Ukrainian

[1] Imʺyam Allaha Mylostyvoho, Myloserdnoho

[2] Khvala Allahu, Hospodu svitiv

[3] Mylostyvomu, Myloserdnomu

[4] Tsaryu Sudnoho Dnya

[5] Lyshe Tobi my poklonyayemosya i lyshe v Tebe prosymo dopomohy

[6] vedy nas shlyakhom pryamym

[7] shlyakhom tykh, koho Ty nadilyv blahamy, a ne tykh, khto pid hnivom Tvoyim, i ne tykh, khto zablukav

[1] Alif. Lyam. Mim

[2] Tse — Pysannya, v yakomu nemaye sumnivu, — pryamyy shlyakh dlya bohoboyazlyvykh

[3] yaki viruyutʹ u potayemne, zvershuyutʹ molytvu ta zhertvuyutʹ iz toho, chym nadilyly My yikh

[4] yaki viryatʹ u te, shcho zislano tobi ta v te, shcho zislano pered toboyu, i vpevneni v isnuvanni nastupnoho zhyttya

[5] Vony na shlyakhu Hospoda yikhnʹoho, vony matymutʹ uspikh

[6] Voistynu, tym, yaki ne viruyutʹ, bayduzhe, zasterihatymesh ty yikh chy ni — vony ne uviruyutʹ

[7] Allah zapechatav yikhni sertsya ta slukh, a na ochakh yikhnikh zavisa. Chekaye na nykh kara velyka

[8] YE sered lyudey taki, khto hovorytʹ: «My uviruvaly v Allaha ta v Ostanniy Denʹ», — ale zh naspravdi ne viruyutʹ vony

[9] Vony namahayutʹsya obmanuty Allaha y tykh, yaki uviruvaly, ale zh naspravdi vony obmanyuyutʹ lyshe samykh sebe. Ta ne rozumiyutʹ tsʹoho vony

[10] Yikhni sertsya khvori i posylytʹ Allah tsyu khvorobu! Chekaye na nykh bolisna kara — za te, shcho vony hovoryly nepravdu

[11] Koly hovoryatʹ yim: «Ne chynitʹ bezchestya na zemli», — vony vidpovidayutʹ: «Ta my zh tilʹky robymo krashche!»

[12] Ta zh ni! Voistynu, vony — nechestyvtsi, khocha sami tsʹoho y ne vidchuvayutʹ

[13] I koly hovoryatʹ yim: «Uviruyte — tak, yak vzhe uviruvaly lyudy», — to vidpovidayutʹ vony: «Nevzhe my uviruyemo tak, yak uviruvaly tsi nevihlasy?» Ta zh ni! Voistynu, tse vony — nevihlasy, ale sami tsʹoho ne znayutʹ

[14] I koly vony zustrichayutʹ tykh, yaki uviruvaly, to hovoryatʹ: «My uviruvaly!» A koly zalyshayutʹsya naodyntsi zi svoyimy shaytanamy, to hovoryatʹ: «My — z vamy i my lyshe nasmikhalysya!»

[15] Allah sam pohluzuye z nykh ta y zalyshytʹ yikh blukaty v neposlukhu

[16] Vony — ti, yaki kupyly omanu za pryamyy shlyakh! Ale nemaye prybutku v tsiy spravi i ne ydutʹ vony pryamym shlyakhom

[17] Vony — yak ti, khto rozpalyv vohonʹ, a koly vin osvityv use navkolo, Allah zabrav tse svitlo, zalyshyvshy yikh u pitʹmi, i nichoho ne bachatʹ vony

[18] Hlukhi, nimi ta slipi! Vony ne povernutʹsya [na pryamyy shlyakh]

[19] Abo y na tykh, shcho potrapyly pid zlyvu iz khmary na nebi, a tam — temryava, hrim, blyskavka! Vony boyatʹsya smerti y zatulyayutʹ palʹtsyamy vukha, koly vdaryaye blyskavka. Allah otochuye neviruyuchykh

[20] Blyskavka malo ne osliplyuye yikh. Koly spalakh osvitlyuye yikh, vony ydutʹ, a koly ohortaye temryava, zupynyayutʹsya. Yakby Allah pobazhav, to zabrav by yikhniy slukh ta zir. Voistynu, Allah spromozhnyy na kozhnu rich

[21] O vy, lyudy! Poklonyaytesya Hospodu vashomu, Yakyy stvoryv i vas, i tykh, shcho zhyly pered vamy. Mozhlyvo, vy budete bohoboyazlyvymy

[22] Tomu, Khto stvoryv dlya vas zemlyu lozhem, a nebo — steleyu, Khto zislav iz neba vodu y prorostyv neyu plody dlya vashoho prozhytku. Tozh ne dodavayte Allahu rivnykh, adzhe vy znayete

[23] Yakshcho vy sumnivayetesʹ u tomu, shcho zislaly My rabu Nashomu, to prynesitʹ suru, podibnu do tsiyeyi! I poklychte svoyikh svidkiv, okrim Allaha, yakshcho vy pravdyvi

[24] A yakshcho vy ne zrobyte tsʹoho — a vy nikoly ne zrobyte tsʹoho! — to biytesya vohnyu, v yakomu palayutʹ lyudy ta kaminnya. Chekaye vin na neviruyuchykh

[25] Spovisty zh radisnu zvistku tym, yaki uviruvaly y tvoryly dobro. Chekayutʹ na nykh sady, de techutʹ riky. Koly nadilyayutʹ yikh plodamy zvidty, to vony hovoryatʹ: «Tse te, chym nadilyaly nas ranishe», — ale zh naspravdi skhozhi vony lyshe zzovni. Matymutʹ vony tam prechystykh druzhyn. I budutʹ vony tam doviku

[26] Voistynu, Allah ne posoromytʹsya navesty yak pryklad komara abo y shchosʹ ponad nʹoho. Tozh ti, yaki uviruvaly, znayutʹ, shcho taka prytcha — istyna vid Hospoda yikhnʹoho, a ti, yaki ne uviruvaly, hovoryatʹ: «Shcho khotiv skazaty Allah tsiyeyu prytcheyu?» Bahatʹokh Vin zbyvaye neyu zi shlyakhu, a bahatʹokh vede shlyakhom pryamym. A zi shlyakhu Vin zbyvaye lyshe nechestyvtsiv

[27] tykh, yaki porushuyutʹ zavit Allaha pislya pryynyattya yoho, rozryvayutʹ te, shcho Allah nakazav zʺyednaty, ta y chynyatʹ bezchestya na zemli! Same vony vtratyatʹ use

[28] Yak, vy ne viruyete v Allaha? Vy buly mertvymy, a Vin dav vam zhyttya. Potim Vin znovu vmertvytʹ vas i znovu podaruye vam zhyttya, i do Nʹoho povernetesʹ vy

[29] Vin — Toy, Khto stvoryv dlya vas use, shcho na zemli, a potim povernuvsya do neba ta y vporyadkuvav sim nebes. Vin znaye pro kozhnu rich

[30] I koly skazav Hospodʹ tviy anhelam: «YA postavlyu namisnyka na zemli!» — to vony zapytaly: «Ty khochesh postavyty tam toho, khto chynytyme bezchestya ta prolyvatyme krov, todi yak My proslavlyayemo Tebe khvaloyu ta slavymo svyatistʹ Tvoyu?» Vin vidpoviv: «YA znayu te, choho ne znayete vy!»

[31] I Vin navchyv Adama vsikh imen, a potim skazav anhelam: «Nazvitʹ Meni tsi imena, yakshcho vy pravdyvi!»

[32] Ti vidpovily: «Preslavnyy Ty! My znayemo lyshe te, chomu Ty navchyv nas. Voistynu, Ty — Vseznayuchyy, Mudryy!»

[33] Todi Vin skazav: «O Adame! Nazvy yim tsi imena!» A koly toy nazvav yim tsi imena, Vin movyv: «Chy zh ne hovoryv YA vam, shcho znayu potayemne nebes i zemli, i znayu te, shcho vidkryvayete vy ta shcho prykhovuyete?»

[34] I koly My skazaly anhelam: «Nyzʹko vklonitʹsya Adamu!» — to vklonylysya usi, krim Iblisa, yakyy vidmovyvsya, vyvyshchyvsya ta stav neviruyuchym

[35] I skazaly My: «O Adame! Zhyvy razom zi svoyeyu druzhynoyu u rayu. Yizhte doskhochu, koly b vy ne pobazhaly. Ale ne nablyzhaytesʹ do tsʹoho dereva, bo stanete odnymy z nechestyvtsiv!»

[36] Prote shaytan zmusyv yikh perechepytysʹ ob nʹoho. Tozh vony zalyshyly te, shcho bulo tam, i skazaly My: «Vyyditʹ! I odni z vas budutʹ vorohamy dlya inshykh! Zemlya stane dlya vas prytulkom i vy matymete tam prozhytok — do pevnoho chasu!»

[37] I pryynyav Adam slova Hospoda svoho y pokayavsya pered Nym. Voistynu, Vin — Pryymayuchyy kayattya, Myloserdnyy

[38] I skazaly My: «Vyyditʹ zvidty vsi!» A yakshcho pryyde vid Mene do vas pryamyy shlyakh, to ti, khto ytyme pryamym shlyakhom Moyim, ne matymutʹ strakhu y ne budutʹ zasmucheni

[39] A ti, yaki ne viruvaly ta y vvazhaly Nashi znamennya brekhneyu, vony — zhyteli pekla. Budutʹ vony tam doviku

[40] O syny Israyilya! Z·hadayte blaha Moyi, yakymy YA nadilyv vas! Trymaytesya zavitu zi Mnoyu i YA trymatymusya zavitu iz vamy! I biytesʹ lyshe Mene

[41] I uviruyte v te, shcho YA zislav yak pidtverdzhennya danoho vam, ta y ne budʹte pershymy, khto ne povirytʹ u tse. Ne prodavayte znamenʹ Moyikh za nyzʹku tsinu i biytesya lyshe Mene

[42] Ne vbyrayte istynu v nepravdu ta ne prykhovuyte istyny, adzhe vy yiyi znayete

[43] Zvershuyte molytvu, davayte zakyat ta skhylyayte kolina razom iz tymy, khto vzhe robytʹ tse

[44] Nevzhe vy zaklykayete lyudey do pravednosti y zabuvayete pro sebe? Adzhe vy chytayete Pysannya! Khiba vy ne rozumiyete

[45] Shukayte dopomohy v terpinni y molytvi. Tse vazhko dlya vsikh, okrim smyrennykh

[46] yaki vpevneni, shcho zustrinutʹ Hospoda svoho y povernutʹsya do Nʹoho

[47] O syny Israyilya! Z·hadayte blaha Moyi, yakymy YA nadilyv vas! YA vyvyshchyv vas nad usima inshymy zhytelyamy svitiv

[48] I biytesya toho Dnya, koly zhodna dusha ne distane kary za inshu, i ne pryymutʹ vid neyi zastupnytstva, i ne vizʹmutʹ vid neyi vidkupu. I nikhto ne matyme pomichnykiv

[49] I osʹ My vryatuvaly vas vid rodu Firauna, yakyy chynyv nad vamy zhorstoku rozpravu, vbyvayuchy syniv vashykh i zalyshayuchy zhyvymy vashykh zhinok. I u tsʹomu dlya vas vid Hospoda vashoho velyke vyprobuvannya

[50] I osʹ rozitnuly My more dlya vas ta y vryatuvaly vas, i vtopyly tam rid Firauna. I vy bachyly tse

[51] I osʹ My poklykaly Musu na sorok nochey. Ale pislya tsʹoho vy pochaly [poklonyatysʹ] tilʹtsyu! Nechestyvtsi zh vy

[52] Ta potim My prostyly vas — mozhlyvo, vy budete vdyachnymy

[53] I osʹ My daruvaly Musi Pysannya ta Rozriznennya — mozhlyvo, pidete vy pryamym shlyakhom

[54] I osʹ skazav Musa narodu svoyemu: «O narode miy! Uzyavshy [dlya pokloninnya] tilʹtsya, vy buly nespravedlyvi sami do sebe. Pokaytesʹ zhe pered Tvortsem svoyim i vbyyte [nechestyvykh] iz vas — tak bude krashche dlya vas pered Tvortsem vashym! I pryyme Vin kayattya vashe, voistynu, Vin — Pryymayuchyy kayattya, Myloserdnyy!»

[55] I osʹ skazaly vy: «O Muso! My ne povirymo tobi, poky ne pobachymo Allaha na vlasni ochi!» I vrazyla vas blyskavka, koly vy dyvylysya

[56] A potim My voskresyly vas, pislya vashoyi smerti — mozhlyvo, vy budete vdyachni

[57] I My zatinyly vas khmaroyu y zislaly vam mannu ta perepeliv:«Yizhte blaha, yakymy My nadilyly vas!» Vony buly nespravedlyvi ne do Nas, a do samykh sebe

[58] I My skazaly: «Uviyditʹ u tse selyshche! Yizhte doskhochu, koly skhochete y de skhochete!» Uviyditʹ do bramy, nyzʹko vklonitʹsya y skazhitʹ: «Prosty nas!» — shchob prostyly My hrikhy vashi ta prymnozhyly [vynahorodu] pravednykam

[59] Ti, khto chynytʹ nespravedlyvo, zaminyly skazani dlya nykh slova na inshi. Tozh My zislaly na tykh, khto chynytʹ nespravedlyvistʹ, karu nebesnu — za te, shcho vony tvoryly bezchestya

[60] I koly poprosyv Musa vody dlya narodu svoho, to skazaly My: «Udar svoyeyu palytseyu v skelyu!» I potekly zvidty dvanadtsyatʹ dzherel. I kozhne plemʺya znalo, zvidky yomu pyty. «Yizhte y pyyte z toho, chym nadilyv vas Allah! I ne siyte na zemli zla!»

[61] I osʹ vy skazaly: «O Muso! Vazhko nam yisty odne y te zh same. Poprosy svoho Hospoda, shchob Vin zrostyv dlya nas te, shcho roste na zemli: zelenʹ, ohirky, chasnyk, sochevytsyu ta tsybulyu!» Vidpoviv Musa: «Nevzhe vy prosyte zaminyty te, shcho krashche, na shchosʹ nyzʹke? Iditʹ zhe v budʹ-yake selyshche! Tam bude vam te, choho vy prosyte!» Spitkaly yikh prynyzhennya y bidnistʹ, ta y naklykaly vony na sebe hniv Allaha! Tse yim za te, shcho vony ne viruvaly u znamennya Allaha, shcho vbyvaly prorokiv bez prava na te, shcho chynyly neposlukh ta buly porushnykamy

[62] Voistynu, tym, khto uviruvav, i yudeyam, i tym, yaki ye khrystyyanamy, i sabeyam — usim, khto uviruvav v Allaha, v Ostanniy Denʹ i khto tvoryv dobro — vynahoroda u Hospoda yikhnʹoho. Ne matymutʹ vony strakhu y ne budutʹ zasmucheni vony

[63] I koly My uklaly iz vamy zavit ta pidnesly nad vamy horu [Sinay]: «Mitsno trymaytesya toho, shcho My daruvaly vam

[64] Ale pislya tsʹoho vy vidvernulysya! Ta yakby ne laska Allaha do vas ta ne mylistʹ Yoho, vy b neodminno zaznaly vtrat

[65] Vy znaly tykh sered vas, khto porushuvav subotu. Tomu My skazaly yim: «Budʹte mavpamy merzennymy!»

[66] My zrobyly tse [pokarannya] prykladom dlya suchasnykiv ta nastupnykiv, povchannyam dlya bohoboyazlyvykh

[67] I koly skazav Musa narodu svoyemu: «Voistynu, Allah nakazuye vam zabyty korovu!» Vony zapytaly: «Ty shcho hluzuyesh iz nas?» Toy vidpoviv: «Shukayu zakhystu v Allaha, shchob ne buty nevihlasom!»

[68] Vony skazaly: «Poprosy svoho Hospoda, shchob Vin poyasnyv nam, yakoyu vona povynna buty». Musa vidpoviv: «Vin hovorytʹ: korova povynna buty i ne staroyu, i ne telytseyu, a chymosʹ serednim mizh tsym. Tozh robitʹ, shcho nakazano vam!»

[69] Vony skazaly: «Poprosy svoho Hospoda, shchob Vin poyasnyv nam, yakoyi vona povynna buty masti!» Musa vidpoviv: «Vin hovorytʹ: korova povynna buty rudoyu, svitloho vidtinku. Kolir yiyi tishytʹ toho, khto pohlyane na neyi!»

[70] Vony skazaly: «Poprosy svoho Hospoda, shchob Vin poyasnyv nam, yakoyu povynna vona buty, bo vsi korovy dlya nas odnakovi. Todi, yakshcho pobazhaye Allah, my neodminno pidemo pravylʹnym shlyakhom!»

[71] Musa vidpoviv: «Vin hovorytʹ, shcho tse korova, yaka ne ore ta ne khodytʹ pered kolesom dlya zroshuvannya, vilʹna vid budʹ-yakykh vad chy plyam». Vony vidpovily: «Teper ty pryyshov do nas z istynoyu!» I vony zabyly yiyi, khoch dumaly vzhe tsʹoho ne robyty

[72] I koly vy vbyly zhyvu dushu y sperechalysya pro tse, Allah rozkryv te, shcho prykhovuvaly vy

[73] My skazaly: «Vdarte [pomerloho] yakoyusʹ chastynoyu korovy! Tak Allah ozhyvlyaye mertvykh i pokazuye vam znamennya Svoyi — mozhlyvo, vy zrozumiyete!»

[74] Potim sertsya vashi zrobylysya zhorstokymy y staly yak kaminʹ abo y tverdishe! Ale ye skeli, z yakykh techutʹ strumky. A shche taki, shcho rozkolyuyutʹsya y vykhodytʹ iz nykh voda. A ye y taki, shcho padayutʹ vid strakhu pered Allahom! I Allah ne zabuvaye toho, shcho robyte vy

[75] Nevzhe vy spodivayetesʹ, shcho vony poviryatʹ vam? Dekhto z nykh chuv slova Allaha, a potim, zrozumivshy, spotvoryuvav yikh. I vony znaly tse

[76] I koly zustrichaly vony tykh, yaki uviruvaly, to hovoryly: «Uviruvaly my!» A zalyshayuchysʹ naodyntsi, hovoryly: «Navishcho vy rozpovidayete yim te, shcho Allah vidkryv vam? Nevzhe dlya toho, shchob vony korystuvalysya tsym yak dokazom proty vas pered Hospodom vashym? Nevzhe vy ne rozumiyete?»

[77] Khiba vony ne znayutʹ, shcho Allah vidaye te, shcho vony prykhovuyutʹ, i te, shcho vony vidkryvayutʹ

[78] YE sered nykh nepysʹmenni, yaki ne znayutʹ Pysannya, a tilʹky marno spodivayutʹsya. Ale tse — yikhni vyhadky

[79] Hore tym, khto pyshe Pysannya vlasnoruch, a potim hovorytʹ: «Tse — vid Allaha!» — shchob prodaty tse za mizernu tsinu! Hore yim za te, shcho napysaly vony, i hore yim za te, shcho vony sobi zdobuly

[80] Vony hovoryatʹ: «Vohonʹ ne torknetʹsya nas, khiba na licheni dni!» Skazhy: «Nevzhe vy uklaly zavit iz Allahom? Todi Allah nikoly ne zminytʹ obitsyanky Svoyeyi! Abo zh vy hovoryte pro Allaha te, choho y sami ne znayete»

[81] Ta zh ni! Ti, khto vchynyv zlo, koho oplutav vlasnyy hrikh, vony — zhyteli vohnyu. Budutʹ vony tam doviku

[82] A ti, khto uviruvav i tvoryv dobro, vony — zhyteli rayu. Budutʹ vony tam doviku

[83] Osʹ My uklaly zavit iz synamy Israyilya: «Ne poklonyaytesʹ nikomu, okrim Allaha, stavtesʹ yaknaykrashche do batʹkiv, inshykh rodychiv, syrit ta nuzhdennykh. Kazhitʹ lyudyam dobre slovo, zvershuyte molytvu, davayte zakyat». Ale z·hodom vy vidvernulysya, okrim nebahatʹokh, i vidstupyly

[84] Uklaly My zavit iz vamy: «Ne prolyvayte krovi odne odnoho i ne zhenitʹ odne odnoho z pomeshkanʹ vashykh». Vy vyznaly tse y svidchyly pro tse

[85] Ale potim vy pochaly vbyvaty odne odnoho i vyhnaly chastynu z vas iz vashykh pomeshkanʹ. Poturaly vy odne odnomu v hrikhu y vorozhnechi! A koly tykh pryvodyatʹ do vas polonenymy, vy dayete za nykh vykup. Ale zh bulo zaboroneno vam [vyhanyaty] yikh! Nevzhe vy viryte v odnu chastynu Pysannya, zaperechuyuchy inshu? To yaka vynahoroda mozhe buty tym, khto robytʹ tse, yak ne hanʹba u zemnomu zhytti? U Denʹ Voskresinnya skarayutʹ vas shche lyutishoyu karoyu! Allah ne omyne toho, shcho robyte vy

[86] Vony — ti, khto kupyv zemne zhyttya za zhyttya maybutnye. Ne bude polehsheno yim kary i ne bude yim dopomohy

[87] My daruvaly Musi Pysannya y slidom za nym napravyly poslantsiv. My daruvaly Ici, synu Marʺyam, yasni znamennya ta pidtrymaly yoho Dukhom Svyatym. Shchorazu, koly prykhodyv do vas poslanetsʹ iz tym, shcho bulo vam ne do dushi, vy horduvaly! Odnykh vy vvazhaly za brekhuniv, inshykh — ubyvaly

[88] Vony hovoryatʹ: «Sertsya nashi zakryti!» Ta zh ni, nekhay Allah proklyane yikh za nevirʺya yikhnye! Malo viruyuchykh sered nykh

[89] I osʹ pryyshlo do nykh Pysannya vid Allaha, yake pidtverdzhuye te, shcho vzhe ye u nykh. Ranishe vony prosyly peremohy nad tymy, khto ne viruye, a koly pryyshlo do nykh vidome yim, to vony sami ne uviruvaly. Nekhay zhe bude proklyattya Allaha nad neviruyuchymy

[90] Nedobre te, shcho prydbaly vony v obmin na svoyi dushi, ne uviruvavshy v te, shcho poslav Allah, zazdryachy tomu, shcho Allah nadilyaye z lasky Svoyeyi toho z rabiv Svoyikh, koho pobazhaye. I naklykaly vony na sebe podviynyy hniv. Na neviruyuchykh chekaye prynyzlyva kara

[91] I koly hovoryatʹ yim: «Uviruyte v te, shcho zislav Allah!» — vony vidpovidayutʹ: «My virymo v te, shcho zislano nam». Ale vony zaperechuyutʹ te, shcho pryyshlo pislya toho y shcho vono — istyna, yaka pidtverdzhuye te, shcho u nykh. Skazhy: «Chomu zh vy ranishe vbyvaly prorokiv Allaha, yakshcho vy ye viruyuchymy?»

[92] Do vas uzhe prykhodyv Musa iz yasnymy znamennyamy, ale, koly ne bulo yoho z vamy, uzyaly vy sobi [dlya pokloninnya] telʹtsya. Nechestyvtsi zh vy

[93] I koly My uklaly iz vamy zavit ta pidnesly nad vamy horu [Sinay]: «Mitsno trymaytesya toho, shcho daruvaly My vam!» — to skazaly vy: «Slukhayemo ta ne pidkoryayemosya!» Cherez nevirʺya u yikhnikh sertsyakh zʺyavylasya lyubov do telʹtsya. Skazhy: «Nedobre te, shcho nakazuye vam taka vira vasha, yakshcho vy ye viruyuchymy!»

[94] Skazhy: «Yakshcho nastupne zhyttya pryhotovane Allahom tilʹky dlya vas, a ne dlya inshykh lyudey, to pobazhayte sobi smerti, yakshcho vy pravdyvi!»

[95] Ale vony nikoly ne pobazhayutʹ sobi tsʹoho cherez te, shcho robyly yikhni ruky! Allah znaye pro nechestyvtsiv

[96] Ty pobachysh, shcho vony sylʹnishe za inshykh lyudey prahnutʹ zhyttya, navitʹ sylʹnishe za bahatobozhnykiv. Kozhen iz nykh khotiv by prozhyty tysyachu rokiv. Ale navitʹ take zhyttya ne viddalylo b yikh vid pokarannya. Adzhe Allah bachytʹ te, shcho vony roblyatʹ

[97] Skazhy: «Khto ye vorohom Dzhibrilyu?» — a tse same vin iz voli Allaha vidkryv [Koran] tvoyemu sertsyu na pidtverdzhennya istynnosti toho, shcho bulo ranishe za tebe, yak pryamyy shlyakh ta dobru zvistku dlya viruyuchykh

[98] Yakshcho khto ye vorohom Allahu, anhelam Yoho, poslantsyam Yoho, Dzhibrilyu ta Mikayilyu, to, voistynu, Allah — voroh neviruyuchykh

[99] My zislaly tobi yasni znamennya, a ne viruyutʹ u nykh lyshe nechestyvtsi

[100] I shchorazu, koly ukladayutʹ [yudeyi] zavit iz Allahom, chastyna iz nykh porushuye yoho. Bilʹshistʹ iz nykh ne viruye

[101] I koly prykhodyv do nykh poslanetsʹ vid Allaha, yakyy pidtverdzhuvav istynnistʹ toho, shcho vzhe bulo u nykh, to chastyna tykh, komu dano Pysannya, zaperechuvala Pysannya Allaha, nache vony ne znaly

[102] Vony pishly za tym, shcho shaytany rozpovidaly za chasiv tsaryuvannya Sulyeymana. Sulyeyman ne buv neviruyuchym, ale neviruyuchymy buly shaytany. Vony navchyly lyudey chaklunstva, a takozh toho, shcho bulo zislano dvom anhelam u Vavyloni: Harutu ta Marutu. Ale vony ne pochynaly vchyty nikoho, ne skazavshy spochatku: «My — lyshe spokusnyky. Tozh ne budʹ neviruyuchym!» Ta lyudy navchylysya u nykh, yak rozluchyty cholovika z yoho druzhynoyu. Vony ne zavdavaly shkody nikomu, okrim yak z dozvolu Allaha, ta y vchylysya toho, shcho prynosylo yim samym shkodu zamistʹ korysti. Ale zh tsi lyudy znaly, shcho tomu, khto zdobuv tse, nemaye chastky u nastupnomu zhytti. Merzotnym zhe ye te, shcho kupyly vony za dushi svoyi. Yakby vony lyshe znaly

[103] Yakby vony uviruvaly ta buly bohoboyazlyvi, to vynahoroda vid Allaha bula b dlya nykh krashchoyu. Yakby vony lyshe znaly

[104] O vy, yaki uviruvaly! Ne hovoritʹ Proroku: «Dohlyaday za namy!», a hovoritʹ: «Pohlyanʹ na nas» — i slukhayte. Neviruyuchykh chekaye bolisna kara

[105] Ne bazhayutʹ neviruyuchi iz lyudey Pysannya ta bahatobozhnyky, shchob skhodylo na vas blaho vid Hospoda vashoho. Ta Allah obyraye dlya mylosti Svoyeyi, koho pobazhaye, i Allah — Volodar velykoyi lasky

[106] My ne skasovuyemo ta ne dozvolyayemo zabuty zhoden iz Nashykh ayativ, ne zaminyvshy yoho krashchym chy rivnym yomu. Voistynu, Allah spromozhnyy na kozhnu rich

[107] Nevzhe ty ne znayesh, shcho Allahu nalezhytʹ vlada nad nebesamy ta zemleyu, i shcho nemaye u vas, okrim Allaha, ni Zakhysnyka, ni Pomichnyka

[108] Chy zh vy khochete prosyty u Poslantsya vashoho toho zh, shcho prosyly [yudeyi] u Musy? Khto zminyv viru na nevirʺya, toy ziyshov z pryamoyi dorohy

[109] Pislya toho, yak lyudyam Pysannya stala zrozumila istyna, bahato khto z nykh cherez svoyu zazdristʹ bazhaye, shchob vy vidvernulysya vid svoyeyi viry. Vybachte zh yikh ta prostitʹ, poky Allah ne pokazhe nakazu svoho. Voistynu, Allah spromozhnyy na kozhnu rich

[110] Zvershuyte molytvu, davayte zakyat. Usi ti blaha, yaki pryhotuvaly vy dusham vashym, znaydete vy u Allaha. Voistynu, Allah bachytʹ te, shcho vy robyte

[111] Vony hovoryatʹ: «Nikhto ne uviyde do rayu, okrim yudeyiv ta khrystyyan!» Ta tse lyshe mriyi yikhni, tozh skazhy: «Naveditʹ dokaz tsʹomu, yakshcho ye vy pravdyvymy!»

[112] Ni! Khto pidkorytʹ sebe Allahu, toy i ye pravednykom. Yoho chekaye vynahoroda vid Hospoda; ne bude strakhu takym, yak vin, i ne budutʹ zasmucheni vony

[113] Yudeyi hovoryatʹ: «Nemaye pravdy u khrystyyan!», a khrystyyany hovoryatʹ: «Nemaye pravdy u yudeyiv!» Ale zh usi vony chytayutʹ Pysannya! Tak samo y nevihlasy hovoryatʹ slova, skhozhi na tsi. U Denʹ Voskresinnya Allah rozsudytʹ mizh usima nymy te, pro shcho vony sperechalysya

[114] Khto zh ye nespravedlyvishyy vid toho, khto zaboronyaye z·haduvaty imʺya Allaha u khramakh Yoho, ta shche y prahne zruynuvaty yikh? Same takym i ne slid bulo b vkhodyty tudy, okrim yak zi strakhom. Chekaye na nykh hanʹba u zhytti zemnomu ta kara velyka u zhytti nastupnomu

[115] Allahu nalezhytʹ skhid ta zakhid. Tozh kudy b vy ne povernulysya — vsyudy lyk Allaha. Voistynu, Allah — Vseosyazhnyy, Vseznayuchyy

[116] Vony hovoryatʹ: «Allah uzyav sobi dytynu». Ta zh ni, Preslavnyy Vin! Yomu nalezhatʹ ti, khto na nebesakh i na zemli, i vsi Yomu pidkoryayutʹsya

[117] Tvoretsʹ nebes i zemli! Koly vyrishuye Vin yakusʹ spravu, to lyshe hovorytʹ yiy: «Budʹ!» — i vona postaye

[118] Nevihlasy hovoryatʹ: «Chomu ne zahovorytʹ iz namy Allah, chomu ne daruye znamennya nam?» Tak samo y ti, yaki zhyly ranishe, hovoryly slova, skhozhi na tsi. Skhozhymy ye y sertsya yikhni. Ale zh My vzhe poyasnyly znamennya dlya lyudey perekonanykh

[119] Voistynu, My vidislaly tebe dobrym visnykom istyny ta zasterihachem. Tozh ty ne budesh vidpovidaty za tykh, khto opynytʹsya u pekli

[120] Yudeyi ta khrystyyany ne budutʹ zadovoleni toboyu, poky ty ne naverneshsya do yikhnʹoyi relihiyi. Skazhy: «Lyshe shlyakh Allaha — shlyakh pryamyy!» Ne poturay bazhannyam yikhnim pislya toho, yak pryyshlo do tebe znannya, a to Allah ne bude tobi ni Zakhysnykom, ni Pomichnykom

[121] Ti, yakym daruvaly My Pysannya i yaki chytayutʹ yoho tak, yak nalezhytʹ — osʹ vony i viruyutʹ u nʹoho! A khto ne viruye u nʹoho, toy matyme vtraty

[122] O syny Israyilya! Z·hadayte mylistʹ Moyu, yakoyu YA vas nadilyv, koly vyvyshchyv vas nad zhytelyamy svitiv

[123] Biytesya toho dnya, koly odna dusha ne matyme zmohy dopomohty inshiy, koly ne bude pryynyato zaminy, koly ne bude korysti vid zastupnytstva, i koly ne bude pomichnykiv

[124] I koly Hospodʹ vyprobovuvav Ibrahima Svoyimy slovamy, toy vytrymav tse. Allah skazav: «YA zroblyu tebe imamom dlya lyudey». Toy zapytav: «A moyikh nashchadkiv?» Skazav Allah: «Miy zavit ne stosuyetʹsya nechestyvtsiv!»

[125] Osʹ My zrobyly Dim mistsem zibrannya ta zakhystu dlya lyudey. Tozh zrobitʹ mistse Ibrahima mistsem molytvy! I My zapovily Ibrahimu ta Ismayilyu: «Trymayte Dim Miy u chystoti dlya tykh, khto khodytyme navkolo nʹoho, perebuvatyme u nʹomu ta zvershuvatyme tam zemni poklony»

[126] Osʹ Ibrahim skazav: «Hospody! Zroby tsey kray bezpechnym, i nadily plodamy tykh yoho zhyteliv, yaki uviruvaly v Allaha ta v Ostanniy Denʹ!» Skazav Allah: «A khto ne uviruye, tomu YA dozvolyu nasolodzhuvatysya zhyttyam lyshe nedovho. A potim YA vkynu yoho u vohnyanu karu — zhakhlyvym zhe ye tsey kinetsʹ!»

[127] I osʹ Ibrahim z Ismayilʹom zaklaly osnovu Domu: «Hospody nash! Pryymy vid nas, voistynu, Ty — Vsechuyuchyy ta Vseznayuchyy

[128] Hospody nash! Zroby nas dvoma viddanymy tobi i zroby z nashchadkiv nashykh pokirnyy tobi narod. Vkazhy nam, yak vykonuvaty prypysy nashi. I pryymy kayattya nashe, voistynu, Ty — Pryymayuchyy kayattya, Myloserdnyy

[129] Hospody nash! Vidishly poslantsya nashchadkam nashym, yakyy prochytaye yim znamennya Tvoyi, navchytʹ yikh Pysannya ta mudrosti, ochystytʹ yikh. Voistynu, Ty — Velykyy, Mudryy!»

[130] Khto zh vidvertayetʹsya vid relihiyi Ibrahima, okrim lehkovazhnoho nevihlasa? My obraly Ibrahima u zemnomu zhytti, a u zhytti nastupnomu vin bude razom iz pravednykamy

[131] Koly Hospodʹ skazav yomu: «Budʹ pokirnym Meni!» — toy vidpoviv: «YA stav pokirnym Hospodu svitiv!»

[132] Ibrahim razom iz Yakubom zapovidaly svoyim synam tse: «O syny moyi! Voistynu, Allah obrav dlya vas tsyu relihiyu. Tozh ne pomyrayte, ne stavshy pokirnymy Yomu!»

[133] Chy zh vy buly svidkamy toho, yak pidstupyla do Yakuba smertʹ, i yak zapytav vin syniv svoyikh: «Komu vy budete poklonyatysya pislya toho, yak ya zalyshu vas?» Vony skazaly: «My budemo poklonyatysya tvoyemu Bohu i Bohu tvoyikh batʹkiv — Ibrahima, Ismayilya ta Iskhaka, Bohu Yedynomu! I my — pokirni Yomu!»

[134] Ale vzhe mynulo tse pokolinnya. Vony matymutʹ te, shcho vony zdobuly sobi, a vy matymete te, shcho vy zdobuly sobi. I vy ne budete vidpovidaty za te, shcho vony robyly

[135] Hovoryatʹ: «Stanʹte zh yudeyamy abo khrystyyanamy — i pidete vy pravylʹnym shlyakhom!» Skazhy: «Ni! Spovidnykamy relihiyi Ibrahima-khanifa, a vin ne buv bahatobozhnykom!»

[136] Skazhitʹ: «My uviruvaly v Allaha i u te, shcho zislano nam, i shcho zislano Ibrahimu, Ismayilyu, Iskhaku, Yakubu ta kolinam iz nashchadkiv yikhnikh; u te, shcho bulo dano Musi, Ici, u te, shcho bulo dano prorokam vid Hospoda yikhnʹoho. My ne provodymo mezhi mizh nymy, i Yomu My pidkoryayemosya!»

[137] I yakshcho vony viruyutʹ u te, u shcho viryte vy, to ydutʹ vony shlyakhom pryamym. Ale yakshcho vony vidvertayutʹsya, to superechatʹ yomu. Allah zakhystytʹ tebe vid nykh, a Vin — Vsechuyuchyy, Vseznayuchyy

[138] Farba vid Allaha! Chyya farba krashcha za farbu vid Allaha? Tozh Yomu my i poklonyayemosya

[139] Skazhy: «Nevzhe vy sperechatymetesʹ iz namy pro Allaha? Vin — nash i vash Hospodʹ, i nam — nashi vchynky, a vam — vashi vchynky. Tozh my shchyri u viddanosti Yomu!»

[140] Nevzhe vony hovoryatʹ, shcho Ibrahim, Ismayilʹ, Iskhak, Yakub ta kolina z nashchadkiv yikhnikh buly yudeyamy chy khrystyyanamy? Skazhy: «Vy krashche znayete chy Allah?» Khto ye nespravedlyvishym za toho, khto prykhovav svidchennya, dane yomu Allahom? A Allah ne omyne toho, shcho robyte vy

[141] Ale vzhe mynulo tse pokolinnya. Vony matymutʹ te, shcho vony zdobuly sobi, a vy matymete te, shcho vy zdobuly sobi. I vy ne budete vidpovidaty za te, shcho vony robyly

[142] Nerozumni lyudy skazhutʹ: «Shcho vidvernulo yikh vid kybly, do yakoyi povertalysya vony?» Skazhy: «Allahu nalezhytʹ skhid i zakhid, i vede Vin do shlyakhu pryamoho toho, koho pobazhaye!»

[143] Tak My spryamuvaly vashu hromadu na seredniy shlyakh, shchob vy buly svidkamy dlya lyudey, a Poslanetsʹ shchob buv svidkom dlya vas. Poperednyu kyblu My zrobyly lyshe dlya toho, shchob diznatysya, khto pide za Poslantsem, a khto vidvernetʹsya vid nʹoho. Tse bulo vazhkoyu spravoyu, okrim yak dlya tykh, koho Allah poviv shlyakhom pryamym. Allah nikoly ne zrobytʹ marnoyu viru vashu, adzhe Allah Lahidnyy ta Myloserdnyy do lyudey

[144] My bachyly, yak blukav nebom pohlyad tviy. I My spryamuvaly tebe do kybly, yakoyu ty budesh zadovolenyy. Poverny zh svoye oblychchya u bik Zaboronenoyi Mecheti! I de b vy ne buly, povertayte oblychchya svoye same u tsey bik. Voistynu, ti, yakym dano Pysannya, znayutʹ, shcho same takoyu ye istyna vid Hospoda yikhnʹoho. Allah ne omyne toho, shcho robyte vy

[145] Navitʹ yakby ty pokazav tym, komu dano Pysannya, usi mozhlyvi znamennya, vony vse odno ne pishly b za tvoyeyu kybloyu; ale y ty ne pidesh za kybloyu yikhnʹoyu, i odni z nykh ne pidutʹ za kybloyu inshykh. A yakshcho ty pidesh za yikhnimy bazhannyamy pislya toho, yak pryyshlo do tebe znannya, to, voistynu, budesh odnym iz nechestyvtsiv

[146] Ti, komu dano Pysannya, znayutʹ [Mukhammada] tak samo, yak znayutʹ svoyikh syniv. Chastyna z nykh prykhovuye istynu, i znayutʹ vony pro tse

[147] Istyna — vid Hospoda tvoho! Tozh ne budʹ sered tykh, khto sumnivayetʹsya

[148] Dlya kozhnoyi hromady — sviy napryam [molytvy]. Tozh vyperedzhayte odne odnoho u dobrykh spravakh! I de b vy ne buly, Allah zbere vas usikh razom. Voistynu, Allah spromozhnyy na kozhnu rich

[149] I kudy b ty ne vyrushyv, povertay svoye oblychchya u bik Zaboronenoyi Mecheti. Voistynu, tse — istyna vid Hospoda tvoho. Allah ne omyne toho, shcho robyte vy

[150] I kudy b ty ne vyrushyv, povertay svoye oblychchya u bik Zaboronenoyi Mecheti. I de b vy ne buly, povertayte svoyi oblychchya same u tsey bik, shchob ne bulo u lyudey — khiba lyshe yak u nechestyvykh — dokazu proty vas. I ne mayte strakhu pered nymy, a mayte strakh peredi Mnoyu, shchob spovnyv YA Svoyu mylistʹ do vas. Mozhlyvo, pidete vy shlyakhom pryamym

[151] Tak My vidislaly do vas Poslantsya z-posered vas samykh. Vin chytaye vam Nashi znamennya, ochyshchuye vas, vchytʹ vas Pysannya i mudrosti, a takozh vchytʹ vas toho, choho vy ne znaly ranishe

[152] Z·haduyte Mene, i YA budu z·haduvaty vas. Dyakuyte i ne budʹte nevdyachnymy

[153] O vy, yaki uviruvaly! Shukayte dopomohy u terpinni ta molytvi. Voistynu, Allah — razom iz terplyachymy

[154] I ne nazyvayte mertvymy tykh, khto zahynuv na shlyakhu Allaha. Ni, vony zhyvi, ale vy ne vidchuvayete tsʹoho

[155] My budemo vyprobovuvaty vas strakhom, holodom, nestacheyu mayna, lyudey ta plodiv. Spovisty zh dobru zvistku terplyachym

[156] tym, yaki, koly torknetʹsya yikh lykho, hovoryatʹ: «My nalezhymo Allahu i do Nʹoho my povertayemosya!»

[157] Mayutʹ vony blahoslovennya ta mylistʹ vid Hospoda yikhnʹoho, i ydutʹ vony shlyakhom pryamym

[158] Voistynu, pahorby as-Safa ta alʹ-Marva — znaky Allaha. Khto zvershuye khadzhzh abo umru v dim Allaha, to ne bude yomu hrikha, yakshcho vin bude khodyty mizh nymy. I khto zi svoyeyi voli chynytʹ dobro, to, voistynu, Allah — Vdyachnyy, Vseznayuchyy

[159] Voistynu, tykh, yaki prykhovuyutʹ zislani Namy yasni znamennya ta pryamyy shlyakh — pislya toho, yak My poyasnyly tse lyudyam u Pysanni — takykh proklyane Allah i proklyanutʹ ti, yaki proklynayutʹ

[160] Ale ne tykh, khto pokayavsya, vypravyv skoyene ta poyasnyv istynu. YA pryymu kayattya yikhnye, adzhe YA — Pryymayuchyy kayattya, Myloserdnyy

[161] Voistynu, ti, yaki ne uviruvaly ta pomerly neviruyuchymy, matymutʹ nad soboyu proklyattya Allaha, anheliv ta vsikh lyudey

[162] Vono bude vichnym! Ne bude polehsheno karu yikhnyu, i ne bude vidstrochky yim

[163] Vash Boh — Boh Yedynyy. Nemaye boha, krim Nʹoho, Mylostyvoho, Myloserdnoho

[164] Voistynu, u stvorenni nebes i zemli; u rozriznenni dnya ta nochi; u korabli, shcho plyve morem, mayuchy v sobi te, shcho prynosytʹ korystʹ lyudyam; u vodi, yaku Allah zislav iz neba ta yakoyu ozhyvyv zemlyu pislya smerti yiyi, rozselyvshy tam riznykh tvaryn; u zmini vitriv; u pokirniy khmari, yaka vysytʹ mizh nebom i zemleyu – v usʹomu tsʹomu znamennya dlya lyudey, yaki rozumiyutʹ

[165] Sered lyudey ye taki, yaki prypysuyutʹ Allahu rivnykh Yomu ta lyublyatʹ yikh tak, yak lyublyatʹ Allaha. Ale zh ti, yaki uviruvaly, lyublyatʹ Allaha shche sylʹnishe! Yakby zh nechestyvtsi, pobachyvshy karu, pobachyly b shche y te, shcho vsya syla nalezhytʹ same Allahu, i shcho Vin — suvoryy u pokaranni

[166] Koly ti, za kym yshly, zrechutʹsya tykh, khto za nymy yshov, i khto pobachytʹ karu, to rozirvutʹsya mizh nymy zvʺyazky

[167] Skazhutʹ ti, yaki yshly za inshymy: «Yakby maly my zmohu povernutysʹ, to vidreklysya b vid nykh tak, yak vony vidreklysya vid nas!» Tozh Allah pokazhe yim vchynky yikhni, shchob pozhalkuvaly vony. Ale ne vyydutʹ vony iz vohnyu — nikoly

[168] O lyudy! Yizhte te dozvolene y dobre, shcho ye na zemli, ta ne yditʹ slidamy shaytana; voistynu, vin — spravzhniy voroh dlya vas

[169] Vin zaklykaye vas lyshe do zla ta rozpusty i prahne, shchob vy hovoryly pro Allaha te, choho ne znayete

[170] I koly hovoryatʹ yim: «Yditʹ za tym, shcho zislav Allah!», — to vony vidpovidayutʹ: «My ydemo za tym, iz chym znayshly batʹkiv nashykh!» A yakshcho yikhni batʹky nichoho ne rozumily ta ne yshly shlyakhom pryamym

[171] Neviruyuchi skhozhi na toho, koho klychutʹ, a vin ne chuye nichoho, okrim kryku ta veresku. Hlukhi, nimi, slipi! Nichoho ne rozumiyutʹ vony

[172] O vy, yaki uviruvaly! Yizhte ti blaha, yakymy nadilyly My vas, i dyakuyte Allahu, yakshcho poklonyayetesʹ vy Yomu

[173] Voistynu, Vin zaboronyv vam mertvechynu, krov, mʺyaso svyni i te, shcho pryneseno v zhertvu ne zarady Allaha. A yakshcho khto buv zmushenyy porushyty tse, ne chynyachy neposlukhu ta ne zlovzhyvayuchy, nemaye tomu hrikha. Voistynu, Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[174] Voistynu, ti, yaki prykhovuyutʹ iz Pysannya te, shcho zislav Allah ta prodayutʹ tse za mizernu tsinu, osʹ vony to y napovnyatʹ svoyi chereva vohnem! Allah ne hovorytyme z nymy u Denʹ Voskresinnya i ne ochystytʹ Vin yikh. Chekaye na nykh bolisna kara

[175] Vony — ti, khto prodav pryamyy shlyakh za omanu, a pokarannya — za proshchennya! Yake zh terpinnya vony musyatʹ maty pered vohnem

[176] Bude same tak, adzhe Allah zislav Pysannya v istyni. Voistynu, ti, yaki sperechayutʹsya pro Pysannya, opynylysya u hlybokomu protyrichchi

[177] Blahochestya polyahaye ne v tomu, shchob vy povertaly svoyi oblychchya na skhid chy na zakhid, a blahochestyvym ye toy, khto uviruvav v Allaha, v Ostanniy Denʹ, v anheliv, u Pysannya ta u prorokiv, khto viddaye navitʹ dorohe yomu mayno — rodycham, syrotam, bidnym, podorozhnim i tym, khto prosytʹ yoho; toy, khto vytrachaye na zvilʹnennya rabiv, khto zvershuye molytvu, daye zakyat; ti, yaki vykonuyutʹ obitsyanku, koly obitsyayutʹ; yaki mayutʹ terpinnya u bidnosti, u khvorobi ta v buremni chasy. Same taki ye pravednykamy, i taki ye bohoboyazlyvymy

[178] O vy, yaki uviruvaly! Vstanovlena dlya vas pomsta za vbytykh: vilʹnyy — za vilʹnoho, rab — za raba, zhinka — za zhinku. Yakshcho prostytʹ vbyvtsyu yoho brat [u relihiyi], to nekhay toy vchynyaye za zvychayem ta splatytʹ yomu nalezhnyy vykup. Takym ye polehshennya vid Hospoda vashoho ta mylistʹ. Toho zh, khto y pislya tsʹoho porushytʹ mezhi, ochikuye bolisna kara

[179] Pomsta ryatuye zhyttya vashe, o vy, obdarovani rozumom! Mozhlyvo, budete bohoboyazlyvi vy

[180] Koly pryyde smertʹ do kohosʹ iz vas, a vin lyshytʹ yakesʹ dobro, to prypysano vam uklasty zapovit dlya batʹkiv ta dlya blyzʹkykh rodychiv — vidpovidno do zvychayu. Tse — obovʺyazok dlya bohoboyazlyvykh

[181] A yakshcho khtosʹ zminytʹ zapovit pislya toho, yak vin pochuv yoho, to hrikh tsey vpade lyshe na tykh, khto zminyuvav yoho. Voistynu, Allah — Vsechuyuchyy, Vseznayuchyy

[182] A khto boyitʹsya, shcho zapovidach zrobytʹ pomylku abo vchynytʹ hrikh, ta y vypravytʹ [zapovit] zadlya myru mizh spadkoyemtsyamy, to ne bude yomu hrikha. Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[183] O vy, yaki uviruvaly! Vstanovleno dlya vas pist — tak samo, yak buv vin vstanovlenyy dlya tykh, yaki zhyly ranishe za vas. Mozhlyvo, budete vy bohoboyazlyvi

[184] Vstanovleno yoho na pevnu kilʹkistʹ dniv. A yakshcho khto iz vas zakhvoriye, chy bude v dorozi, to nekhay postytʹ taku zh kilʹkistʹ dniv u inshyy chas. A tym, dlya koho tse vazhko, slid zadlya spokuty nahoduvaty bidnyaka. A khto z voli svoyeyi chynytʹ dobro, to tse krashche dlya nʹoho. Ale pist krashchyy dlya vas — yakby zh vy tilʹky znaly

[185] Ramadan ye misyatsem, pid chas yakoho bulo zislano Koran — pryamyy shlyakh dlya lyudey, yasni znamennya pryamoho shlyakhu ta rozriznennya. Koly dlya kohosʹ iz vas nastane tsey misyatsʹ, to nekhay vin provodytʹ yoho u posti. A yakshcho vin zakhvoriye chy bude v dorozi, to nekhay postytʹ taku zh kilʹkistʹ dniv u inshyy chas. Allah bazhaye vam polehshennya, a ne utrudnennya; dovodʹte zh do kintsya dni postu i zvelychuyte Allaha za te, shcho Vin vkazav dlya vas pryamyy shlyakh; mozhlyvo, vy budete vdyachni

[186] I koly raby Moyi zapytuyutʹ tebe pro Mene, to YA — blyzʹkyy, i YA vidpovidayu na zaklyky toho, khto klyche Mene. Nekhay zhe y vony vidpovidayutʹ Meni ta viruyutʹ u Mene — mozhlyvo, pidutʹ vony pravylʹnym shlyakhom

[187] Dozvoleno vam vkhodyty do druzhyn vashykh u nochi postu. Vony — nache odyah dlya vas, a vy — nache odyah dlya nykh. Diznavsya Allah, shcho vy obmezhuyete sebe, tozh Vin pryynyav kayattya vashe i prostyv vas. Tozh zʺyednuytesʹ iz nymy i prahnitʹ do toho, shcho vstanovyv dlya vas Allah; yizhte y pyyte, poky ne zmozhete vidriznyty nytku bilu vid nytky chornoyi — do svitanku. A potim znovu trymayte pist azh do nochi. Ne zʺyednuytesʹ iz druzhynamy u ti nochi, koly perebuvayete u mechetyakh u stani itikaf. Takymy ye obmezhennya Allaha, tozh ne nablyzhaytesya do nykh! Osʹ tak Allah poyasnyuye lyudyam Svoyi znamennya — mozhlyvo, budutʹ vony bohoboyazlyvymy

[188] Ne pozhyrayte nezakonno mayna odne odnoho ta ne pidkuplyayte suddiv, shchob svidomo, shlyakhom hrikha, pryvlasnyty chastynu mayna inshykh lyudey

[189] Tebe zapytuyutʹ pro molodyy misyatsʹ. Skazhy: «Vin vyznachaye chas dlya lyudey ta dlya zdiysnennya khadzhzhu». Blahochestya zh polyahaye ne v tomu, shchob vkhodyty do budynkiv cherez zadni dveri; ale blahochestyvym ye toy, khto ye bohoboyazlyvym. Tozh vkhodʹte do budynkiv cherez dveri yikhni i biytesʹ Allaha — mozhlyvo, matymete vy uspikh

[190] I boritʹsya na shlyakhu Allaha proty tykh, khto boretʹsya proty vas. Ale ne vyyavlyayte vorozhosti pry tsʹomu, bo zh, voistynu, Allah ne lyubytʹ tykh, khto vyyavlyaye vorozhistʹ

[191] Vbyvayte yikh usyudy, de vidshukayete, vyhanyayte yikh zvidty, zvidky vony vyhnaly vas! Smuta hirsha za vbyvstvo! Ale ne pochynayte borotʹby z nymy bilya Zaboronenoyi Mecheti, poky vony ne pochnutʹ tam borotʹby proty vas, todi vbyvayte yikh! Takoyu ye vidplata neviruyuchym

[192] Ta yakshcho vony zupynyatʹsya, to Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[193] Boritʹsya proty nykh, poky ne znykne smuta, i relihiya ne bude nalezhaty Allahu! Ta yakshcho vony zupynyatʹsya, to nekhay ne bude vorozhosti, okrim yak proty nechestyvtsiv

[194] Zaboronenyy misyatsʹ — za zaboronenyy misyatsʹ. Porushennya zaboron vymahaye pomsty! Yakshcho khtosʹ vyyavytʹ vorozhistʹ do vas, to vy vyyavyte vorozhistʹ do nʹoho tak samo, yak vin vyyavlyav vorozhistʹ do vas. Biytesya Allaha i znayte, shcho Allah — iz bohoboyazlyvymy

[195] Zhertvuyte na shlyakhu Allaha ta ne yditʹ cherez ruky svoyi do zahybeli! I tvoritʹ dobro; voistynu, Allah lyubytʹ tykh, khto tvorytʹ dobro

[196] Zvershuyte khadzhzh ta umru zarady Allaha. Yakshcho vam zavazhayutʹ, to prynesitʹ u zhertvu te, shcho zmozhete, ale ne holitʹ svoyikh holiv, poky pozhertva ne dosyahne mistsya zaklannya. A yakshcho khto z vas khvoryy abo maye ranu na holovi, to nekhay zadlya vidkupu trymaye pist, daye mylostynyu, abo prynese zhertvu. Yakshcho vy perebuvayete u bezpetsi, to toy, khto maye poyednaty umru z khadzhzhem, maye prynesty u zhertvu te, shcho zmozhe. A khto ne maye zmohy zrobyty tse, to nekhay pid chas khadzhzhu trymaye pist try dni i sim dniv pislya povernennya z khadzhzhu — usʹoho desyatʹ. Tse dlya tykh, chyya simʺya ne zhyve bilya Zaboronenoyi Mecheti. Tozh biytesʹ Allaha ta znayte, shcho Allah suvoryy u pokaranni

[197] Khadzhzh — u vidomi misyatsi. I khto vyrishyv zdiysnyty khadzhzh, toy nekhay ne vkhodytʹ do zhinok, nekhay ne chynytʹ hrikha ta nekhay ne sperechayetʹsya pid chas khadzhzhu. Allah znaye pro te dobro, yake chynyte vy. Zapasaytesya zh u dorohu, voistynu, naykrashchyy zapas — tse bohoboyazlyvistʹ. Tozh budʹte bohoboyazlyvymy, o vy, obdarovani rozumom

[198] Ne bude vam hrikha, yakshcho u tsey chas vy budete shukaty lasky Hospoda vashoho! A koly vy povernetesʹ z Arafatu, to z·haduyte Allaha u Zaboronenomu mistsi! Z·haduyte Yoho — te, yak Vin vkazav vam pryamyy shlyakh, todi yak ranishe vy buly tymy, khto zablukav

[199] Dali yditʹ tudy, kudy yshly inshi lyudy. Prositʹ proshchennya u Allaha, voistynu, Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[200] Koly vykonayete neobkhidni prypysy, to z·haduyte Allaha tak, yak vy z·haduyete batʹkiv vashykh, abo y shche sylʹnishe. I ye sered lyudey taki, yaki hovoryatʹ: «Hospody nash! Obdaruy nas u zhytti zemnomu!» Taki ne matymutʹ chastky u zhytti nastupnomu

[201] Sered nykh ye y taki, yaki hovoryatʹ: «Hospody nash! Daruy nam naykrashche u zhytti zemnomu i daruy nam naykrashche u zhytti nastupnomu! I vryatuy nas vid kary pekelʹnoyi!»

[202] Vony y matymutʹ nadil — za te, shcho chynyly vony. Allah shvydkyy u vidplati

[203] Z·haduyte zh Allaha [u dolyni Mina] u vyznacheni dni. A khto pospishaye i zrobytʹ tse za dva dni, tomu ne bude hrikha. I khto zatrymayetʹsya, to i yomu ne bude hrikha. Tse dlya bohoboyazlyvykh. Tozh biytesʹ Allaha ta znayte, shcho bilya Nʹoho vy budete zibrani

[204] YE sered lyudey takyy, chyyi rozmovy pro zemne zhyttya vyklykayutʹ tviy podyv. Vin zaklykaye Allaha buty svidkom tomu, shcho v yoho sertsi, todi yak vin ye vpertym vorohom tvoyim

[205] I koly vidvertayetʹsya vin, to pospishaye siyaty bezchestya na zemli,nyshchyty posivy ta nashchadkiv. Ta Allah ne lyubytʹ nechestyvtsiv

[206] Koly yomu hovoryatʹ: «Pobiysya Allaha!» — to hordynya vede yoho do hrikha. Dostatnʹo yomu bude heyeny! Merzotne zh tse mistse dlya spochynku

[207] Sered lyudey ye y taka, yaka prodaye svoyu dushu, prahnuchy zadovolʹnyty Allaha. Allah — Laskavyy do rabiv Svoyikh

[208] O vy, yaki uviruvaly! Budʹte pokirni Allahu v usʹomu i ne yditʹ slidamy shaytana. Voistynu, vin dlya vas — spravzhniy voroh

[209] A yakshcho vidstupyte — pislya toho, yak pryyshly do vas yasni znamennya — to znayte, shcho Allah — Velykyy, Mudryy

[210] Nevzhe vony chekayutʹ chohosʹ inshoho, a ne toho, shcho Allah pryyde do nykh u zatinku khmar razom z anhelamy? Tsyu spravu vzhe vyrisheno, a vsi spravy povertayutʹsya do Allaha

[211] Spytay zhe syniv Israyilya, skilʹky yasnykh znamenʹ My daruvaly yim! A yakshcho khto prominyaye mylistʹ Allaha pislya toho, yak vona pryyshla do nʹoho, to Allah — suvoryy u pokaranni

[212] Zemne zhyttya vydayetʹsya prekrasnym dlya neviruyuchykh i vony hluzuyutʹ iz tykh, yaki uviruvaly. Ale zh u Denʹ Voskresinnya bohoboyazlyvi budutʹ nad nymy vyshche! Allah nadilyaye, koho pobazhaye — bez vidplaty za tse

[213] Lyudy buly yedynoyu hromadoyu. Allah vidislav prorokiv visnykamy ta zasterihachamy i zislav razom iz nymy Pysannya v istyni dlya toho, shchob vony rozsudyly pomizh lyudʹmy te, pro shcho vony sperechalysya. Ta ne bulo superechok, okrim yak mizh tymy, komu buly darovani yasni znamennya i yaki buly nespravedlyvi odne do odnoho. Tozh Allah poviv pryamym shlyakhom tykh, yaki uviruvaly, do istyny, pro yaku ti sperechalysya z dozvolu Yoho. Allah vkazuye pryamyy shlyakh tomu, komu pobazhaye

[214] Chy zh vy hadaly, shcho uviydete do rayu, ne zaznavshy toho, shcho traplyalosya iz vashymy poperednykamy? Bidnistʹ, khvoroby ta rizni khvylyuvannya vrazhaly yikh tak, shcho poslanetsʹ i ti, yaki uviruvaly razom iz nym, hovoryly: «Koly pryyde dopomoha vid Allaha?» Tak! Voistynu, dopomoha vid Allaha vzhe blyzʹko

[215] Tebe zapytuyutʹ pro te, shcho neobkhidno zhertvuvaty. Skazhy: «Shcho b vy ne zhertvuvaly, vono povynno distatysya batʹkam, rodycham, syrotam, bidnyakam ta podorozhnim. I yake blaho vy ne robyly b, voistynu, Allah znaye pro tse!»

[216] Vstanovleno vashym obovʺyazkom borotʹbu, todi yak vy nenavydyte yiyi. Mozhlyvo, te, shcho vam nenavysne — blaho dlya vas. A, mozhlyvo, te, shcho vam pryyemne — zlo dlya vas. Allah znaye, a vy ne znayete

[217] Tebe zapytuyutʹ pro borotʹbu pid chas zaboronenoho misyatsya. Skazhy: «Borotʹba u tsey chas — velykyy hrikh. Ale zbyvaty inshykh zi shlyakhu Allaha, ne viryty u Nʹoho, u Zaboronenu Mechetʹ, vyhanyaty zvidty lyudey — shche bilʹshyy hrikh pered Allahom. Smuta — bilʹshyy hrikh, nizh borotʹba. Tozh vony ne prypynyatʹ borotysya proty vas doty, doky, yakshcho zmozhutʹ, ne vidvernutʹ vas vid relihiyi vashoyi. A yakshcho khtosʹ iz vas vidstupytʹ vid svoyeyi relihiyi ta pomre neviruyuchym, to marnymy stanutʹ yoho vchynky u zemnomu zhytti ta zhytti nastupnomu Taki budutʹ zhytelyamy vohnyu — i budutʹ vony tam doviku!»

[218] Voistynu, ti, yaki uviruvaly, yaki pereselylysya ta borolysya na shlyakhu Allaha, spodivayutʹsya na mylistʹ Allaha. Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[219] Tebe zapytuyutʹ pro vyno ta azartni ihry. Skazhy: «Tse vse — velykyy hrikh, ale y pevna korystʹ dlya lyudey. Ale hrikh vid nykh bilʹshyy za korystʹ!» Tebe zapytuyutʹ pro te, shcho neobkhidno zhertvuvaty. Skazhy: «Nadlyshok!» Osʹ tak Allah rozʺyasnyuye vam znamennya. Mozhlyvo, pomyslyte vy

[220] pro zhyttya nynishnye ta nastupne! Zapytuyutʹ tebe i pro syrit. Skazhy: «Robyty yim dobro — blaho. A yakshcho vy poyednayete svoyi ta yikhni spravy, to vony — vashi braty». Ta Allah vidriznyaye nechestyvoho vid dobrochynnoho. Yakby Allah pobazhav, to utrudnyv by stanovyshche vashe. Allah — Velykyy, Mudryy

[221] Ne odruzhuytesʹ iz bahatobozhnytsyamy, doky vony ne uviruyutʹ. Spravdi, viruyucha rabynya krashcha za bahatobozhnytsyu, navitʹ yakshcho ta y spodobalasʹ vam. I ne odruzhuytesʹ iz bahatobozhnykamy, doky vony ne uviruyutʹ. Spravdi, viruyuchyy rab krashchyy za bahatobozhnyka, navitʹ yakshcho toy i spodobavsya vam. Vony klychutʹ vas do vohnyu, a Allah zaklykaye vas do rayu ta proshchennya z Yoho dozvolu! Vin poyasnyuye lyudyam Svoyi znamennya. Mozhlyvo, zamyslyatʹsya vony

[222] Tebe zapytuyutʹ pro misyachni. Skazhy: «Vony sprychynyayutʹ strazhdannya. Tozh ne torkaytesʹ druzhyn pid chas misyachnykh yikhnikh. Unykayte znosyn iz nymy, poky ne ochystyatʹsya vony. A koly vony ochystyatʹsya, to prykhodʹte do nykh — tak, yak nakazav vam Allah». Voistynu, Allah lyubytʹ tykh, yaki kayutʹsya, lyubytʹ tykh, yaki ochyshchuyutʹsya

[223] Vashi druzhyny — nache nyva dlya vas. Prykhodʹte do nykh, yak pobazhayete, ale nekhay tsʹomu pereduyutʹ vashi dobri spravy. Biytesʹ Allaha i znayte, shcho vy zustrinetesʹ iz Nym. Spovisty zh dobru zvistku dlya viruyuchykh

[224] Nekhay ne budutʹ vashi klyatvy Allahom zavadoyu pravednosti vashiy, bohoboyazlyvosti i tomu, shchob vstanovlyuvaly vy myr pomizh lyudʹmy. Allah — Vsechuyuchyy ta Vseznayuchyy

[225] Allah ne karatyme vas za klyatvy bez namiru. Ale Vin karatyme vas za te, shcho zdobuly sobi sertsya vashi. Allah — Proshchayuchyy, Zhalislyvyy

[226] A yakshcho khto poklyavsya ne nablyzhatysya do druzhyn, to nekhay vychikuye chotyry misyatsi. Ta yakshcho vin peredumaye, to Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[227] Yakshcho zh [choloviky] vse zh vyrishatʹ rozluchytysʹ, to Allah — Vsechuyuchyy ta Vseznayuchyy

[228] Rozlucheni zhinky povynni ochikuvaty try terminy misyachnykh. Ne dozvoleno yim prykhovuvaty te, shcho Allah stvoryv u lonakh yikhnikh — yakshcho vony viruyutʹ u Allaha ta v Ostanniy Denʹ. Yakshcho zh choloviky yikhni pobazhayutʹ prymyrennya, to protyahom tsʹoho chasu vony mayutʹ pravo povernuty yikh. Vidpovidno do zvychayu zhinky mayutʹ taki prava, yaki rivni yikhnim obovʺyazkam, khocha choloviky u dechomu y vyshchi vid nykh. Allah — Velykyy, Mudryy

[229] Rozluchennya mozhlyve dva razy. Pislya tsʹoho potribno abo utrymaty druzhynu za zvychayem, abo vidpustyty yiyi z myrom. Vam ne dozvoleno pryvlasnyuvaty shchosʹ iz darovanoho yiy, khiba yak oboye vy boyitesʹ, shcho ne dotrymayetesʹ obmezhenʹ Allaha. A yakshcho vy boyitesʹ, shcho vony ne dotrymayutʹsya obmezhenʹ Allaha, to ne bude yim hrikha, yakshcho vony vidkuplyatʹ rozluchennya. Osʹ takymy ye obmezhennya Allaha, tozh ne porushuyte yikh! A ti, yaki porushuyutʹ obmezhennya Allaha, osʹ vony i ye nechestyvtsyamy

[230] Yakshcho vse zh vin rozluchytʹsya iz neyu utretye, to ne zmozhe odruzhytysya z neyu znovu, poky vona ne vyyde zamizh za kohosʹ inshoho. Yakshcho zh toy cholovik rozluchytʹsya z neyu, to ne bude druzhyni ta pershomu choloviku hrikha, koly vony povernutʹsya odne do odnoho ta matymutʹ namir dotrymuvatysʹ obmezhenʹ Allaha. Osʹ takymy ye obmezhennya Allaha. Vin rozʺyasnyuye yikh dlya rozumnykh lyudey

[231] I koly vy rozluchayetesʹ iz druzhynamy, i mynaye vidvedenyy dlya nykh chas, to abo utrymuyte yikh vidpovidno do zvychayu, abo vidpuskayte yikh vidpovidno do zvychayu. Ne utrymuyte yikh, namahayuchysʹ zashkodyty yim, zlovzhyvayuchy. A khto zrobytʹ tse, toy bude nespravedlyvym do samoho sebe. Ne peretvoryuyte znamenʹ Allaha na zhart! I z·hadayte mylistʹ Allaha do vas, a takozh te, shcho Vin zislav vam iz Pysannya ta mudrosti, shchob povchaty vas. Tozh biytesʹ Allaha i znayte, shcho Allah znaye pro kozhnu rich

[232] I koly vy rozluchayetesʹ iz druzhynamy, i mynaye vidvedenyy dlya nykh chas, to ne zavazhayte yim vyyty zamizh za yikhnikh poperednikh cholovikiv, yakshcho vony domovylysʹ mizh soboyu za zvychayem. Takym ye povchannya dlya toho z vas, khto uviruvav v Allaha ta v Ostanniy Denʹ. Tse krashche ta chystishe dlya vas. Allah znaye, a vy ne znayete

[233] Materi mozhutʹ hoduvaty ditey svoyim molokom dva povnykh roky, yakshcho vony bazhayutʹ dovesty do kintsya tse hoduvannya. Batʹko povynen zabezpechuvaty matir dytyny kharchuvannyam ta odyahom vidpovidno do zvychayu. Na zhodnu lyudynu ne pokladayetʹsya bilʹshe, nizh mozhe vytrymaty vona. Ne mozhna zavdavaty shkody materi za yiyi dytynu, a takozh batʹkovi za dytynu yoho. Taki zh obvʺyazky maye y nashchadok. A yakshcho batʹky pobazhayutʹ vidnyaty dytynu [vid hrudey] za vzayemnoyu z·hodoyu ta poradoyu, to ne bude yim hrikha. A yakshcho vony pobazhayutʹ naynyaty hoduvalʹnytsʹ dlya svoyikh ditey, to ne bude batʹkam hrikha, yakshcho vony splatyatʹ yim vidpovidno do zvychayu. Tozh biytesʹ Allaha i znayte, shcho Allah bachytʹ te, shcho vy robyte

[234] Yakshcho khtosʹ iz vas pomre ta y zalyshytʹ pislya sebe druzhyn, to nekhay chekayutʹ vony chotyry misyatsi i shche desyatʹ dniv. A koly myne vyznachenyy dlya nykh chas, to ne bude hrikha, yakshcho vony zroblyatʹ te, shcho pobazhayutʹ, vidpovidno do zvychayu. Allahu vidomo te, shcho vy robyte

[235] Ne bude vam hrikha, yakshcho vy natyaknete tsym zhinkam pro zaruchyny abo zh prykhovayete tse v svoyikh dushakh. Ta Allah znaye, shcho vy vse odno budete z·haduvaty pro nykh. Ale nichoho ne obitsyayte yim potayemno, a kazhitʹ yim lyshe nalezhni slova. I ne namahaytesʹ uzyaty shlyub, poky ne myne vstanovlenyy chas. I znayte, shcho Allah znaye te, shcho v dushakh vashykh, tozh berezhitʹsya Yoho. I znayte, shcho Allah — Proshchayuchyy, Zhalislyvyy

[236] Ne bude vam hrikha, yakshcho vy rozluchytesʹ iz druzhynamy, ne torknuvshysʹ yikh ta ne vstanovyvshy nalezhnyy yim vidkup. Ale vse odno dayte vynahorodu yim — bahatyy u miru svoyikh mozhlyvostey, a bidnyy — u miru svoyikh, vidpovidno do zvychayu, tak, yak i nalezhytʹ zrobyty tse pravednym lyudyam

[237] Yakshcho zh vy rozluchylysya iz nymy ranishe toho, yak vy torknulysya yikh, ale pislya toho, yak vstanovyly nalezhnyy yim vidkup, to viddayte yim polovynu toho, shcho y nalezhytʹ yim — khiba yak vony vybachatʹ vam tse abo vybachytʹ toy, u chyyikh rukakh perebuvaye shlyubnyy dohovir. A yakshcho vy vybachyte, to tse bude blyzhche do bohoboyazlyvosti. Ne zabuvayte y pro dobrochesnistʹ, yaka povynna buty pomizh vamy. Voistynu, Allah bachytʹ te, shcho vy robyte

[238] Zvershuyte molytvy nalezhno i, osoblyvo, serednyu molytvu. Stiyte zh pered Allahom smyrennymy

[239] A yakshcho boyitesʹ [voroha], to zvershuyte molytvu yduchy pishky abo y verkhy. Koly zh opynytesʹ u bezpetsi, to z·haduyte Allaha tak, yak Vin navchyv vas toho, choho vy y ne znaly ranishe

[240] Yakshcho khtosʹ iz vas pomre ta y zalyshytʹ druzhyn pislya sebe, to pered tsym vin povynen zapovisty, shchob druzhyn trymaly u yikhnikh domivkakh shche rik i ne vyhanyaly. Yakshcho zh vony pidutʹ sami ta zroblyatʹ, vidpovidno do zvychayu, te, shcho pobazhayutʹ, to ne bude vam hrikha za vse tse. Allah — Velykyy, Mudryy

[241] Rozluchenykh druzhyn slid nalezhno zabezpechuvaty — tak, yak i nalezhytʹ tse bohoboyazlyvym lyudyam

[242] Osʹ tak Allah poyasnyuye vam Svoyi znamennya — mozhlyvo, vy zrozumiyete

[243] Nevzhe zh ty ne bachyv tykh, yaki boyalysya smerti ta y polyshyly domivky svoyi, khocha yikh buly tysyachi? Tozh Allah skazav yim: «Pomritʹ!» — a potim ozhyvyv. Voistynu, Allah — Volodar velykoyi lasky dlya lyudey, prote bilʹshistʹ lyudey ye nevdyachnymy

[244] Boritʹsya zh na shlyakhu Allaha i znayte, shcho Allah — Vsechuyuchyy, Vsevydyachyy

[245] Yakshcho khtosʹ dastʹ Allahu dobru pozyku, to Vin zbilʹshytʹ yiyi u bahato raziv. Allah utrymuye ta shchedro nadilyaye i do Nʹoho povernetesʹ vy

[246] Chy ty ne znayesh pro starshynu syniv Israyilya pislya Musy? Vony skazaly proroku svoyemu: «Postav nad namy tsarya dlya toho, shchob My borolysya na shlyakhu Allaha!» Vidpoviv toy: «A chy ne bude tak, shcho borotʹbu zroblyatʹ vashym obovʺyazkom, ale vy ne stanete do borotʹby?» Ti skazaly: «A choho b nam ne borotysya na shlyakhu Allaha, koly vyhnaly nas iz domivok nashykh ta rozluchyly iz ditʹmy nashymy?» I osʹ, koly borotʹbu vstanovyly yikhnim obovʺyazkom, usi vony vidvernulysya, okrim nebahatʹokh. Ta Allah znaye nechestyvtsiv

[247] Yikhniy prorok skazav yim: «Voistynu, Allah postavyv vashym tsarem Talyuta!» Ti vidpovily: «Yak zhe mozhe buty u nʹoho vlada nad namy, yakshcho my mayemo na tse bilʹshe prava, nizh vin — adzhe nemaye u nʹoho nalezhnoho statku?!» Prorok skazav: «Voistynu, Allah viddav yomu perevahu pered vamy i daruvav yomu velych u znannyakh ta u tili! I Allah daruye vladu vid Sebe tomu, komu pobazhaye! Allah — Vseosyazhnyy, Vseznayuchyy!»

