ki Alloh ʙar şumo arzonī doştaast, ʙa jod ovared, on goh ki şumoro az fir'avnijon naçot dod. Ba saxtī ozoraton mekardand va pisaronatonro mekuştand va zanonatonro zinda meguzoştand va dar in az çoniʙi Parvardigoraton ʙaroi şumo ozmojişi ʙuzurge ʙud»

[7] Va Mūso ʙarojaşon guft: ʙa jod ored vaqtero, ki Parvardigoraton e'lom kard, ki agar Maro şukr gūed, ʙar ne'mati şumo meafzojam va agar noşukrī kuned, ʙidoned, ki azoʙi Man saxt ast

[8] Va Mūso ʙarojaşon guft: «Agar şumo va hamai mardumi rūi zamin kofir şaved, hargiz ʙa Alloh cizero zarar ovarda natavoned, zero, Alloh mūhtoç nest az ofaridagonaş va sazovori sitojiş ast dar hama hol!»

[9] Ej ummati Muhammad, ojo ʙa şumo narasidaast xaʙari kasone, ki peş az şumo ʙudaand, cun qavmi Nūh va Od va Samud va niz kasone, ki ʙa'd az onho ʙudaand? Çuz Alloh kasero az onon ogohī nest. Pajomʙaronaşon hamroh ʙo dalelhoi ravşan omadand va onho dast ʙar dahon ʙurdandu az nihojati taaççuʙ va inkor anguştoni xudro gazidand, guftand: «Mo ʙa on cī ʙa on amr şudaed, imon nameovarem va dar cize, ki moro ʙa on mexoned, saxt dar şuʙha hastem»

[10] Pajomʙaronaşon guftand: «Ojo dar zoti Alloh va jaktoparastii Ū, ki ofarinandai osmonhovu zamin ast, şakke hast? Şumoro da'vat mekunad, to gunohonatonro ʙijomurzad va to muddati muajjan şumoro zinda guzorad va dar dunjo azoʙaton nakunad». Guftand: «Şumo ʙa çuz odamī, monandi mo kasi digar nested. Mexohed moro az on cī padaronamon meparastidand, ʙozdored va dar haqiqat ʙudani on ci ki megūed ʙaroi mo dalele ravşan ʙijovared!»

[11] Vaqte ki pajomʙaron suxanoni qavmaşonro şunidand, ʙarojaşon guftand: Mo ʙa çuz odamī monandi şumo kasi digar nestem, vale Alloh ʙa har jake az ʙandagonaş, ki ʙixohad, ne'mati farovon medihad va ʙa risolati xud ʙarmeguzinad. Va on ci talaʙ dored az daleli ravşan moro mumkin nest, ki çuz ʙa hukmi Alloh huççate ʙijovarem va mū'minon dar hama koraşon ʙar Alloh tavakkal mekunand

[12] Va caro ʙar Alloh tavakkal nakunem va hol on ki Ū rohi naçoti moro ʙa mo nişon dod? Va ʙar ozorhoe, ki şumo ʙar mo merasoned (ʙa saʙaʙi da'vatamon şumoro ʙa jaktoparastī) alʙatta, saʙr xohem kard va tavakkalkunandagon ʙar Alloh tavvakkal mekunand va ammo kase ki kofir ʙoşad, sarparastaş şajton ast»

[13] Va kofiron holaşon az da'vati pajomʙaronaşon ʙa tang omad ʙa pajomʙaronaşon guftand: «Jo şumoro az sarzamini xud meronem, jo ʙa dini mo ʙozgarded». Pas, Parvardigoraşon ʙa pajomʙaron vahj kard, ki sitamkoronro, hatman, halok xohem kard

[14] Va şumoro pas az on kofirone, ki halokaşon soxtem dar on sarzamin çoj xohem dod. In va'da ʙaroi kasest, ki az istodan dar peşgohi Man va az va'dai azoʙi Man ʙitarsad

[15] Pirūzī xostand pajomʙaron az Parvardigori xud ʙar duşmanonaşon va har zolimi sarkaşe noumed şud va halok gaşt

[16] Az peşi har sarkaşi kofir çahannam ast, to dar on ço ūro az oʙi cirku xune, ki az ʙadani axli dūzax merezad, ʙinūşonand

[17] Qatra-qatra ʙinūşad va natavonad, ki ʙa osonī furū ʙarad onro (ja'ne az gulūjaş ʙa osonī naguzarad) va ʙijojad ūro marg az har çoniʙe va ū murda naʙuvad va peşi vaj ast azoʙi saxt

[18] Misoli korhoi kasone, ki ʙa Alloh kofir şudaand (ʙa monandi nekūī va silai rahm), cun xokistarest, ki dar rūzi tūfone ʙodi saxte ʙar on vazad. Tavonoii nigoh doştani on ciro, ki ʙa dast ovardaand, nadorand, zero kufr amalhojaşonro ʙiraʙud, cunon ki şamol xokistarro. In ast gumrohii duru daroz

[19] Ojo nadidaī, ki Alloh osmonhovu zaminro ʙar haq ofaridaast? (Va ofarinişi har du ʙar kamoli qudrati Alloh dalolat mekunand, to Ūro ʙa tanhoī parastiş kunand va ʙa Ū şarik naorand) Agar ʙixohad, şumoro az ʙajn meʙarad va ofarinişi nav meovarad

[20] Va in halok şudanaton va dar çoi şumo maxluqi nav ovardan ʙaroi Alloh muşkil nest

[21] Va hama xaloiq az zeri qaʙrho ʙerun ojand va dar peşgohi Alloh hozir şavand. Notavonon (toʙe'on) ʙa mutakaʙʙiron (peşvojon) gūjand: «Mo pajravoni şumo ʙudem. Ojo aknun metavoned andake az azoʙi Alloh az mo dur kuned?» (Peşvojon ʙaroi toʙe'onaşon) gūjand: «Agar Alloh moro hidojat karda ʙud, mo niz şumoro hidojat mekardem. Holo moro rohi xalosī nest. Baroi mo ʙaroʙar ast, cī ʙetoqatī kunem, cī saʙr varzem, heç panogohe nadorem»

[22] Cun kor ʙa pojon ojad, şajton gūjad: «Alloh ʙa şumo omadani rūzi qijomatro va'da dod va va'dai Ū durust ʙud va man niz ʙa şumo va'dai nusrat dodam, vale va'dai xud xilof kardam. Va ʙarojaton heç dalelu ʙurhone najovardam, çuz on ki ʙa kufru gumrohī da'vataton kardam, şumo niz da'vati maro içoʙat karded, pas maro malomat makuned, xudro malomat kuned zero gunoh, gunohi şumost. Na man farjodrasi şumojam az azoʙi Alloh, na şumo farjodrasi man. Az in ki maro peş az in dar dunjo şariki Alloh karda ʙuded, ʙezoram». Zero ʙaroi sitamkoron azoʙest dardovar

[23] Va kasonero, ki imon ovardaand va korhoi şoista kardaand, ʙa ʙihişthoe, ki darjoho dar on çorist, darovarand, ʙa farmoni Parvardigoraşon dar on ço çovidona ʙimonand va durudaşon dar on ço salom guftan ast

[24] Ojo namedonī, ej Rasul, ki Alloh cī guna misol meorad? Suxani pok cun daraxti (xurmo) pok ast, ki reşaaş dar zamin ustuvor va şoxahojaş ʙolo ʙa sūi osmon ast

[25] Ba farmoni Alloh har fasle mevai xudro medihad. Hamcunin daraxti imon reşaaş dar dili mū'min ustuvor ast ham dar ilm va ham dar e'tiqod va şoxahojaş amalhoi soleh va axloqi hamida ast, ki ʙa sūi Alloh ʙolo meravand va hama vaqt sohiʙi savoʙ meşavad, Alloh ʙaroi mardum misolho meovarad, şojad, ki pand girand

[26] Va misoli suxani nopok (kufr) cun daraxti nopok ast, ki reşa dar zamin nadorad va ʙarpo natavonad mond. Hamcunin suxani kufri kofir va ma'sijataş ustuvor nest va dar vaj xajr vuçud nadorad va amalhojaş ʙa sūi Alloh ʙolo nameravand va az on cize qaʙul nameşavad

[27] Alloh mū'minonro dar zindagonii dunjo ʙa saʙaʙi e'tiqodi mustahkamaşon, ki on guvohī dodanaşon ʙa kalimai "Lo iloha illallohu Muhammadan rasululloh" ast va dar oxirat (ja'ne, dar qaʙr ʙa çavoʙ dodani suoli Nakiru Munkar) ustuvor medorad. Va zolimonro gumroh mesozad dar dunjovu oxirat va Alloh har cī xohad, hamonro mekunad

[28] Ojo nadidaī (ej Muhammad) on kasonero, ki (az qurajşiho va qavmat) ne'mati Allohro ʙa kufr ivaz soxtand va mardumi xudro ʙa dijori halokat ʙurdand

[29] On saroi noʙudī çahannam ast, ki doxili on meşavand va çojgohi ʙade ast

[30] Va inho kofiron ʙaroi Alloh hamtojone qaror dodand, to mardumro az rohi Ū gumroh sozand. Bigū ʙarojaşon ej Muhammad: «Aknun dar zindagonii dunjoi fonī ʙahra va lazzat ʙared, ki oqiʙati ʙozgaştaton otaş ast»

[31] Ba ʙandagoni Man, ki imon ovardaand, ʙigū, ej Rasul, to namoz ʙiguzorand va az on cī rūzijaşon dodaem, nihonu oşkoro infoq (xarç) kunand, peş az on, ki rūze faro rasad, ki dar on na xaridu furūşe ʙoşad va na heç dūstie ʙa kor ojad

[32] Alloh ast, ki osmonhovu zaminro (az nestī) ofarid va az osmon ʙoron nozil kard va zamini murdaro zinda gardond va ʙa on ʙoron ʙaroi rūzii şumo mevaho rūjonid va kiştihoro romi şumo kard, to ʙa farmoni Ū dar ʙahrho ravon şavand va darjohoro mute'i şumo soxt

[33] Va oftoʙu mohro, ki hameşa dar harakatand, romi şumo kard va şaʙro ʙaroi istirohat va rūzro ʙaroi maişati zindagī farmonʙari şumo gardonid

[34] Va har cī az Ū xosted, ʙa şumo arzonī doştaast va agar xohed, ki ne'mathojaşro şumor kuned, natavoned hisoʙi onro va na ado namudani şukraşro, ki haroina, odamī ʙisjor sitamkor va noşukri ne'mat ast

[35] Va ʙa jod or, ej Rasul, vaqte ki Iʙrohim ʙa Parvardigoraş duo xonda guft: «Ej Parvardigori man, in sarzaminro emin gardon va marovu farzandonamro az parastişi ʙuton dur ʙidor

[36] Ej Parvardigori man, in ʙutho ʙisjore az mardumro xumroh kardaand, pas har kas, ki az man pajravī kunad, az din va sunnati man ast va har kas farmoni man naʙarad, tu omurzandavu mehruʙonī

[37] Ej Parvardigori mo, ʙa'ze az farzandonamro ʙa vodii ʙekişt, nazdiki xonai giromii Tu çoj dodam, ej Parvardigori mo, in hama ʙa farmoni Tu kardaam, to namozro ʙarpo dorand. Dilhoi mardumonro cunon kun, ki tavaççūhi ʙa onho kunand va az har mevaho rūziaşon deh, ʙoşad, ki sipos guzorand

[38] Ej Parvardigori mo, har ciro pinhon medorem, jo oşkor mesozem, Tu ʙa on ogohi. Va nazdi Alloh heç ciz dar zaminu osmon pūşida nest

[39] Sipos Allohero, ki dar sinni pirī Ismoilu Ishoqro ʙa man ato kard. Parvardigori man duohoro meşunavad va maro noumed nagardond

[40] Ej Parvardigori man, manro va farzandoni maro (ʙa purragī) ʙarpojdorandagoni namoz gardon. Ej Parvardigori mo, duoi maro ʙipazir

[41] Ej Parvardigori mo, manro va padaru modaram va hamai mū'minonro dar rūze, ki hisoʙ ʙarpo megardad, ʙijomurz

[42] Va mapindor, ej Rasul, ki Alloh az kirdori sitamkorone, ki turo va digar pajomʙaronro durūƣ meʙarorand va mū'minonro azijat medihand, ƣofil ast. Azoʙaşonro to on rūz, ki caşmho dar on xira memonand, ʙa ta'xir meguzorad

[43] Rūze sitamkoron az qaʙrhojaşon ʙoşitoʙ ʙarmexezand ʙaroi hisoʙ, sarho ʙa ʙolo şax şuda, az saxtii on rūz caşm ʙar ham namezanand va dilhojaşon xolī ast ʙa çuz az ƣamu ƣussa

[44] (Ej Rasul), mardumro az on rūzi qijomat, ki azoʙ faro merasad, ʙitarson. Va on zamon sitamkoron megūjand: "Bor Iloho, moro kame mūhlat deh, to da'vati Turo içoʙatt kunem". (Pas ʙarojaşon gufta şavad:) Ojo şumo peş az in dar hajoti dunjo savgand jod namekarded, ki hargiz az ʙajn nameraved

[45] Dar xonahoi kasone, ki xud ʙar xeştan sitam mekardand (ʙa monandi qavmi Hud va Soleh), çoj girifted va ʙaroi şumo ʙajon karda şud, ki ʙo onon cī guna raftor kardem va ʙarojaton dar Qur'on misolho ovardem. Pas, caro pand namegired

[46] Hamono muşrikoni Makka ʙaroi kuştani Pajomʙar (sallallohu alajhi va sallam) magru hila namudand. Va Alloh donost ʙa makru hilaaşon. Va harcand, ki ʙo makraşon kūhho az ço kanda şavand, vale makraşon zaifu nociz ast

[47] Mapindor ej Rasul, ki Alloh va'daero, ki ʙa pajomʙaronaş dodaast, xilof mekunad. Alloh pirūzmand va intiqomgiranda ast

[48] On rūz, ki zamin ʙa zamine ƣajri in zamin (monandi nuqra toza) ivaz şavad va incunin osmonho ʙa osmoni digar va hama az qaʙrhojaşon ʙerun ojand va dar peşgohi Allohi jagonai ƣoliʙ hozir ojand

[49] Ej Rasul, gunahkoronro dar on rūzi qijomat ʙo zançirho, dastu po ʙa gardan, ʙasta ʙuʙinī, ki dar holati xorī va pastī ʙoşand

[50] Çomahojaşon az misi gudoxtaşuda alangazanandaast va otaş cehrahojaşonro mepūşad

[51] To Alloh har kasro ʙaroʙari amalaş nek jo ʙad çazo dihad, haroina, Alloh zud hisoʙgir ast

[52] In Qur'on pajomest ʙaroi mardum, to ʙa on ʙim karda şavand va ʙidonand, ki Ūst ma'ʙudi jakto va to xiradmandon pand ʙigirand

[1] Alif, Lom, Ro. In ojoti kitoʙi Ilohī nozil şudaast ʙar Muhammad sallallohu alajhi va sallam va Qur'onest, ki ojathojaş ravşan ast va ʙajonkunandai haq ast

[2] Borho, kofiron orzu mekunand dar dūzax, ki ej koş dar dunjo musalmon meʙudand

[3] Ej Pajomʙar, kofironro ʙiguzor, to ʙixūrand dar dunjo va ʙahravar şavand va orzuhojaşon onhoro ƣofil sozad az imonu to'at ʙa zudī natiçai a'molaşonro xohand donist

[4] Ej Rasul, az ʙaroi tasdiq nakardani pajomʙarii tu furud omadani azoʙro talaʙ kardand, vale Mo heç şahrero halok nakardaem, magar on ki ʙaroi halokiaşon muddati muajjane doştaast

[5] Heç ummate az açali xeş na peş meaftad va na pas memonad

[6] Va (ʙa Muhammad sallallohu alajhi va sallam masxaraomezona) guftand: «Ej marde, ki Qur'on ʙa tu nozil şuda, haqqo, ki tu devonai! (Ba muçarradi suxani tu mo az pajravii padaronamon rūj ʙarnametoʙem)

[7] Agar rost megūī, caro fariştagonro ʙaroi mo nameovarī, to guvohī dihand, ki Alloh turo ʙa pajomʙarī firistodaast

[8] (Va Alloh dar çavoʙaşon mefarmojad): Mo fariştagonro nozil namekunem, çuz ʙa haq va agar ʙa on imon najovarand dar on hangom digar mūhlataşon nadihand va favran azoʙi Ilohī gireʙongiraşon megardad

[9] Hamono Mo Qur'onro (ʙa Muhammad sallallohu alajhi va sallam) xud nozil kardaem va qat'an xud nigahʙonaş hastem, (ki dar on cize na kam karda meşavad va na zijod)

[10] Va ʙa tahqiq Mo rasuloni xudro peş az tu, - ej Muhammad, - ʙa mijoni qavmhoi peşin firistodaem

[11] Heç pajomʙare ʙar onho firistoda naşud, magar ki masxaraaş mekardand. (Pas, hamincunin muşrikon ʙo tu kardand, on guna ki ʙo pajomʙaroni peşina karda şud)

[12] In guna on istehzoro ʙa dilhoi gunahkoron doxil megardonem

[13] Ba on Qur'on imon nameovarand va şevai qavmhoi peşina doimī cunin ʙudaast

[14] Agar ʙaroi kofironi Makka az osmon dare ʙikuşoem, ki az on ʙolo ravand, hatto muşohida kunand on ci ki dar osmon mavçud hast az açoiʙoti mulki Alloh, haroina imon naovardand

[15] Alʙatta, gūjand: «Mo caşmʙandī şudaem, ʙalki mo mardume çoduzada hastem!»

[16] Va haroina, dar osmoni dunjo ʙurçhoe ofaridem ʙaroi sitoragon va osmonro ʙo sitoragon ʙaroi ʙinandagonaşon ʙijorostem, to andeşa kunand va pand ʙigirand

[17] Va osmonro az har şajtoni raçime ki az rahmati Alloh mahrum ast, hifz kardem

[18] Magar on şajtone, ki duzdona gūş medod va şihoʙe (otaşporae) ravşan dar paji vaj aftad

[19] Va zaminro vase' kardem va dar on kūhhoi azime partoftem. Va ʙaroi ehtijoçi ʙandagon az har cize sançida dar on rūjonidem

[20] Va dar on ço ʙaroi şumo asʙoʙi zindagī qaror dodem va niz kasonero, ki şumo rūzidihandai onho nested, az xodimonu corpoho

[21] Har ci hast, xazinahoi on nazdi Most va Mo çuz ʙa andozae muajjan onro furū namefiristem

[22] Va ʙodhoi ʙordorkunanda aʙrhoro firistodem va az pasi on az osmon oʙe nozil kardem ʙaroi nūşokii şumo va zaminaton va corpojonaton va şumoro ʙo on seroʙ soxtem va şumo xazinadori on nested

[23] Alʙatta, Mo hastem, ki zinda mekunem va çamii xaloiqro memironem va ʙa'd az hama ʙoqī memonem

[24] Va ʙa tahqiq medonem holi kasonero, ki az şumo az in peş raftaand az murdaho va kuştaşudaho va medonem holi kasone, ki ʙoqī mondaand dar hajot jo ʙa'd ʙa dunjo meojand

[25] Va hamono Parvardigori tu hamaro az avval to oxir ʙaroi hisoʙu çazo zinda karda, çam' megardonad, zero Ūst hakimu dono cize az Ū pinhon namemonad

[26] Mo odamiro az gili xuşk, az loji sijohi ʙūjgirifta ofaridem

[27] Va çinro peş az on az otaşi sūzandai ʙedud ofarida ʙudem

[28] Va ʙa jod or ej Pajomʙar hangome, ki Parvardigorat ʙa fariştagon guft: «Hamono man az gili xuşkida, az gili sijohi ʙūjnok insonero meofarinam

[29] Pas, cun ūro rost kunam va az rūhi Xud dar on ʙidamam, dar ʙaroʙari ū ʙa saçda ʙijafted»

[30] Pas, fariştagon hamagī saçda kardand

[31] magar Iʙlis, ki sarkaşī kard, ki ʙo saçdakunandagon ʙoşad

[32] Alloh ʙa Iʙlis guft: «Ej Iʙlis, caro tu az saçdakunandagon naʙudī?»

[33] Iʙlis kiʙr va hasadi xudro zohir karda guft: «Man ʙaroi ʙaşare, ki az gili xuşk, az loji sijohi mutaƣajir ofaridaī, saçda namekunam»

[34] Alloh guft: «Az on çannat ʙerun şav, ki tu rondaşuda hastī

[35] Ba durustī, to rūzi qijomat la'nati Alloh ʙar tust!»

[36] Iʙlis guft: "Ej Parvardigori man, maro to rūze, ki duʙora zinda meşavand, mūhlat deh" (va on rūzi qijomat ast)

[37] Alloh guft: «Tu ʙa jaqin dar şumori mūhlatjoftagonī

[38] to on rūze, ki vaqtaş ma'lum ast»

[39] Iʙlis guft: «Ej Parvardigori man, cun maro noumed va gumroh kardī, dar rūi zamin ʙaroi farzandoni Odam ʙadihoro dar nazaraşon ʙijorojam va hamaro gumroh kunam

[40] magar onho, ki ʙandagoni ʙoixlosi Tu ʙoşand»

[41] Alloh guft: «Rohi ixlos, rohi rostest, ki ʙa Man merasad

[42] Turo ʙar ʙandagoni Man ƣoliʙijate nest, magar ƣalaʙai tu ʙar on gumrohone, ki turo pajravī kunand va rizoijati turo az rizoijati Man ʙartar donand

[43] Va ʙa durustī, çahannam mi'odi Iʙlis va hamai pajravoni vaj ast

[44] Çahannam haft dar dorad va har dar az digare pojontar ast ʙaroi har dar gurūhe az onon mu'ajjan şudaand

[45] Parhezgoron dar ʙustonhovu caşmaho ʙoşand

[46] Ba salomat va xotirçam'ī ʙa on doxil şaved

[47] Har kinaero az dilaşon ʙerun mekaşem, hama ʙarodarona, ʙar taxtho rū ʙa rūi ham menişinand

[48] Heç rançe dar on ço ʙa onho namerasad va az on ço ʙerun nagardand va çovidona dar onço ʙimonand

[49] Ej Pajomʙar, ʙa ʙandagonam xaʙar deh, ki man omurzandavu mehruʙonam ʙaroi mū'minoni tavʙakor

[50] Va azoʙi Man, azoʙi dardovar ast, ʙaroi kasone, ki az gunohi xud tavʙa namekunand

[51] Va ej Pajomʙar, onhoro az mehmononi Iʙrohim xaʙardor kun

[52] On goh ki fariştagon ʙar ū doxil şudand va guftand: «Salom!» (Iʙrohim niz çavoʙi salom guft va ʙarojaşon taom peşkaş namud, vale onho naxūrdand va Iʙrohim) guft: «Mo az şumo metarsem!»

[53] Fariştagon guftand: «Matars, (ej Iʙrohim) mo turo ʙa pisari donoe muƶda medihem»

[54] (Iʙrohim ʙa taaççuʙ) guft: «Ojo maro muƶda medihed, ʙo on ki pir şudaam va hamsaram niz pir ast. Ba cī ciz muƶdaam medihed?»

[55] Guftand: «Mo turo ʙa rostī muƶda dodaem, pas az noumedon maʙoş!»

[56] (Iʙrohim) guft: «Ba çuz gumrohon kist, ki az rahmati Parvardigoraş noumed şavad?»

[57] Guft: «Ej firistodagon, cī kori muhime dored?»

[58] Fariştagon guftand: «Mo ʙa sūi qavmi gunahkoron firistoda şudaem va hamaro noʙud mekunem

[59] magar xonadoni Lutro, ki hamaaşonro naçot medihem

[60] magar hamsaraşro, ki muqarrar namudaem, ki az ʙoqimondagon dar azoʙ ʙoşad»

[61] Cun fariştagon nazdi xonadoni Lut omadand

[62] Lut ʙarojaşon guft: «Şumo gurūhi noşinosed»

[63] (Fariştagon) guftand matars: «Balki, ʙaroi tu on cizero (azoʙero), ki dar on şak mekardand, ovardaem

[64] Mo turo xaʙari rost ovardaem va mo rostgūjonem, ki Alloh qavmi turo halokkunandaast

[65] Cun qisme az şaʙ ʙigzarad, xonadoni xudro va mū'minonro ʙerun ʙiʙar va xud az paji onho rav va onho peş-peşi tu va naʙojad heç jak az şumo ʙa aqiʙ ʙingarad. Va har ço, ki Alloh farmonaton dod, zud ʙiraved, to dar amon ʙimoned

[66] Va ʙaroi Lut hodisaro hikojat kardem, ki cun suʙh faro rasad, hamai onho noʙud va reşakan xohand şud

[67] Va Ahli şahr az didani mehmonon (fariştagon) şodikunon omadand

[68] Lut ʙarojaşon guft: «Inho mehmononi manand, maro rasvo makuned

[69] Az Alloh ʙitarsed va maro şarmsor masozed»

[70] Qavmi Lut guftand: «Magar turo az mehmondorī va panoh dodani mardum man' nakarda ʙudem?»