[248] Yikhniy prorok skazav yim: «Voistynu, znamennyam yoho vlady bude te, shcho zʺyavytʹsya vam skrynya, de bude spokiy vid Hospoda vashoho. I bude tam te, shcho lyshyv rid Musy ta rid Haruna. Nestymutʹ yiyi anhely! Osʹ tse i bude znamennyam dlya vas, yakshcho vy ye viruyuchymy!»

[249] I koly vyyshov Talyut razom iz viysʹkom svoyim, to skazav: «Voistynu, Allah bude vyprobovuvaty vas rikoyu. I khto pytyme iz neyi, toy ne bude zi mnoyu, ale khto ne sprobuye yiyi, toy bude zi mnoyu. I takozh bude zi mnoyu toy, khto zacherpne vody ne bilʹshe, nizh bude u doloni ruky yoho». Ale vony napylysya iz neyi vody, okrim nebahatʹokh. I koly vin i ti, yaki uviruvaly razom iz nym, peretnuly yiyi, to skazaly: «Ne zdolayemo my sʹohodni Dzhalyuta i yoho viysʹka!» Ale ti, yaki buly perekonani, shcho vony neodminno zustrinutʹsya z Allahom, skazaly: «Skilʹky z dozvolu Allaha nechyslennykh zahoniv peremahalo zahony chyslenni!» Allah — iz terplyachymy

[250] I koly vony zʺyavylysya pered Dzhalyutom ta yoho viysʹkamy, to skazaly: «Hospody nash! Zishly terpinnya dlya nas i stverdʹ postup nash! Dopomozhy nam proty lyudu neviruyuchoho!»

[251] I z dozvolu Allaha vony rozbyly yikh! Daud vbyv Dzhalyuta, i Allah daruvav yomu vladu ta mudristʹ, i navchyv yoho tomu, chomu pobazhav. Yakby Allah ne strymuvav odnykh lyudey inshymy, to na zemli shyrylosya b nechestya. Ta Allah— Volodar velykoyi lasky dlya svitiv

[252] Takymy ye znamennya Allaha. My vyholoshuyemo yikh tobi v istyni. Voistynu, ty — odyn iz poslantsiv

[253] Takymy ye poslantsi. Odnym iz nykh My viddaly perevahu nad inshymy. YE sered nykh taki, z yakymy hovoryv Allah, a deyakykh Vin pidnis na [vyshchi] shchabli. I My daruvaly yasni znamennya Ici, synu Marʺyam, i My pidtrymaly yoho Svyatym Dukhom. Yakby Allah pobazhav, to ti, shcho zhyly pislya nykh, ne vely b mizh soboyu borotʹby pislya toho, yak pryyshly do nykh yasni znamennya. Ale vony roziyshlysya mizh soboyu, i chastyna iz nykh uviruvala, a chastyna ne uviruvala. Ta yakby pobazhav Allah, vony ne vely b mizh soboyu borotʹby. Ale Allah robytʹ te, shcho pobazhaye

[254] O vy, yaki uviruvaly! Zhertvuyte z toho, chym My nadilyly vas, poky ne pryyde Denʹ, koly ne bude ni torhivli, ni druzhby, ni zastupnytstva. Neviruyuchi zh ye nechestyvtsyamy

[255] Allah! Nemaye boha, krim Nʹoho — Zhyvoho, Sushchoho! Ne torkayetʹsya Yoho ni drimota, ni son. Yomu nalezhatʹ te, shcho na nebesakh, i te, shcho na zemli. Khto zh zastupytʹsya pered Nym bez Yoho dozvolu? Vin znaye te, shcho poperedu nykh, i te, shcho pozadu nykh. Vony zh ne osyahayutʹ zi znannya Yoho nichoho, krim toho, shcho pobazhaye Vin. Prestol Yoho okhoplyuye nebesa i zemlyu, a zberezhennya yikh ne vtomlyuye Yoho. I Vin — Vsevyshniy, Velykyy

[256] Nemaye prymusu do relihiyi. Vzhe rozrizneno pryamyy shlyakh ta omanu! Khto ne viruye u tahuta, toy vzhe vkhopyv nadiynu osnovu, yaka ne zlamayetʹsya! Allah — Vsechuyuchyy ta Vseznayuchyy

[257] Allah — Pokrovytelʹ tykh, yaki uviruvaly. Vin vyvodytʹ yikh iz temryavy do svitla. A pokrovyteli tykh, yaki ne uviruvaly — tahuty. Vony vedutʹ yikh vid svitla do temryavy. Tozh vony ye zhytelyamy vohnyu i budutʹ vony tam doviku

[258] Chy zh ty ne znayesh toho, yakyy sperechavsya z Ibrahimom shchodo Hospoda yoho, bo daruvav Allah takomu vladu? Skazav Ibrahim: «Hospodʹ miy — Toy, Khto daruye zhyttya ta smertʹ!» A toy vidpoviv: «YA daruyu zhyttya ta smertʹ!» Todi Ibrahim skazav: «Voistynu, Allah pidiymaye sontse zi skhodu. A ty pidiymy yoho z zakhodu!» I znityvsya toy, yakyy ne viryv! Allah ne vede pryamym shlyakhom lyudey nechestyvykh

[259] Abo toho, khto prokhodyv nad selyshchem, yake bulo zruynovane do pidvalyn svoyikh. Vin skazav: «Yak zhe Allah ozhyvytʹ tse vse pislya smerti?» Todi Allah zrobyv yoho samoho mertvym na sto rokiv, a potim ozhyvyv i skazav: «Skilʹky zh ty tam buv?» Toy vidpoviv: «YA buv tam denʹ abo chastynu dnya!» Allah skazav: «Ni! Ty buv tam sto rokiv! Pohlyanʹ na svoyu yizhu ta pytvo — vony ne zaznaly zmin. Ale pohlyanʹ na svoho vislyuka! My neodminno zrobymo tebe znamennyam dlya lyudey. Tozh pohlyanʹ na kistky — yak My zberemo, a potim vkryyemo mʺyasom yikh!» Koly stalo tse zrozumilo yomu, vin skazav: «YA znayu, shcho Allah spromozhnyy na kozhnu rich!»

[260] I osʹ skazav Ibrahim: «Hospody! Pokazhy meni, yak Ty daruyesh zhyttya pomerlym!» Toy skazav: «Khiba zh ty shche ne uviruvav?» Vin vidpoviv: «Tak, ale zh treba zaspokoyity svoye sertse!» Skazav Allah: «Vizʹmy chotyrʹokh ptakhiv, zarizh yikh, a potim vizʹmy ta poklady na kozhniy hori chastynku z nykh. Pislya tsʹoho poklych yikh — i vony zʺyavlyatʹsya pered toboyu, pospishayuchy! Znay, shcho Allah — Velykyy, Mudryy!»

[261] Prykladom tykh, yaki zhertvuyutʹ mayno svoye na shlyakhu Allaha, ye zernyna, z yakoyi vyroslo sim koloskiv, a u kozhnomu kolosku — sto zernyn. Allah daye bilʹshe tomu, komu pobazhaye. Allah — Vseosyazhnyy, Vseznayuchyy

[262] Ti, yaki zhertvuyutʹ na shlyakhu Allaha i ne suprovodzhuyutʹ te, shcho pozhertvuvaly, dokorom ta obrazoyu, matymutʹ u Hospoda svoho vynahorodu! Nemaye strakhu yim i ne budutʹ zasmucheni vony

[263] Dobre slovo i proshchennya krashchi za mylostynyu, yaka suprovodzhuyetʹsya obrazoyu. Allah — Bahatyy, Zhalislyvyy

[264] O vy, yaki uviruvaly! Ne zipsuyte mylostyni vashoyi dokorom ta obrazoyu, nache toy, khto vytratyv yakesʹ mayno na pozhertvu zadlya toho, shchob pobachyly tse lyudy. Adzhe vin ne uviruvav u Allaha ta Ostanniy Denʹ. Yoho prykladom ye slyzʹka skelya, vkryta zemleyu. Ta osʹ zmochyv yiyi doshch, i lyshylasya skelya ta chystoyu. Nemaye u nykh zhodnoyi syly nad tym, shcho otrymaly vony! Allah ne vede pryamym shlyakhom neviruyuchykh lyudey

[265] Prykladom tykh, yaki vytrachayutʹ svoye mayno, prahnuchy do vdovolennya Allaha ta perekonuyuchy samykh sebe, ye sad na pahorbi. Yakshcho zrosytʹ yoho doshch, to vdvichi prymnozhatʹsya yoho plody. A yakshcho ne zrosytʹ yoho doshch, to zrosytʹ khocha b mryaka. Allah bachytʹ te, shcho robyte vy

[266] Nevzhe khtosʹ iz vas khoche — yakshcho bude u nʹoho sad iz palʹmamy ta vynohradnykom, de budutʹ tekty riky y budutʹ rizni plody — shchob torknulasya yoho staristʹ, todi yak dity shche budutʹ slabkymy, a sam sad vrazytʹ vykhor, u yakomu tsey sad i z·horytʹ? Osʹ tak Allah poyasnyuye vam znamennya — mozhlyvo, zamyslytesya vy

[267] O vy, yaki uviruvaly! Zhertvuyte ti blaha, yaki otrymaly vy, a takozh te, shcho My prorostyly dlya vas iz zemli. Ale ne bazhayte davaty u zhertvu pohane — te, shcho vy y sami ne uzyaly b, okrim yak zaplyushchyvshy ochi. I znayte, shcho Allah — Bahatyy, Khvalymyy

[268] Shaytan lyakaye vas bidnistyu y zaklykaye vas do rozpusty, a Allah obitsyaye vam proshchennya ta lasku Svoyu. Allah — Vseosyazhnyy, Vseznayuchyy

[269] Allah daruye mudristʹ, komu pobazhaye, a komu darovana mudristʹ,tomu darovane velyke blaho! Ale z·haduyutʹ tse lyshe obdarovani rozumom

[270] Shcho b vy ne vytratyly yak mylostynyu, abo yaku obitsyanku vy ne daly b, to, voistynu, Allah znaye pro tse. Ale nechestyvym ne bude pomichnykiv

[271] Yakshcho vy dayete mylostynyu vidkryto, to ye dobrom vona. A yakshcho vy prykhovuyete yiyi ta dayete nuzhdennym, to tse krashche dlya vas. Allah probachytʹ vam deyaki zli vchynky vashi, ta Allahu vidomo te, shcho vy robyte

[272] Ne tviy tse obovʺyazok vesty yikh pryamym shlyakhom. Tse Allah vede pryamym shlyakhom toho, koho pobazhaye! A te dobro, yake zhertvuyete vy — tse zh dlya vas samykh. Zhertvuyete vy tse, lyshe prahnuchy do lyku Allaha. A za te, shcho vytrachayete vy, vidplatyatʹ spovna vam i ne vchynyatʹ iz vamy nespravedlyvo

[273] Tse dlya nuzhdennykh, yaki zatrymalysya na shlyakhu Allaha, abo y ne mozhutʹ peresuvatysya zemleyu. Nevihlas vvazhaye yikh bahatymy cherez skromnistʹ yikhnyu. Ale ty vpiznayesh yikh za oznakamy yikhnimy: vony ne vymahayutʹ u lyudey mylosti iz nastyrlyvistyu. A pro te, shcho zhertvuyete vy zi svoho dobra, Allah znaye

[274] Ti, yaki vytrachayutʹ yak mylostynyu svoye mayno vdenʹ i vnochi, potayemno ta vidkryto, matymutʹ vynahorodu u Hospoda yikhnʹoho. Nemaye strakhu dlya nykh i ne budutʹ zasmucheni vony

[275] A ti, yaki pozhyrayutʹ lykhvu, voskresnutʹ lyshe tak, yak ti, koho svoyim dotykom vrazyv shaytan. Tse tak, adzhe vony kazaly: «Torhivlya skhozha na lykhvarstvo!» Ta Allah dozvolyv torhivlyu, ale zaboronyv lykhvarstvo. A yakshcho khtosʹ pislya toho, yak pryyshlo do nʹoho povchannya vid Hospoda, prypynytʹ zaymatysya tsym, to bude proshcheno yomu te, shcho vzhe mynulo, i sprava yoho nalezhytʹ Allahu! A yakshcho khto znovu pochne zaymatysya tsym, to zhytlom takykh bude vohonʹ. I budutʹ vony tam doviku

[276] Allah znyshchuye lykhvarstvo i prymnozhuye mylostynyu. Allah ne lyubytʹ kozhnoho neviruyuchoho ta hrishnyka

[277] Voistynu, ti, yaki uviruvaly, tvoryly dobri spravy, zvershuvaly molytvu i davaly zakyat, matymutʹ vynahorodu u Hospoda yikhnʹoho. Nemaye strakhu yim, i ne budutʹ zasmucheni vony

[278] O vy, yaki uviruvaly! Biytesʹ Allaha i vidmovtesʹ vid toho, shcho nalezhytʹ vam yak lykhva — yakshcho viruyuchi vy

[279] Yakshcho zh vy ne zrobyte tsʹoho, to vy budete vorohamy Allahu ta Poslantsyu Yoho. A yakshcho zrobyte, to matymete sviy pershyy statok. Ne vchynyayte nespravedlyvo i todi ne vchynyatʹ nespravedlyvosti z vamy

[280] Yakshcho [borzhnyk] bude u vazhkomu stanovyshchi, to pochekayte, doky yoho stanovyshche ne polehshytʹsya. A yakshcho vy prostyte yomu tse, zrobyvshy mylostyneyu, to tse bude krashche dlya vas, yakby lyshe znaly vy

[281] Biytesʹ toho Dnya, koly povernetesya vy do Allaha. Viddadutʹ kozhniy dushi spovna za te, shcho vona sobi zdobula. I ne vchynyatʹ iz vamy nespravedlyvo

[282] O vy, khto uviruvav! Yakshcho ukladayete dohovir borhu na pevnyy strok, to zapysuyte tse. I nekhay pysar zapysuye tse spravedlyvo. Nekhay ne vidmovlyayetʹsya zapysaty yoho tak, yak navchyv Allah. Nekhay pyshe, a toy, khto otrymuye pozyku, nekhay dyktuye yomu, i nekhay boyitʹsya Allaha, ta ne prymenshuye tam nichoho. A yakshcho toy, khto bere v borh, nerozumnyy abo kvolyy, chy ne mozhe dyktuvaty, to nekhay dyktuye yoho opikun. Poklychte dvokh svidkiv iz vashykh cholovikiv. A yakshcho ne bude dvokh cholovikiv, to nekhay bude odyn cholovik i dvi zhinky, yakykh vy z·hodni vzyaty za svidkiv. Yakshcho persha pomylytʹsya, to druha nahadaye yiy. Nekhay svidky ne vidmovlyayutʹsya, koly yikh zaproshuyutʹ. I ne nekhtuyte zapysuvaty uhodu — malu chy velyku — iz zaznachennyam yiyi terminu. Tak bude spravedlyvishe pered Allahom, nadiynishe dlya svidchennya ta krashche dlya unyknennya sumniviv. Odnak, koly tse bude torhivlya z rozrakhunkom hotivkoyu na mistsi, to ne bude vam hrikha, yakshcho ne zapyshete tsʹoho. Ale klychte svidkiv, koly ukladayete mizh soboyu torhovelʹni uhody. Ne mozhna kryvdyty ni pysarya, ni svidka. A yakshcho zrobyte tak, to bude vam hrikh! I biytesʹ Allaha — Vin navchaye vas! Allah znaye pro kozhnu rich

[283] A yakshcho vy opynytesʹ u dorozi ta ne znaydete pysarya, to beritʹ zastavu, yaku mozhna vzyaty do ruk. I yakshcho odyn iz vas doviryaye inshomu, to nekhay toy, komu shchosʹ dovireno, poverne dovirene yomu i nekhay boyitʹsya Allaha, Hospoda svoho. Ne prykhovuyte svidchennya, a khto prykhovuye yoho, toy u svoyemu sertsi ye hrishnykom. Allah znaye pro te, shcho vy robyte

[284] Allahu nalezhytʹ te, shcho na nebesakh i na zemli. Pokazhete vy te, shcho u dushakh vashykh, chy prykhovayete yoho — Allah vidplatytʹ vam. Vin daruye proshchennya, komu pobazhaye, i karaye, koho pobazhaye. Allah spromozhnyy na kozhnu rich

[285] Poslanetsʹ uviruvav u te, shcho zislano yomu vid Hospoda yoho, a razom iz nym — viruyuchi. Usi uviruvaly v Allaha, v anheliv Yoho, u knyhy Yoho, u poslantsiv Yoho: «My ne provodymo mezhi mizh poslantsyamy». Vony hovoryatʹ: «Slukhayemo ta pidkoryayemosʹ! Daruy nam proshchennya, Hospody nash, i do Tebe povernennya!»

[286] Allah ne vymahaye vid lyudyny ponad mozhlyvosti yiyi. Za neyi te, shcho zdobula sobi vona, i proty neyi tezh te, shcho zdobula sobi vona. «Hospody nash! Ne karay nas za te, shcho zabuly my abo v chomu pomylylysya! Hospody nash! Ne pokladay na nas tyaharya, yakyy poklav Ty na tykh, yaki zhyly ranishe za nas. I ne pokladay na nas toho, na shcho ne vystachytʹ syl. Vybach nam, prosty nas i zmyluysya nad namy! Ty — Zakhysnyk nash, tozh dopomozhy nam proty neviruyuchykh lyudey!»

[1] Alif. Lyam. Mim

[2] Allah! Nemaye boha, krim Nʹoho — Zhyvoho, Sushchoho

[3] Vin zislav tobi Pysannya v istyni, yake pidtverdzhuye te, shcho bulo ranishe; i Vin zislav Taurat i Indzhilʹ

[4] yak pryamyy shlyakh lyudyam! I zislav Vin Rozriznennya! Voistynu, na tykh, yaki ne viruyutʹ u znamennya Allaha, chekaye zhorstoka kara! Allah — Velykyy, Volodar vidplaty

[5] Voistynu, vid Allaha ne prykhovayetʹsya zhodna rich — ni na zemli, ni na nebi

[6] Vin — Toy, Khto shche v zarodku daruye vam obraz vash, takyy, yakyy pobazhaye. Nemaye boha, krim Nʹoho, a Vin — Velykyy, Mudryy

[7] Vin — Toy, Khto zislav tobi Pysannya. YE v nʹomu ayaty, yaki vykladeni zrozumilo, vony — matir Pysannya. A inshi mayutʹ bahato znachenʹ. Tozh ti, chyyi sertsya vidkhylylysya ubik, ydutʹ za bahatoznachnym, prahnuchy smuty i prahnuchy tlumachennya yikhnʹoho. Ale tlumachennya yikhnʹoho ne znaye nikhto, okrim Allaha. I utverdzheni u znannyakh hovoryatʹ: «My virymo v tse. Use vono – vid Hospoda nashoho!» Ale zh pamʺyatayutʹ tse lyshe obdarovani rozumom

[8] «Hospody nash! Ne vidkhylyay sertsya pislya toho, yak Ty vkazav yim pryamyy shlyakh. I daruy nam vid Sebe mylistʹ, voistynu, Ty — Daruyuchyy

[9] Hospody nash! Voistynu, Ty zberesh lyudey u toy Denʹ, v yakomu nemaye sumnivu!» Voistynu, Allah ne porushuye obitsyanky

[10] Voistynu, ni mayno, ni dity nichym ne dopomozhutʹ pered Allahom tym, yaki ne uviruvaly, i taki budutʹ palyvom dlya vohnyu

[11] Tak vchynyav rid Firauna i ti, yaki zhyly ranishe za nykh. Vony vidkynuly Nashi znamennya, i Allah skarav yikh za yikhni hrikhy. Allah suvoryy u pokaranni

[12] Skazhy zh tym, yaki ne viruyutʹ: «Vas podolayutʹ i zberutʹ u heyeni!» Merzotnyy zhe tse prytulok

[13] Znamennyam dlya vas bulo zitknennya mizh dvoma zahonamy. Odyn zahin borovsya na shlyakhu Allaha, a inshyy skladavsya z neviruyuchykh. Pershi bachyly na vlasni ochi, shcho ti u dva razy perevazhayutʹ yikh chyslom. Ta Allah daruye dopomohu Svoyu, komu pobazhaye! Voistynu, v tsʹomu — pryklad dlya tykh, khto zdaten bachyty

[14] Lyudyam vydayetʹsya prekrasnoyu lyubov do zadovolenʹ, yaki prynosyatʹ zhinky, syny, nakopycheni kintary zolota y sribla, dobirni koni, khudoba ta posivy. Takoyu ye tymchasova nasoloda zemnoho zhyttya, todi yak u Allaha — krashche mistse dlya povernennya

[15] Skazhy: «Chy rozpovisty vam pro te, shcho krashche vid tsʹoho? Dlya tykh, yaki bohoboyazlyvi, u Hospoda yikhnʹoho ye sady, de techutʹ riky, i de vony budutʹ doviku, a z nymy — prechysti druzhyny i blahovolinnya vid Allaha!» A Allah bachytʹ rabiv

[16] yaki hovoryatʹ: «Hospody nash! Voistynu, my uviruvaly! Prosty zh nam hrikhy nashi y vryatuy nas vid kary vohnyanoyi», —

[17] terplyachi, pravdyvi, smyrenni, yaki dayutʹ mylostynyu ta prosyatʹ pered svitankom proshchennya

[18] Zasvidchyv Allah, shcho nemaye boha, krim Nʹoho; [zasvidchyly] anhely y obdarovani znannyam. Vin pidtrymuye spravedlyvistʹ, nemaye boha, krim Nʹoho, i Vin — Velykyy, Mudryy

[19] Voistynu, relihiya pered Allahom — islam! Ti, komu dano Pysannya, roziyshlysya pomizh soboyu cherez vzayemnu nenavystʹ lyshe pislya toho, yak do nykh pryyshlo znannya. A yakshcho khto ne viruye u znamennya Allaha, to, voistynu, Allah — shvydkyy u vidplati

[20] Yakshcho zh vony pochnutʹ sperechatysya z toboyu, to skazhy: «YA pidkoryv sebe Allahu razom iz tymy, khto pishov za mnoyu!» I skazhy tym, yakym dano Pysannya, a takozh nepysʹmennym: «Chy ne pidkorytesya y vy?» I yakshcho vony pidkoryatʹsya, to pidutʹ shlyakhom pryamym. A yakshcho vidvernutʹsya, to ty vidpovidayesh lyshe za te, shchob peredaty yim tse. Allah bachytʹ rabiv

[21] yaki ne viruyutʹ u znamennya Allaha ta vbyvayutʹ prorokiv bez prava na te, i vbyvayutʹ tykh lyudey, yaki zaklykayutʹ do spravedlyvosti. Tozh spovisty yim dobru zvistku pro bolisnu karu

[22] Tse ti, chyyi vchynky budutʹ marnymy yak u zhytti nynishnʹomu, tak i v zhytti nastupnomu. I ne bude takym pomichnykiv

[23] Nevzhe ty ne bachyv, yak tykh, komu bula dana chastyna Pysannya, zaklykayutʹ do Pysannya Allaha, shchob sudyty pomizh nymy, a dekhto z nykh pohordo vidvertayetʹsya

[24] Tse tak, adzhe vony hovoryatʹ: «Vohonʹ ne torknetʹsya nas, khiba yak na licheni dni!» Yikh spokusylo u yikhniy relihiyi te, shcho vony vyhaduvaly

[25] A yak zhe bude todi, koly My zberemo yikh u Denʹ, v yakomu nemaye sumnivu, i koly viddadutʹ kozhniy dushi spovna za te, shcho otrymala vona? I ne vchynyatʹ iz nymy nespravedlyvo

[26] Skazhy: «O Allah! Volodar tsarstva! Ty daruyesh vladu, komu pobazhayesh, i pozbavlyayesh vlady, koho pobazhayesh! Ty zvelychuyesh, koho pobazhayesh, i prynyzhuyesh, koho pobazhayesh! U Tvoyiy rutsi blaho. Voistynu, Ty nad kozhnoyu richchyu — Mohutniy

[27] Ty zbilʹshuyesh nich cherez denʹ, a denʹ — cherez nich. I Ty vyvodysh zhyve iz mertvoho, i vyvodysh mertve iz zhyvoho. Ty nadilyayesh, koho pobazhayesh – bez vidplaty za tse!»

[28] Nekhay viruyuchi ne berutʹ sobi za nablyzhenykh neviruyuchykh zamistʹ inshykh viruyuchykh. A khto robytʹ tse, toy ne maye niyakoho vidnoshennya do [relihiyi] Allaha, khiba yak vy spravdi boyitesʹ yikh. Allah zasterihaye vas vid Samoho Sebe, i do Allaha — povernennya

[29] Skazhy: «Chy vy prykhovayete te, shcho u sertsyakh vashykh, chy vidkryyete — Allah vse odno znatyme tse. Vin znaye te, shcho na nebesakh, i te, shcho na zemli. Adzhe Allah spromozhnyy na kozhnu rich!»

[30] U toy Denʹ pered kozhnoyu dusheyu postane dobro, yake vchynyla vona, a takozh vchynene neyu zlo, i vona pobazhaye velykoyi vidstani mizh soboyu y nym. Allah zasterihaye vas vid Samoho Sebe, i Vin — Laskavyy do rabiv

[31] Skazhy: «Yakshcho vy lyubyte Allaha, to yditʹ za mnoyu, i Allah lyubytyme vas ta prostytʹ vam hrikhy vashi». Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[32] Skazhy: «Koritʹsya Allahu ta Poslantsyu!» Ta yakshcho vony vidvernutʹsya, to Allah ne lyubytʹ neviruyuchykh

[33] Voistynu, Allah obrav Adama, Nukha, rid Ibrahima ta rid Imrana pered zhytelyamy svitiv

[34] Odni z nykh buly nashchadkamy inshykh. Allah — Vsechuyuchyy, Vseznayuchyy

[35] I osʹ skazala zhinka z rodu Imrana: «Hospody! YA dala obitnytsyu prysvyatyty Tobi te, shcho znakhodytʹsya v utrobi moyiy! Tozh pryymy vid mene, bo, voistynu, Ty — Vsechuyuchyy, Vseznayuchyy!»

[36] I koly vona narodyla, to skazala: «Hospody! YA narodyla divchynku!» Ta Allah krashche znav, koho vona narodyla, bo khlopchyk — ne te, shcho divchynka. «YA nazvu yiyi Marʺyam, i ya shukayu u Tebe zakhystu dlya neyi ta yiyi nashchadkiv vid kamenovanoho shaytana!»

[37] Allah pryynyav [dytynu] yaknaykrashche, naykrashchym chynom zrostyv yiyi ta doruchyv yiyi Zakariyi. Kozhnoho razu, koly Zakariya vkhodyv u svyatylyshche, de bula zhinka, znakhodyv bilya neyi yizhu. A koly vin zapytav: «O Marʺyam! Zvidky tse u tebe?» — to vona skazala: «Tse — vid Allaha! Voistynu, Allah nadilyaye, koho pobazhaye — bez vidplaty za tse!»

[38] Todi Zakariya zaklykav do Hospoda svoho: «Hospody! Daruy meni vid Sebe nashchadkiv prekrasnykh, voistynu, Ty slukhayesh zaklyky do Tebe!»

[39] I osʹ, koly zvershuvav vin molytvu v svyatylyshchi, zvernulysya do nʹoho anhely: «Allah daruye tobi dobru zvistku pro Yakhʺyu, yakyy pidtverdytʹ slovo vid Allaha, bude poperedu inshykh, bude strymanym ta bude prorokom z-posered pravednykiv!»

[40] Skazav toy: «Hospody! Yak zhe mozhe buty u mene khlopchyk, koly ya vzhe dosyahnuv starosti, a druzhyna moya bezplidna?» Skazav [anhel]: «Tak bude, bo Allah vchynyaye tak, yak pobazhaye!»

[41] Zakariya skazav: «Hospody, daruy meni znamennya!» Skazav Hospodʹ: «Znamennyam bude tobi te, shcho ty ne rozmovlyatymesh iz lyudʹmy try dni, okrim yak lyshe znakamy! Z·haduy zhe Hospoda svoho chasto i proslavlyay Yoho vrantsi ta vvecheri!»

[42] I skazaly anhely: «O Marʺyam! Voistynu, Allah obrav tebe i zrobyv prechystoyu. Vin obrav tebe pered zhinkamy usikh svitiv

[43] O Marʺyam! Budʹ smyrennoyu pered Hospodom svoyim, vpady do zemli ta vklonyaysya razom iz tymy, khto klanyayetʹsya!»

[44] Tse — zvistky iz potayemnoho, yake My vidkryvayemo tobi. Ty ne buv sered tykh, khto kydav svoyi trostyny dlya pysʹma — komu b tse doruchyty Marʺyam? I ty ne buv sered nykh, koly vony sperechalysya

[45] I skazaly anhely: «O Marʺyam! Voistynu, Allah spovishchaye tobi dobru zvistku pro slovo vid Nʹoho! Imʺya yomu — Isa Mesiya, syn Marʺyam. Vin bude poshanovanyy u zhytti nynishnʹomu ta v zhytti nastupnomu i bude vin odnym iz nablyzhenykh

[46] Vin hovorytyme iz lyudʹmy shche v kolystsi ta v doroslomu vitsi. Bude vin odnym iz pravednykiv!»

[47] Vona skazala: «Hospody! Yak mozhe buty u mene dytyna, yakshcho zhoden cholovik ne torkavsya mene?» Skazav [anhel]: «Tak stanetʹsya, bo Allah vchynyaye tak, yak pobazhaye!» Koly vyrishuye Vin shchosʹ, to lyshe hovorytʹ: «Budʹ!» — i vono postaye

[48] Vin navchytʹ yoho Pysannya, mudrosti, Tauratu y Indzhilyu

[49] i zrobytʹ poslantsem do syniv Israyilya: «YA pryyshov do vas zi znamennyam vid Hospoda vashoho. YA vyliplyu vam iz hlyny podobu ptakha, dmukhnu na neyi, i vona, z dozvolu Allaha, stane ptakhom. YA ztsilyu sliponarodzhenoho y prokazhenoho i ya voskreshu pomerloho — z dozvolu Allaha! YA rozpovim vam pro te, shcho vy yiste, ta shcho vidkladayete pro zapas u budynkakh svoyikh. Voistynu, u tsʹomu bude znamennya dlya vas, yakshcho vy ye viruyuchymy

[50] YA budu pidtverdzhuvaty te, shcho bulo do mene v Taurati. YA dozvolyu vam chastynu toho, shcho zaboroneno vam. YA pryyshov do vas zi znamennyam vid Hospoda vashoho! Tozh biytesʹ Allaha i koritʹsya meni

[51] Voistynu, Allah — miy Hospodʹ i vash Hospodʹ. Poklonyaytesʹ zhe Yomu! Tse i ye pryamyy shlyakh!»

[52] I koly Isa vidchuv yikhnye nevirʺya, to vin zapytav: «Khto moyi pomichnyky na shlyakhu do Allaha?» Vidpovily apostoly: «My — pomichnyky Allaha! My uviruvaly v Allaha! Zasvidchy zh te, shcho my — viddani Yomu

[53] Hospody nash! My uviruvaly v te, shcho Ty zislav. My ydemo za poslantsem, tozh zapyshy nas razom iz tymy, yaki svidchatʹ!»

[54] [Neviruyuchi] khytruvaly, ale y Allah khytruvav! Allah — naykrashchyy iz khytruniv

[55] Osʹ Allah skazav: «O Isa! YA upokoyu tebe i pidnesu tebe do Sebe, i YA ochyshchu tebe vid tykh, yaki ne uviruvaly. I YA dam mozhlyvistʹ tym, yaki pishly za toboyu, maty perevahu nad tymy, yaki ne uviruvaly — azh do Dnya Voskresinnya. A potim do Mene povernetesʹ vy! I YA rozsudzhu mizh vamy te, pro shcho vy sperechayetesʹ

[56] A tykh, yaki ne viruvaly, YA skarayu zhorstokoyu karoyu, yak u zhytti zemnomu, tak i v zhytti nastupnomu. I ne bude u nykh pomichnykiv

[57] A tym, yaki uviruvaly ta chynyly dobri spravy, vidplatyatʹ povnoyu vynahorodoyu! Allah ne lyubytʹ nechestyvtsiv!»

[58] Osʹ tak My vyholoshuyemo tobi znamennya ta premudru z·hadku

[59] Voistynu, Isa pered Allahom skhozhyy na Adama — Vin stvoryv yoho z prakhu, a potim skazav tomu: «Budʹ!» — i vin ye

[60] Istyna — vid Hospoda tvoho. Tozh ne budʹ sered tykh, yaki sumnivayutʹsya

[61] A yakshcho khto pochne sperechatysya z toboyu pislya toho, yak do tebe pryyshlo znannya, to skazhy: «Poklychmo zh nashykh i vashykh syniv, nashykh i vashykh druzhyn, nas samykh i vas samykh, pomolimosya ta y naklychemo proklyattya Allaha na brekhuniv!»

[62] Voistynu, tsya rozpovidʹ ye pravdyvoyu. I nemaye boha, krim Allaha i, voistynu, Vin — Velykyy, Mudryy

[63] A yakshcho vony vidvernutʹsya, to, voistynu, Allah znaye tykh, yaki chynyatʹ bezchestya

[64] Skazhy: «O lyudy Pysannya! Pryydimo zh do yedynoho slova mizh namy i mizh vamy — shcho my ne budemo poklonyatysya nikomu, okrim Allaha, i ne budemo nikoho dodavaty Yomu yak rivnoho, i ne budemo vvazhaty za Hospoda kohosʹ inshoho z nas chy z vas, a tilʹky Allaha!» A yakshcho vony vidvernutʹsya, to skazhy: «Zasvidchitʹ zhe, shcho my — viddani Yomu!»

[65] O lyudy Pysannya! Chomu vy sperechayetesʹ pro Ibrahima, adzhe Taurat ta Indzhilʹ buly zislani lyshe pislya nʹoho? Nevzhe vy ne rozumiyete

[66] Vy sperechalysya pro te, shcho bulo vam vidomo. A chomu zh zaraz vy ne sperechayetesʹ pro te, shcho vam ne vidomo? Allah znaye, a vy ne znayete

[67] Ibrahim ne buv ni yudeyem, ni khrystyyanynom, ale vin buv khanifom, viddanym! Vin ne buv bahatobozhnykom

[68] Voistynu, nayblyzhchi z lyudey do Ibrahima ti, yaki pishly za nym, a takozh tsey Prorok i ti, yaki uviruvaly! Allah — Pokrovytelʹ viruyuchykh

[69] Chastyna z lyudey Pysannya khoche, shchob vas vvely v omanu. Ale zh blukayutʹ lyshe vony sami, khocha y ne vidchuvayutʹ tsʹoho

[70] O lyudy Pysannya! Chomu vy ne viruyete u znamennya Allaha? I vy zh sami ye svidkamy tsʹomu

[71] O lyudy Pysannya! Chomu vy odyahayete istynu v nepravdu ta prykhovuyete istynu? Adzhe vy znayete yiyi

[72] I skazala chastyna lyudey Pysannya: «Viruyte na pochatku dnya v te, shcho zislano viruyuchym, a naprykintsi dnya ne viruyte v tse; mozhlyvo, povernutʹsya vony

[73] Ne virte nikomu, okrim toho, khto yde za vashoyu relihiyeyu!» Skazhy: «Voistynu, pryamyy shlyakh — tse pryamyy shlyakh vid Allaha!» [Skazaly vony]: «I shchob nikhto ne otrymav toho, shcho otrymaly vy, i shchob nikhto ne sperechavsya z vamy pered Hospodom vashym!» Skazhy: «Voistynu, laska — v rutsi Allaha! Vin daruye yiyi, komu pobazhaye!» I Allah — Vseosyazhnyy, Vseznayuchyy

[74] Obyraye Vin dlya mylosti Svoyeyi, koho pobazhaye! Allah — Volodar velykoyi lasky

[75] Sered lyudey Pysannya ye taki, yaki, yakshcho ty dovirysh yim kintar, povernutʹ tobi yoho; ale ye y taki, yaki, yakshcho ty dovirysh yim dynar, ne povernutʹ tobi y tsʹoho — khiba yak ty stanesh nad nymy. Tse tak, adzhe vony hovoryatʹ: «Ne bude nam hrikha cherez tsykh nepysʹmennykh!» I vony zvodyatʹ na Allaha nahovir i znayutʹ vony

[76] Ta zh ni! Yakshcho khto vykonuye sviy zavit iz Nym ta boyitʹsya Allaha, to Allah lyubytʹ bohoboyazlyvykh

[77] Voistynu, ti, yaki prodayutʹ zavit Allaha ta svoyu viru za mizernu tsinu, ne matymutʹ chastky v nastupnomu zhytti. U Denʹ Voskresinnya Allah ne hovorytyme z nymy, ne pohlyane na nykh i ne ochystytʹ yikh. Chekaye na nykh bolisna kara

[78] I sered nykh ye taki, yaki svoyimy yazykamy spotvoryuyutʹ Pysannya, shchob vy spryynyaly za Pysannya te, choho naspravdi u Pysanni nemaye. I vony hovoryatʹ: «Tse vid Allaha», — a naspravdi vono ne vid Allaha! I vony zvodyatʹ na Allaha nahovir i znayutʹ vony

[79] Ne hodytʹsya lyudyni, yakiy Allah dav Pysannya, mudristʹ ta prorotstvo, hovoryty lyudyam: «Budʹte rabamy meni, a ne Allahu!» Navpaky, budʹte providnykamy znanʹ, adzhe vy navchayete Pysannya y vyvchayete yoho

[80] I ne slid tsiy lyudyni takozh zaklykaty do toho, shchob anhela chy proroka vyznavaly Hospodom. Nevzhe vona zaklykatyme vas do nevirʺya pislya toho, yak vy staly viddanymy Allahu

[81] Allah uzyav zavit iz prorokamy: «Osʹ te, shcho YA daruyu vam iz Pysannya ta mudrosti! Potim pryyde do vas poslanetsʹ, yakyy pidtverdytʹ te, shcho bude u vas. Vam slid uviruvaty v nʹoho ta dopomahaty yomu!» I Vin zapytav: «Chy pohodzhuyetesʹ vy iz tsym, i chy vizʹmete tse na sebe?» Ti vidpovily: «Pohodzhuyemosʹ!» Skazav Vin: «Budʹte zh svidkamy tsʹomu i YA budu svidkom razom iz vamy

[82] A yakshcho khto pislya tsʹoho vidvernetʹsya, ti — nechestyvtsi!»

[83] Nevzhe vony prahnutʹ inshoyi relihiyi, a ne relihiyi Allaha? Yomu pidkorylysya usi, khto na nebesakh i na zemli — yak dobrovilʹno, tak i prymusovo. I do Nʹoho povernutʹsya vony

[84] Skazhy: «My uviruvaly v Allaha i v te, shcho zislano nam, i shcho zaslano Ibrahimu, Ismayilyu, Iskhaku, Yakubu ta kolinam; u te, shcho darovano Musi, Ici ta prorokam vid Hospoda yikhnʹoho. My ne provodymo mezhi mizh nymy i my — viddani Yomu!»

[85] Khto shukaye inshoyi relihiyi zamistʹ islamu, vid toho ne bude pryynyato, a v nastupnomu zhytti vin bude sered tykh, khto vtratyv use

[86] Yak zhe Allah vkazhe pryamyy shlyakh tym lyudyam, yaki maly viru, svidchyly pro te, shcho Poslanetsʹ ye pravdyvym, i do yakykh pryyshly yasni znamennya — i pislya vsʹoho tsʹoho staly neviruyuchymy? Allah ne vede pryamym shlyakhom lyudey nespravedlyvykh

[87] Yikhnya vynahoroda — proklyattya Allaha, anheliv ta vsikh lyudey

[88] Vony budutʹ tam doviku. Ne polehshatʹ yim karu yikhnyu i ne bude vidstrochky yim

[89] okrim tykh, yaki potim rozkayalysʹ i vypravyly skoyene nymy. Voistynu, Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[90] Voistynu, vid tykh, yaki staly neviruyuchymy pislya toho, yak maly viru, a potim shche y zbilʹshyly svoye bezvirʺya, ne bude pryynyato yikhnye kayattya. Same vony blukayutʹ v omani

[91] Voistynu, vid tykh, yaki ne viruvaly ta pomerly neviruyuchymy — ne bude pryynyato vid nykh zolota navitʹ rozmirom iz zemlyu, yakshcho khtosʹ sprobuye vidkupytysya nym! Na nykh chekaye bolisna kara i ne bude dlya nykh pomichnykiv

[92] Vy ne dosyahnete blahochestya, poky ne budete zhertvuvaty te, shcho dorohe vam. I shcho b vy ne pozhertvuvaly, voistynu, Allah znaye pro tse

[93] Budʹ-yaka yizha bula dozvolena synam Israyilya pered zislannyam Tauratu, okrim tiyeyi, yaku Israyilʹ zaboronyv sam sobi. Skazhy: «Prynesitʹ zhe Taurat i prochytayte tse, yakshcho vy pravdyvi!»

[94] A yakshcho khto pislya tsʹoho zvodytʹ nahovir na Allaha, to same vony ye nespravedlyvymy

[95] Skazhy: «Pravdyvym ye Allah! Yditʹ zhe za relihiyeyu Ibrahima-khanifa, a vin ne buv bahatobozhnykom!»

[96] Voistynu, pershyy dim, zvedenyy lyudʹmy — tse Dim u Batstsi, blahoslovennya ta pryamyy shlyakh dlya svitiv

[97] Tam mistyatʹsya yasni znamennya. Tse — mistse Ibrahima, i khto uviyde tudy, bude v bezpetsi. Lyudy zobovʺyazani pered Allahom zdiysnyuvaty khadzhzh u Dim — khto bude spromozhnyy na tse. A yakshcho khto ne viruye, to Allah ne potrebuye zhyteliv svitiv

[98] Skazhy: «O lyudy Pysannya! Chomu vy ne viruyete v znamennya Allaha, todi yak Allah ye svidkom toho, shcho vy robyte?»

[99] Skazhy: «O lyudy Pysannya! Chomu vy zbyvayete zi shlyakhu Allaha tykh, yaki uviruvaly, namahayuchysʹ vykryvyty tsey shlyakh? Vy zh sami ye svidkamy [istyny]! Allah ne omyne toho, shcho robyte vy!»

[100] O vy, yaki uviruvaly! Yakshcho vy pidkorytesʹ dekomu iz lyudey Pysannya, to vony peretvoryatʹ vas na neviruyuchykh — pislya toho, yak bula u vas vira

[101] Yak zhe vy mozhete ne viruvaty, koly chytayutʹ vam znamennya Allaha, i sered vas — Yoho Poslanetsʹ? Khto shukaye zakhystu v Allaha, toy vzhe prystav na pryamyy shlyakh

[102] O vy, yaki uviruvaly! Biytesʹ Allaha hidnym Yoho strakhom! I pomyrayte ne inakshe yak stavshy viddanymy Yomu

[103] Trymaytesya razom bilya Allaha i ne rozdilyaytesya! Z·hadayte mylistʹ Allaha do vas, koly vy buly vorohamy, a Vin obʺyednav vashi sertsya, i za mylistyu Yoho vy staly bratamy odyn dlya odnoho. Vy buly na krayu vohnyanoyi prirvy, ta Allah vryatuvav vas vid neyi. Osʹ tak Allah rozʺyasnyuye vam Svoyi znamennya — mozhlyvo, vy pidete pryamym shlyakhom

[104] Nekhay bude sered vas hromada, yaka zaklykatyme do blaha, bude nakazuvaty dobre ta zaboronyaty nepryynyatne. Same taki y matymutʹ uspikh

[105] I ne budʹte skhozhymy na tykh, yaki rozdilylysya ta roziyshlysya mizh soboyu pislya toho, yak do nykh pryyshlo znannya; na takykh chekaye velyka kara

[106] v toy Denʹ, koly deyaki oblychchya stanutʹ bilymy, a deyaki stanutʹ chornymy. Tym, chyyi oblychchya staly chornymy, [skazhutʹ]: «Nevzhe vy staly neviruyuchymy pislya toho, yak u vas bula vira? Tozh sprobuyte na smak te, u shcho vy ne viryly!»

[107] A ti, chyyi oblychchya staly bilymy, potraplyatʹ u mylistʹ Allaha. I budutʹ vony tam doviku

[108] Takymy ye znamennya Allaha, yaki My vyholoshuyemo tobi v istyni. Allah ne bazhaye nespravedlyvosti dlya zhyteliv svitiv

[109] Allahu nalezhytʹ vse, shcho na nebesakh, i vse, shcho na zemli. I do Allaha povertayutʹsya usi spravy

[110] Vy — naykrashcha hromada, stvorena sered lyudey: vy nakazuyete dobre, zaboronyayete nepryynyatne ta viruyete v Allaha! Yakby lyudy Pysannya tezh uviruvaly, to tse bulo b krashche dlya nykh. YE sered nykh viruyuchi, ale bilʹshistʹ iz nykh — nechestyvtsi

[111] Vony ne zavdadutʹ vam zhodnoyi shkody, krim obraz. Yakshcho vony pochnutʹ borotysya z vamy, to povernutʹsya do vas spynoyu, pislya choho nikhto yim ne dopomozhe

[112] De b vy ne znayshly yikh, vony vsyudy budutʹ prynyzheni — khiba yak otrymayutʹ prytulok u Allaha i prytulok u lyudey. Vony naklykaly na sebe hniv Allaha i vrazyla yikh bidnistʹ! Tse tak, bo vony ne viryly u znamennya Allaha i vbyvaly prorokiv bez prava na te. Tse — za neposlukh yikhniy ta za porushennya yikhni

[113] Ne vsi vony odnakovi. YE sered lyudey Pysannya stiyka hromada, yaka chytaye znamennya Allaha nochamy, nyzʹko klanyayuchysʹ

[114] Vony viruyutʹ v Allaha ta v Ostanniy Denʹ, nakazuyutʹ dobre ta zaboronyayutʹ nepryynyatne, vyperedzhayutʹ odne odnoho u dobrykh spravakh. Vony i ye odnymy z pravednykiv

[115] Shcho b dobroho vony ne zrobyly, vono ne prykhovayetʹsya. Allah znaye pro bohoboyazlyvykh

[116] Voistynu, tym, yaki ne uviruvaly, niyak ne dopomozhe ni mayno yikhnye, ni dity yikhni. Vony ye zhytelyamy vohnyu — i budutʹ vony tam doviku

[117] Te, shcho vony vytrachayutʹ u zemnomu zhytti, skhozhe na moroznyy viter. Vin vrazyv nyvu lyudey, yaki buly nespravedlyvi do samykh sebe, i vin znyshchyv yiyi! Tse ne Allah vchynyv nespravedlyvo iz nymy, tse vony sami buly nespravedlyvi do sebe

[118] O vy, yaki uviruvaly! Ne otochuyte sebe tymy, khto ne z-posered vas. Vony ne vtratyatʹ nahody nashkodyty vam ta poradity trudnoshcham vashym. Nenavystʹ vydno na vustakh yikhnikh, ale shche bilʹsha nenavystʹ zakhovana v yikhnikh sertsyakh! My vzhe poyasnyly vam znamennya, yakby zh lyshe rozumily vy

[119] Vy lyubyte yikh, a vony ne lyublyatʹ vas. Vy viryte v usi Pysannya, i koly vony zustrichayutʹ vas, to hovoryatʹ: «Uviruvaly my!» A koly zalyshayutʹsya naodyntsi, to hryzutʹ nihti vid svoyeyi nenavysti do vas. Skazhy: «Umritʹ vid svoyeyi nenavysti!» Allah dobre znaye pro te, shcho v sertsyakh

[120] Yakshcho torknetʹsya vas shchosʹ dobre, to yikh tse hnitytʹ. A yakshcho vas vrazytʹ lykho, to radiyutʹ vony! Ta yakshcho vy budete terplyachymy ta bohoboyazlyvymy, to yikhni khytroshchi niyak ne zmozhutʹ zashkodyty vam. Voistynu, Allah osyahaye te, shcho roblyatʹ vony

[121] I osʹ ty vrantsi zalyshyv svoyu rodynu, shchob pokazaty viruyuchym yikhni mistsya pered bytvoyu. Allah — Vsechuyuchyy, Vseznayuchyy

[122] I koly dva zahony vashykh vzhe buly zdatni zlamatysya, to Allah buv Pokrovytelem yikhnim. I nekhay na Allaha pokladayutʹ spodivannya viruyuchi

[123] Allah dopomih vam kolo Badru, koly buly vy slabkymy. Biytesʹ Allaha — mozhlyvo, vy budete vdyachnymy

[124] I ty skazav viruyuchym: «Nevzhe ne dostatnʹo vam toho, shcho Allah dopomahaye vam trʹoma tysyachamy zislanykh anheliv?»

[125] Tak! Yakshcho vy budete terplyachymy ta bohoboyazlyvymy, i yakshcho zdiysnyatʹ raptovyy napad na vas, to Vin dopomozhe vam pʺyatʹma tysyachamy poznachenykh anheliv

[126] Allah zrobyv tse dobroyu zvistkoyu dlya vas — dlya toho, shchob zaspokoyity neyu vashi sertsya, bo nemaye dopomohy, okrim yak vid Allaha — Velykoho, Mudroho

[127] a takozh dlya toho, shchob znyshchyty chastynu neviruyuchykh abo prynyzyty yikh tak, shchob vony povernulysya nazad pryhnichenymy

[128] Tobi ne povynno buty dila do toho, pryyme Vin yikhnye kayattya chy skaraye yikh. Voistynu, vony — nespravedlyvi

[129] Allahu nalezhatʹ ti, khto na nebesakh, i ti, khto na zemli. Vin proshchaye toho, koho pobazhaye, i karaye Vin toho, koho pobazhaye. Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[130] O vy, yaki uviruvaly! Ne pozhyrayte lykhvu, zbilʹshenu v bahato raziv! I biytesʹ Allaha — mozhlyvo, matymete vy uspikh

[131] I biytesʹ vohnyu, yakyy pryhotuvaly neviruyuchym

[132] I koritʹsya Allahu ta Poslantsyu — mozhlyvo, otrymayete vy mylistʹ

[133] Prahnitʹ zhe do proshchennya vid Hospoda vashoho ta do rayu, protyazhnistʹ yakoho dorivnyuye nebesam ta zemli. Yoho pryhotuvaly dlya bohoboyazlyvykh

[134] yaki vytrachayutʹ na mylostynyu u radosti ta v bidi, yaki strymuyutʹ hniv ta proshchayutʹ lyudey. Allah lyubytʹ tykh, yaki roblyatʹ dobro

[135] I ti, yak vchynyly shchosʹ merzotne abo vchynyly nespravedlyvo iz samymy soboyu, z·haduyutʹ Allaha ta blahayutʹ u Nʹoho proshchennya hrikhiv yikhnikh; a khto zh proshchaye hrikhy, okrim Allaha? Ti, yaki ne povtoryuyutʹ skoyenoho, znayuchy pro tse –

[136] same taki matymutʹ svoyeyu vynahorodoyu proshchennya vid Hospoda yikhnʹoho ta sady, de techutʹ riky. Vony budutʹ tam doviku. Dobru zh vynahorodu mayutʹ ti, khto tse robytʹ

[137] Take traplyalosya y ranishe za vas. Proyditʹsya zh zemleyu ta pohlyanʹte, yakym buv kinetsʹ tykh, yaki vvazhaly [istynu] za brekhnyu

[138] Tse — rozʺyasnennya dlya lyudey, pryamyy shlyakh ta povchannya dlya bohoboyazlyvykh

[139] Ne slabshayte ta ne zhuritʹsya, adzhe vy matymete perevahu nad inshymy — yakshcho viruyete vy

[140] Yakshcho bulo poraneno vas, to tak samo bulo poraneno y tykh lyudey. My zminyuyemo dlya lyudey taki dni pocherhovo, shchob Allah znav tykh, yaki uviruvaly, i shchob Vin obrav sered vas muchenykiv. Allah ne lyubytʹ nespravedlyvykh

[141] I shchob Allah ochystyv tykh, yaki uviruvaly, i znyshchyv neviruyuchykh

[142] Nevzhe vy dumayete, shcho uviydete do rayu, i Allah ne bude znaty tykh sered vas, yaki vely borotʹbu, i ne bude znaty tykh, yaki buly terplyachymy

[143] Vy prahnuly smerti pered tym, yak zustrilysya z neyu. I osʹ teper vy bachyte yiyi na vlasni ochi

[144] Mukhammad — lyshe Poslanetsʹ. Buly poslantsi y do nʹoho. Nevzhe, yakshcho vin pomre chy yoho bude vbyto, vidstupyte vy? A khto vidstupytʹ, toy niyak ne zmozhe zashkodyty Allahu. Allah zhe vynahorodytʹ vdyachnykh

[145] Zhodna dusha ne pomre, okrim yak iz dozvolu Allaha, u vyznachenyy Nym chas. Khto bazhaye vynahorody zemnoho zhyttya, toho My vynahorodymo neyu. A khto bazhaye vynahorody zhyttya nastupnoho, toho My vynahorodymo neyu. I My vynahorodymo vdyachnykh

[146] Skilʹky zh bulo prorokiv, poryad z yakymy borolysya tak bahato spodvyzhnykiv yikhnikh! Vony ne vtratyly syly vid toho, shcho vrazylo yikh na shlyakhu Allaha, i ne staly slabshymy vony, i ne pidkorylysya vorohu. Allah lyubytʹ terplyachykh

[147] Vony ne hovoryly nichoho, okrim: «Hospody nash! Prosty nam hrikhy nashi ta nestrymanistʹ u spravi nashiy! Stverdʹ postup nash i dopomozhy nam proty neviruyuchykh lyudey!»

[148] Allah daruvav yim vynahorodu yikhnyu u zemnomu zhytti, a takozh prekrasnu vynahorodu v zhytti nastupnomu. Allah lyubytʹ tykh, yaki roblyatʹ dobro

[149] O vy, yaki uviruvaly! Yakshcho vy pidkorytesʹ tym, yaki ne uviruvaly, to vony zmusyatʹ vas vidstupyty. I povernetesʹ vy, vtratyvshy vse

[150] Ta Allah — Zakhysnyk vash i Vin — naykrashchyy iz pomichnykiv

[151] My posiyemo v sertsyakh neviruyuchykh zhakh za te, shcho vony prypysuvaly Allahu rivnykh, todi yak Allah ne vidsylav pro takykh zhodnoho dokazu. Prytulkom yikhnim bude vohonʹ. Hydke zh mistse nechestyvtsiv

[152] Allah buv pravdyvym iz vamy v Svoyiy obitsyantsi, koly vy znyshchuvaly yikh z Yoho dozvolu, poky vy ne zanepaly dukhom i ne pochaly sperechatysya pro nakaz. Vy vchynyly neposlukh pislya toho, yak Vin pokazav vam dorohe dlya vas. YE sered vas ti, khto prahne zemnoho zhyttya, a ye sered vas ti, khto prahne zhyttya nastupnoho. Potim Vin prymusyv vas do vtechi — shchob vyprobuvaty vas. Ale Vin uzhe prostyv vas, bo Allah mylostyvyy do viruyuchykh

[153] I osʹ vy pochaly dertysya vhoru, ne dyvlyachysʹ odne na odnoho. Poslanetsʹ klykav vas, perebuvayuchy pozadu. Allah vidplatyv vam smutkom za smutok — shchob vy ne sumuvaly ni za tym, shcho vtratyly, ni za tym, shcho vrazylo vas. Allah znaye pro te, shcho vy robyte

[154] Pislya smutku Vin zislav vam zaspokiylyvyy son, yakyy torknuvsya chastyny z vas. Inshi zh buly zasmucheni dumkamy pro sebe, nespravedlyvo dumayuchy pro Allaha tak, yak dumaly u chasy nevihlastva. Vony hovoryly: «Chy mozhemo my shchosʹ vyrishuvaty v tsiy spravi?» Skazhy: «Sprava tsilkom nalezhytʹ Allahu». Vony khovayutʹ u svoyikh dumkakh te, shcho ne bazhayutʹ vidkryty tobi. Vony hovoryatʹ: «Yakby my spravdi shchosʹ vyrishuvaly, to nas otut ne vbyvaly b!» Skazhy: «Navitʹ yakby vy zalyshylysya vdoma, to ti, komu pryznacheno zahynuty, neodminno rushyly b do mistsya svoyeyi zahybeli, i Allah vyprobuvav by te, shcho u hrudyakh vashykh, shchob ochystyty te, shcho u sertsyakh vashykh!» Allah znaye te, shcho v sertsyakh

[155] Voistynu, tykh sered vas, yaki vidvernulysya u denʹ zitknennya dvokh viysʹk, shaytan zmusyv vidkhylytysʹ cherez deyaki vchynky yikhni. Ta Allah prostyv yikh. Voistynu, Allah — Proshchayuchyy, Zhalislyvyy

[156] O vy, yaki uviruvaly! Ne budʹte skhozhymy na tykh, yaki ne uviruvaly ta y skazaly pro brativ svoyikh, koly ti buly v dorozi chy braly uchastʹ u borotʹbi: «Yakby vony buly bilya nas, to ne vmerly b i ne buly b vbytymy!» Adzhe Allah zrobyv tse prychynoyu skorboty v yikhnikh sertsyakh. Allah daruye zhyttya ta smertʹ i Allah bachytʹ te, shcho vy robyte

[157] Klyanusya! Yakshcho vas bude vbyto chy pomrete vy na shlyakhu Allaha, to proshchennya vid Allaha ta mylistʹ krashchi za te, shcho vony nakopychuyutʹ

[158] Klyanusya! Yakshcho vy pomrete chy budete vbyti, to neodminno budete zibrani bilya Allaha

[159] Za mylistyu vid Allaha ty buv mʺyakyy iz nymy. Yakby ty buv hrubym chy zhorstokym, to vony neodminno zalyshyly b tebe. Vybach yim ta blahay pro proshchennya dlya nykh; radʹsya z nymy u spravakh. A koly shchosʹ vyrishysh, to pokladay spodivannya na Allaha! Voistynu, Allah lyubytʹ tykh, yaki spodivayutʹsya na Nʹoho

[160] Yakshcho Allah daruye vam dopomohu, to nikhto ne peremozhe vas! A yakshcho Vin pozbavytʹ vas neyi, to khto zh todi dopomozhe vam zamistʹ Nʹoho? Nekhay na Nʹoho pokladayutʹ spodivannya viruyuchi

[161] Ne hodytʹsya Proroku nespravedlyvo dilyty zdobych. Toy, khto pryvlasnyv zdobych nespravedlyvo, pryyde z tsiyeyu zdobychchyu u Denʹ Voskresinnya! Viddadutʹ kozhniy dushi spovna za te, shcho otrymala vona. I ne vchynyatʹ iz nymy nespravedlyvo

[162] Nevzhe toy, khto yshov za blahovolinnyam Allaha, skhozhyy na toho, khto naklykav na sebe hniv Allaha ta chyyim prytulkom bude heyena? Merzotne zh tse mistse dlya povernennya

[163] Vony matymutʹ rizni stupeni pered Allahom. Adzhe Allah bachytʹ te, shcho roblyatʹ vony

[164] Allah uzhe vyyavyv mylistʹ do viruyuchykh, koly vidislav do nykh poslantsya z-posered nykh samykh. Vin chytaye yim znamennya Yoho, ochyshchuye yikh, vchytʹ yikh Pysannya ta mudrosti, khocha ranishe vony y perebuvaly u spravzhniy omani

[165] I koly vas vrazylo lykho — a shche ranishe vy kohosʹ vrazyly vdvichi sylʹnishe — to vy zapytaly: «Zvidky tse?» Skazhy: «Vid vas samykh!» Voistynu, Allah spromozhnyy na kozhnu rich

[166] Te, shcho vrazylo vas u denʹ zitknennya dvokh viysʹk, trapylosya z dozvolu Allaha dlya toho, shchob Vin znav viruyuchykh

[167] ta znav tykh, yaki lytsemiryatʹ! Yim skazaly: «Pryyditʹ ta stanʹte do borotʹby na shlyakhu Allaha abo khocha b zakhyshchaytesʹ!» Vony vidpovily: «Yakby zh my znaly, shcho vidbudetʹsya biy, to neodminno pishly b za vamy!» Ale u tsey denʹ vony buly blyzhchi do nevirʺya, nizh do viry. Vony hovoryatʹ svoyimy vustamy te, choho nemaye u yikhnikh sertsyakh. Allah znaye pro te, shcho vony prykhovuyutʹ

[168] Tse vony, sydyachy vdoma, hovoryly svoyim bratam: «Yakby vy poslukhalysya nas, to vas ne vbyvaly b!» Skazhy: «Vidvernitʹ zhe smertʹ vid samykh sebe, yakshcho vy pravdyvi!»

[169] Ne vvazhayte mertvymy tykh, yaki zahynuly na shlyakhu Allaha. Ni, vony zhyvi ta otrymuyutʹ nadil u Hospoda svoho

[170] radiyuchy tomu, shcho daruvav yim Allah zi Svoyeyi lasky; zveselyayuchysʹ vid toho, shcho tym, yaki lyshylysya pozadu nykh, nemaye choho boyatysʹ, i shcho ne budutʹ zasmucheni vony

[171] Radiyuchy mylosti Allaha, Yoho lastsi y tomu, shcho Allah ne zahubytʹ vynahorody viruyuchykh

[172] yaki vidpovily Allahu ta Poslantsyu pislya toho, yak bulo poraneno yikh. Na tykh sered nykh, yaki tvoryly dobro ta buly bohoboyazlyvymy, chekaye velyka vynahoroda

[173] Skazaly yim: «Voistynu, lyudy zibralysya proty vas. Tozh biytesʹ yikh!» Ale tse lyshe dodalo yim viry. Tomu vony vidpovily: «Dostatnʹo nam Allaha! Prekrasnyy zhe Vin Opikun!»

[174] Tozh vony povernulysʹ iz mylistyu vid Allaha ta laskoyu Yoho. Zlo ne torknulosya yikh, i vony pishly za blahovolinnyam Allaha. Allah — Volodar velykoyi lasky

[175] Tse lyshe shaytan zalyakuye vas svoyimy pomichnykamy. Ale ne biytesʹ yikh, a biytesʹ Mene, yakshcho ye vy viruyuchymy

[176] Nekhay zhe ne zasmuchuyutʹ tebe ti, yaki pospishayutʹ u svoyemu nevirʺyi. Vony niyak ne zmozhutʹ zashkodyty Allahu. Allah bazhaye, shchob vony ne maly chastky v nastupnomu zhytti. Na nykh chekaye velyka kara

[177] Voistynu, ti yaki kupyly nevirʺya za viru, niyak ne zmozhutʹ zashkodyty Allahu. Na nykh chekaye bolisna kara

[178] Nekhay zhe ne dumayutʹ ti, yaki ne viruyutʹ, shcho Nasha vidstrochka ye blahom dlya nykh. My daly yim vidstrochku lyshe dlya toho, shchob vony zbilʹshyly svoyi hrikhy. Na nykh chekaye prynyzlyva kara

[179] Allah ne zalyshytʹ viruyuchykh u tomu stani, u yakomu vy perebuvayete, poky ne vidriznytʹ Vin mizh pohanym ta dobrym. Allah ne navchytʹ vas potayemnoho, ale Allah obyraye sered poslantsiv Svoyikh toho, koho pobazhaye. Tozh uviruyte v Allaha ta Yoho poslantsiv! I yakshcho vy uviruyete i budete bohoboyazlyvymy, to otrymayete velyku vynahorodu

[180] Nekhay zhe ne dumayutʹ ti, yaki vyyavlyayutʹ skupistʹ u tomu, shcho Allah daruvav yim zi Svoyeyi lasky, shcho tse krashche dlya nykh! Ta zh ni, tse hirshe dlya nykh. U Denʹ Voskresinnya te, na shcho vony skupylysya, povysne navkolo yikhnʹoyi shyyi! Allah — Spadkoyemetsʹ nebes ta zemli i Yomu vidomo te, shcho robyte vy

[181] Allah pochuv slova tykh, yaki hovoryly: «Voistynu, Allah — bidnyy, a my – bahati!» My zapyshemo y te, shcho vony hovoryly, y te, shcho vony vbyvaly prorokiv bez zhodnoho prava. I skazhemo My: «Sprobuyte zh na smak vohnyanu karu

[182] za te, shcho pryhotuvaly vy svoyimy rukamy! Adzhe Allah ne vchynyaye iz rabamy nespravedlyvo!»

[183] I yaki hovoryly: «Voistynu, Allah zapoviv nam ne viryty zhodnomu poslantsyu, poky vin ne pokazhe nam zhertvu, yaku pozhere vohonʹ!» Skazhy: «Do vas uzhe prykhodyly poslantsi z yasnymy znamennyamy i tym, pro shcho vy skazaly. Chomu zh todi vbyly vy yikh, yakshcho vy hovoryte pravdu?»

[184] I yakshcho vony spryymutʹ tebe za brekhuna, to tak samo vony spryymaly za brekhuniv i tykh, yaki prykhodyly pered toboyu z yasnymy znamennyamy, knyhamy ta Syayuchym Pysannyam

[185] Kozhna dusha sprobuye smerti, ale vidplatyatʹ vam spovna lyshe u Denʹ Voskresinnya. I khto bude viddalenyy vid vohnyu ta bude vvedenyy do rayu, toy i matyme uspikh. Zemne zhyttya — lyshe omanlyva vtikha

[186] Vy neodminno budete vyprobuvani svoyim maynom ta samymy soboyu. I vy neodminno pochuyete bahato obrazlyvoho vid tykh, komu bulo dano Pysannya ranishe za vas, a takozh vid bahatobozhnykiv. Ta yakshcho vy budete terplyachymy i bohoboyazlyvymy, to tse i bude spravzhnʹoyu rishuchistyu

[187] I osʹ Allah uzyav zavit iz tymy, komu bulo dano Pysannya: «Rozʺyasnyuyte zh yoho lyudyam ta ne prykhovuyte yoho!» Ale vony vidkynuly yoho ta prodaly za mizernu tsinu! Merzotne zh te, shcho vtorhuvaly vony

[188] Ne dumay zhe, shcho ti, yaki radiyutʹ zi svoyikh vchynkiv ta lyublyatʹ, shchob yikh khvalyly za te, choho vony naspravdi ne robyly — tak osʹ, ne dumay, shcho vony vryatuyutʹsya vid kary! Na nykh chekaye bolisna kara

[189] Allahu nalezhytʹ vlada nad nebesamy ta zemleyu. Allah spromozhnyy na kozhnu rich

[190] Voistynu, u tvorinni nebes i zemli, u rozmezhuvanni nochi ta dnya, v usʹomu tsʹomu — znamennya dlya obdarovanykh rozumom

[191] yaki z·haduyutʹ Allaha stoyachy, sydyachy ta lezhachy, yaki rozdumuyutʹ nad tvorinnyam nebes i zemli: «Hospody nash! Ty ne stvoryv use tse marno. Preslavnyy Ty! Vryatuy zhe nas vid kary vohnem

[192] Hospody nash! Voistynu, toho, koho Ty vkynesh u vohonʹ, bude z·hanʹbleno. I u nespravedlyvykh ne bude pomichnykiv

[193] Hospody nash! Voistynu, my pochuly zaklychnoho, yakyy zaklykav do viry: «Uviruyte v Hospoda vashoho!» Tozh my uviruvaly. Hospody nash! Prosty nam hrikhy nashi ta vidpusty nam zli vchynky nashi! I daruy nam spokiy razom iz pravednymy

[194] Hospody nash! Daruy nam te, shcho Ty poobitsyav nam cherez Svoyikh poslantsiv! I ne hanʹby nas u Denʹ Voskresinnya. Voistynu, Ty ne porushuyesh obitsyanky!»

[195] I vidpoviv yim Hospodʹ yikhniy: «YA ne zroblyu marnymy vashykh vchynkiv – ni vchynkiv cholovikiv, ni vchynkiv zhinok. Adzhe odni z vas pokhodyatʹ vid inshykh. A tym, yaki pereselylysya, buly vyhnani zi svoyikh domivok, zaznavaly strazhdanʹ na Moyemu shlyakhu, borolysya ta hynuly, tym YA neodminno vidpushchu zli vchynky yikhni ta vvedu takykh u sady, de techutʹ riky. Takoyu ye vynahoroda vid Allaha, a u Allaha — naykrashcha vynahoroda!»

[196] Nekhay ne vabytʹ tebe zemna suyeta tykh, yaki ne uviruvaly

[197] bo neznachna tsya nasoloda! A potim domivkoyu yikhnʹoyu bude heyena — i merzotnyy zhe tse prytulok

[198] Ale na tykh, yaki boyalysya Hospoda svoho, chekayutʹ sady, de techutʹ riky. Vony budutʹ tam doviku, perebuvayuchy v hostynnosti Allaha! Te, shcho u Allaha, krashche dlya pravednykiv

[199] Voistynu, sered lyudey Pysannya neodminno ye ti, yaki uviruvaly v Allaha i v te, shcho zislano vam, a takozh u te, shcho zislano yim. Vony mayutʹ strakh pered Allahom i ne prodayutʹ znamennya Allaha za mizernu tsinu. Na nykh chekaye vynahoroda vid Hospoda yikhnʹoho. Voistynu, Allah — shvydkyy u vidplati

[200] O vy, yaki uviruvaly! Budʹte terplyachymy, zmahaytesʹ u terpinni, budʹte stiykymy! I biytesʹ Allaha — mozhlyvo, matymete vy uspikh

[1] O lyudy! Biytesʹ Hospoda vashoho, Yakyy stvoryv vas iz odniyeyi dushi ta stvoryv iz neyi druhu do pary; a z nykh shche y inshykh cholovikiv ta zhinok i rozselyv yikh. Tozh biytesʹ Allaha, imʺyam Yakoho vy zvertayetesʹ odne do odnoho, i dotrymuytesʹ rodynnykh zvʺyazkiv. Voistynu, Allah nahlyadaye za vamy

[2] Viddavayte syrotam yikhnye mayno ta ne minyayte lykhoho na dobre. I ne pozhyrayte yikhnʹoho mayna razom zi svoyim. Voistynu, tse — velykyy hrikh

[3] Yakshcho zh vy boyitesʹ, shcho ne budete nalezhno stavytysʹ do syrit, to odruzhuytesʹ iz tymy zhinkamy, yaki vam do vpodoby: z dvoma, z trʹoma, z chotyrma. Ta yakshcho vy boyitesʹ, shcho ne budete spravedlyvi iz nymy, to nekhay tse bude lyshe odna abo zh nevilʹnytsya, zakhoplena vamy. Tse blyzhche [do spravedlyvosti], yakshcho ne prahnete vidkhylytysya vy

[4] I shchyro viddavayte druzhynam vykup yak darunok dlya nykh. Ale yakshcho vony za svoyeyu voleyu shchosʹ povernutʹ vam zvidty, to vzhyvayte tse dlya zdorovʺya ta korysti

[5] I ne viddavayte nerozumnym svoho mayna, toho, yake Allah zrobyv dlya vas zasobom dlya prozhyttya. Hoduyte, odyahayte yikh zvidty, a takozh kazhitʹ yim dobri slova

[6] Vyprobovuyte syrit, poky vony ne dosyahnutʹ shlyubnoho viku. I koly pobachyte vy u nykh zdorovyy hluzd, to povernitʹ yim yikhnye mayno. Ne pozhyrayte yoho, zaymayuchysʹ marnotrat·stvom ta pospishayuchy, [boyachysʹ] toho chasu, koly vony podoroslishayutʹ. Bahatyy nekhay utrymayetʹsya, a bidnyy nekhay spozhyvaye z·hidno zi zvychayem. I koly vy povernete yim mayno yikhnye, to poklychte dlya tsʹoho svidkiv. Dostatnʹo toho, yak rakhuye Allah

[7] Choloviku nalezhytʹ chastka vid toho, shcho zalyshyly batʹky ta nayblyzhchi rodychi; i zhintsi nalezhytʹ chastka vid toho, shcho zalyshyly batʹky ta nayblyzhchi rodychi — yak vid maloho, tak i vid velykoho. Takoyu ye vstanovlena chastka

[8] Yakshcho pid chas podilu prysutni rodychi, syroty i bidnyaky, to nadilitʹ yikh chymosʹ zi spadku, a takozh kazhitʹ yim dobri slova

[9] I nekhay mayutʹ strakh pered Allahom ti, yaki, zalyshyvshy pislya sebe slabkykh nashchadkiv, boyalysya b za nykh. Nekhay zhe vony boyatʹsya Allaha ta hovoryatʹ rozsudlyve slovo

[10] Voistynu, ti, yaki nespravedlyvo pozhyrayutʹ mayno syrit, lyshe pozhyrayutʹ svoyimy cherevamy vohonʹ. Vkynutʹ yikh u polumʺya

[11] Allah zapovidaye vam vidnosno ditey vashykh — synu nalezhytʹ chastka dvokh donʹok. Yakshcho zh usi dity chyselʹnistyu bilʹshe dvokh ye zhinkamy, to yim nalezhytʹ dvi tretyny spadku. A yakshcho lyshylasya tilʹky odna donʹka, to yiy nalezhytʹ polovyna. A kozhnomu z batʹkiv pomerloho nalezhytʹ shosta chastyna toho, shcho vin lyshyv — yakshcho u nʹoho lyshylasya dytyna. A yakshcho vin ne zalyshyv dytyny i yoho spadkoyemtsyamy ye batʹky, to yoho materi nalezhytʹ tretyna spadku. A yakshcho ye v nʹoho braty, to yoho materi nalezhytʹ shosta chastyna — pislya podilu toho, shcho bulo vkazano v zapoviti, abo pislya vyplaty borhu. Vy ne znayete, khto prynosytʹ vam bilʹshe korysti — batʹky vashi chy syny vashi, tozh Allah vstanovyv Sviy prypys. Voistynu, Allah — Vseznayuchyy, Mudryy

[12] Vam nalezhytʹ polovyna toho, shcho lyshyly druzhyny vashi — yakshcho u nykh nemaye dytyny. A yakshcho u nykh ye dytyna, to vam nalezhytʹ chvertʹ toho, shcho vony lyshyly — pislya podilu toho, shcho bulo vkazano u zapoviti, abo pislya vyplaty borhu. Druzhynam zhe nalezhytʹ chvertʹ toho, shcho zalyshyly vy, yakshcho u vas nemaye dytyny. Yakshcho u vas ye dytyna, to yim nalezhytʹ vosʹma chastyna toho, shcho zalyshyly vy — pislya podilu toho, shcho bulo vkazano u zapoviti, abo pislya vyplaty borhu. Yakshcho zh cholovik abo zhinka ne mayutʹ pryamykh spadkoyemtsiv, ale mayutʹ brata chy sestru, to kozhnomu z nykh nalezhytʹ odna shosta. Yakshcho zh brativ i sester bude bilʹshe, nizh dvoye, to vony mayutʹ spilʹni prava na svoyu tretynu — pislya podilu toho, shcho bulo vkazano u zapoviti, abo pislya vyplaty borhu – yakshcho ne zavdastʹ tse shkody. Same tse zapovidaye Allah, Allah — Vseznayuchyy, Zhalislyvyy

[13] Takymy ye obmezhennya Allaha. Tykh, khto korytʹsya Allahu ta Yoho Poslantsyu, Vin vvede do sadiv, de techutʹ riky. Vony budutʹ tam doviku. Tse i ye velykyy uspikh

[14] A toho, khto chynytyme neposlukh Allahu ta Yoho Poslantsyu i bude porushuvaty Yoho obmezhennya, Vin vvede do vohnyu, i toy bude tam doviku. Chekaye na nʹoho hanebna kara

[15] A proty tykh vashykh druzhyn, yaki vchynyatʹ perelyub, klychte u svidky chotyrʹokh z-posered vas. Yakshcho vony zasvidchatʹ tse, to trymayte yikh u budynkakh, poky ne pryyde do nykh smertʹ abo Allah pryhotuye dlya nykh inshyy shlyakh

[16] A do tykh dvokh z-posered vas, yaki vchynyatʹ tse, zastosovuyte tilesne pokarannya. A yakshcho vony pokayutʹsya ta vypravlyatʹsya, to zalyshte yikh. Voistynu, Allah — Pryymayuchyy kayattya, Myloserdnyy

[17] Voistynu, Allah pryymaye kayattya tykh, yaki tvoryly zlo cherez svoye nevihlastvo. I yakshcho vony shvydko pislya tsʹoho pokayutʹsya, to Allah pryyme kayattya yikhnye. Allah — Vseznayuchyy, Mudryy

[18] Ale ne pryymutʹ kayattya tykh, yaki tvoryatʹ zli vchynky, a koly prystupaye do nykh smertʹ, to hovoryatʹ vony: «Teper ya kayusya!» I nemaye kayattya tym, yaki pomyrayutʹ neviruyuchymy. Dlya takykh My pryhotuvaly bolisnu karu

[19] O vy, yaki uviruvaly! Vam ne dozvoleno buty spadkoyemtsyamy druzhyn proty yikhnʹoyi voli. Ne zaboronyayte yim zabraty chastynu toho, shcho vy yim daly, khiba yak vony vchynyatʹ yavnyy perelyub. Povodʹtesya z druzhynamy hidno. I navitʹ yakshcho vony nepryyemni vam, to, mozhlyvo, nepryyemne dlya vas te, kudy Allah vklav bahato dobra

[20] I yakshcho vy bazhayete zaminyty odnu z druzhyn inshoyu, todi yak pered tsym vy daly odniy iz nykh navitʹ tsilyy kintar, to ne zabyrayte nichoho iz tsʹoho. Nevzhe vy zaberete shchosʹ nespravedlyvo ta skoyite yavnyy hrikh

[21] Yak zhe vy zaberete tse, yakshcho ranishe mizh vamy buly blyzʹki stosunky, i vony vzyaly z vas suvoryy zavit

[22] Ne odruzhuytesʹ iz tymy zhinkamy, z yakymy buly odruzheni vashi batʹky — khiba yak tse vzhe trapylosya. Voistynu, tse — rozpusta, merzota i nedobryy shlyakh

[23] Vam zaboroneni materi vashi, donʹky vashi, sestry vashi, titky zi storony batʹka ta zi storony materi; a takozh donʹky vashykh brativ, donʹky vashykh sester, ti z vashykh materiv, yaki vyhoduvaly vas; a takozh vashi molochni sestry, materi vashykh druzhyn; a takozh paserbytsi, yakykh vykhovuyete vy i do materiv yakykh vy vkhodyly. Ale yakshcho vy ne vkhodyly do nykh, to ne bude vam hrikha. Zaboroneni vam i druzhyny tykh vashykh syniv, yaki vyyshly z ploti vashoyi; a takozh zaboronene odruzhennya na dvokh sestrakh, khiba yak tse vzhe trapylosya. Voistynu, Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[24] Zaboroneni vam takozh zamizhni zhinky — okrim tykh, yakykh vy zakhopyly v polon. Takym ye prypys Allaha dlya vas. Okrim tsʹoho, vam dozvoleno shukaty inshykh zhinok dlya odruzhennya, yakshcho vy prahnete do nykh, vykorystovuyuchy svoye mayno ta buduchy tsnotlyvymy, a ne rozpusnykamy. A za te zadovolennya, yake vy otrymuyete vid nykh, davayte yim nalezhnu vynahorodu. I ne bude vam hrikha za te, pro shcho vy pohodytesya mizh soboyu pislya vyznachennya neobkhidnoho vykupu. Voistynu, Allah — Vseznayuchyy, Mudryy

[25] A khto z vas ne maye nalezhnoho statku, shchob odruzhytysya na viruyuchykh tsnotlyvykh zhinkakh, toy nekhay odruzhuyetʹsya na viruyuchykh zhinkakh z-posered zakhoplenykh vamy u polon. Allah krashche znaye pro viru vashu, i vsi vy — odne vid odnoho. Tozh odruzhuytesʹ iz nymy z dozvolu yikhnikh rodyn, i davayte yim vynahorodu yikhnyu za zvychayem, shchob vony buly tsnotlyvymy, a ne rozpusnytsyamy chy tymy, yaki mayutʹ potayemnykh pryyateliv. Yakshcho zh pislya odruzhennya vony skoyatʹ rozpustu, to pokarannya dlya nykh — polovyna pokarannya dlya vilʹnykh zhinok. Odruzhennya z nevilʹnytsyamy dozvolene tym iz vas, khto boyitʹsya hrikha perelyubu. I yakshcho vy budete terpity, to tse bude krashche dlya vas. Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[26] Allah prahne daty rozʺyasnennya vam, skeruvaty vas do zakoniv tykh lyudey, yaki zhyly pered vamy ta pryynyaty vashe kayattya. Allah — Vseznayuchyy, Mudryy

[27] Allah prahne pryynyaty kayattya vashe! A ti, yaki ydutʹ za svoyimy prystrastyamy, prahnutʹ vidvernuty vas yakomoha dali

[28] Allah prahne polehshennya dlya vas, adzhe lyudyna stvorena slabkoyu

[29] O vy, yaki uviruvaly! Ne pozhyrayte mayna odne odnoho shlyakhom nepravdy, a zaymaytesya torhivleyu, yakoyu vy budete vzayemno zadovoleni. I ne vbyvayte odne odnoho! Voistynu, Allah Myloserdnyy do vas

[30] I khto zrobytʹ tse cherez svoyu vorozhistʹ ta nespravedlyvistʹ, toho My vkynemo u vohonʹ. Tse dlya Allaha — lehko

[31] I yakshcho vy budete unykaty vazhkykh hrikhiv, yaki zaboroneni vam, to My prostymo vam zli vchynky vashi ta vvedemo vas cherez vkhid poshany

[32] Ne bazhayte toho, shlyakhom choho Allah viddav perevahu odnym iz vas pered inshymy. Choloviku — chastka z toho, shcho otrymav vin, a zhintsi — chastka z toho, shcho otrymala vona. Tozh prositʹ u Allaha lasky Yoho; voistynu, Vin znaye pro kozhnu rich

[33] Dlya kozhnoyi lyudyny My daly blyzʹkykh, yaki uspadkovuyutʹ te, shcho lyshyly batʹky ta nayblyzhchi rodychi. A tym, iz kym vy povʺyazani klyatvamy, viddavayte vashu chastku. Voistynu, Allah — kozhniy rechi Svidok

[34] Choloviky pikluyutʹsya pro zhinok, adzhe Allah viddav perevahu odnym pered inshymy, a takozh cherez te, shcho choloviky vytrachayutʹ svoye mayno. Pravedni zhinky pokirni, vony berezhutʹ u chas vidsutnosti cholovikiv te, shcho Allah nakazav berehty. A tykh zhinok, nepokory yakykh vy boyitesʹ, povchayte, unykayte na podruzhnʹomu lozhi ta vreshti-resht zlehka byyte. Yakshcho zh vony poslukhayutʹsya vas, to ne shukayte shlyakhu proty nykh. Voistynu, Allah — Vsevyshniy, Velykyy

[35] Yakshcho vy boyitesʹ rozluchennya mizh podruzhzhyam, to pryznachte suddyu z yoho boku ta suddyu z yiyi boku. Yakshcho ti bazhatymutʹ myru, to Allah prymyrytʹ podruzhzhya. Voistynu, Allah — Vseznayuchyy, Vsevidayuchyy

[36] Poklonyaytesʹ Allahu ta ne dodavayte Yomu nikoho yak rivnoho. Yaknaykrashche stavtesya do batʹkiv, rodychiv, syrit i bidnykh; a takozh do susidiv, yaki ye vashymy rodychamy, i do tykh, yaki ne ye vashymy rodychamy; do pobratyma, do podorozhnʹoho, a takozh do rabiv vashykh. Voistynu, Allah ne lyubytʹ zukhvalykh i hordykh

[37] yaki sami ye sknaramy ta zaklykayutʹ lyudey do zhadibnosti, prykhovuyutʹ te, shcho Allah daruvav yim zi Svoyeyi lasky. I My pryhotuvaly dlya neviruyuchykh prynyzlyvu karu

[38] Vony zhertvuyutʹ svoye mayno zadlya lytsemirstva pered lyudʹmy i ne viruyutʹ ni v Allaha, ni v Ostanniy Denʹ. Yakshcho shaytan ye komusʹ pryyatelem, to pohanyy zhe z nʹoho pryyatelʹ

[39] Yak zhe mozhe zashkodyty yim te, shcho vony uviruyutʹ v Allaha ta v Ostanniy Denʹ, i budutʹ vytrachaty te, chym nadilyv yikh Allah? Allah znaye pro nykh

[40] Voistynu, Allah nikoho ne skryvdytʹ navitʹ na vahu poroshynky. A yakshcho vchynok bude dobrym, to Vin podvoyitʹ yoho i daruye vid Sebe velyku vynahorodu

[41] A shcho bude, koly My pryvedemo svidka iz kozhnoyi hromady, a tebe zrobymo svidkom nad nymy

[42] U toy Denʹ bazhatymutʹ ti, yaki ne uviruvaly ta chynyly neposlukh Poslantsyu, shchob pohlynula yikh zemlya. Vony ne prykhovayutʹ vid Allaha zhodnoyi besidy

[43] O vy, yaki uviruvaly! Ne nablyzhaytesʹ do molytvy u stani spʺyaninnya, poky vy ne stanete usvidomlyuvaty te, shcho hovoryte, a takozh u stani nechystoty, poky ne zdiysnyte omovinnya — yakshcho lyshe vy ne znakhodytesʹ u dorozi. Yakshcho zh vy khvori, abo podorozhuyete, abo khtosʹ iz vas povernuvsya z vbyralʹni chy torkavsya zhinok, a pislya tsʹoho vy ne znayshly vody, to zdiysnitʹ omovinnya chystoyu, sukhoyu zemleyu — obitritʹ neyu svoye oblychchya ta ruky. Voistynu, Allah — Vybachayuchyy ta Proshchayuchyy

[44] Chy ty bachyv tykh, komu dano chastynu Pysannya, a vony obyrayutʹ omanu ta prahnutʹ, shchob i vy ziyshly zi shlyakhu

[45] Allah krashche znaye vorohiv vashykh! Dostatnʹo Allaha yak Pokrovytelya! Dostatnʹo Allaha yak Pomichnyka

[46] Sered yudeyiv ye ti, khto minyaye mistsyamy slova i hovorytʹ: «Slukhayemo i ne pidkoryayemosʹ!», «Slukhay te, shcho ne mozhna pochuty», «Dohlyaday za namy», — vykryvlyayuchy yazyky svoyi ta hluzuyuchy z relihiyi. Ale yakby vony hovoryly: «Slukhayemo i pidkoryayemosʹ!», «Slukhay!» ta «Pohlyanʹ na nas!» — to tse bulo b krashche ta pravylʹnishe dlya nykh. Nekhay zhe proklyane yikh Allah za nevirʺya yikhnye! Malo zh viruyuchykh sered nykh

[47] O vy, yakym dano Pysannya! Uviruyte v te, shcho zislaly My yak pidtverdzhennya toho, shcho ye u vas, doky My ne sterly vashi oblychchya ta ne skrutyly yikh vam abo y ne proklyaly vas, yak proklyaly porushnykiv suboty! Zdiysnyvsya zh nakaz Allaha

[48] Allah ne proshchaye, koly Yomu prypysuyutʹ rivnykh, ale proshchaye vse inshe, krim tsʹoho, tomu, komu pobazhaye! I khto prypysuye Allahu rivnykh, toy chynytʹ velykyy hrikh

[49] Nevzhe ty ne bachyv tykh, yaki vvazhayutʹ sebe prechystymy? Ta zh ni, tse Allah ochyshchuye tykh, koho pobazhaye, i z takymy ne vchynyatʹ nespravedlyvo navitʹ na plivku z kistochky finika

[50] Pohlyanʹ, yak vony zvodyatʹ nahovir na Allaha! Dostatnʹo tsʹoho — yak hrikha ochevydnoho

[51] Nevzhe ty ne bachyv tykh, komu dano chastynu Pysannya? Vony viruyutʹ u dzhibta, tahuta i hovoryatʹ pro neviruyuchykh: «Tsi ydutʹ pravylʹnishym shlyakhom, nizh viruyuchi!»

[52] Vony — ti, koho proklyav Allah! A koho proklyav Allah, tomu nikoly ne znaydetʹsya pomichnykiv

[53] Nevzhe vony mayutʹ chastynu vlady? Ta yakby tak i bulo, vony ne daly b lyudyam i yamky na kistochtsi finika

[54] Nevzhe vony zazdryatʹ lyudyam cherez te, shcho Allah daruvav yim zi svoyeyi lasky? Ale zh ranishe My daruvaly rodu Ibrahima Pysannya ta mudristʹ i daruvaly yim velyku vladu

[55] Sered nykh ye ti, yaki uviruvaly v [Mukhammada], a ye y taki, yaki vidvertayutʹsya vid nʹoho. Dostatnʹo zh palayuchoyi heyeny dlya nykh

[56] Voistynu, tykh, yaki ne viruyutʹ u Nashi znamennya, My vkynemo u vohonʹ. Koly yikhnya shkira z·horytʹ, My budemo zaminyuvaty yiyi na novu shkiru — dlya toho, shchob vony sprobuvaly tsyu karu na smak! Voistynu, Allah — Velykyy, Mudryy

[57] A tykh, yaki uviruvaly ta chynyly dobri spravy, My vvedemo u sady, de techutʹ riky. Vony budutʹ tam doviku i matymutʹ tam prechystykh druzhyn. I My vvedemo yikh u hustyy zatinok

[58] Voistynu, Allah nakazuye vam povertaty dovirene mayno yoho vlasnykam. I koly vy sudyte mizh lyudʹmy, to suditʹ spravedlyvo! Voistynu, yakym zhe prekrasnym ye te, chym Allah povchaye vas! Voistynu, Allah — Vsechuyuchyy, Vsevydyachyy

[59] O vy, yaki uviruvaly! Koritʹsya Allahu, koritʹsya Poslantsyu, a takozh nadilenym vladoyu sered vas! I yakshcho vy pochnete sperechatysya pro shchosʹ, to zvernitʹsya iz tsym do Allaha ta do Yoho Poslantsya, yakshcho viruyete vy v Allaha ta v Ostanniy Denʹ! Tse — lipshyy i krashchyy naslidok

[60] Nevzhe ty ne bachyv tykh, yaki vvazhaly, shcho vony uviruvaly v te, shcho zislano tobi, a takozh v te, shcho zislano pered toboyu? Vony prahnutʹ zvernutysya za sudom do tahuta, khocha yim bulo nakazano ne viruvaty v nʹoho! Shaytan prahne, shchob vy zablukaly v hlybokiy omani

[61] I koly hovoryatʹ yim: «Pryyditʹ do toho, shcho zislav Allah, i do Poslantsya», — to ty bachysh, shcho lytsemiry vperto vidvertayutʹsya vid tebe

[62] A shcho bude, koly vrazytʹ yikh lykho za te, shcho vony pryhotuvaly rukamy svoyimy? A potim vony pryydutʹ do tebe, prysyahayuchysʹ Allahom: «My bazhaly lyshe dobra ta z·hody!»

[63] Allah znaye te, shcho v yikhnikh sertsyakh. Tozh vidvernysya vid nykh, ale povchay yikh ta hovory yim na samoti perekonlyve slovo

[64] My vidsylaly poslantsiv dlya toho, shchob yim korylysya z dozvolu Allaha. Yakby [lytsemiry], vchynyvshy nespravedlyvistʹ do samykh sebe, pryyshly do tebe ta poprosyly proshchennya u Allaha, a Poslanetsʹ prosyv by proshchennya dlya nykh, to vy znayshly b Allaha Pryymayuchym kayattya, Myloserdnym

[65] Ta zh ni! Klyanusya Hospodom tvoyim, ne uviruyutʹ vony, poky ne vizʹmutʹ tebe suddeyu v tomu, shcho vyklykaye superechku mizh nymy. Todi v dushakh yikhnikh ne znaydetʹsya oporu tomu, shcho ty prysudyv, i vony tsilkom pidkoryatʹsya yomu

[66] Yakby My nakazaly yim: «Ubyyte nepravednykh sered vas!» abo «Zalyshte domivky vashi!» — to tse zrobyla b lyshe menshistʹ iz nykh. Ta yakby vony zrobyly te, do choho yikh zaklykayutʹ, to tse bulo b krashche dlya nykh ta shche bilʹshe zmitsnylo b yikh

[67] I todi My daruvaly b yim vid Sebe velyku vynahorodu

[68] i povely b yikh pryamym shlyakhom

[69] Ti, yaki koryatʹsya Allahu ta Poslantsyu, budutʹ razom iz tymy, koho Allah nadilyv Svoyeyu mylistyu — prorokamy, pravednykamy, muchenykamy, blahochestyvymy! Prekrasni zh tsi suputnyky

[70] Tse — laska Allaha. Dostatnʹo Allaha yak Vseznayuchoho

[71] O vy, yaki uviruvaly! Budʹte oberezhni! Vykhodʹte zahonamy — abo vsi razom

[72] YE sered vas takyy, yakyy zatrymayetʹsya, a koly vrazytʹ vas lykho, to skazhe: «Allah buv mylostyvyy do mene, tozh ya ne buv tam razom iz nymy!»

[73] A yakshcho vas obhorne laska Allaha, to vin — niby mizh vamy ta nym ne bulo niyakoyi druzhby — neodminno skazhe: «Yakby zh to ya buv razom iz nymy ta dosyahnuv velykoho uspikhu!»

[74] Nekhay zhe boryutʹsya na shlyakhu Allaha ti, yaki prodaly zemne zhyttya za zhyttya nastupne! I khto boretʹsya na shlyakhu Allaha i zahyne abo peremozhe, tomu daruyemo My velyku vynahorodu

[75] I chomu b vam ne borotysya na shlyakhu Allaha zarady slabkykh cholovikiv, zhinok i ditey, yaki hovoryatʹ: «Hospody nash! Vyvedy nas iz tsʹoho mista, zhyteli yakoho ye nespravedlyvymy. Daruy nam vid Sebe pokrovytelya, daruy nam vid Sebe pomichnyka!»

[76] Ti, yaki uviruvaly, boryutʹsya na shlyakhu Allaha, a ti, yaki ne uviruvaly, boryutʹsya na shlyakhu tahuta. Boritʹsya zh iz prykhylʹnykamy shaytana! Voistynu, khytroshchi shaytana — slabki

[77] Nevzhe ty ne bachyv tykh, komu skazaly: «Strymuyte svoyi ruky, zvershuyte molytvu ta davayte zakyat». I koly bulo vstanovleno dlya nykh borotʹbu, to chastyna iz nykh pochala boyatysya lyudey tak, yak vony boyatʹsya Allaha, abo shche y sylʹnishe vid toho! Vony hovoryatʹ: «Hospody nash! Chomu ty vstanovyv dlya nas borotʹbu? Yakby zh Ty dav nam nevelyku vidstrochku!» Skazhy: «Neznachna zh nasoloda zemnoho zhyttya! Nastupne zhyttya krashche dlya toho, khto bohoboyazlyvyy. Z vamy ne vchynyatʹ nespravedlyvo navitʹ na plivku z kistochky finika!»

[78] De b vy ne buly, smertʹ vse odno spitkaye vas — navitʹ yakshcho vy budete na ukriplenykh vezhakh. Koly trapytʹsya z nymy shchosʹ dobre, to vony hovoryatʹ: «Tse — vid Allaha!» A yakshcho trapytʹsya z nymy shchosʹ lykhe, to vony hovoryatʹ: «Tse — vid tebe!» Skazhy: «Vse vid Allaha!» Shcho z tsymy lyudʹmy? Vony ne mozhutʹ zrozumity toho, shcho yim hovoryatʹ

[79] Shcho b ne trapylosya z toboyu dobroho, tse — vid Allaha. Shcho b ne vrazylo tebe lykhoho, tse — vid tebe samoho. My vidislaly tebe Poslantsem do lyudey, i dostatnʹo Allaha yak Svidka

[80] Khto poslukhavsya Poslantsya, toy poslukhavsya Allaha! A yakshcho khto vidvernetʹsya, to My zh ne vidsylaly tebe nahlyadachem

[81] I vony hovoryatʹ: «My pidkorylysya». Ale, koly vony ydutʹ vid tebe, to chastyna iz nykh zamyshlyaye vnochi zovsim ne te, shcho ty yim hovoryv. Allah zapysuye te, shcho vony zamyshlyayutʹ vnochi! Vidvernysya zh vid nykh ta pokladay spodivannya na Allaha! I dostatnʹo Allaha yak Opikuna

[82] Nevzhe vony ne zamyslyuyutʹsya pro Koran? Yakby vin buv ne vid Allaha, to vony znayshly b tam bahato protyrich

[83] I koly prykhodytʹ do nykh zvistka pro bezpeku chy nebezpeku, to vony roz·holoshuyutʹ yiyi. Ta yakby vony spochatku zvernulysya iz neyu do Poslantsya abo do nadilenykh vladoyu sered nykh, to vona stala b vidoma tym, yaki mohly b vyvchyty yiyi hlybshe. Yakby ne laska Allaha do vas ta ne mylistʹ Yoho, to vsi vy pishly b za shaytanom, okrim nebahatʹokh sered vas

[84] Borysya zh na shlyakhu Allaha, adzhe ty vidpovidayesh lyshe sam za sebe. I sponukay viruyuchykh! Mozhlyvo, Allah strymaye mitsʹ tykh, yaki ne uviruvaly. Mitsʹ Allaha sylʹnisha i pokarannya Allaha sylʹnishe

[85] Khto zastupytʹsya [za inshoho] dobrym zastupnytstvom, toy matyme v tsʹomu chastku. A khto zastupytʹsya [za inshoho] zastupnytstvom lykhym, toy matyme v tsʹomu tyahar. Voistynu, Allah sposterihaye za kozhnoyu richchyu

[86] I koly vas vitayutʹ, to vidpovidayte shche krashchym pryvitannyam abo zh takym samym. Voistynu, Allah rakhuye kozhnu rich

[87] Allah! Nemaye boha, krim Nʹoho! My neodminno zberemo vas u Denʹ Voskresinnya, u yakomu nemaye sumnivu! A khto zh pravdyvishyy za Allaha slovom

[88] Chomu vy rozdilylysya na dvi hrupy shchodo lytsemiriv? Adzhe Allah vidkynuv yikh nazad — za te, shcho robyly vony! Nevzhe vy prahnete povesty pryamym shlyakhom tykh, koho zbyv zi shlyakhu Allah? A koho zbyv zi shlyakhu Allah, tomu nikoly ty ne znaydesh dorohy

[89] Vony bazhayutʹ, shchob vy buly neviruyuchymy — takymy neviruyuchymy, yakymy ye vony sami; i todi vy budete rivnymy mizh soboyu. Ne bery sobi nablyzhenykh sered nykh, poky vony ne zdiysnyatʹ pereselennya na shlyakhu Allaha. Ale yakshcho vony vidvernutʹsya, to khapayte yikh ta vbyvayte — de b vy ne znayshly yikh! Ne beritʹ sered nykh ni pryyateliv, ni pomichnykiv

[90] Okrim tykh, yaki pryyednalysya do lyudey, mizh vamy i mizh yakymy ye dohovir; a takozh tykh, yaki pryydutʹ do vas, a sertsya yikhni budutʹ styskatysya vid dumky pro borotʹbu proty vas abo proty svoho narodu. Yakby Allah pobazhav, to Vin zrobyv by yikh sylʹnishymy za vas, i vony neodminno rozpochaly by bytvu iz vamy! Ta yakshcho vony vidstuplyatʹ, ne pochnutʹ bytvy i zaproponuyutʹ vam myr, to Allah ne dozvolytʹ vam zhodnykh diy proty nykh

[91] Vy znaydete shche y inshykh, yaki prahnutymutʹ do bezpeky — vid vas i vid lyudey svoyikh. Kozhnoho razu, koly yikh povertayutʹ do smuty, vony tsilkom viddayutʹsya yiy. I yakshcho vony ne vidstuplyatʹ, ne zaproponuyutʹ vam myru ta ne zaberutʹ svoyi ruky vid vas, to khapayte yikh ta vbyvayte — de b vy ne vidnayshly yikh. Proty nykh My daruvaly vam yasnyy dokaz

[92] I nekhay viruyuchyy ne vbyvaye inshoho viruyuchoho — khiba yak trapytʹsya pomylka. I khto pomylkovo vbʺye viruyuchoho, to nekhay zvilʹnytʹ viruyuchoho raba i nekhay splatytʹ nalezhnyy vykup yoho rodyni — khiba tilʹky vony pobazhayutʹ rozdaty tse yak mylostynyu. A yakshcho tsey viruyuchyy buv iz vorozhoho do vas plemeni, to zvilʹnitʹ viruyuchoho raba. A yakshcho vin buv iz plemeni, mizh vamy i mizh yakym ye dohovir, to slid splatyty nalezhnyy vykup yoho rodyni ta zvilʹnyty viruyuchoho raba. Yakshcho khto ne v zmozi zrobyty tse, to nekhay trymaye pist dva nastupnykh misyatsi zadlya kayattya pered Allahom! Allah — Vseznayuchyy, Mudryy

[93] A khto vbʺye viruyuchoho navmysne, tomu vidplatoyu bude heyena, de vin bude doviku! Allah roz·hnivayetʹsya na nʹoho i proklyane Yoho! Pryhotovano dlya nʹoho velyku karu

[94] O vy, yaki uviruvaly! Koly vystupayete vy na shlyakhu Allaha, to spochatku rozriznyayte, a ne kazhitʹ pershomu, khto pryvitaye vas myrom: «Ty ne ye viruyuchym!» — prahnuchy shvydkoplynnykh blah zemnoho zhyttya. Adzhe u Allaha — velyka zdobych! Ranishe vy buly takymy zh samymy, ta Allah vyyavyv Svoyu mylistʹ do vas. Tozh rozriznyayte! Voistynu, Allahu vidomo te, shcho robyte vy

[95] Ti viruyuchi, yaki sydyatʹ vdoma i ne zaznayutʹ trudnoshchiv, ne rivni z tymy, yaki boryutʹsya na shlyakhu Allaha svoyim maynom ta zhyttyam. I vyshchi pered Allahom ti, yaki boryutʹsya na Yoho shlyakhu svoyim maynom i zhyttyam, a ne ti, yaki sydyatʹ vdoma. Ale vsim Allah obitsyav naykrashche! Vin pidnis tykh, yaki boryutʹsya, nad tymy, yaki sydyatʹ vdoma — cherez vynahorodu velyku

[96] vyshchistʹ vid Nʹoho, proshchennya ta mylistʹ! Voistynu, Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[97] Voistynu, koly anhely prynesutʹ smertʹ tym, yaki buly nespravedlyvymy sami do sebe, to skazhutʹ yim: «U yakomu stani vy buly?» Ti dadutʹ vidpovidʹ: «My buly slabkymy na zemli!» Yim skazhutʹ: «Khiba zemlya Allaha ne shyroka? Vy zh mohly zdiysnyty pereselennya!» Prytulkom dlya takykh bude heyena! Merzotne zh tse mistse dlya povernennya

[98] Okrim slabkykh cholovikiv, zhinok ta ditey, yaki ne spromozhni khytruvaty ta ne mozhutʹ znayty shlyakh [dlya pereselennya]

[99] Mozhlyvo, Allah daruye proshchennya yim; voistynu, Allah vybachaye ta proshchaye

[100] I khto zdiysnytʹ pereselennya na shlyakhu Allaha, toy znayde na zemli bahato prytulkiv ta dostatok! A khto vyyde zi svoho budynku, zdiysnyuyuchy pereselennya na shlyakhu Allaha ta Yoho Poslantsya, i spitkaye toho smertʹ, to yoho vynahorodytʹ Allah! Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[101] Yakshcho vy podorozhuyete zemleyu, to ne bude vam hrikha skorotyty deyaki molytvy cherez strakh pered smutoyu z boku neviruyuchykh. Voistynu, neviruyuchi dlya vas — spravzhni vorohy

[102] Koly ty perebuvayesh z viruyuchymy na molytvi, to nekhay chastyna iz nykh stoyitʹ poryad iz toboyu i trymaye zbroyu svoyu. I koly zvershatʹ vony zemnyy uklin, to nekhay stanutʹ pozadu vas. Potim nekhay pryyde insha chastyna viruyuchykh, yaka shche ne molylasya, i nekhay vona molytʹsya razom iz toboyu,vyyavlyayuchy oberezhnistʹ i trymayuchy v rukakh svoyu zbroyu. Ti, yaki ne viruyutʹ, bazhayutʹ, shchob vy zabuly pro svoyu zbroyu ta sporyadzhennya, i todi vony napaly b na vas. Ta ne bude vam hrikha, yakshcho vidkladete vy zbroyu, potrapyvshy pid sylʹnu zlyvu chy zakhvorivshy. Ale budʹte oberezhnymy! Voistynu, Allah pryhotuvav dlya neviruyuchykh prynyzlyvu karu

[103] Koly vy zvershyte molytvu, to z·haduyte Allaha — stoyachy, sydyachy ta lezhachy. I koly vy opynytesya u bezpetsi, to zvershuyte povnu molytvu. Voistynu, molytva vstanovlena dlya viruyuchykh u vyznachenyy chas

[104] I ne slabshayte, peresliduyuchy [neviruyuchykh] lyudey. Yakshcho vy strazhdayete, to i vony strazhdayutʹ tak, yak strazhdayete vy. Ale vy spodivayetesʹ na te vid Allaha, na shcho ne spodivayutʹsya vony. Allah — Vseznayuchyy, Mudryy

[105] Voistynu, My zislaly tobi Pysannya v istyni, shchob ty sudyv pomizh lyudʹmy tak, yak pokazav tobi Allah. Tozh ne budʹ dlya zradnykiv zakhysnykom

[106] i blahay proshchennya u Allaha. Voistynu, Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[107] I ne sperechaysya na korystʹ tykh, yaki zradzhuyutʹ sami sebe. Voistynu, Allah ne lyubytʹ zradnykiv ta hrishnykiv

[108] Vony mozhutʹ zakhovatysya vid lyudey, ale ne zmozhutʹ zakhovatysya vid Allaha. Adzhe Vin perebuvaye iz nymy, koly vony vnochi zamyshlyayutʹ slova, yakymy Vin ne bude zadovolenyy. Allah osyahaye te, shcho roblyatʹ vony

[109] Osʹ vy sperechayetesʹ na yikhnyu korystʹ u zemnomu zhytti. Ale khto bude sperechatysʹ na yikhnyu korystʹ pered Allahom u Sudnyy Denʹ? I khto bude yikhnim opikunom

[110] Ale khto skoyitʹ zle abo bude nespravedlyvym do samoho sebe, a potim blahatyme proshchennya u Allaha, toy znayde Allaha Proshchayuchym, Myloserdnym

[111] I khto skoyiv shchosʹ hrikhovne, toy skoyiv yoho lyshe proty samoho sebe. Allah — Vseznayuchyy, Mudryy

[112] I khto skoyiv shchosʹ pomylkove chy hrikhovne, a potim prypysav yoho nevynnomu, toy poklav na sebe tyahar naklepu ta yavnoho hrikha

[113] Yakby ne laska Allaha do vas ta ne mylistʹ Yoho, to chastyna iz nykh neodminno zabazhala by zbyty tebe zi shlyakhu. Ale vony ne zibʺyutʹ zi shlyakhu nikoho, okrim samykh sebe, i vony ne zmozhutʹ zavdaty tobi niyakoyi shkody. Allah zislav tobi Pysannya ta mudristʹ

[114] Nemaye dobra v bilʹshosti yikhnikh potayemnykh rozmov, yakshcho tilʹky vony ne budutʹ zaklykaty do mylostyni, dobra chy myru pomizh lyudʹmy. I khto zrobytʹ tse, prahnuchy do vdovolennya Allaha, tomu daruyemo My velyku vynahorodu

[115] I toho, khto bude superechyty Poslantsyu navitʹ pislya toho, yak yomu stav zrozumilyy pryamyy shlyakh, i ne pide shlyakhom viruyuchykh, toho My skeruyemo tudy, kudy vin zvernuvsya — ta y vkynemo do heyeny! Merzotne zh tse mistse dlya povernennya

[116] Voistynu, Allah ne proshchaye, koly Yomu dodayutʹ rivnykh, ale proshchaye vse, okrim tsʹoho, tomu, komu pobazhaye! I khto dodaye Allahu rivnykh, toy zablukav u hlybokiy omani

[117] Vony klychutʹ zamistʹ Nʹoho lyshe nazvani zhinochymy imenamy bozhestva. I vony ne klychutʹ nikoho inshoho, yak tilʹky buntivnoho shaytana

[118] Allah proklyav yoho. A vin skazav: «YA neodminno zaberu pevnu chastynu Tvoyikh rabiv

[119] YA zibʺyu yikh zi shlyakhu, zvablyu marnymy spodivannyamy, nakazhu yim vidrizaty vukha khudobi ta zminyuvaty tvorinnya Allaha». I khto uzyav sobi shaytana pokrovytelem zamistʹ Allaha, toy vzhe zaznav ochevydnykh vtrat

[120] Vin daye obitsyanky yim ta zvablyuye marnymy spodivannyamy. Ale shaytan obitsyaye yim nishcho inshe, yak tilʹky spokusu

[121] Domivkoyu takykh bude heyena. I vony ne znaydutʹ poryatunku vid neyi

[122] A tykh, yaki uviruvaly i tvoryly dobri spravy, My vvedemo v sady, de techutʹ riky. Vony budutʹ tam doviku. Obitsyanka Allaha — istyna; i khto zh pravdyvishyy za Allaha slovom

[123] I tse ne zalezhytʹ vid vashykh bazhanʹ chy bazhanʹ lyudey Pysannya. I khto chynytʹ zlo, tomu vidplatyatʹ tym zhe, i ne znaydetʹsya yomu, okrim Allaha, ni pokrovyteliv, ni pomichnykiv

[124] I khto ne robyv by dobrykh sprav, viruyuchyy cholovik chy viruyucha zhinka, to uviydutʹ vony do rayu, i ne vchynyatʹ iz nymy nespravedlyvo navitʹ na plivku iz kistochky finika

[125] U koho krashcha relihiya, nizh u toho, khto pidkoryv sebe Allahu, ye pravednym ta yde za viroyu Ibrahima-khanifa? Allah zhe zrobyv Ibrahima Svoyim druhom

[126] Allahu nalezhytʹ te, shcho na nebesakh, i te, shcho na zemli. Adzhe Allah osyahaye kozhnu rich

[127] Tebe prosyatʹ vstanovyty prypys shchodo zhinok. Skazhy: «Allah vstanovlyuye vam prypys shchodo nykh i shchodo toho, pro shcho chytayete vy u Pysanni – pro osyrotilykh zhinok, yakym vy ne dayete toho, shcho nalezhytʹ yim, mayuchy bazhannya odruzhytysya z nymy; a takozh pro bezpomichnykh ditey i pro te, shchob vy stavylysʹ do syrit spravedlyvo». I yake blaho vy ne robyly b, Allah znaye pro tse

[128] Yakshcho zhinka boyitʹsya nepryyazni cholovika chy vin unykaye yiyi, to ne bude yim obom hrikha, yakshcho vony polahodyatʹ mizh soboyu myrom, adzhe zlahoda – krashcha! Lyudy ye zhadibnymy, ale, yakshcho vy budete dobrochynnymy ta bohoboyazlyvymy, to, voistynu, Allahu vidomo te, shcho robyte vy

[129] Vy nikoly ne zmozhete odnakovo stavytysya do vsikh druzhyn zi spravedlyvistyu, navitʹ yakshcho vy prahnete do tsʹoho. Ne skhylyaytesʹ do odniyeyi, zalyshayuchy inshu v nevyznachenosti. I yakshcho vy budete pravednymy ta bohoboyazlyvymy, to, voistynu, Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[130] A yakshcho [podruzhzhya] rozluchytʹsya, to kozhnoho z nykh Allah zbahatytʹ vid shchedrosti Svoyeyi. Allah — Shchedryy, Mudryy

[131] Allahu nalezhytʹ te, shcho na nebesakh i te, shcho na zemli. I My vzhe zapovidaly tym, komu dano Pysannya ranishe za vas, a takozh vam, shchob vy boyalysya Allaha. A yakshcho vy ne uviruyete, to Allahu nalezhytʹ te, shcho na nebesakh, i te, shcho na zemli, i Allah — Bahatyy, Khvalymyy

[132] Allahu nalezhytʹ te, shcho na nebesakh, i te, shcho na zemli. I dostatnʹo Allaha yak Opikuna

[133] Yakshcho Vin pobazhaye, to zabere vas — o lyudy! — i pryvede novykh. Adzhe Allah spromozhnyy na tse

[134] I yakshcho khto prahne vynahorody zemnoho zhyttya, to u Allaha — vynahoroda zemnoho zhyttya i zhyttya nastupnoho. Allah — Vsechuyuchyy, Vsevydyachyy

[135] O vy, yaki uviruvaly! Trymaytesʹ spravedlyvosti, koly budete vy svidkamy pered Allahom, navitʹ yakshcho tse svidchennya bude proty vas samykh, vashykh batʹkiv chy rodychiv. Bude tse bahatyy chy bidnyy, yikhnya sprava nalezhytʹ Allahu. Ne ydy za prystrastyu, shchob ne porushyty spravedlyvosti. Yakshcho zh vy spotvoryte [svidchennya] abo vidmovytesʹ vid nʹoho, to, voistynu, Allahu vidomo te, shcho robyte vy

[136] O vy, yaki uviruvaly! Viruyte v Allaha, Yoho Poslantsya i Pysannya, yake Vin zislav Poslantsyu Svoyemu; a takozh u Pysannya, yake bulo zislano ranishe. I khto ne viruye v Allaha, v Yoho anheliv, Yoho Pysannya, Yoho poslantsiv ta v Ostanniy Denʹ, toy zablukav u hlybokiy omani

[137] Voistynu, tykh, yaki uviruvaly, a potim staly neviruyuchymy, a potim znovu uviruvaly i znovu staly neviruyuchymy, shche y dodavshy sobi nevirʺya – tykh ne prostytʹ Allah i ne vkazhe yim shlyakhu

[138] Spovisty zh dobru zvistku lytsemiram — pro te, shcho chekaye na nykh bolisna kara

[139] Tym, yaki berutʹ sobi za pryyateliv neviruyuchykh, nekhtuyuchy viruyuchymy! Nevzhe vony prahnutʹ otrymaty vid nykh sylu? Voistynu, vsya syla nalezhytʹ Allahu

[140] Allah vzhe zislav vam u Pysanni, shchob vy ne sidaly razom iz tymy, yaki, pochuvshy znamennya Allaha, ne viruyutʹ u nykh ta nasmikhayutʹsya z nykh — poky vony ne pochnutʹ rozmovlyaty pro shchosʹ inshe. Inakshe vy budete skhozhi na nykh! Voistynu, Allah zbere lytsemiriv ta neviruyuchykh u heyeni — usikh

[141] Vony ochikuyutʹ toho, shcho trapytʹsya z vamy. Yakshcho pryyde do vas vid Allaha peremoha, to vony skazhutʹ: «Khiba zh my ne buly z vamy?» A yakshcho peremoha bude na botsi neviruyuchykh, to vony skazhutʹ: «Khiba zh my ne dopomahaly vam ta ne zakhyshchaly vas vid viruyuchykh?» Allah rozsudytʹ mizh vamy v Denʹ Voskresinnya i Allah nikoly ne daruye neviruyuchym perevahy nad viruyuchymy

[142] Voistynu, lytsemiry namahayutʹsya obmanuty Allaha, a naspravdi Vin obmanyuye yikh. I koly vony zvershuyutʹ molytvu, to roblyatʹ tse z linoshchamy, tilʹky pokazuyuchy sebe pered lyudʹmy ta ridko z·haduyuchy Allaha

[143] khytayuchysʹ poseredyni — ni do tsykh, ni do tykh. A koho Allah zbyv zi shlyakhu, tomu ty ne znaydesh dorohy

[144] O vy, yaki uviruvaly! Ne beritʹ sobi za pryyateliv neviruyuchykh zamistʹ viruyuchykh. Nevzhe vy prahnete, shchob Allah mav proty vas ochevydnyy dokaz

[145] Voistynu, lytsemiry opynyatʹsya na samomu dni pekla. I ty ne znaydesh dlya nykh pomichnyka

[146] Okrim tykh, yaki pokayalysʹ, vypravylysʹ, shukaly zakhystu v Allaha ta buly shchyrymy u svoyiy viri pered Allahom. Same vony budutʹ razom iz viruyuchymy i Allah daruye viruyuchym velyku vynahorodu

[147] Nevzhe Allah bude karaty vas, yakshcho vy budete vdyachnymy ta viruyuchymy? Allah — Vdyachnyy, Vseznayuchyy

[148] Allah ne lyubytʹ pryvselyudnoho lykhoslivʺya, khiba yak vchynyly nespravedlyvo iz kymosʹ. Allah — Vsechuyuchyy, Vseznayuchyy

[149] Yakshcho robytymete vy dobro vidkryto chy potayemno abo zh prostyte zlo, to Allah — Proshchayuchyy, Vsemohutniy

[150] Voistynu, ti, yaki ne viruyutʹ v Allaha ta Yoho poslantsiv, namahayutʹsya provesty mezhu mizh Allahom ta Yoho poslantsyamy i hovoryatʹ: «My virymo v odnykh, ta ne virymo v inshykh», — prahnuchy obraty seredniy shlyakh

[151] Vony — spravzhni neviruyuchi. A dlya nykh My pryhotuvaly prynyzlyvu karu

[152] A tym, khto uviruvav u Allaha ta Yoho poslantsiv, i khto ne provodytʹ zhodnoyi mezhi mizh nymy, Vin dastʹ vynahorodu yikhnyu. Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[153] Prosyatʹ tebe lyudy Pysannya, shchob zislav ty yim pysannya z neba. Vony vzhe prosyly v Musy shche bilʹshoho y hovoryly: «Pokazhy nam Allaha vidkryto!» Ta vrazyla yikh blyskavka za nespravedlyvi slova yikhni. Ale pislya toho, yak pryyshly do nykh yasni znamennya, uzyaly vony sobi tilʹtsya [dlya pokloninnya]. Prote My prostyly yim tse ta y daly Musi yasni dokazy

[154] My zvely pered nymy horu, vidpovidno do Nashoho zavitu iz nymy, ta y skazaly yim: «Uviyditʹ do bramy, nyzʹko klanyayuchysʹ!» I shche skazaly My yim: «Ne porushuyte suboty!». I vzyaly My z nykh obitsyanku tverdu

[155] Za porushennya zavitu svoho, za nevirʺya yikhnye u znamennya Allaha ta za yikhnye vbyvstvo prorokiv bez prava na te, za yikhni slova: «Zakryti sertsya nashi!» — ale zh tse Allah zapechatav yikh za nevirʺya yikhnye, i slabka vira yikhnya

[156] Za yikhnye nevirʺya i za te, shcho zvely vony na Marʺyam velykyy naklep

[157] ta za slova yikhni: «Voistynu, my vbyly Isu, syna Marʺyam!». Ale zh vony ne vbyly yoho ta ne rozipʺyaly, a tse lyshe tak zdalosya yim. Voistynu, ti, yaki sperechayutʹsya pro nʹoho, perebuvayutʹ u sumnivi, i nemaye u nykh znannya, a lyshe ydutʹ vony za zdohadkamy. Spravdi, vony ne vbyvaly yoho

[158] Tse Allah pidnis yoho do Sebe, Allah — Velykyy, Mudryy

[159] I, voistynu, sered lyudey Pysannya ye taki, yaki ne uviruyutʹ v [Isu] azh do smerti svoyeyi. Tozh u Denʹ Voskresinnya vin bude svidkom proty nykh

[160] [Za vse tse] ta za nespravedlyvistʹ tykh, yaki ye yudeyamy, My zaboronyly yim ti blaha, yaki buly dozvoleni yim ranishe. Ta shche y za te, shcho vony bahatʹokh lyudey zbyvaly zi shlyakhu Allaha

[161] Vony zaymalysya lykhvarstvom, khocha yim bulo zaboroneno tse, a takozh bez prava pozhyraly mayno lyudey. Neviruyuchym z-posered nykh My pryhotuvaly bolisnu karu

[162] Prote utverdzhenym u znanni ta viruyuchym z-posered nykh, yaki viruyutʹ u zislane tobi ta zislane ranishe za tebe; tym, yaki tvoryatʹ molytvu, dayutʹ zakyat ta viruyutʹ u Allaha i Sudnyy Denʹ, My damo velyku vynahorodu

[163] Voistynu, My daruvaly tobi odkrovennya, yak daruvaly yoho Nukhu ta prorokam pislya nʹoho, yak daruvaly odkrovennya Ibrahimu, Ismayilyu, Iskhaku, Yakubu ta kolinam; Ici, Ayyubu, Yunusu, Harunu ta Sulyeymanu. I My daruvaly Daudu Zabur

[164] Pro deyakykh poslantsiv My vzhe rozpovidaly tobi ranishe, a pro deyakykh — ne rozpovidaly. Allah zhe promovlyav do Musy slovom

[165] [Rozpovidaly i pro] poslantsiv-blahovisnykiv ta zasterihachiv, shchob ne maly lyudy pislya tsʹoho dokazu proty Allaha. Allah — Velykyy, Mudryy

[166] Ta Allah svidchytʹ, shcho zislane tobi — zislane za znannyam Yoho. Anhely takozh svidchatʹ pro tse. I Allaha dostatnʹo yak Svidka

[167] Voistynu, ti, yaki sami ne viruyutʹ ta zbyvayutʹ inshykh zi shlyakhu Allaha, zayshly daleko v omani svoyiy

[168] Ne prostytʹ Allah tykh, yaki ne viruvaly ta chynyly nespravedlyvistʹ, ta y ne povede yikh pryamym shlyakhom

[169] a tilʹky shlyakhom heyeny, de vony budutʹ doviku. I tse dlya Allaha lehko

[170] O lyudy! Pryyshov do vas Poslanetsʹ iz istynoyu vid Hospoda vashoho. Uviruyte zh zadlya blaha svoho! A yakshcho ne uviruyete, to Allahu nalezhytʹ te, shcho na nebesakh i na zemli. Allah — Vseznayuchyy, Mudryy

[171] O lyudy Pysannya! Ne porushuyte relihiyi vashoyi ta ne hovoritʹ pro Allaha nichoho, krim istyny. Adzhe Mesiya — Isa, syn Marʺyam — lyshe poslanetsʹ Allaha ta slovo Yoho, donesene do Mariyi, ta dukh vid Nʹoho. Uviruyte zh v Allaha ta poslantsiv Yoho i ne kazhitʹ: «Triytsya». Krashche dlya vas utrymatysʹ vid tsʹoho. Voistynu, Allah — Boh yedynyy, prechystyy Vin vid toho, shchob maty dytynu. Yomu nalezhytʹ te, shcho na nebesakh, i te, shcho na zemli. Dostatnʹo Allaha yak Opikuna

[172] Ni Mesiya, ni nablyzheni anhely nikoly ne tsuralysya buty rabamy Allaha. A vsi ti, yaki tsurayutʹsya buty rabamy Yoho ta spovnyuyutʹsya hordyni, budutʹ zibrani bilya Nʹoho [na Sud]

[173] A tym, yaki uviruvaly ta robyly dobri spravy, Vin spovna dastʹ vynahorodu yikhnyu, ta shche y zbilʹshytʹ yiyi za laskoyu Svoyeyu. A tykh, yaki tsuralysya ta spovnyuvalysya hordyni, Vin skaraye karoyu bolisnoyu! I ne znaydetʹsya yim, okrim Allaha, ni Zakhysnyka, ni Pomichnyka

[174] O lyudy! Pryyshov do vas dokaz vid Hospoda vashoho! I zislaly My vam svitlo yasne

[175] Tykh zhe, yaki uviruvaly ta pokladaly spodivannya na Allaha, Vin vvede v mylistʹ i lasku Svoyu, ta y povede do Sebe pryamym shlyakhom

[176] Prosyatʹ tebe vstanovyty prypys. Skazhy: «Allah vstanovytʹ vam prypys shchodo sporidnenosti po bichniy liniyi. Yakshcho zahyne chyysʹ cholovik, i nemaye v nʹoho dytyny [i batʹkiv], ale ye sestra, to yiy polovyna toho, shcho lyshyv vin. Tak samo y vin uspadkovuye yiyi [mayno], yakshcho nemaye u neyi dytyny. Yakshcho zh sester dvi, to yim nalezhytʹ dvi tretyny toho, shcho zalyshyv vin. A yakshcho rodychi — braty y sestry, to choloviku nalezhytʹ chastka spadku, rivna chasttsi dvokh zhinok. Allah poyasnyuye vam tse, shchob ne potrapyly vy v omanu. Allah znaye pro kozhnu rich!»

[1] O vy, yaki uviruvaly! Dotrymuytesya uhod! Dozvoleno vam u yizhu tvaryn, okrim tiyeyi khudoby, yaku zaboroneno vam. Zaboroneno polyuvannya, koly perebuvayete vy v palomnytstvi. Voistynu, Allah vyrishuye tak, yak pobazhaye

[2] O vy, yaki uviruvaly! Ne porushuyte ni znakiv Allaha, ni zaboronenoho misyatsya, ne zachipayte ni tvaryn, shcho ydutʹ na zhertvu, ni prykras [tvaryn], ni lyudey, shcho ydutʹ u Dim Zaboronenyy, prahnuchy zdobuty mylistʹ Hospodnyu. I koly vyydete vy iz Zaboronenoho Mistsya, to mozhete polyuvaty. I nekhay nenavystʹ do tykh, yaki ne puskaly vas u Zaboronenu Mechetʹ, ne shtovkhaye vas na zlochyn. Tozh dopomahayte odne odnomu v spravakh pravednosti ta bohoboyazlyvosti, ale ne dopomahayte odne odnomu v spravakh hrikha ta vorozhnechi. I biytesya Allaha, voistynu, Allah suvoryy u pokaranni

[3] Zaboroneno vam mertvechynu, krov, svynynu, a takozh te, shcho zabyto ne zarady Allaha; i zadushene, i zabyte na smertʹ, i te, shcho vpalo z vysoty, i vbyte rohamy inshykh tvaryn, i vbyte khyzhakom — khiba yak vykonayete neobkhidni prypysy. I zaboroneno vam zarizane na kapyshchakh pohansʹkykh. Zaboroneno takozh hadaty na strilakh. Use tse — hrikh. Sʹohodni ti, khto ne viruvav, vtratyly nadiyu [znyshchyty] vashu relihiyu. Ne biytesya yikh, a biytesya Mene! Sʹohodni YA zavershyv vam vashu relihiyu, doviv do kintsya Svoyu mylistʹ do vas i skhvalyv islam yak vashu relihiyu. Yakshcho zh khtosʹ zmushenyy buv [zʺyisty zaboronene], ne bazhayuchy hrikha, to Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[4] Zapytuyutʹ vony tebe, shcho dozvoleno yim. Skazhy: «Dozvoleno vam dobru yizhu, spozhyvayte takozh vylovlene dlya vas navchenymy tvarynamy, navchenymy toho, choho Allah navchyv vas. Tilʹky z·haduyte imʺya Allaha [nad yizheyu], voistynu, Allah shvydkyy u vidplati!»

[5] Sʹohodni dozvoleno vam prekrasnu yizhu. Dozvoleno vam yizhu lyudey Pysannya, i vashu yizhu dozvoleno yim. [Dozvoleni vam] tsnotlyvi zhinky z-posered viruyuchykh i lyudey Pysannya, koly splatyte vy vykup za nykh, koly vy tsnotlyvi, a ne rozpusnyky, i ne berete yikh nalozhnytsyamy. A khto vidriksya vid viry — marni yoho vchynky, a v nastupnomu zhytti vin bude sered tykh, khto matyme vtraty

[6] O vy, yaki uviruvaly! Koly stayete vy na molytvu, to omyyte vashi oblychchya y ruky do liktiv, protritʹ holovu ta vymyyte nohy do kistochok. A yakshcho vy perebuvayete v stani nechystoty, to vykupaytesya. Yakshcho zh vy khvori, chy znakhodytesʹ u dorozi, yakshcho khtosʹ iz vas spravyv nuzhdu chy torknuvsya zhinky y ne znayshov vody, to omyyte oblychchya chystym sukhym piskom, obitritʹ nym oblychchya svoye i ruky. Ne bazhaye Allah utrudnyuvaty vas, a bazhaye vam ochyshchennya i zavershennya Svoyeyi mylosti vam. Mozhlyvo, vy budete vdyachni

[7] I z·haduyte mylistʹ Allaha do vas i zavit vash iz Nym, koly skazaly vy: «Slukhayemo i pidkoryayemosya!». I biytesya Allaha. Voistynu, Vin znaye te, shcho prykhovane v vashykh sertsyakh

[8] O vy, yaki uviruvaly! Budʹte stiykymy u viri v Allaha, svidchitʹ spravedlyvo i nekhay nenavystʹ vasha do inshykh ne vede do nespravedlyvosti. Trymaytesya spravedlyvosti, bo vona blyzhcha do bohoboyazlyvosti. Biytesya Allaha, voistynu, Yomu dobre vidomo vse te, shcho vy chynyte

[9] Obitsyav Allah tym, yaki uviruvaly i tvoryly dobri spravy, proshchennya i velyku vynahorodu

[10] A ti, yaki ne uviruvaly y vidkydaly Nashi znamennya, vony — zhyteli pekla

[11] O vy, yaki uviruvaly! Z·hadayte mylistʹ Allaha do vas, koly vorohy pidnyaly svoyi ruky proty vas, ale Allah vidvernuv yikh. Biytesya Allaha i na Allaha nekhay spodivayutʹsya viruyuchi

[12] I, istynno, Allah uzyav zavit iz synamy Israyilya. I vidislaly My dvanadtsyatʹ vozhdiv z-posered nykh. I skazav Allah: «Voistynu, YA — z vamy! Yakshcho budete vy zvershuvaty molytvu, davatymete zakyat y uviruyete v poslantsiv Moyikh, budete pidtrymuvaty yikh i daste Allahu dobru pozyku, to YA proshchu vam zli vchynky vashi i vvedu v sady, de techutʹ riky. Yakshcho zh khtosʹ iz vas zalyshytʹsya neviruyuchym pislya tsʹoho — to vin zbyvsya z pryamoho shlyakhu!»

[13] A za te, shcho porushyly vony zavit iz Namy, My proklyaly yikh ta zrobyly zhorstokymy sertsya yikhni. Zminyuyutʹ vony slova, nevirno tlumachatʹ [Pysannya], zabuly vony tu yoho chastynu, yaku yim treba bulo pamʺyataty. Ne perestanesh ty diznavatysya pro yikhnyu zradu, lyshe okrim dekoho z nykh, ale ty vybach yikh i prosty. Voistynu, Allah lyubytʹ tykh, khto tvorytʹ dobro

[14] I z tymy, yaki hovoryatʹ: «My — khrystyyany», — vzyaly My zavit. I zabuly vony tu chastynu [Pysannya], yaku yim treba bulo pamʺyataty. I posiyaly My sered nykh vorozhistʹ i nenavystʹ odne do odnoho azh do Dnya Voskresinnya. I pokazhe todi yim Allah, shcho vony chynyly

[15] O lyudy Pysannya! Pryyshov do vas Poslanetsʹ Nash, shchob rozʺyasnyty vam bahato z toho, shcho vy prykhovuyete z Pysannya, i shchob bahato choho prostyty vam! Pryyshlo do vas svitlo vid Allaha i yasne Pysannya

[16] yakym vede Allah do shlyakhiv myru tykh, kotri shukayutʹ Yoho vdovolennya. Vyvodytʹ Vin yikh za Svoyim nakazom z temryavy do svitla y provadytʹ yikh do shlyakhu pryamoho

[17] Istynno, ne viruyutʹ ti, yaki hovoryatʹ: «Voistynu, Allah, Vin — Mesiya, syn Marʺyam!» Skazhy: «Khto mozhe zavadyty voli Allaha, yakshcho Vin zakhoche znyshchyty Mesiyu, syna Marʺyam, i matir yoho, y tykh, khto na zemli — vsikh?» Allahu nalezhytʹ vlada nad nebesamy, zemleyu i nad tym, shcho pomizh nymy. Stvoryuye Vin te, shcho bazhaye, i Vin spromozhnyy na kozhnu rich

[18] I hovoryatʹ yudeyi ta khrystyyany: «My — syny Allaha y ulyublentsi Yoho!» Skazhy: «Chomu zh karaye Vin vas za hrikhy vashi? Adzhe vy, lyudy — tvorinnya Yoho. Proshchaye Vin, koho pobazhaye, i karaye, koho pobazhaye. Yomu nalezhytʹ vlada nad nebesamy, zemleyu i nad tym, shcho pomizh nymy! I do Nʹoho povernennya!»

[19] O lyudy Pysannya! Pryyshov do vas Nash Poslanetsʹ pislya perervy v poslantsyakh, rozʺyasnyuyuchy [istynu], shchob ne mohly stverdzhuvaty vy: «Ne prykhodyv do nas ni blahovisnyk, ni zasterihach!» I osʹ pryyshov do vas blahovisnyk i zasterihach! Allah spromozhnyy na kozhnu rich

[20] I koly skazav Musa narodu svoyemu: «O narode miy! Z·hadayte mylistʹ Allaha do vas, koly obrav Vin sered vas prorokiv i zrobyv vas volodaryamy, i dav vam te, choho ne davav nikomu zi svitiv

[21] O narode miy! Uviyditʹ u zemlyu svyashchennu, yaka ye prypysom Allaha dlya vas, ne povertaytesya nazad, a to matymete vtraty!»

[22] Skazaly vony: «O Muso! Voistynu, tut zhe perebuvayutʹ veletni! My nikoly ne pidemo tudy, doky vony budutʹ tam. Yakshcho zh vony zalyshatʹ tsyu zemlyu, to todi uviydemo my!»

[23] Skazaly dva bohoboyazlyvykh muzhi, nekhay nadilytʹ yikh blahamy Allah: «Uviyditʹ u zemlyu znenatsʹka, cherez bramu, ta y ne biytesya yikh, daruye Allah peremohu vam, yakshcho vy viruyete!»

[24] Skazaly vony: «O Muso! Voistynu, nizashcho y nikoly ne stupymo my na zemlyu tsyu, poky znakhodyatʹsya tam veletni! Ydy sam iz Hospodom tvoyim i byysya tam iz nymy. Voistynu, my pobudemo tut!»

[25] Skazav Musa: «Hospody, voistynu, pidvladnyy meni tilʹky ya i brat miy. Rozsudy y rozdily zh nas iz tsym narodom hrishnym!»

[26] Skazav Hospodʹ: «Voistynu, zaboronena tsya krayina vam na sorok rokiv. Budete vy blukaty po zemli. Ne sumuy zhe za narodom hrishnym!»

[27] I poviday yim rozpovidʹ istynnu pro syniv Adama, koly vony obydva prynesly zhertvu, ta yiyi bulo pryynyato v odnoho, ale ne bulo pryynyato v inshoho, yakyy potim skazav: «YA vbʺyu tebe!» Vidpoviv druhyy: «Voistynu, Allah pryymaye zhertvy lyshe vid bohoboyazlyvykh

[28] Yakshcho pidnimesh ty ruku, shchob ubyty mene, to ne pidnimu ruky ya, shchob ubyty tebe. Voistynu, ya boyusya Allaha, Hospoda svitiv

[29] Voistynu, ya khochu, shchob ty vzyav na sebe hrikh proty mene y sviy hrikh, i ty budesh sered zhyteliv pekla, a tse — kara zlochyntsyam!»

[30] Ale velila tomu dusha yoho vbyty brata svoho, i vbyv vin yoho. I opynyvsya vin posered tykh, yaki maly vtraty

[31] I poslav Allah kruka roz·hribaty zemlyu, shchob pokazaty, yak khovaty mertve tilo brata svoho. Skazav vin: «Hore meni! Ne v zmozi ya, mov kruk tsey, pokhovaty mertve tilo brata moho!» I opynyvsya vin sered spovnenykh kayattya

[32] Iz tsiyeyi prychyny nakazaly My synam Israyilya: «Yakshcho khtosʹ ubʺye dushu ne yak pomstu za dushu y ne yak pomstu za nechestya na zemli, to tse pryrivnyuyetʹsya do vbyvstva vsikh lyudey. A khto vberezhe dushu, toy nache zberezhe zhyttya vsim lyudyam». Tak, istynno, prykhodyly do nykh poslantsi z yasnymy dokazamy. Ale y pislya tsʹoho bahato khto z nykh chynytʹ hrikh na zemli

[33] Voistynu, vidplatyatʹ tym, yaki voyuyutʹ proty Allaha i Poslantsya Yoho ta chynyatʹ bezchestya na zemli — budutʹ vony vbyti chy rozipʺyati, abo budutʹ vidrubani ruky ta nohy yikhni, chy vyhnani budutʹ vony iz zemli. Tse yim hanʹba v zemnomu zhytti ta kara velyka v zhytti nastupnomu

[34] Okrim tykh, yaki pokayalysya ranishe, nizh podolaly vy yikh. Tozh znayte, shcho Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[35] O vy, yaki uviruvaly! Biytesya Allaha, y shukayte shlyakhy nablyzhennya do Nʹoho, y boritʹsya na shlyakhu Yoho! Mozhlyvo, matymete vy uspikh

[36] Voistynu, yakby ti, yaki ne viruyutʹ, maly b te, shcho na zemli y navitʹ bilʹshe tsʹoho, shchob vykupyty sebe tsym vid kary v Denʹ Voskresinnya, to ne vzyaly b toho vid nykh. Chekaye na nykh bolisna kara

[37] Bazhatymutʹ vony vyyty z vohnyu, ale nikoly vony ne vyydutʹ iz nʹoho. Chekaye na nykh zhorstoka kara

[38] Kradiyu i kradiytsi vidrizayte ruku yak pokarannya za yikhniy zlochyn. Pokarannya — tse yak pryklad vid Allaha, adzhe Allah — Velykyy, Mudryy

[39] A v toho, khto pokayetʹsya pislya zlochynu svoho y vypravytʹsya, pryyme Allah kayattya. Voistynu, Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[40] Chy ty ne znayesh, shcho Allahu nalezhytʹ vlada na nebesakh i na zemli? Karaye Vin, koho pobazhaye, i proshchaye, koho pobazhaye, adzhe Allah spromozhnyy na kozhnu rich

[41] O Poslantsyu! Khay ne zasmuchuyutʹ tebe ti, yaki pospishayutʹ u nevirʺyi ta hovoryatʹ svoyimy vustamy: «My uviruvaly», — ale nemaye viry v sertsyakh yikhnikh; i ti yudeyi, yaki pryslukhovuyutʹsya do brekhni ta pryslukhovuyutʹsya do inshykh lyudey, kotri ne prykhodyly do tebe. Spotvoryuyutʹ vony znachennya sliv i hovoryatʹ: «Yakshcho dano vam tse, to beritʹ yoho, a yakshcho ne dano, to sterezhitʹsya!» A yakshcho pobazhaye Allah spokusyty kohosʹ, to ty pered Allahom ne dopomozhesh yomu nichym! Vony — ti, chyyi sertsya ne pobazhav Allah ochystyty, yim — hanʹba v zemnomu zhytti ta kara velyka v zhytti nastupnomu

[42] Slukhachi nepravdy, pohlynachi zaboronenoho! Yakshcho pryydutʹ vony do tebe, to rozsudy mizh nymy abo zh vidvernysya vid nykh. Yakshcho vidverneshsya ty vid nykh, to ne zashkodyatʹ vony tobi niyakym chynom. Yakshcho zh budesh sudyty yikh, to sudy mizh nymy spravedlyvo. Voistynu, Allah lyubytʹ spravedlyvykh

[43] Ale zh yak postavlyatʹ vony tebe suddeyu, koly ye v nykh Taurat, v yakomu mistytʹsya sud Allaha? Potim zhe vidvernutʹsya vony pislya tsʹoho. Ni, ne viruyutʹ vony

[44] Voistynu, zislaly My Taurat, v yakomu — pryamyy shlyakh i svitlo. Sudyatʹ za nym yudeyiv proroky, yaki navernulysya do Allaha, i rabyny, i knyzhnyky, yak tse bulo nakazano yim — oberihaty Pysannya Allaha i buty svidkamy yomu. I ne biytesya lyudey, a biytesya Mene! I ne prodavayte znamenʹ Moyikh za beztsinʹ! A ti, yaki ne sudyatʹ za tym, shcho zislav Allah, vony — neviruyuchi

[45] I prypysaly My yim tam: «Dusha — za dushu, oko — za oko, nis — za nis, vukho — za vukho, zub — za zub, a takozh vidplata za poranennya». Yakshcho zh khtosʹ vidmovytʹsya vid pomsty — to mylistʹ tsya bude spokutoyu yoho. A ti, yaki ne sudyatʹ za tym, shcho zislav Allah, vony — nespravedlyvi

[46] Slidamy yikhnimy vidpravyly My Isu, syna Marʺyam, iz pidtverdzhennyam istynnosti toho, shcho bulo do nʹoho v Taurati, y daruvaly My yomu Indzhilʹ, u yakomu pryamyy shlyakh i svitlo, ta pidtverdzhennya istynnosti toho, shcho bulo do nʹoho v Taurati, i yak pryamyy shlyakh ta perestoroha dlya bohoboyazlyvykh

[47] I nekhay sudyatʹ lyudy Indzhilyu za tym, shcho zislav yim Allah. A ti, yaki ne sudyatʹ za tym, shcho zislav Allah, vony — nechestyvtsi

[48] Zislaly My tobi Pysannya v istyni, yake pidtverdzhuye te, shcho bulo do tsʹoho v pysannyakh, i tebe yak nahlyadacha nad nym. Tozh sudy mizh nymy z·hidno z tym, shcho zislav Allah, i ne pidkoryaysya bazhannyam yikhnim, shchob ne ukhylytysya vid tiyeyi istyny, yaka yavylasya tobi. Kozhnomu z-posered vas vstanovyly My rizni zakony y prypysy. Yakby pobazhav Allah, to stvoryv by Vin vas hromadoyu yedynoyu, ale vyprobovuye Vin u tomu vas, shcho daruvav vam. Zmahaytesya zh u dobrykh spravakh, do Allaha vy vsi povernetesya, i zvistytʹ Vin vam pro te, shchodo choho buly vy nez·hodni odne z odnym

[49] I sudy mizh nymy za tym, shcho zislav Allah, i ne pidkoryaysya bazhannyam yikhnim, i sterezhysʹ, shchob ne zbyly vony tebe ni na krykhtu z toho, shcho zislaly My tobi! Yakshcho zh vidvernutʹsya vony, to znay, shcho bazhaye Allah pokaraty yikh za deyaki hrikhy yikhni, a, voistynu, bahato sered lyudey nechestyvtsiv

[50] Nevzhe prahnutʹ vony sudu chasiv nevihlastva? Khto zh krashchyy za Allaha v sudi dlya lyudey tverdo [viruyuchykh]

[51] O vy, yaki uviruvaly! Ne beritʹ yudeyiv ta khrystyyan u pryyateli — vony pryyateli odni odnym. A khto zh sered vas znayetʹsya z nymy — vin sam z-posered nykh. Voistynu, Allah ne vede pryamym shlyakhom nechestyvykh

[52] Tozh ty bachysh tykh, chyyi sertsya khvori — pospishayutʹ vony do nykh, kazhuchy:«Boyimosya my, shcho lykho spitkaye nas». A, mozhlyvo, Allah daruye peremohu abo nakaz vid Sebe! I todi vony rozkayutʹsya v tomu, shcho prykhovuvaly v sertsyakh svoyikh

[53] I skazhutʹ ti, yaki uviruvaly: «Nevzhe tse ti, yaki klyalysya Allahom — naysylʹnishoyu klyatvoyu — shcho vony spravdi z namy?» Daremni vchynky yikhni y matymutʹ vony vtraty

[54] O vy, yaki uviruvaly! Yakshcho vidstupytʹ khtosʹ iz vas vid svoyeyi relihiyi, to Allah shvydko yavytʹ lyudey, yakykh lyubytʹ Vin i yaki lyublyatʹ Yoho, y budutʹ vony smyrennymy pered viruyuchymy y nepokhytnymy pered neviruyuchymy, bortsyamy na shlyakhu Allaha, i tymy, khto ne boyitʹsya osudu. Taka laska Allaha! Daye Vin yiyi, komu pobazhaye. Allah — Vseosyazhnyy, Vseznayuchyy

[55] Pokrovytelʹ vash — lyshe Allah, Poslanetsʹ Yoho y ti, yaki uviruvaly, ti, yaki zvershuyutʹ molytvu, dayutʹ zakyat, poklonyayutʹsya

[56] Ti, yaki berutʹ svoyim pokrovytelem Allaha ta Poslantsya Yoho, y ti, yaki uviruvaly, voistynu, ye vony prykhylʹnykamy Allaha, i vony — peremozhtsi

[57] O vy, yaki uviruvaly! Ne pryyatelyuyte z tymy, yaki vvazhayutʹ relihiyu vashu nasmishkoyu ta hroyu, z-pomizh tykh, yakym bulo dano Pysannya ranishe za vas, i neviruyuchykh, i biytesya Allaha, yakshcho vy viruyuchi

[58] I koly zaklykayete vy do molytvy, to vony znushchayutʹsya i hluzuyutʹ. Tse tak, bo vony lyudy nerozumni

[59] Skazhy: «O lyudy Pysannya! Nevzhe nenavydyte vy nas lyshe za te, shcho uviruvaly my v Allaha, i za te, shcho zislano nam, i shcho zislano ranishe, i shcho bilʹshistʹ iz vas — hrishnyky?»

[60] Skazhy: «Chy ne rozpovisty vam pro tykh, koho ochikuye kara vid Allaha y koho proklyav Allah; i na koho prohnivavsya ta peretvoryv deyakykh z nykh na mavp ta svyney, i yaki poklonyalysya tahutu? Yim — nayhirshe mistse, bo zbyvayutʹ vony z rivnoho shlyakhu!»