[71] Lut ʙarojaşon guft: «Agar qasde ʙaroi izdivoç va ʙarovardani xohişoti şahvonī dored, inho, zanhojaton duxtaroni man hastand nikoh kuned»

[72] Ej Pajomʙar, ʙa çoni tu savgand, ki onho dar mastii şahvat va çaholati xeş sargaşta ʙudand

[73] Cun ʙa vaqti tulūi oftoʙ, ononro na'rai saxte (sadoi vahşatnoke) furū girift va noʙudaşon kard

[74] Pas, on şahrro zeru zaʙar kardem va ʙo sangporahoe az sang hamaaşonro sangʙoron kardem

[75] Ba durustī, dar in iʙrathost ʙaroi iʙratgirandagon

[76] Va on şahr aknun dar sari rohi musofiron ast, ki doim dar raftu omadanaşon onro meʙinand

[77] Ba durustī, dar in kor (dar halok kardani Mo onhoro) nişonai ʙuzurge ʙaroi mū'minon ast

[78] Va mardumi Ajka niz sitamkor ʙudand

[79] Pas az onon intiqom giriftem va har dui onon (sarzamini qavmi Lut va Ajka) dar sari rohi namojon hastand

[80] Ba durustī, mardumi Hiçr niz pajomʙaronro ʙa durūƣ nisʙat dodand

[81] Ojoti Xeşro ʙar onon (qavmi Soleh) rasonidem, vale az on rūj gardonidand

[82] Xonahoi xudro, az kūhho metaroşidand va xotirçam' ʙudand

[83] Pas, suʙhgohon farjod va sadoi margʙore eşonro faro girift

[84] Cize, ki kasʙ karda ʙudand az çam'ovarii mol va soxtani qasrho az onon daf'i ʙalo nakard

[85] Osmonhovu zamin va on ciro, ki mijoni onhost, çuz ʙa haq najofaridaem. Va ʙeşak, qijomat, hatman, faro merasad. Pas, ej Pajomʙar, az ʙeodoʙihoi eşon guzaşt kun, guzaşti neke va ʙuzurgvorona va hakimona ʙa da'vati xud idoma ʙideh va dar ʙaroʙari azijat va ozori kuffor, ʙurdʙor ʙoş

[86] Haroina, Parvardigori tu ofarinandavu dono ast cize ʙar Ū pinhon namemonad

[87] Va ʙa rostī, ki Mo saʙ'-ul-masonī va Qur'oni ʙuzurgro ʙa tu ej Pajomʙar, dodaem

[88] Agar ʙa'ze az kofironro ʙa cize ʙahravar soxtaem, tu ʙa on nigoh makun. Va ƣami on kofironro maxūr, ki caro ʙa tu imon nameovarand. Va dar ʙaroʙari mū'minon xoksor ʙoş

[89] Va ʙa kofiron ʙigū: «Hamono man ʙimdihandai oşkoram»

[90] Furud xohem ovard azoʙro hamcunone, ki ʙar taqsimkunandagon nozil kardem

[91] Kasone, ki Qur'onro ʙa qismho taqsim karda ʙudand

[92] Ba Parvardigorat savgand, ki hamaro, hatman dar rūzi qijomat az on ci ki onho dar kitoʙi Alloh ajʙu nuqson va tahrifu taʙdil dodaand, suol mekunem

[93] ʙa xotiri korhoe, ki mekardand

[94] Pas, oşkoro kun on ciro, ki ʙa on farmon doda meşavī va az muşrikon rūj ʙigardon

[95] Mo makru azijat va ozori masxarakunandagonro az tu ʙozmedorem

[96] kasone, ki ma'ʙudi digarro hamroh ʙa Ū qaror medihand, dar ojandai nazdik haqiqatro xohand donist

[97] Va ʙa rostī, medonem, ki tu az on ci ki megūjand, diltang meşavī va az istehzo, tahqir va lafzhoi şirkoludaşon dilat ʙa dard meojad

[98] Pas, ʙa pokī jod kun Parvardigoratro hangomi farogirii ƣamu andūh va az zumrai saçdakunandagon (namozguzoron) ʙoş

[99] Va davomat kun dar parastişi Parvardigorat, to hangome ki marg ʙa suroƣat meojad

[1] (Ej muşrikon, on ci Alloh ʙa şumo dar rūzi qijomat az azoʙ va'da dodaast), nazdik omad, inak ʙaroi vuqū'i on farmoni Alloh darrasid, pas onro ʙo şitoʙzadagī talaʙ makuned va ʙaroi rasulonaş masxarakunon nagūed, ki agar rost megūed, ki qijomate hast az Alloh ʙixohed har ci zudtar azoʙi onro ʙinamojad. Ū pok ast az sifathoe, ki muşrikon dar ʙorai Ū ʙa zaʙon meronand va az har cī, ki şariki Ū mesozand, ʙolotar ast

[2] Fariştagonro hamrohi vahj, ki farmoni Ūst, ʙar har jake az ʙandagonaş, ki ʙixohad, furū mefiristad, to ʙim dihed ʙandagoni Maro az şarik ovardan ʙa Man, ki çuz Man, heç ma'ʙudi ʙarhaqe nest, pas az Man ʙitarsed ʙo ado namudani farzho va xolis Maro iʙodat kuned

[3] Osmonhovu zaminro ʙar haq ʙijofarid, az har cī ʙo Ū şarik mesozand, pok ast

[4] Odamiro az nutfa ʙijofarid, cun ū tavonoī joft, ʙa on maƣrur meşavad. Pas, on goh ū oşkoro xusumat mekunad ʙo Ofaridgori xud, ʙa monande, ki megūjad: "kī ustuxonhoi pūsidaro zinda megardonad

[5] Cahorpojonro (cun govu, ʙuzu, şuturu gūsfand) ʙarojaton ʙijofarid, şumoro az paşm va pūsti onho garmī dod va digar foidahoest cun nasl giriftan va şiru savorī darjoft kardan. Va az gūşti haloli onho mexūred

[6] Va ʙarojaton dar onho zeʙoivu husnu çamol ast, cun hangomi şaʙ onhoro az carogohon ʙozmegardoned va ʙomdodon onhoro ʙa sahro ʙerun meroned

[7] Borhojatonro ʙa şahrhoe, ki çuz ʙa rançi ʙisjore ʙa onho natavoned rasid, ʙa xud ʙardoşta meʙarand. Hamono Parvardigoraton muşfiqu mehruʙon ast

[8] Va asponu uşturonu xaronro ʙaroi on ofaridaast, ki savoraşon şaved va niz zinnati şumo ʙoşand. Va Alloh cizhoero meofarad, ki şumo namedoned

[9] Hidojati mardum ʙar Alloh ast, ki rohi rostro ʙinamojad rohe, ki ʙa xajru haq merasad va on Islom ast. Az mijoni rohho niz rohe kaç hast, ki ʙa xajr jo haq namerasad va on rohi tamomi millathoi kufr ast. Agar Alloh mexost, hamai şumoro hidojat mekard

[10] Ū zote ast, ki az osmon ʙarojaton ʙoron nozil kard. Az on menūşed va az on gijoh va daraxt merūjad va corpojonro dar on mecaroned

[11] Va ʙo on ʙoron ʙarojaton kiştzor va zajtunu xurmoho va angur va har nav' meva ʙirūjonad. Alʙatta, dar in ʙoridani ʙoron va rūjonidani gijoh iʙratest ʙaroi mardume, ki meandeşand

[12] Va musaxxaru toʙe kard şaʙro ʙaroi rohati şumo va rūzro ʙaroi darjofti zindagiaton va xurşedro ʙarojaton ravşan soxt va mohro ʙarojaton partavi nur gardond va sitoragon hama dar osmon farmonʙardori amri Ū hastand. Alʙatta, dar in kori ofaridan va mute' soxtan, ki xiradmandon meandeşand, iʙoathost

[13] Dar zamin cizhoe ʙo ranghoi gunogun ofarid az corpojon, daraxtho va mevaho, hamono dar in iʙratest ʙaroi mardume, ki pand megirand

[14] Ūst, ki darjoro musaxxar soxtaast, to az on gūşti mohie, ki sajd mekuned toza ʙixūred va zevarhoe az on ʙerun ored va xeştanro ʙo on ʙioroed va kiştihoro ʙinī, ki ʙahrro meşikofand va peş meravand va meojand va savoraşon meşaved, to az fazli Alloh rūzī ʙitalaʙed, ʙoşad, ki şukr gūed ʙar on ne'mati ʙuzurge, ki ʙa şumo arzonī kard, pas ƣajri Ūro iʙodat makuned

[15] Va ʙar zamin kūhhoro ustuvor va mustahkam qaror dod, to şumoro nalarzonad. Va darjohovu rohho padid ovard. Şojad hidojat joʙed

[16] Va dar rūz nişonahoero qaror dod cun darjoho va kūhho va dar şaʙ ʙa vasilai sitoragon roh mejoʙand

[17] Ojo on kase, ki meofarad hamai cizhoro, monandi kasest, ki nameofarad? Ojo az ʙuzurgii Alloh pand namegired, to Ūro ʙa jagonagiaş parastiş namoed

[18] Agar ʙixohed ne'mathoi Allohro şumor kuned, pas az saʙaʙi ʙisjor va gunogun ʙudanaş hisoʙidan natavoned. Alʙatta, Alloh ʙaroi şumo omurzandavu mehruʙon ast va az kamʙudihojaton ne'mataşro az şumo qat' namekunad va şumoro tez ʙa uquʙat namegirad

[19] On ciro, ki pinhon mekuned va jo oşkor mesozed, Alloh ʙa on ogoh ast. Va az on dar rūzi qijomat hisoʙaton xohad kard

[20] Va onhoero, ki ʙa çoi Alloh ma'ʙud mexonand az ʙuton, nametavonand cize ʙijofarinand va xud ofarida meşavand

[21] On ʙuthoero, ki meparastand murdaand va ʙeçonand, namedonand, ki ci vaqt zinda meşavand

[22] Allohi şumo jagona ma'ʙudest, ki Ūst sazovori iʙodat. Va onon, ki ʙa oxirat imon nameovarand, dilhojaşon jagonagii Allohro inkorkunandaast va az saʙaʙi natarsidanaşon az azoʙi Parvardigor xudaşon mutakaʙʙir hastand

[23] Ba rostī, ki Alloh medonad, ki cī dar aqidaho, guftorho va kirdorho pinhon medorand va cī cizero az on oşkor mesozand va Ū mutakaʙʙironro dūst namedorad va rūzi qijomat muvofiqi a'molaşon onhoro çazo xohad dod

[24] Cun ʙa onhoe, ki ʙa oxirat imon nameorand az muşrikon gufta şavad: «Parvardigoraton cī cizhoero nozil kardaast?» Ba Muhammad sallallohu alajhi va sallam megūjand: «Afsonahoi guzaştagonro nozil kardaast»

[25] To dar rūzi qijomat hamai ʙori gunohi xeş va ʙori gunohi kasonero, ki ʙa nodonī gumrohaşon karda ʙudand, ʙardorand. Ogoh ʙoş, ki ci ʙori ʙade ʙar dūş meʙardorand

[26] Dar haqiqat peş az muşrikon axli kuffor niz ʙar pajomʙaronaşon va ʙaroi rad kardani on ci az da'vati haq ovarda ʙudand, hilavu najranghoro ʙa kor ʙurdand. Pas, farmoni Alloh darrasid va on ʙinohojaşonro az poja vajron soxt va saqf az ʙoloi saraşon furū aftod va azoʙi Alloh az çoe, ki fikraşro namekardand, ʙa onon rasid, ʙalki gumoni on doştand, ki komilan dar amonand

[27] Pas, dar rūzi qijomat xoraşon mesozad va mefarmojad: «Butone, ki şariki Man mexonded va ʙar sari onho ʙo jakdigar ixtilof mekarded, aknun kuçojand to ki az şumo azoʙro dur kunand?» Donişmandoni mū'minon megūjand: «Ba rostī, imrūz nasiʙi kofiron xorivu ranç ast!»

[28] Kasone hastand, ki ʙar xud sitam ravo doştaand dar holi kufraşon, cun fariştagon çonaşonro ʙisitonand, sari taslim furud orand va gūjand: «Mo heç kori ʙade (şirke) namekardem». Fariştagon ʙarojaşon gūjand: Ore, Alloh az korhoe, ki mekarded, ogoh ast va ʙar on amalhojaton çazojaton xohad dod

[29] Sipas az darhoi çahannam doxil şaved, dar hole ki dar on ço çovidona xohed ʙud. Ci ʙad ast çojgohi mutakaʙʙiron

[30] Va az parhezgorone, ki az Alloh metarsand, pursand: «Parvardigori şumo ʙar Muhammad sallallohu alajhi va sallam cī ciz nozil kardaast», megūjand: «Xajr va xuʙī, ki ʙaroi nekūkoron dar hamin dunjo nekī ast va saroi oxirat ʙehtar xohad ʙud va ci xuʙ ast saroi parhezgoron»

[31] Ba ʙoƣhoi ʙihişt, ki ʙa on vorid meşavand, çujʙorhoe dar zeri daraxtoni on ravon ast, dar on ço har cī ʙixohand, xohand doşt. Alloh incunin ʙa parhezgoron podoş medihad

[32] Onon, ki fariştagon dar hole çonaşonro megirand, ki ʙar taqvoi Alloh pojdor ʙudand, megūjand: «Salom ʙar şumo! Ba podoşi korhoe, ki mekardaed, ʙa ʙihişt daroed»

[33] Ojo muntazirand, ki fariştagon nazdaşon ʙijojand va dar holi kufraşon çonaşonro ʙigirand, jo farmoni Parvardigorat faro rasad va ʙa azoʙ halokaşon sozad? Gurūhe niz, ki peş az onho ʙudand, cunin mekardand, pas Alloh halokaşon kard va Alloh ʙa onon sitam nakard, ʙalki onon xud ʙa xud sitam mekardand

[34] Pas, ʙa çazoi kirdori ʙadaşon rasidand va hamon cizhoero, ki ʙa masxara megiriftand, (ja'ne azoʙ) ʙar saraşon omad

[35] Muşrikon az rūi istehzo va tamasxūr guftand: «Agar Alloh mexost, movu padaronamon ƣajr az Alloh heç cizero nameparastidem va on ciro harom kardaem, harom namekardem». Mardume ham, ki peş az onho ʙudand, cunin mekardand (va ʙo in guna ʙahonaho va harom gardonidani cizho maqsadaşon qaʙul nakardani haq ʙud, vale xudaşon medonistand, ki in dar nazdi Alloh huççat nameşavad.) Bar pajomʙaron çuz taʙliƣi oşkoro vazifai digare nest

[36] Va ʙa tahqiq dar mijoni har millate pajomʙare firistodem, ki Allohro ʙiparasted va az toƣut durī çūed. Ba'zero, ki Alloh hidojat kard, ki ilman va amalan pajravi pajomʙaron ʙudand va ʙar ʙa'ze gumrohī muqarrar gaşt, ki onon pajravi rohi gumrohī ʙudand. Pas, dar zamin ʙigarded va ʙined, ki oqiʙati kori kasone, ki pajomʙaronro ʙa durūƣ nisʙat medodand, cī guna ʙudaast

[37] Va agar tu ʙa hidojati onho haris ʙoşī, çahdi xudro dar onho sarf namoī, Alloh onro, ki gumroh kardaast, hidojat namekunad va in gumrohonro heç joridihandae nest, ki az azoʙi Alloh naçotaşon dihad

[38] Va ʙa tavri çiddī ʙa Alloh qasam xūrdand, ki Alloh murdaro rūzi qijomat az nav zinda namekunad, ammo Alloh in qasamhoi onhoro durūƣ ʙarovarda megūjad: Ore, in va'daest (ja'ne duʙora zinda kardani Alloh murdagonro), ki ʙeşuʙha, ançom dodani on ʙar ūhdai Ūst, vale ʙeştari mardum az saʙaʙi çahlaşon namedonand va muxolifati pajomʙaron karda ducori kufr meşavand

[39] Ore, Alloh hama ʙandagonro zinda megardonad, to on ciro, ki dar on ixtilof mekardand, ʙarojaşon oşkor kunad va hamono kofiron ʙidonand, ki haqiqatan durūƣ meguftand

[40] Hargoh farmoni Mo ʙa har cize, ki irodaaşro ʙikunem, in ast, ki megūem: «Mavçud şav!», pas mavçud meşavad

[41] Va onone, ki mavridi sitam qaror giriftand va dar rohi Alloh muhoçirat kardand, dar in çahon çojgohe nekū medihem. Va agar inho, pasmondagon medonistand, cī guna açri oxirat ʙuzurgtar ast, heç kas az muhoçirat kardan dar rohi Alloh dar vatanaş ʙoqī namemond

[42] Onone, ki saʙr peşa kardand va ʙar Parvardigoraşon tavakkal mekunand

[43] Va nafiristodem peş az tu ej Rasul, magar pajomʙaronero, ki vahj firistodem ʙa sūjaşon az mardoni ʙaşarijat ʙudand na fariştagon. Va agar xud namedoned ej muşrikoni Qurajş, pas az ulamoi ahli kitoʙ ʙipursed, ki ojo pajomʙaron ʙaşar ʙudand

[44] Onhoro ʙa dalelhoi ravşan va kitoʙhoi osmonī firistodem. Va ʙa sūi tu ej Rasul, niz Qur'onro nozil kardem, to on ciro ʙaroi mardum nozil şudaast, ʙarojaşon ʙajon kunī va ʙoşad, ki ʙijandeşand va itoat kunand

[45] Ojo on muşrikoni araʙ, ki murtakiʙi ʙadiho meşavand, magar eminand az in, ki zamin ʙa farmoni Alloh onhoro furū ʙarad jo azoʙ az çoe, ki namedonand, ʙar saraşon furud ojad

[46] Jo ʙa hangomi omadu raft onhoro furū ʙigirad, pas onho oçiz karda nametavonand Allohro

[47] Jo in ki dar holi ʙim va harose az marg, ʙemorī, tangdastī va digar ʙalovu musiʙatho azoʙaşon kunand? Pas, haroina, Parvardigoraton muşfiqu mehruʙon ast, zud ʙa uquʙat namegirad

[48] Ojo inho kofiron cizhoero, ki Alloh ofaridaast, namenigarand, ki ʙaroi saçda ʙa dargohi Ū sojahojaşon az rostu cap harakat dorand va dar ʙaroʙari Ū furūtan şudaand

[49] Va on cī dar osmonhovu zamin ast az çunʙandagon va fariştagon Allohro saçda mekunand va onho takaʙʙur namevarzand

[50] Maloikaho az Parvardigoraşon, ki dar ʙoloi saraşon ast, metarsand va ʙa har cī amr şudaand, hamonro mekunand

[51] Alloh ʙa ʙandagonaş guft: «Du ma'ʙudro maparasted va çuz in nest, ki Ū taolo ma'ʙudi jagona. Pas az Man ʙitarsed!»

[52] Har cī dar osmonhovu zamin ast az fariştagonu ʙandagon, az oni Ūst va hameşa ʙo ixlos parastiş kardan xosi Ūst. Ojo az ƣajri Alloh metarsed

[53] Va har ne'mate, az salomatī, faroxii rizq va farzand şumo dored, az çoniʙi Alloh ast va cun rançe ʙa şumo rasad az kamʙaƣalī, ʙemorī va qahtī, pas, ʙa sūi Ū zorī va iltiço mekuned

[54] Va ʙoz cun saxtiro az sari şumo ʙardorad, gurūhe az şumo ʙa Parvardigoraşon muşrik meşavand

[55] Biguzor, to ne'matero, ki ʙa onho dodaem, noşukrī kunand. Pas, ʙahramand şaved, dar dunjo andake ʙa zudi xohed donist oqiʙati isjon va kufri xudro

[56] Va on goh az on cī rūziaşon dodaem, ʙaroi ʙutone, ki heç foida va zarare namerasonand, hissae mu'ajjan mekunand. Ba Alloh savgand, ʙa saʙaʙi durūƣe, ki meʙanded, pursida meşaved

[57] Va kofiron ʙaroi Alloh duxtaronro muqarrar mekunand, ki Ū pok ast va nijoz ʙa farzand nadorad va ʙaroi xud har cī dūst dorand az pisaron, onro muqarrar mekunand

[58] Va cun ʙa jakeşon muƶdai tavalludi duxtar dihand, sijahrūj şavad az ƣame, ki ʙa ū rasidaast va xaşmgin gardad

[59] Ba xotiri in muƶdai ʙad az mardum pinhon meşavad va ʙa andeşa aftad, ki ojo ʙo xorī duxtarro nigohaş dorad jo zinda dar zeri xok qaroraş kunad? Ogoh ʙoşed, ki ci qazovati ʙade mekardand

[60] Sifati ʙad az oni kasonest, ki ʙa qijomat imon nameovarand va sifati ʙartar va olī az oni Alloh ast. Va Ūst pirūzmandu hakim

[61] Va agar Alloh ʙixohad, ki mardumro ʙa gunohaşon halok kunad, ʙar rūi zamin heç çunʙandae ʙoqī naguzorad, vale Alloh ʙo mehruʙoniaş ononro to muddate muajjan ʙa ta'xir meafkanad. Va cun açalaşon faro rasad, na soate ʙozmonand va na soate peş ravand

[62] Va on ciro namepisandand ʙaroi xudaşon az duxtaron, ʙa Alloh nisʙat mekunand va zaʙonhojaşonro ʙo durūƣ pardoxta megūjand, ki xuʙiho (ja'ne çannat) az oni onhost. Na, ʙeşak, nasiʙi onho dar oxirat otaş ast va onhoro ʙa şitoʙ ʙa sūi on ʙarand

[63] Ba Alloh savgand cunon ki ʙa in ummat pajomʙar firistodaem, ʙaroi mardume ham, ki peş az tu ʙudaand, pajomʙarone firistodaem. Va şajton a'moli ʙadaşonro dar caşmaşon ʙijorost. Pas, imrūz şajton dūst va jori onho ast va ʙaroi onho dar oxirat azoʙi darddihanda hast

[64] Mo in kitoʙ (Qur'on)-ro ʙar tu nozil kardaem, ʙaroi on ki har ciro, ki dar on ixtilof dorand, ʙarojaşon ʙajon kunī. Va niz rohnamovu rahmate ʙaroi mū'minon ʙoşad

[65] Va Alloh az osmon ʙoron firistod va zamini murda (xuşk)-ro ʙo on zinda kard. Begumon ʙaroi mardume, ki gūşi şunavo dorand, dar in iʙratest

[66] Va ʙegumon dar vuçudi corpojon ʙaroi şumo pandest. Az şiri xolis, ki az şikamaşon, az mijoni sarginu xun, ʙerun meojad, ʙa şumo menūşonem. Şire, ki ʙaroi nūşandagon guvorost

[67] Va ʙarojaton niz iʙratest az mevahoi daraxtoni xurmohovu angurho şaroʙi mastiovare va rizqi nekū ʙa dast meovared va xiradmandonro dar in iʙratest

[68] Parvardigori tu ʙa zanʙūri asal ilhom kard, ki az kūhhovu daraxton va dar ʙinohoe, ki mardum mesozand, lonae intixoʙ kun

[69] On goh az har meva ʙixūr va farmonʙardorona ʙa rohi Parvardigorat ʙirav. Az şikamhoi zanʙūron şaroʙe (asali) rangorange (safed, surx, zard) ʙerun meojad, ki dar on şifo ast ʙaroi mardum. Hamono ʙaroi gurūhe, ki tafakkur mekunand, dar in iʙratest

[70] Va Alloh şumoro ʙijofarid, ʙa'd az on memironad şumoro dar sinni kudakī jo çavonī va az mijoni şumo kasero ʙa pirī merasonad, to har ciro, ki omūxtaast, az jod ʙiʙarad, zero Alloh donovu tavonost