[61] I koly prykhodyatʹ vony do vas i hovoryatʹ: «Uviruvaly my», — to naspravdi pryyshly vony z nevirʺyam i pishly z nym

[62] I bachysh ty, shcho bahato khto z-pomizh nykh pospishaye perevershyty inshykh u hrikhakh, vorozhosti ta pozhyranni zaboronenoho! Merzotne te, shcho chynyatʹ vony

[63] Chomu zh ne utrymayutʹ yikh rabyny ta knyzhnyky vid rozmov hrikhovnykh ta pozhyrannya zaboronenoho? Istynno, merzotne te, shcho chynyatʹ vony

[64] I skazaly yudeyi: «Ruka Allaha zakuta!» Budutʹ zakutymy ruky yikhni y proklyati vony za te, shcho hovoryatʹ! Ni zh bo, ruky Yoho shyroko prostyahnuti, nadilyaye Vin, yak pobazhaye! Voistynu, te, shcho zislano tobi vid Hospoda tvoho, bahato v koho z nykh zbilʹshuye nepokoru y nevirʺya. My pidnyaly mizh nymy vorozhistʹ i nenavystʹ do Dnya Voskresinnya. Zavzhdy, koly rozpalyuyutʹ vony vohonʹ viyny, hasytʹ yoho Allah. Vony prahnutʹ poshyryty nechestya na zemli, ta Allah ne lyubytʹ nechestyvykh

[65] Yakby zh to lyudy Pysannya uviruvaly y boyalysya [Allaha], vidpustyly b My hrikhy yikhni ta vvely by yikh u sady nasolody

[66] Yakby vony trymalysya Tauratu, Indzhilyu y toho, shcho zislano yim vid Hospoda yikhnʹoho, to pozhynaly b vony te, shcho nad yikhnimy holovamy ta pid yikhnimy nohamy. YE sered nykh i spravedlyvi lyudy. Ale shchodo bilʹshosti z nykh — merzota te, shcho chynyatʹ vony

[67] O Poslantsyu! Spovisty te, shcho zislano tobi vid Hospoda tvoho! A yakshcho ne zrobysh ty tsʹoho, to ne spovistysh poslannya Yoho! Allah zakhystytʹ tebe vid lyudey. Voistynu, Allah ne vede pryamym shlyakhom neviruyuchykh

[68] Skazhy: «O lyudy Pysannya! Vy ne utverdytesʹ ni v chomu doty, doky ne budete trymatysya Tauratu ta Indzhilyu, i toho, shcho zislano vam vid Hospoda vashoho!» Voistynu, te, shcho zislano tobi vid Hospoda tvoho, bahato v koho z nykh zbilʹshuye nepokoru i nevirʺya. Tozh ne sumuy za lyudʹmy neviruyuchymy

[69] Voistynu, ti, yaki uviruvaly, i ti, yaki spoviduvaly yudayizm, i sabeyi, i khrystyyany, z-pomizh tykh, yaki uviruvaly v Allaha ta v Ostanniy Denʹ i tvoryly dobro — nema yim choho boyatysya, i ne budutʹ zasmucheni vony

[70] Istynno, vzyaly My zavit iz synamy Israyilya y nadislaly My yim poslantsiv. Kozhen raz, koly prykhodyv do nykh poslanetsʹ iz tym, shcho ne podobalosʹ dusham yikhnim — odnykh vony oholoshuvaly brekhunamy, a inshykh vbyvaly

[71] I dumaly vony, shcho ne bude lykha yim. Buly vony slipymy y hlukhymy, potim pryynyav Allah kayattya yikhnye, ale y pislya toho vse odno buly slipymy y hlukhymy bahato khto z nykh. Ale Allah bachytʹ te, shcho chynyatʹ vony

[72] Istynno, neviruyuchi ti, yaki hovoryatʹ: «Voistynu, Allah — tse Mesiya, syn Marʺyam!». Ale zh kazav Mesiya: «O syny Israyilya! Poklonyaytesya Allahu, Hospodu moyemu y Hospodu vashomu!» Voistynu, ti, yaki dodayutʹ Allahu rivnykh — zaboronyv Allah yim sady rayu, budutʹ u pekli vony! I ne bude u nepravednykh pomichnykiv

[73] Istynno, ne viruyutʹ ti, yaki hovoryatʹ: «Voistynu, Allah — tretiy iz Triytsi», — ale zh nemaye boha, krim Boha yedynoho! I, voistynu, yakshcho ne vidmovlyatʹsya vony vid toho, shcho hovoryatʹ, to tykh iz nykh, yaki ne viruyutʹ, spitkaye bolisna kara

[74] Nevzhe ne pokayutʹsya vony pered Allahom i ne blahatymutʹ proshchennya u Nʹoho? Adzhe Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[75] Mesiya, syn Marʺyam — lyshe poslanetsʹ. Istynno, prykhodyly poslantsi y do nʹoho. Maty yoho — pravednytsya, ale y vony spozhyvaly yizhu! Pohlyanʹ, yak rozʺyasnyuyemo My [neviruyuchym] znamennya Nashi! I shche raz pohlyanʹ — u yakiy zhe omani vony

[76] Skazhy: «Nevzhe poklonyayetesʹ vy okrim Allaha tomu, shcho ne maye vlady prynesty vam ni shkody, ni korysti? Vin, Allah — Vsechuyuchyy, Vseznayuchyy!»

[77] Skazhy: «O lyudy Pysannya! Ne porushuyte v svoyiy relihiyi mezh istyny y ne yditʹ za nytsymy bazhannyamy lyudey iz mynulykh pokolinʹ, yaki sami zablukaly y zbyly bahatʹokh [zi shlyakhu istyny]»

[78] Proklyati ti, yaki ne viruyutʹ, z-posered syniv Israyilya, vustamy Dauda ta Isy, syna Marʺyam. Tse tak, bo vony ne slukhalysya y buly porushnykamy

[79] Vony ne utrymuvaly odne odnoho vid zla, vchynenoho nymy! Merzotne te, shcho chynyatʹ vony

[80] Bachysh ty, shcho bahato khto z nykh pryyatelyuye z tymy, yaki ne uviruvaly. Merzota te, shcho pryhotuvaly vony sami sobi! Prohnivyvsya Allah na nykh i kara bude yim doviku

[81] Yakby zh to uviruvaly vony v Allaha y Poslantsya Yoho ta v te, shcho zislano yomu, to ne pryyatelyuvaly b vony z nymy. Ale bilʹshistʹ iz nykh – nechestyvtsi

[82] Istynno, Ty vpevnyshsya, shcho sylʹnishe za vsikh lyudey nenavydyatʹ tykh, yaki uviruvaly, yudeyi ta bahatobozhnyky. Istynno, ty pobachysh, shcho nayblyzhchi v lyubovi do tykh, yaki uviruvaly, ti, yaki hovoryatʹ: «Voistynu, my — khrystyyany!» Tse tak, adzhe sered nykh ye svyashchenyky y chentsi, i vony ne vyvyshchuyutʹ sebe

[83] I koly chuyutʹ vony te, shcho zislano Poslantsyu, bachysh ty ochi yikhni, spovneni sliz vid istyny, pro yaku diznalysya vony. I hovoryatʹ vony: «Hospody nash! Uviruvaly my! Tozh zapyshy nas sered tykh, khto svidchytʹ

[84] A chomu nam ne viryty v Allaha y tu istynu, yaka pryyshla do nas? My prahnemo, shchob Hospodʹ nash uviv nas razom iz lyudʹmy pravednymy!»

[85] Za te, shcho hovoryatʹ vony, Allah vidplatytʹ yim sadamy rayu, de techutʹ riky, y vony budutʹ tam doviku — taka vidplata pravednykam

[86] A ti, yaki ne viruvaly ta vvazhaly za omanu znamennya Nashi, vony — zhyteli pekla

[87] O vy, yaki uviruvaly! Ne zaboronyayte blah, yaki Allah dozvolyv vam, i ne porushuyte mezh! Voistynu, Allah ne lyubytʹ porushnykiv

[88] Yizhte dozvolene y pryyemne, yakym nadilyv vas Allah. I biytesya Allaha, v Yakoho vy viruyete

[89] Allah ne poklyche vas do vidplaty za lehkovazhnistʹ u klyatvakh vashykh, ale vidplatytʹ Vin za [nevykonannya] dohovoriv, yaki v klyatvakh! Vykup za tse – nahoduvaty desyatʹokh bidnyakiv tak, yak hoduyete svoyi simʺyi, abo zh odyahnuty yikh, abo zvilʹnyty raba. A yak khto ne v zmozi tsʹoho zrobyty, nekhay postytʹ try dni. Tse vykup za porushennya klyatv vashykh, tozh trymaytesya vashykh klyatv. Tak rozʺyasnyuye Allah vam Svoyi znamennya. Mozhlyvo, budete vy vdyachni

[90] O vy, yaki uviruvaly! Voistynu, vyno, azartni ihry, kameni zhertovnykiv i strily dlya vorozhby — merzota vid shaytana! Tozh sterezhitʹsya tsʹoho! Mozhlyvo, budete spasenni

[91] Voistynu, shaytan bazhaye posiyaty mizh vamy vorozhnechu y nenavystʹ cherez vyno y meysir i vidvernuty vas vid z·haduvannya Allaha y molytvy. Nevzhe vy ne zupynytesʹ

[92] Koritʹsya Allahu, koritʹsya Poslantsyu, pylʹnuyte! Yakshcho vidvernetesya vy, to znayte, shcho obovʺyazok Poslantsya Nashoho — lyshe yasna zvistka

[93] Nemaye hrikha na tykh, yaki uviruvaly y robyly dobri spravy, za te, shcho yily vony, yakshcho vony bohoboyazlyvi, uviruvaly y roblyatʹ dobri spravy; yakshcho y dali vony bohoboyazlyvi ta viruyutʹ, yakshcho bohoboyazlyvi ta roblyatʹ dobro. Allah lyubytʹ tykh, yaki robytʹ dobro

[94] O vy, yaki uviruvaly! Voistynu, Allah bude vyprobovuvaty vas [zdobychchyu] vid polyuvannya, yaku vy zdobuvayete rukamy y spysamy, shchob diznatysya, khto z vas boyitʹsya Yoho potayemno; a khto z vas porushytʹ pislya tsʹoho, tomu — bolisna kara

[95] O vy, yaki uviruvaly! Ne polyuyte, koly vy v stani palomnytstva! A khto z vas ubʺye navmysno, to vidplata za tse — stilʹky vbytoyi khudoby, skilʹky vbyv vin. Prysudzhuyutʹ tse dva spravedlyvi muzhi z vas, i tse — zhertva, yaku vy prynosyte do Kaaby. Abo zh spokutoyu bude yizha dlya bidnykh, abo zh vidpovidnyy tsʹomu pist, shchob porushnyk zaznav tyazhkistʹ svoho vchynku. Allah proshchaye te, shcho bulo ranishe. A yakshcho khtosʹ povtorytʹ [vchynok], to Allah skaraye yoho. Allah — Vsemohutniy, Volodar vidplaty

[96] Dozvoleno vam i tym, khto v dorozi, polyuvaty na morsʹkykh tvaryn i yisty yikh. Ale zaboroneno vam polyuvannya na sushi, poky vy perebuvayete v ikhrami. I biytesya Allaha, pered Yakym vy budete zibrani

[97] Allah zrobyv Kaabu zapovidnym domom, oporoyu dlya lyudey, i vstanovyv zaboronenyy misyatsʹ i zhertovnykh tvaryn iz prykrasamy. Tse dlya toho, shchob znaly vy — Allahu vidomo te, shcho na nebesakh i na zemli, i shcho Allah pro kozhnu rich Znayuchyy

[98] Znayte, shcho Allah suvoryy u pokaranni, i shcho Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[99] A Poslanetsʹ povynen tilʹky peredaty odkrovennya. Allah znaye, shcho vy vidkryvayete y shcho prykhovuyete

[100] Skazhy: «Ne rivni zle y dobre, navitʹ yakshcho tebe dyvuye velyka kilʹkistʹ zloho». Tozh biytesya Allaha, o vy, obdarovani rozumom! Mozhlyvo, budete spasenni

[101] O vy, yaki uviruvaly! Ne zapytuyte pro ti rechi, yaki prykhovani ta mozhutʹ zasmutyty vas. A yakshcho spytayete pro nykh, koly posylayetʹsya Koran, to vony vidkryyutʹsya vam. Allah prostyv tse vam. Allah — Proshchayuchyy, Zhalislyvyy

[102] Deyaki lyudy ranishe za vas zapytuvaly pro shchosʹ podibne y cherez tse staly neviruyuchymy

[103] Ne vstanovlyuvav Allah prypysiv ni shchodo bakhiry, ni sayiba, ni vasyli, ni khami, ale ti, yaki ne viruyutʹ, prypysaly nepravdu Allahu, ale zh bilʹshistʹ iz nykh ne rozumiye

[104] Koly hovoryatʹ yim: «Pryyditʹ do toho, shcho zislav Allah, i do Poslantsya», — vony hovoryatʹ: «Dostatnʹo dlya nas toho, z chym znayshly my batʹkiv nashykh». A yakshcho batʹky yikhni ne rozumily nichoho y ne yshly pryamym shlyakhom

[105] O vy, yaki uviruvaly! Berezhitʹ dushi vashi, shchob ne zviv vas toy, khto sam zbyvsya zi shlyakhu, koly ydete vy pryamym shlyakhom! Vy povernetesya do Allaha y spovistytʹ Vin pro te, shcho vy chynyly

[106] O vy, yaki uviruvaly! Koly do kohosʹ iz vas pryyde smertʹ i chas skladannya zapovitu, nekhay budutʹ svidkamy dva spravedlyvi muzhi z vas, abo zh dvoye ne z vas. Yakshcho smertʹ pryyshla do vas, koly vy podorozhuyete po zemli, to zupynitʹ yikh pislya molytvy, i nekhay vony poklyanutʹsya Allahom: «My ne prodamo tsʹoho svidchennya ni za yaku tsinu, navitʹ yakshcho[zatsikavlena osoba] bude nashym rodychem, i ne prykhovayemo svidchennya pered Allahom. Voistynu, inakshe my budemo sered hrishnykiv!»

[107] A yakshcho stane vidomo, shcho obydva vony vchynyly hrikh [lzhesvidchennya], to nekhay dvoye inshykh iz blyzʹkykh rodychiv, proty yakykh protestuvaly kolyshni svidky, stanutʹ na yikhnye mistse y poklyanutʹsya Allahom: «Voistynu, nashe svidchennya pravdyvishe za poperednye svidchennya, i my ne porushymo, bo inakshe buly b my sered nespravedlyvykh»

[108] Tse krashche, koly dayutʹ vony svidchennya shchyre, bo inakshe vony boyatymutʹsya, shcho inshi klyatvy dadutʹ pislya yikhnikh klyatv. I biytesya Allaha y slukhayte Yoho! Allah ne vede pryamym shlyakhom nechestyvtsiv

[109] Toho Dnya zbere Allah poslantsiv i skazhe: «Shcho vam vidpovily?» Vony skazhutʹ: «Nam nevidomo. Voistynu, tilʹky Ty znayesh potayemne!»

[110] Koly skazav Allah: «O Iso, synu Marʺyam! Z·haday mylistʹ Moyu do tebe, koly ukripyv YA tebe Dukhom Svyatym. I ty hovoryv iz lyudʹmy v kolystsi y u doroslomu vitsi; i koly YA navchyv tebe pysannya y mudrosti, Tauratu y Indzhilyu; i koly z dozvolu Moho lipyv ty z hlyny podobu ptakha, dykhav na neyi, i vona stavala ptakhom iz dozvolu Moho; i yak ty ztsilyuvav sliponarodzhenoho y prokazhenoho z dozvolu Moho; i koly voskreshav pomerlykh iz dozvolu Moho; i koly strymav YA syniv Israyilya vid tebe, koly ty pryyshov do nykh iz yasnymy znamennyamy. I skazaly ti, yaki ne viruvaly z-posered nykh: «Voistynu, tse spravzhnye chaklunstvo!»

[111] I koly vidkryv YA apostolam: «Uviruyte v Mene y poslantsya Moho!». Vony skazaly: «Uviruvaly My, tozh zasvidchy, shcho my — viddani Tobi!»

[112] Koly apostoly skazaly: «O Iso, synu Marʺyam! Chy mozhe Hospodʹ tviy zislaty nam trapezu z neba?» Vin movyv: «Biytesya Allaha, yakshcho vy viruyuchi!»

[113] Vony skazaly: «My bazhayemo skushtuvaty yiyi, shchob zaspokoyilysya sertsya nashi ta vpevnylysya my, shcho ty skazav nam pravdu, i shchob my buly svidkamy tsʹoho!»

[114] Skazav Isa, syn Marʺyam: «O Allah, Hospody nash! Zishly nam trapezu z neba, yaka bula by svyatom dlya pershykh iz nas i dlya ostannikh iz nas — yak znamennya vid Tebe; nadily zh nas, bo Ty — naykrashchyy iz nadilyayuchykh!»

[115] Skazav Allah: «Voistynu, YA zishlyu yiyi vam, ale yakshcho khtosʹ iz vas i pislya tsʹoho ne uviruye, to, voistynu, YA skarayu yoho takoyu karoyu, yakoyu ne karav nikoho z [zhyteliv] svitiv»

[116] I koly skazav Allah: «O Iso, synu Marʺyam, chy hovoryv ty lyudyam: «Vizʹmitʹ mene y matir moyu za dvokh bohiv narivni z Allahom?» Isa skazav: «Preslavnyy Ty! Ne hovoryv ya toho, na shcho ne mayu prava. Yakby ya take y skazav, Ty b tse napevno znav. Ty znayesh te, shcho v meni, a ya ne znayu toho, shcho v Tobi. Voistynu, tilʹky Ty znayesh potayemne

[117] Ne hovoryv ya yim [nichoho], krim toho, shcho Ty nakazav meni: «Poklonyaytesya Allahu, Hospodu moyemu y Hospodu vashomu!» I buv ya svidkom yim, poky buv sered nykh. Koly zh Ty vzyav mene, to Ty nahlyadayesh za nymy, a Ty — kozhniy rechi Svidok

[118] A yakshcho Ty skarayesh yikh, to, spravdi, vony — raby Tvoyi, a yakshcho prostysh yikh, to, voistynu, Ty — Vsemohutniy, Mudryy!»

[119] Skazav Allah: «U tsey Denʹ pravdyvym dopomozhe pravdyvistʹ; dlya nykh — sady, de techutʹ riky, budutʹ vony tam doviku!» Allah bude zadovolenyy nymy, a vony budutʹ zadovoleni Nym! Tse — velykyy uspikh

[120] Allahu nalezhytʹ vlada nad nebesamy, zemleyu y tym, shcho na nykh. Vin spromozhnyy na kozhnu rich

[1] Khvala Allahu, Yakyy stvoryv nebesa y zemlyu ta zrobyv temryavu y svitlo! Ale y pislya tsʹoho ti, yaki ne uviruvaly, dodayutʹ Hospodu svoyemu rivnykh

[2] Vin — Toy, Khto stvoryv vas iz hlyny, a potim pryznachyv vam strok; ye v Nʹoho dlya vas shche y druhyy strok. Ale y pislya tsʹoho vy sumnivayetesya

[3] Vin — Boh na nebesakh i na zemli. Vin znaye vashe potayemne y vidkryte; i znaye Vin, shcho vy sobi zdobuvayete

[4] I yake b znamennya zi znamenʹ Hospoda yikhnʹoho do nykh ne prykhodylo, vony odnakovo vidvertayutʹsya vid nʹoho

[5] Vony spryynyaly istynu za nepravdu, koly ta pryyshla do nykh. Ale skoro pryydutʹ do nykh zvistky pro te, nad chym nasmikhalysya vony

[6] Nevzhe vony ne bachatʹ, skilʹky mynulykh pokolinʹ My znyshchyly? My daruvaly yim sylu, yakoyi ne daruvaly vam, i My zvely yim z neba ryasni doshchi y daly rikam tekty v yikhnikh zemlyakh. A potim My znyshchyly yikh za hrikhy yikhni y stvoryly pislya nykh nastupne pokolinnya

[7] Navitʹ yakby My zislaly tobi Pysannya v suvoyi, i vony torknulysya b yoho svoyimy rukamy, to ti, yaki ne viruyutʹ, neodminno skazaly b: «Tse — yavne chaklunstvo!»

[8] Vony hovoryatʹ: «Chomu ne poslanyy do nʹoho anhel?» Yakby My poslaly anhela, to spravu bulo b vyrisheno, i ne daly b yim vidstrochky

[9] Ta yakby My y poslaly anhela, to vse odno zrobyly b yoho cholovikom, zalyshyvshy yikh iz yikhnimy sumnivamy

[10] Vony nasmikhalysya z poslantsiv shche pered toboyu. Ale tykh, khto hluzuvav, spitkalo te, nad chym vony nasmikhalysʹ

[11] Skazhy: «To yditʹ zemleyu ta pohlyanʹte, yakyy buv kinetsʹ tykh, yaki vvazhaly za brekhuniv [poslantsiv]!»

[12] Spytay: «Komu nalezhytʹ te, shcho na nebesakh i na zemli?» I skazhy: «Allahu! Vin zrobyv mylistʹ Svoyim obovʺyazkom! I Vin neodminno zbere vas u Denʹ Voskresinnya, v yakomu nemaye sumnivu! Ti, yaki vtratyly samykh sebe, ne uviruyutʹ!»

[13] Yomu nalezhytʹ use, shcho spochyvaye vnochi ta vdenʹ, a Vin — Vsechuyuchyy, Vseznayuchyy

[14] Skazhy: «Nevzhe ya vizʹmu sobi pokrovytelya zamistʹ Allaha, Tvortsya nebes i zemli? Vin hoduye, a Yoho ne hoduyutʹ». I skazhy: «Meni nakazano buty pershym iz tykh, khto pidkoryvsya Yomu!» Tozh ne budʹ odnym iz bahatobozhnykiv

[15] Skazhy: «YA boyusya, shcho v razi neposlukhu Hospodu moyemu, mene bude pokarano u Velykyy Denʹ!»

[16] Ale koho tse omyne v toy Denʹ, toho Vin pomyluvav. Tse — spravzhniy uspikh

[17] Yakshcho Allah torknetʹsya tebe lykhom, to nikhto ne vidverne tsʹoho, krim Nʹoho! A yakshcho Vin torknetʹsya tebe dobrom, tak Vin spromozhnyy na kozhnu rich

[18] Vin — Vseperemozhnyy nad Svoyimy rabamy i Vin — Mudryy, Vsevidayuchyy

[19] Zapytay: «Yake svidchennya naysylʹnishe?» I skazhy: «Allah — Svidok mizh mnoyu y vamy! Meni vidkryto tsey Koran, shchob ya zasterihav nym vas i tykh, do koho vin diyde. Nevzhe vy spravdi svidchyte, shcho krim Allaha ye shche y inshi bohy?» Skazhy: «YA ne svidchu pro tse!» [I shche] skazhy: «Voistynu, Vin — Yedynyy Boh! I, voistynu, ya neprychetnyy do toho, shcho vy prypysuyete Yomu rivnykh!»

[20] Ti, komu My daruvaly Pysannya, znayutʹ [Proroka] tak, yak znayutʹ svoyikh syniv; ti, yaki vtratyly samykh sebe, ne uviruyutʹ

[21] Khto zh nespravedlyvishyy za toho, khto zvodyv na Allaha naklep i zaperechuvav Yoho znamennya? Voistynu, nespravedlyvi ne matymutʹ uspikhu

[22] Toho Dnya My zberemo yikh usikh, a potim skazhemo bahatobozhnykam: «De zh vashi spilʹnyky, yakykh vy vyhaduvaly?»

[23] Todi ne bude v nykh vypravdannya, khiba shcho skazhutʹ: «Prysyahayemosya Allahom, Hospodom nashym, shcho my ne buly bahatobozhnykamy!»

[24] Pohlyanʹ zhe, yak vony brekhatymutʹ pro samykh sebe! Tozh zalysh yikh razom iz tym, shcho vyhaduvaly vony

[25] Sered nykh ye ti, yaki slukhayutʹ tebe, ale My poklaly na sertsya yikhni pokrovy, shchob vony ne rozumily [Koranu], a yikhni vukha zrobyly hlukhymy. I khoch by vony pobachyly vsi znamennya, to ne uviruyutʹ u nykh. I koly vony prykhodyatʹ do tebe sperechatysya, to hovoryatʹ ti, yaki ne viruyutʹ: «Voistynu, tse lyshe kazky davnikh narodiv!»

[26] Vony vidvertayutʹ lyudey [vid Proroka] y vidvertayutʹsya vid nʹoho sami. Ale vony ne znyshchuyutʹ nikoho, okrim sebe, khoch sami tsʹoho y ne znayutʹ

[27] Yakby ty bachyv, yak zupynyatʹ yikh pered vohnem! I vony skazhutʹ: «O, yakby nas povernuly nazad! My ne vvazhaly b znamennya Hospoda nashoho za brekhnyu i buly b odnymy z viruyuchykh!»

[28] Ta zh ni! Vidkrylosya yim te, shcho vony ranishe prykhovuvaly! Ta koly b yikh i povernuly nazad, to vony b znovu povernulysya do toho, shcho bulo yim zaboroneno! Voistynu, vony — brekhuny

[29] Vony hovoryatʹ: «YE tilʹky nashe zemne zhyttya i nas ne voskresyatʹ!»

[30] Yakby ty bachyv, yak yikh zupynyatʹ pered Hospodom yikhnim! Vin skazhe: «Khiba zh tse ne istyna?» Vony skazhutʹ: «Spravdi, prysyahayemosya nashym Hospodom!» Vin skazhe: «Tozh skushtuyte kary za te, shcho vy ne uviruvaly!»

[31] Vzhe zaznaly vtrat ti, yaki zaperechuvaly zustrich iz Allahom. Koly zh raptom do nykh pryyde Chas, vony skazhutʹ: «Hore nam za te, shcho my vtratyly!» Vony nestymutʹ na svoyikh spynakh yikhniy tyahar; yake zh hirke te, shcho vony nesutʹ

[32] Zhyttya v tsʹomu sviti — tilʹky hra y zabava. Nastupne zhyttya krashche dlya tykh, yaki bohoboyazlyvi! Nevzhe vy ne rozumiyete

[33] My znayemo, shcho tebe zasmuchuyutʹ yikhni slova. Vony ne vvazhayutʹ tebe za brekhuna — nechestyvtsi zaperechuyutʹ znamennya Allaha

[34] I pered toboyu vvazhaly poslantsiv za brekhuniv. Ale ti terpily te, shcho yikh nazyvaly brekhunamy y obrazhaly, poky My ne dopomohly yim. Nikhto ne zminytʹ sliv Allaha, a do tebe diyshly zvistky pro poslantsiv

[35] A yakshcho tebe hnitytʹ yikhniy vidstup, to, yakshcho ty zmozhesh vidshukaty prokhid u zemli chy skhody na nebo, prynesy yim znamennya! Yakby Allah pobazhav, to zibrav by yikh na pryamomu shlyakhu. Tozh ne budʹ odnym iz nevihlasiv

[36] Voistynu, vidpovidayutʹ ti, yaki zdatni slukhaty. Allah voskresytʹ pomerlykh, a potim vony povernutʹsya do Nʹoho

[37] Vony hovoryatʹ: «Chomu ne zislano yomu znamennya vid Hospoda Yoho?» Skazhy: «Voistynu, Allah zdatnyy zislaty znamennya». Ale zh bilʹshistʹ iz nykh ne maye znannya

[38] Nemaye zhyvykh istot na zemli y litayuchykh na krylakh ptakhiv, yaki b ne tvoryly hromad, yak i vy. My nichoho ne omynuly v Pysanni. A potim zberutʹ yikh kolo Hospoda yikhnʹoho

[39] A ti, yaki zaperechuvaly Nashi znamennya — vony hlukhi, nimi y perebuvayutʹ u temryavi. Allah vvodytʹ v omanu, koho pobazhaye, i vede pryamym shlyakhom, koho pobazhaye

[40] Skazhy: «Skazhitʹ meni: yakshcho pryyde do vas kara vid Allaha abo pryyde Chas, to nevzhe vy budete klykaty kohosʹ, okrim Allaha, yakshcho vy ye pravdyvi?»

[41] Ta zh ni! Vy budete klykaty tilʹky Yoho! Yakshcho Vin pobazhaye, to pozbavytʹ vas toho, pro shcho vy Yoho prosyte, i todi vy zabudete pro tykh, koho dodavaly Yomu rivnymy

[42] I My vidsylaly poslantsiv do narodiv pered toboyu; i My vrazhaly [narody] bidnistyu y strazhdannyamy, shchob vony buly pokirnymy

[43] Chomu zh, koly vrazhala yikh Nasha kara, vony ne stavaly pokirnymy? Navpaky, sertsya yikhni stavaly zhorstokymy, a shaytan prykrasyv yim te, shcho robyly vony

[44] I koly vony zabuly te, pro shcho yim nahaduvaly, to My vidkryly yim shlyakh do kozhnoyi rechi. A koly vony zradily tomu, shcho yim daly, My znenatsʹka skhopyly yikh! I osʹ, vony roz·hubylysya

[45] I buly znyshcheni do ostannʹoho ti lyudy, yaki chynyly nespravedlyvistʹ. Khvala Allahu, Hospodu svitiv

[46] Zapytay: «Skazhitʹ meni: yakshcho Allah zabere vash slukh, zir i zapechataye vashi sertsya, to yakyy boh, okrim Allaha, daruye vam tse?» Pohlyanʹ, yak My poyasnyuyemo znamennya — ale y pislya tsʹoho vony vidvertayutʹsya

[47] Zapytay: «Skazhitʹ meni: yakshcho kara Allaha pryyde do vas znenatsʹka chy vidkryto, to nevzhe znyshchatʹ kohosʹ inshoho, krim nespravedlyvykh lyudey?»

[48] My posylaly poslantsiv tilʹky dobrymy visnykamy y zasterihachamy! I tym, yaki uviruyutʹ i robytymutʹ dobro, ne bude strakhu y ne budutʹ vony zasmucheni

[49] A na tykh, yaki zaperechuvaly Nashi znamennya, vpade kara za te, shcho vony buly nechestyvtsyamy

[50] Skazhy: «YA ne hovoryu vam, shcho v mene skarbnytsi Allaha ta shcho ya znayu potayemne. I ne hovoryu vam, shcho ya — anhel. YA ydu za tym, shcho vidkryto meni. Skazhy: «Nevzhe rivni slipyy ta zryachyy? Nevzhe vy ne zamyslytesya?»

[51] Zasterihay [Koranom] tykh, yaki boyatʹsya toho, shcho vony budutʹ zibrani pered svoyim Hospodom. Nemaye dlya nykh, okrim Nʹoho, ni zakhysnyka, ni zastupnyka. Mozhlyvo, vony budutʹ bohoboyazlyvi

[52] I ne prohanyay tykh, yaki zaklykayutʹ do Hospoda svoho zranku ta vvecheri, prahnuchy do lyku Yoho! Ty niyak ne vidpovidayesh za nykh, a vony niyak ne vidpovidayutʹ za tebe. Ale yakshcho ty prozhenesh yikh, to budesh sered nespravedlyvykh

[53] Tak My vyprobovuvaly odnykh inshymy, shchob ti skazaly: «Nevzhe Allah daruvav mylistʹ same tsym iz nas?» Ta khiba zh Allah ne znaye pro vdyachnykh

[54] I koly do tebe prykhodyatʹ ti, yaki uviruvaly v Nashi znamennya, to skazhy: «Myr vam! Vash Hospodʹ zrobyv dlya Sebe mylistʹ obovʺyazkom; i yak khto z vas vchynytʹ zlo cherez nevihlastvo, a potim pokayetʹsya y robytyme dobro, to Vin — Proshchayuchyy, Myloserdnyy!»

[55] Tak My rozʺyasnyuyemo znamennya, shchob stav zrozumilym shlyakh hrishnykiv

[56] Skazhy: «Meni zaboroneno poklonyatysya tym, yakykh vy zaklykayete, krim Allaha!» Skazhy: «YA ne pidu za vashymy bazhannyamy, bo potraplyu v omanu y ne budu odnym iz tykh, khto yde pryamym shlyakhom!»

[57] Skazhy: «YA trymayusya yasnoho dokazu vid moho Hospoda, a vy vvazhayete tse za brekhnyu! U mene nemaye toho, shcho vy namahayetesya pryskoryty. Rishennya nalezhytʹ Allahu; Vin prorikaye istynu, Vin — naykrashchyy iz suddiv!»

[58] Skazhy: «Yakby v Mene bulo te, shcho vy namahayetesya pryskoryty, to spravu mizh mnoyu y vamy bulo b vzhe vyrisheno!» Allah krashche znaye pro nechestyvtsiv

[59] U Nʹoho klyuchi vid potayemnoho i znaye pro nykh tilʹky Vin! Vin znaye te, shcho na sushi, y te, shcho v mori. Zhoden lystok ne padaye, shchob Vin ne znav tsʹoho, i nemaye ni zernyny v temryavi zemli, ni chohosʹ volohoho chy sukhoho, choho b ne bulo [zapysano] v yasnomu Pysanni

[60] Vin — Toy, Khto zabyraye vashi dushi vnochi y znaye te, shcho vy robyte vdenʹ; same todi Vin voskreshaye vas, shchob spovnyvsya pryznachenyy vam strok. A potim vy povernetesya do Nʹoho y Vin rozpovistʹ vam pro te, shcho vy chynyly

[61] Vin — Vseperemozhnyy nad rabamy Svoyimy, Vin posylaye vam okhorontsiv, a koly do kohosʹ iz vas prykhodytʹ smertʹ, to yoho dushu zabyrayutʹ poslantsi Nashi, yaki ne vtrachayutʹ nichoho

[62] A potim yikh povernutʹ do Allaha, yikhnʹoho Istynnoho Hospodarya. Khiba ne Yomu nalezhytʹ vyrok? A Vin — nayshvydshyy u vidplati

[63] Zapytay: «Khto ryatuye vas vid temryavy sushi y morya, koly vy zvertayetesya do Nʹoho pokirno y potayemno: «Yakshcho ty vryatuyesh nas vid tsʹoho, to my neodminno budemo vdyachni»

[64] Skazhy: «Allah ryatuye vas vid tsʹoho y vid usyakoho inshoho lykha. Ale y pislya tsʹoho vy dodayete Yomu rivnykh!»

[65] Skazhy: «Vin zdatnyy naslaty na vas karu z·hory chy znyzu, z-pid vashykh nih, abo podilyty vas na rizni hrupy, shchob odni z vas zaznaly zhorstokosti inshykh!» Pohlyanʹ zhe, yak My poyasnyuyemo znamennya, mozhlyvo, vony zrozumiyutʹ

[66] Tviy narod vyznav tse za brekhnyu, khocha tse — istyna! Skazhy: «YA vam ne opikun!»

[67] Dlya kozhnoyi zvistky vstanovleno strok. Tozh skoro vy diznayetesya

[68] I yakshcho ty pobachysh, shcho vony pashchekuyutʹ pro Nashi znamennya, to vidvernysya vid nykh, poky vony ne zavedutʹ inshoyi rozmovy. Ta yakshcho shaytan zmusytʹ tebe zabuty pro tse, to, koly z·hadayesh, ne siday poryad iz nechestyvymy lyudʹmy

[69] Bohoboyazlyvi ne vidpovidayutʹ za nykh, ale mayutʹ peresterihaty — mozhlyvo, ti budutʹ bohoboyazlyvi

[70] Zalysh tykh, yaki spryymayutʹ svoyu relihiyu yak hru y zabavu ta yakykh zvablyuye zemne zhyttya. Ale povchay yikh [Koranom] — shchob ne z·hynula zhodna dusha cherez te, shcho vona sobi zdobula — nemaye dlya neyi, krim Allaha, ni zakhysnyka, ni zastupnyka, i yakyy by vykup vona ne davala, ne pryymutʹ yoho. Na tykh, yaki z·hynuly cherez skoyeni vchynky, chekaye napiy z okropu y bolisna kara za te, shcho vony ne viruvaly

[71] Skazhy: «Nevzhe my budemo zvertatysya zamistʹ Allaha do toho, khto ne prynese nam ni korysti, ni shkody? Nevzhe my vidstupymo pislya toho, yak Allah vkazav nam pryamyy shlyakh, — nache toy, koho zvabyly shaytany na zemli y dovely do sumniviv? U takoho ye druzi, yaki zaklykayutʹ yoho do pryamoho shlyakhu y kazhutʹ: «Idy do nas!» Skazhy: «Voistynu, pryamyy shlyakh vid Allaha — spravzhniy pryamyy shlyakh! I nam nakazano pidkorytysya Hospodu svitiv

[72] zvershuvaty molytvu ta boyatysya Yoho. Vin — Toy, pered Kym vy budete zibrani!»

[73] Vin — Toy, Khto stvoryv nebesa y zemlyu v istyni. U yakyysʹ denʹ Vin hovorytʹ: «Budʹ!» — i osʹ vono ye. Slovo Yoho — istyna! Yomu nalezhytʹ vlada nad Dnem, koly zasurmlyatʹ u rih. Vin znaye potayemne y yavne. Vin — Mudryy, Vsevidayuchyy

[74] Osʹ Ibrahim skazav svoyemu batʹku Azaru: «Nevzhe ty vvazhayesh idoliv za bohiv? YA bachu, shcho ty y tvoyi lyudy perebuvayutʹ u spravzhniy omani!»

[75] Tak My pokazaly Ibrahimu tsarstvo nebes i zemli, shchob vin buv odnym iz vpevnenykh

[76] Koly yoho vkryla nich, vin pobachyv zirku i skazav: «Tse — miy Hospodʹ!» A koly ta zayshla, vin skazav: «YA ne lyublyu toho, shcho znykaye!»

[77] I koly vin pobachyv misyatsʹ, shcho skhodyv, to skazav: «Tse — miy Hospodʹ!» Koly toy zayshov, vin skazav: «Yakshcho miy Hospodʹ ne vkazhe meni pryamoho shlyakhu, to ya stanu odnym iz lyudey, yaki zablukaly!»

[78] I koly vin pobachyv sontse, shcho skhodylo, to skazav: «Tse — miy Hospodʹ! Vono bilʹshe za vse te!» A koly sontse zayshlo, vin skazav: «O lyudy! YA neprychetnyy do toho, shcho vy dodayete Yomu yak rivnykh

[79] YA shchyro navernuvsya do Toho, Khto stvoryv nebesa y zemlyu, i ya ne ye bahatobozhnykom!»

[80] Ta narod yoho pochav sperechatysya z nym. Todi vin skazav: «Nevzhe vy budete sperechatysya zi mnoyu pro Allaha, yakyy uzhe vkazav meni pryamyy shlyakh? YA ne boyusya tykh, koho vy dodayete Yomu rivnymy, khiba shcho Hospodʹ miy pobazhaye chohosʹ inshoho. Miy Hospodʹ osyahaye znannyam kozhnu rich. Nevzhe vy ne zamyslytesʹ

[81] I yak zhe ya mozhu boyatysya tykh, koho vy dodayete Yomu rivnymy, yakshcho vy sami ne boyitesʹ dodavaty Allahu rivnykh, pro yakykh Vin ne zislav vam zhodnoho dokazu? To yaka zh iz dvokh hromad maye bilʹshe pidstav dlya bezpeky, yakshcho vy znayete?»

[82] Ti, yaki uviruvaly y ne odyahaly svoyeyi viry v nespravedlyvistʹ, perebuvayutʹ u bezpetsi — vony ydutʹ pryamym shlyakhom

[83] Taki dokazy My daly Ibrahimu proty yoho narodu. My pidnosymo na vyshchyy stupinʹ, koho pobazhayemo. Voistynu, tviy Hospodʹ — Mudryy, Vseznayuchyy

[84] I My daruvaly yomu Iskhaka ta Yakuba, i My vkazaly yim pryamyy shlyakh. A shche ranishe My vkazaly pryamyy shlyakh Nukhu, a z nashchadkiv yoho — Daudu, Sulyeymanu, Ayyubu, Yusufu, Musi ta Harunu. Tak My vynahorodzhuyemo tykh, yaki roblyatʹ dobro

[85] A takozh Zakariyi, Yakhʺyi, Isi ta Ilʹyasu — usi vony z pravednykiv

[86] A takozh Ismayilyu, Alʹyasu, Yunusu ta Lyutu — usikh yikh My vyvyshchyly nad svitamy

[87] A takozh deyakym sered batʹkiv yikhnikh, nashchadkiv yikhnikh i brativ yikhnikh. My obraly yikh i vkazaly pryamyy shlyakh

[88] Takyy pryamyy shlyakh vid Allaha. Vin vede nym tykh iz rabiv Svoyikh, koho pobazhaye. A yakshcho vony dodayutʹ Yomu rivnykh, to marnym bude vse te, shcho roblyatʹ vony

[89] Tse ti, yakym My daruvaly Pysannya, mudristʹ i prorotstvo. A yakshcho tsi ne uviruyutʹ v nykh, to My vzhe doruchyly tse inshym lyudyam, yaki ne stanutʹ neviruyuchymy

[90] Tse ti, komu Allah vkazav pryamyy shlyakh. Tozh pryamuy slidom za nymy! Skazhy: «YA ne proshu u vas vidplaty, a tse lyshe nahaduvannya dlya svitiv!»

[91] Ne otsinyly Allaha hidnoyu Yoho miroyu ti, yaki skazaly: «Allah nichoho ne vidsylav lyudyni!» Zapytay: «Khto zh zislav Pysannya, z yakym Musa pryyshov yak zi svitlom i pryamym shlyakhom dlya lyudey, i yake vy zrobyly okremymy lystkamy, deshcho zvidty pokazuyuchy, a bahato choho khovayuchy? Ale zh vas navchyly toho, choho ne znaly ni vy, ni vashi batʹky!» Skazhy: «Allah!» I zalysh yikh bavytysya vlasnym pustoslivʺyam

[92] My zislaly tse Pysannya — blahoslovenne, yake pidtverdzhuye te, shcho bulo pered nym, shchob ty zasterihav nym Matir Mist i tykh, khto zhyve poza neyu. Ti, yaki viruyutʹ u nastupne zhyttya, viruyutʹ u [Koran], vony uvazhni do svoyikh molytov

[93] Khto zh nespravedlyvishyy za toho, khto zvodytʹ naklep na Allaha chy hovorytʹ: «Meni dano odkrovennya», — a naspravdi nichoho yomu ne vidkryto, abo hovorytʹ: «YA zishlyu podibne do toho, shcho zislav Allah»? Yakby ty bachyv nespravedlyvykh u temryavi smerti, yak tyahnutʹsya do nykh ruky anheliv: «Viddayte svoyi dushi! Sʹohodni vidplatyatʹ vam prynyzlyvoyu karoyu za te, shcho vy hovoryly pro Allaha nepravdu y nekhtuvaly znamennyamy Yoho!»

[94] «Vy pryyshly do nas poodyntsi — takymy, yakymy My stvoryly vas upershe, i zalyshyly pozadu sebe te, shcho My daruvaly vam u volodinnya. My ne bachymo razom iz vamy zastupnykiv, yakykh vy vvazhaly rivnymy Nam. Uzhe rozirvano zvʺyazky mizh vamy y polyshyly vas ti, koho vy vyhaduvaly!»

[95] Voistynu, Allah rozkolyuye zernyatko y kistochku, vyvodytʹ zhyve z mertvoho y vyvodytʹ mertve z zhyvoho. Osʹ takyy Allah! Yak zhe vy viddalylysya

[96] Vin rozkryvaye svitanok, robytʹ nich chasom spokoyu, a sontse y misyatsʹ zasobamy dlya lichby. Tak vstanovleno Velykym, Vseznayuchym

[97] Vin — Toy, Khto postavyv dlya vas zirky, shchob vy znakhodyly za nymy shlyakh u temryavi sushi y morya. My rozʺyasnyly znamennya dlya lyudey, yaki znayutʹ

[98] Vin — Toy, Khto stvoryv vas iz yedynoyi dushi ta vyznachyv mistse perebuvannya y mistse zberihannya. I My rozʺyasnyly znamennya dlya lyudey, yaki rozumiyutʹ

[99] Vin — Toy, Khto zviv iz neba vodu, zavdyaky yakiy rostutʹ rizni roslyny. My vyvodymo z nykh zelenʹ, iz yakoyi vyroshchuyemo zerna v kolossi. A z palʹmovykh zavʺyazey My vyroshchuyemo zvysli hrona. My vyroshchuyemo vynohradni sady, olyvy ta hranaty, podibni y nepodibni. Pohlyanʹte zh na yikhni plody, koly vony zavʺyazuyutʹsya i dozrivayutʹ! Voistynu, v tsʹomu — znamennya dlya lyudey viruyuchykh

[100] Vony vvazhayutʹ dzhyniv rivnymy Allahu, khoch tse Vin stvoryv yikh! [Bahatobozhnyky] vyhadaly Yomu syniv i donʹok bez zhodnoho znannya; Preslavnyy Vin i Vyshchyy vid toho, shcho Yomu prypysuyutʹ vony

[101] Tvoretsʹ nebes i zemli, yak mozhe maty Vin dytynu, koly ne maye druzhyny? Vin stvoryv kozhnu rich i Vin pro kozhnu rich Znayuchyy

[102] Takyy Allah, vash Hospodʹ; nemaye boha, krim Nʹoho, Tvortsya kozhnoyi rechi; tozh poklonyaytesya Yomu! Vin — Opikun kozhnoyi rechi

[103] Pohlyady ne osyahayutʹ Yoho, tse Vin osyahaye pohlyady! Vin — Pronyklyvyy, Vsevidayuchyy

[104] «Uzhe pryyshly yavni znamennya vid Hospoda vashoho. Khto bachytʹ yikh, bachytʹ sam dlya sebe, a khto slipyy, to lyshe sam proty sebe. YA vam ne nahlyadach!»

[105] Tak My rozʺyasnyuyemo znamennya, shchob skazaly tobi: «Ty navchyvsya tsʹoho!». I shchob My poyasnyly yoho lyudyam, yaki znayutʹ

[106] Idy za tym, shcho vidkryv tobi Hospodʹ tviy; nemaye boha, krim Nʹoho! Tozh vidvernysya vid bahatobozhnykiv

[107] Yakby Allah pobazhav, vony b ne dodavaly Yomu rivnykh. Ale My ne zrobyly tebe nahlyadachem i ty ne opikun dlya nykh

[108] Ne hanʹte tykh, do koho vony zvertayutʹsya zamistʹ Allaha, inakshe cherez svoyu vorozhistʹ i nevihlastvo vony pochnutʹ hanyty Allaha. Tak My zrobyly dlya kozhnoho narodu vchynky yoho prekrasnymy, ale potim vony povernutʹsya do Nas, i My rozkazhemo yim pro te, shcho robyly vony

[109] Vony prysyahalysya Allahom — naysylʹnishymy klyatvamy! — shcho, koly pryyde do nykh znamennya, to vony uviruyutʹ u nʹoho. Skazhy: «Znamennya – v Allaha! Ale zvidky vam znaty, shcho, koly ti y pryydutʹ do nykh, vony ne uviruyutʹ?»

[110] My vidvernuly yikhni sertsya y pohlyady, adzhe vony ne uviruvaly [v Koran] spershu, i zalyshyly yikh blukaty v neposlukhu

[111] Yakby My navitʹ zislaly do nykh anheliv, i yakby pochaly hovoryty z nymy pomerli, i yakby My zibraly pered nymy kozhnu rich — vony odnakovo b ne uviruvaly, yakby ne pobazhav Allah. Ale bilʹshistʹ iz nykh — nevihlasy

[112] Tak My postavyly dlya kozhnoho proroka voroha — shaytaniv iz lyudey i dzhyniv. Vony zvablyuyutʹ odne odnoho harnymy slovamy. Ta yakby tviy Hospodʹ pobazhav, vony b ne robyly tsʹoho! Tozh zalysh yikh razom iz tym, shcho vony vyhaduyutʹ

[113] I shchob pryslukhalysya do nykh sertsya tykh, yaki ne viruyutʹ v ostannye zhyttya, i shchob vony radily tsʹomu y dali robyly te, shcho roblyatʹ

[114] «Nevzhe ya shukatymu inshoho suddyu zamistʹ Allaha? Vin — Toy, Khto zislav vam Pysannya, shcho rozʺyasnyuye». Ti, komu dano Pysannya, znayutʹ, shcho vono zislane vid Hospoda tvoho v istyni! Tozh ne budʹ sered tykh, yaki sumnivayutʹsya

[115] Zbulosya slovo Hospoda tvoho, pravdyve ta spravedlyve! Nikhto ne zminytʹ sliv Yoho. Vin — Vsechuyuchyy, Vseznayuchyy

[116] Yakshcho ty korytymeshsya bilʹshosti tykh, khto na zemli, to vony zibʺyutʹ tebe zi shlyakhu Allaha. Vony ydutʹ za prypushchennyam ta zaymayutʹsya vyhadkamy

[117] Voistynu, Hospodʹ tviy krashche znaye tykh, khto zbyvsya z Yoho shlyakhu. Vin krashche znaye tykh, yaki ydutʹ pryamym shlyakhom

[118] Yizhte te, nad chym z·hadano imʺya Allaha, yakshcho viruyete vy v znamennya Yoho

[119] A chomu b vam ne yisty toho, nad chym z·hadano imʺya Allaha? Uzhe poyasneno vam te, shcho dlya vas zaboronene — khiba shcho vy buly zmusheni [zʺyisty] tse. Voistynu, bahato khto vvodytʹ v omanu inshykh cherez svoyi bazhannya, ne mayuchy znannya! Ale Hospodʹ tviy znaye porushnykiv

[120] Unykayte hrikha vidkrytoho y potayemnoho! Voistynu, tym, yaki vchynyly hrikh, bude vidplacheno za te, shcho vony sobi zdobuly

[121] Ne yizhte toho, nad chym ne bulo z·hadano imʺya Allaha, bo tse — hrikh. Voistynu, shaytany namovlyayutʹ svoyikh nablyzhenykh, shchob ti sperechalysya z vamy! I yakshcho vy pidkorytesʹ yim, to neodminno stanete bahatobozhnykamy

[122] Nevzhe toy, khto buv mertvyy, i koho My voskresyly ta daruvaly yomu svitlo, z yakym vin pishov do lyudey, skhozhyy na toho, khto perebuvaye v pitʹmi ta ne mozhe vyyty zvidty? Tak prykrashayetʹsya dlya neviruyuchykh te, shcho roblyatʹ vony

[123] Tak u kozhnomu selyshchi My zrobyly naymohutnishykh lyudey hrishnykamy, shchob vony zaymalysya khytroshchamy. Ale vony khytruyutʹ lyshe proty samykh sebe, khoch i ne vidayutʹ tsʹoho

[124] I koly prykhodytʹ do nykh znamennya, hovoryatʹ vony: «My nikoly ne uviruyemo, poky ne dadutʹ nam skhozhoho na te, shcho daly poslantsyam Allaha». Ta Allah znaye krashche, komu doruchyty Svoye poslannya. Ti, yaki koyatʹ hrikh, budutʹ prynyzheni pered Allahom, yikh spitkaye suvora kara za te, shcho vony zaymalysya khytroshchamy

[125] Komu Allah bazhaye vkazaty pryamyy shlyakh, tomu Vin rozkryvaye hrudy dlya islamu, a koho Vin bazhaye zbyty zi shlyakhu, tomu zdavlyuye ta styskaye hrudy, niby toy pidiymayetʹsya na nebo! Tak Allah zvodytʹ pokarannya na tykh, yaki ne viruyutʹ

[126] I tse — pryama doroha Hospoda tvoho. My poyasnyly znamennya dlya lyudey, yaki z·haduyutʹ

[127] Na nykh chekaye Obytelʹ myru kolo Hospoda yikhnʹoho, a Vin — Zakhysnyk yikhniy za te, shcho robyly vony

[128] Toho Dnya Vin zbere vsikh: «O stovpyshche dzhyniv! Vy zbyly zi shlyakhu bahatʹokh!» I skazhutʹ yikhni nablyzheni sered lyudey: «Hospody nash! Odni z nas vykorystovuvaly inshykh — i osʹ, pryyshov strok nash, yakyy Ty vyznachyv nam!» Vin skazhe: «Vash prytulok — vohonʹ, u yakomu vy budete doviku, yakshcho Allah ne pobazhaye inakshe!» Voistynu, tviy Hospodʹ — Mudryy, Vseznayuchyy

[129] Tak My dozvolyayemo odnym nechestyvtsyam maty vladu nad inshymy — za te, shcho vony sobi zdobuly

[130] «O stovpyshche dzhyniv i lyudey! Nevzhe ne prykhodyly do vas poslantsi z vas samykh, yaki spovishchaly vam Moyi znamennya y poperedzhaly vas pro nastannya tsʹoho Dnya?» Ti skazhutʹ: «My svidchymo proty samykh sebe!» Myrsʹke zhyttya zvabylo yikh i vony sami svidchatʹ proty sebe, shcho buly neviruyuchymy

[131] Tse tak, bo Hospodʹ tviy ne znyshchuye selyshcha za nespravedlyvistʹ, poky yoho zhyteli perebuvayutʹ u neznanni

[132] Kozhnomu — sviy stupinʹ za te, shcho vin robyv. Hospodʹ tviy ne omynaye toho, shcho roblyatʹ vony

[133] Hospodʹ tviy — Bahatyy, Volodar mylosti! Yakshcho Vin pobazhaye,to vyhubytʹ vas i zrobytʹ nastupnykamy vashymy koho pobazhaye, yak Vin zrobyv vas nashchadkamy inshykh lyudey

[134] Voistynu, te, shcho obitsyano vam, stanetʹsya! I ne vidvernete vy tsʹoho

[135] Skazhy: «O narode miy! Diyte, yak zmozhete, ale budu diyaty i ya! I skoro diznayetesʹ, komu nalezhytʹ ostannya Obytelʹ. Voistynu, ne matymutʹ uspikhu nechestyvtsi!»

[136] Vony pryznachayutʹ Allahu chastku z toho, shcho Vin zrostyv iz posiviv i khudoby ta hovoryatʹ: «Tse — Allahu, a tse — nashym bozhestvam!» Te, shcho pryznachene yikhnim idolam, ne potraplyaye Allahu, a te, shcho pryznachene Allahu, potraplyaye yikhnim idolam. Zle zh take rishennya yikhnye

[137] Tak idoly bahatʹom iz bahatobozhnykiv prykrasyly vbyvstvo vlasnykh ditey, shchob znyshchyty yikh i zaplutaty yikhnyu relihiyu. Ta yakby Allah pobazhav, to vony b ne robyly tsʹoho. Tozh zalysh yikh razom iz tym, shcho vony vyhaduyutʹ

[138] Vony hovoryatʹ: «Tsya khudoba y posivy zaboroneni. Vzhyvaty yikh u yizhu mayutʹ pravo tilʹky ti, komu my dozvolymo», — tak vony vvazhayutʹ. Na deyakykh tvarynakh vony zaboronyayutʹ yizdyty verkhy y klasty na nykh vantazh, a nad inshymy ne z·haduyutʹ imʺya Allaha, zvodyachy na Nʹoho naklep! Vin vidplatytʹ yim za te, shcho vony vyhaduvaly

[139] Vony hovoryatʹ: «Te, shcho v utrobakh tsykh tvaryn, dozvolene cholovikam nashym ta zaboronene druzhynam nashym!» A yakshcho vono narodytʹsya mertvym, to vsi mayutʹ pravo na tse. Vidplatytʹ Vin yim za vyhadky yikhni. Voistynu, Vin — Mudryy, Vseznayuchyy

[140] Zaznaly vtrat ti nerozumni, yaki, ne mayuchy znannya, vbyvaly svoyikh ditey i zaboronyaly te, chym nadilyv yikh Allah, zvodyachy na Nʹoho naklep! Vony zablukaly y ne ydutʹ pryamym shlyakhom

[141] Vin — Toy, Khto stvoryv sady na pidporakh i bez pidpor, palʹmy y posivy riznoho zbizhzhya, olyvy ta hranaty, podibni y ne podibni, yizhte tsi plody, koly zʺyavlyatʹsya vony, i viddavayte nalezhne v denʹ, koly zberete vrozhay, ale ne vytrachayte ponad miru. Voistynu, Vin ne lyubytʹ marnotrattsiv

[142] Sered khudoby ye pryznachena dlya perevezenʹ, a ye taka, shcho ne pryznachena dlya tsʹoho. Yizhte te, chym nadilyv vas Allah, i ne yditʹ slidom za shaytanom. Voistynu, vin dlya vas — spravzhniy voroh

[143] Osʹ visim par [khudoby] – dvi z ovetsʹ, i dvi z kiz. Zapytay: «Samtsiv zaboronyv Vin chy samytsʹ? Chy te, shcho v utrobakh samytsʹ? Rozkazhitʹ meni zi znannyam, yakshcho vy hovoryte pravdu!»

[144] Shche dvi z verblyudiv, i shche dvi z koriv. Zapytay: «Samtsiv zaboronyv Vin chy samytsʹ? Chy te, shcho v utrobakh samytsʹ? Chy vy buly svidkamy toho, yak Allah zapoviv tse vam?» Khto zh nespravedlyvishyy za toho, khto zvodytʹ naklep na Allaha, shchob, ne mayuchy znannya, zbyty lyudey zi shlyakhu? Voistynu, Allah ne vede pryamym shlyakhom nechestyvykh lyudey

[145] Skazhy: «YA znakhodzhu v odkrovenni, yake dano meni, tilʹky zaboronu vzhyvannya v yizhu mertvechyny, prolytoyi krovi y mʺyasa svyni — tse nechyste; a shche mʺyasa zaboronenykh tvaryn, zabytykh bez z·hadky imeni Allaha». A yakshcho khtosʹ buv zmushenyy [zʺyisty] tse nenavmysno y ne porushuyuchy mezh, to Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[146] Yudeyam My zaboronyly vse, shcho maye nerozdvoyeni kopyta. My zaboronyly yim zhyr koriv i ovetsʹ, okrim toho, yakyy na spynakh, u nutroshchakh abo zmishavsya z kistochkamy. Tak My vidplatyly yim za yikhnye bezchestya. Voistynu, My pravdyvi

[147] Yakshcho vony vvazhatymutʹ tebe za brekhuna, skazhy: «Vash Hospodʹ – Volodar velykoyi mylosti, ale ne vidvernuty Yoho kary vid hrishnykh lyudey!»

[148] Skazhutʹ bahatobozhnyky: «Yakby Allah pobazhav, to ne dodavaly b Yomu rivnykh ni my, ni batʹky nashi; i nichoho b ne zaboronyaly!» Tak samo zaperechuvaly [poslantsiv] i ti, yaki zhyly pered nymy, poky ne zaznaly kary! Skazhy: «Yakshcho mayete khoch yakesʹ znannya, to vidkryyte yoho nam! Ale vy ydete za prypushchennyam i vyhaduyete!»

[149] Skazhy: «Allahu nalezhytʹ perekonlyvyy dokaz! Yakby Vin pobazhav, to vsikh vas poviv by pryamym shlyakhom!»

[150] Skazhy: «Pryveditʹ svoyikh svidkiv, yaki b mohly zasvidchyty, shcho Allah spravdi zaboronyv tse vse!» Ta yakshcho vony y pochnutʹ svidchyty, to ne svidchy razom iz nymy! Ne poturay tym, yaki vvazhaly za brekhnyu Nashi znamennya, tym, yaki ne viruyutʹ u nastupne zhyttya, dodayutʹ Hospodu svoyemu rivnykh

[151] Skazhy: «Prykhodʹte, ya prochytayu vam pro te, shcho zaboronyv vam Hospodʹ vash: nikoho ne vvazhayte rivnym Yomu, yaknaykrashche stavtesya do batʹkiv. Ne vbyvayte ditey svoyikh, boyachysʹ bidnosti, adzhe My nadilyayemo y vas, i yikh. Ne nablyzhaytesya do ohydnykh vchynkiv — yavnykh i prykhovanykh. Ne vbyvayte dushi, vbyvstvo yakoyi zaboronyv Allah, yakshcho ne mayete prava na te. Vin zapoviv vam tse — mozhlyvo, vy zrozumiyete

[152] I ne nablyzhaytesya do mayna syroty, khiba dlya yoho zh blaha, poky ne dosyahne vin zrilosti. Napovnyuyte miru y vahu spravedlyvo! My ne vymahayemo vid lyudyny ponad yiyi mozhlyvosti. I koly vy shchosʹ hovoryte, budʹte spravedlyvi, navitʹ yakshcho ydetʹsya pro vashoho rodycha. Vykonuyte zavit Allaha. Vin zapoviv tse vam — mozhlyvo, zamyslytesya vy

[153] Takyy Miy pryamyy shlyakh, tozh iditʹ nym, ale ne yditʹ inshymy dorohamy, yaki zibʺyutʹ vas iz Yoho shlyakhu! Vin zapoviv tse vam — mozhlyvo, budete vy bohoboyazlyvi!»

[154] My daruvaly Musi Pysannya yak dovershennya [mylosti] dlya tykh, yaki roblyatʹ dobro, yak poyasnennya kozhnoyi rechi, pryamyy shlyakh i mylistʹ — mozhlyvo, uviruyutʹ vony v zustrich iz Hospodom yikhnim

[155] My zislaly tse Pysannya blahoslovennym, tozh iditʹ za nym i budʹte bohoboyazlyvi — mozhlyvo, pomyluyutʹ vas

[156] A takozh dlya toho, shchob vy ne hovoryly: «Pysannya bulo zislane dvom hrupam shche ranishe za nas, tozh my nichoho ne znaly pro vyvchennya yoho!»

[157] Shchob vy ne hovoryly: «Yakby nam zislaly Yoho, to My b ishly pryamym shlyakhom shche krashche, nizh vony!» Osʹ, pryyshlo do vas yasne znamennya vid Hospoda vashoho, pryamyy shlyakh i mylistʹ! Khto zh nespravedlyvishyy za toho, khto vvazhaye za brekhnyu Nashi znamennya y vidvertayetʹsya vid nykh? Tym, yaki vidvertayutʹsya vid Nashykh znamenʹ, My vidplatymo lyutoyu karoyu za te, shcho vony vidvertalysya

[158] Nevzhe vony chekayutʹ, shcho do nykh pryydutʹ anhely, pryyde tviy Hospodʹ chy pryydutʹ znamennya Hospoda tvoho? U Denʹ, koly pryyde znamennya vid Hospoda tvoho, zhodniy dushi ne prynese korysti vira yiyi, yakshcho vona ne bula viruyuchoyu ranishe chy ne zdobula cherez svoyu viru dobro. Skazhy: «Chekayte! Chekayemo y my!»

[159] Voistynu, ty neprychetnyy do tykh, yaki rozkololy svoyu relihiyu ta rozdilylysya na sekty. Yikhnya sprava nalezhytʹ Allahu, tozh potim Vin spovistytʹ yikh pro te, shcho robyly vony

[160] Khto pryyde z dobrym vchynkom, toy matyme desyatʹ takykh. A khto pryyde iz lykhym vchynkom, tomu vidplatyatʹ za nʹoho; i ni z kym ne vchynyatʹ nespravedlyvo

[161] Skazhy: «Voistynu, miy Hospodʹ ukazav meni pryamyy shlyakh, yakyy ye istynnoyu relihiyeyu, virospovidannyam Ibrahima-khanifa. A vin ne buv bahatobozhnykom!»

[162] Skazhy: «Voistynu, moya molytva y vykonannya obryadiv, moye zhyttya y smertʹ — tse vse nalezhytʹ Allahu, Hospodu svitiv

[163] Nemaye rivnoho Yomu. Same tse nakazano meni, i ya — pershyy iz viddanykh Yomu!»

[164] Skazhy: «Nevzhe ya shukatymu inshoho hospoda, krim Allaha, koly Vin — Hospodʹ kozhnoyi rechi? Shcho b ne vchynyla kozhna dusha, vidpovidaty za tse yiy samiy. Nikhto ne ponese tyahar inshoho! Potim povernetesya vy do Hospoda vashoho, i Vin spovistytʹ vas pro te, pro shcho vy sperechalysya!»

[165] Vin — Toy, Khto zrobyv vas namisnykamy na zemli y pidnis odnykh iz vas nad inshymy za stupenyamy, vyprobuyuchy v tomu, shcho Vin daruvav vam. Voistynu, Tviy Hospodʹ shvydkyy u pokaranni. Voistynu, Vin — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[1] Alif. Lyam. Mim. Sad

[2] My zislaly tobi Pysannya ne dlya toho, shchob u hrudyakh tvoyikh bula cherez nʹoho tryvoha, a shchob ty zasterihav nym, i yak z·hadku dlya viruyuchykh

[3] Tozh iditʹ za tym, shcho zislano vam vid Hospoda vashoho, i ne yditʹ za inshymy pokrovytelyamy zamistʹ Nʹoho! Yak zhe malo vy pro tse pamʺyatayete

[4] Skilʹky selyshch My vyhubyly! Nasha kara pryyshla do nykh unochi, abo koly vony spochyvaly opivdni

[5] Koly pryyshla do nykh kara Nasha, to skazaly vony: «Voistynu, my buly nechestyvtsyamy!»

[6] My neodminno zapytayemo tykh, do koho prykhodyly poslantsi. My neodminno zapytayemo y samykh poslantsiv

[7] My neodminno rozpovimo yim zi znannyamy [pro yikhni vchynky]; adzhe My ne buly vidsutnimy

[8] Toho Dnya vazhytymutʹ pravylʹno. Chyya shalʹka bude vazhkoyu, ti matymutʹ uspikh

[9] a chyya shalʹka bude lehkoyu, ti vtratyatʹ samykh sebe, adzhe vony nespravedlyvo stavylysya do Nashykh znamenʹ

[10] My daruvaly vam sylu na zemli y daruvaly vam zasoby dlya isnuvannya. Yak malo vy dyakuyete

[11] My stvoryly vas, nadaly vam obraz vash, a potim skazaly anhelam: «Vklonitʹsya Adamu!» I vklonylysya vsi, krim Iblisa, yakyy ne buv sered tykh, yaki vklonylysya

[12] Allah skazav: «Shcho zavadylo tobi poklonytysya, koly YA nakazav tse tobi?» Toy vidpoviv: «YA krashchyy za nʹoho! Ty stvoryv mene z vohnyu, a yoho Ty stvoryv iz hlyny!»

[13] Vin skazav: «Zalysh tse mistse! Tobi nemaye choho vyvyshchuvatysʹ tut! Vyydy, ty budesh odnym iz prynyzhenykh!»

[14] Toy vidpoviv: «Daruy meni vidstrochku do toho chasu, koly yikh voskresyatʹ!»

[15] Allah skazav: «Voistynu, ty — odyn iz tykh, komu dana vidstrochka!»

[16] Toy vidpoviv: «Za te, shcho Ty zviv mene, ya robytymu zasidky proty nykh na Tvoyemu pryamomu shlyakhu

[17] A potim ya budu pidkhodyty do nykh speredu, zzadu, sprava y zliva — Ty ne znaydesh bilʹshosti z nykh vdyachnymy!»

[18] Allah skazav: «Vyydy zvidsy zneslavlenyy i prynyzhenyy! Tymy z nykh, yaki pidutʹ za toboyu, YA neodminno napovnyu heyenu!»

[19] «O Adame! Zhyvy razom zi svoyeyu druzhynoyu v rayu. Yizhte, zvidky pobazhayete, ale ne nablyzhaytesya do tsʹoho dereva, a to budete nechestyvtsyamy!»

[20] Shaytan pochav namovlyaty yikh, shchob vidkryty yim nahotu yikhnyu, yakoyi vony ne pomichaly. Vin skazav: «Vash Hospodʹ zaboronyv vam tse derevo dlya toho, shchob vy ne staly anhelamy y bezsmertnymy!»

[21] Vin poklyavsya yim obom: «YA dlya vas — dobryy poradnyk!»

[22] Vin vyviv yikh zvidty, spokusyvshy. I koly vony skushtuvaly z toho dereva, to vidkrylasya yim nahota yikhnya y pochaly vony prykryvaty yiyi raysʹkym lystyam. Todi Hospodʹ yikhniy poklykav yikh: «Khiba YA ne zaboronyv vam yisty z tsʹoho dereva y khiba ne kazav vam, shcho shaytan dlya vas — spravzhniy voroh?»

[23] Vony vidpovily: «Hospody nash! My buly nespravedlyvi sami do sebe! Yakshcho Ty ne prostysh nas i ne zmyluyeshsya nad namy, my neodminno zaznayemo vtrat!»

[24] Vin skazav: «Vyyditʹ! Odni z vas budutʹ vorohamy inshym. Na zemli bude prytulok vash i korystuvannya blahamy — do pevnoho chasu»

[25] Vin skazav: «Tam vy budete zhyty, tam vy budete pomyraty, i zvidty vyydete!»

[26] «O syny Adama! My zislaly vam odyah, shchob prykhovaly vy nahotu vashu, a shche prykrasy. Ale odyah bohoboyazlyvosti krashchyy! Tse — znamennya vid Hospoda vashoho. Mozhlyvo, vy zamyslytesʹ

[27] O syny Adama! Ne dozvolyayte shaytanu spokusyty vas tak, yak vin vyviv batʹkiv vashykh iz rayu. Vin zirvav iz nykh odyah, shchob vony pobachyly nahotu odne odnoho. Voistynu, vin i yoho rid bachatʹ vas zvidty, zvidky vy yikh ne bachyte! Voistynu, My zrobyly shaytaniv pokrovytelyamy tykh, yaki ne viruyutʹ!»

[28] I koly vony roblyatʹ shchosʹ ohydne, to hovoryatʹ: «Tsʹoho trymalysya nashi batʹky — Allah nakazav nam tse!» Skazhy: «Voistynu, Allah ne zaklykaye do ohydnoho! Nevzhe vy budete hovoryty pro Allaha te, choho ne znayete?»

[29] Skazhy: «Miy Hospodʹ nakazuye buty spravedlyvym. Povertayte svoyi oblychchya do Nʹoho v kozhnomu mistsi pokloninnya y klychte Yoho, shchyro spoviduyuchy Yoho relihiyu. Tak samo, yak Vin dav vam pochatok, do Nʹoho vy povernetesʹ!»

[30] Chastynu z vas Vin poviv pryamym shlyakhom, a chastynu spravedlyvo zmusyv blukaty. Zamistʹ Allaha vony vzyaly sobi za pokrovyteliv shaytaniv, i shche dumaly pro sebe, shcho ydutʹ pryamym shlyakhom

[31] O syny Adama! Vbyraytesya v odyah sviy, de b vy ne zdiysnyuvaly pokloninnya. Yizhte y pyyte, ale ne ponad miru. Voistynu, Vin ne lyubytʹ tykh, yaki porushuyutʹ miru

[32] Zapytay: «Khto zaboronyv prykrasy, yaki Allah dav Svoyim rabam, a takozh blaha z nadilu Yoho?» Skazhy: «Vony — dlya tykh, yaki shche v zemnomu zhytti shchyro uviruvaly v Denʹ Voskresinnya!» Tak My poyasnyuyemo znamennya dlya lyudey, yaki znayutʹ

[33] Skazhy: «Voistynu, miy Hospodʹ zaboronyv ohydni vchynky, vidkryti y prykhovani, inshi hrikhy y svavillya, dodavannya Allahu rivnykh, pro yakykh Vin ne zislav zhodnoho dokazu, a shche — koly hovoryte vy pro Allaha te, choho ne znayete!»

[34] Dlya kozhnoyi hromady — sviy strok. I koly prykhodytʹ tsey strok, to ne mozhutʹ vony ni vidtyahnuty yoho, ni nablyzyty — navitʹ na hodynu

[35] O syny Adama! Yakshcho pryydutʹ do vas poslantsi z vas samykh, yaki chytatymutʹ vam Moyi znamennya, to ti, yaki budutʹ bohoboyazlyvi y robytymutʹ dobro, ne matymutʹ strakhu y ne budutʹ vony zasmucheni

[36] A ti, yaki vvazhayutʹ Nashi znamennya za brekhnyu y cherez hordistʹ svoyu nekhtuyutʹ nymy, vony — zhyteli vohnyu! I budutʹ vony tam doviku

[37] Khto zh nespravedlyvishyy za toho, khto zvodytʹ naklep na Allaha y zaperechuye znamennya Yoho? Taki otrymayutʹ chastku, vyznachenu yim Pysannyam. Koly poslantsi Nashi pryydutʹ za dushamy yikhnimy, to zapytayutʹ: «De ti, yakykh vy zaklykaly zamistʹ Allaha?» Ti skazhutʹ: «Vony zalyshyly nas!» — i tsym zasvidchatʹ, shcho buly neviruyuchymy

[38] Skazhutʹ yim: «Uviyditʹ u vohonʹ razom iz hromadamy z lyudey i dzhyniv, yaki zhyly do vas!» Zavzhdy, koly vkhodytʹ tudy odyn narod, vin proklynaye podibnykh sobi! Koly vsi vony zberutʹsya tam, to ostanni z nykh skazhutʹ pro pershykh: «Hospody nash! Same vony zbyly nas zi shlyakhu! Tozh vidplaty yim podviynoyu vohnyanoyu karoyu!» Vin skazhe: «Kozhnomu vidplatyatʹ podviyno, ale vy tsʹoho ne znayete!»

[39] Pershi z nykh skazhutʹ ostannim: «Nemaye u vas perevahy nad namy, tozh skushtuyte kary za te, shcho robyly vy!»

[40] Voistynu, dlya tykh, yaki zaperechuvaly Nashi znamennya y cherez hordistʹ svoyu nekhtuvaly nymy, ne vidkryyutʹsya bramy nebesni, y ne vviydutʹ vony do rayu, doky ne proyde verblyud krizʹ vushko holky. Tak My vynahorodzhuyemo hrishnykiv

[41] U pekli na nykh chekatymutʹ lozha, a nad nymy — pokryvala. Tak My vynahorodzhuyemo nechestyvtsiv

[42] A ti, yaki uviruvaly y robyly dobro — a My ne vymahayemo vid lyudyny ponad yiyi mozhlyvosti — vony ye zhytelyamy rayu y budutʹ vony tam doviku

[43] My ochystymo yikhni sertsya vid nenavysti, a pid nymy tektymutʹ richky. Vony skazhutʹ: «Khvala Allahu, yakyy pryviv nas syudy. My b ne yshly pryamym shlyakhom, yakby Allah ne poviv nas nym! Poslantsi Hospoda nashoho prykhodyly z istynoyu!» Yim bude skazano: «Otse ray. Vy uspadkuvaly yoho za te, shcho robyly!»

[44] Zhyteli rayu zvernutʹsya do zhyteliv vohnyu: «My perekonalysya, shcho obitsyane nam Hospodom nashym — istyna! Chy perekonalysya y vy, shcho obitsyane Hospodom vashym — istyna?» Ti skazhutʹ: «Tak!» I hlashatay proholosytʹ usim: «Nekhay zhe bude proklyattya Allaha nad nechestyvtsyamy

[45] yaki zbyvayutʹ inshykh zi shlyakhu Allaha, prahnutʹ vykryvyty yoho y ne viruyutʹ u nastupne zhyttya!»

[46] Mizh oboma hrupamy bude perepona; a na zahorozhi — choloviky, yaki vpiznayutʹ tykh za yikhnimy oznakamy. I zvernutʹsya vony do zhyteliv rayu: «Myr vam!» Ale vony poky ne vviydutʹ tudy, khoch i bazhatymutʹ tsʹoho

[47] A koly yikhni pohlyady zupynyatʹsya na lyudyakh pekla, to skazhutʹ vony: «Hospody nash! Ne vmishchay nas tudy razom iz nechestyvymy lyudʹmy!»

[48] Muzhi na zahorozhakh zvernutʹsya do lyudey, yakykh vony vpiznayutʹ za yikhnimy oznakamy: «Ne dopomohlo vam ni zibrane vamy, ni zverkhnistʹ vasha

[49] Khiba zh tse ne ti, pro yakykh vy klyalysya, shcho vony nikoly ne matymutʹ mylosti vid Allaha?» Skazhutʹ yim: «Uviyditʹ do rayu! Ne matymete vy strakhu y ne budete zasmucheni!»

[50] I zvernutʹsya zhyteli vohnyu do zhyteliv rayu: «Prolyyte na nas vodu abo te, chym nadilyv vas Allah!» Ti skazhutʹ: «Voistynu, Allah zaboronyv tse dlya neviruyuchykh

[51] yaki spryynyaly svoyu relihiyu yak hru y zabavu ta yakykh zvabylo myrsʹke zhyttya!» Sʹohodni My zabudemo yikh tak samo, yak vony zabuly pro zustrich iz Namy v tsey Denʹ i yak vidkynuly Nashi znamennya

[52] My daruvaly yim Pysannya, poyasnyvshy yoho zi znannyam, daruvaly yak pryamyy shlyakh i mylistʹ dlya viruyuchykh lyudey

[53] Nevzhe vony, zamistʹ vykonannya obitsyanoho, chekayutʹ chohosʹ inshoho? Toho Dnya, koly tse zdiysnytʹsya, skazhutʹ ti, yaki ranishe zabuly pro [Pysannya]: «Poslantsi Hospoda nashoho prykhodyly z istynoyu. Chy mayemo zastupnykiv, yaki b zastupylysya za nas? Chy povernutʹ nas nazad, shchob my robyly ne te, shcho robyly ranishe?» Vony vtratyly samykh sebe. Zalyshyly yikh ti, koho vyhaduvaly vony

[54] Voistynu, vash Hospodʹ — Allah, Yakyy stvoryv nebesa y zemlyu zashistʹ dniv, a potim utverdyvsya na troni. Vin pokryvaye nichchyu denʹ, yakyy shvydko nazdohanyaye yiyi. Sontse, misyatsʹ i zori pokirni Yomu. Khiba ne Yomu nalezhytʹ tvoryty y vyrishuvaty? Blahoslovennyy Allah, Hospodʹ svitiv

[55] Klychte Hospoda svoho pokirno y potayemno. Voistynu, Vin ne lyubytʹ tykh, yaki porushuyutʹ mezhi

[56] I ne poshyryuyte bezchestya na zemli pislya toho, yak vona stala krashchoyu. Klychte Yoho zi strakhom i nadiyeyu. Voistynu, mylistʹ Allaha blyzʹka do tykh, yaki roblyatʹ dobro

[57] Vin — Toy, Khto posylaye vitry dobrymy visnykamy Svoyeyi mylosti! I koly vony prynosyatʹ vazhki khmary, My pryvodymo yikh do mertvoyi zemli, prolyvayemo tudy vodu y proroshchuyemo tam usilyaki plody. Tak My voskreshayemo y pomerlykh — mozhlyvo, vy zamyslytesʹ

[58] Na dobriy zemli roslyny skhodyatʹ [ryasno] z dozvolu Hospoda yiyi, a na pohaniy rostutʹ zle. Tak My poyasnyuyemo znamennya dlya vdyachnykh lyudey

[59] My poslaly Nukha do yoho narodu. Vin skazav: «O lyudy! Poklonyaytesya Allahu! U vas nemaye boha, krim Nʹoho! YA boyusya, shcho vpade na vas kara u Velykyy Denʹ!»

[60] Starshyna yoho narodu skazala: «My bachymo, shcho ty spravdi opynyvsya v omani!»

[61] Toy vidpoviv: «O lyudy! YA ne opynyvsya v omani. Navpaky, ya — poslanetsʹ vid Hospoda svitiv

[62] YA peredayu vam poslannya vid Hospoda moho y radzhu dobro. Vid Allaha ya znayu te, choho vy ne znayete

[63] Nevzhe vy dyvuyetesya tomu, shcho nahaduvannya vid Hospoda vashoho pryyshlo do vas cherez cholovika z vas samykh, shchob vin zasterihav vas, i shchob vy buly bohoboyazlyvi? Todi, mozhlyvo, pomyluvaly b vas!»

[64] Ta vony spryynyaly yoho za brekhuna. My vryatuvaly yoho y tykh, khto buv iz nym u kovchehu, a tykh, yaki vvazhaly za brekhnyu Nashi znamennya, vtopyly! Voistynu, vony buly slipymy lyudʹmy

[65] I do adytiv My poslaly yikhnʹoho brata Huda. Vin skazav: «O lyudy! Poklonyaytesya Allahu! U vas nemaye boha, krim Nʹoho! Nevzhe ne matymete strakhu pered Nym?»

[66] Starshyna yoho narodu, yaka ne uviruvala, skazala: «My bachymo tvoyu duristʹ i dumayemo, shcho ty — brekhun!»

[67] Toy vidpoviv: «YA ne durnyy. Navpaky, ya — poslanetsʹ vid Hospoda svitiv

[68] YA perekazuyu vam poslannya vid Hospoda svoho i ya dlya vas — dobryy poradnyk

[69] Nevzhe vy dyvuyetesʹ tomu, shcho nahaduvannya vid Hospoda vashoho pryyshlo vam cherez lyudynu z-posered vas dlya zasterezhennya? Z·hadayte, yak Vin zrobyv vas nashchadkamy narodu Nukha ta shche y dodav vam syly ta zrostu. Tozh z·hadayte mylosti Hospoda vashoho — mozhlyvo, matymete uspikh!»

[70] Ti skazaly: «Nevzhe ty pryyshov iz tym, shchob my poklonyalysya yedynomu Bohu y zreklysya toho, chomu poklonyalysya nashi batʹky? Pokazhy nam te, chym ty pohrozhuyesh nam, yakshcho ty hovorysh pravdu!»

[71] Vin vidpoviv: «Uzhe vpala na vas kara y hniv Hospoda vashoho! Nevzhe vy budete sperechatysya zi mnoyu pro imena, vyhadani vamy y vashymy batʹkamy? Allah ne posylav shchodo nykh zhodnoho dokazu. Tozh chekayte i ya pochekayu razom iz vamy!»

[72] Z Nashoyi lasky My vryatuvaly yoho y tykh, khto buv iz nym, i vyhubyly do ostannʹoho tykh, yaki vvazhaly Nashi znamennya za brekhnyu y buly neviruyuchymy

[73] A do samudytiv [vidislaly] yikhnʹoho brata Salikha. Vin skazav: «Lyudy! Poklonyaytesya Allahu! U vas nemaye boha, krim Nʹoho! Pryyshlo do vas yasne znamennya vid Hospoda vashoho. Osʹ tsya verblyudytsya Allaha — znamennya dlya vas. Dozvolʹte zh yiy pastysya na zemli Allaha y ne zavdavayte yiy shkody, inakshe vpade na vas bolisna kara!»

[74] Z·hadayte, yak Vin zrobyv vas nashchadkamy adytiv i rozselyv na zemli, na rivnynakh yakoyi vy zvodyte fortetsi y vyrubayete v skelyakh budynky. Z·hadayte mylosti Allaha y ne chynitʹ zla na zemli, poshyryuyuchy bezchestya!»

[75] Zverkhnya starshyna yoho narodu skazala viruyuchym, yaki buly slabki: «Chy vy znayete, shcho Salikh poslanyy Hospodom yoho?» Ti vidpovily: «Voistynu, my viruyemo v te, z chym yoho poslano!»

[76] Hordi skazaly: «Voistynu, my ne viruyemo v te, u shcho viruyete vy!»

[77] I vony zakololy verblyudytsyu, ne poslukhavshy nakazu Hospoda yikhnʹoho, y skazaly: «O Salikhu! Pokazhy te, chym ty pohrozhuyesh nam, yakshcho ty spravdi z poslantsiv!»

[78] I vrazyv yikh zemletrus. Lyshylysya vony mertvi v budynkakh svoyikh

[79] [Salikh] vidvernuvsya vid nykh y skazav: «O narode miy! YA peredav vam poslannya vid Hospoda moho y radyv vam dobro. Ale ne lyubyte vy dobrykh poradnykiv!»

[80] [Vidislaly] y Lyuta. Vin skazav narodu svoyemu: «Nevzhe vy budete chynyty taku merzotu, yakoyi ne chynyv pered vamy nikhto z zhyteliv svitiv

[81] Voistynu, v prystrasti vy berete cholovikiv zamistʹ zhinok. Tak, vy lyudy, yaki porushuyutʹ mezhi»

[82] Ta yoho narod tilʹky skazav: «Vyzhenitʹ yikh iz selyshcha vashoho. Vony – lyudy, yaki vvazhayutʹ sebe prechystymy!»

[83] Ale My vryatuvaly Lyuta razom iz yoho rodynoyu, krim druzhyny, yaka bula odniyeyu z tykh, khto zalyshyvsya

[84] I My prolyly doshch [iz kaminnya]. Pohlyanʹ zhe, yakym buv kinetsʹ hrishnykiv

[85] A do madʺyanitiv [My poslaly] yikhnʹoho brata Shueyba. Vin skazav: «O lyudy! Poklonyaytesya Allahu! U vas nemaye boha, krim Nʹoho! Pryyshlo do vas yasne znamennya vid Hospoda vashoho. Napovnyuyte zh miru y vahu, ne obmanyuyte lyudey u maynovykh spravakh i ne poshyryuyte bezchestya na zemli pislya toho, yak vona stala krashchoyu. Tak bude krashche dlya vas, yakshcho vy viruyuchi

[86] Ne chatuyte na kozhniy dorozi, pohrozhuyuchy y zbyvayuchy zi shlyakhu Allaha tykh, khto uviruvav u Nʹoho ta namahayuchysʹ vykryvyty tsey shlyakh. Z·hadayte, yak vas bulo malo, a My prymnozhyly vas. Pohlyanʹte, yakym buv kinetsʹ nechestyvtsiv

[87] I yakshcho chastyna z vas uviruvala v te, z chym mene poslano, a druha chastyna ne uviruvala, to chekayte, poky Allah ne rozsudytʹ mizh namy! A Vin — naykrashchyy iz suddiv!»

[88] I skazala zverkhnya starshyna yoho narodu: «My neodminno vyzhenemo tebe z nashoho selyshcha, Shueybe, i tykh, yaki uviruvaly razom iz toboyu. Abo zh ty poverneshsya do relihiyi nashoyi!» Toy vidpoviv: «A yakshcho my nenavydymo yiyi

[89] My zvedemo naklep na Allaha, yakshcho povernemosya do vashoyi relihiyi pislya toho, yak Allah vryatuvav nas vid neyi. Ne hodytʹsya nam povertatysya do neyi, khiba shcho tsʹoho pobazhaye Allah, Hospodʹ nash. Nash Hospodʹ osyahaye znannyam kozhnu rich, i na Allaha my spodivayemosya! Hospody nash! Rozsudy mizh namy ta narodom nashym po pravdi, adzhe Ty — naykrashchyy iz tykh, khto vyrishuye!»

[90] Starshyna yoho narodu, yaka ne uviruvala, skazala: «Yakshcho vy pidete za Shueybom, to neodminno zaznayete vtrat!»

[91] Ale yikh urazyv zemletrus. Lyshylysya vony mertvi v budynkakh svoyikh

[92] Ti, yaki vvazhaly Shueyba za brekhuna, nache nikoly y ne zhyly tam. Ti, yaki vvazhaly Shueyba za brekhuna, zaznaly vtrat

[93] [Shueyb] vidvernuvsya vid nykh i skazav: «YA peredav vam poslannya vid Hospoda moho y radyv dobro. To yak meni sumuvaty za neviruyuchymy lyudʹmy?»

[94] U yake b selyshche My ne posylaly proroka, My zavzhdy vrazhaly yoho zhyteliv zlyhodnyamy y lykhom — mozhlyvo, stanutʹ smyrennymy vony

[95] Potim My zaminyaly zlo blahom, shchob vony zaznaly dobra. Vony hovoryly: «Batʹky nashi tak samo zaznavaly prykroshchiv i radoshchiv!» Ale My skaraly yikh tak nespodivano, shcho vony tsʹoho y ne chekaly

[96] Yakby zhyteli tsykh selyshch uviruvaly y buly bohoboyazlyvymy, My b vidkryly yim blahoslovennya nebes i zemli. Ale vony vvazhaly tse za brekhnyu, tozh My skaraly yikh za te, shcho vony sobi zdobuvaly

[97] Nevzhe zhyteli selyshch vvazhaly, shcho Nashe pokarannya ne pryyde do nykh unochi, koly vony splyatʹ

[98] Nevzhe zhyteli selyshch vvazhaly, shcho Nashe pokarannya ne pryyde do nykh zranku, koly vony viddayutʹsya zabavam

[99] Nevzhe vony ne maly strakhu pered khytristyu Allaha? Ne mayutʹ strakhu pered khytristyu Allaha lyudy, yaki zaznayutʹ vtrat

[100] Khiba ne poyasneno tym, yaki otrymaly zemlyu v spadok vid yiyi kolyshnikh zhyteliv, shcho, koly My pobazhayemo, skarayemo yikh za yikhni hrikhy? My zapechataly yikhni sertsya, tozh ne slukhayutʹ vony

[101] My rozpovidayemo tobi zvistky pro tsi selyshcha. Yikhni poslantsi prykhodyly do nykh iz yasnymy znamennyamy, ale vony ne viryly v te, shcho vzhe ranishe spryynyaly yak brekhnyu. Tak Allah nakladaye pechatʹ na sertsya neviruyuchykh

[102] My ne znayshly bilʹshosti z nykh viddanymy zavitu. Ale My znayshly bilʹshistʹ iz nykh nechestyvtsyamy

[103] Pislya nykh My poslaly Musu z Nashymy znamennyamy do Firauna y nablyzhenykh yoho. Ale vony vchynyly z nymy nespravedlyvo. Pohlyanʹ zhe, yakyy buv kinetsʹ nechestyvtsiv

[104] Musa skazav: «O Firaune! YA — poslanetsʹ vid Hospoda svitiv

[105] YA povynen hovoryty pro Allaha lyshe istynu. YA prynis vam yasne znamennya vid Hospoda vashoho. Tozh vidpusty zi mnoyu syniv Israyilya!»

[106] Toy vidpoviv: «Yakshcho ty pryyshov zi znamennyam, to pokazhy yoho, koly ty odyn iz pravdyvykh!»

[107] Vin kynuv svoyu palytsyu, y stala vona spravzhnim zmiyem

[108] Vin prostyah svoyu ruku, tozh usi pobachyly, shcho vona stala zdorovoyu

[109] Starshyna narodu Firauna skazala: «Voistynu, vin — vpravnyy chaklun

[110] Vin prahne vyhnaty vas iz vashoyi zemli! Shcho zh vy poradyte?»

[111] Inshi vidpovily: «Day chas yomu ta bratu yoho, a po mistakh rozishly visnykiv

[112] yaki pryvedutʹ do tebe vsikh vpravnykh chakluniv!»

[113] Chakluny pryyshly do Firauna y skazaly: «My mayemo otrymaty vynahorodu, yakshcho budemo peremozhtsyamy!»

[114] Toy vidpoviv: «Tak, i vy budete odnymy z nablyzhenykh!»

[115] Vony skazaly: «O Muso, abo kyday spershu ty, abo kynemo my!»

[116] Toy vidpoviv: «Kydayte vy!» I koly vony kynuly, to zacharuvaly pohlyad lyudey, nalyakaly yikh i pokazaly velyki chary

[117] A My vidkryly Musi: «Kyday svoyu palytsyu!» I osʹ stala vona pohlynaty te, shcho stvoryly vony

[118] Postala istyna y stalo marnym te, shcho robyly vony

[119] Vony zaznaly porazky y povernulysya prynyzhenymy

[120] Chakluny vpaly v zemnomu pokloni

[121] y skazaly: «My uviruvaly v Hospoda svitiv

[122] Hospoda Musy ta Haruna!»

[123] Firaun skazav: «Yak, vy uviruvaly v Nʹoho bez moho dozvolu?! Tse vashi khytroshchi. Vy zadumaly yikh u misti, shchob vyhnaty zvidty yoho zhyteliv. Ale skoro vy diznayetesya

[124] YA nakazhu vidtyaty vam ruky y nohy navkhrest, a potim rozipnuty vas usikh!»

[125] Ti skazaly: «Voistynu, my povertayemosya do Hospoda nashoho

[126] Ty mstyshsya nam za te, shcho my uviruvaly v znamennya Hospoda nashoho, koly vony pryyshly do nas. Hospody nash! Daruy nam terpinnya y zabery nas viddanymy Tobi!»

[127] Starshyna narodu Firauna skazala: «Nevzhe ty dozvolysh Musi ta yoho narodu poshyryuvaty bezchestya na zemli y zrektysya tebe y tvoyikh bohiv?» Toy vidpoviv: «My budemo vbyvaty syniv yikhnikh i zalyshaty v zhyvykh zhinok yikhnikh. My mayemo vladu nad nymy!»

[128] Musa skazav narodu svoyemu: «Shukayte dopomohy v Allaha y mayte terpinnya! Voistynu, zemlya nalezhytʹ Allahu. Vin daruye yiyi v spadok tomu z rabiv Svoyikh, komu pobazhaye. A naykrashchyy vykhid — dlya bohoboyazlyvykh!»

[129] Ti skazaly: «Znushchalysya z nas yak pered toboyu, tak i pislya prykhodu tvoho». Vin vidpoviv: «Mozhlyvo, Hospodʹ znyshchytʹ vashoho voroha y pryznachytʹ vas nashchadkamy na zemli, shchob pobachyty, shcho vy budete robyty!»

[130] My skaraly rid Firauna rokamy posukhy y nevrozhayem plodiv. Mozhlyvo, vony zamyslyatʹsya

[131] Koly do nykh prykhodylo dobro, vony hovoryly: «Tse — zavdyaky nam samym!» A koly yikh vrazhalo shchosʹ zle, vony prypysuvaly tse Musi ta yoho poslidovnykam. Znaky yikhnikh neshchastʹ — vid Allaha, ale zh bilʹshistʹ iz nykh tsʹoho ne znaye

[132] Vony skazaly: «Yaki b znamennya ty ne pokazuvav, shchob zacharuvaty nas, my ne uviruyemo!»

[133] I naslaly My na nykh povinʹ, saranu, voshi, zhab i krov — yak yavni znamennya. Ale vony horduvaly — vony buly zverkhnim narodom

[134] Ta koly vpala na nykh kara, vony skazaly: «O Muso! Poprosy dlya nas u Hospoda svoho te, shcho Vin tobi obitsyav. Yakshcho ty vidvernesh vid nas karu, my povirymo tobi y vidpustymo z toboyu syniv Israyilya»

[135] My vidvernuly vid nykh tu karu do pevnoho chasu, ale koly vin nastav, vony porushyly obitsyanku

[136] My pomstylysya yim ta potopyly yikh u mori za te, shcho vony vvazhaly Nashi znamennya brekhneyu y buly do nykh neuvazhnymy

[137] Pryhnoblenym lyudyam My daruvaly v spadok skhidni y zakhidni zemli, yaki My blahoslovyly. Za te, shcho vony terpily, spravdylosya prekrasne slovo Hospoda tvoho pro syniv Israyilya. My znyshchyly te, shcho robyly Firaun ta yoho narod, i te, shcho buduvaly vony

[138] My perepravyly syniv Israyilya cherez more. Vony pryyshly do lyudey, viddanykh pokloninnyu svoyim idolam i skazaly Musi: «O Muso! Zroby nam boha, takoho, yak u nykh!» Toy vidpoviv: «Voistynu, vy — nevihlasy

[139] Voistynu, bude znyshcheno te, v shcho viryatʹ tsi lyudy. Marne te, shcho vony roblyatʹ!»

[140] Vin skazav: «Nevzhe ya budu shukaty dlya vas inshoho boha zamistʹ Allaha, koly Vin vyvyshchyv vas nad usima zhytelyamy svitiv?»

[141] I osʹ My vryatuvaly vas vid rodu Firauna. Vony zavdavaly vam strazhdanʹ, ubyvaly vashykh syniv i zalyshaly v zhyvykh vashykh zhinok. U tsʹomu dlya vas — velyke vyprobuvannya vid Hospoda vashoho

[142] My vyznachyly Musi trydtsyatʹ nochey i dodaly shche desyatʹ, tozh zahalʹnyy chas vid Hospoda yoho stanovyv sorok nochey. Todi skazav Musa Harunu, svoyemu bratu: «Budʹ zamistʹ mene nad moyim narodom, chyny spravedlyvo y ne khody shlyakhom nechestyvtsiv!»

[143] I koly Musa pryyshov u pryznachenyy Namy chas, i Yoho Hospodʹ zahovoryv do nʹoho, vin skazav: «Hospody! Pokazhysya meni, shchob ya podyvyvsya na Tebe!» Toy vidpoviv: «Ty ne pobachysh Mene, ale pohlyanʹ na horu. Yakshcho vona vtrymayetʹsya na svoyemu mistsi, to pobachysh Mene y ty». Ale koly Yoho Hospodʹ yavyv Sebe hori, to roztroshchyv yiyi na shmatky, a Musa zneprytomniv. I koly vin pryyshov do tyamy, to skazav: «Preslavnyy Ty! YA kayusya pered Toboyu, i ya — pershyy iz viruyuchykh!»

[144] Vidpoviv Allah: «O Muso! YA vyvyshchyv tebe nad lyudʹmy cherez Moye poslannya y Moyu rozmovu z toboyu. Vizʹmy te, shcho YA dav tobi, y budʹ odnym iz vdyachnykh!»

[145] My napysaly dlya nʹoho na skryzhalyakh usi povchannya y rozʺyasnennya kozhnoyi rechi: «Mitsno trymaysya yikh ta nakazhy narodu svoyemu trymatysya toho dobra, shcho mistytʹsya v nykh. YA pokazhu vam prytulok dlya nechestyvykh

[146] YA vidvernu vid Moyikh znamenʹ tykh, yaki povodyatʹsya zverkhnʹo na zemli bez prava na te. I yake b znamennya vony ne pobachyly, ne poviryatʹ u nʹoho. I yakby pobachyly pryamyy shlyakh, ne pishly b nym. Ale yakshcho pobachatʹ vony shlyakh omany, to pidutʹ nym. Tse tomu, shcho vvazhaly vony za brekhnyu Nashi znamennya y buly do nykh neuvazhni

[147] Vchynky tykh, yaki vvazhaly za brekhnyu Nashi znamennya y zustrich u nastupnomu zhytti, — marni. Khiba yim ne vidplatyatʹ za te, shcho vony chynyly?»

[148] Koly Musa pishov, yoho narod zrobyv iz prykras podobu telʹtsya, yaka revla. Khiba vony ne bachyly, shcho vin ne rozmovlyav iz nymy y ne vkazuvav yim pryamoho shlyakhu? Ta vony vzyaly yoho [dlya pokloninnya] — vony buly nechestyvtsi

[149] A koly vony rozkayalysya y pobachyly, shcho zablukaly, to skazaly: «Yakshcho nash Hospodʹ ne zmyluyetʹsya nad namy y ne prostytʹ nam, to my neodminno budemo odnymy z tykh, khto zaznav vtrat!»

[150] Koly Musa povernuvsya do svoho narodu, to roz·hnivavsya, zasmutyvsya y skazav: «Zle te, shcho vy zrobyly za moyeyi vidsutnosti! Nevzhe vy prahnuly vyperedyty nakaz Hospoda vashoho?» I kynuv skryzhali, skhopyv za holovu brata svoho y potyahnuv yoho do sebe. Toy zaholosyv: «Synu moyeyi materi! Voistynu, lyudy ponyzyly mene y malo ne vbyly. Ne davay voroham pryvodu nasmikhatysya z mene y ne stav mene poryad iz nechestyvymy lyudʹmy!»

[151] Vin skazav: «Hospody! Prosty meni y moyemu bratu ta vvedy nas do mylosti Tvoyeyi! Ty — naymyloserdnishyy iz myloserdnykh!»

[152] Voistynu, na tykh, yaki vzyaly sobi [dlya pokloninnya] telʹtsya, vpade hniv Hospoda yikhnʹoho y prynyzhennya v zemnomu zhytti. Tak My vynahorodzhuyemo naklepnykiv

[153] A shchodo tykh, yaki chynyly zlo, a potim rozkayalysya ta uviruvaly — Hospodʹ tviy Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[154] Koly mynuvsya hniv Musy, vin uzyav skryzhali, na yakykh buv napysanyy pryamyy shlyakh i mylistʹ dlya tykh, khto boyitʹsya Hospoda svoho

[155] Musa obrav simdesyat cholovikiv zi svoho narodu, shchob vony pryyshly v pryznachenyy Namy chas. A koly yikh urazyv zemletrus, to [Musa] skazav: «Hospody! Yakby Ty pobazhav, to znyshchyv by ranishe yak yikh, tak i mene. Nevzhe ty znyshchysh nas za vchynok yakykhosʹ nerozumnykh lyudey sered nas? Tse tilʹky Tvoye vyprobuvannya. Ty vvodysh nym v omanu, koho pobazhayesh, i provadysh pryamym shlyakhom, koho pobazhayesh! Ty — nash Pokrovytelʹ, tozh prosty nam i pomyluy nas! Ty — naykrashchyy iz tykh, khto proshchaye

[156] Daruy nam naykrashche v tsʹomu zhytti y u zhytti nastupnomu. My povertayemosya do Tebe!» Vin vidpoviv: «YA vrazhayu Svoyeyu karoyu, koho pobazhayu, ale mylistʹ Moya okhoplyuye kozhnu rich! YA daruyu yiyi tym, yaki bohoboyazlyvi, yaki dayutʹ zakyat i yaki viruyutʹ u Nashi znamennya

[157] yaki pidutʹ za poslantsem, nepysʹmennym prorokom, zapys pro yakoho vony znaydutʹ u Taurati ta Indzhili. Vin nakazhe yim naykrashche y vidverne vid nepryynyatnoho, vin dozvolytʹ yim dobre y zaboronytʹ lykhe, vin skyne z nykh tyahar i puta, yaki vysyatʹ na nykh. Same ti, yaki uviruyutʹ u nʹoho, shanuvatymutʹ yoho, dopomahatymutʹ yomu y pidutʹ za svitlom, yake bude zislano yomu — vony matymutʹ uspikh!»

[158] Skazhy: «O lyudy! YA — poslanetsʹ Allaha do vas usikh! Yomu nalezhytʹ vlada nad nebesamy y zemleyu; nemaye boha, krim Nʹoho, Vin daruye zhyttya ta smertʹ! Tozh uviruyte v Allaha ta Yoho Poslantsya — nepysʹmennoho proroka, yakyy uviruvav u Allaha ta Yoho slovo. Yditʹ zhe za nym — mozhlyvo, pidete vy pryamym shlyakhom!»

[159] Sered narodu Musy ye hromada, yaka vede shlyakhom istyny y chynytʹ z·hidno z neyu

[160] My rozdilyly yikh na dvanadtsyatʹ kolin. Koly narod [Musy] poprosyv u nʹoho vody, My vidkryly yomu: «Udar svoyeyu palytseyu v skelyu!» Zvidty zabylo dvanadtsyatʹ dzherel, i kozhna lyudyna znala, zvidky yiy pyty. My zatinyly yikh khmaroyu ta zislaly yim mannu y perepeliv: «Yizhte blaha, yakymy My nadilyly vas!» Vony ne skryvdyly Nas, vony skryvdyly tilʹky samykh sebe

[161] I osʹ My skazaly yim: «Zhyvitʹ u tsʹomu selyshchi! Yizhte doskhochu, koly skhochete y de skhochete! Uviyditʹ do bramy, nyzʹko vklonitʹsya y skazhitʹ: «Prosty nas!» — shchob vidpustyly My hrikhy vashi ta prymnozhyly [vynahorodu] pravednykam!»

[162] Nespravedlyvi z nykh zaminyly skazani dlya nykh slova na inshi. My zislaly na nykh karu nebesnu za te, shcho vony chynyly nespravedlyvistʹ

[163] Zapytay yikh pro selyshche na berezi morya. Yoho zhyteli porushyly subotu, koly v subotniy denʹ do nykh vidkryto pryplyvala ryba, ale ne pryplyvala v inshi dni. Tak My vyprobovuvaly yikh za te, shcho vony buly nechestyvi

[164] Deyaki z nykh skazaly: «Chomu vy povchayete lyudey, yakykh Allah odnakovo znyshchytʹ abo skaraye suvoroyu karoyu?» Ti vidpovily: «Shchob vypravdatysya pered Hospodom nashym — mozhlyvo, vony budutʹ bohoboyazlyvi!»

[165] Ta koly vony zabuly pro te, shcho nahaduvaly yim, My vryatuvaly tykh, yaki vidvertaly inshykh vid zla, a tykh, yaki buly nespravedlyvi, skaraly suvoroyu karoyu za te, shcho vony buly nechestyvtsyamy

[166] Koly vony porushyly te, vid choho yikh vidvertaly, My skazaly yim: «Budʹte mavpamy merzennymy!»

[167] Osʹ tviy Hospodʹ spovistyv, shcho Vin neodminno bude vidsylaty do nykh tykh, khto vrazhatyme yikh zloyu karoyu. Voistynu, tviy Hospodʹ shvydkyy u pokaranni! Voistynu, Vin — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[168] My rozdilyly yikh na zemli na rizni hromady. Sered nykh ye pravedni y nepravedni. My vyprobovuvaly yikh dobrom i zlom — mozhlyvo, vony povernutʹsya

[169] Za nymy pryyshly nastupnyky, yaki uspadkuvaly Pysannya. Ale vony vkhopylysya za myrsʹki blaha y skazaly: «Nas bude proshcheno!» Ta yakby zʺyavylysya pered nymy blaha, podibni do tsykh, vony b odnakovo vkhopylysya za nykh. Khiba ne bulo vzyato z nykh zavit Pysannya, shchob vony hovoryly pravdu pro Allaha? Vony vyvchyly te, shcho v nʹomu! Nastupne zhyttya krashche dlya tykh, yaki bohoboyazlyvi, nevzhe vony ne rozumiyutʹ

[170] A shchodo tykh, yaki trymayutʹsya Pysannya, zvershuyutʹ molytvu, to, voistynu, My ne zahubymo vynahorody pravednykiv

[171] Osʹ My pidnesly nad nymy horu, nache khmaru, i vony podumaly, shcho vona vpade na nykh. «Mitsno trymaytesya toho, shcho dano vam, i z·haduyte, shcho v nʹomu, — mozhlyvo, budete bohoboyazlyvi!»

[172] Osʹ tviy Hospodʹ vyviv iz ploti syniv Adama nashchadkiv yikhnikh, zmusyvshy svidchyty pro samykh sebe: «Chy ne YA vash Hospodʹ?» Ti vidpovily: «Tak, my svidchymo!» — shchob ne hovoryly vy v Denʹ Voskresinnya: «Voistynu, my ne znaly pro tse!»

[173] Abo ne hovoryly: «Voistynu, batʹky nashi dodavaly Hospodu rivnykh u pokloninni shche ranishe, a my — yikhni nashchadky. Nevzhe ty znyshchysh nas za te, shcho zrobyly poslidovnyky brekhni?»

[174] Tak My poyasnyuyemo znamennya — mozhlyvo, vony povernutʹsya

[175] Spovisty yim pro toho, komu My daruvaly Nashi znamennya, a vin vidvernuvsya vid nykh. Shaytan peresliduvav yoho i vin stav odnym iz tykh, khto blukaye

[176] Yakby My pobazhaly, to pidnesly by yoho cherez nykh, ale vin vkhopyvsya za zemne y pishov za svoyimy bazhannyamy. Vin podibnyy do psa: koly zhenesh yoho, vin vysuvaye yazyka, i koly lyshayesh u spokoyi, vin tak samo vysovuye yazyka. Tse pryklad lyudey, yaki vvazhayutʹ Nashi znamennya za brekhnyu! Perekazhy yim tsyu rozpovidʹ — mozhlyvo, pomirkuyutʹ vony

[177] Pohanyy pryklad lyudey, yaki vvazhayutʹ Nashi znamennya za brekhnyu y kryvdyatʹ samykh sebe

[178] Koho Allah vede pryamym shlyakhom, toy ide pryamym shlyakhom. A ti, koho Vin zbyvaye zi shlyakhu, matymutʹ vtraty

[179] My stvoryly dlya pekla bahato dzhyniv i lyudey. Vony mayutʹ sertsya, yakymy ne rozumiyutʹ, mayutʹ ochi, yakymy ne bachatʹ, mayutʹ vukha, yakymy ne chuyutʹ. Vony podibni do khudoby, ale perebuvayutʹ u shche bilʹshiy omani. Vony — nevihlasy

[180] Allahu nalezhatʹ prekrasni imena. Tozh klychte Yoho nymy y zalyshte tykh, yaki spotvoryuyutʹ imena Yoho. Yikh vynahorodyatʹ za te, shcho vony robyly

[181] Sered Nashykh tvorinʹ ye hromada, yaka vede shlyakhom istyny y chynytʹ z·hidno z neyu

[182] A tykh, yaki vvazhayutʹ Nashi znamennya za brekhnyu, My postupovo potyahnemo donyzu, tak, shcho vony y ne znatymutʹ pro tse

[183] YA dam yim vidstrochku. Voistynu, Moyi khytroshchi mohutni

[184] Nevzhe yim ne spadalo na dumku, shcho yikhniy pryyatelʹ ne bozhevilʹnyy? Voistynu, vin — yasnyy zasterihach

[185] Nevzhe ne dyvylysya vony na tsarstvo nebes i zemli, i na kozhnu rich, stvorenu Allahom? A, mozhlyvo, vzhe nablyzyvsya yikhniy strok! To v yaku rozpovidʹ pislya tsiyeyi uviruyutʹ vony

[186] Koho Allah zbyv zi shlyakhu, tomu nemaye providnyka. Vin zalyshytʹ yikh blukaty v svoyemu bezzakonni

[187] Tebe zapytuyutʹ pro Chas: «Koly nastane vin?» Skazhy: «Znannya pro tse — v Hospoda moho! Ne vidkryye chasu yoho nikhto, krim Nʹoho. Vazhkyy vin dlya nebes i dlya zemli! Pryyde vin raptovo!» Tebe pytayutʹ, nache tobi pro tse vidomo. Skazhy: «Znannya pro tse — v Allaha, ale zh bilʹshistʹ lyudey pro tse ne vidaye!»

[188] Skazhy: «YA ne mayu vlady zrobyty sobi dobro chy zapodiyaty shkodu, khiba shcho pobazhaye tsʹoho Allah. Yakby ya znav potayemne, to prymnozhyv by sobi dobro, a zlo ne torknulosya b mene. Voistynu, ya — zasterihach i dobryy visnyk dlya viruyuchykh lyudey!»

[189] Vin — Toy, Khto stvoryv vas iz yedynoyi dushi y zrobyv iz neyi druhu do pary, shchob vona znakhodyla v niy spokiy. A koly vin ziyshovsya z neyu, to vona ponesla lehku noshu y khodyla z neyu. Koly ta stala vazhkoyu, vony oboye zvernulysya do Hospoda svoho: «Yakshcho Ty daruyesh nam blahochestyvu dytynu, to my budemo vdyachni Tobi!»

[190] A koly Vin daruvav yim blahochestyvu dytynu, vony pochaly dodavaty Yomu rivnykh u tomu, shcho Vin daruvav yim. Ta Allah vyshchyy vid toho, shcho Yomu prypysuyutʹ

[191] Nevzhe vony budutʹ dodavaty Yomu rivnymy tykh, yaki nichoho ne tvoryatʹ i stvoreni sami

[192] Vony ne zdatni dopomohty yim i ne mozhutʹ dopomohty navitʹ sobi

[193] Yakshcho vy poklychete yikh na pryamyy shlyakh, to vony ne pidutʹ za vamy. Bayduzhe, budete vy klykaty yikh chy budete movchaty

[194] Voistynu, ti, koho vy klychete zamistʹ Allaha — raby, podibni do vas. Tozh poklychte yikh, nekhay vony dadutʹ vam vidpovidʹ, yakshcho vy hovoryte pravdu

[195] Chy ye v nykh nohy, yakymy khodyatʹ vony? Chy ye v nykh ruky, yakymy shchosʹ berutʹ? Chy ye v nykh ochi, yakymy vony bachatʹ? Chy ye v nykh vukha, yakymy chuyutʹ vony? Skazhy: «Klychte svoyikh idoliv, a todi khytruyte proty mene y ne davayte meni vidstrochky

[196] Voistynu, miy Pokrovytelʹ — Allah, Yakyy zislav Pysannya. Vin zakhyshchaye pravednykiv!»

[197] Ti, koho vy klychete zamistʹ Allaha, ne zdatni dopomohty vam i ne mozhutʹ dopomohty navitʹ sobi

[198] Yakshcho vy poklychete yikh na pryamyy shlyakh, to vony ne pochuyutʹ. Bachysh ty, shcho vony dyvlyatʹsya na tebe, ale ne bachatʹ

[199] Prosty tsykh lyudey, zaklykay robyty dobro y zalysh nevihlasiv

[200] A yakshcho shaytan spokushatyme tebe, to shukay zakhystu v Allaha! Voistynu, Vin — Vsechuyuchyy, Vseznayuchyy

[201] Voistynu, koly bohoboyazlyvykh torkayetʹsya spokusa shaytana, vony z·haduyutʹ Allaha y pochynayutʹ rozriznyaty

[202] A braty yikhni pidtrymuyutʹ yikhnyu omanu y ne zupynyayutʹsya

[203] Koly ty ne prykhodysh do nykh zi znamennyam, vony hovoryatʹ: «Chomu ne vyhadayesh yoho dlya nas?» Skazhy: «Voistynu, ya ydu za tym, shcho vidkryto meni Hospodom moyim. Tse yasni dokazy vid Hospoda vashoho, pryamyy shlyakh i mylistʹ dlya viruyuchykh lyudey!»

[204] Koly chytayutʹ Koran, slukhayte uvazhno ta movchitʹ — mozhlyvo, vas pomyluyutʹ

[205] Z·haduy Hospoda svoho podumky, ne vholos, pokirno y zi strakhom, i roby tak zranku ta vvecheri, y ne budʹ odnym iz neuvazhnykh

[206] Voistynu, ti, yaki bilya Hospoda svoho, ne horduyutʹ pokloninnyam Yomu, slavlyatʹ Yoho y nyzʹko vklonyayutʹsya Yomu

[1] Tebe zapytuyutʹ pro viysʹkovu zdobych. Skazhy: «Viysʹkova zdobych nalezhytʹ Allahu ta Poslantsyu. Tozh biytesʹ Allaha, budʹte v zlahodi mizh soboyu y koritʹsya Allahu ta Yoho Poslantsyu, yakshcho vy viruyuchi!»

[2] Viruyuchi — tilʹky ti, yaki, koly z·haduyutʹ Allaha, vidchuvayutʹ u svoyikh sertsyakh strakh, a koly yim chytayutʹ Yoho znamennya, to tse prymnozhuye viru yikhnyu; i yaki pokladayutʹsya na Hospoda svoho

[3] Tse ti, yaki zvershuyutʹ molytvu y zhertvuyutʹ iz toho, chym My yikh nadilyly

[4] Vony — spravzhni viruyuchi! Dlya nykh — stupeni v Hospoda yikhnʹoho, proshchennya y shchedryy nadil

[5] Tak samo Hospodʹ tviy vyviv tebe z budynku zarady istyny, khoch dekomu z viruyuchykh tse bulo nenavysne

[6] Vony sperechalysya z toboyu pro istynu pislya toho, yak vona stala zrozumila yim — nache yikh vedutʹ na smertʹ, i vony bachatʹ yiyi

[7] Osʹ Allah poobitsyav vam, shcho odyn iz zahoniv potrapytʹ do vas. Vy bazhaly, shchob do vas potrapyv neozbroyenyy zahin. Ta Allah prahne pidtverdyty istynu Svoyimy slovamy y vyhubyty neviruyuchykh do ostannʹoho

[8] shchob utverdylasʹ istyna y z·hynula nepravda, khocha tse y nenavysno dlya hrishnykiv

[9] Vy prosyly dopomohy v svoho Hospoda, i Vin vidpoviv vam: «YA pidtrymayu vas tysyacheyu anheliv, shcho ydutʹ odyn za odnym!»

[10] Allah zrobyv tse dobroyu zvistkoyu, shchob zaspokoyity neyu vashi sertsya. Nemaye dopomohy, krim yak vid Allaha! Voistynu, Allah — Vsemohutniy, Mudryy

[11] Osʹ Vin naslav na vas drimotu — bezpeku, danu vid Sebe, y prolyv iz neba vodu, shchob ochystyty vas, zabraty vid vas skvernu shaytana, shchob ukripyty sertsya vashi y stverdyty postup vash

[12] Osʹ tviy Hospodʹ vidkryv anhelam: «YA — z vamy! Zmitsnitʹ zhe tykh, yaki uviruvaly! YA posiyu strakh u sertsyakh tykh, yaki ne uviruvaly. Rubayte yim shyyi ta rubayte yim usi palʹtsi!»

[13] Za te, shcho vony vyrushyly proty Allaha ta Yoho Poslantsya! A khto vyrushaye proty Allaha ta Yoho Poslantsya, to Allah suvoryy u pokaranni

[14] Osʹ vam — skushtuyte! Voistynu, na neviruyuchykh chekaye vohnyana kara

[15] O vy, yaki uviruvaly! Yakshcho vy zustrinetesʹ iz neviruyuchymy, yaki vyrushatʹ viysʹkom, to ne povertaytesya do nykh spynamy

[16] A khto v toy chas povernetʹsya do nykh spynoyu — yakshcho ne khoche rozvernutysya dlya bytvy chy pryyednatysya do inshoho zahonu — toy naklyche na sebe hniv Allaha, a yoho prytulkom bude heyena! Yakyy merzotnyy prytulok tsey

[17] Tse ne vy vbyvaly yikh, tse Allah ubyvav yikh! Tse ne ty kynuv todi, koly kynuv, ale tse Allah kynuv — shchob vyprobuvaty viruyuchykh Svoyim prekrasnym vyprobuvannyam vid Sebe! Voistynu, Allah — Vsechuyuchyy, Vseznayuchyy

[18] Osʹ vam! Allah robytʹ marnymy pidstupy neviruyuchykh

[19] Vy prosyly rishennya i osʹ pryyshlo do vas rishennya. Yakshcho vy prypynyte, to tse bude krashche dlya vas. A yakshcho vy pochnete znovu, to pochnemo vse y My, i vash zahin niyak ne dopomozhe vam, navitʹ yakshcho vin bude chyslennyy. Voistynu, Allah — iz viruyuchymy

[20] O vy, yaki uviruvaly! Koritʹsya Allahu ta Yoho Poslantsyu y ne vidvertaytesya vid nʹoho, adzhe vy chuyete

[21] Ne budʹte yak ti, shcho kazhutʹ: «My slukhaly», — a sami ne slukhayutʹ

[22] Voistynu, nayhirshi z tvorinʹ pered Allahom — hlukhi y nimi, yaki ne zdatni rozumity

[23] Ta yakby Vin daruvav yim slukh, vony b odnakovo vperto vidvernulysya

[24] O vy, yaki uviruvaly! Vidpovidayte Allahu ta Yoho Poslantsyu, koly vin zaklykaye vas do toho, shcho daruye vam zhyttya! I znayte, shcho Allah staye mizh lyudynoyu ta yiyi sertsem, i shcho do Nʹoho vy budete zibrani

[25] Biytesya spokusy, yaka vrazytʹ ne tilʹky nespravedlyvykh iz vas, i znayte, shcho Allah suvoryy u pokaranni

[26] Z·hadayte, yak vas bulo malo y vy buly slabki na zemli. Vy boyalysya, shcho lyudy skhoplyatʹ vas, ale Vin daruvav vam prytulok i pidtrymav vas Svoyeyu dopomohoyu; Vin nadilyv vas blahamy – mozhlyvo, vy budete vdyachni

[27] O vy, yaki uviruvaly! Ne zradzhuyte Allaha ta Poslantsya y ne zradzhuyte dovirenoho vam, adzhe vy znayete

[28] Znayte, shcho vashe mayno ta vashi dity — spokusa dlya vas; znayte, shcho v Allaha — velyka vynahoroda

[29] O vy, yaki uviruvaly! Yakshcho vy budete boyatysʹ Allaha, to Vin daruye vam rozriznennya, vidpustytʹ lykhi vchynky vashi y prostytʹ vas! Allah — volodar velykoyi lasky

[30] Khytruvaly ti, yaki ne uviruvaly, prahnuchy abo zamknuty tebe, abo vbyty, chy vyhnaty hetʹ. Vony khytruvaly, ale y Allah khytruvav. Allah — naykrashchyy iz khytruniv

[31] Koly ty chytayesh yim Nashi znamennya, vony hovoryatʹ: «My vzhe chuly take. Yakby my pobazhaly, to rozpovily b shchosʹ podibne, bo tse — tilʹky kazky davnikh!»

[32] Osʹ vony skazaly: «O Allah! Yakshcho tse — istyna vid Tebe, to skynʹ na nas kameni z neba abo nashly na nas bolisnu karu!»

[33] Ta Allah ne bude karaty yikh, doky ty sered nykh. Allah ne bude karaty yikh, koly vony blahatymutʹ proshchennya

[34] Ale chomu b Allahu ne pokaraty tykh, yaki vidhanyayutʹ [musulʹman] vid Zaboronenoyi Mecheti, khoch vony ne zakhyshchayutʹ yiyi? Zakhysnykamy yiyi mozhutʹ buty tilʹky bohoboyazlyvi, ale bilʹshistʹ iz tykh tsʹoho ne rozumiye

[35] Molytva tsykh lyudey bilya Domu bula tilʹky svystom i pleskannyam u doloni. Tozh skushtuyte kary za te, shcho buly neviruyuchi

[36] Voistynu, ti, yaki ne viruyutʹ, zhertvuyutʹ svoye mayno dlya toho, shchob zbyty inshykh zi shlyakhu Allaha. Vony vytratyatʹ yoho y shkoduvatymutʹ pro tse, a potim zaznayutʹ porazky! Yikh zberutʹ u pekli

[37] shchob Allah viddilyv lykhoho vid dobroho, kynuv lykhykh odne na odnoho, zibrav usikh dokupy y vmistyv u pekli! Same vony y zaznayutʹ vtrat

[38] Skazhy tym, yaki ne viruyutʹ, shcho, koly zupynyatʹsya vony, to yim prostyatʹ yikhnye mynule. Ta yakshcho vony znovu povernutʹsya do svoho, to vzhe buv pryklad davnikh

[39] Boritʹsya z nymy, doky ne znykne smuta i relihiya ne bude tsilkom nalezhaty Allahu. A yakshcho vony zupynyatʹsya, to Allah bachytʹ, shcho vony roblyatʹ

[40] Yakshcho vony vidvernutʹsya, to znayte, shcho vash Pokrovytelʹ — Allah! Yakyy prekrasnyy tsey Pokrovytelʹ! Yakyy prekrasnyy tsey Pomichnyk

[41] Znayte: yakshcho vy zakhopyly zdobych, to yiyi pʺyata chastyna nalezhytʹ Allahu, Yoho Poslantsyu ta yoho rodycham, syrotam, bidnym i podorozhnim, yakshcho vy viryte v Allaha y u te, shcho zislaly My rabu Nashomu v Denʹ Rozriznennya — Denʹ, koly zustrilysya dva viysʹka. Allah spromozhnyy na kozhnu rich

[42] Osʹ vy buly na blyzhchomu botsi dolyny, vony — na viddalenomu, a karavan buv nyzhche vid vas. Yakby vy domovylysya odne z odnym, to ne zustrilysya b u pohodzhenomu mistsi; ale vse vidbulosya tak, shchob Allah dovershyv spravu, yaka vzhe bula vyrishena, shchob vid yasnoho dokazu zahynuv toy, khto zahynuv, i shchob vid yasnoho dokazu zhyv toy, khto bude zhyty. Allah – Vsechuyuchyy, Vseznayuchyy

[43] Osʹ Allah pokazav tobi uvi sni, shcho yikh malo. Ta yakby Vin pokazav tobi, shcho yikh bahato, to vy vtratyly b vidvahu y pochaly b sperechatysya pro nakaz. Ta Allah uberih vas! Voistynu, Vin znaye, shcho v sertsyakh

[44] Osʹ Vin pokazav yikh dlya vas, koly vy zustrilysya, yak nechyslennykh u vashykh ochakh, a vas pokazav nechyslennymy v yikhnikh ochakh — shchob Allah dovershyv spravu, yaka vzhe bula vyrishena. I do Allaha povertayutʹsya vsi spravy

[45] O vy, yaki uviruvaly! Koly vy stykayetesʹ iz [vorozhym] zahonom, to budʹte mitsni y z·haduyte Allaha chasto — mozhlyvo, vy matymete uspikh

[46] Koritʹsya Allahu, Yoho Poslantsyu y ne sperechaytesya, inakshe vtratyte svoyu vidvahu y znykne syla vasha! Terpitʹ, voistynu, Allah — iz tymy, khto terpytʹ

[47] I ne budʹte yak ti, shcho pohordo vyyshly zi svoyikh oselʹ, khyzuyuchysʹ pered lyudʹmy, i yaki zbyvaly inshykh zi shlyakhu Allaha. Allah osyahaye te, shcho vony roblyatʹ

[48] Osʹ shaytan prykrasyv dlya nykh vchynky yikhni ta skazav: «Sʹohodni vas ne peremozhe nikhto z lyudey! YA — vash pokrovytelʹ!» Ta koly dva zahony pobachyly odyn odnoho, to vin povernuvsya na svoyikh pʺyatakh i skazav: «YA zrikayusya vas! YA bachu te, choho vy ne bachyte y boyusya Allaha! Allah — suvoryy u pokaranni!»

[49] Osʹ lytsemiry y ti, v chyyikh sertsyakh khvoroba, skazaly: «Zvabyla yikh relihiya yikhnya!» Ale yakshcho khtosʹ pokladayetʹsya na Allaha, to, voistynu, Allah — Vsemohutniy, Mudryy

[50] Yakby ty bachyv, yak anhely zabyrayutʹ neviruyuchykh! Vony bʺyutʹ yikh po oblychchyu ta spynakh: «Skushtuyte palyuchoyi kary

[51] Tse vam za te, shcho zrobyly ruky vashi. Voistynu, Allah ne chynytʹ nespravedlyvo z rabamy!»

[52] Tak samo chynyv rid Firauna y ti, yaki zhyly pered nymy. Vony ne poviryly v znamennya Allaha, tozh Allah skhopyv yikh za hrikhy yikhni! Voistynu, Allah — sylʹnyy ta suvoryy u pokaranni

[53] Tse tak, bo Allah ne zminyuye Svoyeyi mylosti, danoyi yakomusʹ narodu, poky vony ne zminyatʹ toho, shcho v yikhnikh dushakh. Voistynu Allah — Vsechuyuchyy i Vseznayuchyy

[54] Tak samo chynyv rid Firauna y ti, yaki zhyly pered nymy. Vony spryynyaly yak brekhnyu znamennya Hospoda svoho, tozh My znyshchyly yikh za hrikhy yikhni, a rid Firauna My vtopyly! Usi vony buly nechestyvtsyamy

[55] Voistynu, nayhirshi z tvorinʹ pered Allahom — tse ti, yaki ne uviruvaly y ne uviruyutʹ

[56] ti, z yakymy ty ukladayesh dohovir, a vony shchorazu porushuyutʹ yoho y ne boyatʹsya [Allaha]

[57] Yakshcho ty ziydeshsya z nymy na viyni, to, pokaravshy yikh, nalyakay tykh, khto yikh pidtrymuye. Mozhlyvo, vony pamʺyatatymutʹ

[58] Yakshcho ty boyishsya zrady z boku deyakykh lyudey, to rozirvy iz nymy [uhodu], shchob usi buly rivni. Voistynu, Allah ne lyubytʹ zradnykiv

[59] Nekhay ne dumayutʹ neviruyuchi, shcho vtechutʹ! Voistynu, vony slabki dlya tsʹoho

[60] Pryhotuyte proty nykh skilʹky zmozhete syly ta boyovykh koney – tsym vy nalyakayete voroha Allaha y vashoho voroha, a takozh inshykh [vorohiv], yakykh vy ne znayete, ale yakykh znaye Allah. I shcho b vy ne vytratyly na shlyakhu Allaha, vam spovna povernutʹ tse, y ne vchynyatʹ iz vamy nespravedlyvo

[61] Yakshcho vony oberutʹ myr, to obyray yoho y ty. I pokladay spodivannya na Allaha. Voistynu, Vin — Vsechuyuchyy ta Vseznayuchyy

[62] Ta yakshcho vony zakhochutʹ zradyty tebe, to, voistynu, dostatnʹo tobi Allaha! Tse Vin pidtrymav tebe Svoyeyu dopomohoyu ta viruyuchymy

[63] i zʺyednav yikhni sertsya. Navitʹ yakby ty vytratyv use, shcho na zemli, to ne zʺyednav by yikhnikh serdetsʹ. Tse Allah zʺyednav yikh! Voistynu, Vin — Vsemohutniy, Mudryy

[64] O Proroche! Dostatnʹo dlya tebe Allaha y viruyuchykh, yaki ydutʹ za toboyu

[65] O Proroche! Sponukay viruyuchykh do borotʹby! Yakshcho sered vas bude dvadtsyatʹ vytryvalykh, to vony peremozhutʹ dvi sotni; a yakshcho takykh bude sotnya, to vony peremozhutʹ tysyachu neviruyuchykh, adzhe ti — lyudy, yaki ne rozumiyutʹ

[66] Ale nyni Allah bazhaye dlya vas polehshennya, znayuchy, shcho vy slabki. Tozh yakshcho bude sered vas sotnya vytryvalykh, to vony peremozhutʹ dvi sotni; a yakshcho takykh bude tysyacha, to, z dozvolu Allaha, vony peremozhutʹ dvi tysyachi. Voistynu, Allah — iz vytryvalymy

[67] Ne hodytʹsya proroku braty polonenykh, doky vin ne pidkorytʹ tykh, khto na zemli. Vy bazhayete prykras zemnoho zhyttya, a Allah bazhaye zhyttya nastupnoho. Allah – Vsemohutniy, Mudryy

[68] Yakby pered tym ne bulo prypysu Allaha, to vy b zaznaly velykoyi kary za te, shcho vzyaly

[69] Spozhyvayte z toho, shcho vy zakhopyly yak zdobych, dozvolenu y dobru. I biytesya Allaha. Voistynu, Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[70] O Proroche! Skazhy polonenym, yaki znakhodyatʹsya v rukakh vashykh: «Allah znaye pro dobro v vashykh sertsyakh. Vin daruye vam krashche za te, shcho u vas vidibraly ta prostytʹ vas. Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy!»

[71] Ta yakshcho vony zakhochutʹ zradyty tebe, to vony zradyly Allaha shche ranishe, ale Vin daruvav [vam] vladu nad nymy. Allah — Vseznayuchyy, Mudryy

[72] Voistynu, ti, yaki uviruvaly, pereselylysya y borolysya na shlyakhu Allaha, zhertvuyuchy svoyim maynom i dushamy, i ti, yaki daly prytulok inshym i dopomahaly yim — pryyateli odne odnomu! A ti, yaki uviruvaly y ne pereselylysya, ne mozhutʹ buty vashymy pryyatelyamy, poky ne pereselyatʹsya! Yakshcho vony prosytymutʹ u vas dopomohy v spravakh relihiyi, to dopomozhitʹ yim, ale ne proty lyudey, iz yakymy vy mayete dohovir. Voistynu, Allah bachytʹ te, shcho vy robyte

[73] Ti, yaki ne uviruvaly, pryyatelyuyutʹ odne z odnym. Yakshcho vy ne zrobyte tak samo, na zemli postane smuta y velyke bezchestya

[74] A ti, yaki uviruvaly, pereselylysya y borolysya na shlyakhu Allaha, i ti, yaki daly prytulok inshym i dopomahaly yim — spravzhni viruyuchi! Na nykh chekaye proshchennya y shchedryy nadil

[75] A ti, yaki uviruvaly piznishe, pereselylysya y borolysya poryad iz vamy — odni z vas. Ale rodychi blyzhchi odne odnomu z·hidno z Pysannyam Allaha. Voistynu, Allah — pro kozhnu rich Znayuchyy

[1] Allah i Yoho Poslanetsʹ zrikayutʹsya dohovoriv, yaki vy uklaly z bahatobozhnykamy

[2] Podorozhuyte zemleyu protyahom chotyrʹokh misyatsiv, ale znayte, shcho vam ne poslabyty Allaha! Voistynu, Allah prynyzytʹ neviruyuchykh

[3] U denʹ velykoho khadzhzhu Allah i Yoho Poslanetsʹ proholosyatʹ lyudyam, shcho Allah i Yoho Poslanetsʹ zrikayutʹsya bahatobozhnykiv. Yakshcho vy pokayetesya, to tse bude krashche dlya vas! A yakshcho vidvernetesʹ, to znayte, shcho vam ne poslabyty Allaha! Spovisty zh tym, yaki ne viruyutʹ, dobru zvistku pro bolisnu karu

[4] Vynyatok — ti bahatobozhnyky, z yakymy vy mayete dohovir, i yaki ni v chomu ne porushuvaly yoho, y ne pidtrymuvaly nikoho proty vas. Dotrymuytesya dohovoru z nymy protyahom vyznachenoho tam stroku. Voistynu, Allah lyubytʹ bohoboyazlyvykh

[5] A koly mynutʹ zaboroneni misyatsi, to vbyvayte bahatobozhnykiv, de b vy yikh ne znayshly, beritʹ yikh u polon, otochuyte yikh i vlashtovuyte proty nykh rizni zasidky; ale yakshcho vony pokayutʹsya, budutʹ zvershuvaty molytvu y davaty zakyat, to zvilʹnitʹ dlya nykh shlyakh. Voistynu, Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[6] Ale yakshcho khtosʹ iz bahatobozhnykiv prosytyme v tebe zakhystu, to zakhysty yoho, shchob vin mih chuty slovo Allaha. Potim vidvedy yoho v bezpechne mistse, bo vony — lyudy, yaki shche ne znayutʹ

[7] Khiba v bahatobozhnykiv mozhe buty yakyysʹ dohovir iz Allahom i Yoho Poslantsem, okrim tykh, yaki uklaly yoho bilya Zaboronenoyi Mecheti? Yakshcho vony virni vam, to budʹte y vy yim virni. Voistynu, Allah lyubytʹ bohoboyazlyvykh

[8] Yak zhe tse mozhlyvo? Yakshcho vony peremozhutʹ vas, to ne zberihatymutʹ u vidnosynakh iz vamy ni rodynnykh zvʺyazkiv, ni uhod. Na slovakh vony namahayutʹsya dohodyty vam, ale v sertsyakh yikhnikh — vidraza. Bilʹshistʹ iz nykh — nechestyvtsi

[9] Vony prodayutʹ znamennya Allaha za mizernu tsinu y zbyvayutʹ inshykh zi shlyakhu Yoho. Yaki merzotni yikhni vchynky

[10] U vidnosynakh iz viruyuchymy vony ne zberihayutʹ ni rodynnykh zvʺyazkiv, ni uhod. Vony — ti, khto porushuye mezhi

[11] Ta yakshcho vony pokayutʹsya, budutʹ zvershuvaty molytvu y davaty zakyat, to stanutʹ vashymy bratamy v relihiyi. My poyasnyuyemo znamennya dlya lyudey znayuchykh

[12] Yakshcho vony, uklavshy dohovir, porushatʹ svoyi klyatvy y pochnutʹ hanyty vashu relihiyu, to stavayte do borotʹby z providnykamy nevirʺya, bo vzhe ne diyutʹ klyatvy yikhni! Mozhlyvo, vony prypynyatʹ

[13] Nevzhe vy ne stanete do borotʹby z lyudʹmy, yaki porushyly svoyi klyatvy y maly namir vyhnaty Poslantsya? Vony pochaly pershi! Nevzhe vy boyitesʹ yikh? Allah maye bilʹshe prava na te, shchob Yoho boyatysya, yakshcho vy viruyete

[14] Boritʹsya proty nykh i Allah karatyme yikh vashymy rukamy! Vin prynyzytʹ yikh, a vam dopomozhe proty nykh i ztsilytʹ hrudy viruyuchykh lyudey

[15] vydalyvshy hniv iz yikhnikh serdetsʹ. Allah pryymaye kayattya toho, koho pobazhaye. Allah — Vseznayuchyy, Mudryy

[16] Nevzhe vy dumaly, shcho vas zalyshatʹ u spokoyi, i Allah ne znatyme tykh sered vas, yaki borolysya y ne braly sobi pomichnykiv zamistʹ Allaha, Yoho Poslantsya y viruyuchykh? Allahu vidomo, shcho vy robyte

[17] Ne hodytʹsya bahatobozhnykam prysluzhuvaty v mistsyakh pokloninnya Allahu, adzhe vony sami svidchatʹ pro svoye nevirʺya. Marni yikhni vchynky y budutʹ vony u vohni doviku

[18] U mistsyakh pokloninnya Allahu prysluzhuyutʹ ti, yaki uviruvaly v Allaha y v Ostanniy Denʹ, zvershuyutʹ molytvu, dayutʹ zakyat i ne boyatʹsya nikoho, krim Allaha! Mozhlyvo, same vony ydutʹ pryamym shlyakhom

[19] Nevzhe vy vvazhayete rivnymy tykh, khto daye vodu prochanam i prysluhovuye v mistsyakh pokloninnya, y tykh, khto uviruvav v Allaha, Ostanniy Denʹ i borovsya na shlyakhu Allaha? Ne rivni vony pered Allahom! Allah ne vede pryamym shlyakhom lyudey nespravedlyvykh

[20] Ti, yaki uviruvaly, pereselylysya y borolysya na shlyakhu Allaha, zhertvuyuchy svoye mayno ta dushi, mayutʹ vyshchyy stupinʹ pered Allahom! Same vony y matymutʹ uspikh

[21] Hospodʹ yikhniy spovistytʹ yim dobru zvistku pro mylistʹ vid Sebe, lasku y sady, de yikh chekaye netlinna blahodatʹ

[22] Vony budutʹ tam doviku! Voistynu, v Allaha velyka vynahoroda

[23] O vy, yaki uviruvaly! Ne beritʹ sobi za pryyateliv batʹkiv i brativ vashykh, yaki viddaly perevahu nevirʺyu pered viroyu. Khto z vas bude pryyatelyuvaty z nymy, toy — nechestyvetsʹ

[24] Skazhy: «Yakshcho vashi batʹky, dity, braty, druzhyny, rodyny, nakopychene mayno, torhivlya — zastoyu v yakiy boyitesʹ — i lyubi vam zhytla mylishi za Allaha, Yoho Poslantsya y zusylʹ na Yoho shlyakhu, to chekayte, poky Allah ne yavytʹ nakazu Svoho! Allah ne vede pryamym shlyakhom lyudey nechestyvykh!»

[25] Allah uzhe pidtrymav vas u bahatʹokh mistsyakh i v denʹ Khunaynu, koly vrazhala vas chyslennistʹ vasha, yaka nichym ne dopomohla vam. Stala vuzʹkoyu dlya vas shyroka zemlya y vy povernulysya spynamy

[26] Ta potim Allah zislav spokiy Svoyemu Poslantsyu y viruyuchym, zislav viysʹka, yakykh vy ne bachyte, i skarav neviruyuchykh. Taka vidplata neviruyuchym

[27] Potim Allah pryyme kayattya tykh, koho pobazhaye. Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[28] O vy, yaki uviruvaly! Bahatobozhnyky — nechysti. Tozh, pochynayuchy vid tsʹoho roku, nekhay ne nablyzhayutʹsya do Zaboronenoyi Mecheti. A yakshcho vy boyitesya bidnosti, to Allah zbahatytʹ zi Svoyeyi lasky, koho pobazhaye! Voistynu, Allah — Vseznayuchyy, Mudryy

[29] Boritʹsya z tymy z lyudey Pysannya, yaki ne viruyutʹ ni v Allaha, ni v Ostanniy Denʹ, yaki ne zaboronyayutʹ toho, shcho zaboronyv Allah i Yoho Poslanetsʹ, yaki ne koryatʹsya istynniy relihiyi, poky vony ne platytymutʹ vlasnoruch danyny y ne budutʹ prynyzheni

[30] Skazaly yudeyi: «Uzayr — syn Allaha!» Skazaly khrystyyany: «Mesiya — syn Allaha!» Tsi slova z yikhnikh vust skhozhi na slova neviruyuchykh, yaki zhyly ranishe. Nekhay znyshchytʹ yikh Allah! Yak zhe vony viddalylysya

[31] Vony berutʹ sobi za Hospoda, krim Allaha, svoyikh uchenykh, chentsiv i Mesiyu, syna Marʺyam. Ale zh yim nakazuvaly poklonyatysya Yedynomu Bohu! Nemaye boha, krim Nʹoho! Prechystyy Vin vid toho, shcho dodayutʹ Yomu

[32] Vony prahnutʹ zahasyty svitlo Allaha svoyimy vustamy, ta Allah bazhaye dovershyty svitlo Svoye, khoch by tse y bulo nenavysne dlya neviruyuchykh

[33] Vin — Toy, Khto poslav Svoho Poslantsya z pryamym shlyakhom i relihiyeyu istyny, shchob perevershyty neyu vsi inshi relihiyi, khoch by tse y bulo nenavysne dlya bahatobozhnykiv

[34] O vy, yaki uviruvaly! Voistynu, bahato khto z uchenykh i chentsiv nepravedno pozhyraye mayno lyudey i zbyvaye yikh zi shlyakhu Allaha. A shchodo tykh, yaki nakopychuyutʹ zoloto y sriblo ta ne zhertvuyutʹ yoho na shlyakhu Allaha, to spovisty yim dobru zvistku pro bolisnu karu

[35] Toho Dnya yoho roztoplyatʹ u vohni pekla y zatavruyutʹ nym yikhni chola, boky ta spyny: «Osʹ te, shcho vy nakopychuvaly dlya sebe. Tozh skushtuyte toho, shcho vy nakopychuvaly!»

[36] Voistynu, chyslo misyatsiv u Allaha — dvanadtsyatʹ, yak bulo zapysano v Pysanni v denʹ, koly Vin stvoryv nebesa y zemlyu. Chotyry z nykh — zaboroneni. Tse — istynna relihiya, tozh ne budʹte v tsey chas nespravedlyvi sami do sebe. Boritʹsya z bahatobozhnykamy vsi razom — tak samo, yak razom vedutʹ borotʹbu z vamy vony. I znayte, shcho Allah — iz bohoboyazlyvymy

[37] Vidkladannya zaboronenoho misyatsya zbilʹshuye nevirʺya. Tse vvodytʹ v omanu tykh, yaki ne viruyutʹ. Odnoho roku vony dozvolyayutʹ tse, a inshoho roku zaboronyayutʹ, shchob vyrivnyaty chyslo [misyatsiv], yaki Allah zrobyv zaboronenymy. Vony dozvolyayutʹ te, shcho zaboronyv Allah. Lykhi vchynky yikhni vydayutʹsya yim prekrasnymy ta Allah ne vede pryamym shlyakhom neviruyuchykh lyudey

[38] O vy, yaki uviruvaly! Shcho z vamy? Koly hovoryatʹ vam: «Vykhodʹte na shlyakh Allaha!» — vy nache vhruzayete v zemlyu. Nevzhe vy viddayete perevahu zemnomu zhyttyu pered zhyttyam nastupnym? Ale zh mala nasoloda zemnoho zhyttya porivnyano z zhyttyam nastupnym

[39] Yakshcho vy ne vyydete, to Vin skaraye vas bolisnoyu karoyu ta zaminytʹ vas inshym narodom. Vy nichym ne zashkodyte Yomu, a Allah spromozhnyy na kozhnu rich

[40] A yakshcho vy ne dopomozhete [Poslantsyu], to vzhe dopomih yomu Allah, koly vyhnaly yoho ti, yaki ne uviruvaly. Vin buv odnym iz dvokh, koly vony skhovalysya v pecheri. Osʹ vin skazav svoyemu pryyatelyu: «Ne zhurysya! Voistynu, Allah — z namy!» Allah zislav yomu spokiy ta pidtrymav yoho viysʹkom, yakoho vy ne bachyte. Vin prynyzyv slovo tykh, yaki ne uviruvaly. Slovo Allaha — nayvyshche! Allah — Vsemohutniy, Mudryy

[41] Vyrushayte v pokhid, lehko tse bude vam chy vazhko, y dokladayte zusylʹ, zhertvuyuchy svoye mayno ta dushi na shlyakhu Allaha. Tse krashche dlya vas, yakby vy tilʹky znaly

[42] Yakby zdobych bula lehkoyu, a doroha — blyzʹkoyu, to vony b pishly za toboyu neodminno! Ale nadto dalekym vydavsya yim shlyakh, i vony prysyahatymutʹsya Allahom: «Yakby maly my zmohu, to vyyshly b razom iz vamy!» Vony hublyatʹ sami sebe, i znaye Allah, shcho vony — brekhuny

[43] Nekhay prostytʹ tebe Allah! Chomu ty dozvolyv tse yim, poky ne stalo tobi zrozumilo, yaki z nykh pravdyvi, a yaki brekhuny

[44] Ti, yaki viruyutʹ v Allaha y v Ostanniy Denʹ, ne pytayutʹ u tebe dozvolu na te, shchob dokladaty zusylʹ [na shlyakhu Allaha], zhertvuyuchy svoye mayno y dushi. Allah znaye bohoboyazlyvykh

[45] Pytayutʹ dozvolu v tebe ti, yaki ne viruyutʹ v Allaha y v Ostanniy Denʹ, i chyyi sertsya sumnivayutʹsya. I cherez sumniv sviy roz·hubleni vony

[46] Yakby vony bazhaly vyyty [na borotʹbu], to pidhotuvalysya b do tsʹoho. Prote Allah ne zakhotiv, shchob vony yshly razom iz vamy y zatrymav yikh. Skazaly yim: «Syditʹ razom iz tymy, yaki sydyatʹ!»

[47] Yakby vony pishly razom iz vamy, to ne dodaly b nichoho, krim bezladu, kvapylysʹ by posiyaty sered vas rozbrat. Sered vas ye ti, khto pryslukhayetʹsya do nykh, ta Allah znaye pro nechestyvtsiv

[48] Vony y ranishe siyaly rozbrat i vykryvlyaly pered toboyu spravzhniy stan rechey, poky ne pryyshla istyna, y ne peremih nakaz Allaha, khocha tse yim nenavysno

[49] Sered nykh ye toy, khto kazhe: «Dozvolʹ meni [zalyshytysya] y ne spokushay!» Ta vony vzhe vpaly v spokusu. Voistynu, heyena okhoplyuye neviruyuchykh

[50] Yakshcho z toboyu stayetʹsya shchosʹ dobre, to tse zasmuchuye yikh. A yakshcho tebe vrazhaye lykho, vony kazhutʹ: «My zazdalehidʹ podbaly pro sebe!» — i ydutʹ sobi, radiyuchy

[51] Skazhy: «Nas mozhe vrazyty tilʹky te, shcho sudyv nam Allah, a Vin – Zakhysnyk nash! I nekhay na Allaha pokladayutʹ spodivannya viruyuchi!»

[52] Skazhy: «Nevzhe vy chekayete dlya nas chohosʹ inshoho, krim dvokh blah? I my chekayemo, yak vrazytʹ vas Allah pokarannyam vid Sebe abo [skaraye] nashymy rukamy! Tozh chekayte i my pochekayemo razom iz vamy!»

[53] Skazhy: «Budete vy zhertvuvaty dobrovilʹno chy prymusovo, vid vas tsʹoho odnakovo ne pryymutʹ, bo vy — lyudy nechestyvi!»

[54] Pozhertvy yikhni ne budutʹ pryynyati, bo vony ne viruyutʹ v Allaha, Yoho Poslantsya, neokhoche zvershuyutʹ molytvu y roblyatʹ pozhertvy, mayuchy vidrazu do tsʹoho

[55] Nekhay ne vrazhaye tebe yikhnye mayno ta dity. Allah prahne skaraty yikh tsym u zemnomu zhytti, shchob vony vtratyly svoyi dushi neviruyuchymy

[56] Vony klyanutʹsya Allahom, shcho nalezhatʹ do vas, ta vony ne z vas. Vony — nalyakani lyudy

[57] Yakby vony znayshly yakusʹ skhovanku, pecheru chy pidzemellya, to pokvapylysya b tudy

[58] YE sered nykh taki, yaki plitkuyutʹ pro tebe cherez mylostynyu. Yakshcho yim shchosʹ perepadaye zvidty, vony lyshayutʹsya vdovoleni, a yakshcho ne perepadaye, to vony hnivayutʹsya

[59] Yakby zh vony vdovolʹnyalysya tym, shcho yim daruye Allah i Yoho Poslanetsʹ, i hovoryly: «Dostatnʹo nam Allaha! Allah daruvatyme nam zi Svoyeyi lasky y Poslanetsʹ Yoho. I do Allaha my skerovuyemo prahnennya nashi!»

[60] Mylostynya pryznachena dlya nuzhdennykh i bidnykh, tykh, khto yiyi zbyraye ta rozdaye, tykh, vid chyyikh serdetsʹ chekayutʹ prykhylʹnosti, [dlya vykupu] rabiv, dlya zbankrutilykh borzhnykiv, dlya tykh, khto [boretʹsya] na shlyakhu Allaha, a takozh dlya podorozhnikh. Tak vstanovleno Allahom. A Allah — Vseznayuchyy, Mudryy

[61] Sered nykh ye ti, khto obrazhaye Proroka y hovorytʹ: «Vin — vukho!» Skazhy: «Vin chuye te, shcho krashche dlya vas. Vin virytʹ v Allaha y doviryaye viruyuchym, vin — mylistʹ dlya tykh iz vas, khto uviruvav! A na tykh, yaki obrazhayutʹ Poslantsya Allaha, chekaye bolisna kara!»

[62] Vony klyanutʹsya pered vamy Allahom, shchob dohodyty vam. Ale, yakshcho viruyuchi vony, krashche b yim dohodzhaty Allahu ta Yoho Poslantsyu

[63] Nevzhe ne znayutʹ vony, shcho toho, khto vorozhyy do Allaha ta Yoho Poslantsya, chekaye vohonʹ heyeny, de vin bude zavzhdy? Tse — velyke prynyzhennya

[64] Lytsemiry boyatʹsya toho, shcho bude zislano suru, yaka y rozpovistʹ pro te, shcho v yikhnikh sertsyakh. Skazhy: «Nasmikhaytesya zh! Voistynu, Allah vykryye te, choho vy boyitesya!»