[71] Alloh rūzii ʙa'ze az şumoro az ʙa'ze digar afzun kardaast. Pas onon, ki rizqu rūziaşon zijod şud, az rūzii xud ʙa zerdastoni xeş namedihand, to hama dar rizqu rūzī ʙaroʙar şavand, pas cī guna ʙaroi Alloh şarikonero muqarrar menamojand, ki ʙo Alloh ʙaroʙar ʙoşand. Ojo ne'mati Allohro inkor mekunand, agar ʙa ne'mati Alloh iqror meʙudand, heçgoh ʙaroi Ū şarik nameovardand

[72] Alloh ʙaroi şumo az çinsi xudaton zanonro ofarid to ʙo onho oromiş joʙed va az zanonaton ʙaroi şumo pisaronu naʙeragonro ofarid, to ʙarojaton xizmat kunand va hoçathojatonro ʙaroʙar namojand va az cizhoi halolu pok rūzijaton dod. Ojo hanūz ʙa ʙotil (ʙuton) imon meovarand va ne'mati Allohro noşukrẗ mekunand

[73] Va ƣajr az Alloh kasonero meparastand, ki ʙarojaşon az osmonho ʙoron va az zamin cize rūzī doda nametavonand va qudratu tavonoī nadorand

[74] Pas, ʙaroi Alloh cizero misol (şaʙeh, nazir, anʙoz) najovared; Alʙatta, Alloh medonad va guvohī medihad in ki ʙa çuz Ū heç kasero iʙodat karda nameşavad va şumo namedoned va ʙa Ū şarik meored

[75] Alloh ʙajon mekunad aqidai vajroni muşrikonro ʙa misoli ƣulomero, ki heç qudrate nadorad, ki molero dar rohi Alloh xajr kunad va kasero, ki az nazdi xud rizqi nekūjaş (halol) dodaem va dar pinhonu oşkoro nafaqa mekunad. Ojo in du ʙaroʙarand? Siposu sitojiş xosi Alloh ast, ʙalki ʙeştari muşrikon namedonand

[76] Va Alloh misoli du mardi digarero ʙajon mekunad, ki jake gung astu namefahmad va fahmonida nametavonad va ʙar heç ciz qudrate nadorad va ū ʙar xoçai xud garon ast, har ço ki ūro ʙifiristad, heç foidae hosil namekunad. Ojo in mard ʙo on kas, ki mardumro ʙa adl farmon medihad va xud ʙar rohi rost meravad, ʙaroʙar ast? (Pas, cī guna ʙajni ʙutoni gungu kar va ʙajni Allohi qodiru mun'im ʙaroʙar medoned)

[77] Az oni Alloh ast ilmi nihoni (ƣajʙ) osmonhovu zamin. Va faro rasidani qijomat tanho jak caşm ʙarham zadan (jak miƶa zadan) jo nazdiktar az on ast. Hamono Alloh ʙar har kore tavonost

[78] Alloh şumoro az ʙatni modaronaton ʙerun ovard va heç cizro namedonisted. Va ʙarojaton caşmu gūşu dil ʙijofarid, to ki şukrguzorī kuned

[79] Ojo inho muşrikon on parandagoni romşudaro dar fazoi osmon nameʙinand? Heç kas çuz Alloh onhoro dar havo nigoh doşta nametavonad. Hamono dar in parandai romşudae, ki dar havo parvoz mekunad ʙaroi mardume, ki imon meovarand, iʙrathost

[80] Va Alloh xonahojatonro çoi oromişaton qaror dod va dar on az garmiju xunukī şumoro muhofizat namud va az pūsti cahorpojon ʙarojaton codarho soxt, ki ʙa hangomi safar va hangomi iqomat saʙukaşon mejoʙed va az ʙardoştani onho dar ranç nameafted. Va az paşmi gūsfand va paşmi şutur va mūji ʙuz to rūzi qijomat ʙarojaton asosi xona va asʙoʙi zindagī soxt

[81] Va Alloh ʙaroi şumo az cizhoe, ki ofaridaast misli daraxton va digar cizho, sojaho padid ovard. Va dar kūhho ʙarojaton ƣorho soxt. Va çomaho az paxtaju paşm, ki şumoro az garmī va xunukī hifz mekunad va liʙoshoe (zirehho), ki dar çang nigahdori şumost. Alloh ne'mathoi xudro incunin ʙar şumo komil mekunad. Boşad ki taslimi farmoni Ū şaved va dar iʙodati Ū cizero şarik naored

[82] Pas, agar az toati Ū rūj gardonand, çuz in nest, ki vazifai tu taʙliƣi oşkor ast, ammo hidojat az tarafi Most, ej Rasul

[83] Inho muşrikon ne'mathoi Allohro meşinosand va on ʙa pajomʙarī firistoda şudani Muhammad sallallohu alajhi va sallam ast, ʙoz ham munkiri nuʙuvvati on meşavand, zero ʙisjorii onho kofironand

[84] Xaʙar deh, ej Muhammad, ʙarojaşon, ki rūze qijomat faro merasad az har ummate pajomʙaraşro ʙar qavmi xud guvohe ʙigirem, sipas ʙa kofiron ruxsati suxan guftan doda naşavad, to uzri xud ʙajon kunand va uzraşon pazirufta naşavad

[85] Va cun sitamkoron (ja'ne kofiron) azoʙi dūzaxro ʙingarand, lokin azoʙaşon az onon saʙuk nameşavad va onon mūhlat namejoʙand

[86] Va cun muşrikon rūzi qijomat ma'ʙudoni xudro, ki şariki Alloh mesoxtand, ʙuʙinand, megūjand: «Ej Parvardigori mo, inho şarikoni mo hastand, ki mo ʙa çoi Tu onhoro iʙodat mekardem». Ma'ʙudonaşon dar çavoʙ megūjand, ki şumo durūƣ megūed

[87] Va dar in rūz hamai muşrikon ʙa'd az takaʙʙur va sarkaşihoi dunjavī ʙa ʙandagī xeştanro taslimi Alloh mekunand va on durūƣho, ki meʙoftand, noʙud şavad

[88] Onon, ki kofir şudand (va pajomʙarii turo, ej Muhammad, inkor namudand) va digaronro az rohi Alloh ʙozdoştand, ʙa çazoi fasode, ki mekardand, azoʙe ʙar azoʙaşon xohem afzud

[89] Va rūze ʙoşad, ki az har ummate guvohe az xudaşon ʙar xudaşon ʙifiristem va turo ʙar onon (qavmat va ummatonat) guvoh megirem. Va mo Qur'onro, ki ʙajonkunandai har cizest az halolu harom, savoʙu azoʙ, hidojatu rahmat va muƶdaest ʙaroi musalmonon, ʙar tu nozil kardaem

[90] Hamono Alloh dar in kitoʙ ʙar adlu insof ehson ʙa mardum va ʙaxşiş ʙa xeşovandon, silai rahm farmon medihad. Va az fahşovu ziştkorī az guftoru kirdori ʙad va on ci dar şariat pisandida naşudaast va az sitam kiʙru zulm, ʙozmedorad. Şumoro pand medihad, ʙoşad ki pand ʙigired

[91] Cun ʙo Alloh ahdu pajmon ʙasted jo ki ʙo mardum, pas agar on ahdu pajmonaton muxolifi kitoʙi Alloh va sunnati pajomʙar naʙoşad, ʙa on vafo kuned va cun savgand xūrded ʙa'di ta'kid soxtan, onro naşikaned, ki şumo Allohro ʙar xudaton nigahʙon gardonidaed va hamono Alloh medonad, ki cī mekuned. Va har kasero muvofiqi nijat va maqsadaş çazo xohad dod

[92] Va dar ahdu pajmonhoi xud maʙoşed, monandi on zan, ki riştaero, ki mahkam tofta ʙud, az ham kuşod va pora-pora kard va savgandhoi xudro vasilai fireʙi jakdigar nasozed, to gurūhe az gurūhe afzuntar şavad. Ba durustī, ki Alloh şumoro ʙa on meozmojad va alʙatta, dar rūzi qijomat cizero, ki dar on ixtilof mekarded, ʙarojaton ʙajon mekunad

[93] Agar Alloh mexost, hamai şumoro jak ummat (ja'ne ʙar millati islom) karda ʙud, vale har kiro ʙixohad, ʙo adolataş gumroh mesozad va har kiro ʙixohad, az fazli xud tavfiqu hidojat mekunad va alʙatta, az har kore, ki mekuned, rūzi qijomat hatman pursida meşaved

[94] Savgandhoi xudro vasilai fireʙi jakdigar masozed, to qadamero, ki ustuvor soxtaed, ʙilaƣƶad va ʙa saʙaʙi rūjgardoniaton az rohi Alloh ʙa giriftori ʙad ducor şaved va ʙa azoʙi ʙuzurg giriftor oed

[95] Pajmoni Allohro ʙa ʙahoi andak ʙaroi moli dunjo mafurūşed, ʙegumon agar ʙidoned, on ci dar nazdi Alloh ast, az savoʙ ʙarojaton ʙehtar ast

[96] On ci nazdi şumost, dar dunjo fano meşavad va on ci nazdi Alloh ast, ʙoqī memonad. Va hamono ononro, ki saʙr varzidand ʙar vafo kardan dar osudaholiju saxtī, podoşi ʙehtar az kirdoraşon xohem dod

[97] Har zanu marde, ki kori nekū ançom dihad, agar ʙa Alloh va rasuli Ū imon ovarda ʙoşad, zindagii xuşu pokizae (ja'ne, rizqi halolu pok) ʙa ū xohem dod agarcande molu mulki kame ham doşta ʙoşad va dar oxirat podoşi ʙehtar az kirdoraşon ato xohem kard

[98] Va cun ej mū'min, xohī ki Qur'on ʙixonī, pas az şajtoni raçim, ki az rahmati Alloh ronda şudaast, ʙa Alloh panoh ʙuʙar

[99] Alʙatta, şajtonro ʙar kasone, ki imon ovardand va ʙar Alloh tavakkal mekunand, ƣoliʙijate nest

[100] Hamono ƣoliʙijati ū tanho ʙar kasonest, ki dūstaş medorand va ūro itoat mekunand va az farmonaş ʙerun nameojand va kasone, ki ʙa Alloh şirk meovarand

[101] Va cun ojatero ʙa çoi ojati digar çojgir kunem, Alloh ʙehtar medonad, ki ci cizero ʙaroi ʙandagonaş xuʙī meorad va medonad dar ci ciz hukmaşro taƣjir dihad. Muşrikon megūjand: Ej Muhammad, ʙa durustī, ki tu ʙar Alloh durūƣ meʙandī, ʙalki ʙeştari onho namedonand

[102] Bigū: «On Qur'onro Ruhulquds (Çaʙrail) ʙa haqu rostī az çoniʙi Parvardigorat nozil kardaast, to mū'minonro ustuvor sozad va hidojatu ʙaşorate ʙoşad ʙaroi musalmonon»

[103] Va ʙa rostī medonem, ki muşrikon megūjand: «In Qur'onro ʙaşare ʙa ū meomūzonad». Zaʙoni kase, ki ʙa ū nisʙat medihand, ƣajri araʙist, hol on ki in Qur'on ʙo zaʙoni araʙii ravşanest, ki hatto şumo araʙho ham dar fasohati on hajron va az soxtani jak suraaş notavon va darmondaed

[104] Begumon Alloh kasonero, ki ʙa ojotaş imon nameovarand, hidojat namekunad va ʙarojaşon azoʙi dardovare muhajjost

[105] Haqiqatan kasone, ki durūƣ meʙofand, ʙa ojoti Alloh imon nadorand va inho xud durūƣgūjand. Ammo Muhammad sallallohu alajhi va sallam ʙa ojoti Alloh imon dorad va farmonʙardori Parvardigoraş ast, mahol ast, ki ū durūƣ ʙofad

[106] Hamono durūƣ meʙofad ʙa Alloh kase, ki ʙa ixtijori xud, pas az imon ovardanaş ʙa Alloh kofir meşavad, magar on ki ūro ʙa zūrī maçʙur karda şavad, to izhori kufr kunad va hol on ki dilaş ʙa imoni xeş oromgirandavu osuda ast. Vale onon, ki dari dilro ʙa rūi kufr mekuşojand, (ja'ne rozī hastand) mavridi xaşmi Allohand va ʙarojaşon azoʙi ʙuzurg ast

[107] Va in xaşmi Alloh va azoʙi ʙuzurg ʙa on saʙaʙ ast, ki in muşrikon zindagii dunjoro ʙeştar az zindagii oxirat dūst dorand va Alloh mardumi kofirro hidojat namekunad

[108] Onho kasone hastand, ki Alloh ʙar dilu gūşho va caşmonaşon mūhr nihodaast va onho az azoʙi Alloh ʙexaʙarand, pas imon nameorand va hidojat namejoʙand

[109] Şak nest, ki dar oxirat ham az zijondidagon ʙoşand

[110] Sipas Parvardigori tu ej Muhammad, ʙaroi kasone, ki pas az ranç kaşidan hiçrat kardand va ʙa'd az on ʙa çihod dar rohi Alloh raftand va dar ʙaroʙari saxtiho saʙr va şikeʙoī varzidand, alʙatta, Parvardigorat ʙa'd az in hama maşaqqatho omurzandavu mehruʙon ast

[111] Ba jod or ʙarojaşon ej Pajomʙar, ki rūzi qijomat har kas ʙaroi difoi xud ʙa muçodala mepardozad va ʙa har şaxs çazoi on ci kardaast, ʙa purragī doda şavad va onho sitam karda naşavand

[112] Alloh dehaero (ja'ne, Makkaro) misol meorad, ki amnu orom ʙud, rizqi mardumaş ʙa farovonī az har ço merasid, ammo noşukrii ne'mati Alloh kardand (ja'ne ojoti Allohro inkor kardand va ʙa rasulaş imon naovardand) va Alloh ʙa çazoi a'molaşon ʙa gurusnagī va xavf az laşkarhoi pajomʙar sallalloxu alajhi va sallam muʙtalojaşon soxt

[113] Alloh taolo ʙa ahli Makka, Pajomʙarero az xudaşon ʙa nazdaşon firistod, ki ū Muhammad sallallohu alajhi va sallam ʙud, nasaʙu rostī va amonataşro medonistand, vale on ciro ki ʙarojaşon ovard, qaʙulaş nakardand, durūƣgūjaş nomidand, pas azoʙi saxt va gurusnagiju xavf on sitamkoronro faro girift

[114] Pas, ej mū'minon, az in cizhoi halolu pokizae, ki Alloh ʙa şumo rūzī dodaast, ʙixūred va şukri ne'mataşro ʙa çoj ovared, agar Allohro meparasted va Ūro dar on ci ki amr va nahj mekunad, itoat mekarded

[115] Alloh harom kardaast ʙar şumo moli xudmurdavu xun va gūşti xuk va har ciro, ki dar vaqti zaʙh ʙo nomi ƣajri Alloh zaʙh kunand. Ammo kase, ki nocor şavad, ʙa xotiri hifzi çon az cizi harom ʙixūrad, dar hole ki sitamgor naʙoşad va az had taçovuz nakunad, pas Alloh taolo omurzandavu mehruʙon ast

[116] Va cizero ki zaʙoni şumo ʙa durūƣ ʙajoni hukmi on mekunad, nagūed, ki in halol ast va in harom ast, to ʙar Alloh durūƣro ʙanded. Alʙatta, kasone, ki ʙa Alloh durūƣ meʙandand, naçot namejoʙand na dar dunjo va na dar oxirat

[117] Cizi andakest dar dunjo va dar oxirat ʙarojaşon azoʙi dardovar ast

[118] Ba Mo ʙar jaxudijon on ciro, ki peş az in ʙaroi tu ej Pajomʙar hikojat kardem, harom karda ʙudem. Mo ʙa onho sitam nakardaem, onon xud ʙa xeştan sitam kardaand

[119] Pas, ʙegumon Parvardigori tu ʙaroi kasone, ki az rūi nodonī ançomdihandai kori zişte şavand, sipas tavʙa kunand az gunohoni xud va isloh şavand va ʙa on ci ki Alloh dūst medorad va rozī ast, amal namojand, hamono Parvardigori tu ʙa'd az tavʙaaşon ʙaroi onho omurzandavu mehruʙon ast

[120] Dar haqiqat Iʙrohim peşvoi ahli hidojat itoatkunanda va farmonʙari Alloh va sohiʙi dini hanif (haqgaro) ʙud. Va az muşrikon naʙud

[121] Va şukrguzori ne'mathoi Ū ʙud, Alloh ūro ʙa pajomʙarī ʙarguzid va ʙa rohi rost hidojat kard

[122] Va ʙinoʙar itoati Parvardigoraş va şukrguzorii ne'mataş va ixlos dar iʙodataş, dar dunjo ʙa ū nekī inojat kardem va alʙatta, ū dar oxirat niz az çumlai solehon xohad ʙud

[123] Sipas ej Pajomʙar, ʙa tu niz vahj kardem, ki ʙa dini hanifi Iʙrohim pajravī kun, ki ū musalmon ʙud va az muşrikon naʙud

[124] Hamono ʙuzurg doştani rūzi şanʙe voçiʙ gardid ʙaroi jahudihoe, ki dar on ixtilof karda ʙudand. Alʙatta, Parvardigori tu dar rūzi qijomat dar ʙorai on ci ixtilof mekardand, hukm xohad kard

[125] Mardumro ʙo hikmat (Qur'onu sunnat) va pandu nasihati nekū ʙa rohi Parvardigorat da'vat kun va ʙo ʙehtarin tarz ʙo onon guftugū kun. Begumon Parvardigori tu ʙa holi kasone, ki az rohi Ū gumroh meşavand, ogohtar ast va Ū ʙa rohjoftagon donotar ast

[126] Va agar xohed, ki intiqom (qasos) kuned, pas, cunon intiqom kuned, ki şumoro intiqom kardaand. Va agar saʙr kuned, soʙironro saʙr nekūtar ast

[127] Ej pajomʙar! Saʙr kun, ki saʙri tu çuz ʙa tavfiqi Alloh nest va ʙarojaşon (ja'ne ʙaroi imon najovardani kofiron, ki turo muxolifat mekunand) ƣamgin maʙoş va az makru duşmaniaşon diltangī nanamoī

[128] Begumon Alloh ʙo hamrohi kasone ast, ki parhez mekunand va onon nekūkoronand

[1] Pok ast on Allohe, ki ʙandai xudro ʙo çasadu rūh, ʙedor na xoʙ şaʙe az Masçidulharom (Makka) ʙa Masçidulaqso, (Bajtulmuqaddas) ki girdogirdaşro ʙo ziroatu mevaho ʙarakat dodaem, sajr dod, to ʙa'ze az ojoti xudro ʙa ū ʙinamoem, alʙatta, Ū şunavovu ʙinost

[2] Va kitoʙi Tavrotro ʙa Mūso dodem va on kitoʙro rohnamoi ʙanī Isroil gardonidem, ki çuz Man sarparasti digare dar amri dinu dunjojaton intixoʙ nakuned

[3] Ej farzandoni mardume, ki ʙo Nūh dar kiştijaşon ʙardoştem, Mo padaroni şumoro az ƣarq şudan naçot dodem. Pas, Allohro dar muqoʙili ne'mathojaş şukrguzor ʙoşed, ʙidoned, km ū (Nuh) ʙandae siposguzor ʙud

[4] Va ʙanī Isroilro dar Tavrote, ki ʙa onho nozil şuda ʙud, xaʙar dodem, ki du ʙor dar zamini (Şom va Bajtulmuqaddas) fasod mekuned va niz sarkaşī mekuned, va sar ʙa tuƣjon xohed doşt

[5] Cun az on du ʙor va'dai naxustin darrasid, gurūhe az ʙandagoni xeşro, ki çangovarone zūrmand ʙudand, ʙar sari şumo firistodem. Onon hatto daruni xonahoro ham taftiş mekardand va in va'da (ƣalaʙa va intiqom) ʙa ançom rasid

[6] Bori digar cun isloh şuded, şumoro ʙar onho (Çolut va laşkaraş) ƣalaʙa dodem va ʙa molu farzand madad kardem va ʙar şumoraaton dar zamoni Dovud (alajhissalom) afzudem

[7] Alloh ʙa ʙanī Isroil megūjad: Agar nekī kuned, ʙa xud mekuned va agar ʙadī kuned, ʙa xud mekuned. Va cun va'dai duvvum faro rasid, kasonero ʙar saraton firistodem, to şumoro ʙo ozoru alam rasonidan ƣamgin sozand va cun ʙori avval, ki ʙa masçid daromada ʙudand, ʙa masçid darojand va ʙa har cī dast joʙand, noʙud sozand

[8] Şojad Parvardigoraton ʙar şumo (ej ʙanī Isroil) rahmat ovarad, agar az gunoh tavʙa kuned. Va agar ʙa ma'sijatu gunahkorī ʙozgarded, ʙozmegardem ʙaroi azoʙ kardanaton dar in çahon va çahannamro zindoni kofiron soxtaem

[9] Hamono in Qur'one, ki ʙar ʙandai Mo Muhammad (sallallohu alajhi va sallam) furud ovardem mardumro ʙo rohe hidojat mekunad, ki on ustuvortar ast va ʙa mū'minone, ki korhoi şoista mekunand, muƶda medihad, ki onon podoşi ʙuzurge dorand

[10] Va alʙatta, ʙaroi kasone, ki ʙa oxirat imon nameovarand, azoʙi dardovare (va on dūzax ast) muhajjo kardaem

[11] Va odamī goho az ƣazaʙ ʙar çoni xud jo farzand, jo molaş duoi ʙad metalaʙad, ci tavre ki duoi xajr mekunad. Agar Alloh on duojaşro qaʙul kunad, halok meşavad, vale ʙa fazlu rahmataş içoʙat namekunad. Va odamī taʙiatan ʙar xursandiju saxtī ʙesaʙru şitoʙkor ast

[12] Va şaʙu rūzro du nişona qaror dodem. Nişonai şaʙro torikī gardonidem va nişonai rūzro ravşanī, to ʙa talaʙi rizqe, ki Parvardigoraton muqarrar doştaast, ʙarxezed va şumori solhovu hisoʙro ʙidoned. Agar Alloh oftoʙu mahtoʙro ʙa hole, ki xalq karda ʙud meguzoşt, şaʙro az rūz şinoxta nameşud va na vaqti rūza va haç donista meşud va na vaqti rohatu damgirī va mo har cizro ʙa tafsil ʙajon kardaem

[13] Kirdori neku ʙadi har insonero cun tavqe ʙa gardanaş ovextaem. Va dar rūzi qijomat ʙaroi ū nomai (amalaşro) kuşoda ʙerun ovarem, to dar on ʙingarad

[14] Dar on rūz ʙa ū gufta meşavad: «Bixon nomai a'molhoe, ki dar dunjo karda ʙudī. Imrūz tu xud ʙaroi hisoʙ kardani amalhojat ʙasandaī!»