[65] Yakshcho ty zapytayesh yikh, to vony neodminno skazhutʹ: «Ta my tilʹky bahato rozmovlyaly y bavylysʹ!» Skazhy: «Nevzhe vy nasmikhalysya z Allaha, Yoho znamenʹ i Yoho Poslantsya?»

[66] Ne prositʹ proshchennya. Vy staly neviruyuchymy pislya toho, yak uviruvaly. Yakshcho My prostymo chastynu z vas, to inshu chastynu skarayemo — za te, shcho buly hrishnykamy vony

[67] Lytsemiry y lytsemirky podibni odne do odnoho. Vony zaklykayutʹ do vidraznoho y zaboronyayutʹ zaokhochuvane, strymuyutʹ svoyi ruky [vid mylostyni]. Vony zabuly Allaha, a Vin zabuv yikh. Voistynu, lytsemiry — nechestyvtsi

[68] Obitsyav Allah lytsemiram, lytsemirkam i neviruyuchym vohonʹ, de vony budutʹ doviku! Dostatnʹo yim tsʹoho! Allah proklyav yikh i chekaye na nykh nevpynna kara

[69] Taki zh [vy] sami, yak i ti, shcho zhyly ranishe za vas! Vony buly mohutnishi za vas syloyu, maly bilʹshe mayna ta ditey. Vony nasolodylysya svoyeyu doleyu, i vy nasolodylysya svoyeyu doleyu — tak, yak nasolodylysya svoyu doleyu ti, shcho zhyly ranishe za vas. Vy marnoslovyte tak, yak marnoslovyly vony. Daremnymy ye vchynky yikhni v zhytti zemnomu ta nastupnomu i zaznayutʹ vony vtrat

[70] Nevzhe do nykh ne diyshla zvistka pro tykh, yaki zhyly ranishe — pro narod Nukha, adytiv, samudytiv, narod Ibrahima, zhyteliv Madʺyanu ta perekynutykh selyshch? Prykhodyly do nykh poslantsi yikhni z yasnymy znamennyamy. Allah ne buv nespravedlyvyy do nykh — vony sami buly nespravedlyvi do sebe

[71] Viruyuchi choloviky ta zhinky — pryyateli odni odnym; vony zaklykayutʹ do zaokhochuvanoho ta zaboronyayutʹ vidrazne, zvershuyutʹ molytvu, dayutʹ zakyat, koryatʹsya Allahu ta Yoho Poslantsyu. Allah zmyluyetʹsya nad nymy. Voistynu, Allah — Vsemohutniy, Mudryy

[72] Obitsyav Allah viruyuchym cholovikam i zhinkam ray, de techutʹ riky, de prekrasni zhytla v sadakh Edenu. Vony budutʹ tam doviku! A laska vid Allaha shche bilʹsha! Tse — velykyy uspikh

[73] O Proroche! Borysya z neviruyuchymy ta lytsemiramy y budʹ suvoryy do nykh! Yikhniy prytulok — heyena. Yake merzotne tse mistse dlya povernennya

[74] Vony klyanutʹsya Allahom, shcho ne hovoryly, ale zh naspravdi hovoryly tse — slovo nevirʺya — y staly neviruyuchymy pislya toho, yak pryynyaly islam. Vony zamyslylysya pro te, choho ranishe ne mohly zdiysnyty. Vony namahayutʹsya pomstytysʹ za te, shcho Allah i Poslanetsʹ Yoho zbahatyly yikh z Yoho lasky. Yakshcho vony pokayutʹsya, to tse bude krashche dlya nykh. A yakshcho vidvernutʹsya, to Allah skaraye yikh bolisnoyu karoyu v zemnomu y nastupnomu zhytti! Nemaye dlya nykh na zemli ni zakhysnyka, ni pomichnyka

[75] Sered nykh ye ti, yaki obitsyaly Allahu: «Yakshcho Allah daruye nam zi Svoyeyi lasky, to my neodminno budemo robyty pozhertvy y budemo odnymy z pravednykiv!»

[76] Ta koly Vin nadilyv yikh zi Svoyeyi lasky, to vony poskupylysya na tse y vidvernulysya; nekhtuyutʹ zhe vony

[77] Tozh Vin skarav yikh, spovnyvshy yikhni sertsya lytsemirstvom azh do toho dnya, koly vony zustrinutʹ Yoho. Tse yim za te, shcho vony porushyly obitsyanku pered Allahom, i za te, shcho brekhaly vony

[78] Khiba ne znayutʹ vony, shcho Allahu vidomi yikhni tayemnytsi y prykhovani rozmovy, i shcho Allah znaye vse potayemne

[79] Vony vdayutʹsya do obraz i hluzuyutʹ nad tymy viruyuchymy, yaki roblyatʹ dodatkovi pozhertvy ta shche y, ne mayuchy zasobiv, dokladayutʹ dlya tsʹoho vazhkykh zusylʹ. Ta tse Allah pohluzuye nad [lytsemiramy]! Chekaye na nykh bolisna kara

[80] Prosy dlya nykh proshchennya chy ne prosy — navitʹ yakshcho ty prosytymesh dlya nykh proshchennya simdesyat raziv, Allah ne prostytʹ yikh! Tse tak, bo vony ne uviruvaly v Allaha ta Yoho Poslantsya! Allah ne vede pryamym shlyakhom lyudey nechestyvykh

[81] Ti, yaki zalyshylysya na svoyikh mistsyakh, radily, shcho vony v tylu Poslantsya Allaha. Yim bulo nenavysno borotysya na shlyakhu Allaha, zhertvuyuchy svoye mayno ta dushi. Vony hovoryly: «Ne vyrushayte v pokhid u taku speku!» Skazhy: «Vohonʹ heyeny bude shche haryachishym!» Ta yakby vony rozumily

[82] Nekhay vony malo smiyutʹsya ta bahato plachutʹ — taka vidplata za te, shcho vony sobi zdobuly

[83] Yakshcho Allah poverne tebe do kohosʹ iz nykh, i vony prosytymutʹ dozvolu yty v pokhid, to skazhy: «Vy nikoly ne pidete zi mnoyu! I ne budete borotysya zi mnoyu proty voroha! Vy buly zadovoleni svoyim sydinnyam ranishe, tozh syditʹ iz tymy, khto zalyshyvsya!»

[84] Nikoly ne molysya za zhodnoho z nykh i ne stiy nad mohyloyu yoho! Vony ne uviruvaly v Allaha, Yoho Poslantsya y pomerly nechestyvymy

[85] Nekhay ne dyvuye tebe yikhnye mayno ta dity. Allah prahne skaraty yikh tsym u zemnomu zhytti, shchob vony vtratyly svoyi dushi neviruyuchymy

[86] I koly bulo zislano suru: «Uviruyte v Allaha y boritʹsya razom iz Poslantsem Yoho!» — to vlasnyky bahat·stva sered nykh pochaly prosyty tebe dozvolyty yim lyshytysya y skazaly: «Zalysh nas! My budemo z tymy, khto sydytʹ!»

[87] Vony buly zadovoleni tym, shcho lyshylysya z inshymy. Zapechatani yikhni sertsya y ne rozumiyutʹ vony

[88] Ale Poslanetsʹ i ti, yaki uviruvaly razom iz nym, borolysya, zhertvuyuchy svoye mayno ta dushi. Chekayutʹ na nykh blaha. Same vony matymutʹ uspikh

[89] Allah pryhotuvav dlya nykh sady, de techutʹ richky. Budutʹ vony tam doviku! Tse — velykyy uspikh

[90] I pryyshly do nʹoho po dozvil [lyshytysya] ti z beduyiniv, yaki maly povazhni prychyny. A vdoma sydily ti, yaki zbrekhaly Allahu ta Yoho Poslantsyu. Na tykh iz nykh, yaki ne uviruvaly, vpade bolisna kara

[91] Nema hrikha na nemichnykh, khvorykh i tykh, yaki ne mayutʹ, shcho pozhertvuvaty, yakshcho vony budutʹ shchyri pered Allahom i Yoho Poslantsem. Nema za shcho dokoryaty tym, yaki roblyatʹ dobro. Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[92] Nema [hrikha] na tykh, yaki pryyshly do tebe, shchob ty dav yim yizdovykh tvaryn. Ty skazav: «Ne mozhu ya znayty tsykh tvaryn dlya vas!» Vony povernulysya z ochamy, povnymy sliz vid smutku, adzhe vony ne mayutʹ, shcho pozhertvuvaty

[93] Hrikh padaye na tykh, yaki prosyly v tebe dozvolu zalyshytysʹ, buduchy bahatymy. Vony zadovoleni tym, shcho lyshylysya razom z inshymy. Allah zapechatav yikhni sertsya i ne znayutʹ vony

[94] Vony shukatymutʹ vypravdanʹ, koly vy povernetesʹ do nykh. Skazhy: «Ne vypravdovuytesʹ. My ne povirymo vam — Allah uzhe spovistyv nam pro vas! Allah i Yoho Poslanetsʹ pobachatʹ vchynky vashi, a potim vy povernetesʹ do Znayuchoho potayemne y vidkryte, i Vin rozkazhe vam pro te, shcho vy robyly!»

[95] Vony budutʹ klyastysya pered vamy Allahom, koly vy povernetesya do nykh, shchob vy vid nykh vidvernulysya. Tozh vidvernitʹsya vid nykh! Vony nechysti, i prytulkom yikhnim bude heyena — vidplata za te, shcho vony sobi zdobuly

[96] Vony budutʹ klyastysya vam, shchob vy buly zadovoleni nymy. Ta navitʹ yakshcho vy budete zadovoleni nymy, Allah ne bude zadovolenyy lyudʹmy nechestyvymy

[97] Beduyiny — nayzapeklishi v nevirʺyi ta lytsemirstvi. Vony nayvpertishe ne vyznayutʹ obmezhenʹ, yaki zislav Allah Svoyemu Poslantsyu. Allah – Vseznayuchyy, Mudryy

[98] Sered beduyiniv ye ti, yaki vvazhayutʹ svoyi pozhertvy zbytkom i chekayutʹ, doky nastane dlya vas lykholittya. Tse dlya nykh nastane lykholittya! Allah — Vsechuyuchyy, Vsevydyachyy

[99] Sered beduyiniv ye ti, yaki viruyutʹ v Allaha y v Ostanniy Denʹ, vvazhayutʹ svoyi pozhertvy nablyzhennyam do Allaha y blahoslovenʹ Poslantsya. Tak, tse yikhnye nablyzhennya! Allah vvede yikh u mylistʹ Svoyu. Voistynu, Allah – Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[100] Allah vdovolenyy pershymy muhadzhiramy, ansaramy y tymy, khto pishov za nymy v naykrashchyy sposib. I vony vdovoleni Nym! Vin pryhotuvav dlya nykh sady rayu, de techutʹ riky. Budutʹ vony tam doviku! Tse — velykyy uspikh

[101] YE lytsemiry i sered beduyiniv, yaki zhyvutʹ navkolo vas, i ye sered zhyteliv Medyny! Vony vperti v lytsemirstvi, ale ty ne znayesh yikh. My znayemo yikh! My skarayemo yikh dvichi, a potim vkynemo yikh u karu velyku

[102] YE inshi, yaki vyznaly svoyi hrikhy. Vony zmishaly dobri y lykhi vchynky, mozhlyvo, Allah pryyme yikhnye kayattya. Voistynu, Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[103] Pryymay pozhertvu z mayna yikhnʹoho, shchob ochystyty yikh i pidnesty tsym. I molysya za nykh, bo tvoyi molytvy — spokiy dlya nykh! Allah — Vsechuyuchyy, Vseznayuchyy

[104] Nevzhe ne znayutʹ vony, shcho tse Allah vidpovidaye na kayattya Svoyikh rabiv i pryymaye pozhertvy, i shcho Allah — Pryymayuchyy kayattya, Myloserdnyy

[105] Skazhy: «Diyte y pobachytʹ vashi vchynky Allah, Yoho Poslanetsʹ i viruyuchi! Vy povernetesʹ do Znayuchoho potayemne y vidkryte, i Vin spovistytʹ vam pro te, shcho robyly vy!»

[106] A ye ti, yaki chekayutʹ nakazu Allaha. Abo Vin skaraye yikh, abo pryyme kayattya yikhnye. Allah — Vseznayuchyy, Mudryy

[107] Ti, yaki zbuduvaly mechetʹ dlya shkody, nevirʺya, rozbratu mizh viruyuchymy ta yak zasidku dlya tykh, yaki shche ranishe voyuvaly z Allahom i Yoho Poslantsem, neodminno budutʹ prysyahatysya: «My prahnemo tilʹky dobra!» Ta Allah svidchytʹ, shcho vony — brekhuny

[108] Nikoly ne zvershuy tam [molytvy]! Mechetʹ, vid pershoho dnya zasnovana na bohoboyazlyvosti, bilʹsh hidna toho, shchob ty molyvsya v niy. Tam ye choloviky, yaki lyublyatʹ ochyshchatysya, a Allah lyubytʹ tykh, yaki ochyshchayutʹsya

[109] Toy krashchyy, khto zaklav pidvalyny svoyeyi budivli na strakhu pered Allahom i prahnenni do Yoho vdovolennya, chy toy, khto zaklav pidvalyny svoyeyi budivli na zavyslomu krayu urvyshcha ta vpav razom iz neyu v pekelʹnyy vohonʹ? Allah ne vede pryamym shlyakhom nechestyvykh lyudey

[110] Budivlya, zbudovana nymy, zavzhdy bude sumnivom u yikhnikh sertsyakh — doky yikhni sertsya ne rozirvutʹsya! Allah — Vseznayuchyy, Mudryy

[111] Voistynu, Allah kupyv u viruyuchykh yikhni dushi y mayno v obmin na ray. Vony vedutʹ borotʹbu na shlyakhu Allaha, vbyvayutʹ i buvayutʹ ubyti. Taka pravdyva obitsyanka, dana v Taurati, Indzhili y Korani. Khto zh krashche vykonuye obitsyanky, nizh Allah? Tozh radiyte uhodi, yaku vy uklaly z Nym! Tse — velykyy uspikh

[112] [Viruyuchi] — tse ti, yaki kayutʹsya, poklonyayutʹsya, proslavlyayutʹ, trymayutʹ pist, nyzʹko skhylyayutʹsya, vklonyayutʹsya, zaklykayutʹ do zaokhochuvanoho y zaboronyayutʹ vidrazne, trymayutʹsya obmezhenʹ Allaha. Tozh spovisty viruyuchym dobru zvistku

[113] Proroku y tym, yaki uviruvaly, ne hodytʹsya prosyty proshchennya dlya bahatobozhnykiv, navitʹ yakshcho vony yikhni rodychi — pislya toho, yak yim stalo zrozumilo, shcho ti opynyatʹsya v pekli

[114] A molytva Ibrahima za svoho batʹka bula tilʹky vykonannyam obitsyanky, danoyi yomu. Koly vin zrozumiv, shcho toy — voroh Allaha, to zriksya yoho. Voistynu, Ibrahim — zhalislyvyy, smyrennyy

[115] Allah ne vvodytʹ lyudey v omanu pislya toho, yak Vin vkazav dlya nykh pryamyy shlyakh, i poky Vin ne rozʺyasnytʹ yim, koho treba sterehtysya. Voistynu, Allah — pro kozhnu rich Znayuchyy

[116] Voistynu, Allahu nalezhytʹ vlada nad nebesamy y zemleyu. Vin daruye zhyttya y smertʹ. Nemaye u vas, okrim Allaha, ni zakhysnyka, ni pomichnyka

[117] Allah pryynyav kayattya Proroka, muhadzhiriv ta ansariv, yaki pishly za nym u vazhkyy chas. Sertsya deyakykh iz nykh malo ne vidkhylylysya, ale potim Vin pryynyav kayattya yikhnye. Voistynu, Vin — Spivchutlyvyy i Myloserdnyy do nykh

[118] Buly y troye, yakym daly vidstrochku [dlya kayattya]. Stala vuzʹkoyu dlya nykh shyroka zemlya, y stysnulysya dushi yikhni. Vony vyrishyly, shcho nemaye zakhystu vid Allaha, krim yak u Nʹoho Samoho. Potim Vin prostyv yikh, shchob rozkayalysya vony. Voistynu, Allah — Pryymayuchyy kayattya, Myloserdnyy

[119] O vy, yaki uviruvaly! Biytesʹ Allaha y budʹte razom iz pravdyvymy

[120] Ne varto bulo zhytelyam Medyny y beduyinam iz yiyi okolytsʹ lyshatysya v tylu Poslantsya Allaha y viddavaty perevahu svoyim dusham pered yoho dusheyu. Tse tak, bo ne buvaye na shlyakhu Allaha ni sprahy, ni vtomy, ni holodu, ni kroku, yakyy vyklykaye lyutʹ neviruyuchykh, ni chohosʹ, zakhoplenoho u voroha, shcho b ne bulo zapysano yak dobra sprava. Voistynu, Allah ne zahubytʹ vynahorody tykh, yaki roblyatʹ dobro

[121] Skilʹky b vony ne zhertvuvaly — bahato chy malo, yaki b dolyny vony ne mynaly — tse vse zapyshetʹsya, shchob Allah vynahorodyv yikh shche krashchym, nizh vony zrobyly

[122] Nekhay viruyuchi ne vyrushayutʹ u pokhid usi razom. Chomu b ne vidislaty z kozhnoyi hrupy chastynu lyudey, yaki budutʹ navchatysya relihiyi ta zasterihaty inshykh, koly vony povernutʹsya do nykh? Mozhlyvo, ti budutʹ sterehtysya

[123] O vy, yaki uviruvaly! Boritʹsya z tymy neviruyuchymy, yaki perebuvayutʹ poblyzu vas — nekhay vony pobachatʹ, shcho vy suvori! I znayte, shcho Allah — razom iz bohoboyazlyvymy

[124] A koly zislano suru, to sered [lytsemiriv] ye toy, khto hovorytʹ: «Komu tse dodalo viry?» Tym, yaki uviruvaly, tse dodaye viry, i radiyutʹ vony

[125] A tym, chyyi sertsya khvori, tse zbilʹshuye nechystotu, i pomyrayutʹ vony neviruyuchymy

[126] Chy ne bachatʹ vony, yak shchoroku zaznayutʹ vyprobuvanʹ — odyn chy dva razy. I pislya tsʹoho vony ne kayutʹsya y ne zamyslyuyutʹsya

[127] A koly zislano suru, to odni z nykh dyvlyatʹsya na inshykh: «Chy khtosʹ bachytʹ vas?» — i vidvertayutʹsya. Allah vidvernuv yikhni sertsya, bo vony — lyudy nerozumni

[128] Pryyshov do vas Poslanetsʹ iz vas samykh. Tyazhko yomu te, shcho vy strazhdayete, i vin pikluyetʹsya pro vas — spivchutlyvyy ta myloserdnyy do viruyuchykh

[129] A yakshcho vidvernutʹsya vony, to skazhy: «Dostatnʹo dlya mene Allaha! Nemaye boha, krim Nʹoho, i na Nʹoho ya pokladayusya! Vin — Hospodʹ velykoho tronu!»

[1] Alif. Lyam. Ra. Tse — znamennya Pysannya mudroho

[2] Nevzhe zdyvovani lyudy tym, shcho My vidkryly choloviku z nykh samykh: «Zasterihay lyudey i spovishchay dobru zvistku tym, yaki uviruvaly, shcho na nykh chekaye spravzhnya vynahoroda v Hospoda yikhnʹoho»? Neviruyuchi kazhutʹ: «Voistynu, vin — spravzhniy chaklun!»

[3] Voistynu, vash Hospodʹ — Allah, yakyy stvoryv nebesa y zemlyu za shistʹ dniv, a potim utverdyvsya na troni. Vin vyrishuye spravy! Ne bude zastupnyka, krim yak iz Yoho dozvolu. Takyy Allah, vash Hospodʹ. Tozh poklonyaytesya Yomu! Nevzhe vy ne zamyslytesʹ

[4] Vy vsi povernetesʹ do Nʹoho — obitsyanka Allaha pravdyva! Vin pochynaye tvorinnya, a potim povtoryuye yoho, shchob vynahorodyty spravedlyvo tykh, yaki uviruvaly y robyly dobri spravy. A tykh, yaki ne viruvaly, chekaye napiy z okropu ta bolisna kara — za te, shcho ne viruvaly vony

[5] Vin — Toy, Khto zrobyv sontse svitylom, a misyatsʹ — svitlom, vyznachyvshy yomu fazy, shchob vy znaly kilʹkistʹ rokiv i lichbu. Allah stvoryv tse vse tilʹky v istyni! Vin poyasnyuye znamennya dlya lyudey, yaki znayutʹ

[6] Voistynu, v zmini dnya i nochi, v tomu, shcho Allah stvoryv na nebesakh i na zemli — znamennya dlya lyudey bohoboyazlyvykh

[7] Voistynu, tym, yaki ne spodivayutʹsya na zustrich iz Namy, yaki zadovoleni myrsʹkym zhyttyam, znakhodyatʹ u nʹomu spokiy ta neuvazhno stavlyatʹsya do Nashykh znamenʹ

[8] prytulkom bude vohonʹ — za te, shcho vony sobi zdobuly

[9] Voistynu, tykh, yaki uviruvaly y robyly dobri spravy, Allah povede pryamym shlyakhom za viru yikhnyu. U sadakh nasolody pid nymy budutʹ tekty riky

[10] Yikhnim zaklykom tam bude: «Slava Tobi, Allah!»; tam vitatymutʹ yikh slovamy: «Myr!»; kintsem yikhnikh zaklykiv bude: «Khvala Allahu, Hospodu svitiv!»

[11] Yakby Allah pryskoryv lyudyam zlo tak samo, yak Vin pryskoryv dlya nykh dobro, to neodminno nastav by dlya nykh chas smerti. Ta My zalyshayemo blukaty v svoyemu bezchesti tykh, yaki ne spodivayutʹsya na zustrich iz Namy

[12] Koly lyudyny torkayetʹsya lykho, vona klyche Nas lezhachy, sydyachy ta stoyachy. A koly My vidvernemo vid neyi te lykho, vona yde, nache nikoly y ne klykala Nas cherez tse lykho. Tak vydayetʹsya prekrasnym dlya porushnykiv te, shcho roblyatʹ vony

[13] My znyshchyly pokolinnya, yaki zhyly ranishe za vas, adzhe vony buly nespravedlyvi, i v poslantsiv svoyikh, yaki do nykh prykhodyly, vony ne uviruvaly. Tak My vynahorodzhuyemo hrishnykh lyudey

[14] A potim My zrobyly vas yikhnimy nashchadkamy na zemli, shchob podyvytysya, yakymy budutʹ vashi vchynky

[15] Koly yim chytayutʹ Nashi yasni znamennya, hovoryatʹ ti, yaki ne spodivayutʹsya na zustrich iz Namy: «Prynesy nam inshyy Koran abo zminy tsey!» Skazhy: «Ne hodytʹsya meni zminyuvaty yoho za vlasnym bazhannyam. YA ydu za tym, shcho dano meni v odkrovenni. YA boyusya, shcho, ne poslukhavshy Hospoda svoho, budu pokaranyy u Velykyy Denʹ!»

[16] Skazhy: «Yakby pobazhav Allah, ya b ne chytav yoho vam i ne navchav by yoho vas. YA prozhyv sered vas tsile zhyttya. Nevzhe vy ne rozumiyete?»

[17] Khto zh nespravedlyvishyy za toho, khto zvodytʹ naklep na Allaha ta vvazhaye za brekhnyu Yoho znamennya? Voistynu, hrishnyky ne matymutʹ uspikhu

[18] Vony poklonyayutʹsya zamistʹ Allaha tomu, shcho ne prynosytʹ yim ni shkody, ni korysti. I hovoryatʹ: «Tse — zastupnyky nashi pered Allahom!» Skazhy: «Nevzhe vy mozhete rozpovisty Allahu pro shchosʹ take na nebesakh i na zemli, choho Vin ne znaye?» Prechystyy vid toho Vin, shcho Yomu dodayutʹ

[19] Lyudy buly yedynoyu hromadoyu, ale roziyshlysya mizh soboyu. Yakby pered tsym ne bulo slova Hospoda tvoho, to vzhe vyrishylosya b te, v chomu roziyshlysya vony

[20] Hovoryatʹ: «Chomu ne zislano znamennya vid Hospoda yoho?» Skazhy: «Potayemne nalezhytʹ Allahu. Tozh chekayte i ya pochekayu razom iz vamy!»

[21] Koly My daly lyudyam sprobuvaty Nashoyi mylosti pislya lykha, yake torknulosya yikh, to vony pochaly khytruvaty proty Nashykh znamenʹ. Skazhy: «Allah shvydshyy u khytroshchakh!» Voistynu, Nashi poslantsi zapysuyutʹ vashi khytroshchi

[22] Vin — Toy, Khto daye vam zmohu podorozhuvaty susheyu ta morem. Osʹ vy na korablyakh, razom iz nymy dme poputnyy viter, yakomu vony radiyutʹ! Ale shchoyno zirvetʹsya bureviy, i pidstuplyatʹ do nykh khvyli z usikh bokiv, vony vyrishatʹ, shcho otocheni. Todi klychutʹ vony Allaha, shchyro spoviduyuchy Yoho relihiyu: «Vryatuy nas! I my neodminno budemo vdyachni!»

[23] Ta koly Vin ryatuye yikh, to vony siyutʹ bezchestya na zemli bez zhodnoho prava. O lyudy! Vashe bezchestya obernetʹsya proty vas samykh. Tse lyshe nasoloda zemnoho zhyttya, a potim vy povernetesʹ do Nas! I My rozpovimo vam pro te, shcho chynyly vy

[24] Prykladom zemnoho zhyttya ye voda, yaku My prolyvayemo z neba, i vona zmishuyetʹsya z roslynamy zemli — tymy, yaki vzhyvayutʹ u yizhu lyudy y tvaryny. Koly zemlya vbyrayetʹsya v svoyi shaty y prykrashayetʹsya, a yiyi zhyteli vvazhayutʹ, shcho mayutʹ vladu nad neyu, nadkhodytʹ nakaz Nash vnochi abo vdenʹ. I My peretvoryuyemo yiyi na pole, z yakoho zibraly vrozhay — nache vona y ne bula kvitucha vchora. Tak My poyasnyuyemo znamennya lyudyam, yaki zamyslyuyutʹsya

[25] Allah klyche v obytelʹ myru y vede, koho pobazhaye, do pryamoho shlyakhu

[26] Na tykh, yaki robyly dobro, chekaye naykrashche y bilʹshe za tse. Ne vrazytʹ oblychchya yikhnʹoho ni temryava, ni prynyzhennya. Same vony — zhyteli rayu! Budutʹ vony tam doviku

[27] A khto chynyv zlo, tym vidplatyatʹ takym samym zlom. Yikh spitkaye prynyzhennya, i ne zakhystytʹ nikhto yikh vid Allaha. Oblychchya yikhni nache vkryyutʹsya shmatkamy nichnoho moroku. Same vony — zhyteli pekla! I budutʹ vony tam doviku

[28] Toho Dnya My zberemo vsikh yikh razom, a potim skazhemo bahatobozhnykam: «Osʹ vashi mistsya — razom zi spilʹnykamy vashymy!» A potim My rozdilymo yikh, i skazhutʹ yikhni spilʹnyky: «Vy ne poklonyalysya nam

[29] Dostatnʹo Allaha yak Svidka mizh vamy ta namy. My y spravdi ne znaly pro vashe pokloninnya!»

[30] Tam kozhna dusha skushtuye toho, shcho vchynyala ranishe. Povernutʹsya vony do Allaha, svoho istynnoho Pokrovytelya, i znykne te, shcho vyhaduvaly vony

[31] Zapytay: «Khto nadilyaye vas iz neba y zemli? Khto vladnyy nad slukhom i zorom? Khto vyvodytʹ zhyve z mertvoho, a mertve z zhyvoho? Khto keruye podiyamy?» Vony skazhutʹ: «Allah!» Zapytay: «Chomu zh vy ne boyitesʹ Yoho?»

[32] Takyy Allah, istynnyy Hospodʹ vash! A shcho mozhe buty pislya istyny, yak ne omana? Yak zhe vy viddalylysya

[33] Tak spravdylosya slovo Hospoda tvoho pro nechestyvtsiv, shcho vony ne uviruyutʹ

[34] Skazhy: «Chy mozhe khtosʹ iz vashykh idoliv pochaty tvorinnya, a potim yoho povtoryty?» Skazhy: «Allah pochynaye tvorinnya, a potim yoho povtoryuye!» Yak zhe vy viddalylysya

[35] Skazhy: «Chy mozhe khtosʹ iz vashykh idoliv provesty do istyny?» Skazhy: «Tse Allah vede do istyny! Khto zh hidnyy toho, shchob za nym ishly — toy, khto sam vede do istyny, chy toy, koho vedutʹ do istyny? Shcho z vamy? Yak vy sudyte?»

[36] Bilʹshistʹ iz nykh ide za prypushchennyamy. Ale prypushchennya niyak ne dopomozhe zamistʹ pravdy. Voistynu, Allah znaye te, shcho roblyatʹ vony

[37] Tsey Koran ne vyhadka kohosʹ zamistʹ Allaha, ale pidtverdzhennya toho, shcho bulo pered nym, i poyasnennya Pysannya vid Hospoda svitiv, v yakomu nemaye sumnivu

[38] Osʹ vony hovoryatʹ: «Vin yoho vyhadav!» Skazhy: «Prynesitʹ suru, podibnu do tsykh, i poklychte, koho zmozhete, zamistʹ Allaha, yakshcho vy pravdyvi!»

[39] Ta zh ni, vony spryynyaly yak brekhnyu te, shcho ne spromohlysya okhopyty znannyam, i vytlumachennya choho shche ne pryyshlo. Tak samo vidkynuly tse y ti, yaki zhyly do nykh. Pohlyanʹ, yakym buv kinetsʹ nechestyvykh

[40] YE sered nykh ti, yaki viryatʹ u [Koran], a ye y ti, yaki ne viryatʹ u nʹoho. Ale Hospodʹ tviy znaye pro tykh, yaki poshyryuyutʹ bezchestya

[41] Yakshcho vony hovorytymutʹ, shcho ty — brekhun, to skazhy: «Meni — moyi vchynky, a vam — vashi vchynky. Vy neprychetni do toho, shcho roblyu ya, a ya neprychetnyy do toho, shcho robyte vy!»

[42] YE sered nykh i ti, yaki tebe vyslukhovuyutʹ. Ta yak ty prymusysh chuty hlukhykh, yakshcho vony ne rozumiyutʹ

[43] YE sered nykh i ti, yaki dyvlyatʹsya na tebe. Ta yak ty zmozhesh povesty pryamym shlyakhom slipykh, yakshcho vony ne bachatʹ

[44] Voistynu, Allah ne chynytʹ nespravedlyvosti shchodo lyudey, ale tse lyudy sami nespravedlyvi do sebe

[45] Toho Dnya Vin zbere yikh, nache vony y probuly tilʹky hodynu dnya. Vony znatymutʹ odne odnoho. Voistynu, zaznayutʹ vtrat ti, yaki vvazhaly za brekhnyu zustrich iz Allahom i ne yshly pryamym shlyakhom

[46] Abo My pokazhemo tobi chastynu z toho, shcho My obitsyaly yim, abo zaberemo tebe, i do Nas povernutʹsya vony! Allah bude Svidkom toho, shcho roblyatʹ vony

[47] Dlya kozhnoyi hromady — poslanetsʹ. I koly prykhodyv do nykh poslanetsʹ yikhniy, to vse mizh nymy vyrishuvaly spravedlyvo, i ne buly vony skryvdzheni

[48] Vony zapytuyutʹ: «Koly tsya obitsyanka vykonayetʹsya, yakshcho vy pravdyvi?»

[49] Skazhy: «YA ne vladnyy zapodiyaty sobi shkodu chy prynesty korystʹ, khiba shcho pobazhaye tsʹoho Allah. Dlya kozhnoyi hromady — strok. Koly yikhniy strok nastaye, to vony ne mozhutʹ yoho ni viddalyty — navitʹ na hodynu, ni nablyzyty»

[50] Skazhy: «Chy vy dumaly pro te, yaku chastynu z Yoho kary — koly vona pryyde do vas unochi abo vdenʹ — namahatymutʹsya pryskoryty hrishnyky?»

[51] Nevzhe vy poviryte v neyi todi, koly vona pryyde do vas? Chy nyni? Koly vy pryskoryuvaly yiyi

[52] A potim skazhutʹ tym, yaki buly nespravedlyvi: «Tozh skushtuyte vichnoyi kary! Khiba zh ne vidplacheno vam za te, shcho vy robyly?»

[53] Vony zapytuyutʹ tebe: «Chy tse pravda?» Skazhy: «Tak, klyanusya moyim Hospodom, pravda! I vam ne unyknuty tsʹoho!»

[54] Yakby kozhna nespravedlyva dusha volodila vsim, shcho na zemli, to sprobuvala b vidkupytysʹ. Vony prykhovayutʹ kayattya, shchoyno pobachyvshy karu. Mizh nymy rozsudyatʹ po spravedlyvosti y ne budutʹ skryvdzheni vony

[55] Tak! Voistynu, tse Allahu nalezhytʹ te, shcho na nebesakh i na zemli. Tak! Voistynu, obitsyanka Allaha pravdyva. Ale bilʹshistʹ iz nykh ne znaye

[56] Vin daruye zhyttya y smertʹ i do Nʹoho vy povernetesya

[57] O lyudy! Do vas pryyshlo povchannya vid Hospoda vashoho, ztsilennya toho, shcho v sertsyakh, pryamyy shlyakh i mylistʹ dlya viruyuchykh

[58] Skazhy: «Tse — laska Allaha ta mylistʹ Yoho!» Tozh nekhay vony radiyutʹ tsʹomu, adzhe vono krashche za te, shcho vony nakopychuyutʹ

[59] Skazhy: «Chy vy bachyly te, shcho Allah vam zislav iz nadilu, a vy zrobyly shchosʹ iz tsʹoho zaboronenym, a shchosʹ dozvolenym?» Skazhy: «Allah vam dozvolyv tse, chy tse vy sami zvodyte naklep na Allaha?»

[60] Shcho dumayutʹ pro Denʹ Voskresinnya ti, yaki zvodyatʹ naklep na Allaha? Voistynu, Allah maye velyku lasku do lyudey, ale zh bilʹshistʹ iz nykh ne dyakuye

[61] Yakoyu b ty spravoyu ne zaymavsya, shcho b ty ne chytav iz Koranu, ta yakykh by vchynkiv ne koyily vony, My sposterihayemo za vamy shche na pochatku diyi. Te, shcho na zemli y na nebi, ne skhovayetʹsya vid Hospoda tvoho, navitʹ yakshcho matyme vahu poroshynky, menshe abo bilʹshe za neyi. Vono mistytʹsya v Pysanni yasnomu

[62] Tak! Voistynu, nablyzhenym do Allaha nemaye choho boyatysya, i ne budutʹ vony zasmucheni –

[63] ti, yaki uviruvaly y buly bohoboyazlyvi

[64] Chekaye na nykh radisna zvistka v zhytti zemnomu y nastupnomu. Nemaye zminy v slovakh Allaha. Tse — velykyy uspikh

[65] Nekhay tebe ne zasmuchuyutʹ slova [bahatobozhnykiv], bo, voistynu, vsya mohutnistʹ nalezhytʹ Allahu! A Vin — Vsechuyuchyy, Vseznayuchyy

[66] Tak! Voistynu, Allahu nalezhatʹ usi, khto na nebesakh i na zemli. A ti, yaki zaklykayutʹ zamistʹ Allaha inshykh, idutʹ za prypushchennyamy y vyhaduyutʹ

[67] Vin — Toy, Khto stvoryv nich, shchob vidpochyvaly vy, a denʹ — shchob vy bachyly. Voistynu, v tsʹomu znamennya dlya lyudey, yaki chuyutʹ

[68] Hovoryatʹ vony: «Allah uzyav sobi dytynu!» Preslavnyy Vin! Vin – Bahatyy, Yomu nalezhytʹ use, shcho na nebesakh, i vse, shcho na zemli. Tozh nemaye u vas dokazu tsʹomu! Nevzhe vy hovoryte pro Allaha te, choho sami ne znayete

[69] Skazhy: «Voistynu, ti, yaki zvodyatʹ naklep na Allaha, ne matymutʹ uspikhu!»

[70] Vony nasolodyatʹsya v zemnomu zhytti, a dali povernutʹsya do Nas. My damo yim zmohu skushtuvaty suvoroyi kary za te, shcho vony ne uviruvaly

[71] Prochytay dlya nykh zvistku pro Nukha. Osʹ vin skazav svoyemu narodu: «O narode miy! Yakshcho tyazhko vam, shcho ya sered vas i nahaduyu pro znamennya Allaha, to na Allaha ya pokladayusya! Zberitʹsya razom zi svoyimy idolamy, shchob ne bula vasha sprava tayemnoyu. A potim oholositʹ meni vyrok vash i ne davayte vidstrochky

[72] Ta yakshcho vidvernetesya vy, to ya zh ne prosyv u vas vynahorody. Vynahorodytʹ mene lyshe Allah. I meni nakazano buty odnym iz pokirnykh Yomu!»

[73] Ale vony vvazhaly yoho za brekhuna. Tozh My vryatuvaly yoho y tykh, khto buv iz nym, u kovchehu. My zrobyly yikh nastupnykamy ta vtopyly tykh, yaki vvazhaly Nashi znamennya brekhneyu. Pohlyanʹ zhe, yakyy buv kinetsʹ tykh, koho zasterihaly

[74] Pislya nʹoho My vidislaly poslantsiv do narodiv yikhnikh. Ti pryyshly do nykh iz yasnymy znamennyamy, ale vony ne uviruvaly v te, shcho bulo vidkynuto shche ranishe. Tak My nakladayemo pechatku na sertsya porushnykiv

[75] Pislya nykh My poslaly z Nashymy znamennyamy Musu ta Haruna do Firauna y starshyny narodu yoho. Ale vony znekhtuvaly nymy y buly hrishnymy lyudʹmy

[76] I koly pryyshla do nykh istyna vid Nas, to vony skazaly: «Voistynu, tse — spravzhnye chaklunstvo!»

[77] Musa skazav: «Nevzhe vy hovoryte pro istynu, yaka pryyshla do vas, shcho tse — chaklunstvo? Ne matymutʹ uspikhu chakluny!»

[78] Vony skazaly: «Nevzhe ty pryyshov, shchob vidvernuty nas vid toho, v shcho viryly nashi batʹky, ta shchob velych na zemli distalasya vam dvom? My ne povirymo vam!»

[79] Firaun skazav: «Pryveditʹ do mene kozhnoho vpravnoho chakluna!»

[80] I koly pryyshly chakluny, to Musa skazav yim: «Tozh kydayte, shcho mayete kydaty!»

[81] I koly vony kynuly, to Musa skazav: «Prynesene vamy — chary. Voistynu, Allah zrobytʹ yikh marnymy! Voistynu, Allah ne pokrashchuye spravu tykh, yaki poshyryuyutʹ bezchestya

[82] Allah utverdzhuye istynu cherez Svoyi slova, khoch by y nenavydily tse hrishnyky!»

[83] Ne poviryly Musi, khiba shcho mala chastyna narodu yoho, adzhe vony boyalysya peresliduvanʹ Firauna ta yoho starshyny. Voistynu, Firaun — tyran na zemli ta odyn iz porushnykiv

[84] Skazav Musa: «O narode miy! Yakshcho vy uviruvaly v Allaha, to pokladaytesya na Nʹoho, yakshcho vy viddani Yomu!»

[85] Ti skazaly: «My pokladayemosya na Allaha. Hospody nash! Ne roby nas spokusoyu dlya lyudey nechestyvykh

[86] i vryatuy nas zi Svoyeyi mylosti vid lyudey neviruyuchykh!»

[87] I My vidkryly Musi ta bratu yoho: «Vlashtuyte dlya svoho narodu zhytla v Yehypti, zrobitʹ yikh mistsem dlya pokloninnya ta zvershuyte molytvu. Tozh spovisty viruyuchym dobru zvistku!»

[88] Musa skazav: «Hospody nash! Ty daruvav Firaunu y starshyni narodu yoho prykrasy y bahat·stva v zemnomu zhytti, a vony, Hospody nash, zbyvayutʹ tsym iz Tvoho shlyakhu! Hospody nash! Znyshch bahat·stva yikhni ta zroby zhorstokymy yikhni sertsya — shchob vony ne uviruvaly, poky ne pobachatʹ bolisnoyi kary!»

[89] I skazav Vin: «YA vzhe vidpoviv na vash zaklyk! Trymaytesya pryamoho shlyakhu ta ne yditʹ shlyakhom tykh, yaki ne znayutʹ!»

[90] Tozh My perepravyly syniv Israyilya cherez more, ale Firaun i yoho viysʹko rushyly slidom za nymy — z nenavystyu y vorozhistyu. I koly Firaun stav potopaty, to vyhuknuv: «YA uviruvav, shcho nemaye boha, krim Toho, v Yakoho uviruvaly syny Israyilya. I ya — odyn iz viddanykh Yomu!»

[91] Tilʹky teper! A pered tsym ty chynyv neposlukh i buv odnym iz tykh, yaki poshyryuyutʹ bezchestya na zemli

[92] Tomu sʹohodni My ryatuyemo tvoye tilo, shchob ty buv znamennyam dlya nastupnykh pokolinʹ! Voistynu, bahato lyudey nekhtuyutʹ Nashymy znamennyamy

[93] My oblashtuvaly dlya syniv Israyilya naykrashchi zhytla y nadilyly yikh blahamy. Sered nykh pochalysya superechky pislya toho, yak do nykh pryyshlo znannya. Voistynu, tviy Hospodʹ rozsudytʹ mizh nymy v Denʹ Voskresinnya – u tomu, pro shcho vony sperechalysya

[94] Yakshcho vy sumnivayetesʹ u tomu, shcho My zislaly tobi, to zapytayte tykh, yaki chytayutʹ pysannya, dani shche ranishe. Pryyshla do tebe istyna vid Hospoda tvoho — tozh ne budʹ odnym iz tykh, yaki mayutʹ sumnivy

[95] I ne budʹ odnym iz tykh, yaki vvazhaly za brekhnyu znamennya Allaha, inakshe budesh sered tykh, yaki vse vtratyly

[96] Voistynu, ne uviruyutʹ ti, pro yakykh spovnylosya slovo Hospoda tvoho

[97] navitʹ yakshcho do nykh pryydutʹ usi mozhlyvi znamennya, do toho chasu, yak vony pobachatʹ bolisnu karu

[98] Chy bulo khoch odne selyshche, zhyteli yakoho uviruvaly y dopomohla yim vira yikhnya, krim narodu Yunusa? Koly uviruvaly vony, to My vidvernuly vid nykh prynyzlyvu karu v zemnomu zhytti, daruvavshy yim mozhlyvistʹ nasolodzhuvatysʹ nym do pevnoho chasu

[99] Yakby tviy Hospodʹ pobazhav, to uviruvaly b usi, khto zhyve na zemli. Ta chy zmih by ty prymusyty lyudey staty viruyuchymy

[100] Ne uviruye zhodna dusha, krim yak iz dozvolu Allaha! A Vin vrazhaye karoyu tykh, yaki ne rozumiyutʹ

[101] Skazhy: «Pohlyanʹte na te, shcho na nebesakh i na zemli!» Ale znamennya ta perestorohy ne dopomahayutʹ tym lyudyam, yaki ne uviruvaly

[102] Nevzhe vony chekayutʹ chohosʹ inshoho, krim tykh dniv, yaki nastaly dlya yikhnikh poperednykiv? Skazhy: «Tozh chekayte i ya pochekayu razom iz vamy!»

[103] Potim My vryatuyemo Nashykh poslantsiv i tykh, yaki uviruvaly. Tak Nam nalezhytʹ ryatuvaty viruyuchykh

[104] Skazhy: «O lyudy! Yakshcho vy sumnivayetesʹ u moyiy relihiyi, to ya ne poklonyayusya zamistʹ Allaha tomu, komu poklonyayetesʹ vy, ale ya poklonyayusʹ Allahu, yakyy zabere vas! I nakazano meni buty odnym iz viruyuchykh!»

[105] I poverny svoye oblychchya do istynnoyi relihiyi ta ne budʹ odnym iz bahatobozhnykiv

[106] Ne klych zamistʹ Allaha toho, khto ne prynese tobi ni korysti, ni shkody. A yakshcho ty zrobysh tse, to budesh odnym iz nespravedlyvykh

[107] Yakshcho Allah torknetʹsya tebe lykhom, to tsʹoho ne vidverne nikhto, krim Nʹoho! A yakshcho Vin pobazhaye tobi dobra, to nikhto ne vidverne Yoho lasky. Daruye Vin yiyi tym zi Svoyikh rabiv, komu pobazhaye! A Vin — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[108] Skazhy: «O lyudy! Pryyshla do vas istyna vid Hospoda vashoho! Tozh toy, khto yde pryamym shlyakhom, yde sam dlya sebe, a khto zbyvsya zi shlyakhu, toy zbyvsya sam proty sebe. Ne mozhu ya buty vashym opikunom!»

[109] Idy za tym, shcho My vidkryly tobi. I terpy, doky Allah ne rozsudytʹ, adzhe Vin — naykrashchyy iz suddiv

[1] Alif. Lyam. Ra. Tse — Pysannya, znamennya yakoho dobre vykladeni, a potim poyasneni Mudrym, Vidayuchym

[2] Ne poklonyaytesya nikomu, krim Allaha! A ya dlya vas — zasterihach i visnyk vid Nʹoho

[3] Prositʹ proshchennya u Hospoda vashoho ta kaytesya pered Nym — Vin nadilytʹ vas prekrasnymy blahamy do pevnoho stroku, a takozh daruye iz lasky Svoyeyi kozhnomu hidnomu yiyi. Ale yakshcho vidvernetesya vy, to ya boyusya, shcho vas bude pokarano u Velykyy Denʹ

[4] Do Allaha povernetesʹ vy, a Vin spromozhnyy na kozhnu rich

[5] Tak! Vony namahayutʹsya stysnuty svoyi hrudy, shchob prykhovaty te, shcho v nykh ye. Ta navitʹ koly vony khovayutʹ svoyi holovy pid odyahom, Vin znaye te, shcho vony prykhovuyutʹ i shcho vidkryvayutʹ. Voistynu, Vin znaye pro te, shcho v sertsyakh

[6] Nemaye na zemli zhyvoyi istoty, yaku b ne nadilyav Allah. Vin znaye yiyi mistse perebuvannya y mistse povernennya. Tse vse — v yasnomu Pysanni

[7] Vin — Toy, Khto stvoryv nebesa y zemlyu za shistʹ dniv, koly tron Yoho buv nad vodoyu. Tse vse dlya toho, shchob vyprobuvaty vas — chyyi vchynky budutʹ krashchymy? Yakshcho ty skazhesh: «Vas voskresyatʹ pislya smerti», — to skazhutʹ ti, yaki ne viruyutʹ: «Ta tse spravzhnye chaklunstvo!»

[8] Ta yakshcho My vidklademo karu do pevnoho stroku, to vony skazhutʹ: «Shcho strymuye yiyi?» Tak, toho dnya, koly vona pryyde do nykh, nishcho ne vidverne yiyi, i vrazytʹ yikh te, nad chym vony nasmikhalysya

[9] Yakshcho My dayemo lyudyni zaznaty mylosti vid Nas, a potim tse zabyrayemo, to vona vpadaye u vidchay ta staye nevdyachnoyu

[10] A yakshcho My dayemo yiy zaznaty blaha pislya lykha, yake torknulosya yiyi, to vona kazhe: «Neshchastya zalyshyly mene!» — staye veseloyu y hordoyu

[11] Ale ne taki ti, yaki terpily y robyly dobri spravy. Na nykh chekaye proshchennya y velyka vynahoroda

[12] Mozhlyvo, ty vidmovyshsya vid yakoyisʹ chastyny toho, shcho dano tobi v odkrovenni, a tvoyi hrudy stysnutʹsya vid tsʹoho, bo vony skazhutʹ: «Chomu ne zislano yomu skarb, abo chomu ne pryyde z nym anhel?» Ale zh ty zasterihach! Allah — Opikun kozhnoyi rechi

[13] Abo vony skazhutʹ: «Vin vyhadav yoho!» Skazhy: «Prynesitʹ desyatʹ vyhadanykh sur, podibnykh do tsykh, y poklychte zamistʹ Allaha, koho zmozhete, yakshcho vy pravdyvi!»

[14] A yakshcho vony ne dadutʹ vam vidpovidi, to nekhay znayutʹ, shcho yoho zislano z vidoma Allaha, i nemaye boha, krim Nʹoho! Nevzhe ne stanete vy viddanymy Yomu

[15] Khto bazhaye zemnoho zhyttya ta yoho prykras, tym My vidplatymo povnoyu miroyu za yikhni vchynky v nʹomu, i tut ne budutʹ nedootsineni vony

[16] Vony — ti, yaki ne otrymayutʹ u nastupnomu zhytti nichoho, krim vohnyu. Marni zusyllya yikhni nyni y daremne te, shcho roblyatʹ vony

[17] Toy, khto maye yasne znamennya vid Hospoda svoho, prochytane svidkom vid Nʹoho, do poyavy yakoho providnykom i mylistyu bulo Pysannya Musy – same taki ye viruyuchymy v [Koran]! A tym, yaki ne uviruvaly v tse y nalezhatʹ do riznykh sekt, obitsyano vohonʹ! Tozh ne sumnivaysya v tsʹomu, adzhe tse — istyna vid Hospoda tvoho. Ale bilʹshistʹ lyudey ne viruye

[18] Khto zh nespravedlyvishyy za toho, khto zvodytʹ naklep na Allaha? Koly vony postanutʹ pered svoyim Hospodom, to svidky skazhutʹ: «Tse ti, yaki hovoryly nepravdu pro Hospoda svoho!» Tak! Proklyattya Allaha nad nechestyvtsyamy

[19] yaki zbyvayutʹ inshykh zi shlyakhu Allaha, prahnutʹ vykryvyty yoho ta ne viruyutʹ u nastupne zhyttya

[20] Vony ne zmozhutʹ vryatuvatysya na zemli, y ne matymutʹ vony pokrovyteliv zamistʹ Allaha. Pomnozhytʹsya kara yikhnya! Ne mohly vony ni chuty, ni bachyty

[21] Otse ti, yaki vtratyly samykh sebe. Zalyshylo yikh te, shcho vyhaduvaly vony

[22] Spravdi, v nastupnomu zhytti vony vtratyatʹ naybilʹshe

[23] Voistynu, ti, yaki uviruvaly, robyly dobri spravy y buly pokirni pered Hospodom svoyim, vony — zhyteli rayu! Budutʹ vony tam doviku

[24] Prykladom dvokh hrup ye slipyy, hlukhyy, zryachyy ta chuyuchyy. Khiba mozhna yikh porivnyaty? Nevzhe ne zamyslytesya vy

[25] Osʹ My poslaly Nukha do narodu yoho: «YA dlya vas — yasnyy zasterihach

[26] Ne poklonyaytesya nikomu, krim Allaha! YA boyusya, shcho na vas vpade kara v bolisnyy Denʹ!»

[27] Starshyna z narodu yoho, yaka ne uviruvala, skazala: «My bachymo, shcho ty lyshe lyudyna, taka, yak i my. I my bachymo, shcho za toboyu pishly tilʹky nayzhalyuhidnishi sered nas, i to ne podumavshy. My ne bachymo, shchob vy buly chymosʹ krashchi za nas, ale dumayemo, shcho vy — brekhuny!»

[28] Toy vidpoviv: «O narode miy! Yakshcho ya trymayusya yasnoho dokazu vid Hospoda moho, a Vin daruvav meni mylistʹ vid Sebe, yaku vy ne zdatni bachyty, to nevzhe ya prymusyv by vas do tsʹoho, koly vono nenavysno vam

[29] O narode miy! YA ne proshu u vas za tse bahat·stva. Vynahorodytʹ mene tilʹky Allah! I ne budu ya vidhanyaty tykh, yaki uviruvaly. Vony prahnutʹ zustrity svoho Hospoda, a vas ya bachu nerozumnymy lyudʹmy

[30] O narode miy! Khto zakhystytʹ mene vid Allaha, yakshcho ya prozhenu yikh? Nevzhe ne zamyslytesya vy

[31] YA ne kazhu vam, shcho v mene skarbnytsi Allaha, i shcho ya znayu potayemne. YA ne kazhu, shcho ya anhel. YA ne kazhu tym, yaki mizerni v vashykh ochakh, shcho Allah nikoly ne daruye yim dobra. Allah krashche znaye, shcho v yikhnikh dushakh. Inakshe b ya buv odnym iz nechestyvtsiv!»

[32] Ti vidpovily: «O Nukhu! Ty sperechavsya z namy i sperechavsya bahato. Tozh pokazhy nam te, chym ty pohrozhuvav nam, yakshcho ty pravdyvyy!»

[33] Toy vidpoviv: «Voistynu, vam tse pokazhe Allah, yakshcho pobazhaye. I ne zmozhete vy utekty

[34] Yakshcho ya pobazhayu daty vam poradu, to vona ne prynese vam korysti, koly Allah prahne zbyty vas zi shlyakhu. Vin — Hospodʹ vash i do Nʹoho povernetesya vy!»

[35] Chy vony kazhutʹ: «Vin yoho vyhadav!» Skazhy: «Yakshcho ya vyhadav yoho, to miy hrikh — na meni. Ale do vashykh hrikhiv ya neprychetnyy!»

[36] I bulo vidkryto Nukhu: «Vzhe ne bude viryty nikhto z tvoyikh lyudey, okrim tykh, yaki uviruvaly ranishe. Tozh ne zhurysya cherez te, shcho roblyatʹ vony

[37] Zbuduy kovcheh pered Nashymy ochyma y z·hidno z Nashym odkrovennyam. I ne prosy Mene za nespravedlyvykh — voistynu, yikh bude vtopleno!»

[38] Vin buduvav kovcheh, i shchorazu, koly prokhodyla povz nʹoho starshyna z narodu yoho, to hluzuvala. Vin skazav: «Yakshcho vy hluzuyete z nas, to pohluzuyemo z vas i my — tak samo, yak vy hluzuyete z nas

[39] Skoro vy diznayetesʹ, na koho vpade kara, yaka prynyzhuye, y na koho vpade kara vichna!»

[40] I koly pryyshov nakaz Nash, i vidkrylosya dzherelo v pechi, to skazaly My: «Vizʹmy tudy paru vid kozhnoho vydu ta svoyu rodynu — krim tykh, pro yakykh vzhe bulo skazano slovo, a shche vizʹmy tykh, yaki uviruvaly». Ale nebahato uviruvalo razom iz nym

[41] Vin skazav: «Zakhodʹte v nʹoho! Z imʺyam Allaha vin bude plyvty y zupynyatysya. Voistynu, Hospodʹ miy — Proshchayuchyy, Myloserdnyy!»

[42] Kovcheh iz nymy plyv sered khvylʹ, skhozhykh na hory, i Nukh poklykav svoho syna, yakyy stoyav na samoti: «Synu miy! Siday razom iz namy ta ne lyshaysya z neviruyuchymy!»

[43] Toy skazav: «YA ziydu na horu, y vona vryatuye mene vid vody». Vidpoviv [Nukh]: «Sʹohodni nikhto ne vryatuyetʹsya vid nakazu Allaha, yakshcho Vin ne zmyluyetʹsya!» Postala mizh nymy khvylya, i buv toy odnym iz utoplenykh

[44] I bulo skazano: «O zemle! Pohlynʹ svoyu vodu! O nebo! Prypyny!» Spala voda ta zdiysnyvsya nakaz. [Kovcheh] zupynyvsya na hori alʹ-Dzhudi, y bulo skazano: «Nekhay zhe z·hynutʹ lyudy nespravedlyvi!»

[45] I zvernuvsya Nukh do Hospoda svoho: «Hospody! Miy syn — iz moyeyi rodyny. Obitsyanka Tvoya pravdyva, i Ty — Naymudrishyy Suddya!»

[46] Skazav Vin: «O Nukhu! Tviy syn ne z tvoyeyi rodyny. Takyy vchynok ne ye pravednym, tozh ne prosy v Mene toho, pro shcho ne mayesh znannya! YA zaklykayu tebe ne buty odnym iz nevihlasiv!»

[47] Toy skazav: «Hospody! YA shukayu v Tebe zakhystu i ne budu prosyty pro te, pro shcho ne mayu znannya! Yakshcho Ty ne prostysh mene y ne zmyluyeshsya nadi mnoyu, to ya budu odnym iz tykh, yaki vtratyatʹ use!»

[48] Bulo skazano: «O Nukhu! Skhodʹ iz myrom vid Nas i blahoslovennyamy — na tebe y na narody, yaki z toboyu! Ale budutʹ i narody, yakykh My nadilymo blahamy, a potim vrazymo bolisnoyu karoyu vid Nas!»

[49] Takymy ye zvistky pro potayemne, yaki My daruyemo tobi v odkrovenni. Pered tsym ne znav yikh ni ty, ni tvoyi lyudy. Tozh terpy! Voistynu, dobryy vykhid chekaye na bohoboyazlyvykh

[50] Do adytiv My [poslaly] brata yikhnʹoho Huda. Vin skazav: «O narode miy! Poklonyaytesya Allahu! U vas nemaye boha, krim Nʹoho! A vy tilʹky vyhaduyete

[51] O narode miy! YA ne proshu za tse vynahorody u vas. Vynahorodytʹ mene tilʹky Toy, Khto mene stvoryv. To nevzhe vy ne rozumiyete

[52] O narode miy! Prositʹ proshchennya v Hospoda vashoho, a potim kaytesya pered Nym. Vin prollye vam z neba shchedru zlyvu y dodastʹ vam syly do vashoyi syly. I ne vidvertaytesya, nache hrishnyky!»

[53] Ti skazaly: «O Hude! Ty ne pokazav nam yasnoho znamennya, i my ne zalyshymo svoyikh bohiv cherez tvoyi slova. I my ne virymo tobi

[54] My lysh kazhemo, shcho odyn iz nashykh bohiv zapodiyav tobi shkodu». [Hud] vidpoviv: «Allah bude svidkom moyim i budete svidkamy vy — ya neprychetnyy do toho, shcho vy dodayete rivnykh

[55] Yomu! Tozh khytruyte proty mene vsi! Ne davayte meni vidstrochky

[56] YA pokladayusya na Allaha, Hospoda moho y Hospoda vashoho! Nemaye zhyvoyi istoty, yaku b Vin ne trymav za chub! Voistynu, miy Hospodʹ — na pryamomu shlyakhu

[57] A yakshcho vidvernetesʹ vy, to ya vzhe perepoviv te, z chym mene poslaly do vas. Miy Hospodʹ zaminytʹ vas inshymy lyudʹmy, i vy ne zapodiyete Yomu niyakoyi shkody. Voistynu, miy Hospodʹ — Okhoronetsʹ kozhnoyi rechi!»

[58] I koly pryyshov nakaz Nash, to za Nashoyu mylistyu My vryatuvaly Huda y tykh iz nym, yaki uviruvaly. I My vryatuvaly yikh vid lyutoyi kary

[59] Takymy buly adyty. Vony vidkynuly znamennya Hospoda yikhnʹoho, ne poslukhalysya Yoho poslantsiv ta yshly za nakazom kozhnoho vpertoho tyrana

[60] Proklyattya peresliduvatyme yikh u zemnomu zhytti ta v Denʹ Voskresinnya. Tak! Voistynu, adyty ne uviruvaly v Hospoda svoho. Nekhay z·hynutʹ adyty, narod Huda

[61] Do samudytiv My [poslaly] brata yikhnʹoho Salikha. Vin skazav: «O narode miy! Poklonyaytesya Allahu! U vas nemaye boha, krim Nʹoho! Vin zrostyv vas iz zemli y poselyv vas na niy. Tozh prositʹ u Nʹoho proshchennya, a potim kaytesya pered Nym. Voistynu, Hospodʹ miy — Blyzʹkyy, Toy, Yakyy daye vidpovidʹ!»

[62] Vony skazaly: «O Salikhu! Pered tsym ty buv nashoyu nadiyeyu! Nevzhe ty zaboronyayesh nam poklonyatysya tomu, komu poklonyalysya nashi batʹky? Voistynu, v nas ye hlyboki sumnivy shchodo toho, do choho ty zaklykayesh nas!»

[63] Vin skazav: «O narode miy! Chy rozumiyete vy: yakshcho ya trymayusya yasnoho dokazu vid Hospoda moho y Vin daruvav meni mylistʹ vid Sebe, to khto dopomozhe meni, krim Allaha, yakshcho ya ne poslukhayusʹ Yoho? A vy tilʹky zbilʹshyte moyi vtraty

[64] O narode miy! Tsya verblyudytsya Allaha — znamennya dlya vas! Dozvolʹte yiy pastysʹ na zemli Allaha y ne zavdavayte yiy shkody, bo vrazytʹ vas blyzʹka kara

[65] Ale vony zarizaly yiyi, tozh [Salikh] skazav: «Nasolodzhuytesʹ u svoyikh pomeshkannyakh shche try dni. Tsya obitsyanka — virna!»

[66] I koly pryyshov nakaz Nash, to z Nashoyi mylosti My vryatuvaly Salikha y tykh iz nym, yaki uviruvaly, vid hanʹby toho dnya! Voistynu, Hospodʹ tviy — Vsesylʹnyy, Vsemohutniy

[67] A tykh, yaki buly nespravedlyvi, vrazyv zhakhlyvyy kryk. Tak i lyshylysya vony v budynkakh svoyikh neporushnymy

[68] nache nikoly y ne zhyly tam! Tak! Voistynu, samudyty ne uviruvaly v Hospoda svoho! Nekhay z·hynutʹ samudyty

[69] Nashi poslantsi pryyshly do Ibrahima z dobroyu zvistkoyu. Vony skazaly: «Myr!» Vin vidpoviv: «Myr!» — i odrazu pryyshov iz vhodovanym telyam

[70] Ta koly vin pobachyv, shcho yikhni ruky navitʹ ne torknulysya tsʹoho, to pochav sumnivatysya v nykh i vidchuv strakh. Vony skazaly: «Ne biysya! Voistynu, poslano nas do narodu Lyuta!»

[71] A druzhyna Ibrahima, shcho stoyala poruch, zasmiyalasya. Tozh My zveselyly yiyi zvistkoyu pro Iskhaka, a pislya Iskhaka — i pro Yakuba

[72] Vona skazala: «Hore meni! Nevzhe ya narodzhu? YA vzhe stara y cholovik miy staryy! Voistynu, tse — dyvna rich!»

[73] Ti skazaly: «Nevzhe ty zdyvovana nakazom Allaha? Mylistʹ vam Allaha ta blahoslovennya Yoho, o zhyteli tsʹoho budynku!» Voistynu, Vin – Khvalymyy, Preslavnyy

[74] I koly strakh Ibrahima znyk, i nadiyshla do nʹoho radisna zvistka, vin pochav sperechatysya z Namy pro narod Lyuta

[75] Voistynu, Ibrahim — zhalislyvyy, spivchutlyvyy, viddanyy

[76] O Ibrahime! Oblysh tse! Vzhe pryyshov nakaz Hospoda tvoho, tozh vrazytʹ yikh nevidvorotna kara

[77] I koly pryyshly poslantsi Nashi do Lyuta, to vin zazhuryvsya cherez nykh, i styslosya sertse yoho. Vin skazav: «Vazhkym bude tsey denʹ!»

[78] Zbihlysya lyudy z narodu yoho, yaki shche ranishe koyily lykhi vchynky. [Lyut] skazav: «O narode miy! Osʹ moyi donʹky, vony chystishi dlya vas! Tozh biytesya Allaha y ne hanʹbitʹ mene pered moyimy hostyamy! Nevzhe sered vas nemaye lyudyny rozsudlyvoyi?»

[79] Ti vidpovily: «Ty znayesh, shcho nam ne potribni tvoyi donʹky. I, spravdi, ty znayesh, choho my khochemo!»

[80] Vin skazav: «Yakby mav ya sylu zdolaty vas! Yakby ya mih znayty mitsnu oporu!»

[81] [Hosti] skazaly: «O Lyute! My — poslantsi Hospoda tvoho, tozh vony ne zacheplyatʹ tebe. Vyrushay zi svoyeyu simʺyeyu v dorohu sered nochi. I nekhay ne ozyrayetʹsya zhoden iz vas, okrim druzhyny tvoyeyi — yiyi vrazytʹ te, shcho vrazytʹ inshykh. Chas pryznacheno na ranok. Khiba ranok ne blyzʹko?»

[82] I koly pryyshov Nash nakaz, to My perekynuly yikhni [selyshcha] dohory y zislaly na nykh kameni z obpalenoyi hlyny

[83] poznacheni v Hospoda tvoho! Nedaleki y vony vid nechestyvtsiv

[84] Do madʺyanitiv My [poslaly] yikhnʹoho brata Shueyba. Vin skazav: «O narode miy! Poklonyaytesya Allahu! U vas nemaye boha, krim Nʹoho! Ne zanyzhuyte miry y vahy. YA bachu, shcho vy zhyvete v dobri, ale ya boyusya, shcho vpade na vas kara v Denʹ, yakyy okhopytʹ use

[85] O narode miy! Napovnyuyte miru y vahu spravedlyvo! Ne zavdavayte lyudyam zbytkiv i ne siyte bezchestya na zemli

[86] Te, shcho zalyshaye vam Allah, krashche dlya vas, yakshcho viruyuchi vy. Ale ya nad vamy ne nahlyadach!»

[87] Ti vidpovily: «O Shueybe! Nevzhe tvoya molytva nakazuye tobi zalyshyty tykh, komu poklonyalysya nashi batʹky, abo ne robyty z nashym maynom toho, choho my khochemo? Spravdi, ty smyrennyy i rozsudlyvyy!»

[88] Vin skazav: «O narode miy! Chy rozumiyete vy: a yakshcho ya trymayusya yasnoho dokazu vid Hospoda moho, Yakyy nadilyv mene dobrym nadilom? YA ne khochu superechyty vam svoyimy zaboronamy na shchosʹ, ale ya khochu lyshe vypravlennya — nastilʹky, naskilʹky zmozhu! Nemaye meni prytulku, krim yak v Allaha. Na Nʹoho ya pokladayusya y do Nʹoho zvertayusya

[89] O narode miy! Nekhay vasha superechka zi mnoyu ne vede do toho, shchob vas vrazylo te, shcho vrazylo narod Nukha, narod Huda chy narod Salikha. Nedaleko vid vas i narod Lyuta

[90] Prositʹ proshchennya u Hospoda vashoho y kaytesya pered Nym! Voistynu, Hospodʹ miy — Myloserdnyy, Lyublyachyy!»

[91] Ti vidpovily: «O Shueybe! My ne rozumiyemo bilʹshosti toho, shcho ty kazhesh. My bachymo tebe slabkym sered nas. I yakby ne tviy rid, to my kamenuvaly b tebe! Ty ne stanovysh tsinnosti dlya nas!»

[92] Vin skazav: «O narode miy! Nevzhe miy rid tsinnishyy dlya vas, nizh Allah, vid Yakoho vy vidvertayetesʹ? Voistynu, Hospodʹ miy okhoplyuye te, shcho vy robyte

[93] O narode miy! Diyte, yak pobazhayete, i ya budu diyaty! Skoro vy diznayetesʹ, koho spitkaye prynyzlyva kara y khto brekhun. Chekayte i ya pochekayu razom iz vamy!»

[94] I koly pryyshov nakaz Nash, to za Nashoyu mylistyu My vryatuvaly Shueyba y tykh iz nym, yaki uviruvaly. A tykh, yaki buly nespravedlyvi, vrazyv zhakhlyvyy kryk. Tak i lyshylysya vony v budynkakh svoyikh neporushnymy

[95] nache nikoly y ne zhyly tam. Tak! Nekhay z·hynutʹ madʺyanity, yak z·hynuly samudyty

[96] I My poslaly Musu z Nashymy znamennyamy ta dokazom yasnym

[97] do Firauna y starshyny [narodu] yoho. Ale ti pishly za nakazom Firauna, khoch i ne buv nakaz Firauna rozsudlyvym

[98] U Denʹ Voskresinnya ocholytʹ vin narod sviy ta zavede yikh u vohonʹ. Yake merzotne mistse, do yakoho uviydutʹ vony

[99] Proklyattya peresliduvatyme yikh yak tut, tak i v Denʹ Voskresinnya. Merzotnyy takyy darunok, podarovanyy yim

[100] Tse — zvistky pro selyshcha, yaki My perepovidayemo tobi. Deyaki z nykh shche isnuyutʹ, a inshi vzhe znyshcheni

[101] My ne buly nespravedlyvi do nykh, ale tse vony sami buly do sebe nespravedlyvi. I koly pryyshov nakaz Hospoda tvoho, to bozhestva yikhni, yakykh vony klykaly zamistʹ Allaha, nichym ne dopomohly yim! Ne dodaly vony yim nichoho, krim zahybeli

[102] Take pokarannya Hospoda tvoho, koly Vin vrazyv nespravedlyve selyshche. Voistynu, pokarannya Yoho — bolisne, suvore

[103] Voistynu, v tsʹomu — znamennya dlya toho, khto boyitʹsya kary v nastupnomu zhytti. Tse — Denʹ, koly budutʹ zibrani lyudy, i tse — Denʹ zasvidchenyy

[104] My ne vidklademo yoho, krim yak na vyznachenyy strok

[105] Koly nastane toy Denʹ, zhodna dusha ne bude hovoryty, krim yak iz Yoho dozvolu. Budutʹ sered nykh neshchasni y shchaslyvi

[106] Shchodo tykh, yaki budutʹ neshchasni, to vony opynyatʹsya u vohni. Chekaye tam na nykh plach i stohin

[107] Vony budutʹ tam doviku, doky isnuvatymutʹ nebesa y zemlya, yakshcho Hospodʹ tviy ne pobazhaye chohosʹ inshoho. Voistynu, tviy Hospodʹ robytʹ te, shcho pobazhaye

[108] Shchodo tykh, yaki budutʹ shchaslyvi, to vony opynyatʹsya v rayu. I vony budutʹ tam doviku, doky isnuvatymutʹ nebesa y zemlya, yakshcho Hospodʹ tviy ne pobazhaye chohosʹ inshoho. Nevycherpnyy tsey darunok

[109] Ne may sumnivu shchodo toho, chomu vony poklonyayutʹsya. Vony poklonyayutʹsya tilʹky tak, yak poklonyalysya yikhni batʹky shche ranishe. My tsilkom viddamo yim chastku yikhnyu — bez prymenshennya

[110] I My daruvaly Musi Pysannya, ale vony pochaly sperechatysya shchodo nʹoho. Yakby tsʹomu ne pereduvalo slovo Hospoda tvoho, to bulo b vyrisheno superechku yikhnyu. Voistynu, vony v hlybokykh sumnivakh shchodo nʹoho

[111] Voistynu, usim Hospodʹ tviy vidplatytʹ spovna za vchynky yikhni! Voistynu, vidaye Vin pro te, shcho roblyatʹ vony

[112] Idy pryamym shlyakhom, yak tobi y nakazano, a takozh i ti, yaki pokayalysya razom z toboyu. I ne porushuyte mezh! Voistynu, bachytʹ Vin te, shcho vy robyte

[113] Ne skhylyaytesya do tykh, yaki nespravedlyvi, shchob vas ne torknuvsya vohonʹ. U vas nemaye pomichnykiv, okrim Allaha, bo inakshe nikhto ne dopomozhe vam

[114] Zvershuy molytvu na pochatku y naprykintsi dnya, a shche v deyaki hodyny nochi. Voistynu, dobri vchynky vydalyayutʹ pohani. Take nahaduvannya dlya tykh, khto z·haduye

[115] Terpy! Voistynu, Allah ne hubytʹ vynahorody pravednykiv

[116] Chomu zh sered pokolinʹ, yaki zhyly ranishe za vas, ne bulo stiykykh lyudey, yaki b zaboronyaly poshyryuvaty bezchestya na zemli, a tilʹky ti nechyslenni, koho My vryatuvaly sered nykh? A nechestyvi pishly za tymy blahamy, yaki maly, tozh staly hrishnykamy

[117] Tviy Hospodʹ ne znyshchytʹ selyshcha nespravedlyvo, koly yoho zhyteli roblyatʹ dobro

[118] Yakby tviy Hospodʹ pobazhav, to zrobyv by lyudey yedynoyu hromadoyu, ale vony sperechayutʹsya dali

[119] krim tykh, koho pomyluvav Hospodʹ tviy. Dlya tsʹoho Vin yikh stvoryv. I spravdytʹsya slovo Hospoda tvoho: «YA neodminno zapovnyu heyenu dzhynamy y lyudʹmy — vsima!»

[120] Use, shcho My rozpovidayemo tobi zi zvistok pro poslantsiv, pryznachene, shchob ukripyty tvoye sertse. Pryyshla do tebe v tsʹomu istyna, povchannya y nahaduvannya dlya viruyuchykh

[121] I skazhy tym, yaki ne uviruvaly: «Diyte, yak zmozhete, i budemo diyaty My

[122] Chekayte, y My budemo chekaty»

[123] Allahu nalezhytʹ potayemne nebes i zemli, i do Nʹoho povertayutʹsya vsi spravy. Tozh poklonyaysya Yomu y pokladaysya na Nʹoho! Hospodʹ tviy ne omyne toho, shcho vy robyte

[1] Alif. Lyam. Ra. Tse — znamennya Pysannya yasnoho

[2] Voistynu, My zislaly yoho yak arabsʹkyy Koran — mozhlyvo, vy zrozumiyete

[3] My rozpovidayemo tobi naykrashchu z rozpovidey, vidkryvayuchy v odkrovenni tsey Koran, khoch ranishe ty pro tse nichoho ne znav

[4] Osʹ skazav Yusuf batʹku svoyemu: «Batʹku miy! YA bachyv odynadtsyatʹ zirok, sontse y misyatsʹ. YA bachyv, yak vony vklonyalysya meni!»

[5] Toy skazav: «Synu miy! Ne rozpoviday tsʹoho snu bratam svoyim, a to vony zamyslyatʹ shchosʹ pidstupne proty tebe. Voistynu, shaytan dlya lyudyny — spravzhniy voroh

[6] Hospodʹ tviy obere tebe, navchytʹ tlumachyty sny y spovnytʹ mylistʹ Svoyu dlya tebe y rodu Yakuba tak, yak Vin spovnyv yiyi shche ranishe dlya dvokh tvoyikh batʹkiv — Ibrahima ta Iskhaka. Voistynu, tviy Hospodʹ — Vseznayuchyy, Mudryy!»

[7] Istynno, Yusuf i braty yoho staly znamennyamy dlya tykh, khto zapytuye

[8] Osʹ vony skazaly: «Yusuf i yoho brat mylishi dlya nashoho batʹka, nizh my. Ale zh nas tsila hrupa! Voistynu, nash batʹko v spravzhniy omani

[9] Vbyyte Yusufa abo kynʹte v inshiy zemli. Todi oblychchya batʹka vashoho povernetʹsya do vas, a potim vy stanete pravednymy lyudʹmy!»

[10] Ale odyn iz nykh skazav: «Ne vbyvayte Yusufa, a kynʹte na dno kolodyazya. Yakyysʹ karavan pidbere yoho — yakshcho vy spravdi khochete shchosʹ zrobyty!»

[11] Vony skazaly: «Batʹku nash! Chomu ne dovirysh nam Yusufa? Voistynu, my — dobri poradnyky dlya nʹoho

[12] Vidishly yoho zavtra z namy! Vin pobihaye ta pohrayetʹsya, a my budemo okhoronyaty yoho!»

[13] Toy vidpoviv: «Meni bude sumno, yak vy zaberete yoho. I ya boyusya, shcho yoho zʺyistʹ vovk, koly vy budete neuvazhni»

[14] Vony skazaly: «Yakshcho vovk zʺyistʹ yoho, koly nas tsila hrupa, to my, spravdi, budemo tymy, khto vtratytʹ use!»

[15] I koly vony pishly z nym i pohodylysya skynuty yoho na dno kolodyazya, to My vidkryly yomu: «Ty nahadayesh yim pro tsey vchynok yikhniy, koly vony y ne vpiznayutʹ tebe!»

[16] A vvecheri vony pryyshly do svoho batʹka z plachem

[17] i skazaly: «Batʹku nash! My zmahalysya, a Yusufa zalyshyly z nashymy rechamy, i vovk zʺyiv yoho! Khoch ty y ne virysh nam, ale my kazhemo pravdu!»

[18] I vony prynesly sorochku yoho, zaplyamovanu falʹshyvoyu krovʺyu. [Batʹko] skazav: «Ta zh ni, tse spokusyly vas dushi vashi! Ale terpinnya — blaho. V Allaha slid shukaty dopomohy vid toho, pro shcho vy rozpovidayete!»

[19] I pryyshov karavan, a z nʹoho poslaly cholovika, yakyy mav nabraty vody. Vin spustyv sviy burdyuk i vyhuknuv: «Yaka radistʹ! Tut khlopchyk!» I vony skhovaly yoho, nache tovar. Ta Allah znav pro te, shcho roblyatʹ vony

[20] Yoho prodaly za mizernu tsinu, za licheni dirhamy! Vony ne znaly spravzhnʹoyi vartosti yoho

[21] Toy cholovik iz Yehyptu, yakyy kupyv yoho, skazav druzhyni svoyiy: «Pryhotuy yomu dobre mistse! Mozhlyvo, vin prynese nam korystʹ abo my vizʹmemo yoho za syna». Tak My utverdyly Yusufa na tsiy zemli ta navchyly yoho tlumachyty sny. Allah vykonuye Sviy nakaz, ale bilʹshistʹ lyudey tsʹoho ne znaye

[22] A koly vin dosyahnuv povnolittya, My daruvaly yomu mudristʹ i znannya. Tak My vynahorodzhuyemo tykh, yaki roblyatʹ dobro

[23] Zhinka, v budynku yakoyi vin zhyv, pochala zvablyuvaty yoho. Vona zachynyla dveri y skazala: «Ydy do mene!» Toy vidpoviv: «Ryatuy mene Allah! Voistynu, Vin — Hospodʹ miy, a naykrashchyy prytulok — u Nʹoho! Voistynu, ne matymutʹ uspikhu nespravedlyvi!»

[24] Vona bazhala yoho, y vin zabazhav by yiyi, yakby ne pobachyv znak vid Hospoda svoho. Tak My vidvernuly vid nʹoho zlo y nechystotu. Voistynu, vin — odyn iz Nashykh shchyrykh rabiv

[25] Vony kynulysya do dverey, i vona rozirvala yomu sorochku na spyni. Bilya dverey vony nashtovkhnulysya na yiyi hospodarya. Vona vyhuknula: «Yake mozhe buty pokarannya tomu, khto khotiv zla druzhyni tvoyiy? Tilʹky vʺyaznytsya chy bolisna kara!»

[26] [Yusuf] skazav: «Vona sama prahnula spokusyty mene!» A svidok z yiyi rodyny rozsudyv tak: «Yakshcho sorochka yoho rozirvana speredu, to vona skazala pravdu, a vin — brekhun

[27] Ale yakshcho yoho sorochka rozirvana na spyni, to vona zbrekhala, a vin – pravdyvyy!»

[28] I koly [hospodar] pobachyv, shcho sorochka rozirvana na spyni, to skazav: «Tse shchosʹ iz vashykh zhinochykh khytroshchiv! Voistynu, velyki khytroshchi vashi

[29] Yusufe! Zabudʹ pro tse. A ty prosy proshchennya za sviy zlochyn. Voistynu, ty skoyila hrikh!»

[30] Zhinky v misti pochaly hovoryty: «Druzhyna shlyakhetnoho cholovika namahalasya zvabyty svoho molodoho raba! Vin rozpalyv yiyi prystrastʹ. Voistynu, my bachymo, shcho vona v spravzhniy omani!»

[31] Koly ta pochula pro yikhni plitky, to poslala za nymy, pryhotuvala yim lozha y dala kozhniy iz nykh nizh. Vona skazala: «Vyydy do nas!» I koly ti pobachyly yoho, to tak zakhopylysya nym, shcho porizaly sobi ruky. I vyhuknuly: «Borony Allah! Tse zh ne lyudyna, a blahorodnyy anhel!»

[32] Vona skazala: «Osʹ toy, cherez koho vy meni dorikaly! YA spravdi namahalasya zvabyty yoho, ale vin vidmovyvsya. Yakshcho vin ne zrobytʹ toho, shcho ya nakazala yomu, to potrapytʹ do vʺyaznytsi y bude odnym iz prynyzhenykh!»

[33] Toy skazav: «Hospody! Vʺyaznytsya mylisha dlya mene, nizh te, do choho vony mene zaklykayutʹ! Yakshcho ty ne vidvernesh khytroshchiv yikhnikh, to ya piddamsya yim i budu odnym iz nerozumnykh!»

[34] Hospodʹ yoho vidpoviv yomu y vidvernuv khytroshchi yikhni. Voistynu, Vin — Vsechuyuchyy, Vseznayuchyy

[35] Potim yim vydalosya — pislya toho, yak vony pobachyly dokazy — shcho yoho vse odno treba kynuty do vʺyaznytsi na pevnyy chas

[36] Razom iz nym potrapyly do vʺyaznytsi shche dva yunaky. Odyn iz nykh skazav: «YA bachyv, shcho vychavlyuyu sik iz vynohradu». A druhyy skazav: «YA bachyv, shcho nesu na holovi khlib, yakyy dzʹobayutʹ ptakhy. Roztlumach nam tse, my bachymo, shcho ty — odyn iz pravednykiv!»

[37] Vin skazav: «Ne vstyhnutʹ vam prynesty yizhu, yakoyu vas hoduyutʹ, yak ya vzhe roztlumachu vashi sny. Tse z toho, choho navchyv mene Hospodʹ miy. Voistynu, ya zalyshyv relihiyu lyudey, yaki ne viruyutʹ v Allaha y ne viruyutʹ u nastupne zhyttya

[38] YA ydu za relihiyeyu moyikh batʹkiv — Ibrahima, Iskhaka ta Yakuba. Ne hodytʹsya nam dodavaty shchosʹ Allahu v pokloninni! Taka laska Allaha do nas ta inshykh lyudey, ale bilʹshistʹ lyudey ne dyakuyutʹ

[39] O moyi druzi po vʺyaznytsi! Krashche rizni bohy chy Allah — Yedynyy, Vseperemozhnyy

[40] Vy poklonyayetesya tilʹky imenam, yakymy nazvaly yikh vy ta vashi batʹky. Allah ne vidsylav pro nykh zhodnoho dokazu. Ale rishennya nalezhytʹ tilʹky Allahu. Vin nakazav vam ne poklonyatysya nikomu, krim Nʹoho! Taka istynna relihiya, ale zh bilʹshistʹ lyudey ne znayutʹ

[41] O moyi druzi po vʺyaznytsi! Odyn iz vas bude nalyvaty vyno svoyemu volodaryu, a druhoho rozipnutʹ, i ptakhy budutʹ klyuvaty z yoho holovy. Vzhe vyrisheno spravu, pro yaku vy zapytuvaly!»

[42] I vin skazav tomu z nykh, yakoho vvazhav vryatovanym: «Z·haday pro mene pered volodarem svoyim!» Ale shaytan zmusyv yoho zabuty pro tsyu z·hadku pered volodarem, tozh [Yusuf] buv u vʺyaznytsi shche kilʹka rokiv

[43] Osʹ tsar skazav: «YA bachyv simokh tovstykh koriv, yakykh pozhyrayutʹ semero khudykh. A shche sim koloskiv — odni z nykh zeleni, a inshi sukhi. O nablyzheni! Poyasnitʹ meni son miy, yakshcho mozhete vy tlumachyty sny!»

[44] Ti skazaly: «Tse — yakisʹ rozrizneni vydinnya! A my ne vmiyemo tlumachyty takykh sniv!»

[45] Ale odyn iz tykh dvokh, yakyy uryatuvavsya, raptom z·hadav pislya dovhoho chasu y skazav: «YA rozpovim vam tlumachennya! Tilʹky vidishlitʹ mene!»

[46] «Yusufe! O pravdyvyy! Rozkazhy nam pro simokh tovstykh koriv, yakykh pozhyrayutʹ semero khudykh. I sim koloskiv — odni z nykh zeleni, a inshi sukhi. Tse treba dlya toho, shchob ya povernuvsya do lyudey i, mozhlyvo, budutʹ znaty vony!»

[47] Toy vidpoviv: «Vy budete siyaty sim rokiv, vazhko pratsyuyuchy. Zibranyy urozhay zalyshayte v koloskakh, okrim maloyi chastyny — toho, shcho vy budete yisty

[48] Potim, pislya tsʹoho, nastane sim vazhkykh rokiv, yaki zʺyidyatʹ te, shcho vy pryhotuvaly ranishe, krim maloyi chastyny — toho, shcho vy zberezhete

[49] Potim, pislya tsʹoho, nastane rik, u yakyy lyudy dochekayutʹsya doshchu, y nastane chas dlya vidzhymannya!»

[50] Todi tsar nakazav: «Pryveditʹ yoho do mene!» I koly pryyshov poslanetsʹ, toy skazav: «Povertaysya do svoho volodarya y spytay, shcho stalosya z tymy zhinkamy, yaki porizaly sobi ruky? Voistynu, Hospodʹ miy znaye pro khytroshchi yikhni!»

[51] [Tsar] zapytav: «Shcho vy skazhete pro te, yak namahalysya zvabyty Yusufa?» Ti zhinky vidpovily: «Borony Allah! My ne znayemo pro nʹoho nichoho pohanoho!» A druzhyna toho shlyakhetnoho cholovika skazala: «Osʹ teper vidkrylasya istyna! Tse ya namahalasya zvabyty yoho, a vin — odyn iz pravdyvykh

[52] YA kazhu tse dlya toho, shchob [cholovik] znav, shcho ya ne zradyla yomu potayemno, i shcho Allah ne dopomahaye khytroshcham tykh, khto zradzhuye

[53] YA ne vypravdovuyu sebe, bo lyudsʹka dusha zaklykaye do zla, khiba shcho zmyluyetʹsya nad neyu Hospodʹ miy. Voistynu, miy Hospodʹ — Proshchayuchyy, Myloserdnyy!»

[54] Tsar skazav: «Pryveditʹ yoho! YA zroblyu yoho svoyim nablyzhenym!» A koly vin pohovoryv iz nym, to skazav: «Sʹohodni ty otrymav kolo nas posadu y doviru!»

[55] Toy vidpoviv: «Postav mene nad skarbnytsyamy zemli, adzhe ya okhoronetsʹ nadiynyy i znayuchyy!»

[56] Tak My ukripyly Yusufa na zemli, tozh vin mih oselytysya tam, de zakhoche. My daruyemo mylistʹ Nashu, komu pobazhayemo, i My ne zahubymo vynahorody pravednykiv

[57] Vynahoroda nastupnoho zhyttya krashcha dlya tykh, yaki uviruvaly y buly bohoboyazlyvymy

[58] I osʹ prybuly braty Yusufa ta vviyshly do nʹoho. Vin upiznav yikh, ta vony ne vpiznaly yoho

[59] Koly vin nadilyv yikh prypasamy, to skazav: «Pryveditʹ do mene svoho brata, syna vashoho batʹka. Nevzhe vy ne bachyte, shcho ya daruyu povnu miru ta shcho ya — nayhostynnishyy iz hospodariv

[60] A yakshcho vy ne pryvedete yoho, to ya ne napovnyu vashoyi miry. I todi ne nablyzhaytesya do mene!»

[61] Ti vidpovily: «My sprobuyemo vmovyty yoho batʹka. Spravdi, my neodminno zrobymo tse!»

[62] A vin skazav sluham: «Pidkladitʹ pryneseni nymy hroshi do vʺyukiv yikhnikh. Mozhlyvo, vony znaydutʹ yikh, koly povernutʹsya do svoyikh rodyn i, mozhlyvo, vony pryydutʹ syudy znovu!»

[63] I koly vony povernulysya do svoho batʹka, to skazaly: «Batʹku nash! Bude vidmovleno nam u miri. Vidpusty z namy nashoho brata, tozh my otrymayemo miru svoyu. Spravdi, my budemo okhorontsyamy yoho!»

[64] Toy skazav: «Nevzhe ya doviryu yoho vam tak, yak kolysʹ doviryv yoho brata? Naykrashchyy okhoronetsʹ — Allah! A Vin — Naymylostyvishyy iz mylostyvykh!»

[65] I koly vony vidkryly svoyi vʺyuky, to vidnayshly tam hroshi, yaki povernuly yim. Vony skazaly: «O batʹku nash! Choho zh mozhna pobazhaty ishche? Nashi hroshi nam povernuly. My zabezpechymo nashi rodyny, zberezhemo nashoho brata y otrymayemo dodatkovo verblyuzhyy vʺyuk! Taka mira bude lehkoyu!»

[66] Toy vidpoviv: «YA ne vidishlyu yoho z vamy, doky vy ne zaprysyahnetesʹ Allahom, shcho neodminno pryvedete yoho, yakshcho tilʹky ne stanetʹsya z vamy lykho!» I koly vony prysyahnuly, to vin skazav: «Allah — Opikun toho, shcho skazano namy!»

[67] Vin skazav: «Ne zakhodʹte tudy cherez odni vorota, a yditʹ riznymy. YA nichym ne zmozhu vam dopomohty proty voli Allaha. Rishennya nalezhytʹ lyshe Allahu. Na Nʹoho ya pokladayusya y na Nʹoho nekhay pokladayutʹ spodivannya ti, khto spodivayetʹsya!»

[68] I koly vony vviyshly same tak, yak nakazav yim batʹko, to vin nichym ne mih yim dopomohty proty voli Allaha. Ale bazhannya v dushi Yakuba vdovolʹnylosya! Voistynu, vin mav znannya, yakoho My navchyly yoho, ale zh bilʹshistʹ lyudey tsʹoho ne znaye

[69] I koly vony vviyshly do Yusufa, to vin prytulyv do sebe brata y skazav: «Voistynu, ya — tviy brat. Ne zhurysya cherez te, shcho robyly vony»

[70] Koly vin nadilyv yikh prypasamy, to u vʺyuk svoho brata pidklav kelykh. A dali visnyk zaholosyv: «O vy, lyudy z karavanu! Voistynu, vy — kradiyi!»

[71] Ti obernulysya y zapytaly: «Shcho vy zahubyly?»

[72] Yim vidpovily [hlashatayi]: «Zahubyly chashu tsarya. Khto yiyi prynese, toy otrymaye verblyuzhyy vʺyuk. I ya vidpovidayu za tse!»

[73] Ti skazaly: «Klyanemosya Allahom, vy znayete, shcho my ne pryyshly syudy shyryty bezchestya na zemli. I my — ne kradiyi!»

[74] Ale yim vidpovily: «Yakoyu zh bude vidplata v tomu razi, yakshcho vy — brekhuny?»

[75] [Braty Yusufa] skazaly: «Vidplatoyu tomu, v chyyemu vʺyuku yiyi znaydutʹ, bude vin sam. Tak my vynahorodzhuyemo nechestyvtsiv!»

[76] [Yusuf] pochav obshukuvaty yikhni mishky ranishe za mishok svoho brata. A potim vin vytyahnuv [chashu] z mishka svoho brata! Taka Nasha khytristʹ dlya Yusufa, bo inakshe vin ne mih zatrymaty brata z·hidno z zakonom tsarya, yakby tsʹoho ne pobazhav Allah. My pidnosymo na vyshchyy shchabelʹ, koho pobazhayemo! I nad kozhnym znayuchym ye shche bilʹsh Znayuchyy!»

[77] A ti skazaly: «Yakshcho vkrav vin, to shche ranishe krav yoho brat!» Yusuf prykhovav tse v sobi y ne vidkryvsya yim, a tilʹky podumav: «Ale y hirke zh vashe stanovyshche! Allah znaye pro te, shcho vyhaduyete vy!»

[78] Ti vidpovily: «O shlyakhetnyy choloviche! Voistynu, yoho batʹko vzhe staryy. Tozh zatrymay zamistʹ nʹoho kohosʹ inshoho sered nas. Voistynu, my bachymo, shcho ty — pravednyk!»

[79] Toy skazav: «Ryatuy Allah, shchob my zatrymaly kohosʹ inshoho, a ne toho, u koho znayshly nashu rich! Todi my buly b nespravedlyvi!»

[80] Koly vony vtratyly nadiyu zabraty yoho, to zibralysya na samoti dlya rozmovy. Naystarshyy iz nykh skazav: «Nevzhe vy ne znayete toho, shcho vash batʹko vymahav prysyahnuty pered Allahom, a takozh toho, yak vy skryvdyly Yusufa? YA ne pidu z tsiyeyi zemli, doky meni ne dozvolytʹ batʹko, abo Allah ne vynese svoho rishennya meni. A Vin — naykrashchyy iz suddiv

[81] Tozh povertaytesya do svoho batʹka y skazhitʹ: «O batʹku nash! Voistynu, tviy syn vkrav. My svidchymo tilʹky pro te, shcho znayemo, tozh nam bulo nevidomo pro potayemne

[82] Zapytay zhyteliv selyshcha, v yakomu my buly, a takozh lyudey karavanu, z yakym my povernulysya syudy. My hovorymo pravdu!»

[83] [Yakub] vidpoviv: «Vashi dushi zvabyly vas, ale terpinnya krashche. Mozhlyvo, Allah poverne meni vsikh razom. Voistynu, Vin — Vseznayuchyy, Mudryy!»

[84] Vidvernuvsya y skazav: «Shkoda Yusufa!» Ochi yoho pobilily vid smutku, yakyy vin strymuvav

[85] [Dity] skazaly yomu: «Klyanemosya Allahom, yakshcho ty ne prypynysh z·haduvaty Yusufa, to zaslabnesh abo y diydesh do zahybeli!»

[86] Vin skazav: «Voistynu, zi svoyim lykhom i zhurboyu ya zvertayusya tilʹky do Allaha y znayu vid Allaha te, choho ne znayete vy

[87] O syny moyi! Yditʹ i vidshukayte Yusufa ta yoho brata. Ne vtrachayte nadiyi na mylistʹ Allaha. Voistynu, vtrachayutʹ nadiyu na mylistʹ Allaha tilʹky neviruyuchi lyudy!»

[88] I koly vony vviyshly do [Yusufa], to skazaly: «O shlyakhetnyy choloviche! Lykho zachepylo nas ta rid nash. Hroshey u nas nebahato, ale daruy nam povnu miru y vyyavy shchedristʹ do nas. Voistynu, Allah vynahorodzhuye tykh, yaki dayutʹ pozhertvy!»

[89] Vin skazav: «Chy vy zrozumily, shcho zrobyly z Yusufom i yoho bratom, koly shche buly nevihlasamy?»

[90] Ti zapytaly: «Nevzhe ty — Yusuf?» Vin vidpoviv: «Tak, ya — Yusuf. A tse — miy brat! Allah daruvav nam Svoyu mylistʹ. Voistynu, yakshcho khto bohoboyazlyvyy i terplyachyy, to Allah ne hubytʹ vynahorody pravednykiv!»

[91] Vony skazaly: «Klyanemosʹ Allahom! Vin viddav tobi perevahu, a my buly hrishnykamy!»

[92] [Yusuf] skazav: «Sʹohodni ya ne dokoryayu vam. Nekhay Allah prostytʹ vas, a Vin — Naymylostyvishyy iz mylostyvykh

[93] Iditʹ iz moyeyu sorochkoyu ta vkryyte neyu oblychchya moho batʹka, shchob vin prozriv. I pryveditʹ do mene vsyu rodynu moyu!»

[94] Shchoyno karavan vyyshov, yikhniy batʹko skazav: «Voistynu, ya vidchuvayu zapakh Yusufa, yakshcho tilʹky vy ne skazhete, shcho ya vtratyv rozum!»

[95] Yomu skazaly: «Klyanemosʹ Allahom, ty perebuvayesh u svoyiy davniy omani!»

[96] I koly pryyshov dobryy visnyk i nakryv oblychchya yoho, to vin znovu stav zryachym. I skazav: «Chy ya ne hovoryv vam, shcho znayu vid Allaha te, choho ne znayete vy?»

[97] Skazaly [syny]: «O batʹku nash! Poprosy proshchennya za provyny nashi, adzhe my buly hrishnykamy!»

[98] Toy vidpoviv: «YA budu prosyty proshchennya dlya vas u Hospoda vashoho! Voistynu, Vin — Proshchayuchyy, Myloserdnyy!»

[99] I koly vony vviyshly do Yusufa, to vin prytulyv do sebe batʹkiv i skazav: «Vkhodʹte do Yehyptu bezpechno, yakshcho tsʹoho pobazhaye Allah!»

[100] Vin pidnyav svoyikh batʹkiv na tron, ale vony skhylylysʹ pered nym u zemnomu pokloni. [Yusuf] skazav: «O batʹku miy! Tse — tlumachennya moho davnʹoho snu. Hospodʹ miy zrobyv yoho pravdoyu. Vin uchynyv zi mnoyu yaknaykrashche, koly vyzvolyv mene z vʺyaznytsi, a takozh koly pryviv vas iz pusteli — pislya toho, yak shaytan posiyav vorozhnechu mizh mnoyu ta bratamy moyimy. Voistynu, miy Hospodʹ laskavyy do toho, do koho pobazhaye! Voistynu, Vin — Vseznayuchyy i Mudryy

[101] Hospodʹ daruvav meni vladu y navchyv mene tlumachyty sny. Tvoretsʹ nebes i zemli, Ty — miy Pokrovytelʹ u zhytti zemnomu y nastupnomu! Zabery mene viddanym Tobi y pryyednay mene do tykh, yaki roblyatʹ dobro!»

[102] Tse — zvistky pro potayemne, yaki My rozpovidayemo tobi. Ty ne buv razom iz nymy, koly vony obʺyednalysya zadlya khytroshchiv

[103] Bilʹshistʹ lyudey — khoch by ty y prahnuv tsʹoho — ne uviruye

[104] I ty ne prosysh u nykh vynahorody, adzhe tse lyshe nahaduvannya dlya svitiv

[105] Yak bahato znamenʹ na nebesakh i na zemli, povz yaki vony prokhodyatʹ i vidvertayutʹsya

[106] Bilʹshistʹ iz nykh viruye v Allaha, dodayuchy Yomu rivnykh u pokloninni

[107] Nevzhe vony zakhyshcheni vid toho, shcho nakryye yikh zavisoyu kara Allaha, abo y pryyde raptovo Chas, koly vony tsʹoho y ne vidchuvatymutʹ

[108] Skazhy: «Tse — miy shlyakh. Razom iz tymy, khto yde za mnoyu, ya zaklykayu do Allaha tak, yak meni dano tse zrozumity. Preslavnyy Allah! YA ne bahatobozhnyk!»

[109] Shche ranishe za tebe My vidsylaly do zhyteliv selyshch cholovikiv, yaki maly vid Nas odkrovennya. Nevzhe [bahatobozhnyky] ne podorozhuvaly zemleyu ta ne bachyly, yakym buv kinetsʹ tykh, khto zhyv ranishe? Nastupne zhyttya krashche dlya bohoboyazlyvykh! To nevzhe vy ne rozumiyete

[110] A koly poslantsi vpadaly u vidchay i dumaly, shcho yikh vyznaly brekhunamy, to prykhodyla do nykh Nasha dopomoha, i My ryatuvaly, koho bazhaly. Ta ne vidvernuty kary Nashoyi vid hrishnykh lyudey

[111] V opovidanni pro nykh ye povchannya dlya obdarovanykh rozumom. Tse ne vyhadana rozpovidʹ, ale pidtverdzhennya toho, shcho bulo ranishe, rozriznennya kozhnoyi rechi, pryamyy shlyakh i mylistʹ dlya viruyuchykh lyudey

[1] Alif. Lyam. Mim. Ra. Tse — znamennya Pysannya. Zislane tobi vid Hospoda tvoho — istyna, ale bilʹshistʹ lyudey ne viruye

[2] Allah — Toy, Khto zviv nebesa bez opory, yaku b vy mohly bachyty. Potim Vin utverdyvsya na troni, pidkoryv sontse y misyatsʹ. Plynutʹ vony do vyznachenoho stroku. Keruye Vin spravamy y poyasnyuye znamennya — mozhlyvo, vy budete vpevneni v zustrichi z Hospodom svoyim

[3] Vin — Toy, Khto prostyah zemlyu y postavyv na niy hory y richky. Iz kozhnoho plodu Vin zrobyv dvi pary. Vin nakryvaye nichchyu denʹ. Voistynu, v tsʹomu znamennya dlya lyudey, yaki myslyatʹ

[4] YE na zemli sumizhni dilyanky, vynohradni sady, posivy, a takozh palʹmy – ti, yaki rostutʹ iz odnoho korenya, y ti, yaki rostutʹ iz riznykh koreniv. Zroshuyutʹsya vony tiyeyu samoyu vodoyu, ale My robymo odni z nykh krashchymy za smakom, nizh inshi. Voistynu, v tsʹomu znamennya dlya lyudey, yaki rozumiyutʹ

[5] Yakshcho ty dyvuyeshsya chomusʹ, to podyvuysya yikhnim slovam: «Nevzhe my, stavshy prakhom, postanemo v novomu tvorinni?» Taki ti, yaki ne viruyutʹ u Hospoda svoho, taki ti, u koho na shyyakh puta, taki zhyteli vohnyu, de vony y budutʹ vichno

[6] Vony prahnutʹ vid tebe lykha shvydshe, nizh dobra, khocha shche ranishe za nykh buly pryklady kary. Voistynu, tviy Hospodʹ daruye proshchennya lyudyam za yikhnyu nespravedlyvistʹ. Voistynu, tviy Hospodʹ — suvoryy u pokaranni

[7] Hovoryatʹ ti, yaki ne uviruvaly: «Chomu ne zislano yomu znamennya vid Hospoda yoho?» Ale zh ty tilʹky zasterihach. I u kozhnoho narodu — sviy providnyk

[8] Allah znaye te, shcho nese v sobi zhinka, skilʹky zmenshylosʹ i zbilʹshylosʹ u kozhnomu loni. Voistynu, kozhna rich u Nʹoho maye miru

[9] Znayuchyy potayemne y vidkryte, Velykyy, Pidnesenyy

[10] Odnakovo dlya Nʹoho — chy khtosʹ prykhovuye svoye slovo chy promovlyaye yoho, chy khtosʹ khovayetʹsya unochi chy yde vdenʹ

[11] Anhely ydutʹ za lyudynoyu odni za odnymy — zzadu y poperedu, okhoronyayuchy yiyi za nakazom Allaha. Voistynu, Allah ne zminyuye lyudey, doky vony ne zminyatʹ samykh sebe. Ta yakshcho Allah pobazhaye lyudyam zla, to nishcho ne vidverne yoho. I nemaye dlya nykh, zamistʹ Nʹoho, pokrovytelya

[12] Vin — Toy, Khto pokazuye vam blyskavku yak strakh i nadiyu, i Vin utvoryuye vazhki khmary

[13] Hrim slavytʹ Yoho khvaloyu, a takozh anhely — vid strakhu pered Nym. Vin posylaye blyskavky, vrazhayuchy nymy, koho pobazhaye. Sperechayutʹsya pro Nʹoho, a Vin — mohutniy u kari

[14] Yomu nalezhytʹ zaklyk do istyny! A ti, yakykh vony klychutʹ, okrim Nʹoho, niyak yim ne vidpovidayutʹ. Adzhe vony skhozhi na toho, khto prostyahaye ruky do vody, namahayuchysʹ pidnesty yiyi do rota, ale ne mozhe tsʹoho zrobyty. Molytva neviruyuchykh lyshe omana

[15] Usi, khto na nebesakh i na zemli, a takozh yikhni tini vklonyayutʹsya Allahu, dobrovilʹno ta prymusovo, zranku ta vvecheri

[16] Zapytay: «Khto Hospodʹ nebes i zemli?» I skazhy: «Allah!» Skazhy: «Nevzhe vy vzyaly sobi u pokrovyteli zamistʹ Nʹoho tykh, khto ne maye vlady prynesty korystʹ chy zapodiyaty shkodu navitʹ samym sobi?» Skazhy: «Chy rivni mizh soboyu slipyy i zryachyy, chy rivni mizh soboyu temryava y svit­lo?» Chy vony vvazhayutʹ, shcho Allah maye pomichnykiv, yaki tvoryatʹ tak, yak tvorytʹ Vin, a tvorinnya Yoho skhozhe na yikhnye? Skazhy: «Allah — Tvoretsʹ kozhnoyi rechi. Vin — Yedynyy, Vseperemozhnyy!»

[17] Vin prolyvaye z neba vodu, yakoyu dolyny napovnyuyutʹsya vidpovidno do svoyikh rozmiriv. Na svoyiy poverkhni potik nese pinu. Taka sama pina zʺyavlyayetʹsya y na tomu, shcho vony plavlyatʹ u vohni, vyroblyayuchy prykrasy abo yakesʹ nachynnya. Tak Allah poyasnyuye istynu y nepravdu. Z·hodom pina znykne, a te, shcho prynosytʹ korystʹ lyudyam, zalyshytʹsya na zemli. Tak Allah navodytʹ prytchi

[18] Na tykh, yaki vidpovily svoyemu Hospodu, chekaye naykrashche. A yakby u tykh, yaki ne vidpovily Yomu, bulo vse, shcho na zemli y shche stilʹky zh, to vony neodminno sprobuvaly b vidkupytysʹ. Na nykh chekaye hirka vidplata, i prytulkom yikhnim bude heyena. Yakyy merzotnyy tsey prytulok

[19] Nevzhe toy, khto znaye, shcho zislane tobi vid Hospoda tvoho — istyna, takyy samyy, yak i slipyy? Voistynu, z·haduyutʹ tse tilʹky obdarovani rozumom

[20] yaki vykonuyutʹ obitsyanku pered Allahom i ne porushuyutʹ zapovitu

[21] yaki zʺyednuyutʹ te, shcho nakazav zʺyednuvaty Allah, mayutʹ strakh pered Hospodom svoyim i boyatʹsya suvoroyi vidplaty

[22] yaki vyyavlyayutʹ terpinnya, prahnuchy do lyku Hospoda svoho, zvershuyutʹ molytvu, tayemno y vidkryto zhertvuyutʹ iz toho, chym My yikh nadilyly, vidshtovkhuyutʹ zlo dobrom. Chekaye na nykh ostannya obytelʹ –

[23] sady Edenu, kudy vony vviydutʹ razom zi svoyimy pravednymy batʹkamy, druzhynamy y nashchadkamy. Do nykh budutʹ vkhodyty anhely cherez usi vorota

[24] «Myr vam za terpinnya vashe!» Yaka zh prekrasna ostannya obytelʹ

[25] A na tykh, yaki porushuyutʹ obitsyane pered Allahom pislya zavitu z Nym, yaki rozryvayutʹ te, shcho Allah nakazav zʺyednuvaty, i yaki poshyryuyutʹ bezchestya na zemli — chekaye na nykh proklyattya y chekaye nayhirsha obytelʹ

[26] Allah zbilʹshuye nadil, komu pobazhaye, y zmenshuye, komu pobazhaye. Vony radiyutʹ zemnomu zhyttyu, ale zhyttya zemne v porivnyanni z zhyttyam nastupnym — lyshe tymchasova nasoloda

[27] Hovoryatʹ ti, yaki ne uviruvaly: «Chomu ne zislano yomu znamennya vid Hospoda yoho?» Skazhy: «Voistynu, Allah zbyvaye zi shlyakhu, koho pobazhaye, ta vede pryamym shlyakhom toho, khto do Nʹoho navertayetʹsya

[28] tykh, yaki uviruvaly y znayshly spokiy dlya svoyikh serdetsʹ u z·haduvanni Allaha!» Khiba zh ne v z·haduvanni Allaha znakhodyatʹ spokiy sertsya

[29] Na tykh, yaki uviruvaly y robyly dobro, chekaye blazhenstvo ta naykrashchyy prytulok

[30] Tak My vidislaly tebe do narodu, ranishe yakoho zhyly inshi narody, shchob ty chytav yomu te, shcho My tobi vidkryly. Ale vony ne uviruvaly v Mylostyvoho. Skazhy: «Vin — Hospodʹ miy, nemaye boha, krim Nʹoho! Na Nʹoho ya pokladayusya y do Nʹoho ya povernusya!»

[31] Yakby cherez yakesʹ [pysannya] rukhalysʹ hory, vyvertalasya zemlya chy hovoryly pomerli, to tse buv by Koran. Ale vsya sprava nalezhytʹ Allahu. Nevzhe ti, yaki uviruvaly, ne znayutʹ, shcho yakby Allah pobazhav, to Vin poviv by pryamym shlyakhom usikh lyudey? Tykh, yaki ne uviruvaly, budutʹ i dali vrazhaty lykha za te, shcho vony robyly. Abo vony budutʹ poryad iz yikhnimy zhytlamy, doky ne pryyde obitsyane Allahom. Voistynu, Allah ne porushuye obitsyanky

[32] Iz poslantsiv, yaki zhyly ranishe za tebe, takozh hluzuvaly. YA davav yim pevnyy chas, a potim karav otykh. Yakym zhe bulo tse pokarannya

[33] Nevzhe Toy, Khto nahlyadaye za kozhnoyu dusheyu y tym, shcho vona otrymala, skhozhyy na [idoliv]? Bahatobozhnyky dodayutʹ Allahu rivnykh u pokloninni. Skazhy: «Nazvitʹ yikh! Chy vy rozpoviste Yomu shchosʹ take, choho Vin ne znaye na zemli, chy vashi slova — pusti?» Ale vydalysya prekrasnymy dlya neviruyuchykh yikhni khytroshchi y zbyly yikh zi shlyakhu! Koho Allah zbyv zi shlyakhu, tomu nemaye providnyka

[34] Na nykh ochikuye pokarannya v zemnomu zhytti, a pokarannya zhyttya nastupnoho bude shche vazhchym! Ale nemaye dlya nykh zamistʹ Allaha zakhysnyka

[35] Osʹ obraz rayu, obitsyanoho bohoboyazlyvym: tam techutʹ riky, a yizha ta zatinok nevycherpni. Otakyy kinetsʹ dlya bohoboyazlyvykh, a kintsem dlya neviruyuchykh bude vohonʹ

[36] Ti, yakym My daruvaly Pysannya, radiyutʹ tomu, shcho My zislaly tobi. Ale ye taki hrupy, yaki zaperechuyutʹ chastynu z nʹoho. Skazhy: «Meni nakazano lyshe poklonyatysʹ Allahu y ne dodavaty Yomu rivnykh u pokloninni. Do Nʹoho ya zaklykayu y do Nʹoho povernennya!»

[37] Otak My zislaly Koran arabsʹkoyu movoyu yak zakon. Yakshcho ty pidesh za yikhnimy prystrastyamy pislya toho, yak do tebe pryyshlo znannya, to ne bude tobi zamistʹ Allaha ni pokrovytelya, ni zakhysnyka

[38] My vidsylaly poslantsiv ranishe za tebe y daruvaly yim druzhyn i nashchadkiv. Ale zhoden poslanetsʹ ne mih pokazaty znamennya bez dozvolu Allaha. Dlya kozhnoho stroku — svoye Pysannya

[39] Allah skasovuye te, shcho pobazhaye, i vstanovlyuye te, shcho pobazhaye. U Nʹoho — Matir Pysannya

[40] Chy My pokazhemo tobi chastynu toho, shcho obitsyaly yim, chy tebe zaberemo — ty povynen tilʹky peredaty odkrovennya, a vidplata bude za Namy

[41] Nevzhe neviruyuchi ne bachatʹ, yak My zmenshuyemo yikhnyu zemlyu z krayiv? Vyrishuye Allah, i nikhto ne skasuye Yoho rishennya. Vin shvydkyy u vidplati

[42] Khytruvaly y ti, yaki zhyly ranishe za nykh, ale vsi khytroshchi nalezhatʹ Allahu! Vin znaye te, shcho otrymuye kozhna dusha. Skoro neviruyuchi diznayutʹsya, komu nalezhytʹ ostannya obytelʹ

[43] Ti, yaki ne uviruvaly, hovoryatʹ: «Niyakyy ty ne poslanetsʹ!» Skazhy: «Dostatnʹo Allaha yak Svidka mizh mnoyu ta vamy, a takozh tykh, khto znaye Pysannya!»

[1] Alif. Lyam. Ra. Tse Pysannya zislano tobi dlya toho, shchob ty vyviv lyudey iz temryavy do svitla z dozvolu Hospoda yikhnʹoho, do shlyakhu Velykoho, Khvalymoho

[2] Allaha, Yakomu nalezhytʹ use, shcho na nebesakh i na zemli. Hore neviruyuchym vid suvoroho pokarannya

[3] tym, yaki viddayutʹ perevahu zemnomu zhyttyu pered zhyttyam nastupnym i zbyvayutʹ zi shlyakhu Allaha, prahnuchy vykryvyty yoho. Vony opynylysʹ u hlybokiy omani

[4] My vidsylaly poslantsyamy tilʹky tykh, khto hovoryv movoyu svoho narodu, shchob vony zrozumilo poyasnyuvaly. Allah uvodytʹ v omanu, koho pobazhaye, i vede pryamym shlyakhom, koho pobazhaye. Vin — Vsemohutniy, Mudryy

[5] I My vidislaly Musu zi znamennyamy Nashymy: «Vyvedy sviy narod iz temryavy do svitla ta nahaday yim pro Dni Allaha». Voistynu, v tsʹomu — znamennya dlya kozhnoho terplyachoho, vdyachnoho

[6] Osʹ Musa skazav narodu svoyemu: «Z·hadayte mylistʹ Allaha do vas, koly vas bulo vryatovano Nym vid rodu Firauna. Vony zavdavaly vam strazhdanʹ, ubyvaly vashykh syniv i lyshaly zhyvymy vashykh zhinok. U tsʹomu dlya vas — velyke vyprobuvannya vid Hospoda vashoho

[7] Osʹ vash Hospodʹ spovistyv: «Yakshcho vy budete vdyachnymy, YA daruyu vam ishche bilʹshe! A yakshcho vy budete nevdyachnymy, to Moye pokarannya suvore!»

[8] Musa skazav: «A yakshcho nevdyachnymy budete vy ta vsi, khto na zemli, to Allah — Bahatyy, Khvalymyy!»

[9] Nevzhe do vas ne prykhodyly zvistky pro tykh, yaki zhyly ranishe za vas – narod Nukha, adytiv, samudytiv, a takozh pro tykh, yaki zhyly pislya nykh, i pro yakykh znaye tilʹky Allah? Prykhodyly do nykh poslantsi yikhni z yasnymy znamennyamy, ale ti zatulyaly rukamy svoyi vusta y hovoryly: «My ne viruyemo v te, z chym poslano vas, i perebuvayemo u velykomu sumnivi shchodo toho, do choho vy nas zaklykayete!»

[10] Yikhni poslantsi hovoryly: «Nevzhe vy mayete sumnivy shchodo Allaha, Tvortsya nebes i zemli? Vin klyche vas, shchob prostyty vam hrikhy vashi y vidstrochyty do pevnoho chasu». Ti vidpovidaly: «Ta vy – lyudy, taki sami, yak i my. Vy prahnete vidvernuty nas vid toho, chomu poklonyalysʹ nashi batʹky. Tozh pokazhitʹ nam dokaz yasnyy!»

[11] Yikhni poslantsi hovoryly yim: «My — lyudy, taki sami, yak i vy. Prote Allah daruye mylistʹ tomu z rabiv Svoyikh, komu pobazhaye. My ne damo vam dokazu bez dozvolu Allaha. I nekhay viruyuchi pokladayutʹsya na Allaha

[12] Chomu zh nam ne pokladatysya na Allaha, yakshcho Vin poviv nas nashymy shlyakhamy? My sterpymo te, chym vy obrazhayete nas! I nekhay ti, khto pokladaye spodivannya, pokladayutʹsya na Allaha!»

[13] Ti, yaki ne poviryly svoyim poslantsyam, skazaly: «My neodminno vyzhenemo vas zi svoyeyi zemli, yakshcho vy ne povernetesya do nashoyi relihiyi». Ale Hospodʹ yikhniy vidkryv yim: «My neodminno znyshchymo nechestyvtsiv

[14] a pislya nykh My zaselymo zemlyu vamy. Tse — dlya tykh, khto boyitʹsya postaty peredi Mnoyu ta khto boyitʹsya pohrozy!»

[15] Vony prosyly pro peremohu — i kozhen upertyy suprotyvnyk zaznav vtrat

[16] Poperedu na nʹoho chekaye heyena, a napuvatymutʹ yoho napoyem iz hnoyu

[17] Vin pytyme yoho kovtkamy, prote ledʹ zmozhe prokovtnuty. Smertʹ otochytʹ yoho z usikh bokiv, ale vin ne pomre. A poperedu na nʹoho chekaye zhorstoka kara

[18] Vchynky tykh, yaki ne uviruvaly, podibni do popelu, rozviyanoho v buremnyy denʹ vitrom. Vony ne matymutʹ niyakoyi vlady nad tym, shcho otrymaly. Tse — hlyboka omana

[19] Nevzhe ty ne bachysh, shcho Allah stvoryv nebesa y zemlyu v istyni? Yakshcho Vin pobazhaye, to zabere vas i pryvede tvorinnya nove

[20] I tse dlya Allaha zovsim nevazhko

[21] Usi postanutʹ pered Allahom! Slabki skazhutʹ tym, yaki vyvyshchuvalysʹ: «My yshly slidom za vamy! Chy mozhete pozbavyty nas khocha b vid chastky kary Allaha?» Ti skazhutʹ: «Yakby Allah poviv nas pryamym shlyakhom, to y my povely b vas pryamym shlyakhom! Vse odno nam, budemo my sumuvaty chy terpity — nemaye poryatunku dlya nas!»

[22] Koly spravu bude vyrisheno, shaytan skazhe: «Voistynu, obitsyanka Allaha — pravdyva obitsyanka, a svoyeyu obitsyankoyu ya obmanuv vas! YA ne mav nad vamy vlady, a tilʹky klykav vas. Vy meni vidpovily, tozh ne dokoryayte meni, a dokoryayte sobi! YA ne pomichnyk vam, a vy ne pomichnyky meni. YA neprychetnyy do toho, shcho vy ranishe poklonyalysya meni [narivni z Allahom]!» Voistynu, neviruyuchykh chekaye bolisna kara

[23] Tykh, yaki uviruvaly y robyly dobri spravy, vvedutʹ do sadiv rayu, de techutʹ riky. Z dozvolu Hospoda yikhnʹoho budutʹ vony tam vichno! Vitannyam yikhnim tam bude «Myr!»

[24] Nevzhe ty ne bachysh, yak Allah navodytʹ prytchi? Dobre slovo skhozhe na dobre derevo, korinʹ yakoho mitsnyy, a hilky syahayutʹ neba

[25] Vono postiyno daye plody z dozvolu Hospoda yoho. Allah navodytʹ prytchi dlya lyudey — mozhlyvo, vony zamyslyatʹsya

[26] A pohane slovo podibne do pohanoho dereva, vyrvanoho z zemli — vono ne maye osnovy

[27] Tykh, yaki uviruvaly, Allah utverdzhuye slovom tverdym yak u zemnomu, tak i v nastupnomu zhytti. Allah zbyvaye nechestyvtsiv zi shlyakhu; Allah robytʹ, shcho pobazhaye

[28] Nevzhe ty ne bachyv tykh, yaki zminyly mylistʹ Allaha na nevirʺya ta vkynuly sviy narod u mistse zahybeli –

[29] heyenu, kudy vviydutʹ vony! Yakyy merzotnyy tsey prytulok

[30] Vony dodavaly Allahu rivnykh, shchob zbyvaty z Yoho shlyakhu. Skazhy: «Nasolodzhuytesʹ blahamy, ale, voistynu, prytulkom vashym bude vohonʹ!»

[31] Skazhy Moyim rabam, yaki uviruvaly, shchob vony zvershuvaly molytvu y zhertvuvaly tayemno y vidkryto te, chym nadilyly My yikh, ranishe, nizh pryyde Denʹ, koly ne bude ni torhivli, ni druzhby

[32] Allah — Toy, Khto stvoryv nebesa y zemlyu, prolyv iz neba vodu y vyrostyv neyu plody dlya vashoho prozhytku. Vin pidkoryv vam korabli, yaki plyvutʹ morem za nakazom Yoho. Vin pidkoryv vam riky

[33] y pidkoryv vam sontse y misyatsʹ, yaki nevpynno rukhayutʹsya, pidkoryv vam nich i denʹ

[34] Vin daruvav vam use, shcho vy prosyly. Yakshcho vy pochnete rakhuvaty mylosti Allaha, to ne perelichyte yikh. Voistynu, lyudyna — nespravedlyva y nevdyachna

[35] Osʹ skazav Ibrahim: «Hospody! Zroby tse misto bezpechnym i vryatuy mene y syniv moyikh vid pokloninnya idolam

[36] Hospody! Voistynu, vony zbyly zi shlyakhu bahatʹokh lyudey! I khto pide za mnoyu, toy vid mene. A khto ne slukhatyme mene, to Ty — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[37] Hospody nash! YA poselyv chastynu nashchadkiv svoyikh u dolyni, de nemaye posiviv, bilya Tvoho Zaboronenoho Domu. Hospody nash! Nekhay vony zvershuyutʹ molytvu. Spovny lyudsʹki sertsya lyubovʺyu do nykh i nadily yikh plodamy — mozhlyvo, vony budutʹ vdyachni

[38] Hospody nash! Ty znayesh te, shcho my prykhovuyemo y shcho vidkryvayemo. Nishcho ne prykhovayetʹsya vid Allaha ni na zemli, ni u nebi

[39] Khvala Allahu, yakyy daruvav meni na skhyli viku Ismayilya ta Iskhaka! Voistynu, Hospodʹ miy chuye molytvy

[40] Hospody! Zroby mene y moyikh nashchadkiv stiykymy v molytvi! Hospody nash! Pryymy zaklyky nashi

[41] Hospody nash! Prosty hrikhy meni, batʹkam moyim i viruyuchym u toy Denʹ, koly bude vidplata!»

[42] Ne dumay, shcho Allah ne pomichaye toho, shcho roblyatʹ nechestyvtsi. Vin daruvav yim vidstrochku do toho Dnya, koly zastyhnutʹ pohlyady

[43] i vony pospishatymutʹ, zadershy holovy. Yikhni pohlyady zastyhnutʹ, a sertsya budutʹ spustosheni

[44] Zasterihay lyudey vid toho Dnya, koly pryyde pokarannya. Ti, yaki buly nespravedlyvi, skazhutʹ: «Hospody nash! Daruy nam vidstrochku do blyzʹkoho chasu! My vidpovimo na tviy zaklyk i pidemo za poslantsyamy!» [Skazhutʹ yim:] «A chy ne klyalysya vy ranishe, shcho nikoly ne znyknete

[45] Vy zhyvete u zhytlakh tykh, yaki buly nespravedlyvi sami do sebe. Vam zrozumilo, yak My vchynyly z nymy, i My navodyly dlya vas prytchi»

[46] Vony vdavalysya do khytroshchiv, ale Allah znaye yikhni khytroshchi, y tsi khytroshchi nespromozhni zsunuty hory

[47] Ne dumay, shcho Allah porushuye svoyu obitsyanku. Voistynu, Allah — Velykyy, Volodar vidplaty

[48] Toho Dnya zemlya zminytʹsya inshoyu, tak samo, yak i nebesa. Postanutʹ vony pered Allahom — Yedynym, Vseperemozhnym

[49] Toho Dnya ty pobachysh hrishnykiv, zakutykh u kaydany

[50] Odyah yikhniy bude zi smoly, a oblychchya pokryvatyme vohonʹ

[51] shchob Allah vidplatyv kozhniy dushi za te, shcho robyla vona. Voistynu, Allah shvydkyy u vidplati

[52] Tse — poslannya do lyudey, shchob yikh zasterihaly nym, i shchob znaly vony, shcho Vin — Yedynyy Boh. I nekhay zamyslyatʹsya obdarovani rozumom

[1] Alif. Lyam. Ra. Tse — znamennya Pysannya i yasnoho Koranu

[2] Ti, yaki ne viruyutʹ, napevno, pobazhayutʹ staty musulʹmanamy

[3] Zalysh yikh, nekhay yidyatʹ, nasolodzhuyutʹsya blahamy y tishatʹsya zi svoyikh nadiy. Skoro diznayutʹsya vony

[4] Selyshcha, znyshcheni Namy, maly vstanovlenyy strok

[5] Zhodna hromada ne mozhe ni vyperedyty chasu svoho, ni vidstrochyty yoho

[6] Vony skazaly: «O toy, yakomu zislano Nahaduvannya! Ty — bozhevilʹnyy

[7] Chomu ty ne pryyshov do nas iz anhelamy, yakshcho ty odyn iz pravdyvykh?»

[8] My vidsylayemo anheliv tilʹky z istynoyu, i todi nikomu ne bude vidstrochky

[9] Voistynu, My zislaly Nahaduvannya i, voistynu, My berezhemo yoho

[10] My shche ranishe vidsylaly [poslantsiv] do davnikh narodiv

[11] Yakyy by poslanetsʹ do nykh ne prykhodyv, vony hluzuvaly z nʹoho

[12] Tak My vkladayemo tse v sertsya hrishnykiv

[13] Vony ne viruyutʹ, khoch uzhe y buv pryklad davnikh narodiv

[14] Yakby My vidkryly dlya nykh nebesni vorota y vony b tudy pidnyalysya

[15] to neodminno skazaly b: «Pohlyady nashi zatʹmarylysʹ, a my zacharovani!»

[16] My stvoryly na nebi rizni suzirʺya ta prykrasyly yoho dlya tykh, khto dyvytʹsya

[17] I My berezhemo yoho vid kozhnoho kamenovanoho shaytana

[18] A yakshcho vin pochne pidslukhovuvaty, to za nym pozhenetʹsya yaskrava zorya

[19] I My rozislaly zemlyu y vstanovyly tam hory, a takozh vyrostyly tam kozhnu zvazhenu rich

[20] My stvoryly na zemli zasoby prozhyttya dlya vas i dlya tykh, koho vy ne hoduyete

[21] i nemaye rechey, skhovyshch yakykh ne bulo b u Nas. My vidsylayemo yikh tilʹky u vyznacheniy miri

[22] My vidislaly vitry, yaki zaplidnyuyutʹ, i prolyly z neba vodu, yakoyu vas napuvayemo. Ale vy ne mozhete yiyi zberehty

[23] Voistynu, My daruyemo zhyttya i smertʹ. My budemo spadkoyemtsyamy

[24] My znayemo vashykh poperednykiv i nastupnykiv

[25] Voistynu, Tviy Hospodʹ zbere yikh usikh! Voistynu, Vin — Mudryy, Vseznayuchyy

[26] My stvoryly lyudynu z sukhoyi hlyny, mulu, zatverdiloho u formi

[27] A dzhyna My stvoryly shche ranishe — z palayuchoho vohnyu

[28] Osʹ tviy Hospodʹ skazav anhelam: «Voistynu, YA stvoryu lyudynu z sukhoyi hlyny, mulu, zatverdiloho v formi

[29] I koly YA rozmiryu yiyi ta vdykhnu v neyi zi Svoho Dukhu, to vpaditʹ pered neyu nytsʹ, nyzʹko klanyayuchysʹ!»

[30] I vklonylysya vsi anhely

[31] krim Iblisa — vin vidmovyvsya buty z tymy, yaki vklonylysya

[32] Skazav Allah: «Iblise! Shcho z toboyu, adzhe ty ne z tymy, yaki vklonylysya?»

[33] Toy vidpoviv: «YA ne vklonyusya lyudyni, yaku Ty stvoryv iz sukhoyi hlyny, mulu, zatverdiloho u formi!»

[34] Skazav Allah: «Vyydy zvidsy! Budesh ty kamenovanyy

[35] Proklyattya bude nad toboyu azh do Sudnoho Dnya!»

[36] Toy skazav: «Daruy meni vidstrochku — do toho Dnya, koly voskresnutʹ vony!»

[37] Vin vidpoviv: «Voistynu, ty — odyn iz tykh, komu dano vidstrochku

[38] do toho Dnya, chas yakoho vyznacheno!»

[39] Toy skazav: «Hospody! Za te, shcho Ty spokusyv mene, ya prykrashu dlya nykh te, shcho na zemli, y neodminno spokushu yikh usikh

[40] okrim Tvoyikh rabiv sered nykh, yaki obrani»

[41] Vin skazav: «Tse — pryamyy shlyakh do Mene

[42] Voistynu, nemaye v tebe vlady nad Moyimy rabamy, krim tykh, yaki spokusyatʹsya y pidutʹ za toboyu

[43] Voistynu, heyena — mistse, obitsyane yim usim

[44] Vona maye sim vorit i dlya kozhnykh vorit pryznacheno yikhnyu chastynu

[45] Voistynu, bohoboyazlyvi budutʹ u sadakh rayu, sered dzherel!»

[46] Uviyditʹ syudy z myrom — u bezpetsi vy

[47] My ochystymo yikhni sertsya vid nenavysti, tozh vony, nache braty, lezhatymutʹ na lozhakh, povernuvshysʹ odyn do odnoho

[48] Tam ne torknetʹsya yikh vtoma, i ne vyydutʹ vony zvidty

[49] Spovisty Moyikh rabiv pro te, shcho YA — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[50] I shcho kara Moya — kara bolisna

[51] I spovisty yikh pro hostey Ibrahima

[52] Osʹ vony uviyshly do nʹoho y skazaly: «Myr!» A vin vidpoviv: «My boyimosya vas!»

[53] Ti skazaly: «Ne biysya! My spovishchayemo tobi radisnu zvistku pro rozumnoho khlopchyka!»

[54] Vin skazav: «Nevzhe vy spovishchayete meni taku radisnu zvistku todi, koly vzhe torknulasya mene staristʹ? Yaku zh radisnu zvistku vy meni prynesly?»

[55] Vony skazaly: «My spovistyly tobi pravdu, tozh ne budʹ sered tykh, yaki vpadayutʹ u vidchay!»

[56] Vin vidpoviv: «Khto zh rozcharovuyetʹsya v mylosti svoho Hospoda, krim tykh, shcho perebuvayutʹ v omani?»

[57] I skazav: «Choho zh vy khochete, poslantsi?»

[58] Vony skazaly: «Nas poslaly do lyudey hrishnykh

[59] okrim rodyny Lyuta — my vryatuyemo yikh usikh

[60] okrim druzhyny yoho. My vyrishyly, shcho vona zalyshytʹsya»

[61] I koly poslantsi pryyshly do rodyny Lyuta

[62] vin skazav: «Voistynu, vy — neznayomi lyudy!»

[63] Ti skazaly: «My pryyshly do tebe z tym, u chomu vony sumnivayutʹsya

[64] My prynesly tobi istynu y my pravdyvi

[65] Sered nochi vyvedy svoyu rodynu y sam vyrushay slidom za nymy. I nekhay zhoden iz vas ne ozyrayetʹsya! Iditʹ tudy, kudy vam nakazano!»

[66] My povidomyly yomu pro te, shcho korinnya yikhnye bude vidtyato do ranku

[67] I zbihlysya zhyteli mista, radiyuchy

[68] [Lyut] skazav: «Tse — moyi hosti, tozh ne hanʹbitʹ mene

[69] biytesʹ Allaha y ne prynyzhuyte mene!»

[70] Ta vony skazaly: «Nevzhe my ne zaboronyly tobi buty z zhytelyamy svitiv?»

[71] Vin vidpoviv: «Osʹ vam moyi donʹky, yakshcho vy tsʹoho bazhayete!»

[72] Klyanusya tvoyim zhyttyam! Vony blukaly v svoyemu spʺyaninni

[73] a na skhodi sontsya urazyv yikh kryk

[74] My perevernuly misto dohory nohamy y prolyly na nykh doshch iz kaminnya z obpalenoyi hlyny

[75] Voistynu, v tsʹomu znamennya dlya tykh, khto zdatnyy bachyty

[76] Bulo vono na pomitniy dorozi

[77] Voistynu, v tsʹomu znamennya dlya viruyuchykh

[78] Zhyteli alʹ-Ayki buly nechestyvtsyamy

[79] tozh My pomstylysya yim. Voistynu, tsi dva mista buly na vydnomu shlyakhu

[80] Zhyteli alʹ-Khidzhru vvazhaly poslantsiv za brekhuniv

[81] My daruvaly yim Nashi znamennya, ale vony vidvernulysʹ

[82] U horakh vony vysikaly sobi bezpechni zhytla

[83] ale zranku vrazyv yikh kryk

[84] Ne dopomohlo yim te, shcho vony sobi nakopychuvaly

[85] My ne stvoryuvaly nebes, zemli y toho, shcho mizh nymy, yak tilʹky v istyni. Chas neodminno nastane. Tozh daruy yim naykrashche proshchennya

[86] Voistynu, tviy Hospodʹ — Tvoretsʹ, Znayuchyy

[87] Voistynu, My daruvaly tobi sim povtoryuvanykh i velykyy Koran

[88] Ne zahlyadaysya na blaha, yakymy My nadilyly dekoho z nykh. Ne shkoduy pro tsykh lyudey i pryhorny svoyim krylom viruyuchykh

[89] Skazhy: «Voistynu, ya — yasnyy zasterihach!»

[90] My zislaly podibne na tykh

[91] khto podilyv Koran na chastyny

[92] Klyanusya Hospodom tvoyim, shcho My zapytayemo yikh usikh

[93] pro te, shcho vony robyly

[94] Proholosy te, shcho Tobi nakazano y vidvernysʹ vid bahatobozhnykiv

[95] Voistynu, My vryatuvaly tebe vid tykh, yaki hluzuyutʹ

[96] yaki vvazhayutʹ, shcho krim Allaha ye inshyy boh. Skoro diznayutʹsya vony

[97] My znayemo, shcho tvoyi hrudy styskayutʹsya vid toho, shcho hovoryatʹ vony

[98] Tozh proslavlyay khvaloyu Hospoda svoho y budʹ sered tykh, yaki padayutʹ nytsʹ

[99] Poklonyaysya Hospodu svoyemu, doky ne pryyde do tebe vpevnenistʹ

[1] Nakaz Allaha pryyde — tozh ne namahaytesʹ pryskoryty yoho! Preslavnyy Vin i Vyshchyy za te, shcho Yomu dodayutʹ yak rivnykh

[2] Za nakazom Svoyim posylaye Vin anheliv iz dukhom tomu z rabiv Svoyikh, komu pobazhaye, shchob zasterihaly vony: «Nemaye boha, krim Mene! Tozh biytesʹ Mene!»

[3] Vin stvoryv nebesa y zemlyu v istyni. Vyshchyy Vin za te, shcho Yomu dodayutʹ yak rivnykh

[4] Vin stvoryv lyudynu z krapli simeni, a vona shche y vidkryto sperechayetʹsya

[5] Vin stvoryv khudobu, yaka zakhyshchaye nas vid kholodu ta prynosytʹ inshu korystʹ. Takozh vy mayete z neyi yizhu

[6] Vy myluyetesʹ neyu, koly pryhanyayete yiyi vvecheri ta vyhanyayete na pasovysʹka zranku

[7] Vona perenosytʹ vashi noshi do krayin, yakykh by vy distalysya tilʹky z vazhkymy zusyllyamy. Voistynu, Hospodʹ vash — Zhalislyvyy, Myloserdnyy

[8] Koni, muly y vislyuky [stvoreni] dlya vashoho peresuvannya ta dlya krasy. Vin tvorytʹ i te, pro shcho vy ne znayete

[9] Allah vkazuye pryamu dorohu, ale ye y shlyakhy, shcho vedutʹ ubik. Yakby Vin pobazhav, to vsikh vas poviv by pryamym shlyakhom

[10] Vin — Toy, Khto prolyvaye z neba vodu. Vona — napiy dlya vas, zavdyaky yiy rostutʹ dereva, sered yakykh vy pasete khudobu

[11] Vin vyroshchuye dlya vas zhyto, olyvy, finikovi palʹmy, vynohrad ta vsi inshi plody. Voistynu, v tsʹomu znamennya dlya lyudey myslyachykh

[12] Vin pidkoryv dlya vas nich i denʹ, sontse y misyatsʹ. Za nakazom Yoho zirky takozh pokirni. Voistynu, v tsʹomu znamennya dlya lyudey rozumiyuchykh

[13] Vin poshyryv dlya vas zemleyu te, shcho maye rizni kolʹory. Voistynu, v tsʹomu znamennya dlya lyudey, yaki z·haduyutʹ

[14] Vin — Toy, Khto pidkoryv more, shchob vy spozhyvaly z nʹoho svizhe mʺyaso y distavaly prykrasy, yaki vy odyahayete. Ty bachysh korabli, yaki plynutʹ nym dlya toho, shchob vy mohly shukaty lasku Yoho. Mozhlyvo, vy budete vdyachni

[15] Vin postavyv na zemli nepokhytni hory, shchob vona ne kolyvalasya pid vamy, a takozh richky y dorohy. Mozhlyvo, vy pidete pryamym shlyakhom

[16] I takozh znaky! A za dopomohoyu zirok [lyudy] ydutʹ pryamym shlyakhom

[17] Nevzhe Toy, Khto tvorytʹ, rivnyy tomu, khto ne tvorytʹ? Nevzhe ne zamyslytesya vy

[18] Yakshcho vy pochnete rakhuvaty mylosti Allaha, to ne zlichyte yikh! Voistynu, Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[19] Allah znaye te, shcho vy prykhovuyete y shcho vidkryvayete

[20] Ti, koho vy klychete zamistʹ Allaha, ne tvoryatʹ nichoho, vony sami – stvoreni

[21] Mertvi, ne zhyvi! Ne znayutʹ vony, koly yikh voskresyatʹ

[22] Vash Boh — Boh yedynyy. Sertsya tykh, yaki ne viruyutʹ u nastupne zhyttya, spovneni zaperechenʹ, a sami vony — zarozumili hordiyi

[23] Tak, Allah znaye te, shcho vony prykhovuyutʹ i shcho vidkryvayutʹ! Voistynu, Vin ne lyubytʹ pohordykh

[24] Koly yikh zapytuyutʹ: «Shcho zislav Hospodʹ vash?» — to hovoryatʹ vony: «Kazky davnikh narodiv!»

[25] Nekhay u Denʹ Voskresinnya nesutʹ vony vsi svoyi tyahari y tyahari tykh, koho vony zbyly zi shlyakhu cherez nevihlastvo svoye. Merzotne te, shcho vony ponesutʹ

[26] Khytruvaly shche ti, yaki zhyly ranishe za nykh. Prote Allah zruynuvav yikhnyu sporudu vid samoyi osnovy, tozh z·hory na nykh upav dakh. Pokarannya pryyshlo do nykh zvidty, zvidky vony y ne chekaly

[27] Potim, u Denʹ Voskresinnya, Vin prynyzytʹ yikh i skazhe: «De zh ti, rivni Meni, pro yakykh vy sperechalysya?» Ti, yakym dano znannya, skazhutʹ: «Voistynu, sʹohodni neviruyuchykh spitkaye hanʹba ta zlo!»

[28] Nespravedlyvi sami do sebe, yakykh zabraly anhely, z udavanoyu pokoroyu skazhutʹ: «My ne vchynyly niyakoho zla!» Ta zh ni! Voistynu, Allah znaye pro te, shcho robyte vy

[29] Uviyditʹ do vorit heyeny, de vy budete vichno! Merzotnyy prytulok dlya hordykh

[30] Zapytay u bohoboyazlyvykh: «Shcho zislav Hospodʹ vash?» Ti skazhutʹ: «Blaho». Dobro chekaye na tykh, yaki robyly yoho v tsʹomu sviti. A nastupnyy svit ishche krashchyy! Yaka prekrasna obytelʹ bohoboyazlyvykh

[31] Sady Edenu, de techutʹ riky. Dlya nykh tam bude vse, shcho vony pobazhayutʹ. Tak Allah vynahorodzhuye bohoboyazlyvykh

[32] yakykh anhely zabyrayutʹ pravednymy. Hovoryatʹ vony: «Myr vam! Uviyditʹ do rayu za te, shcho robyly vy!»

[33] Nevzhe vony ochikuyutʹ chohosʹ inshoho, a ne toho, shcho pryydutʹ do nykh anhely ta pryyde nakaz Hospoda yikhnʹoho? Tak samo robyly y ti, shcho zhyly ranishe za nykh. Allah ne buv nespravedlyvyy do nykh, ale vony sami buly nespravedlyvi do sebe

[34] Lykho vrazylo yikh za te, shcho vony robyly. Vpalo na nykh te, z choho vony hluzuvaly

[35] Bahatobozhnyky skazhutʹ: «Yakby pobazhav Allah, to ni my, ni batʹky nashi ne poklonyalysya b nikomu, krim Nʹoho, i nichoho b ne zaboronyaly bez Nʹoho!» Tak hovoryly y ti, yaki zhyly ranishe za nykh. Ale zh obovʺyazok poslantsiv — tilʹky yasna zvistka

[36] Do kozhnoho narodu My vidsylaly poslantsya: «Poklonyaytesʹ Allahu ta unykayte tahuta!» Sered nykh ye ti, komu Allah ukazav pryamyy shlyakh, a takozh ti, yaki zasluzhyly omanu. Iditʹ zemleyu ta pohlyanʹte, yakyy buv kinetsʹ tykh, shcho zaperechuvaly

[37] Yakshcho ty bazhayesh, shchob vony yshly pryamym shlyakhom, to Allah ne vkazuye shlyakhu tym, koho vvodytʹ u omanu. I ne bude yim pomichnykiv

[38] Vony klyalysya Allahom — naysylʹnishymy klyatvamy! — shcho Allah ne voskresytʹ pomerlykh. Ta zh ni! Istynne obitsyane Nym, ale bilʹshistʹ lyudey ne znaye

[39] Vin poyasnytʹ yim te, pro shcho vony sperechalysya mizh soboyu, i ti, yaki ne uviruvaly, diznayutʹsya, shcho buly brekhunamy

[40] Koly My khochemo yakusʹ rich, to tilʹky hovorymo yiy: «Budʹ!» — i vona ye

[41] Tykh, yaki zdiysnyly pereselennya zarady Allaha pislya toho, yak zaznaly utyskiv, My poselymo v zemnomu zhytti u naykrashchomu mistsi. A vynahoroda nastupnoho zhyttya shche bilʹsha — yakby vony lyshe znaly

[42] Tse — ti, khto maye terpinnya y pokladayetʹsya na svoho Hospoda

[43] I ranishe za tebe My vidsylaly cholovikiv, yakym daruvaly odkrovennya. Zapytayte pro tse v lyudey Nahaduvannya, yakshcho vy ne znayete

[44] [Vidsylaly yikh] iz yasnymy znamennyamy y pysannyamy! My zislaly tobi nahaduvannya, shchob ty poyasnyv lyudyam te, shcho zislano yim — mozhlyvo, pomirkuyutʹ vony

[45] Nevzhe ti, yaki vdayutʹsya do lykhykh khytroshchiv, upevneni, shcho My ne prymusymo zemlyu pohlynuty yikh, abo shcho kara ne pryyde do nykh zvidty, zvidky vony y ne chekayutʹ

[46] Abo shcho My ne skhopymo yikh pid chas yikhnikh sprav, i ne unyknutʹ tsʹoho vony

[47] Abo shcho My ne skhopymo yikh todi, koly vony nalyakani? Voistynu, tviy Hospodʹ — Zhalislyvyy, Myloserdnyy

[48] Nevzhe vony ne sposterihaly za rechamy, yaki stvoryv Allah? Yikhni tini skhylyayutʹsya napravo y nalivo, smyrenno vklonyayutʹsya pered Allahom

[49] Pered Allahom padayutʹ nytsʹ ti, khto na nebesakh i na zemli — tvaryny, anhely, y vony ne vyvyshchuyutʹsya

[50] Vony mayutʹ strakh pered Hospodom svoyim, Yakyy nad nymy, i roblyatʹ te, shcho yim nakazano

[51] Skazav Allah: «Ne beritʹ sobi dvokh bohiv! Voistynu, Vin — yedynyy Boh! I biytesya tilʹky Mene!»

[52] Yomu nalezhytʹ te, shcho na nebesakh i na zemli, Yomu nalezhytʹ nezminna pokora! Nevzhe vy budete boyatysʹ kohosʹ inshoho zamistʹ Allaha

[53] Usi blaha, yaki vy mayete — vid Allaha. A koly vas torkayetʹsya lykho, to do Nʹoho zaklykayete vy

[54] A koly Vin vidvertaye tse lykho, to chastyna z vas pochynaye dodavaty Hospodu svoyemu rivnykh

[55] zaperechuyuchy te, shcho My daruvaly yim. Nasolodzhuytesʹ blahamy, skoro diznayetesʹ vy

[56] Chastynu z toho, chym My nadilyly yikh, vony viddayutʹ tomu, pro shcho y ne znayutʹ. Klyanusya Allahom, vas zapytayutʹ pro te, shcho vyhaduvaly vy

[57] Vony prypysuyutʹ Allahu donʹok! Prechystyy Vin! A sami zalyshayutʹ sobi, koho khochutʹ

[58] Koly kohosʹ iz nykh spovishchayutʹ pro donʹku, to yoho oblychchya staye chornym, vin tamuye hniv

[59] i khovayetʹsya vid lyudey cherez lykhu zvistku. Zalyshyty yiyi z hanʹboyu chy zakopaty zhyvtsem u zemlyu? Yake zh zle rishennya yikhnye

[60] Pohanyy pryklad tykh, khto ne viruye v nastupne zhyttya! Allahu nalezhatʹ nayvyshchi yakosti, a Vin — Vsemohutniy, Mudryy

[61] Yakby Allah karav lyudey za yikhnyu nespravedlyvistʹ, to na zemli ne lyshylosya b zhyvoyi istoty! Ale Vin daruvav yim vidstrochku do vyznachenoho chasu. I koly pryyde strok yikhniy, to vony ne viddalyatʹ yoho y ne nablyzyatʹ — navitʹ na hodynu

[62] Vony prypysuyutʹ Allahu te, shcho ohydne dlya nykh samykh. Yazyky yikhni breshutʹ, shcho ochikuye yikh shchosʹ prekrasne. Nemaye sumnivu, shcho na nykh chekaye vohonʹ, kudy y vkynutʹ yikh

[63] Klyanusya Allahom, shche ranishe za tebe buly Nashi poslannya do narodiv, ale shaytan prykrasyv dlya nykh vchynky yikhni. Sʹohodni vin — pokrovytelʹ yikhniy, i chekaye na nykh bolisna kara

[64] My ne vidsylaly tobi Pysannya, okrim yak dlya toho, shchob ty poyasnyv yim, pro shcho vony sperechayutʹsya, a takozh yak pryamyy shlyakh i mylistʹ dlya viruyuchykh lyudey

[65] Allah prolyv iz neba vodu y ozhyvyv neyu mertvu zemlyu. Voistynu, v tsʹomu znamennya dlya lyudey, yaki slukhayutʹ

[66] Voistynu, v khudobi dlya vas — povchalʹnyy pryklad. My dayemo vam pyty te, shcho v yikhnikh cherevakh mizh peretravlenoyu yizheyu ta krovʺyu — chyste moloko, pryyemne dlya toho, khto yoho pʺye

[67] Iz plodiv palʹmy y vynohradu vy robyte pʺyankyy napiy ta dobru pozhyvu. Voistynu, v tsʹomu znamennya dlya lyudey, yaki rozumiyutʹ

[68] I vidkryv tviy Hospodʹ bdzholi: «Roby sobi budynky v horakh, na derevakh i v sporudakh

[69] A potim spozhyvay iz riznykh plodiv i smyrenno ydy shlyakhamy Hospoda tvoho». Iz bdzholynykh cherev vykhodytʹ napiy riznoho kolʹoru, v yakomu ztsilennya dlya lyudey. Voistynu, v tsʹomu znamennya dlya lyudey, yaki zamyslyuyutʹsya

[70] Allah stvoryv vas, a potim zabere. Sered vas ye taki, khto dosyahaye nayhirshykh chasiv i vzhe nichoho ne znaye. Voistynu, Allah — Vseznayuchyy, Vsemohutniy

[71] Odnym iz vas Allah daruvav perevahu pered inshymy v Svoyemu nadili. Ale, ti, yaki mayutʹ perevahu, ne bazhayutʹ viddavaty sviy nadil rabam, shchob ne buty z nymy rivnymy. Nevzhe vony zaperechuyutʹ mylistʹ Allaha

[72] Allah stvoryv vashykh druzhyn iz vas samykh, a z vashykh druzhyn stvoryv ditey, onukiv i nadilyv yikh blahamy. Nevzhe vony viruyutʹ u nepravdu y ne viruyutʹ u mylistʹ Allaha

[73] Vony poklonyayutʹsya zamistʹ Allaha tomu, shcho ne maye dlya nykh zhodnoyi chastky, ni na nebesakh, ni na zemli. Ta y maty ne mozhe

[74] Tozh ne dodavayte Allahu rivnykh! Voistynu, Allah znaye, a vy ne znayete

[75] Allah naviv pryklad pro pidlehloho raba, yakyy nichoho ne maye, a takozh toho, khto otrymav vid Nas dobryy nadil, iz yakoho y zhertvuye — yak potayemno, tak i vidkryto. Chy rivni vony? Khvala Allahu! Ale bilʹshistʹ iz nykh ne znaye

[76] Allah naviv pryklad pro dvokh cholovikiv. Odyn iz nykh — nimyy, nichoho ne maye ta obtyazhuye svoho hospodarya. Kudy b yoho ne poslaly,vin ne prynese niyakoho dobra. Nevzhe vin rivnyy tomu, khto zaklykaye do spravedlyvosti y perebuvaye na pryamomu shlyakhu

[77] Allahu nalezhytʹ potayemne nebes i zemli. Prykhid chasu — nache mytʹ oka, abo y shche shvydshe. Voistynu, Allah spromozhnyy na kozhnu rich

[78] Allah vyviv vas iz utrob materiv vashykh. Vy ne znaly nichoho, a Vin daruvav vam slukh, zir i sertsya. Mozhlyvo, vy budete vdyachni

[79] Chy vy ne bachyly ptakhiv, yaki pokirno [litayutʹ] u nebi? Yikh utrymuye tilʹky Allah! Voistynu, v tsʹomu znamennya dlya viruyuchykh lyudey

[80] Allah zrobyv vashi budynky zhytlom, a takozh zrobyv dlya vas zhytla zi shkur khudoby, yaki lehki dlya vas — i v podorozhi, i na stoyantsi. A shche y vyroby z vovny, pukhu y volossya, shchob vy korystuvalysʹ nymy do pevnoho chasu

[81] Allah zrobyv dlya vas tinʹ vid toho, shcho Vin stvoryv. Vin zrobyv dlya vas skhovanky v horakh i odyah, yakyy zakhyshchaye vas vid speky, y odyah, yakyy zakhyshchaye vas vid vzayemnoyi shkody. Tak Allah dovershuye Svoyu mylistʹ vam – mozhlyvo, vy pidkorytesʹ

[82] Ta yakshcho vony vidvernutʹsya, to ty povynen tilʹky peredaty odkrovennya

[83] Vony diznayutʹsya pro mylistʹ Allaha, a potim zaperechuyutʹ yiyi. Bilʹshistʹ iz nykh — neviruyuchi

[84] Toho Dnya My z kozhnoyi hromady postavymo svidka. Tym, yaki ne uviruvaly, ne dozvolyatʹ ni [hovoryty], ni shukaty vypravdanʹ

[85] Koly nespravedlyvi pobachatʹ pokarannya, to ne bude yim ni polehshennya, ni vidstrochky

[86] I koly bahatobozhnyky pobachatʹ svoyikh spilʹnykiv, to skazhutʹ: «Hospody nash! Osʹ spilʹnyky nashi, yakykh my klykaly zamistʹ Tebe!» Ale ti vidkynutʹ yikhni slova: «Voistynu, vy — brekhuny!»