[15] Har ki rohi haqro darjoʙad sipas on rohi haqro pajravī namojad foidai on tanho ʙar xudi ū merasad va har ki az rohi haq gumroh gardad va rohi zalolatro pajravī namojad, zijoni on tanho ʙar xudi ū ʙozmegardad va heç kas ʙori gunohoni digarero ʙar xud naʙardorad va Mo heç qavmero azoʙ namekunem to on goh ki pajomʙare ʙifiristem

[16] Cun ʙixohem dehaero halok kunem, ʙa sarkaşoni on ço mefarmoem, to dar on ço nofarmonī kunand va on goh azoʙ ʙar onho voçiʙ gardad va on deharo noʙud sozem

[17] Ba'd az Nūh ci ʙisjor mardumero, ki imon naovardand, halok kardem. Va ʙasandaast, ki Parvardigori tu az gunohoni ʙandagonaş ogoh va ʙa onho ʙinost

[18] Har kas, ki xohoni in çahoni tezguzar ʙoşad va umed ʙa oxirat nadoşta ʙoşad dar on har ciro ʙixohem zud ʙa ū medihem, sipas on goh dar oxirat çahannamro çojgohi ū sozem, to sarzanişşuda (az tarafi Alloh, fariştagon va mardum) va rondaşuda (az rahmati Alloh) ʙa on daraftad

[19] Va har kī xohoni savoʙi oxirat ʙoşad va dar talaʙi on taloş kunad va mū'min ʙoşad, pas onho kasoneand, ki mavridi sipos va takdir qaror megirand

[20] Hamaro, ci on gurūhero, ki oxiratro talaʙ dorand va ci in gurūhro, ki dunjoro talaʙ dorand, az atoi Parvardigorat paj dar paj xohem dod, zero atoi Parvardigorat hargiz az kase mamnū' nagaştaast

[21] Bingar, ki cī guna ʙa'zehojaşonro dar dunjo ʙa faroxii rizq va kamiaş va osoniju duşvorī va donovu nodonī va digar cizho ʙar ʙa'ze digar ʙartarī nihodaem va ʙegumon daraçoti oxirat afzuntar va ʙuzurgtar ast

[22] Bo Allohi ʙarhaq ma'ʙudi digarero qaror madeh, ki on goh ʙa şarik ovardanat dar mazammatu xorī va ʙe jovar xohī mond

[23] Parvardigorat farmon dodaast, ki (ej inson) çuz ūro naparasted va ʙa padaru modar nekī kuned (alalxusus, dar sinni pironsoliaşon). Agar jake az onho jo hardui onho dar nazdi tu ʙa sinni pirī rasand, ʙa onon uf magū va ʙa sari onho farjod mazan va ʙo ehtirom ʙa onon suxan ʙigū

[24] Dar ʙaroʙaraşon az rūi mehruʙonī ʙozui xoksoriro past kun (na az rūi tars va na az ʙaroi umedvorii onho) va ʙigū: «Ej Parvardigori man, hamcunon ki maro dar xurdī parvariş dodand, ʙar onho rahmat ovar» (ham dar hajot va ham ʙa'd az hajotaşon)

[25] Ej mardum, Parvardigoraton az har kasi digar ʙa on ci dar dilhojaton meguzarad, az nekūi ʙa padaru modar va nofarmoniaşon donotar ast va agar az solehon va farmonʙardoroni huquqi padaru modar ʙoşed, pas Ū hameşa tavʙakunandagonro ʙaxşandaast

[26] Haqqi xeşovandu miskin va dar rohmondaro ado kun va hargiz isrofkorī makun dar nafaqa kardan, ʙalki mijona ʙoş

[27] Begumon isrofkoron ʙarodaroni şajtonand va şajton nisʙat ʙa Parvardigoraş nosipos ʙud

[28] Va agar az onon ʙa xotiri talaʙi rahmati Parvardigorat, ki ʙa on umed dor rūj megardonī, pas, ʙa onon suxanoni narm ʙigū

[29] Va dasti xudro dar kori xajr ʙa gardani xud ʙasta makun az ʙaxilī va onro (ʙa isrofkorī) ʙa tamom kuşod ham magir, ki on goh dar surati ʙuxl malomatşudai hasratzada ʙinişinī

[30] Begumon Parvardigorat rizqu rūzii har kasero ʙixohad, farox menamojad va rizqu rūzii har kasero ʙixohad kam va tang megardonad, cunki Alloh ʙa ʙandagonaş ogoh va ʙinost

[31] Va har vaqte ki donisted, ki rizq az çoniʙi Alloh ast pas, - ej odamon, - farzandoni xudro az ʙimi tangdastī nakuşed. Mo, ham şumoro rūzī medihem va ham onhoro. Alʙatta, kuştani onho gunohi ʙuzurgest

[32] Va ʙa zino nazdik naşaved, to in ki dar on ducor maşaved. Zino kore zişt va rohi ʙad ast

[33] Kasero, ki Alloh kuştanaşro harom kardaast, nakuşed, magar ʙar haq (ja'ne, ʙa qasos jo sangsor kardani zinokor, jo kuştani murtad). Va har kas, ki ʙa sitam kuşta şavad, ʙaroi sohiʙi xuni ū qudrate dodaem, (xohad qasos girad, xohad xunʙaho girad, xohad ʙaxşad) vale dar qasos az had naguzarad, ʙegumon xuni kuştaşuda ʙar kuşandaaş jorī doda şudaast

[34] Va ʙa moli jatim nazdik naşaved, magar ʙa ravişe, ki nekūtar ast, to in ki jatim ʙa davroni kamol ʙirasad va ʙa ahd va pajmoni xud vafo kuned, zero az ahdu pajmoni xud pursida meşaved

[35] Cun cizero ʙo pajmona cen kuned, pajmonaro komil gardoned va ʙo tarozui durust ʙarkaşed, ki in ʙehtar ast ʙarojaton dar dunjo va oqiʙataş dar oxirat nekūtar ast

[36] Ej inson, az paji cize marav, ki ʙa on ogohī nadorī, ʙegumon gūş, caşm va dil har jake mavridi suol voqe' xohand şud

[37] Xiromida ʙo ƣururu xudpisandī ʙar zamin roh marav, caro ki nametavonī zaminro ʙişikofī va ʙa ʙalandii kūhho ʙirasī

[38] Hamai in korhoe, ki Alloh nahj kardaast nopisand ast va Parvardigori tu onhoro noxuş dorad

[39] Ej Pajomʙar, in hikmatest, ki Parvardigorat ʙa tu vahj kardaast. Ej inson! Bo Allohi ʙarhaq ma'ʙudi digarero muqarrar makun, ki malomatşudavu rondaşuda dar dūzax andoxta şavī

[40] Ojo Parvardigoraton ʙaroi şumo maxsus pisaron intixoʙ kard va xud fariştagonro ʙa duxtarī ixtijor kard? Haqqo, ki suxanest vaznin suxani ʙisjor ʙad, ki ʙar zaʙon meovared. Nisʙat dodani on ʙa Alloh loiq nest

[41] Va ʙa durustī Mo suxanoni haqro gunogun dar in Qur'on ovardem, to in ki pand girand va on ci ki ʙa foidai onhost qaʙul namojand va on ci ʙar zarari onhost onro tark namojand, vale zolimon çuz ʙa dur şudan az haq najafzojand

[42] Ej Pajomʙar, ʙa muşrikon ʙigū: «Hamcunon, ki megūjand, agar ʙo Alloh ma'ʙudoni digare ham meʙudand, pas on ma'ʙudon ʙa sūi sohiʙi arşi ʙuzurg rohe meçūstand»

[43] Ū pok ast va az on ci dar ʙoraaş megūjand, ʙartaru ʙolotar ast

[44] Haft osmonu zamin va har cī dar mijoni inhost az maxluqotaş Ūro ʙa pokī jod mekunand va mavçudote nest, magar on ki ʙo sitojiş Ūro ʙa pokī jod mekunand, vale şumo (ej odamon) jod kardani onhoro namefahmed. Ū, ʙurdʙor va omurzanda ast

[45] Ej Muhammad, hangome ki Qur'on mexonī, mijoni tu va onon, ki ʙa qijomat imon nameovarand, pardai ƣafse qaror medihem, ki az şunidani on foidae nameʙinand va roh namejoʙand

[46] Va ʙar dilhoşon parda meafkanem, to ma'noi Qur'onro darnajoʙand va dar gūşhojaşon sanginī eçod mekunem. Va cun Parvardigoratro dar Qur'on ʙa jagonagī jod kunī, ʙoz ʙa aqiʙ ʙo nafrat megardandu meramand

[47] Mo ʙehtar medonem, maqsadi ʙadi on sardoroni Qurajşro, ki cun ʙa tu gūş medihand, vaqte ki - tu ej Muhammad - Qur'on mexonī va hol on ki gūş kardanaşon az ʙaroi hidojat joftan va qaʙuli haq nest, ʙalki az ʙaroi ajʙgūjī ast va medonem hangome ki onho ʙo ham dar gūşi jakdigar sūhʙat mekunand. On zamon, ki sitamkoron megūjand: «Şumo ʙa çuz mardi çodukarda kasero pajravī namekuned»

[48] Bingar, (ej Muhammad) ki cī guna ʙaroi tu masalho zadand. Guftand Muhammad çodukarda, şoir va devona ast, pas gumroh şudaand va ʙa sūi haq roh jofta nametavonand, to ʙerun ojand

[49] Guftand (munkironi rūzi qijomat): «Ojo agar az mo ustuxone ʙimonad va xok şavem, ʙoz ham ʙo ofarinişe nav, az qaʙr ʙarmexezem?»

[50] Bigū ej Muhammad, agar tavoned az in ham zūru tavono ʙoşed: Sang ʙoşed jo ohan, Alloh ʙozmegardonad şumoro cunone ki naxustin ʙor ofarid va du ʙora zinda şudani şumo ʙar Vaj oson ast

[51] Jo in ki ofaridai digare ʙoşed, ki dar nazaraton ʙuzurg menamoed, xohand guft, ci kase moro ʙozmegardonad, ʙigū hamon Allohe, ki naxustin ʙor şumoro ofarid, pas sarhojaşonro ʙa savlat takon doda megūjand, on kaj xohad ʙud? Bigū, şojad, ki nazdik ʙoşad

[52] Rūze, ki Alloh şumoro ʙa sūi Xud mexonad va şumo az qaʙr ʙarxesta sitojşgūjon amri Ūro qaʙul mekuned va mepindored, ki dar dunjo andake oromidaed

[53] Va ʙa ʙandagoni man ʙigū, ki ʙo jakdigar ʙa ʙehtarin şeva suxan ʙigūjand va agar on tavr nagūjand, ʙa durustī şajton dar mijoni onho nizo' (duşmanī va fasod) meafkanad, zero şajton duşmani oşkoroi odamī ast

[54] Parvardigoraton ʙa holi şumo ogohtar ast ci kas sazovori hidojat ast va ci kas sazovor nest. Agar ʙixohad, ʙar şumo rahm mekunad va ʙa sūi imon tavfiq mefarmojad va agar ʙixohad, ʙar kufr şumoro memironad, azoʙaton mekunad va mo turo, - ej Muhammad,- nigohʙoni onho va muroqiʙi ahvoli onon nafiristodaem

[55] Va Parvardigori tu ʙa kase, ki dar osmonhovu zamin ast, ogohtar ast. Ba'ze az pajomʙaronro ʙar ʙa'ze digar ʙartarī nihodem (ʙa ʙuzurgī va ʙa ʙisjor ummat doştanaşon) va ʙa Dovud Zaʙurro dodem

[56] Bigū ej Muhammad, ʙa muşrikoni qavmat: «Onhoero, ki çuz Allohi ʙarhaq (ma'ʙudi digare) mepindored, faro ʙixoned. Nametavonand ʙaloro (qahtiju gurusnagiro) az şumo dur sozand jo onro nasiʙi digaron kunand!». Pas qodir ʙar hama ciz jagona Alloh ast

[57] Kasonero, ki kofiron meparastand; az pajomʙaron, fariştagon va solehon, ki xudaşon ʙa sūi Parvardigori xeş vasilai nazdikiro talaʙ mekunand, ki kadom jake az onho nazdiktar ʙoşad va ʙa rahmati Ū umedvorand va az azoʙi Ū metarsand. Begumon azoʙi Parvardigorat tarsnok ast

[58] Va heç şahre (az şahrhoe, ki pajomʙaronro durūƣ ʙarovardand) nest, magar in ki mo peş az faro rasidani rūzi qijomat halokaş mekunem jo ʙa azoʙe saxt giriftoraş mesozem. Va in dar on kitoʙi Lavhi Mahfuz navişta şudaast

[59] Moro az nuzuli mū'çizot ʙoznadoşt, magar in ki ummatoni peşina pas az muşohida durūƣaş mepindoştand. Ba qavmi Samud ʙa unvoni mū'çizae ravşan modaşuturro dodem. Bar on sitam kardand kofir şudand, pas halokaşon kardem va Mo in mū'çizotro çuz ʙaroi tarsonidan ʙaroi cizi digare namefiristem

[60] Va ʙa jod or ej Rasul, on goh ki turo guftem: Parvardigorat ʙar hamai mardum ogohii komil dorad va on didorero, ki dar şaʙi Me'roç ʙaroi tu mujassar kardem va qissai daraxti mal'un, ki dar Qur'on omadaast, ʙa çuz ozmojiş ʙaroi mardum cizi digar naʙud. Mo mardumro metarsonem, vale tanho ʙoz kufru sarkaşijaşon afzuda meşavad

[61] Va jod or cun ʙa fariştagon guftem: «Odamro saçda kuned». Pas hama saçda kardand, ʙa çuz Iʙlis, ki takaʙʙur karda guft: «Ojo ʙaroi kase, ki az gil ofaridaī, saçda kunam?»

[62] Şajton guft: «Ba man ʙigūj, ojo in hamon kase ast, ʙar man ʙartarī dodaī, in ʙaso çoi taaççuʙ ast. Agar maro to rūzi qijomat mūhlat dihī, farzandoni ūro çuz andakeaşon ʙa gumrohi kaşonida az ʙex ʙarkanam» va noʙudaşon sozam

[63] Alloh Farmud: «Birav, çazoi tu va har kas, ki pajravi tu gardad, çahannam ast, ʙa durustī, ki çazoi sazovoru komil ast!»

[64] Bo farjodi xeş har kiro tavonī, az çoj ʙiçunʙon (ʙa sūi ma'sijat) va ʙo jorii savoronu pijodagonat ʙar onon ʙitoz va dar molu farzand ʙa (kasʙi harom) ʙo onon şarik şav va ʙa pajravonat va'dai durūƣ ʙideh. Va hol on ki şajton çuz ʙa fireʙe va'dai digaraşon nadihad

[65] Begumon turo ʙar ʙandagoni Man onone, ki ʙa ixlos maro farmonʙardorī mekunand, heç ƣoliʙijate naʙoşad va Parvardigori tu (ej Muhammad) ʙaroi nigahʙonii mū'minon az makri şajton kofist!»

[66] Parvardigori şumost, ki kiştihoro dar ʙahrho ʙarojaton ravon mekunad, to az fazli Ū rūzii xud ʙa dast ored. Zero ʙo şumo mehruʙon ast

[67] Cun dar darjo ʙa şumo saxtī (ƣarq şudan) ʙirasad, hamai onhoe, ki meparasted, az nazaraton gum şavand, ƣajr az Alloh. Va cun duoi şumoro qaʙul kunad ʙa sohili naçot ʙirasonad, az toati Ū rūj megardoned, zero odamī jak maxluqi ʙisjor nosipos ast

[68] Ojo emin hasted az in ki nogahon şumoro dar gūşae az zamin furū ʙarad, jo tundʙodi regʙore, cunon ki ʙar qavmi Lut alajhissalom firistoda ʙud, ʙar şumo ʙifiristad, sipas ʙaroi xud heç nigahʙone namejoʙed

[69] Jo emin şudaed az in ki ʙori digar şumoro ʙa darjo ʙozgardonad va tūfoni tundi kiştişikan ʙar şumo ʙifiristad va ʙa xotiri noşukrguzorie, ki varzidaed, ƣarqaton sozad? Ba'd az on kasero najoʙed, ki dar ʙaroʙari on ci ʙo şumo kardaem az Mo intiqom ʙigirad. Hamono Alloh ʙa andozai zarrae ʙar şumo sitam nakardaast

[70] Va ʙa rostī, Mo farzandoni Odamro giromī doştem ʙa aql va ʙa firistonidani pajomʙaron va hama cizro ʙarojaş mute' gardondem va ʙar ʙahru xuşkī ʙar savorihoi gunogun savor kardem va az cizhoi xuşu pokiza rūzī dodem va ʙar ʙisjore az maxluqoti xeş ʙartariaşon dodaem

[71] (Ba jod or ej Pajomʙar), rūze, ki har gurūhe az mardumro ʙo peşvojonaşon ʙixonem, nomai a'moli har ki ʙa dasti rostaş doda şavad, pas onho nomai a'molaşonro mexonand va ʙa andozai riştai ʙorike, ki dar daruni donai xurmost (kinoja az cizi kam) sitam nameʙinand

[72] Va har ki dar in dunjo noʙino ʙoşad (az dalelhoi qudrati Alloh), dar oxirat niz noʙino va gumrohtar ast

[73] Va nazdik ʙud, ki turo (ej Muhammad, muşrikon) az on ci ʙar tu vahj karda ʙudem, ʙeroha sozand, to ƣajri hukmi Qur'onro ʙa durūƣ ʙa mo nisʙat ʙidihī, on goh ʙo tu dūstī kunand

[74] Va agar Mo turo ustuvor ʙar haq namedoştem, nazdik ʙudī, ki (az ʙisjor raƣʙat doştanat dar hidojati onho) ʙa sūjaşon andake majl kunī

[75] On goh azoʙi dunjo va azoʙi oxiratro ʙa tu mecaşondem va ʙaroi xud dar ʙaroʙari Mo jovare namejoftī

[76] Va nazdik ʙud, ki turo muşrikon az in sarzamini Makka ʙilaƣƶonand, to ovoraat sozand. Va xud pas az tu çuz andak zamone namemondand

[77] Sunnati Alloh dar ʙorai pajomʙarone, ki peş az tu firistodaem, niz cunin ast va sunnati moro taƣjirpazir najoʙī

[78] Az hangomi zavoli xurşed, to on goh ki şaʙ faro merasad, namozro ʙarpoj dor va namozi suʙhgohro ʙixon. Begumon dar namozi suʙhgoh hamai fariştagoni şaʙ va fariştagoni rūz hozir şavand

[79] Va dar qismate az şaʙ ʙarxez va namozi tahaççud ʙixon. In nofila (namozi şaʙ) xosi tu ast. Boşad, ki Parvardigorat turo ʙa maqome pisandida ʙirasonad

[80] Bigū: «Ej Parvardigori man, maro ʙa tavri rostivu pisandida (ʙa har kore) doxil kun va ʙa tavri rostivu pisandida ʙerun ʙar va maro az çoniʙi xud pirūzivu jorī ato kun

[81] Bigū (ej Muhammad ʙaroi muşrikon): «Haq (islom) omad va ʙotil (şirk) noʙud gaşt. Begumon ʙotil hameşa az mijon raftani va noʙud şudanī ast

[82] Va az Qur'on on ciro furud meorem, ki vaj ʙaroi dilhoi mū'minon şifo meʙaxşad; az şakku nifoq va çaholat va niz şifo meʙaxşad ʙa xondani kasalihoi ʙadanī va Qur'on niz rahmat ast, vale kofiron az şunidani on va naʙudani imonaşon ʙa on, ʙarojaşon çuz zijone nameafzojad

[83] Cun ʙa inson ne'mat ato kunem (mol, ofijat, rizqu nusrat), rūjgardon şuda va xeştan kanor mekaşad va takaʙʙur mevarzad va cun saxtī ʙa ū rasad, ma'jus va noumed meşavad

[84] Bigū: «Har kas ʙa ravişi xeş kore mekunad va Parvardigoraton ʙehtar medonad, ki ci kase roh joftatarast»

[85] Turo ej Pajomʙar, muşrikon az haqiqati rūh mepursand. Bigū: «Rūh cize ast, ki tanho Parvardigori man az on ogoh ast va şumo va çami'i mardum az ilm ʙa çuz andake, cize doda naşudaed»

[86] Agar ʙixohem hamai Qur'onro, ki ʙar tu vahj kardaem, az dili tu ʙarmedorem va ongoh kasero naxohī joft, ki dar in ʙora dar ʙaroʙari Mo az tu difo' kunad, jo ki Qur'onro ʙar tu ʙozgardonad

[87] Magar ʙoqī guzoştani Qur'on dar dili tu, ʙa saʙaʙi rahmate az çoniʙi Parvardigorat ast, ki voqe'an in'omi Ū. dar ʙorai tu ʙisjor ast

[88] Bigū: «Agar insu çin gird ojand va ittifoq kunand, to monandi in Qur'onro ʙijovarand, hargiz nametavonand monandi onro ʙijovarand, harcand, ki jakdigarro jorī dihand»

[89] Va ʙa rostī, ki dar in Qur'on har mas'alaro ʙaroi mardum ʙo şevahoi gunogun ʙajon doştem, vale ʙeştari mardum çuz inkor va noşukrī napazirand

[90] Muşrikon guftand: «Ba tu (ej Muhammad) mo hargiz imon nameovarem, magar in ki ʙaroi mo az zamin caşmae ravon sozī

[91] jo turo ʙoƣe ʙoşad az daraxtoni xurmovu angur, ki dar moʙajnaş nahrhoro farovon çorī gardonī

[92] jo cunon ki idda'o mekunī, osmonro pora-pora ʙar sari mo furud ovarj jo Allohu fariştagonro peşi mo hozir gardonī

[93] jo turo xonae az zarru zevar ʙoşad jo ʙa sūi osmon ʙolo ravī. Va mo ʙa osmon ʙolo raftanatro ham ʙovar namekunem, magar in ki kitoʙe hamrohi xud ʙaroi mo ʙijovarī, ki onro xonem». Bigū ej Muhammad ʙarojaşon: «Parvardigori man pok ast. Ba durustī man tanho ʙanda va firistodae az sūi Alloh ʙaroi hidojati mardumonam.»

[94] Heç ciz mardumro az imon ovardan ʙoznadoşt, on goh ki hidojataşon omad, magar in ki (az rūi çahl va inkor) meguftand: «Ojo Alloh insonero ʙa unvoni pajƣamʙarī firistodaast?»

[95] Bigū ej Pajomʙar, dar çavoʙi inkoraşon: Agar dar rūi zamin ʙa çoi insonho fariştagon mezistand va ʙo poji xud misli insonho ʙa oromī roh meraftand, ʙarojaşon ʙa pajomʙarī fariştae az osmon nozil mekardem, vale ahli rūi zamin ʙaşarand, pas sazovor ast, ki pajomʙar az çinsi ʙaşar ʙoşad, to suxanaşro ʙifahmand

[96] Bigū: «Alloh ʙa unvoni guvoh mijoni sidqi manu sarkaşii şumo kofist, zero Ū az holi ʙandagonaş ogohu ʙinost!»

[97] Va har kiro Alloh hidojat kunad, hidojatjoftaast. Va har kasero gumroh sozad, çuz Allohi ʙarhaq ʙaroi onho sarparaste najoʙī va dar rūzi qijomat, dar hole ki cehrahojaşon rū ʙa zamin ast, kūru gung va kar zinda va çam'aşon mekunem va çahannam çojgohi onhost, har vaqte ki şū'lai on furū nişinad, ʙarojaşon onro ʙiafzoem

[98] In çazoi onhost, zero ʙa ojoti Mo imon najovardand va guftand: «Ojo cun mo ustuxon şudemu xok, moro ʙa surati tozae zinda mekunand?»

[99] Ojo namedonand, inho muşrikon, ki Allohe, ki osmonhovu zaminro az nestī ofaridaast, qodir ast, ki monandi onhoro ʙa'd az fanojaşon ʙijofarinad va ʙarojaşon muddati umre nihoda, ki dar on şakke nest? Ammo zolimon çuz kufr va inkor cizi digarero qaʙul nakardand

[100] Bigū (ej Muhammad ʙarojaşon): "Agar şumo, - ej mardum, - moliki hamai xazinahoi rahmati Parvardigori man meʙuded, az ʙimi tangdastī ʙaxilī peşa mekarded, zero odamī ʙisjor ʙaxil (va tangnazar) ast

[101] Az ʙanī Isroil ʙipurs, ki cun Mūso nazdi onon omad, ʙa ū nūh nişonai oşkoro doda ʙudem. Va Fir'avn ʙa ū guft: «Ej Mūso, pindoram, ki turo çodu karda ʙoşand»

[102] Mūso ʙa Fir'avn guf «Ba haqiqat medonī, in nişonahoi oşkorro çuz Parvardigori osmonhovu zamin nafiristodaast. Va man, ej Fir'avn, turo ʙa jaqin halokşuda meʙinam»

[103] Fir'avn qasdi on doşt, ki onhoro az on sarzamin (Misr) ʙarkanad, vale Mo, ū va hamai hamrohonaşro ƣarq soxtem

[104] Va pas az Fir'avn va laşkaraş ʙa ʙanī Isroil guftem: «Dar on sarzamini Şom sokin şaved va cun va'dai oxirat rasad, hamai şumoro ʙo ham zindavu çam' mekunem»

[105] In Qur'onro ʙa haq nozil kardaem (ʙar Muhammad sallalloxu alajhi va sallam) va ʙa haq va sidq, adl va az taƣiru taʙdil nigoh doştaşuda nozil şudaast va turo nafiristodem, magar on ki muƶda dihī ʙa çannat on kasero, ki farmonʙardorī mekunad va ʙim dihī ʙa dūzax on kasero, ki nofarmonʙardorī va kufr mevarzad

[106] Va Qur'onro kam-kam (dar muddati ʙistu se sol) ʙa gunai ojatho va ʙaxşhoi çudogona nozil kardem, to tu onro ohista-ohista va andak-andak ʙar mardum ʙixonī va ʙa in vasila çazʙi dilho va andeşaho şavad va dar amal çorī gardad. Va Qur'onro ʙa haq furū firistodem va ʙa haq furud omadaast

[107] Bigū ej kofiron: «Xoh ʙa Qur'on imon ʙijovared jo imon najovared ixtijori xuşʙaxtī va ʙadʙaxtii xudatonro dored, vale ʙidoned, ki e'çoz va haqiqati Qur'on ravşan ast. Onon, ki az in peş doniş omūxtaand va ʙo Tavrot va Inçili rostin saru kor doştaand, cun Qur'on ʙarojaşon tilovat şavad, saçdakunon ʙar rūj meaftand va sari taslim dar ʙaroʙari Alloh furud meovarand va ūro sipos megūjand

[108] va megūjand: Pok ast Parvardigori mo az on ci ki Ūro nisʙat medihand muşrikon. Va'dai Parvardigori mo ançom joftanist, ki dar on xilof va şakke nest

[109] Va ʙa rūj meaftand va megirjand va Qur'on furūtanii onhoro meafzojad

[110] Bigū (ej Muhammad ʙaroi muşrikoni qavmat), onone, ki ʙar tu in guna duo kardanro inkor namudand: cī Allohro ʙixoned, cī Rahmonro ʙixoned farqe namekunad, har kadomro ki az asmoi husno, ki ʙixoned mone' nadorad, nomhoi nekū az oni Ūst. Ej Pajomʙar, hangome, ki ʙa namoz istodī dar namoz sadojatro ʙaland makun va niz past ham maxon va mijoni in du rohe intixoʙ kun

[111] Bigū (ej Muhammad): «Siposi komil Allohro, ki farzande ixtijor nakardaast va Ūro şarike dar mulk nest, ʙalki tamomi mulk az oni Ūst va ʙa notavonī najaftad, ki ʙa jorī mūhtoç şavad. Pas, Ūro ʙa ta'zim kardani ʙisjor jod kun

[1] Tamomi şukru sipos xos ʙaroi Alloh ast, ki ʙar ʙandaaş (Muhammad sallallohu alajhi va sallam) kitoʙi Qur'onro furud ovard va dar on heç guna kaçī va inhirofe qaror nadodaast

[2] Kitoʙest soʙit va ustuvor va Alloh onro nozil kardaast, to mardumro az azoʙi saxti xud ʙitarsonad va mū'minonro, ki korhoi şoista mekunand, muƶda dihad, ki ʙaroi onho podoşi xuʙest va on çannat ast

[3] Çovidona dar on ʙihişte, ki ne'mati xuʙi Alloh taolo hast, xohand mond

[4] Va az azoʙi saxti Ū ʙitarsonad kasonero, ki megūjand: «Alloh farzande ixtijor kardaast»

[5] Az on na ʙar onho na ʙar padaroni onho heç ogohie nest. Gunohi ʙuzurg ast in suxan, ki meʙarojad az dahonaşon. In suxan (Alloh sohiʙi farzand ast) durūƣi mahz ast, ki megūjand

[6] Pas agar ʙa in suxani (Qur'on) imon najovarand, şojad mexohī dar paji onho xudro az ƣamu andūh halok sozī

[7] Ba tahqiq, Mo har cī dar rūi zamin ast, zinnati on qaror dodem, to imtihonaşon kunem, ki kadomi jake az onho ʙehtar amal mekunand

[8] Va hamono Mo hastem, ki rūi zaminro cun dunjo ʙa oxir rasad, misli ʙijoʙone xuşk xohem kard

[9] Ojo pindoştaī, ki Ashoʙi Kahf va Raqim az nişonahoi açiʙu ƣariʙi Mo ʙudaand

[10] Ba jod or ej Pajomʙar, cun on çavonmardoni mū'min az tarsi qavmaşon ʙa ƣor panoh ʙurdand va guftand: «Ej Parvardigori mo, moro az sūji xud rahmat inojat kun va moro az ʙadī nigoh dor va ʙarojamon dar kori mo rohi naçote faroham farmo»

[11] Pas candin sole ononro dar on ƣor xoʙonidem

[12] Sipas ʙedoraşon kardem, to ʙidonem kadom jak az on du gurūh muddati zamonero, ki guzaronidand, ʙa xotir dorand

[13] Mo xaʙari Ashoʙi Kahfro ʙa rostī ʙaroi tu ej Pajomʙar hikojat mekunem: onho çavonmardone ʙudand, ki ʙa Parvardigoraşon imon ovarda ʙudand va Mo niz ʙar hidojataşon afzudem

[14] Bar dilhojaşon nerū va ustuvorī ʙaxşidem. On goh ki dar nazdi on podşohi kofir istodand va guftand: «Parvardigori mo, Parvardigori osmonhovu zamin ast. Çuz Ū kasero ma'ʙudi ʙarhaq naxonem, ki har goh cunin kunem, hamono suxani durūƣe gufta ʙoşem

[15] In qavmi mo, ʙa ƣajri Ū taolo ma'ʙudon (ʙutho)-i digare ixtijor kardaand. Caro ʙaroi isʙoti iʙodataşon onhoro daleli ravşane nameovarand? Kist sitamkortar (kofirtar) az kase, ki ʙa Alloh durūƣ meʙandad va ʙa Ū şirk meorad

[16] Va cun az in kofiron kanora çusted va çuz Allohi ʙarhaq ma'ʙudi digarero nameparasted, pas ʙa sūji ƣor panoh ʙared, to Alloh az rahmati xeş ʙar şumo faroxu arzonī kunad va dar korhojaton ʙaroi şumo kuşoiş faroham orad

[17] Va xurşedro meʙinī, ki cun tulu' mekunad, az çoniʙi rost ʙa ƣor moil meşavad va cun ƣuruʙ mekunad, az ʙolojaşon ʙa çoniʙi cap meguzarad va onho dar sahnai ƣor ʙarohat xoʙand (ja'ne dar vaqti tulu' va ƣuruʙ onhoro garmii oftoʙ azijat namedod). Va in hama az nişonavu mu'çizahoi Alloh ast. Har kiro Alloh hidojat kunad, hidojat joftaast va har kiro gumroh sozad, hargiz korsozu rohnamoe ʙaroi ū naxohī joft

[18] Mepindoştī ej ʙinanda, ki Ashoʙi Kahf ʙedorand, hol on ki voqean dar xoʙ ʙudand va Mo onhoro dar hole, ki xoʙ ʙudand ʙa dasti rostu dasti cap megardonidem, to zamin çismi ononro naxūrad va sagaşon ʙar ostonai ƣor du dasti xeş daroz karda ʙud. Agar az holi onho ogoh meşudī, alʙatta gurezon ʙozmegaştī va az onho saxt metarsidī

[19] Hamcunin ʙedoraşon kardem, to ʙo jakdigar guftugū kunand. Jake az onho pursid: «Cand vaqt ast, ki oromidaed?» Guftand: «Jak rūz jo nime az rūz oromidaem». Guftand: «Parvardigoraton ʙehtar donad, ki cand vaqt oromidaed. Jakero az xud ʙo in pulaton ʙa şahr ʙifiristed, to ʙingarad, ki ƣizoi pokiza kadom ast va az on ʙarojaton rūzijatonro ʙijovarad. Va ʙojad ki ʙo huşjorī (ehtijot) raftor kunad, to kase ʙa şumo ogohī najoʙad

[20] Zero agar şumoro qavmaton ʙijoʙand, sangsor xohand kard jo ʙa dini xeş darovarand. Va agar cunin şavad, to aʙad rastagor naxohed şud

[21] Bad-in son mardumro ʙa holaşon ogoh kardem, to ʙidonand, ki va'dai Alloh (ja'ne, zinda gardonidan ʙa'di mironidan) rost ast va haroina, dar vuqu'i qijomat şuʙhae nest. On goh dar ʙorai onho ʙo jakdigar ʙa guftugū pardoxtand va guftand: «Bar ƣori onho ʙinoe ʙisozed, Parvardigoraşon az holaşon ogohtar ast». Va onon, ki ʙar amraşon ƣoliʙtar şuda ʙudand, guftand: «Alʙatta, ʙar ƣoraşon masçide mesozem»

[22] Ba'ze az ahli kitoʙ xohand guft: «Se tan ʙudand va cahorumaşon sagaşon ʙud» va megūjand: «Panç tan ʙudand va şaşuminaşon sagaşon ʙud, ʙa xajolu gumon va ƣoiʙona» va megūjand: «Haft tan ʙudand va haştuminaşon sagaşon ʙud». Bigū ej Rasul: «Parvardigori man ʙa adadi onho donotar ast va şumori onhoro çuz andak kasoni digare namedonand». Va tu dar ʙorai Ashoʙi Kahf ʙo ahli kitoʙ çuz ʙa zohir muçodala makun va kasero dar ʙoraaşon az ahli kitoʙ mapurs

[23] Dar ʙorai heç cize magū, ki man fardo onro ançom mediham

[24] magar in ki ʙigūjī agar Alloh ʙixohad onro ançom mediham. Va cun faromūş kunī, Parvardigoratro ʙa jod or. va ʙigū: «Şojad Parvardigori man maro az nazdiktarin (durusttarin) roh hidojat kunad»

[25] Va onon dar ƣori xud sesad sol oromidand va nūh sol ʙa on afzudaand

[26] Bigū ej Rasul: «Alloh donotar ast, ki cand sol oramidand. Ilmi ƣajʙi osmonhovu zamin az oni Ūst. cī qadar ʙinostu cī qadar şunavost! Cuz Ū korsoze nadorand va kasero dar farmon va hukmhoi xud (ilmi ƣajʙ) şariknasozad»

[27] Ej Pajomʙar, ʙar tu har cī az kitoʙi Parvardigorat vahj şudaast, tilovat kun. Suxani Ūro taƣjirdihandae nest. Va tu çuz Ū, hargiz panohgohe namejoʙī

[28] Ej Pajomʙar, saʙr kun hamroh ʙo kasone (joroni faqirat), ki har suʙhu şom Parvardigoraşonro mexonand va xuşnudii Ūro meçūjand. Va naʙojad caşmoni tu ʙaroi joftani zeʙu zinnathoi zindagii in dunjo az inho ʙa sūji kuffor gardad. Va az on ki dilaşro az zikri xud ƣofilu ʙexaʙar soxtaem va az pai havoi nafsi xud meravad va dar korhojaş isrof mevarzad, pajravī makun

[29] Ej Pajomʙar, ʙa on ƣofilon ʙigū: «In suxani haq az çoniʙi Parvardigori şumost. Har kī ʙixohad, imon ʙijovarad va har kī ʙixohad, kofir şavad». Mo ʙaroi kofiron otaşe omoda kardaem, ki on az har taraf onhoro dar ʙar megirad va cun ʙa istiƣosa (dodxohī) oʙ xohand az taşnagī, az oʙe cun misi gudoxta ʙixūronandaşon, ki az harorataş cehraho kaʙoʙ meşavad, cī oʙi ʙade va cī oromgohi ʙadest

[30] Kasone, ki ʙa Allohu rasulaş imon ovardaand va korhoi şoista kardaand, alʙatta Mo podoşi nekūkoronro ʙarʙod namekunem

[31] Barojaşon ʙihişthoe çovid ast. Az zeri qasrho va manzilhojaşon rūdhoi şirin çorist. Bihiştijonro ʙa dastʙandhoi zarrine meorojand va çomahoi saʙze az mato'i naxi nozuk va mato'i aʙreşim mepūşand va dar on ço ʙar taxtho takja mezanand. Cī podoşi nekūe va cī oromgohi nekūest in çannat

[32] Va ʙarojaşon dostoni du mardero az ummatoni peşina, ki jakeaşon mū'min va digaraş kofir ʙud, ʙajon kun, ki ʙa jake (ʙa kofir) du ʙoƣi angur doda ʙudem va ʙar girdi onho daraxtoni xurmo va dar mijonaşon kiştzor karda ʙudem

[33] On du tokzor mevai xudro ʙe heç kamu kost medodand. Va rūde ʙajni on du çorī gardonidem

[34] Hosil az oni ū ʙud. Ba dūsti (mū'minaş), ki ʙo ū guftugū mekard, maƣrurona guft: «Man ʙa mol az tu ʙeştar va ʙa joronu tarafdorho pirūztaram»

[35] Va on mard ʙar xeştan sitam karda va ʙa in holat ʙa ʙoƣi xud daromad va guft: "Napindoram, ki in ʙoƣ hargiz az mijon ʙiravad

[36] Va napindoram, ki qijomat ham ʙijojad (va agar farz kunem, ki qijomat şavad ham, cunon ki tu megūjī ej musalmon,) va agar ham maro nazdi Alloh ʙarand, alʙatta ʙoƣe ʙehtar az in ʙoƣ xoham joft

[37] Dūsti mū'minaş, ki ʙo ū guftugū mekard, guft: «Ojo ʙar on Allohe, ki turo az xok va sipas az nutfa ʙijofarid va ʙoz turo mardi komil soxt, kofir şudaī

[38] Vale, ū Allohi ʙarhaq, Parvardigori man ast va man heç kasro dar iʙodat şariki Parvardigoram namesozam

[39] Caro on goh ki ʙa ʙoƣi xud daromadī, naguftī: «Hamdu sipos mar Allohro on ci xosti Alloh ast şudanist, nest heç quvvate, magar ʙa xosti Alloh?» Agar meʙinī, ki doroivu farzandi man kamtar ast az tu

[40] Şojad Parvardigori man maro cize ʙehtar az ʙoƣi tu dihad. Şojad ʙar on ʙoƣ soiqae (otaşake) ʙifiristad va onro ʙa zamine sofu laƣƶanda ivaz kunad

[41] Jo oʙi on ʙar zamin furū ravad va hargiz ʙa joftani on qudrat najoʙī

[42] Dar haqiqat ʙa mevahojaş ofat rasid va ʙomdodon dasti puşajmonī va hasrat ʙar dast memolid, ʙa xotiri on ki sarfu xarç karda ʙud dar oʙodii on ʙoƣ va aknun hamai ʙinohojaş furū rextaast. Va megūjad: «Ej koş, kasero şariki Parvardigoram nasoxta ʙudam!»

[43] Va ūro çamoate naʙud, ki ƣajr az Alloh ūro jorī dihand va xud niz qudrat nadoşt

[44] In ço soʙit şud, ki tasarrufu korsozī xos Allohrost, ki hameşa ʙoşandaast. Podoşi Ū ʙehtar va sarançomaş nekūtar ast

[45] Barojaşon ej Pajomʙar, zindagii dunjoro misol or, ki cun ʙoronest, ki az osmon furud ovarem va ʙo on gijohoni gunogun ʙa farovonī ʙirūjad. Nogoh xuşk şavad va ʙod ʙa har sū parokandaaş sozad va Alloh ʙar har cize tavonost

[46] Doroivu farzand zeʙu zinnathoi in zindagonii dunjoi fonist va amalhoi soleh, ki hameşa ʙarçoj memonand, nazdi Parvardigorat ʙehtar va umed ʙastan ʙa onho nekūtar ast

[47] Rūze, ki kūhhoro ravon kunem az çojaşon va zaminro namojon meʙinī (ja'ne dar rūji zamin jagon cize nest az kūhho, daraxtho va naʙotot) va hamaro ʙaroi hisoʙ gird meovarem va jak tan az ononro ham raho namekunem

[48] Va mardum hozir karda şavand nazdi Parvardigori tu safkaşida. Gūem: Alʙatta omaded peşi Mo, cunon ki ofarida ʙudem şumoro avvalin ʙor (ja'ne ʙiduni moli dunjovu farzand), ʙalki gumon mekarded, ki hargiz ʙaroi şumo va'dagohe (ja'ne qijomatro) qaror namedihem

[49] Daftari a'mol kuşoda şavad. Gunahkoronro ʙinī, ki az on ci dar on omadaast, tarsonu harosonand va megūjand: «Voj ʙar mo, in cī daftarest, ki tamomi gunohi hurdu ʙuzurgro saʙt kardaast». On goh a'moli xudro dar muqoʙili xud hozir va omoda meʙinand va Parvardigori tu ʙa kase zarrae ham sitam namekunad

[50] Va on goh, ki ʙa fariştagon guftem, ki odamro saçda kuned, hama saçda kardand, magar Iʙlis, ki az çin ʙud va az farmoni Parvardigoraş sar ʙitoft. Ej mardum, ojo şajton va farzandonaşro ʙa çoi Man ʙa dūstī megired, hol on, ki duşmani aşaddii şumojand? Zolimon cizi ʙadero (ja'ne şajtonro sarparastu korsozi xud) ʙa çoi Alloh intixoʙ kardaand

[51] On goh, ki osmonhovu zamin va xudaşonro meofaridam, onhoro (Iʙlisu farzandonaşro) hozir nakarda ʙudam, ʙalki Xud, jakto hamaro xalq kardam ʙe jagon jovar. Zero Man gumrohonro ʙa jorī namegiram. Pas cī guna ononro dūst va şariki Man megired

[52] Va rūze, ki Alloh ta'olo megūjad: «Onhoero, ki mepindoşted şarikoni Manand dar iʙodat, sado kuned, to in ki şumoro kūmak kunand». Sado kunand va şarikon çavoʙ nadihand. On goh halokatgohro (çahannam) mijonaşon qaror dihem

[53] Va cun gunahkoron otaşro meʙinand va medonand, ki dar on xohand aftod va az on heç rohi xureze najoʙand

[54] Dar in Qur'on ʙaroi mardum har guna dostone ʙajon kardaem, to ki pand girand va imon orand, vale odamī ʙeş az hama muçodalagar (xusumatgar) ast

[55] Va cize mardumro ʙoznadoşt az in ki vaqte hidojat ʙa sūjaşon ʙoz omad imon najovarand va az Parvardigoraşon talaʙi omurziş kunand, çuz in ki mexostand sarnavişti peşinijon ʙaroi onon ʙijojad jo azoʙ dar ʙaroʙaraşon qaror girad

[56] Va Mo pajomʙaronro nafiristodem, çuz on ki ʙa axli imon va nekūkoron muƶda dihand jo axli kufr va gunahgoronro ʙitarsonand. Va kofirone, ki mexohand ʙa nirūi ʙotil haqro az mijon ʙiʙarand, çidol mekunand va ojoti Maro va cize az on ʙim doda şudaand, masxara mekunand

[57] Kist sitamgortar az on, ki ojoti Parvardigoraşro ʙarojaş ʙixonand, pas ū ʙa'di fahmidan rūj gardonad va korhoi ʙade, ki az peş karda, faromūş kunad? Hamono Mo ʙar dili onho parda afkandem, to ojoti Qur'onro nafahmand va gūşhojaşonro kar soxtem, to onro naşunavand. Agar da'vat kunī kofironro ʙa sūji hidojat, hargiz roh najoʙand

[58] Va Parvardigorat omurzandavu mehruʙon ast. Agar mexost, kofironro ʙa saʙaʙi kirdori ʙadaşon ʙa zudī dar in çahon azoʙ medod. Ammo ʙaroi onho zamoni mu'ajjane ast, ki cun faro rasad, hargiz, panohgohe najoʙand

[59] Va on şahrhoero, ki nazdiki Makka hastand, cun kofir şudand, ʙa halokat rasonidem va ʙaroi halokataşon vaqtro muajjan namudem

[60] Va ʙa jod ovar ej Rasul, cun Mūso ʙa şogirdi xud (Juşa' iʙni Nun) guft: Man hamcunon xoham raft, to on ço, ki du ʙahr ʙa ham rasidaand. Jo ʙiravam muddathoi daroz, to ʙirasam ʙa nazdi mardi solehe, ki az ū ta'lim ʙigiram

[61] Pas cun on du ʙa on ço, ki du ʙahr ʙa ham rasida ʙudand, rasidand, nişastand ʙoloi sange va on mohiero, ki ʙaroi xūrdan girifta ʙudand, faromūş kardand va mohī rohaşro sarozer ʙa darjo girift

[62] Cun az on ço guzaştand, Mūso ʙa şogirdi xud guft: «Xūroki coştamonro ʙijovar, ki dar in safaramon maşaqqate didaem»

[63] (On çavone, ki hamrohi Mūso ʙud,) guft: «Ojo ʙa jod dorī on zamonero, ki dar kanori sang makon girifta ʙudem, to ki istirohat kunem? Man mohiro faromūş kardam on ço. Va in şajton ʙud, ki saʙaʙ şud faromūş kunam, xaʙar dodani qissaaşro, ki cī guna mohī zinda şud va ʙa tariqi ta'aççuʙovar ʙa ʙahr raft»

[64] Mūso guft: «On ço hamon çoest, ki dar talaʙaş ʙudaem». Pas ʙa nişoni qadamhoi xud çustuçūkunon ʙozgaştand

[65] Va dar on ço ʙandae az ʙandagoni nekūkori Mo (Xizr alajhissalom)-ro, ki rahmati xeş ʙar ū arzonī doşta ʙudem va xud ʙa ū doniş omūxta ʙudem, ʙijoftand

[66] Mūso ʙa ū guft: «Ojo turo pajravī kunam, to az on ci ʙa tu Alloh omūxtaast va on mojai ruşd ast, ʙa man ʙijomūzī

[67] Xizr guft: «Tu hargiz nametavoni hamrohi man saʙr kunī

[68] Va cī guna dar ʙaroʙari cize, ki ʙa on ogahī najoftai, saʙr xohi kard?»

[69] Mūso guft: «Agar Alloh ʙixohad, maro saʙrkunanda xohi joft, on cunon ki dar heç kore turo nofarmonī nakunam»

[70] Xizr guft: «Agar az pai man meoī, naʙojad, ki az man cize ʙipursī, to man, xud turo az on ogoh kunam»

[71] Pas ʙa roh ʙaromadand, to ʙa kiştī savor şudand. Xizr kiştiro sūrox kard. Mūso guft: «Kiştiro sūrox mekunī, to mardumaşro ƣarq sozī? Kore, ki kardī, ʙegumon kori ʙisjor ʙadest!»

[72] Xizr guft: «Ojo nagufta ʙudam, ki tu hargiz ʙo man saʙr karda nametavonj?»

[73] Mūso guft: «Faromūş kardam, maro ʙozxost makun va ʙa in andoza ʙar man saxt magir»

[74] Pas, ʙa rohi xud idoma dodand, to ʙa pisare voxūrdand, Xizr ūro kuşt. Mūso guft: «Ojo şaxsi poku ʙegunohe, ki heç kasero nakuştaast, tu ūro kuştī? Ba rostī kori zişte ançom dodī»

[75] Xizr guft: «Ojo nagufta ʙudam, ki tu hargiz ʙo man saʙr karda nametavonī?»

[76] Mūso guft: «Agar az in pas az tu cize ʙipursam, ʙo man hamrohī makun! Hamono tu az çoniʙi man ma'zur ʙoşī»

[77] Pas ʙa rohi xud idoma dodand, to ʙa şahre rasidand. Az mardumi on şahr taome xostand. Pas onon mehmondorijaşon nakardand. On ço devore didand, ki nazdik ʙud, ʙijaftad. Xizr devorro rost kard. Mūso guft: «Agar mexostī metavonisti dar ʙaroʙari in kor muzde ʙigirī»

[78] Xizr guft: «Aknun zamoni çudoī mijoni manu tust va turo az sirri on korho, ki tahammulaşonro nadoştī, ogoh mekunam

[79] Ammo on kiştī az oni ʙenavojone ʙud, ki dar ʙahr kor mekardand. Xostam xaroʙ (nuqsondor)-aş kunam, zero dar peşi rūjaşon podşohe ʙud, ki kiştihoi solimro ʙa zūrī megirift

[80] Va ammo on pisarro padaru modaraş mū'min ʙudand. Pas tarsidam, ki on duro ʙa isjonu kufr darandozad

[81] Pas xostem to dar ivazi ū Parvardigoraşon ʙa çoi ū farzandi poktar va mehruʙontar ʙarojaşon ato farmojad

[82] Ammo devor az oni du jatimi mardumi in şahr ʙud, dar zeraş gançe ʙud az oni pisaron. Padaraşon mardi solehe ʙud. Parvardigori tu mexost on du ʙar haddi ʙaloƣat (ʙa voja) rasand va gançi xudro ʙerun orand. Va man in korro ʙa majli xud nakardam, ʙalki ʙa amri Alloh kardam. Rahmati Parvardigori tu ʙud. In ast ta'vili on ci ki dar on saʙr karda natavonistī

[83] Ej Pajomʙar, az tu dar ʙorai Zulqarnajn (podşohi odil) mepursand. Bigū: "Baroi şumo az sarguzaşti ū xaʙare xoham dod

[84] Hamono mo ūro dar zamin qudrat dodem va rohi rasidan ʙa har cizero ʙar ū nişon dodem

[85] Pas ū niz on rohro ʙo kūşişu ƣajrat paj girift

[86] To ʙa ƣuruʙgohi xurşed rasid. Did, ki xurşed dar caşmi giloludi sijoh ƣuruʙ mekunad va ʙar on ço mardumero joft. Mo guftem: "Ej Zulqarnajn, mexohī azoʙaşon kun agar ʙa jagonagii Xudo iqror naşavand va mexohī ʙo onho nekī kun (Ja'ne, ʙa onho rohi haqro nişon ʙideh)

[87] Guft: "Ammo har kas, ki sitam kunad (kofir şavad), mo azoʙaş xohem kard. On goh ūro nazdi Parvardigoraş ʙargardonida şavad, to Ū eiz ʙa saxtī dar çahannam azoʙaş kunad

[88] Va ammo har kas, ki imon ovarad va korhoi şoista kunad, açre nekū dorad. Va Mo ʙo farmoni xud ūro ʙa kori osone xohem guzoşt.»

[89] Boz ham rohro paj girift. Ja'ne ʙa sūji maşriq ʙozgaşt ʙo saʙaʙhoe, ki Alloh ʙa ū doda ʙud

[90] To ʙa makoni ʙaromadani oftoʙ rasid. Dar on ço did, ki ʙar qavme metoʙad, ki dar ʙaroʙari toʙişi oftoʙ ʙarojaşon pūşişe qaror nadoda ʙudem

[91] Cunin ʙud. Va mo ʙar ahvoli ū har çoe, ki meraft, xaʙar dorem

[92] Boz ham Zulqarnajn rohro paj girift

[93] To ʙa mijoni du kūh rasid. Dar pasi on du kūh mardumero did, ki heç suxanero namefahmidand

[94] Guftand: «Ej Zulqarnajn, hamono Ja'çuçu Ma'çuç dar in sarzamin fasod mekunand. Pas, ojo ʙaroi tu muzdero mukqarrar kunem, to tu mijoni movu onho sadde (devore) ʙisozī?»

[95] Guft: «On ci Parvardigori man maro ʙa on tavonoī dodaast, ʙehtar ast az muzde, ki ʙa man medihed. Maro ʙa nerūi xeş madad kuned, to mijoni şumovu onho sadde (devore) ʙisozam

[96] Baroi man porcahoi ohan ʙijovared». Cun mijoni on du kūhro ʙaroʙar kard, guft: «Otaş ʙidamed!». To on ohanro ʙigudoxt. Va guft: «Misi gudoxta ʙijovared, to ʙar on rezam»

[97] Natavonistand Ja'çuçu Ma'çuç az on devor ʙolo ravand va natavonistand niz dar on sūroxī kunand

[98] Zulqarnajn guft: «In devore, ki man soxtam, rahmate ʙud az çoniʙi Parvardigori man va cun va'dai Parvardigori man darrasid, onro zeru zaʙar kunad va va'dai Parvardigori man rost ast»

[99] Va dar on rūz ʙa'ze onhoro raho mekunem, to cun mavç darham omezand az saʙaʙi ʙisjor ʙudanaşon va cun dar sur damida şavad, komilan hamaaşonro jak ço gird ovarem

[100] Va dar on rūz çahannamro cunon ki ʙojad, ʙa kofiron nişon xohem dod

[101] On kason (kofiron), ki caşmonaşon az jodi man dar parda ʙuda (ja'ne qudrathoi Manro namedidand) va tavoni şunidani huççathoero, ki dalolat mekardand, ʙa imon ovardani ʙa Man va rasulamro nadoştaand

[102] Ojo kofiron pindorand, ki ʙa çoi Man ʙandagoni Manro ʙa ma'ʙudī girand? Mo çahannamro omoda soxtaem, to manzilgohi kofiron ʙoşad

[103] Ej Pajomʙar, ʙigū: «Ojo şumoro ogoh kunem, ki a'moli cī kasone ʙeş az hama ʙa zijonaşon ʙud

[104] On kasone hastand, ki kūşişhojaşon dar zindagii dunjo ʙarʙod raftaand va mepindoştand, kori nekū mekunand

[105] Onon ʙa ojoti Parvardigoraşon va ʙa muloqot ʙo Ū imon najovardand, pas a'molaşon nestu noʙud şud va Mo dar rūzi qijomat ʙarojaşon heç arziş va manzalatero naxohem nihod

[106] Sazoi onho ʙa saʙaʙi kufraşon, çahannam ast va niz ʙa on saʙaʙ, ki ojathoi Qur'onu pajomʙaroni Maro masxara mekardand

[107] Kasone, ki imon ovardand va korhoi şoista kardand, alʙatta çojgohaşon ʙoƣhoi firdavs ast

[108] Dar on ço çovidonand va hargiz darxosti ʙerun raftan nakunand

[109] Ej Pajomʙar, ʙigū: «Agar ʙahr ʙaroi naviştani suxanoni Parvardigori man rang şavad, ʙahr ʙa pojon merasad va suxanoni Parvardigori man ʙa pojon namerasad, harcand ʙahri digare ʙa madadi on ʙijovarem»

[110] Bigū ej Pajomʙar: «Man faqat insone hastam monandi şumo. Ba man vahj meşavad, ki alʙatta, Allohi şumo, ma'ʙudi jaktost. Pas har kas xohoni didori Parvardigori xeş ast, ʙojad kori şoista kunad va dar parastişi Parvardigoraş heç kasro şarik nasozad»

[1] Kof, Ho, Jo,ʺ̱ajn, Sod

[2] In ast ʙajoni ʙaxşoişi Parvardigorat ʙar ʙandaaş Zakarijo (alajhissalom), ki onro ʙa tu qissa mekunem, to ki pand girand pandgirandaho

[3] On goh ki Parvardigoraşro ohista va orom nido kard

[4] Guft: «Ej Parvardigori man, ustuxoni man sust gaşta va nişonahoi pirī saramro faro giriftaast va hargiz dar duo ʙa dargohi tu, ej Parvardigori man, noumed naʙudaam

[5] Va hamono man pas az margi xeş az xeşovandonam metarsam, ki dini turo zoe' kunand va hamsaram tavallud namekunad. Pas maro az çoniʙi Xud farzande (merosʙare) ato kun

[6] ki merosʙari man va merosʙari xonadoni Ja'quʙ ʙoşad va ūro, ej Parvardigori man, şoistavu pisandidai Xudat va ʙandagonat gardon

[7] «Ej Zakarijo, Mo turo ʙa pisare ʙa nomi Jahjo muƶda medihem. Az in peş kasero hamnomi ū nasoxtaem»

[8] Zakarijo guft: «Ej Parvardigori man, maro az kuço pisare ʙoşad, hol on ki zanam tavallud namekunad va hamono man xud dar pirī ʙa notavonī rasidaam?»

[9] Farmud: hamin guna ast. «Parvardigori tu guftaast: «In kor ʙaroi Man oson ast va ʙa rostī turo, ki peş az in cize naʙudaī va vuçud ham nadoştī, ʙijofaridaam»

[10] Zakarijo guft: «Ej Parvardigori man, ʙa man alomatu nişonero ʙinamoj» Guft: «Nişonai tu in ast, ki se şaʙu se rūz ʙo mardum suxan natavonj guft, dar hole, ki tansihat va solim hastī (ja'ne dar hole, ki na gung hastivu na kar)»

[11] Pas Zakarijo az mehroʙi iʙodat ʙa mijoni qavmi xud ʙaromad va ʙa onon işora kard, ki suʙhu şom tasʙeh gūed

[12] (Pas cun Jahjo tavallud şud va xitoʙro mefahmidagī şud, Alloh ta'olo ʙa ū amr kard) «Ej Jahjo, kitoʙ (Tavrot)-ro ʙa quvvat va qasdu fahmi ma'onijaş va amal kardan ʙa ū ʙigir». Va dar kūdakī ʙa ū donoī, nuʙuvvatu fahmi Tavrot ato kardem

[13] Va ʙa ū mehru şafqat kardem va az gunohho pokizaaş soxtem va ū parhezgor ʙud

[14] Ba padaru modar ʙisjor nekī mekard va çaʙʙoru (mutakaʙʙir) gardankaş az to'ati Allohu volidajnaş naʙud

[15] Salom az çoniʙi Alloh ʙar ū, rūze, ki zoda şud va rūze, ki memirad va rūze, ki digarʙora zinda gardonida meşavad

[16] Ej Pajomʙar, jod kun dar in Qur'on xaʙari Marjamro, on goh, ki az xonadoni xeş ʙa makone rū ʙa sūji ʙaromadani oftoʙ kanora girift

[17] Pas dar ʙaroʙari onon pūşişe ʙar girift va ongoh Mo Rūhi Xudro nazdaş firistodem va cun insone tamom ʙar ū namudor şud

[18] Marjam guft: «Az tu ʙa Allohi mehruʙon panoh meʙaram, agar az Alloh tarsī ʙa man zijone narason»

[19] Çaʙrail guft: «Man firistodai Parvardigori tu hastam, to turo pisari poku pokiza az gunoh ʙuʙaxşam»

[20] Marjam guft: "Az kuço maro farzande ʙoşad, hol on ki heç insone ʙa man dast nazadaast va man hargiz zinokoru fohişa ham naʙudaam

[21] Çaʙrail guft, hamcunon ki tu guftī, heç kas ʙa tu dast narasonidaast va tu zinokor ham nestī Va ammo Parvardigori tu incunin guftaast: «In ʙaroi man oson ast. Mo on pisarro ʙaroi mardum jak mu'çizae, ki dalolat mekunad ʙar qudrati Mo va rahmatu ʙaxşoişe sozem va in kori muqarrarkardaşuda ast»

[22] Pas az on ki Çaʙrail dar ostini kurtai ū puf kard Marjam homilador şud pas hamli xudro ʙa makone dur az mardum ʙurd

[23] Pas, dardi tavallud ūro ʙa sūji tanai daraxti xurmoe ovard. Guft: «Ej koş, peş az in memurdam va az jodho faromūş meşudam»

[24] On goh Çiʙrail az pojoni ū nido dod, ki: «Ƣamgin maʙoş, ʙa rostī Parvardigorat pojontar az tu caşmae padid ovardaast»

[25] Va daraxti xurmoro ʙiçunʙon, to xurmoi tozai cidaşuda ʙarojat furū rezad

[26] Pas, ʙixūru ʙijoşom va şodmon ʙoş va agar az odamijon kasero didī, ʙigū: «Baroi Allohi mehruʙon rūza nazr kardaam va imrūz ʙo heç insone suxan namegūjam»

[27] On goh kūdakro ʙardoşt va nazdi qavmi xud ovard. Guftand: Ej Marjam, ʙa rostī, açaʙ gunohi zişte kardaī

[28] Ej xohari Horun, na padarat mardi ʙade ʙudu na modarat ʙadkora ʙud

[29] Pas, Marjam ʙa tifli xud işora kard, to az tifl ʙipursand. Guftand: «Cī guna ʙo kūdake, ki dar gahvora ast, suxan ʙigūem?»

[30] (Iso) guft: «Man ʙandai Alloham, ʙa man kitoʙ (Inçil) doda va maro pajomʙar gardonidaast

[31] Va har ço ki ʙoşam, maro ʙarakat va xuʙī dodaast va maro ʙa xondani namoz va dodani zakot, to vaqte ki zinda ʙoşam, suporiş kardaast

[32] Va niz nekī kardan ʙa modaramro suporiş namud. Va maro gardankaşu ʙadraftor qaror nadodaast

[33] Va salomu osoiştagī az çoniʙi Alloh ʙar man, rūze, ki zoda şudam va rūze, ki memiram va rūze, ki digarʙora zinda karda meşavam

[34] In ast ej Pajomʙar, qissai Iso iʙni Marjam va suxani haq, hamono ki dar ʙorai ū (jahud va nasoro) dar şakku şuʙha ʙudand

[35] Nasazad Allohro, ki farzande ʙargirad. Ū pok ast az in tūhmathoi noravo. Cun irodai kore kunad, hamono megūjad: «Pajdo şav!» Pas Pajdo meşavad

[36] (Iso alajhissalom ʙar qavmaş guft): Va hamono Alloh Parvardigori manu Parvardigori şumost, pas Ūro ʙiparasted, ki rohi rost, in ast

[37] Pas, ixtilof namudand çamo'athoi jahudu nasoro, (dar mavridi Iso alajhissalom) , pas voj ʙar kasone, ki kofir şudand az muşohidai rūzi ʙuzurg (qijomat)

[38] Cī qadar huʙ şunavo ʙoşand va cī qadar xuʙ ʙino ʙoşand, on rūz, ki nazdi Mo meojand, ammo sitamkoron imrūz dar gumrohii oşkore hastand

[39] Bitarson ej Pajomʙar odamonro az rūzi puşajmonī, ki cun kor ʙa pojon rasad. Va imrūz onon dar dunjo dar ƣaflatand va onho az in saʙaʙ imon nameorand

[40] Alʙatta, Mo zamin va har kiro ʙar rūi on ast, voris meşavem va hama ʙa nazdi Mo ʙozgardonida meşavand

[41] Va ej Pajomʙar, dar in Qur'on qissai Iʙrohim alajhissalomro jod kun, ki ū pajomʙari rostgū va ʙalandmartaʙa ʙud

[42] On goh ki ʙa padaraş (Ozar) guft: «Ej padarçon, caro on ʙutonero, ki na meşunavand va na meʙinand va na heç ehtijoçi turo ʙarmeovarand, meparastī

[43] Ej padarçon, Alloh maro donişe dodaast, ki ʙa tu nadodaast. Pas az man pajravī kun, to turo ʙa rohi rost hidojat kunam

[44] Ej padarçon, itoati şajton makun va ʙuthoro maparast, zero şajton Allohi mehruʙonro farmonʙaranda nest

[45] Ej padarçon, metarsam, ki agar kofir ʙimirī, azoʙe az çoniʙi Allohi mehruʙon ʙa tu rasad, pas tu dar dūzax hamrohi şajton ʙoşī

[46] Padaraş guft: «Ej Iʙrohim, ojo az ma'ʙudoni man rūj megardonī? Agar az daşnom dodani ma'ʙudoni man ʙoznaistī, alʙatta, sangsorat mekunam. Va dur şav az man muddati duru daroz va ʙo man sūhʙat makun!»

[47] Iʙrohim guft: «Salom ʙar tu ʙod! Az Parvardigoram ʙarojat hidojat va omurziş xoham xost. Alʙatta, Parvardigoram ʙar man mehruʙon ast va duoi manro qaʙul mekunad»

[48] Az şumo va az on cizhoe, ki ʙa çoi Allohi ʙarhaq iʙodat mekuned, kanora megiram va Parvardigoramro xolis duo mekunam. Boşad, ki dar parastişi Parvardigoram noumed va nokom naʙoşam

[49] Pas cun az onho va on ci çuz Allohi ʙarhaq meparastidand, kanora girift va Ishoq va Ja'quʙro ʙa ū ʙaxşidem va hamaro pajomʙarī dodem

[50] Va rahmati Xeşro ʙar onho arzonī doştem va ononro nekūnom va ʙalandovoza gardonidem

[51] Va ej Pajomʙar, dar in Qur'on qissai Mūso alajhissalomro jod kun. Haroina, vaj ʙandai muxlis va firistodaşudavu pajomʙar ʙud

[52] Va Mūsoro az çoniʙi rosti kūhi Tūr nido kardem va nazdikaş soxtem, to ʙo ū roz gūem

[53] Va az rahmati xud ʙa ʙarodaraş Horun pajomʙarī ʙaxşidem, to ūro jorī kunad

[54] Va ej Pajomʙar, dar in Qur'on xaʙari Ismoil alajhissalomro jod kun. Hamono ū durustqavl (rostva'da) va firistodaşudavu pajomʙar ʙud

[55] Va xonadoni xudro ʙa namozu zakot amr mekard va nazdi Parvardigoraş şoistavu pisandida ʙud

[56] Va ej Pajomʙar, dar in Qur'on xaʙari Idris alajhissalomro jod kun. Ū hamono ʙisjor rostkirdor va pajomʙari ʙuzurge ʙud

[57] Va ʙardoştem ūro va zikraşro ʙa maqomi ʙaland dar hardu olam

[58] Onon pajomʙarone ʙudand, ki Alloh taolo ne'mat ʙarojaşon arzonī doşt, az zurrijoti Odam va az farzandoni kase, ki ʙo Nūh savori kiştī kardem va az zurrijoti Iʙrohim va Ja'quʙ va az zumrai kasone, ki ononro rahnamud karda va ʙarguzida ʙudem. Har goh ojoti Allohi mehruʙon ʙar onon xonda meşud, az tarsi Alloh saçdakunon va girjon ʙa zamin meaftodand

[59] Pas az onone, ki ʙa onon in'om kardem, kasone çojnişini inho şudand, ki namozro tark kardand jo onro az vaqtaş guzaronidand va pajravi şahavot gardidand va ʙa zudī muloqī meşavand çazoi gumrohiro va dar çahannam xohand aftod

[60] magar kasone, ki tavʙa kunand va imon ʙijovarand va korhoi şoista ançom dihand, pas onho voridi ʙihişt meşavand va heç sitame nameʙinand

[61] Bihişthoi çovid, ki Allohi mehruʙon dar ƣajʙ ʙa ʙandagoni xeş va'da kardaast va va'dai Alloh ta'olo faro xohad rasid

[62] Dar on ço suxani ʙehuda nameşunavand, ʙa çuz salom. Va rizqu rūzijaşon har suʙhu şom omoda ast

[63] In hamon ʙihiştest, ki ʙa ʙandagonamon, ki parhezgorī kardaand, ato mekunem, ʙa saʙaʙi pajravī kardanaşon amrhojamonro va parhez kardanaşon az cizhoi man'kardai Mo

[64] Va (ʙigū ej Çaʙrail ʙa Muhammad sallallohu alajhi va sallam), mo fariştagon furud nameoem az osmon ʙa zamin, magar ʙa amri Parvardigori tu. Xosi Ūst ilmi on ci az peşi most (ilmi omadani qijomat) va ilmi on ci aqiʙi most (on ci guzaşt az dunjo) va on ci ʙajni dunjo va oxirat ast. Va Parvardigori tu hargiz faromūşkor nest

[65] Ūst Parvardigor va xoliqi osmonhovu zamin va on ci mijoni on du hast. Pas Ūro iʙodat kun va dar iʙodataş ʙosaʙr ʙoş. Heç ciz monandi Ū nest na dar zot va asmovu sifotaş va na dar korhojaş

[66] Va odami kofir megūjad: «Ojo zamone, ki ʙimiram, ʙoz zinda az qaʙr ʙerun ovarda xoham şud?»

[67] Ojo odami kofir ʙa jod nadorad, ki ūro peş az in ofaridaem va ū heç cize naʙud

[68] Pas, qasam ʙa nomi Parvardigorat ej pajomʙar, alʙatta, on munkironi ʙa'sro rūzi qijomat ʙo şajtonho çam' meovarem, on goh hamaro (kofironu şajotinro) dar atrofi çahannam hozir karda va ʙa zonu meşinonem

[69] On goh az har gurūh kasonero, ki dar ʙaroʙari Allohi mehruʙon ʙeştar gunoh va sarkaşī kardaand, çudo mekunem va avval ononro azoʙ mekunem

[70] Va Mo alʙatta, onhoero, ki sazovortar ʙa doxil şudan dar otaş va sūxtan dar on ʙoşand, ʙehtar meşinosem

[71] Va heç jak az şumo ej odamon nest, ki voridi çahannam naşavad va in hukmest hatmī az çoniʙi Parvardigori tu

[72] On goh parhezgoronro naçot medihem va sitamkoronro hamcunon ʙa zonu şinonda dar on ço vomeguzorem

[73] Cun ojoti vozehu ravşani moro ʙar onon ʙixonand, kofiron ʙa mū'minon gūjand: «Kadom jake az du gurūh çojgohi ʙehtar va maçlisi zeʙotare dorand?»

[74] Peş az kofironi qavmat ej Pajomʙar, cī ʙaso mardumero ʙa halokat rasonidaem, ki ʙa e'tiʙori xonavu çoj va suratu namud ʙehtar az onho ʙudand

[75] Bigū ej Pajomʙar: «Har kas, ki dar gumrohī ʙoşad, Allohi mehruʙon ūro mūhlat medihad», to on goh, on ciro ʙa ū va'da doda şudaast, ʙingarad: jo azoʙi in dunjo va jo vuqū'i qijomat. On goh xohand donist, ki cī kasero çojgoh ʙadtar va laşkaraş zaiftar va notavontar ast

[76] Va Alloh ʙar hidojati onon, ki hidojat joftaand, meafzojad. va nazdi Parvardigori tu podoş va oqiʙati kirdorhoi şoistae, ki ʙoqī mondaand, ʙehtar ast

[77] Ej Pajomʙar, ojo on kasero, ki ʙa ojoti Mo kofir şud, didj, ki meguft: «Alʙatta, dar oxirat ʙa man molu farzand doda xohad şud!»

[78] Ojo ū az ƣajʙ ogoh şudaast, ki medonist dar oxirat ʙaroi ū molu farzand doda meşavad, jo az Allohi mehruʙon ahdu pajmon giriftaast

[79] Hargiz in tavr nest cunonci, on kofir da'vo mekunad. On cī megūjad, xohem navişt va alʙatta, dar oxirat azoʙaşro xohem zijod kard

[80] Va ʙoz pas girem az ū molu farzandonaşro va meojad rūzi qijomat nazdi Mo jakkavu tanho

[81] Va muşrikon ʙar ivazi Alloh ma'ʙudone ixtijor kardaand, to saʙaʙi pirūzī va izzataşon gardand

[82] Hargiz cunin nest. Balki in ʙkton xkd munkir meşavand dar oxirat parastişi ma'ʙudoni xudro va ʙa muxolifataşon (ʙar ziddi onho) ʙarxezand

[83] Ojo nadidai ej Pajomʙar, ki Mo şajotinro ʙa sūji kofiron firistodem, to onhoro ʙaroi gunoh kardan saxt vasvasa kunand

[84] Pas, tu ej Pajomʙar, ʙar ziddi onon şitoʙ makun, ki caro zudtar azoʙ karda nameşavand. Hamono Mo umrhojaşon va a'molaşonro ʙa diqqat meşumorem

[85] Rūze, ki parhezgoronro zinda mekunem va savora va ʙo izzatu ehtirom ʙa sūji Allohi mehruʙon ravona mesozem

[86] Va gunahkoronro taşnakom ʙa sūji çahannam meguselonem

[87] Az şafo'at kardan ʙenasiʙand, magar on kas, ki ʙo Allohi Rahmon pajmone ʙasta ʙoşad

[88] Guftand kofiron: «Allohi mehruʙon farzande ʙargiriftaast»

[89] Ba rostī suxani ʙisjor zişt dar mijon ovarded

[90] Qariʙ ast, ki az in suxani zişt osmonho pora-pora va zamin sūrox şavad va kūhho ʙo şiddat dar ham furū rezand

[91] Ba saʙaʙi on, ki ʙaroi Allohi mehruʙon farzande nisʙat medihand

[92] Va ʙaroi Allohi mehruʙon sazovor nest, ki farzande ʙigirad

[93] Heç kase dar osmonho az maloikaho va zamin az insu çin nest, magar on ki ʙa ʙandagī rūzi qijomat ʙa sūji Allohi mehruʙon xoru sarxam ʙijojad

[94] Aʙatta, Ū ta'olo hamai xalqro hisoʙ karda va jak-jak şumurdaast va adadaşonro medonad

[95] Va hamaaşon dar rūzi qijomat jakkavu tanho nazdi Ū meojand

[96] Begumon kasone, ki imon ovardaand va korhoi şoista kardaand, Alloh taolo ʙaroi onho muhaʙʙate qaror xohad dod

[97] Dar haqiqat mo in Qur'onro ʙa zaʙoni tu ej Pajomʙar, ki araʙ hastī, oson kardem, to parhezgoronro ʙa rizo va ne'mati Allohi mehruʙon muƶda dihī va sarkaşonro, ki duşmani haq va tarafdori ʙotil hastand, az noxuşnudī va azoʙi dardnoki Alloh ʙitarsonī

[98] Va cī ʙisjor az ummatoni guzaştaro peş az qavmat halok kardaem. Ojo heç jak az onhoro meʙinī jo hatto andak ovoze az onho meşunavī

[1] To, Ho

[2] Ej Rasul, Qur'onro ʙar tu nozil nakardaem, ki dar ranç aftī

[3] Haroina, Qur'one, ki Mo nozil kardem tanho huşdorest ʙaroi kase, ki az Alloh metarsad

[4] Nozil şudaast az çoniʙi kase, ki zaminu osmonhoi ʙalandro ofarida

[5] Allohi mehruʙon ʙar ʙoloi Arş ast

[6] Az oni Ūst, on ci dar osmonhovu zamin va mijoni onhost va on ci dar zeri xok ast

[7] Va ej Rasul, agar suxani ʙaland ʙigūjī, jo agar suxani pinhon ʙigūj, Ū suxani pinhonu pinhontarro medonad

[8] Alloh, Zotest, ki heç ma'ʙudi ʙarhaq çuz Ū nest, doroi nekūtarin va zeʙotarin nomhost

[9] Ej Rasul? ojo xaʙari Mūso (pisari Imron alajhissalom) ʙa tu rasidaast

[10] Cun otaşe did va ʙa xonavodai xud guft: «In ço ʙoşed, ki man az dur otaşe meʙinam, şojad ʙarojaton şū'laero ʙijovaram jo dar rūşnoii on rohe ʙijoʙam»

[11] Cun Mūso nazdi otaş omad, nido doda şud: «Ej Mūso

[12] Hamono Man Parvardigori tu hastam. Pas pojafzolatro az pojat ʙikaş, ki inak dar vodii muqaddasi Tuvo hastī

[13] Va man turo intixoʙ kardam (ʙa pajƣamʙarī). Pas ʙa on ci ki vahj meşavad, gūş dor

[14] Haroina, Allohi jakto Man hastam. Heç ma'ʙudi ʙarhaq çuz man nest. Pas tanho maro ʙiparast va namoz ʙixon, to ʙa jodi Man ʙoşī

[15] Alʙatta, rūzi qijomat, ki mardum dar on az nav zinda meşavand, omadanī ast. Mexoham, ki vaqti onro pinhon doram, to har kase ʙa ivazi on ci mekard dar dunjo az nek jo ʙad, çazo doda meşavad

[16] Pas on kas, ki ʙa voqe' şudani qijomat imon nadorad va pajravii havoi xeş kardaast, turo ej Mūso, az on (imoni ʙa qijomat) ʙoz nadorad, to ʙa halokat aftī

[17] Ej Mūso, on cist ʙa dasti rostat

[18] Guft: «In asoi man ast. Bar on takja mekunam va ʙaroi gūsfandonam ʙo on ʙarg merezonam. Va maro ʙo aso niz korhoi digare ast»

[19] Alloh guft: «Ej Mūso, onro ʙiparto»

[20] Pas, ʙipartoft onro. Nogahon ʙa amri Alloh more şud, ki mexazid

[21] Guft: «Bigiraş va matars. Bori digar onro ʙa surati naxustinaş ʙozmegardonem

[22] Dasti xeş dar ʙaƣal kun, to safed va duraxşon ʙerun ojad ʙiduni ajʙu nuqson zero ki in mu'çizai digarest ʙaroi tu

[23] Mexohem, ki to ojathoi ʙuzurgtari xudro ʙa tu -ej Mūso-, nişon dihem va in hama dalolat ʙar ʙuzurgii qudrati Mo va durust ʙudani pajomʙarii tu mekunad

[24] (Ej Mūso) nazdi Fir'avn ʙirav, ki hamono ū sarkaşī kardaast, pas ūro ʙa jaktoparastī da'vat ʙikun

[25] (Mūso) guft: Ej Parvardigori man, sinai maro ʙaroi man kuşoda gardon

[26] Va kori maro oson ʙikun

[27] Va gireh az zaʙoni man ʙikuşoj

[28] To guftori maro ʙifahmand

[29] Va vazire az xonadoni man ʙaroi man qaror deh

[30] Barodaram Horunro

[31] Ba saʙaʙi ū notavonii maro ʙipūşon

[32] Va dar kori man şariqaş gardon

[33] To tasʙehi Tu ʙisjor kunem

[34] Va Turo ʙisjor jod kunem

[35] ki alʙatta, Tu ʙar holi mo ogoh hastī

[36] Alloh guft: Ej Mūso, har ci xostī, ʙa tu doda şud

[37] Va hamono Mo ʙori digar peş az in ne'mat ʙa tu ne'mati digare dodem

[38] On goh ki ʙar modarat on ciro, ki vahj şudanj ʙud, vahj kardem

[39] ki ūro dar sanduqe ʙineh, sanduqro ʙa darjo parto, to darjo ʙa sohilaş andozad va jake az duşmanoni Man va duşmanoni ū sanduqro ʙargirad. Muhaʙʙati xeş ʙar tu arzonī doştam, to zeri nazari caşmi Man parvariş joʙī

[40] (Ba jod or) on goh ki xoharat meraft va meguft: «Mexohed şumoro ʙa kase, ki nigahdorijaş kunad, roh ʙinamojam?» Sipas Mo turo nazdi modarat ʙozgardonidem, ʙa'd az on ki dar dasti Fir'avn aftodī to caşmonaş ravşan gardad va ƣam naxūrad. Va tu jakero az mardi qiʙtī ʙa xatogī ʙikuştī, pas Mo az ƣam ozodat kardem va ʙorho - ʙorho turo ʙijozmudem. Pas cand sole mijoni mardumi Madjan zistī. Va aknun, ej Mūso, dar in hangom ki taqdir karda ʙudem, omadaī

[41] Turo ʙaroi Xud ʙarguzidem, to risolati Maro ʙa mardum ʙirasonī va amr va nahji Maro ʙa ço orī

[42] Tu va ʙarodarat Horun nişonahoi Maro ʙiʙared, ki in nişonho dalolat ʙar uluhijat va kamoli qudrati Man va sidqi pajomʙarii tu mekunand va dar jod kardani Man sustī makuned

[43] Ba sūji Fir'avn ʙo ham ʙiraved, ki ū dar kufru tuƣjon az had guzaştaast

[44] Bo ū ʙa narmī suxan gūed, şojad pand girad jo ʙitarsad

[45] Guftand: «Ej Parvardigori mo, hamono az on metarsem, ki ʙar mo zulmu sitam kunad jo dar sarkaşī az had ʙiguzaronad»

[46] Alloh ʙaroi Mūso va Horun guft: Matarsed. Alʙatta, Man ʙo şumo hastam. Meşunavam suxanoni şumoro va meʙinam korhoi şumoro

[47] Pas, nazdi ū ravedu gūed: «Mo rasuloni Parvardigori tuem. ʙanī Isroilro ʙo mo ʙifirist va ozoraşon madeh. Ba durustī, Mo nişonae az sūji Parvardigorat ʙarojat ovardaem. Va salomat ʙod az azoʙi Alloh kase, ki ʙa hidojat pajravī kunad

[48] Haroina, ʙa mo vahj şudaast, ki azoʙ ʙaroi on kasest, ki rostro durūƣ şumorad va az on (da'vat va şariat) rūj ʙartoʙad»

[49] Fir'avn ʙarojaşon guft: «Ej Mūso, Parvardigori şumo kist?»

[50] Mūso guft: «Parvardigori mo On ast, ki ʙar har cize surati sazovori ūro dod, sipas ʙa ū zindagiaşro roh namud»

[51] Fir'avn ʙa Mūso guft: «Holi qavmhoe, ki az in peş dar kufr mezistand, cist?»

[52] Mūso ʙa Fir'avn guft: «Ilmi on qavmhoi guzaşta nazdi Parvardigori man ast dar kitoʙe (Lavhul mahfuz), ki ƣalatu xato nakunad Parvardigori man va na faromūş sozad»

[53] Ū on Zotest, ki zaminro oromgohi şumo soxt va ʙarojaton dar on zamin rohhoe padid ovard va az osmon ʙoron firistod, to ʙo on oʙ nav'hoi tunogune az naʙotot ʙirūjonem

[54] Bixūred ej mardum az pokihoe, ki Mo ʙarojaton rūjondem va corpojonatonro ʙicaroned. Dar in hama ʙaroi xiradmandon iʙrathost

[55] Şumoro az on zamin ofaridem va ʙa on ʙozmegardonem va ʙori digar ʙaroi hisoʙu çazo az on ʙerun meovarem

[56] Alʙatta, hamai ojoti xudro ʙa ū (Fir'avn) nişon dodem, vale durūƣ ʙarovard va sarkaşī kard az qaʙuli haq

[57] Fir'avn guft: «Ej Mūso, ojo nazdi mo omadaī, to ʙo sehrat moro az sarzaminamon ʙerun sozī

[58] Mo niz dar ʙaroʙari tu çodue cun çodui tu meovarem. Bajni movu xud va'dagohe dar zamini hamvor muajjan kun, ki na mo va'daro xilof kunem va na tu»

[59] Mūso ʙa Fir'avn guft: «Va'dagohi şumo rūzi zinat, (rūzi idi ʙuzurge, ki mardum xudro dar on meorojand) ast va hamai mardum ʙa on hangom, ki oftoʙ ʙaland gardad, gird ojand

[60] Fir'avn az on ci ki Mūso ovarda az haq rūj gardondu ʙargaşt va çodugaroni xeşro çam' karda va ʙoz omad

[61] Mūso ʙa çodugaroni Fir'avn guft: «Voj ʙar şumo, ʙar Alloh durūƣ maʙanded, ki hamai şumoro ʙa azoʙe halok kunad va har kī durūƣ ʙandad, ʙa matlaʙ narasad»

[62] Pas çodutaron ʙa jakdigar dar kori xud ʙa maşvarat pardoxtand. Va pinhon rozho guftand

[63] Guftand: «In du (Mūso va Horun) çodugarone hastand, ki mexohand ʙa çodui xeş şumoro az sarzaminaton ʙironand va dini ʙartari şumoro nest kunand

[64] Şumo tadʙirhoi xud gird ovared va dar jak saf ʙijoed. Kase, ki imrūz pirūz şavad, rastagorī joʙad»

[65] Çodugaron guftand: «Ej Mūso, ojo tu asojatro mepartoī jo ki mo avval ʙipartoem?»

[66] Mūso ʙarojaşon guft: «Şumo ʙipartoed». Nogahon az çodue, ki kardand, cunon dar nazari Mūso omad, ki on ʙandho va asoho ʙa surati mor ʙa har sū medavand

[67] Pas, Mūso xeştanro tarson joft

[68] Mo ʙa Mūso guftem: «Matars, alʙatta, tu ʙartar hastī va ƣoliʙ meojī ʙar in çodugaron va Fir'avn va laşkaraş

[69] On ci dar dasti rost dorī, ʙiparto, to har ciro, ki soxtaand az aso va resmonho, furū ʙarad. Beşak onho har ciro, ki soxtaand najrangi çodugarona ast va çodugar heç goh pirūz nameşavad»

[70] (Vaqte ki çodugaron didand, ki haq ʙar çoniʙi Mūso ast). Pas çodugaron ʙa saçda daraftodand. Guftand: «Ba Parvardigori Horunu Mūso imon ovardem»

[71] Fir'avn guft: «Ojo peş az on, ki şumoro ruxsat diham, ʙa Mūso imon ovarded? Hamono ū ʙuzurgi şumost, ki ʙa şumo çodugarī omūxtaast. Pas dasthovu pojhojatonro az capu rost meʙuram va ʙar tanai daraxti xurmo ʙa doraton meovezam, to ʙidoned, ki azoʙi kadomi jake az mo saxttaru pojandatar ast»

[72] Çodugaron ʙa Fir'avn guftand: «Savgand ʙa on Zote, ki moro ofaridaast, ki turo ʙar on nişonahoi ravşan, ki didaem, ʙehtar nameşumorem, ʙa har ci xohī, hukm kun, ki rivoçi hukmi tu dar zindagii in çahon ast va ʙa nazdikī on zud az ʙajn meravad

[73] Ba durustī, ki mo ʙa Parvardigori xeş imon ovardem va rasuli Ūro tasdiq namudaem va on ci ki ovard ʙa on amal namudaem, to az xatohoi mo va on çodugarī, ki moro ʙa on maçʙur kardī, darguzarad, ki Alloh ʙehtar ast az tu ej Fir'avn, dar podoş dodan va azoʙi Alloh pojdortar ast

[74] Alʙatta, har kas, ki gunahkor (kofir) nazdi Parvardigoraş ʙijojad, hamono çahannam çojgohi ūst, ki dar on ço na memirad, ki az azoʙ xalos şavad va na zinda meşavad, ki hajoti xuş joʙad

[75] Va on ki ʙo imon nazdi Ū (Parvardigor) ojad va korhoi şoista kunad, pas ʙarojaşon martaʙahoi ʙaland ast

[76] (Baroi onhost) ʙihişthoi çovidon, ki dar on çūjho ravon ast va aʙadī dar on ço ʙoşand. Va in ast podoşi pokone, ki xudro az palidī va şirk toza namudaand

[77] Hamono ʙa Mūso vahj kardem, ki ʙandagoni Moro (ʙanī Isroilro) hangomi şaʙ az Misr ʙiʙar va ʙarojaşon dar ʙahr guzargohi xuşke ʙiçūj va matars az Fir'avn va laşkari ū, ki ʙar tu dast joʙand va niz az ƣarq şudan matars

[78] Pas Fir'avn ʙo laşkaraş az pajaşon ravon şud. Va ʙahr ononro cunon faro girift, ki miqdori onhoro ʙa çuz Alloh heç kas nadonad, pas hama ƣarq şudand va naçot joft Mūso va qavmaş

[79] Va Fir'avn qavmaşro ʙa kufr ʙurda gumroh kard va hidojat najoft

[80] «Ej ʙanī Isroil, hamono şumoro az duşmanaton naçot dodem va ʙo şumo dar çoniʙi rosti kūhi Tur va'da nihodem ʙaroi nuzuli Tavrot va ʙarojaton mann (şirinī) va salvo (ʙedona) furū firistodem

[81] Az cizhoi pokiza, ki şumoro rūzī dodaem, ʙixūred va az had maguzaroned dar zulm kardani jakdigar, to maʙodo xaşmi Man ʙa şumo rasad, ki har kas, ki xaşmi Man ʙa ū ʙirasad, ʙa rostī noʙud şudaast

[82] Va ʙa rostī, man ʙisjor omurzanda hastam ʙaroi kase, ki tavʙa kunad va imon ovarad va korhoi şoista ançom dihad, on goh roh joʙad

[83] Ej Mūso, cī ciz turo vodoşt, ki az qavmi xud peş ojī?»

[84] Guft: «Onho hamonhojand, ki az paji man ravonand. Ej Parvardigori man, man ʙa sūji Tu şitoftam, to xuşnud gardī»

[85] Alloh ʙa Mūso guft: «Ba durustī, Mo qavmi turo pas az tu ʙo iʙodati gūsola ozmoiş kardem va Somirī gumrohaşon soxt»

[86] Mūso xaşmgin va purandūh nazdi qavmaş ʙozgaştu guft: «Ej qavmi man, ojo Parvardigoraton şumoro va'dahoi nekū nadoda ʙud? Ojo muddati naʙudani man daroz şud jo xosted, ki xaşmi Parvardigoraton ʙa şumo furud ojad, ki va'dai manro xilof karded?»

[87] Guftand: Ej Mūso «Mo ʙa ixtijori xeş va'dai tu xilof nakardem. Lekin mo az zaru zevari qavmi Fir'avn ʙardoştem. Pas onhoro ʙa farmoni Somirī dar otaş andoxtem. Va Somirī niz andoxt on ciro ki ʙo xud doşt az xoki zeri poi aspi Çaʙrail alajhissalom

[88] Pas Somirī ʙaroi ʙanī Isroil çasadi gūsolae, ki sadoi govro doşt, ʙisoxt va dar fitna aftodagon ʙa ʙa'ze guftand: «In ma'ʙudi şumo va ma'ʙudi Mūsost. Va Mūso ma'ʙudi xudro faromūş kardaast»

[89] Ojo kasone ki gūsolaro parastiş kardand, namedonand, ki on heç posuxe ʙa suxanaşon namedihad va heç foidavu zijone ʙarojaşon nadorad

[90] Alʙatta, Horun niz peş az ʙargaştani Mūso ʙa onho gufta ʙud: «Ej qavmi man, şumoro ʙa in gūsola ozmudaand, to mū'min az kofir ma'lum gardad. Hamono Parvardigori şumo Allohi mehruʙon ast, az paji man ʙijoed va dar tarki iʙodati gūsola farmonʙardori man ʙoşed!»

[91] Barxe az gūsolaparaston guftand: «Mo ʙaroi parastişi gūsola hameşa qoim xohem ʙud, to vaqte ki Mūso ʙa sūji mo ʙozojad»

[92] Mūso ʙaroi ʙarodaraş Horun guft: «Ej Horun, hangome ki didī gumroh şudand, cī turo ʙozdoşt

[93] Caro az paji man naomadī. Ojo tu niz az farmoni man sarpecī karda ʙudī?»

[94] (Mūso dast ʙa rişi Horun va mūji sari ū zad, vale Horun ʙa Mūso) guft: «Ej pisari modaram, magir az rişu mūji sari man. Man tarsidam, ki agar onhoro guzoram va ʙa sūji tu ojam, ʙigūī: «Tu mijoni ʙanī Isroil çudoī afkandī va onhoro ʙa gurūh-gurūh çudo namudī va guftori maro riojat nakardī»

[95] Mūso ʙa Somirī guft: «Va tu, ej Somirī, in cī kore ʙud, ki kardī?»

[96] Somirī guft: «Man cizero didam, ki onho onro nadida ʙudand. Muşte az xoke, ki paji poji aspi Çaʙrail, ʙargiriftam va dar on qolaʙe, ki az zar soxta ʙudam ʙa şakli gūsola dar dahonaş andoxtam va nafsi ʙadi man in korro dar caşmi man ʙijorost

[97] Mūso ʙa Somirī guft: Birav, dar zindagii in dunjo cunon şavī, ki pajvasta ʙigūī: «Ba man nazdik maşav». Va niz turo va'dai digarest, dar rūzi qijomat, ki az on raho naşavī va inak, ʙa sūji ma'ʙudi xud, ki pajvasta iʙodataş mekardī, ʙingar, ki onro ʙisūzonem va onro ʙa darjo pahn va parokanda sozem

[98] Çuz in nest, ki ma'ʙudi şumo Alloh ast, ki heç ma'ʙude ʙarhaq çuz Ū nest va ilmaş hama cizro dar ʙar giriftaast

[99] Incunin xaʙarhoi guzaştaro az Mūso va Fir'avn va qavmaşon ʙaroi tu ej Rasul, hikojat mekunem. Va ʙa tu az çoniʙi Xud in Qur'onro ato kardem, ki on pand ast ʙaroi şaxse ki pand megirad

[100] Har kas, ki az on Qur'on rūj ʙartoʙad, rūzi qijomat ʙori gunoh ʙar dūş mekaşad

[101] Dar on azoʙ hameşa ʙimonad. Va ʙori rūzi qijomat ʙarojaşon ʙori ʙadest

[102] Rūze, ki dar on sur damida şavad va gunahkoronro dar on rūz kaʙudrang gird ovarem, ki rangu caşmonaşon az şiddati havli qijomat taƣjir joʙad

[103] Ohista ʙo ham suxan megūjand, ki dah şaʙonarūz ʙeş dar dunjo naistodaed

[104] Mo ʙar guftori pinhon va oşkori onon ogohtarem, on goh ki nekūraviştarini onho az saxtii rūzi qijomat faromūş karda megūjad: «Çuz jak rūz naistodaed»

[105] Turo ej Rasul, qavmat az kūhho mepursand, ki oqiʙati onho dar rūzi qijomat cī meşavad? Bigū: «Parvardigori man hamaro az çojaşon parokanda va jakson mesozad

[106] Va onhoro ʙa zamin hamvor megardonad

[107] dar on heç kaçivu pastivu ʙalandī nameʙinī

[108] Dar on rūz hama az paji on do'ī (Isrofil), meravand, ki dar on pajravī heç kaçī naʙoşad. Va sadoho dar ʙaroʙari Allohi mehruʙon past meşavand pas, ʙa çuz past cize naşunavī

[109] Dar on rūz şafoati heç kase foida nadihad, magar onro, ki Allohi mehruʙon içozat dihad va suxanaşro ʙipisandad va on içozatdodaşudagon; pajomʙaron va ʙandagoni nazdiki Alloh ʙoşand

[110] Alloh har ciro dar peşi rūji onhost az amri qijomat va har ciro dar puşti saraşon ast az amri dunjo, medonad va ilmi onon (insonho) Ūro darʙar nagirad

[111] Va cehraho dar ʙaroʙari Allohi zindai pojanda mute' meşavad va ʙa durustī, kase, ki ʙori sitamro ʙar dūş doşta ʙoşad, nokom megardad

[112] Va har kas, ki korhoi şoista kunad va mū'min ʙoşad, naʙojad az heç sitame va nuqsone ʙitarsad

[113] Hamcunone ki dar in sura ʙajon namudem, incunin in Qur'onro ʙa zaʙoni araʙī nozil kardem va dar on ʙim dodan va tarsonidanro ʙo şevahoi gunogun ʙajon kardem, şojad ʙitarsand jo Qur'on ʙaroi onho pandero padid ovarad to iʙrat va pand ʙigirand

[114] Pas, Alloh ʙalandqadr ast (az hama ajʙu nuqson pok ast) Podşohi ʙarhaq ast! hama ciz zeri tasarrufi Ūst, savoʙu azoʙaş haq ast. Va ej Rasul, peş az on ki vahj ʙa pojon rasad, dar xondani Qur'on şitoʙ makun. Va ʙigū: «Ej Parvardigori man, ʙa ilmi man ʙijafzoj»

[115] Va ʙa durustī, Mo peş az in ʙo Odam pajmon ʙastem, ki az daraxt cize naxūrad va ʙarojaş guftem, ki şajton duşmani tu va duşmani hamsarat ast, pas şumoro az çannat ʙerun nakunad, ki ʙadʙaxt şavī, vale faromūş karda şajtonro itoat kard va ʙosaʙraş najoftem

[116] Va on goh ki ʙa fariştagon guftem: «Odamro saçdai tahijja va ikrom kuned». Pas, hama saçda kardand, magar Iʙlis sar pecid

[117] Guftem: Ej Odam, hamono in duşmani tu va hamsari tust, şumoro az ʙihişt ʙerun nakunad, ki ʙadʙaxt şavī

[118] ki alʙatta, tu dar ʙihişt na gurusna meşavī va na ʙarahna memonī

[119] Va na taşna meşavī va na ducori toʙişi oftoʙ

[120] Pas şajton vasvasaaş kardu guft: «Ej Odam, ojo turo ʙa daraxti çovidonī va mulki zavolnopazir roh ʙinamojam?»

[121] Pas az on daraxt Odam va Havvo xūrdand va şarmgohaşon dar nazaraşon padidor şud. Va hamcunon ʙargi daraxtoni ʙihiştro ʙar xud mecasponidand, to şarmgohi xudro ʙipūşonand, vale Odam ʙa Parvardigori xeş osī şud va roh gum kard

[122] Sipas, Parvardigoraş ūro ʙarguzid va tavʙaaşro ʙipaziruft va hidojataş kard

[123] Guft Alloh ʙa Odam va Havvo: «Şumo har du az ʙihişt furud oed, dar hole, ki duşmani hamdigar hasted! Pas agar az çoniʙi Man şumoro rohnamoī omad, har kas az on rohnamoii man pajravī kunad, na gumroh meşavad va na ʙa ranç meaftad

[124] Va har kas, ki az jodi Man rūj gardonad, zindagiaş tang şavad dar hajoti dunjo, agarcande molu davlat doşta ʙoşad ham va dar rūzi qijomat noʙino zindaaş sozem»

[125] Gūjad on gunahkor: «Ej Parvardigori man, caro maro noʙino zinda kardī va hamono man dar dunjo ʙino ʙudam?»

[126] Alloh gūjad: Hamcunon ki tu ojoti Moro faromūş kardī, rūj toftī va imon naovardī, pas incunin imrūz xud faromūş karda şavī va dar azoʙ giriftor şavī

[127] Incunin isrofkoron va kasonero, ki ʙa ojoti Parvardigoraşon imon nameovarand, dar dunjo çazo medihem. Va alʙatta, azoʙi oxirat az azoʙe, ki dar dunjovu qaʙr azoʙ karda meşavad saxttaru pojdortar ast

[128] Va ʙaroi onon ʙajon nakard, ki peş az onho ʙisjore az mardumonro noʙud kardem, ki aknun onho dar mahalli sukunataşon roh meravand? Begumon dar in amr nişonahoe ʙaroi xiradmandon ast

[129] Va agar az peş va'dae az Parvardigorat surat nagirifta va mav'idi muşaxxas muqarrar naşuda ʙud, ʙiduni şak, azoʙi onho dar hamin dunjo lozim meşud

[130] Pas ʙar on ci megūjand, saʙr kun va Parvardigoratro peş az tulū'i xurşed va peş az ƣuruʙi on ʙa pokī va sitojiş jod kun. Va dar soathoi şaʙ va avvalu oxiri rūz niz ʙa pokī jod kun. Şojad ʙo ançomi in amalho savoʙ doda şavī va xuşnud gardī

[131] Tu ʙa onho (muşrikon va amsolaşon) nanigar, ki gurūhhoe az onhoro ʙa on az oroişi zindagii dunjo ʙahramand soxtaem, to onhoro dar on ʙiozmoem. Rizqi Parvardigorat va savoʙaş ʙehtar ast az on ci ki ʙahramandaşon soxtaem dar dunjo va pojdortar ast

[132] Ej Pajomʙar, ahli xudro ʙa namoz farmon deh va xud dar adoi on kor saʙrro peşa gir. Az tu rūzī namexohem. Mo ʙa tu rūzī medihem. Va oqiʙati xajr dar dunjovu oxirat az oni parhezgoron ast

[133] Va kofiron guftand: «Caro mū'çizae az Parvardigoraş ʙaroi mo nameovarad?» Ojo daleli ravşan az on ci dar kitoʙhoi peşin ast, ʙa onho narasidaast

[134] Agar kofironro peş az omadani pajomʙare azoʙaşon mekardem, meguftand: «Ej Parvardigori mo, caro rasule ʙar mo nafiristodī, to peş az on ki ʙa xorivu rasvoī aftem, az ojoti Tu pajravī mekardem?»

[135] Ej Rasul, ʙa onho ʙigū: «Hama muntazirand, pas şumo niz muntazir ʙimoned. Ba zudī xohed donist, ci kasone ʙa rohi rost ʙudand va ci kasone roh joftaand»

[1] Rūzi hisoʙi mardum nazdik şud va on kofiron ʙo vuçudi in ham dar ƣaflat rūjgardonand

[2] Az sūji Parvardigoraşon ʙarojaşon heç pandi tozae najomad, çuz on ki onro ʙa şūxī meşunavand va ʙa ʙozī megirand

[3] Dar hole ki dilhojaşon az Qur'on dar ƣaflatast va ʙa şahvathoi dunjo maşƣul şudaand. Va on sitamkoroni Qurajş sar ʙa gūşi jakdigar nihodandu pinhonī guftand: «Ojo in mard çuz in ast, ki insone monandi şumost? Ojo ʙo on ki ʙa caşmi xud haqiqatro meʙined, hamcunon az pai çodu meraved?»

[4] Pajomʙar (sallallohu alajhi va sallam) gft: «Parvardigori man har suxanero, ki dar osmonu zamin ʙoşad medonad va Ū şunavo ast ʙa guftori şumo va dono ast ʙar holi şumo»

[5] Balki kofiron guftand: «In Qur'on xoʙhoi pareşon ast jo ki gūjand (Muhammad) az nazdi xud durūƣ ʙastaast, ʙalki gūjand ū şoirest. Va agar ʙixohad, ki mo ūro tasdiq namoem, pas ʙaroi mo az on guna, ki ʙa pajomʙaroni peşin doda şuda ʙud, mū'çizae ʙijovarad»

[6] Peş az onho (ja'ne kofironi Makka) mardumi şahrero, ki halok kardem, imon najovarda ʙudand. Ojo inho (kofironi Makka) imon meovarand

[7] Va nafiristodem peş az tu ej Rasul, magar pajomʙaronero, ki vahj firistodem ʙa sūjaşon az mardoni ʙaşarijat ʙudand na fariştagon. Va agar xud namedoned ej muşrikoni Qurajş, pas az ulamoi axli kitoʙ ʙipursed, ki ojo pajomʙaron ʙaşar ʙudand

[8] Va Mo Pajomʙaronro ʙa surati çasadhoe, ki taom naxūrand, naofaridaem va onho çovidona ham naʙudand

[9] Sipas va'dai xeşro dar haqqi onho rost gardonidem va onhovu har kasro, ki xostem, naçot dodem va az had guzarandagonro (ja'ne muşrikonro) halok kardem

[10] Ba durustī, kitoʙe (Qur'on) ʙaroi şumo nozil kardaem, ki dar on izzat va şarafi şumost. Ojo ʙa aql darnamejoʙed cī ʙa şumo naf' meovarad va cī zarar

[11] Va cī ʙisjor aholii oʙodihoero, ki sitam karda ʙudand, halok kardem va ʙa çojaşon mardumi digare az nav pajdo kardem

[12] Cun sitamkoron azoʙi moro didand, nogahon onho az on ço megurextand

[13] Pas ʙa onon nido karda şavad. Magurezed va ʙa sūji makone, ki dar on ʙa şumo osudagī doda şud va ʙa sūji xonahoi xeş, ki ʙa on faxr mekarded ʙozgarded, to ʙuvad, ki pursida şaved az dunjoaton cizero! In nido ʙaroi istehzo gufta meşavad, cunki vaqt tamom şud va azoʙi Alloh onhoro faro girift

[14] On zamon ʙa gunohi xud iqror şuda guftand: «Voj ʙar holi mo, alʙatta, mo sitamkor ʙudem!»

[15] Va pajvasta in farjodi onho xohad ʙud, to in ki onhoro monandi gijohoni daravşuda megardonem

[16] Mo in osmonu zamin va on ciro mijoni on du hast, ʙaroi şūxī va ʙozī naofaridaem. Balki ʙar şumo xuççate gardondem, to şumo pand ʙigired va ʙidoned, ki on Zote, ki ʙijofarid inhoro, cize Ūro monand nest va iʙodat çuz ʙaroi Ū ʙa digar kas şoista nest

[17] Agar mexostem, ki ʙozicae ʙigirem, (ja'ne mexostem, ki hamsar jo farzande ʙigirem) qat'an, cize munosiʙi xud intixoʙ mekardem, agar ançomdihandai in kor meʙudem. Vale in korro namekunem, zero Alloh ʙa hamsar va farzand muhtoç nest

[18] Balki haqro ʙar sari ʙotil mezanem, to onro dar ham kūʙad va ʙa nogoh ʙotil noʙud meşavad. Va voj ʙar şumo ej muşrikon, az on ci ʙa Alloh nisʙat medihed

[19] Az oni Ūst, har kī dar osmonhovu zamin ast. Va fariştagone, ki dar nazdi Ū hastand, az parastişi Ū sar nametoʙand va xasta nameşavand

[20] Hameşa şaʙu rūz tasʙeh megūjand; sustī namevarzand

[21] Ojo muşrikon dar zamin ma'ʙudonero giriftaand, ki murdagonro az gūr ʙarmeangezand

[22] Agar dar zaminu osmon ma'ʙudone çuz Allohi ʙarhaq meʙud, har du (ja'ne, zaminu osmon) taʙoh meşudand. Pas, Alloh, Parvardigori Arş ast, az har ci ʙa Ū sifat mekunand, pok ast

[23] Alloh taolo az on ci ki hukm mekunad, pursida nameşavad va hamai onho az guftoru kirdoraşon pursida meşavand

[24] Ojo in muşrikon ƣajr az Ū (Allohi ʙarhaq) ma'ʙudone giriftaand, ki na foida meorand va na zarar va na zinda megardonand va namemironand? Bigū ej Pajomʙar: «Huççati xud ʙijovared. Dar in kitoʙ suxani kasonest, ki ʙo man hastand az ummatoni man va suxani kasone, ki peş az man ʙudaand az ummatoni guzaşta», ʙalki ʙeştaraşon haqro namedonand va az rūi çaholat va taqlid şirk meorand, pas az on rūj megardonand

[25] Mo peş az tu ej Rasul, heç pajomʙare nafiristodem, magar on ki ʙa ū vahj kardem, ki çuz Man ma'ʙudi ʙarhaq nest. Pas, ʙa ixlos Maro ʙiparasted

[26] Va muşrikon guftand, ki Allohi mehruʙon farzand ixtijor kardaast, pok ast Ū. Balki onon (fariştagon dar nazdi Alloh) ʙandagone giromī hastand

[27] Dar suxan guftan ʙar Alloh peşdastī namekunand va ʙa farmoni Ū kor mekunand

[28] Alloh medonad har ci dar ʙaroʙari fariştagon ast va har ci puşti sari onhost. Va onon şaf'oat namekunand, magar ʙaroi kase, ki Alloh az ū xuşnud şudaast va az tarsi Ū harosonand

[29] Har kas az onho (fariştagon), ki ʙigūjad: «Man ƣajri Ū Allohi ʙarhaqam», çahannamro sazoi ū megardonem va sitamkoronro cunin çazo medihem

[30] Ojo kofiron namedonand, ki osmonhovu zamin furū ʙasta ʙudand, na ʙoron az osmon meʙorid va na gijoh az zamin merūid, pas Mo onhoro ʙa qudrati xud kuşodem. Va har cizi zindaero az oʙ padid ovardem? Caro imon nameovarand

[31] Va ʙar rūi zamin kūhhoi ustuvor ʙijofaridem, to zamin qaror girad va onhoro nalarzonad. Va dar mijoni on kūhho rohhoi kuşode ʙa vuçud ovardem, to ʙuvad, ki onho roh ʙijoʙand

[32] Va osmonro saqfe ʙaroi zamin ʙe sutun nigohdoştaşuda soxtem va ʙoz ham kofiron az nişonahoi on rūj megardonand va tafakkur dar nişonahoi osmon namekunand, monandi oftoʙ, mahtoʙ va sitoraho

[33] Va Ūst on Allohe, ki şaʙu rūz va oftoʙu mohro ʙijofarid, ki har jake dar madori muajjane şino mekunand

[34] Mo peş az tu ej Rasul, heç insonero çovidon nasoxtaem. Ojo agar tu ʙimirī, onho çovidon ʙimonand

[35] Va har insone mazai margro mecaşad va şumoro ʙa tariqi imtihon ʙa saxtiju osudagī giriftor mekunem va ʙa sūi Mo ʙaroi hisoʙu çazo ʙozgardonida meşaved

[36] (Ej Rasul), cun kofiron turo ʙuʙinand, çuz ʙa tamasxur turo namenigarand va ʙo hamdigar megūjand: «Ojo in şaxs ast, ki ma'ʙudonatonro ʙa ʙadī jod mekunad?» Va inho xud az jodi Allohi mehruʙon va ne'mathojaş va on ci nozil kardaast az Qur'on munkirand

[37] Odamī, şitoʙkor ofarida şudaast. Va qurajşiho sarkaşona ʙa furud omadani azoʙ şitoʙ namudand, vale Alloh taolo ʙimaşon karda farmud: Zud ast, ki ojoti (azoʙi) xudro ʙa şumo nişon xoham dod. Pas şitoʙ makuned

[38] Va kofiron masxara karda megūjand: «Agar rost megūed, pas on va'dai azoʙ kuçost?»

[39] Agar kofiron surati holi on vaqtro medonistand, ki otaşro az rūi xeş va az puşti xeş ʙozdoşta nametavonand va ʙa onho nusrat doda nameşavad, haroina, ʙar aqidai kufraşon nameistodand va ʙar zarari xud talaʙi şitoʙi azoʙ namekardand

[40] Balki azoʙi rūzi qijomat nogahon ʙa onho ʙijojad, pas onhoro hajron gardonad va onro daf' karda natavonand va ʙarojaşon mūhlat doda nameşavad, to tavʙa kunand

[41] Ba durustī, pajomʙaronero, ki peş az tu ʙudand, niz ʙa masxara girifta ʙudand, vale azoʙe, ki masxaraaş mekardand, ʙar sari masxarakunandagon furud omad

[42] (Ej Rasul), ʙaroi onon ʙigū, ki şitoʙ mekunand dar azoʙ: «Kist, on ki şumoro şaʙu rūz az azoʙu qahri Allohi mehruʙon nigoh medorad?» Balki onho az jod kardani Parvardigoraşon va Qur'on rūjgardonand

[43] Ojo ʙaroi muşrikon ma'ʙudone hastand ƣajri mo, ki muhofizat mekunand onhoro az musiʙatho, hol on ki xudro jorī doda nametavonand, pas cī guna pajravonaşonro jorī medihand? Va onho az azoʙi Mo mahfuz namemonand

[44] Balki Mo onho va padaronaşonro ʙahramand kardem, to muddati umraşon daroz şud. Vale kofiron ʙo molu farzand va hajoti darozaşon maƣrur şuda ʙar kufraşon ʙoqī mondand va gūjo, ki azoʙ doda nameşavand. Ojo in muşrikon, ki şitoʙi azoʙi Alloh mekunand nameʙinand, ki Mo pajvasta ʙa suroƣi sarzamini kufr meoem, ki onro az atrof va domanahojaş mekohem? Ojo onho pirūzand jo Mo

[45] Bigū ej Rasul ʙaroi on gujandgone, ki az tu talaʙ mekunand, to ʙarojaşon nişonae ʙijovarī: «Man şumoro ʙo vahj (Qur'on) ʙim mediham», vale odamoni karro (ja'ne kofiron) cun ʙim dihand, sadoro nameşunav and

[46] Va agar andake az azoʙi Parvardigorat ʙa onho (kofiron) ʙirasad, ʙar gunohi xud iqror şavand va xohand guft: «Voj ʙar mo, ʙa durustī, ki mo sitamkor ʙudaem!»

[47] Baroi rūzi qijomat tarozuhoi adlro omoda mekunem va ʙa heç kas cize (kamtarin) sitam nameşavad. Agar ci amale ʙa vazni jak xardal ham ʙoşad, ʙa hisoʙaş meovarem, ki mo hisoʙro ʙasandaem

[48] Va ʙa durustī, ki ʙa Mūso va Horun huççat va nusrate dodem ʙar ƣoliʙ omadani duşmanaşon va niz kitoʙi (Tavrotro) dodem, ki haqqu ʙotilro az jakdigar çudo mekunad va on ravşanivu pand ast ʙaroi parhezgoron

[49] Onon, ki az Allohi xeş ƣoiʙona metarsand va az rūzi qijomat harosnokand

[50] Va in Qur'one, ki nozil kardaem ʙar Muhammad sallallohu alajhi va sallam on pandest ʙaroi kase, ki pand megirad va amal ʙa on mekunad va ʙisjor foidaovaru ʙoʙarakat ast. Ojo şumo munkiri on hasted

[51] Va ʙa tahqiq Mo peş az in dodem ʙa Iʙrohim hidojat va rohjoʙiaşro, ki mardumro ʙa on da'vat namud va ʙa ahvoli ū dono ʙudem

[52] On goh ki ʙa padaraş va qavmaş guft: «In ʙuthoe, ki xud soxtaed va parastişi onhoro lozim giriftaed, cistand?»

[53] Guftand: «Padaronamonro didem, ki onhoro meparastidand»

[54] Iʙrohim ʙarojaşon guft: «Alʙatta, şumo va padaronaton dar gumrohii oşkoro ʙudaed»

[55] Guftand: «Baroi mo suxani haqqe ovardaī jo az kasoni şūxikunandavu ʙozingar hastī?»

[56] Iʙrohim ʙarojaşon guft: «Balki haqro ovardaam va şumoro da'vat ʙa iʙodati Vaj mekunam, ʙalki Parvardigori şumo, Parvardigori osmonhovu zamin ast. On zotest, ki onhoro ʙijofaridaast. Va man ʙar in suxan, ki megūjam, guvohī mediham

[57] Va ʙa Alloh savgand, ʙa'de ki şumo ʙiraved, corai in ʙutonatonro xoham kard»

[58] Pas Iʙrohim onhoro pora-pora kard. Magar ʙuzurgtarinaşonro, şojad, ki qavmaş ʙa sūji ū ruçū' kunand va az ū ʙipursand, to çavoʙ dodan natavonad va gumrohiaşon ʙajon gardad va huççat ʙar onho ʙarpo şavad

[59] Qavmi Iʙrohim guftand: «cī kase ʙa ma'ʙudoni mo cunin kardaast? Alʙatta, ū az sitamkoron ast!»

[60] Kasone, ki şunida ʙudand Iʙrohim savgand jod kardaast va ʙa ʙuthojaşon corae meʙinad, guftand: «Şunidaem, ki çavone ʙa nomi Iʙrohim ʙa ʙadī az onho suxan meguftaast»

[61] Sardoroni qavm guftand: «Iʙrohimro ʙa nazdi mardum ʙijovared, to ʙoşad, ki onho şahodat dihand»

[62] Guftand: «Ej Iʙrohim, ojo tu ʙo ma'ʙudoni mo cunin kardaī?»

[63] Iʙrohim guft: «Balki ʙuti ʙuzurgtarinaşon cunin kardaast. Agar suxan megūjand, az onho ʙipursed»

[64] Cun gumrohiaşon zohir şud ʙo xud omadand va guftand: «Begumon şumo xud sitamkor hasted»

[65] On goh ʙa hajrat sar furū doştand va ʙoz ʙa sarkaşii xud ʙozgaşta guftand: «Tu xud medonī, ki inho suxan namegūjand»

[66] Iʙrohim ʙarojaşon guft: «Ojo ƣajri Alloh cizero meparasted, ki şumoro na foida merasonad, na zijon

[67] Voj ʙar şumo va voj ʙar cizhoe, ki ʙa çoi Alloh meparasted. Ojo xirad namevarzed

[68] Cun haq zohir şud va huççataşon ʙotil gaşt, guftand: «Agar mexohed kore ʙikuned, ūro ʙisūzoned va ma'ʙudoni xudro nusrat dihed»

[69] Guftem: «Ej otaş, ʙar Iʙrohim sard va salomat ʙoş!»

[70] Qavmaş mexostand ʙaroi Iʙrohim makre ʙijandeşand, vale Mo onhoro zijonkortarini mardum namudem

[71] Va naçot dodem Iʙrohim va Lutro az duşmanaşon Namrud va qavmaş az sarzamini Iroq ʙa sūji sarzamini Şom, ki dar on ʙaroi çahonijon ʙarakat nihodaem

[72] Va ʙa Iʙrohim Ishoqro va ilova ʙar on naʙerae, cun Ja'quʙro ʙaxşidem. Va hamaro az şoistagon gardonidem

[73] Va hama Iʙrohimu Ishoq va Ja'quʙro peşvojone soxtem, ki ʙa amri Mo hidojat mekardand. Va ançom dodani korhoi nek va ʙarpoj doştani namoz va dodani zakotro ʙa onho vahj kardem va hama parastandai Mo ʙudand

[74] Va ʙa Lut hukmu ilm dodem va ūro az dehae (Sadum), ki mardumaş korhoi palid mekardand, naçotaş ʙaxşidem. Haroina, ʙa saʙaʙi ançom dodani korhoi nopok va munkar onho mardumi ʙadu fosiq ʙudand

[75] Lutro dar rahmati xeş doxil kardem, ki alʙatta, ū az şoistagon ʙud

[76] Va Nūhro jod kun ej Rasul, ki peş az tu va peş az Iʙrohimu Lut, Moro nido kard. Pas, duoi ūro qaʙul kardem va ū va xonadonaşro az rançi ʙuzurg naçot dodem

[77] Va ūro ʙar mardume, ki ojoti Moro durūƣ meʙarovardand, pirūzī dodem. Hamono onon mardumi ʙad ʙudand, pas Mo hamaro ƣarq soxtem

[78] Va Dovudu Sulajmonro jod kun ej Rasul, on goh ki dar ʙorai kiştzore dovarī kardand, ki gūsfandoni qavme şaʙona ʙa kiştzori digare daromada dar on ço carida kiştzoraşro talaf dodand. Va Mo şohidi dovarii onho ʙudem. Pas Dovud hukm kard: gūsfandone, ki kiştzorro talaf dodaand, ʙa sohiʙi zamin doda şavad. Ammo Sulajmon hukmi durust kard, ki sohiʙoni gūsfandon, gusfandonro ʙa sohiʙi kiştzor medihad va az nasli on va paşmi on va az şiri on istifoda meʙarad, to ʙaroʙar şudani qimati kişt, ʙa'd az on sohiʙoni gūsfandon gūsfandonro megirand

[79] Va in şevai dovariro ʙa Sulajmon omūxtem va har jakero hukmu ilme dodem va kūhhoro mute'i Dovud gardonidem, ki onho va parrandagon ʙo ū (Dovud) tasʙeh meguftand va in hamaro Mo kardem

[80] Va ʙa ū omūxtem, to ʙarojaton zireh ʙisozad. To şumoro ʙa hangomi çangidanaton hifz kunad. Pas, ojo ne'matero, ki Alloh taolo ʙa şumo arzonī kard ʙa vositai ʙandaaş Dovud alajhissalom, şukrkunanda hasted

[81] Va ʙaroi Sulajmon tundʙodro farmonʙardor kardem, ki ʙa amri ū ʙa sūji sarzamini (Şom), ki ʙarakataş doda ʙudem, harakat mekard. Va mo ʙa har cize ogohem

[82] Va gurūhe az şajtonho (çinho) ʙarojaş dar ʙahr şinovarī mekardand va az on ʙarojaş durru gavharro meʙarovardand va çuz on ʙa korhoi digar maşƣul ʙudand va Mo hofizi onho ʙudem

[83] Va jod kun ej Rasul, ki Mo Ajjuʙro ʙa ʙemorii ʙuzurg imtihonaş kardem, ki ahl va molu farzandaş az dast raftand, pas, saʙr kard va umedi savoʙ kard, on goh ki Parvardigoraşro nido dod: «Ba man ʙemorī va ranç rasidaast va Tu mehruʙontarini mehruʙononī, pas maro şifo deh»

[84] Pas duojaşro içoʙat kardem. Va on ciro, ki az ranç ʙo vaj ʙud, az ū dur kardem va xonadonaşro va monandi onhoro ʙo onho ʙa ū ʙozgardonidem. Va in rahmate ʙud az çoniʙi Mo, to iʙodatkunandagon hameşa ʙa jod doşta ʙoşand

[85] Va Ismoil va Idris va Zulkiflro jod kun, ki hama az saʙrkunandagon dar toati Alloh va dur az ma'sijati Alloh va rozişavanda ʙar qazovu qadari Alloh ʙudand

[86] Ononro dar rahmati xud darovardem va ʙa durustī, ki onho ham dar zohir va ʙotin az şoistagon ʙudand

[87] Va Zunnun; (Junus iʙni Matto alajhissalom)-ro jod kun, (ki Alloh taolo ūro ʙa sūji qavmaş firistod, to qavmaşro da'vat namojad, vale da'vati ūro qaʙul nakardand va ū va'da ʙar azoʙaşon kard, tavʙa nakardand va xud saʙr nakard), cun xaşmnok ʙiraft va pindoşt, ki hargiz ʙar ū tang namegirem, (lekin Alloh taolo ūro ʙa tangī va zindon imtihon kard, ki mohī ūro dar ʙahr ʙa halqaş furū ʙurd. Va dar se torikī; torikii şaʙ va ʙahr va şikami mohī tavʙa karda) nido dod: «Heç Allohe ʙarhaq çuz Tu nest. Tu pok hastī va man az sitamkoron hastam»

[88] Pas duojaşro qaʙul kardem va ūro az ƣam naçot dodem va hamcunin mū'minonro naçot medihem

[89] Va Zakarijoro jod kun, ki dar pironsolī az Alloh talaʙi farzand kard, on goh ki Parvardigoraşro nido kard: «Ej Parvardigori man, maro tanho maguzor. Va Tu ʙehtarini vorisonī!»

[90] Duojaşro qaʙul kardem va ʙa ū Jahjoro ʙaxşidem va zanaşro ʙarojaş dar axloq va homiladorī va vilodat şoista gardonidem. Ba durustī, ki in pajomʙaron dar korhoi nek şitoʙ mekardand va ʙa ʙimu umed Moro mexondand va dar ʙaroʙari Mo furūtan ʙudand

[91] Va jod kun ej Rasul, on zanro (ja'ne, qissai Marjam, duxtari Imron)-ro, ki şarmgohi xudro az harom nigoh doşt va Mo az rūhi Xud dar ū damidem (ja'ne, ʙe heç şavhar homilador şud), pas, ū va farzandaş (Iso alajhissalom)-ro ʙaroi çahonijon iʙrate gardonidem

[92] Guftem: Ej mardum, ʙa durustī, ki in dini şumost, dini jagona va on islom ast, ki hamai pajomʙaroni guzaşta ʙar on ʙudand. Va alʙatta, Man Parvardigori şumojam, pas Maro ʙiparasted

[93] Lekin mardum ʙar pajomʙaroni xud ixtilof kardand. Va dar dini xeş firqa-firqa şudand. Hama ʙa nazdi Mo ʙozmegardand va ʙar on ci ki kardaand, muhosaʙa karda meşavand