[87] Vony vyyavlyatʹ pokirnistʹ pered Allahom u toy Denʹ. Zalyshytʹ yikh te, shcho vony vyhaduvaly

[88] A tym, yaki ne uviruvaly y zbyvaly inshykh zi shlyakhu Allaha, My budemo posylyuvaty odnu karu inshoyu — za te, shcho vony poshyryuvaly bezchestya

[89] Toho Dnya My postavymo proty kozhnoyi hromady svidka z nykh samykh. A tebe My poklychemo yak svidka proty lyudey, yaki znakhodyatʹsya tut. My zislaly tobi Pysannya yak poyasnennya kozhnoyi rechi, pryamyy shlyakh, mylistʹ i radisnu zvistku dlya pokirnykh

[90] Voistynu, Allah zaklykaye do spravedlyvosti, dobrykh sprav i pidtrymky rodychiv. Vin zaboronyaye merzotne, vidrazne y nechestyve. I Vin povchaye vas — mozhlyvo, budete pamʺyataty vy

[91] Tozh vykonuyte vash zavit iz Allahom, koly vy uklaly yoho. Ne porushuyte klyatv pislya toho, yak vy pidtverdyly yikh, adzhe vy zrobyly Allaha svoyim Poruchytelem. Voistynu, Allah znaye te, shcho vy robyte

[92] Ne budʹte skhozhi na zhinku, yaka rozpustyla pryazhu, poperednʹo mitsno zvʺyazavshy yiyi. Vy peretvoryuyete svoyi klyatvy na khytroshchi, koly odni z vas stayutʹ mohutnishymy za inshykh. Tak Allah vyprobovuye vas. A v Denʹ Voskresinnya Vin neodminno poyasnytʹ vam te, shchodo choho vy sperechalysʹ

[93] Yakby Allah pobazhav, to zrobyv by vas yedynoyu hromadoyu. Ale Vin zbyvaye zi shlyakhu, koho pobazhaye, ta vede pryamym shlyakhom, koho pobazhaye. Vas neodminno zapytayutʹ pro te, shcho vy robyly

[94] Ne peretvoryuyte svoyikh klyatv na vzayemni pidstupy, shchob ne ziskochyla vasha stopa pislya toho, yak vona tverdo stoyala, a to skushtuyete vy lykha za te, shcho zbyvaly inshykh zi shlyakhu Allaha, y chekaye na vas kara velyka

[95] Ne prodavayte zavit iz Allahom za nyzʹku tsinu. Te, shcho v Allaha, krashche dlya vas, yakby zh vy tilʹky znaly

[96] Te, shcho u vas, znykne, a te, shcho v Allaha, zalyshytʹsya nazavzhdy. My neodminno vynahorodymo tykh, yaki buly terplyachi, za naykrashche z toho, shcho vony robyly

[97] Cholovikam i zhinkam, yaki robyly dobro y buly viruyuchymy, My neodminno daruyemo prekrasne zhyttya. I My neodminno vynahorodymo yikh za te naykrashche, shcho vony robyly

[98] Koly ty chytayesh Koran, to shukay zakhystu v Allaha vid kamenovanoho shaytana

[99] U nʹoho nemaye vlady nad tymy, yaki uviruvaly y pokladayutʹsya na Hospoda

[100] Pid yoho vladoyu tilʹky ti, yaki vvazhayutʹ yoho za svoho prykhylʹnyka y staly bahatobozhnykamy

[101] Koly My zminyuyemo odyn ayat na inshyy — Allah krashche znaye, shcho vidsylaty — vony hovoryatʹ: «Voistynu, ty — brekhun!» Ale zh bilʹshistʹ iz nykh ne znaye

[102] Skazhy: «Svyatyy Dukh prynosytʹ yoho vid Hospoda tvoho z istynoyu, shchob zmitsnyty tykh, yaki uviruvaly, ta yak pryamyy shlyakh i radisnu zvistku dlya viddanykh!»

[103] My znayemo, shcho vony hovoryatʹ: «Yoho vchytʹ lyudyna!» Ale mova toho, na koho vony vkazuyutʹ — chuzha, a tse — mova arabsʹka, yasna

[104] Allah ne vede pryamym shlyakhom tykh, khto ne viruye u znamennya Yoho. Na nykh chekaye bolisna kara

[105] Brekhnyu vyhaduyutʹ ti, yaki ne viruyutʹ u znamennya Allaha. Same vony — brekhuny

[106] Hniv Allaha y velyka kara spitkaye tykh, khto zalyshyv viru v Allaha pislya toho, yak yiyi mav. Vynyatok — ti, yaki buly zmusheni tak zrobyty, ale sertse yikhnye znakhodylo spokiy u viri — ale zh ne ti, khto sam rozkryv svoyi hrudy nevirʺyu

[107] Tse tak, bo vony, zamistʹ zhyttya nastupnoho, viddaly perevahu zhyttyu zemnomu. Voistynu, Allah ne vede pryamym shlyakhom neviruyuchykh lyudey

[108] Vony — ti, chyyi sertsya, slukh i zir Allah zapechatav. Vony — nevihlasy

[109] U nastupnomu zhytti vony neodminno vtratyatʹ use

[110] Voistynu, tykh, yaki zdiysnyly pereselennya pislya toho, yak zaznaly spokusy, a potim borolysya y buly terplyachi, tviy Hospodʹ teper myluye ta proshchaye

[111] Toho Dnya pryyde kozhna dusha y bude sperechatysya sama za sebe. Kozhna dusha otrymaye povnu miru za te, shcho robyla vona. I ne vchynyatʹ iz nymy nespravedlyvo

[112] Allah naviv pryklad pro selyshche, yake bulo bezpechne y spokiyne. Vony otrymuvaly shchedryy nadil zvidusilʹ, ale ne dyakuvaly Allahu za blaha. Tozh Allah zmusyv yikh ubratysya v shaty holodu y strakhu za te, shcho vony robyly

[113] Do nykh prykhodyv Poslanetsʹ iz nykh samykh, ta vony vyznaly yoho za brekhuna. I vrazyla yikh kara za te, shcho vony nespravedlyvi

[114] Spozhyvayte dozvolene y prekrasne — z toho, chym nadilyv vas Allah! I dyakuyte za mylosti Allaha, yakshcho vy poklonyayetesʹ Yomu

[115] Zaboronene dlya vas mertve, krov, mʺyaso svyni y te, shcho zabyto bez z·hadky imeni Allaha. A yakshcho khto buv zmushenyy [zʺyisty] tse, a ne chynyv bezchestya chy porushuvav mezhi, to Allah — Proshchayuchyy, Myloserdnyy

[116] Ne promovlyayte svoyimy vustamy brekhni: «Tse — dozvoleno, a tse — zaboroneno» — zvodyachy na Allaha naklep. Voistynu, ne matymutʹ uspikhu ti, yaki zvodyatʹ naklep na Allaha

[117] Netryvka zemna nasoloda — na nykh chekaye bolisna kara

[118] A yudeyam My zaboronyly te, pro shcho vzhe rozpovidaly tobi; My ne buly nespravedlyvi do nykh, vony sami buly nespravedlyvi do sebe

[119] Voistynu, tykh, yaki chynyly zlo cherez nevihlastvo svoye, ale potim rozkayalysya y vypravylysya, tviy Hospodʹ teper myluye ta proshchaye

[120] Voistynu, Ibrahim buv providnykom, pokirnym Allahu, khanifom, i ne buv vin bahatobozhnykom

[121] Vin dyakuvav Allahu za blaha, tozh Vin obrav yoho ta vkazav pryamyy shlyakh

[122] My daruvaly yomu blaho v zemnomu zhytti, a v zhytti nastupnomu vin bude sered pravednykiv

[123] Potim My vidkryly tobi: «Ydy za relihiyeyu Ibrahima-khanifa! A vin ne buv bahatobozhnykom»

[124] Subota bula vstanovlena tilʹky dlya tykh, khto sperechavsya pro tse

[125] Klych na shlyakh Hospoda svoho z mudristyu y dobrym povchannyam i sperechaysya z nymy tilʹky tym, shcho naykrashche. Voistynu, tviy Hospodʹ krashche znaye, khto zbyvsya zi shlyakhu Yoho, i Vin krashche znaye, khto yde pryamym shlyakhom

[126] Yakshcho vy budete yikh karaty, to karayte yikh tak, yak karaly vony. Ta yakshcho vy matymete terpinnya, to tse bude krashche dlya terplyachykh

[127] Tozh terpy, a terpinnya tvoye — tilʹky vid Allaha! Ne zasmuchuysya cherez nykh i ne zhurysya cherez te, shcho vony khytruyutʹ

[128] Voistynu, Allah iz tymy, yaki bohoboyazlyvi, z tymy, yaki roblyatʹ dobro

[1] Slava Tomu, Khto perenis unochi raba Svoho z Mecheti Zaboronenoyi do Mecheti Viddalenoyi zadlya toho, shchob pokazaty yomu chastynu znamenʹ Nashykh. My blahoslovyly okolytsi yiyi, i Vin — Vsechuyuchyy, Vsevydyachyy

[2] I My daruvaly Musi Pysannya ta zrobyly yoho pryamym shlyakhom dlya syniv Israyilya: «Ne beritʹ Pokrovytelem nikoho, krim Mene

[3] o vy, nashchadky tykh, yakykh My vryatuvaly razom iz Nukhom! Voistynu, vin buv vdyachnym rabom!»

[4] My vstanovyly synam Israyilya v Pysanni: «Vy dvichi budete poshyryuvaty bezchestya na zemli y spovnytesya velykoyi hordyni!»

[5] I koly nastav pershyy raz, to My vidislaly proty vas Nashykh rabiv, nadilenykh velykoyu syloyu! Vony proyshly vsima zemlyamy y zdiysnylasya obitsyanka

[6] Potim My daruvaly vam peremohu nad nymy, dopomohly maynom i ditʹmy y zrobyly vas chyslennymy

[7] Yakshcho vy robyte dobro, to robyte dlya sebe, a yak chynyte zlo, to takozh dlya sebe. A koly pryyde chas ostannʹoyi obitsyanky, to vony znovu chynytymutʹ zlo ta vviydutʹ do Khramu, yak uviyshly tudy vpershe, y nyshchytymutʹ use, shcho zmozhutʹ

[8] Mozhlyvo, zmyluyetʹsya nad vamy Hospodʹ vash. Ta yakshcho vy znovu povernetesya do staroho, to My skarayemo vas i zrobymo heyenu vʺyaznytseyu dlya neviruyuchykh

[9] Voistynu, tsey Koran provadytʹ do toho, shcho naypravylʹnishe, i spovishchaye viruyuchykh, yaki roblyatʹ dobri spravy, pro te, shcho na nykh chekaye velyka vynahoroda

[10] A tym, yaki ne viruyutʹ u nastupne zhyttya — yim pryhotuvaly My bolisnu karu

[11] Lyudyna klyche zlo tak samo, yak klyche dobro. Voistynu, neterplyacha zh lyudyna

[12] My zrobyly nich i denʹ dvoma znamennyamy: znamennya nochi prykhovane v pitʹmi, a znamennya dnya daruye svitlo — shchob vy prahnuly mylosti Hospoda vashoho, znaly chyslo rokiv i rakhuvaly. Kozhnu rich My poyasnyly yak slid

[13] Kozhniy lyudyni My povisyly na shyyu suviy [doli]. U Denʹ Voskresinnya My distanemo yoho yak roz·hornutu knyhu

[14] «Chytay knyhu svoyu! Dostatnʹo sʹohodni tobi y tvoyeyi lichby!»

[15] Khto yde pryamym shlyakhom, toy ide nym sam dlya sebe. I khto ziyshov iz nʹoho, toy ziyshov tilʹky sam proty sebe. I nikhto ne ponese tyahar inshoho! My zh ne karaly nikoho, ne vidpravyvshy pered tym poslantsya

[16] Koly My bazhaly znyshchyty yakesʹ selyshche, to za voleyu Nashoyu bahatiyi yoho chynyly bezchestya. Spovnyuvalosya slovo Nashe y vynyshchuvaly My vsikh

[17] Skilʹky selyshch My znyshchyly pislya Nukha! I tilʹky Hospodʹ Tviy znaye ta bachytʹ hrikhy rabiv Svoyikh

[18] Khto bazhav [blah] nynishnʹoho zhyttya, to daruvaly My yomu te, shcho khotily, y daruvaly, komu khotily. A potim My skynuly yoho v peklo, de bude vin prynyzhenyy ta rozbytyy

[19] A khto prahnuv zhyttya nastupnoho, dokladav do tsʹoho nalezhnykh zusylʹ i buv viruyuchym, to yoho zusyllya vynahorodyatʹ

[20] Kozhnoho z tsykh i z inshykh nadilyaye Hospodʹ tviy, i ne zaboronene te, shcho dav tviy Hospodʹ

[21] Pohlyanʹ, yak My nadaly perevahu odnym iz nykh pered inshymy. A nastupne zhyttya vyshche za stupenem i vyshche za perevahamy

[22] Ne poklonyaysya krim Allaha inshomu bohu, a to zalyshyshsya prynyzhenym i bezsylym

[23] Nakazav vam Hospodʹ tviy ne poklonyatysya nikomu, krim Nʹoho, a takozh stavytysya yaknaykrashche do batʹkiv. I koly khtosʹ iz nykh — chy vony oboye — dosyahne starosti, to ne hovory yim: «Fe!», ne hrymay na nykh i hovory yim tilʹky hidni slova

[24] Skhyly pered nymy krylo smyrennya z myloserdya svoho y hovory: «Hospody miy! Zmyluysya nad nymy, bo vony rostyly mene maloho»

[25] Vash Hospodʹ krashche znaye te, shcho u vashykh dushakh, koly robyte vy dobri spravy. Vin proshchaye tym, khto zvertayetʹsya do Nʹoho v kayatti

[26] Viddavay nalezhne rodychu, bidnyaku, podorozhnʹomu y ne vytrachay marno

[27] Voistynu, marnotrattsi — braty shaytaniv. A shaytan buv nevdyachnyy pered Hospodom svoyim

[28] Yakshcho ty vidvertayeshsya vid usikh tsykh, shukayuchy mylosti Hospoda svoho – na yaku spodivayeshsya, to hovory z nymy laskavo

[29] Ne budʹ skupyy, nache tvoya ruka prykuta do shyyi, ta ne vytrachay nadmiru, shchob ne lyshyvsya ty osudzhenym ta zbidnilym

[30] Allah zbilʹshuye nadil, komu pobazhaye, ta zmenshuye, komu pobazhaye. Voistynu, Vin — Vsevydyachyy i Vseznayuchyy nad rabamy Svoyimy

[31] Ne vbyvayte svoyikh ditey, boyachysʹ bidnosti! My hoduyemo yak yikh, tak i vas. Voistynu, take vbyvstvo – velykyy hrikh

[32] I ne nablyzhaytesya do perelyubu. Voistynu, tse — merzota, shlyakh hanebnyy

[33] Ne vbyvayte dushu, vbyvstvo yakoyi zaboronyv Allah, yakshcho tilʹky ne mayete na tse prava. I yakshcho khtosʹ ubytyy nespravedlyvo, to My daly yoho spadkoyemtsyu vladu [nad ubyvtseyu], ale nekhay ne porushuye mezh u pomsti. Voistynu, Allah dopomahaye yomu

[34] Ne vytrachayte mayna syroty, khiba shcho zarady yoho blaha, a chekayte na yoho povnolittya. Vykonuyte obitsyanky, bo vas zapytayutʹ pro obitsyane

[35] Napovnyuyte miru, koly vidmiryayete, i zvazhuyte na pravylʹniy vazi! Tse — naykrashche y naylipshe za naslidkamy

[36] Ne ydy za tym, pro shcho ne mayesh znannya, adzhe slukh, zir i sertse — usikh yikh spytayutʹ pro obitsyane

[37] I ne khody po zemli pykhato, bo ne rozkoloty tobi zemlyu y ne dosyahnuty vysoty hir

[38] Tse vse — zlo pered Hospodom tvoyim i vidrazne vono

[39] Osʹ te, shcho vidkryv tobi Hospodʹ tviy iz mudrosti. Tozh ne poklonyaysya krim Allaha inshomu bohu, a to budesh vkynutym u heyenu, osudzhenym i rozbytym

[40] Nevzhe vash Hospodʹ vydilyv vas synamy, a sobi uzyav anheliv donʹkamy? Spravdi, vy hovoryte strashne slovo

[41] My rozʺyasnyly tse v Korani, shchob vony zamyslylysʹ. Ta tse tilʹky dodaye yim vidrazy

[42] Skazhy: «Yakby krim Nʹoho isnuvaly shche y inshi bohy, yak stverdzhuyutʹ [neviruyuchi], to vony neodminno prahnuly b dosyahnuty Volodarya tronu!»

[43] Preslavnyy Vin i Vyshchyy vid toho, shcho vony kazhutʹ

[44] Proslavlyayutʹ Yoho sim nebes, zemlya y ti, khto na nykh. Nemaye nichoho, shcho b ne proslavlyalo Yoho khvaloyu. Ta vy ne rozumiyete proslavlyannya yikhnʹoho; voistynu, Vin — Smyrennyy, Proshchayuchyy

[45] Koly ty chytayesh Koran, to My vstanovlyuyemo nevydymu zavisu mizh toboyu y tymy, yaki ne viruyutʹ u nastupne zhyttya

[46] My poklaly na sertsya yikhni pokrovy y pozbavyly yikhni vukha slukhu, shchob vony ne mohly zrozumity yoho. I koly ty nazyvayesh Hospoda svoho v Korani Yedynym, to vony vidvertayutʹsya z nekhittyu

[47] My krashche znayemo, shcho vony chuyutʹ, koly slukhayutʹ tebe, y koly vedutʹ potayemni besidy, y koly hovoryatʹ nechestyvtsi: «Vy ydete lyshe za zacharovanym!»

[48] Pohlyanʹ, yakykh tilʹky prytch vony tobi ne navodyatʹ! Khocha sami vony zablukaly y nespromozhni vidnayty shlyakh

[49] I shche kazhutʹ: «Nevzhe pislya toho, yak stanemo kistkamy y prakhom, my voskresnemo v novomu tvorinni?»

[50] Skazhy: «Navitʹ yakby vy buly kaminnyam chy zalizom

[51] abo [novym] tvorinnyam, yake vydayetʹsya sertsyam vashym takym znachnym!» A todi vony zapytayutʹ: «Khto zh poverne nas do zhyttya?» Skazhy: «Toy, Khto stvoryv vas upershe». Vony zakhytayutʹ svoyimy holovamy y zapytayutʹ: «I koly tse bude?» Tozh skazhy: «Mozhlyvo, vzhe skoro

[52] v Denʹ, koly Vin poklyche vas, a vy vidpovidatymete Yomu khvaloyu, i budete dumaty, shcho buly [v mohylakh] zovsim nedovho»

[53] I skazhy Moyim rabam, shchob vony rozmovlyaly odne z odnym tilʹky naykrashchym chynom, bo shaytan siye mizh nymy vorozhnechu. Voistynu, shaytan dlya lyudyny — yavnyy voroh

[54] Hospodʹ vash krashche znaye pro vas. Yakshcho Vin zakhoche, to zmyluyetʹsya nad vamy, a yakshcho zakhoche — to skaraye. My zh ne vidsylaly tebe vidpovidalʹnym za nykh

[55] Hospodʹ tviy krashche znaye tykh, khto na nebesakh i na zemli. My spravdi viddaly perevahu odnym prorokam nad inshymy y daruvaly Daudu Zabur

[56] Skazhy: «Klychte tykh, koho vy vvazhayete [za bohiv] poryad iz Nym. Ta vony ne vladni vidvernuty vid vas lykho chy perenesty yoho [na inshykh]!»

[57] Ti, koho vony klychutʹ, sami shukayutʹ shlyakhu do Hospoda svoho, zmahayuchysʹ u nablyzhenni. Vony spodivayutʹsya na Yoho mylistʹ i boyatʹsya Yoho kary, bo slid sterehtysya kary Hospoda tvoho

[58] I nemaye takoho selyshcha, yake ne bude znyshchene Namy pered Dnem Voskresinnya y ne skarane karoyu vazhkoyu. Tak zapysano v Pysanni

[59] My ne vidislaly [Proroka] zi znamennyam tilʹky tomu, shcho davni narody ne poviryly v nykh. My daly samudytam verblyudytsyu yak naochne znamennya, ta vony vchynyly z neyu zle. My vidsylayemo znamennya tilʹky dlya zasterezhennya

[60] Osʹ My skazaly tobi: «Voistynu, Hospodʹ tviy okhoplyuye lyudey [mohutnistyu y znannyam]». I My zrobyly vydinnya, yake bachyv ty, a takozh derevo, proklyate v Korani, vyprobuvannyam dlya lyudey. My zasterihayemo yikh, ale tse ne dodaye yim nichoho, krim velykoyi nepokory

[61] I koly My skazaly anhelam: «Vklonitʹsya Adamu!» — to vklonylysya vsi, krim Iblisa, yakyy skazav: «Yak mozhu ya vklonytysya tomu, koho Ty stvoryv iz hlyny?»

[62] I shche skazav: «Chy ty bachyv toho, komu ty viddav perevahu zamistʹ mene? Yakshcho ty vidstrochysh meni do Dnya Voskresinnya, to ya spokushu vsikh yoho nashchadkiv, okrim nebahatʹokh!»

[63] Allah vidpoviv: «Vyydy hetʹ! Tym z nykh, khto pide za toboyu, heyena bude vidplatoyu, povnoyu vidplatoyu

[64] Zvablyuy yikh svoyim holosom ta skeruy proty nykh svoyu kinnotu y pikhotu, dily z nymy yikhni statky ta ditey, davay yim obitsyanky. Ale obitsyanky shaytana — tilʹky zvaba

[65] Ty ne mayesh vlady nad Moyimy rabamy, i tilʹky Hospodʹ tviy — yikhniy Pokrovytelʹ!»

[66] Hospodʹ tviy — Toy, Khto vede dlya vas morem sudna, shchob shukaly vy mylosti Yoho. Voistynu, Vin Myloserdnyy do vas

[67] Yakshcho vas u mori spitkaye lykho, to vas pokynutʹ usi, koho vy klykaly, krim Nʹoho. Koly zh Vin ryatuye vas, vyvodyachy na sushu, vy vidvertayetesʹ! Voistynu, lyudyna nevdyachna

[68] Nevzhe vy ubezpechenni vid toho, shcho chastyna sushi provalytʹsya pid vamy, abo shcho Vin nashle na vas kamʺyanyy doshch? I todi ne bude vam pokrovytelya

[69] Chy vy vpevneni v tomu, shcho Vin ne poverne vas u more shche raz, ne nashle na vas ruynivnyy smerch i ne vtopytʹ vas za nevirʺya vashe? I todi ne znaydete vy toho, khto pomstyvsya b Nam

[70] My poshanuvaly syniv Adama y dozvolyly yim peresuvatysya susheyu ta morem, nadilyly yikh blahamy y viddaly yim velyku perevahu pered bahatʹma inshymy tvorinnyamy

[71] Odnoho dnya My zberemo vsikh lyudey razom iz yikhnimy providnykamy. I komu dadutʹ knyhu v pravu ruku, ti prochytayutʹ knyhu svoyu, i ne budutʹ vony anitrokhy obrazheni

[72] Khto slipyy nyni, toy lyshytʹsya slipym i v nastupnomu zhytti ta zablukaye shche bilʹshe

[73] Vony malo ne vidkhylyly tebe vid Nashoho odkrovennya, shchob vyhadav ty shchosʹ take pro Nas, choho nemaye v nʹomu. O, todi vony spravdi maly b tebe za druha

[74] I My zmitsnyly tebe, koly ty vzhe malo ne prystav na yikhniy bik

[75] Todi b daly My tobi skushtuvaty podviynoyi kary — yak u tsʹomu zhytti, tak i pislya smerti. I ne znayshov by ty proty Nas pomichnyka

[76] Vony malo ne vyhnaly tebe z tsiyeyi zemli, zalyakuyuchy. Ta pislya toho y vony ne lyshylysʹ by tam nadovho

[77] Tak samo chynyly z Nashymy poslantsyamy y do tebe. I ne znaydesh ty zmin u zakonakh Nashykh

[78] Zvershuy molytvu vid chasu poludnya do nastannya temryavy y chytay rankovu molytvu. Voistynu, rankova molytva zasvidchena

[79] I ne spy chastynu nochi, zvershuyuchy dodatkovi molytvy. Mozhlyvo, Hospodʹ tviy daruye tobi preslavne mistse

[80] I skazhy: «Hospody! Vvedy mene vkhodom pravdy y vyvedy mene vykhodom pravdy! Daruy meni vid Sebe sylu v pomich!»

[81] I skazhy: «Pryyshla istyna, i znykla nepravda, bo, voistynu, nepravda musytʹ znyknuty!»

[82] My vidkryvayemo v Korani te, shcho ye ztsilennyam i mylistyu dlya viruyuchykh. A nechestyvtsyam tse ne dodaye nichoho, krim vtrat

[83] Koly My nadilyayemo lyudynu blahamy, to vona vidvertayetʹsya y viddalyayetʹsya v hordyni. A koly torkayetʹsya yiyi lykho, to vona vpadaye u vidchay

[84] Skazhy: «Kozhen chynytʹ po-svoyemu, a Hospodʹ vash znaye krashche tykh, khto yde naypravylʹnishym shlyakhom!»

[85] Zapytuyutʹ tebe pro dukh. Skazhy: «Dukh [vynykaye] za nakazom Hospoda moho. Ale vam dano duzhe malo znannya pro tse!»

[86] Yakby My pobazhaly, to pozbavyly b tebe toho, shcho vidkryly tobi. I todi ty ne znaydesh proty Nas pokrovytelya

[87] yakby ne mylistʹ Hospoda tvoho. Voistynu, velyka Yoho mylistʹ do tebe

[88] Skazhy: «Yakby lyudy y dzhyny obʺyednalysya razom dlya toho, shchob stvoryty shchosʹ podibne Koranu, to vony ne zrobyly b tsʹoho, navitʹ dopomahayuchy odne odnomu!»

[89] My rozʺyasnyly lyudyam u tsʹomu Korani rizni prytchi, ta bilʹshistʹ lyudey zaperechuye vse, krim nevirʺya

[90] Vony hovoryatʹ: «My ne povirymo tobi, poky ty ne vyvedesh nam iz zemli dzherelo

[91] chy poky ne bude v tebe sadu z palʹmamy y vynohradom, de ty provedesh kanaly

[92] chy poky ne skynesh nebo na nas shmatkamy, yak ty tse obitsyayesh; chy ne pryydesh do nas iz Allahom ta anhelamy

[93] chy poky ne bude v tebe budynku z koshtovnostey, chy poky ne pidnimeshsya ty na nebo. Ale my nikoly ne povirymo, shcho ty pidnyavsya tudy, yakshcho ty ne ziydesh iz Pysannyam, yake my chytatymemo!» Skazhy: «Prechystyy Hospodʹ miy! A ya tilʹky lyudyna, poslanetsʹ!»

[94] Pislya toho, yak pryyshov do nykh pryamyy shlyakh, lyudyam zavadylo uviruvaty tilʹky te, shcho vony skazaly: «Nevzhe Allah poslantsem vidpravyv lyudynu?»

[95] Skazhy: «Yakby po zemli spokiyno khodyly anhely, to My b zislaly vam anhela poslantsem iz neba!»

[96] Skazhy: «Dostatnʹo Allaha yak Svidka mizh mnoyu ta vamy. Voistynu, Vin nad rabamy Svoyimy Vsechuyuchyy, Vseznayuchyy!»

[97] Toy, koho Allah poviv pryamym shlyakhom, ide pryamym shlyakhom. A dlya toho, koho Vin zbyv zi shlyakhu, ne znaydesh ty zakhysnyka, krim Nʹoho. My zberemo yikh u Denʹ Voskresinnya dolilytsʹ — slipykh, nimykh i hlukhykh. Yikhnim prytulkom bude heyena! Shchoyno vona z·hasaye, My dodayemo vohnyu

[98] Taka vidplata yim za te, shcho ne viryly vony v znamennya Nashi. Vony kazhutʹ: «Nevzhe pislya toho, yak stanemo zotlilymy kistkamy, my voskresnemo v novomu tvorinni?»

[99] Khiba vony ne bachatʹ, shcho Allah, Yakyy stvoryv nebesa y zemlyu, zdatnyy stvoryty podibne do nykh? Vin ustanovyv dlya nykh strok, u yakomu nemaye sumnivu, ale nechestyvtsi zaperechuyutʹ use, krim nevirʺya

[100] Skazhy: «Yakby vy volodily skarbamy mylosti Hospoda moho, to vse odno trymalysya b za nykh zi strakhu zbidnity, bo lyudyna skupa!»

[101] Spravdi, My daruvaly Musi devʺyatʹ yasnykh znamenʹ. Zapytay u syniv Israyilya, yak vin pryyshov do nykh, a Firaun skazav yomu: «Voistynu, ya dumayu, Muso, shcho tebe zacharuvaly!»

[102] Toy vidpoviv: «Spravdi, ty vzhe znayesh, shcho tsi znamennya — yasni dokazy — zislav same Hospodʹ nebes i zemli. Voistynu, ya dumayu, Firaune, shcho ty zahynesh!»

[103] Todi vin zakhotiv vyhnaty yikh iz zemli svoyeyi, ale My vtopyly yoho y tykh, khto buv iz nym — usikh

[104] Pislya tsʹoho My skazaly synam Israyilya: «Zaselyayte tsyu zemlyu! A koly pryyde ostannya obitsyanka, to My zberemo vsikh vas»

[105] My zislaly [Koran] z istynoyu, i ziyshov vin iz istynoyu. My vidsylaly tebe tilʹky visnykom i zasterihachem

[106] My rozdilyly Koran, shchob ty chytav yoho lyudyam povoli, y zislaly yoho yak odkrovennya

[107] Skazhy: «Viruyete vy v nʹoho, chy ne viruyete — bayduzhe. Ti, komu bulo dano znannya pered tsym, padayutʹ, torkayuchysʹ pidboriddyam zemli, koly yim yoho chytayutʹ!»

[108] Vony kazhutʹ: «Preslavnyy Hospodʹ nash, i obitsyanku Hospoda nashoho neodminno bude vykonano!»

[109] Vony vklonyayutʹsya do zemli, plachutʹ i tse dodaye yim smyrennya

[110] Skazhy: «Chy zaklykayete vy Allaha, chy zaklykayete vy Mylostyvoho — yak by ne zaklykaly vy Yoho, Yomu nalezhatʹ prekrasni imena». I ne pidvyshchuy holosu v molytvi svoyiy i ne hovory poshepky, a vybery serednye mizh tsym

[111] Skazhy: «Khvala Allahu, Yakyy ne mav dytyny, i Yakomu nemaye rivnoho u vladi, i ne potriben Yomu zakhysnyk vid prynyzhennya». I zvelychuy Yoho zvelychennyam

[1] Khvala Allahu, Yakyy zislav rabu Svoyemu Pysannya y ne dopustyv u nʹomu zhodnykh superechnostey

[2] ale zrobyv pravylʹnym, shchob zasterehty nym vid Svoyeyi zhorstokoyi kary y spovistyty dobru zvistku viruyuchym, yaki roblyatʹ dobri spravy. Voistynu, dlya nykh — naykrashcha vynahoroda

[3] yaku vony matymutʹ vichno

[4] I shchob zasterehty tykh, yaki kazhutʹ: «Mylostyvyy uzyav Sobi syna!»

[5] Ni v nykh samykh, ni v batʹkiv yikhnikh nemaye znannya pro tse. Velykyy hrikh — slovo, shcho vykhodytʹ iz vust yikhnikh! Voistynu, vony kazhutʹ nepravdu

[6] Mozhlyvo, ty pobyvayeshsya cherez te, shcho vony ne viruyutʹ u tsyu rozpovidʹ

[7] Voistynu, My zrobyly prykrasoyu vse, shcho na zemli, shchob pereviryty lyudey — chyyi vchynky krashchi

[8] Voistynu, My peretvorymo tse vse na bezplidnu rivnynu

[9] Chy ty dumayesh, shcho lyudy pechery ta ar-Rakyma buly naydyvovyzhnishi sered Nashykh znamenʹ

[10] Koly yunaky skhovalysya v pecheri y skazaly: «Hospody nash! Daruy nam mylistʹ vid Sebe y vedy nas pravylʹnym shlyakhom u nashiy spravi!»

[11] My zapechataly v pecheri vukha yikhni na bahato rokiv

[12] A potim My rozbudyly yikh, shchob diznatysya, yaka z dvokh hrup naytochnishe vyrakhuye, skilʹky vony perebuvaly tam

[13] My rozpovimo tobi yikhnyu pravdyvu istoriyu. Tse buly yunaky, yaki uviruvaly v Hospoda svoho, i My zmitsnyly yikh na pryamomu shlyakhu

[14] My zmitsnyly yikhni sertsya, koly vony vstaly y skazaly: «Hospodʹ nash – Hospodʹ nebes i zemli, i my nikoly ne budemo zvertatysya do zhodnoho boha, krim Nʹoho, bo tse bulo b shchosʹ nepravylʹne

[15] Deyaki lyudy z nashoho narodu vzyaly sobi inshykh bohiv krim Nʹoho. Choho zh ne navedutʹ vony yasnoho dokazu pro tse? Khto zh bilʹshyy nechestyvetsʹ, nizh toy, khto vyhaduye pro Allaha vsilyaku nepravdu

[16] Yakshcho vy polyshyly yikh i te, chomu vony poklonyayutʹsya zamistʹ Allaha, to skhovaytesya v pecheri. Hospodʹ vash prykhylytʹ na vas mylistʹ Svoyu y polehshytʹ spravu vashu

[17] Ty pobachyv by, shcho rankove sontse vidkhylyayetʹsya vid yikhnʹoyi pechery vpravo, a naprykintsi dnya vidvertayetʹsya vlivo. A vony buly vseredyni. Tse — odne zi znamenʹ Allaha, i koho Allah vede pryamym shlyakhom, toy ide pryamym shlyakhom, a koho zibʺye zi shlyakhu, tomu nemaye ni zakhysnyka, ni providnyka

[18] Ty b vyrishyv, shcho vony ne splyatʹ, khoch vony spaly. My perevertaly yikh to na pravyy bik, to na livyy. I pes yikhniy, vyprostavshy lapy, lezhav pered vkhodom. Yakby ty znayshov yikh tam, to vzhakhnuvsya b i vtik

[19] Tak My rozbudyly yikh, shchob vony rozpytaly odyn odnoho. Odyn iz nykh zapytav: «Skilʹky chasu vy buly tut?» Ti vidpovily: «Denʹ abo chastynu dnya». A inshi movyly: «Hospodʹ vash krashche znaye, skilʹky vy buly tut! Tozh vidishlitʹ kohosʹ iz vas do mista zi sriblom vashym. Nekhay vin podyvytʹsya, yaka yizha tam naykrashcha, y prynese vam poyisty. Ta nekhay bude oberezhnyy, shchob nikhto ne zdohadavsya pro vas

[20] Yakshcho vony znaydutʹ vas, to kamenuyutʹ abo navernutʹ do svoyeyi relihiyi, i vy nikoly ne dosyahnete uspikhu»

[21] Tak My rozpovily tse lyudyam, shchob vony znaly, shcho obitsyanka Allaha pravdyva y nemaye sumnivu v nastanni Chasu. Lyudy pochaly sperechatysya pro [yunakiv] i skazaly: «Zbuduyte nad nymy sporudu! Yikhnʹomu Hospodu krashche znaty pro nykh!» Ale ti, chyya dumka perevazhyla, vidpovily: «Spravdi, my zbuduyemo nad nymy khram!»

[22] Dekhto kazhe: «Yikh bulo troye, a chetvertyy buv pes». Inshi kazhutʹ: «Pʺyatero, a shostyy — pes», — vony namahayutʹsya vidhadaty potayemne. Shche kazhutʹ: «Semero, a pes yikhniy — vosʹmyy». Skazhy: «Hospodʹ miy krashche znaye, skilʹky yikh bulo. I tse vidomo lyshe nebahatʹom». Sperechaysya z nymy tilʹky pryvselyudno y ne pytay pro [yunakiv] nikoho

[23] I nikoly ne hovory: «YA zroblyu tse zavtra»

[24] [ne dodavshy]: «Yakshcho pobazhaye Allah!» A yakshcho zabuv, to z·haday Hospoda tvoho y kazhy: «Mozhlyvo, Hospodʹ ishche bilʹshe nablyzytʹ mene do pryamoho shlyakhu»

[25] Tozh vony perebuvaly v pecheri trysta rokiv i shche devʺyatʹ

[26] Skazhy: «Allah krashche znaye, skilʹky vony tam buly!» Yomu nalezhytʹ potayemne nebes i zemli. Yak prekrasno Vin bachytʹ yikh i chuye! Nemaye Zakhysnyka, krim Nʹoho, y nemaye Yomu rivnoho u vladaryuvanni

[27] I chytay te, shcho zislano Tobi z Pysannya Hospoda tvoho. Nemaye zmin u slovakh Yoho, i ty ne znaydesh prytulku v kohosʹ inshoho

[28] Terpy razom iz tymy, yaki klychutʹ Hospoda svoho zranku ta vvecheri, prahnuchy do lyku Yoho. Ne vidvertay ochey svoyikh vid nykh, bazhayuchy prykras zemnoho zhyttya. Ta ne korysya tym, chyyi sertsya My zrobyly neuvazhnymy do z·hadky pro Nas, tym, khto yde za svoyimy prystrastyamy. Marni vchynky yikhni

[29] Skazhy: «Istyna — vid Hospoda vashoho! Khto khoche, nekhay viruye, a khto ne khoche, nekhay ne viruye». Voistynu, My pryhotuvaly dlya nechestyvtsiv vohonʹ, yakyy nakryye yikh, nache namet. A koly vony prosytymutʹ dopomohy, to dopomozhutʹ yim vodoyu, skhozhoyu na roztoplenyy metal, yakyy lyshaye opiky na oblychchyakh. Hydkyy tsey napiy i pohana taka obytelʹ

[30] A shchodo tykh, yaki uviruvaly y robyly dobro, to My ne zalyshymo bez vynahorody pravedni vchynky

[31] Na nykh chekayutʹ sady Edenu, de techutʹ riky. Yikhnimy prykrasamy budutʹ braslety iz zolota, vony vberutʹsya v zeleni shaty z atlasu y parchi y lezhatymutʹ tut na lozhakh! Yaka prekrasna tsya vynahoroda, yaka chudova tsya obytelʹ

[32] Navedy yim prytchu pro dvokh cholovikiv. My daruvaly odnomu z nykh dva vynohradnyky, otochyly yikh palʹmamy y zrostyly mizh nymy nyvu

[33] V obokh sadakh vyzrivaly plody, y nishcho z nykh ne propadalo. My zrobyly mizh nymy strumok

[34] Odyn cholovik mav [bahato] plodiv i, rozmovlyayuchy zi svoyim pryyatelem, skazav yomu: «Statok miy bilʹshyy za tviy i ya mayu bilʹshe nashchadkiv!»

[35] I vin uviyshov do svoho sadu, z·hrishyvshy proty samoho sebe, ta skazav: «YA ne dumayu, shcho tsey sad kolysʹ znykne

[36] I ya ne dumayu, shcho pryyde Chas. Ta yakshcho povernutʹ mene do Hospoda moho, to ya spravdi vidnaydu tam shchosʹ krashche, nizh tse!»

[37] Rozmovlyayuchy z nym, yoho tovarysh skazav: «Nevzhe ty ne viruyesh u Toho, Khto stvoryv tebe z prakhu, potim — iz krapli, a potim zrobyv tebe cholovikom

[38] Dlya mene Allah — Hospodʹ miy i ya ne dodayu Yomu rivnykh

[39] Chomu ty, vviyshovshy do svoho sadu, ne skazav: «Tak pobazhav Allah! Nemaye syly, krim yak v Allaha!»? Ty dumayesh, shcho ya bidnishyy za tebe statkom i nashchadkamy

[40] a, mozhlyvo, Hospodʹ miy dastʹ meni shchosʹ krashche za tviy sad, a na nʹoho nashle karu z neba, y vin obernetʹsya na pustelyu

[41] Abo zh vody yoho pidutʹ pid zemlyu, a ty ne zmozhesh vidnayty yikh!»

[42] I z·hynuly plody yoho, tozh pochav lamaty vin ruky sobi, shkoduyuchy pro vytrachene na sad, pidpory yakoho zavalylysya. I vyhuknuv vin: «Yakby ya ne dodavav Hospodu rivnykh!»

[43] I ne bulo nikoho, khto dopomih by yomu zamistʹ Allaha, i sam sobi vin tezh ne dopomih

[44] Dopomoha tut mozhlyva tilʹky vid istynnoho Boha. U Nʹoho — naykrashcha vynahoroda y naykrashchyy vykhid

[45] I navedy yim prytchu pro zemne zhyttya. Vono podibne do vody, yaku My prolyvayemo z neba. Zemni roslyny pohlynayutʹ yiyi, a potim vysykhayutʹ, i rozviyuye yikh viter. Tak, Allah spromozhnyy na kozhnu rich

[46] Bahat·stvo y syny — prykrasy zemnoho zhyttya. Ale netlinni dobri vchynky otrymayutʹ krashchu vynahorodu v Hospoda tvoho, i krashche spodivatysya same na nykh

[47] Toho Dnya My zmusymo hory rukhatysya, y ty pobachysh zemlyu pustoyu. My zberemo vsikh, i nikhto vid Nas ne skhovayetʹsya

[48] Vony stanutʹ lavamy pered Hospodom tvoyim: «Spravdi, vy pryyshly do Nas takymy, yakymy My stvoryly vas upershe. Ale zh vy y ne dumaly, shcho obitsyanku bude vykonano!»

[49] Pokladutʹ knyhu y ty pobachysh, yak perelyakayutʹsya hrishnyky vid toho, shcho [zapysano] v niy. I skazhutʹ: «Shchob nam z·hynuty! Shcho za knyha! Tam ne zabuto nishcho — ni male, ni velyke, use porakhovano!» Vony znaydutʹ tam usi vchynky svoyi, i Hospodʹ tviy ni z kym ne vchynytʹ nespravedlyvo

[50] Osʹ My skazaly anhelam: «Vklonitʹsya Adamu!» I vklonylysya vsi, krim Iblisa. Vin buv dzhynom i ne poslukhavsya nakazu Hospoda svoho. Nevzhe vy berete yoho ta yoho nashchadkiv pokrovytelyamy zamistʹ Mene, khoch vony vashi vorohy? Merzotna tsya zamina dlya nechestyvtsiv

[51] Vony ne buly svidkamy stvorennya nebes i zemli ta yikh samykh. I My ne beremo pomichnykamy tykh, yaki zbyvayutʹ iz pravylʹnoho shlyakhu

[52] Toho Dnya Vin skazhe: «Klychte rivnykh Meni, pro yakykh vy dumaly!» Vony poklychutʹ yikh, ale ti ne vidpovidatymutʹ yim. A My zvedemo mizh nymy z·hubnu pereshkodu

[53] Hrishnyky pobachatʹ vohonʹ i podumayutʹ, shcho same tse — yikhnye mistse. I ne znaydutʹ vony poryatunku vid nʹoho

[54] My poyasnyly lyudyam u tsʹomu Korani rizni prytchi, ale zh lyudyna nadto bahato sperechayetʹsya

[55] Shcho zavadylo lyudyam uviruvaty, koly pryyshov do nykh pryamyy shlyakh, i prosyty proshchennya v Hospoda svoho, yak ne yikhnye prahnennya do toho, shcho stalosya iz yikhnimy poperednykamy, abo y te, shcho vony vymahaly nehaynoyi kary [yak dokazu]

[56] My vidsylaly poslantsiv tilʹky yak visnykiv i zasterihachiv. Ale ti, yaki ne viruyutʹ, sperechayutʹsya, namahayuchysʹ sprostuvaty svoyeyu brekhneyu istynu. Vony hluzuyutʹ iz Moyikh znamenʹ i toho, vid choho yikh zasterihayutʹ

[57] Khto zh nespravedlyvishyy za toho, komu nahadaly pro znamennya Hospoda yoho, a vin znekhtuvav nymy y zabuv pro svoyi vchynky? Voistynu, My nakryly yikhni sertsya zavisoyu, shchob ne zrozumily vony [Koranu]. Vukha yikhni vrazyla hlukhota! Yakshcho ty poklychesh yikh na pryamyy shlyakh, to vony nikoly ne stanutʹ na nʹoho

[58] Hospodʹ tviy — Proshchayuchyy, Volodar mylosti. Yakby Vin karav yikh za te, shcho vony skoyily, to pryskoryv by yikhnyu karu. Ale pryznachenyy chas i ne znaydutʹ vony poryatunku vid nʹoho

[59] Tse stalosya z selyshchamy, yaki buly znyshcheni Namy za hrikhy zhyteliv yikhnikh. My vstanovyly chas zahybeli yikhnʹoyi

[60] Yakosʹ skazav Musa svoyemu sluzi: «YA budu yty, poky ne dosyahnu toho mistsya, de zlyvayutʹsya dva morya, navitʹ yakshcho vytrachu na tse bahato rokiv»

[61] I koly vony dosyahly toho mistsya, to vyyavylosya, shcho vony zabuly svoyu rybu. I raptom vona rushyla v more

[62] I koly vony pishly dali, skazav Musa svoyemu sluzi: «Prynesy nashu yizhu, bo my vtomleni trudnoshchamy shlyakhu nashoho»

[63] Toy vidpoviv: «Poslukhay! Koly my skhovalysya pid skeleyu, ya zabuv tam rybu. Tse shaytan zmusyv mene zabuty yiyi ta ne z·hadaty pro neyi. I vona poplyvla v more yakymosʹ dyvnym chynom!»

[64] Skazav Musa: «Tse te, choho my chekaly!» I vony pishly nazad tym samym shlyakhom

[65] Tam vony znayshly odnoho z Nashykh rabiv, yakomu My daruvaly mylistʹ vid Sebe ta yakomu My daruvaly vid Sebe znannya

[66] Musa skazav yomu: «Chy mozhu ya pity za toboyu, shchob navchytysya toho, shcho dano tobi znaty pro pryamyy shlyakh?»

[67] Toy vidpoviv: «Voistynu, ty ne matymesh dostatnʹo terpinnya zi mnoyu

[68] Ta y yak tobi vyterpity te, pro shcho ty ne mayesh znannya?»

[69] Skazav Musa: «Yakshcho pobazhaye Allah, to ya budu terplyachyy i slukhatymusya tebe v usʹomu!»

[70] Toy movyv: «Yakshcho ty pidesh zi mnoyu, to ne zapytuy mene ni pro shcho, poky ya sam ne rozkazhu tobi pro tse»

[71] Vony rushyly dali, y koly perebuvaly v chovni, toy zrobyv u nʹomu dirku. Musa spytav: «Ty zrobyv dirku, shchob utopyty lyudey na tsʹomu chovni? Spravdi, ty skoyiv shchosʹ duzhe pohane!»

[72] Toy vidpoviv: «Chy ya ne hovoryv tobi, shcho ty ne matymesh dostatnʹo terpinnya zi mnoyu?»

[73] Musa movyv: «Ne kartay mene za te, pro shcho ya zabuv, i ne roby moyu spravu vazhkoyu!»

[74] Tozh vony rushyly dali, y koly zustrily khlopchyka, toy ubyv yoho. Musa zapytav: «Ty vbyv nevynnu dushu, adzhe tse ne bula vidplata za inshu dushu? Spravdi, ty skoyiv shchosʹ duzhe pohane!»

[75] Toy vidpoviv: «Chy ya ne hovoryv tobi, shcho ty ne matymesh dostatnʹo terpinnya zi mnoyu?»

[76] Musa vidpoviv: «Yakshcho pislya tsʹoho ya zapytayu shche shchosʹ, to pokynʹ mene. Osʹ, ya vzhe vybachyvsya pered toboyu!»

[77] Tozh vony rushyly dali, poky ne diyshly do odnoho selyshcha y poprosyly v yoho zhyteliv yizhi, ale ti vidmovylysya pryhostyty yikh. Tut vony pomityly stinu, yaka vzhe ledʹ trymalasya, ale toy vypryamyv yiyi. Musa skazav: «Yakby ty zakhotiv, to otrymav by za tse platnyu!»

[78] Toy vidpoviv: «Tut my y roziydemosya z toboyu. YA rozpovim tobi tlumachennya toho, na shcho v tebe ne vystachylo terpinnya

[79] Shchodo chovna, to vin nalezhav bidnyakam, yaki maly promysel u mori. YA zakhotiv poshkodyty yoho, bo pered nymy buv tsar, yakyy sylomitsʹ zabyrav usi [tsili] chovny

[80] Shchodo khlopchyka, to yoho batʹky buly viruyuchymy, a my boyalysya, shcho vin zashkodytʹ yim svoyim bezchestyam ta nevirʺyam

[81] My zakhotily, shchob Hospodʹ yikhniy vzamin daruvav yim toho, khto bude chystishym i blyzhchym do myloserdya

[82] Shchodo stiny, to vona nalezhala dvom khlopchykam-syrotam iz mista, i pid neyu buv skarb. Yikhniy batʹko buv pravednykom, i Hospodʹ tviy pobazhav, shchob vony dosyahly povnolittya y distaly skarb iz mylosti Hospoda tvoho. YA ne diyav na sviy rozsud. Tse tlumachennya toho, na shcho v tebe ne vystachylo terpinnya!»

[83] Tebe zapytuyutʹ pro Zulʹ-Karnayna. Skazhy: «YA rozkazhu vam z·hadku pro nʹoho!»

[84] Voistynu, My zmitsnyly yoho na zemli y daruvaly Yomu shlyakh do kozhnoyi rechi

[85] Tozh vin pishov shlyakhom

[86] poky ne dosyahnuv mistsya, de zakhodytʹ sontse. Vin pobachyv, shcho vono sidaye v kalamutne dzherelo, y znayshov kolo nʹoho lyudey. My skazaly: «O Zulʹ-Karnayne! Ty mozhesh yikh skaraty, a mozhesh zrobyty yim dobro!»

[87] Vin skazav: «Khto vchynyv nespravedlyvo, toho My skarayemo, potim vin povernetʹsya do Hospoda svoho. Toy karatyme yoho tyazhkoyu karoyu

[88] A khto uviruvav i chynyv pravedno, toy matyme naykrashchu vynahorodu, y my damo yomu lehki nakazy»

[89] Vin pishov shlyakhom dali

[90] poky ne dosyahnuv mistsya, de skhodytʹ sontse. Vin pobachyv, shcho vono skhodytʹ nad lyudʹmy, yakym My ne daly zhodnoho zakhystu vid nʹoho

[91] Otak! My osyahayemo znannyam use, shcho vidbuvalosya z nym

[92] Vin pishov shlyakhom dali

[93] poky ne dosyahnuv [dolyny] mizh dvoma horamy y znayshov pered nymy lyudey, yaki mayzhe ne rozumily yoho movy

[94] Vony skazaly: «O Zulʹ-Karnayne! Voistynu, Yadzhudzh i Madzhudzh poshyryuyutʹ bezchestya na zemli. Mozhe, my zaplatymo tobi danynu, shchob ty zrobyv mizh namy ta nymy zahorozhu?»

[95] Vin movyv: «Te, chym ukripyv mene Hospodʹ miy, shche krashche. Dopomozhitʹ meni syloyu, i ya vstanovlyu pereponu mizh vamy ta nymy

[96] Nesitʹ meni zalizni balky!» Zapovnyvshy prostir mizh dvoma skhylamy, vin skazav: «Rozdmukhuyte!» A koly balky pochervonily vid vohnyu, vin movyv: «Prynesitʹ meni roztoplenu midʹ, shchob ya vylyv yiyi na nykh!»

[97] Tozh [Yadzhudzh i Madzhudzh] ne spromohlysya ni perelizty stinu, ni probyty yiyi

[98] Vin skazav: «Tse — mylistʹ vid moho Hospoda. I koly pryyde obitsyane moyim Hospodom, Vin roztroshchytʹ yiyi na shmatky. Obitsyanka Hospoda moho — istyna!»

[99] Odnoho dnya My dozvolymo yim poyednatysya odne z odnym. Potim zasurmytʹ rih i My zberemo vsikh razom

[100] I tsʹoho dnya My yasno pokazhemo heyenu neviruyuchym –

[101] tym, chyyi ochi buly zakryti pelenoyu, yaka viddalyala vid z·hadky pro Nas, i chyyi vukha ne mohly slukhaty

[102] Nevzhe ti, yaki ne viruvaly, dumaly, shcho vony vizʹmutʹ pokrovytelyamy Moyikh rabiv zamistʹ Mene? Voistynu, My pryhotuvaly heyenu yak obytelʹ dlya neviruyuchykh

[103] Skazhy: «Chy ne rozpovisty vam pro tykh, yaki cherez svoyi vchynky vtratyatʹ naybilʹshe

[104] Pro tykh, chyyi zusyllya zablukaly v zemnomu zhytti, khoch vony dumaly, shcho roblyatʹ dobro

[105] Tse ti, yaki ne viruyutʹ u znamennya Hospoda yikhnʹoho y zustrich iz Nym. Marni vchynky yikhni y ne budutʹ vony v Denʹ Voskresinnya nichoho vazhyty!»

[106] Za te, shcho vony ne viruvaly y hluzuvaly z Nashykh znamenʹ i poslantsiv, vynahorodoyu yim bude heyena

[107] Voistynu, obytellyu tykh, yaki uviruvaly y robyly dobri spravy, budutʹ sady Firdausa

[108] Vony budutʹ tam vichno, ne bazhayuchy niyakykh zmin

[109] Skazhy: «Yakby more stalo chornylom dlya sliv Hospoda moho, to vono vycherpalosya b ranishe, nizh vycherpalysya b slova Hospoda moho, navitʹ yakby dodaly shche odne more»

[110] Skazhy: «Voistynu, ya — taka sama lyudyna, yak i vy. Tilʹky vidkryto meni, shcho Boh vash — Boh Yedynyy. I khto spodivayetʹsya na zustrich iz Hospodom svoyim, to nekhay robytʹ dobri spravy y ne dodaye Hospodu svoyemu rivnoho v pokloninni!»

[1] Kaf. Ha. YA. Ayn. Sad

[2] Z·hadka pro mylistʹ Hospoda tvoho do raba Yoho Zakariyi

[3] Koly vin zaklykav Hospoda svoho tayemno

[4] skazavshy: «Hospody, kistky moyi oslably, holova vyblyskuye syvynoyu, a ranishe, pamʺyatayu, ya ne buv rozcharovanyy u svoyikh molytvakh do Tebe

[5] I, voistynu, ya boyusya [vchynkiv] moyikh rodychiv pislya smerti moyeyi, a druzhyna moya bezplidna. Tozh day meni nashchadka vid Tebe

[6] yakyy nasliduye mene y rid Yakuba. I zroby yoho, Hospody, takym, shchob Ty buv nym zadovolenyy!»

[7] O Zakariye! Voistynu, My tishymo tebe zvistkoyu pro khlopchyka na imʺya Yakhʺya. Ranishe My ne stvoryuvaly nikoho z takym imenem

[8] Toy vidpoviv: «Hospody! Yak mozhe buty v mene khlopchyk, koly moya druzhyna bezplidna, i ya nemichnyy vid starosti»

[9] Skazaly yomu: «Tak skazav Hospodʹ tviy: «Tse lehko dlya Mene, bo YA pered tsym uzhe stvoryv tebe, khoch ty y buv nichym»

[10] Vin vidpoviv: «Hospody, day meni znamennya!» Skazav [Hospodʹ]: «Znamennyam tobi bude te, shcho try nochi ne rozmovlyatymesh ty iz lyudʹmy, khocha y ne budesh nimym!»

[11] Vyyshov Zakariya zi svyatylyshcha y vidkryvsya yim: «Voistynu, proslavlyayte [Allaha] vrantsi y uvecheri!»

[12] O Yakhʺye! Mitsno trymaysya Pysannya! I daruvaly My yomu mudristʹ ishche v dytynstvi

[13] zhertovnistʹ vid Nas i chystotu. I buv vin bohoboyazlyvym

[14] i dobrym do svoyikh batʹkiv, i ne buv vin hordym chy neslukhnyanym

[15] Myr yomu v denʹ narodzhennya, v denʹ smerti ta v denʹ voskresinnya do zhyttya

[16] I z·haday u Pysanni Marʺyam, koly vona viddalylasya vid svoyikh ridnykh u mistse skhidne

[17] i skhovalasya vid nykh za zavisoyu. I My poslaly do neyi Nashoho Dukha, yakyy upodibnyvsya statnomu choloviku

[18] Vona skazala: «Voistynu, shukayu v Mylostyvoho zakhystu vid tebe, khiba shcho ty bohoboyazlyvyy!»

[19] Vin vidpoviv: «Voistynu, ya tilʹky poslanetsʹ Hospoda tvoho y mayu daruvaty tobi prechystoho khlopchyka!»

[20] Vona skazala: «Yak mozhe buty v mene khlopchyk, koly zhoden cholovik ne torkavsya mene y ne bula ya bludnytseyu?»

[21] Vin skazav: «Tak stanetʹsya, bo skazav te Hospodʹ tviy. Tse lehko dlya Nʹoho!» I My zrobymo yoho znamennyam dlya lyudey ta mylistyu vid Nas. Tsyu spravu vzhe vyrisheno

[22] Tozh vona zavahitnila y viddalylasya v mistse daleke

[23] Pidiyshla z polohovymy mukamy do stovbura palʹmy y skazala: «Yak by ya khotila vmerty ranishe y buty nazavzhdy zabutoyu!»

[24] I vyhuknuv z-pid neyi [Isa]: «Ne zhurysʹ, Hospodʹ stvoryv bilya tebe strumok

[25] Nakhyly do sebe stovbur palʹmy y strusony — na tebe posyplyatʹsya svizhi finiky

[26] Yizh, pyy ta zaspokoysya! A yakshcho pobachysh yakusʹ lyudynu, to skazhy: «YA dala Mylostyvomu obitnytsyu postyty y ne stanu rozmovlyaty sʹohodni ni z kym iz lyudey!»

[27] Vona pryyshla do svoyikh ridnykh, nesuchy yoho. Skazaly ti: «O Marʺyam! Ty zrobyla zhakhlyvu rich

[28] O sestro Haruna! Batʹko tviy ne buv pohanoyu lyudynoyu i maty tvoya ne bula rozpusnytseyu!»

[29] Ta vona vkazala na [Isu]. Vony zapytaly: «Yak my mozhemo hovoryty z nym, koly vin — nemovlya?»

[30] Vin skazav: «Voistynu, ya — rab Allaha. Vin daruvav meni Pysannya y zrobyv mene prorokom

[31] Vin zrobyv mene blahoslovennym [usyudy], de b ya ne buv, zobovʺyazav mene molytysya y davaty zakyat, doky ya budu zhyty

[32] buty shanoblyvym do materi moyeyi y ne zrobyv mene zverkhnim, neshchasnym

[33] Myr meni v denʹ moho narodzhennya, v denʹ moyeyi smerti ta v denʹ, koly ya voskresnu do zhyttya!»

[34] Takyy Isa, syn Marʺyam. Tse — pravdyve slovo pro nʹoho — pro koho vony tak sperechayutʹsya

[35] Ne hodytʹsya Allahu narodzhuvaty, Preslavnyy Vin! Koly vyrishuye Vin shchosʹ, to tilʹky hovorytʹ: «Budʹ!» — i vono ye

[36] I, voistynu, Allah — miy Hospodʹ i vash Hospodʹ. Tozh poklonyaytesya Yomu, tse — pryamyy shlyakh

[37] Sperechayutʹsya mizh soboyu rizni hrupy. Hore neviruyuchym vid toho, v chomu vony peresvidchatʹsya u Velykyy Denʹ

[38] Yak zhe yasno vony budutʹ chuty y bachyty toho Dnya, koly postanutʹ pered Namy! Ale zh sʹohodni nechestyvtsi spravdi blukayutʹ u yavniy omani

[39] Tozh poperedʹ yikh pro Denʹ Vtrat, bo rishennya pro nykh uzhe pryynyato, ale vony ne zvazhayutʹ na tse ta ne viruyutʹ

[40] Voistynu, My uspadkuyemo zemlyu y tykh, khto na niy, i vony povernutʹsya do Nas

[41] I z·haday u Pysanni Ibrahima. Voistynu, vin buv pravednykom, prorokom

[42] Koly vin skazav svoyemu batʹkovi: «Batʹku miy! Chomu ty poklonyayeshsya tomu, shcho ne chuye y ne bachytʹ i ne poryatuye tebe ni vid choho

[43] Batʹku miy! Do mene pryyshlo znannya, yake ne bulo vidkryto tobi. Idy za mnoyu, ya povedu tebe pryamym shlyakhom

[44] Batʹku miy! Ne poklonyaysya shaytanu, bo shaytan ne poslukhavsya Mylostyvoho

[45] Batʹku miy! Voistynu, ya boyusya, shcho vpade na tebe kara vid Mylostyvoho y ty stanesh pryyatelem shaytana!»

[46] Toy vidpoviv: «Nevzhe ty vidstupyshsya vid moyikh bohiv, Ibrahime? Yakshcho ty ne vhamuyeshsya, to ya spravdi pobʺyu tebe kaminnyam! Zalysh mene nadovho!»

[47] Skazav [Ibrahim]: «Myr tobi! YA prosytymu proshchennya dlya tebe v Hospoda, voistynu, Vin — poblazhlyvyy do mene

[48] Ale ya zrikayusya vas i tykh, do koho vy molytesʹ zamistʹ Allaha. I ya zvertayusʹ do Hospoda moho. Mozhlyvo, Vin ne vidmovytʹ meni v tsʹomu, i ya ne budu neshchasnym»

[49] Koly polyshyv vin yikh i tykh, komu vony poklonyalysya zamistʹ Allaha, My daruvaly yomu Iskhaka ta Yakuba y zrobyly yikh prorokamy

[50] Nadilyly My yikh mylistyu Nashoyu y lyshyly pro nykh vysoke, pravdyve slovo

[51] Z·haday u Pysanni Musu — vin buv shchyrym, buv poslantsem i prorokom

[52] Poklykaly My yoho z pravoho boku hory, nablyzyvshy do Sebe, y rozmovlyaly z nym potayemno

[53] I daruvaly My yomu z Nashoyi mylosti brata yoho Haruna, proroka

[54] I z·haday u Pysanni Ismayilya — voistynu, vin buv pravdyvym v obitsyankakh, buv poslantsem i prorokom

[55] I nakazav vin svoyim lyudyam molytysya y davaty zakyat; i yoho Hospodʹ buv zadovolenyy nym

[56] I z·haday u Pysanni Idrisa — voistynu, vin buv pravednykom, prorokom

[57] My pidnesly yoho na vysoke mistse

[58] Tse — ti, koho nadilyv Allah blahamy, vony — proroky, nashchadky Adama y tykh, koho poryatuvaly My razom iz Nukhom; nashchadky Ibrahima ta Israyilya, odni z tykh, koho My povely pryamym shlyakhom i obraly. Koly chytaly yim znamennya Mylostyvoho, vony nyzʹko vklonyalysya y plakaly

[59] Zminyly yikh nashchadky, yaki perestaly molytysya y pishly za svoyimy nytsymy bazhannyamy. Vony pryydutʹ do zahybeli

[60] Okrim tykh, yaki pokayalysya, uviruvaly y robyly dobro — vony vviydutʹ do rayu y ne budutʹ tam nichym obrazheni

[61] V sady Edenu, yaki Mylostyvyy poobitsyav Svoyim rabam. Voistynu, obitsyanka Yoho bude vykonana

[62] Ne pochuyutʹ vony tam marnykh rozmov, a lyshe slova: «Myr!»; yim — nadil yikhniy vrantsi ta vvecheri

[63] Takym ye ray. Uspadkuyutʹ yoho ti z Nashykh rabiv, yaki bohoboyazlyvi

[64] [Skazaly anhely]: «My skhodymo tilʹky za nakazom Hospoda tvoho, nalezhytʹ Yomu te, shcho poperedu nas, i te, shcho pozadu nas. I Hospodʹ tviy ne zabuvaye nichoho!»

[65] Hospodʹ nebes, zemli y toho, shcho pomizh nymy! Poklonyaysya Yomu ta budʹ tverdym u tsʹomu! Chy znayesh ty rivnoho Yomu

[66] I zapytuye lyudyna: «Koly ya pomru, nevzhe povernutʹ mene do zhyttya?»

[67] Khiba lyudyna ne pamʺyataye, yak kolysʹ My stvoryly yiyi, khoch vona bula ranishe nichym

[68] I klyanusya Hospodom tvoyim, My zberemo i yikh, i shaytaniv, postavyvshy potim navkolo heyeny na kolina

[69] Potim zberemo z kozhnoyi hrupy tykh, khto nayvpertishe ne slukhavsya Mylostyvoho

[70] Nam krashche znaty, khto z nykh zasluhovuye mistsya u vohni

[71] I, voistynu, nema sered vas takykh, khto ne proyde nad heyenoyu! Tse vyrisheno Hospodom tvoyim ostatochno

[72] Potim My vryatuyemo tykh, yaki bohoboyazlyvi, a nespravedlyvykh zalyshymo tam na kolinakh

[73] I koly chytayutʹ yim Nashi znamennya, neviruyuchi hovoryatʹ tym, yaki uviruvaly: «Yaka z dvokh hrup vyshcha y krashcha za mistsem?»

[74] O, skilʹky zh pokolinʹ do nykh My znyshchyly! A vony perevazhaly yikh i bahat·stvom, i zovnishnim vyhlyadom

[75] Skazhy: «Tym, khto zablukav, khay podovzhytʹ Mylostyvyy zhyttya, doky ne pobachatʹ vony obitsyane yim — chy pokarannya, chy prykhid Chasu. Todi vony znatymutʹ, chyye mistse hirshe ta chyye viysʹko slabshe»

[76] I zmitsnyuye Allah na pryamomu shlyakhu tykh, khto vstav na nʹoho; netlinni dobri vchynky krashchi pered Hospodom tvoyim za vynahorodoyu i vidplatoyu

[77] Chy bachyv ty toho, khto ne uviruvav u Nashi znamennya y skazav: «YA neodminno stanu nadilenym bahat·stvom i ditʹmy»

[78] Chy znaye vin potayemne, chy, mozhe, uklav zavit iz Mylostyvym

[79] Ta zh ni! My zapyshemo skazane nym i zbilʹshymo yomu pokarannya

[80] I diyde do Nas skazane nym, i vin postane pered Namy odynakom

[81] Vony poklonyayutʹsya, krim Allaha, inshym boham, shchob otrymaty vid nykh mohutnistʹ

[82] Ale zh ni! Vony vidkynutʹ yikhnye pokloninnya y stanutʹ yim vorohamy

[83] Khiba ty ne znayesh, shcho My vidislaly do neviruyuchykh shaytaniv, shchob vony pidburyuvaly yikh

[84] Tozh ne pospishay z nymy! My rakhuyemo chyslo [vchynkiv] yikhnikh

[85] Odnoho dnya My poklychemo bohoboyazlyvykh do Mylostyvoho pochesnym pochotom

[86] a hrishnykiv pozhenemo v heyenu — sprahlymy

[87] Nikhto ne otrymaye zastupnytstva, krim tykh, khto maye zavit iz Allahom

[88] I shche kazhutʹ: «Mylostyvyy uzyav syna»

[89] Spravdi, vy stverdzhuyete zhakhlyvu rich

[90] Vid tsʹoho zdatni rozkolotysya nebo, rozsypatysya zemlya y zruynuvatysya hory

[91] Vid toho, shcho vony prypysaly Mylostyvomu syna

[92] Ne hodytʹsya Mylostyvomu maty syna

[93] Voistynu, kozhen iz tykh, khto na nebesakh i na zemli, postane pered Allahom lyshe yak rab

[94] Vin znaye yikhnye chyslo y perelichyv yikh

[95] I kozhen iz nykh postane pered Nym u Denʹ Voskresinnya odynakom

[96] Voistynu, tykh, yaki uviruvaly y robyly dobri spravy, Mylostyvyy nadilyv lyubovʺyu

[97] I polehshyly My [Koran] tvoyeyu movoyu, shchob ty spovistyv yoho bohoboyazlyvym ta zasterih nym lyudey, yaki sperechayutʹsya

[98] A skilʹky pokolinʹ pered nymy My znyshchyly! Chy ty znaydesh khoch odnoho z nykh, chy pochuyesh yikhniy shepit

[1] Ta. Ha

[2] My zislaly tobi Koran ne dlya toho, shchob zavdaty tobi strazhdanʹ

[3] a tilʹky yak z·hadku dlya tykh, khto boyitʹsya

[4] Zislav yoho Toy, Khto stvoryv zemlyu y vysoki nebesa

[5] Mylostyvyy utverdyvsya na troni

[6] Yomu nalezhytʹ te, shcho na nebesakh i na zemli, y te, shcho mizh nymy, a takozh te, shcho pid zemleyu

[7] Chy promovlyatymesh uholos, [chy ni] — voistynu, Vin znaye tayemne y naybilʹsh prykhovane

[8] Allah! Nemaye boha, krim Nʹoho, Yomu nalezhatʹ nayprekrasnishi imena

[9] Chy diyshla do tebe rozpovidʹ pro Musu

[10] Koly Vin pobachyv vohonʹ i skazav svoyim lyudyam: «Zachekayte, ya pomityv vohonʹ! Mozhlyvo, ya prynesu vam vid nʹoho holovnyu chy znaydu za vohnem pravylʹnyy shlyakh!»

[11] I koly vin pidiyshov tudy, to poklykaly yoho: «O Muso

[12] Voistynu, YA — Hospodʹ tviy! Znimy vzuttya svoye, voistynu, ty opynyvsya u svyashchenniy dolyni Tuva

[13] I YA obrav tebe. Slukhay te, shcho vidkryvayetʹsya tobi

[14] Voistynu, YA — Boh i nemaye boha, krim Mene! Tozh poklonyaysya Meni y zvershuy molytvu, shchob pamʺyataty pro Mene

[15] Voistynu, Chas nastane! Ale YA prykhovayu strok prykhodu yoho, shchob vidplatyty kozhniy dushi za te, v chomu vona pospishala

[16] Nekhay ne vidvertaye tebe vid Chasu toy, khto ne uviruvav u nʹoho ta yshov za svoyimy prystrastyamy. Inakshe ty zahynesh

[17] A shcho tse v tvoyiy praviy rutsi, Muso?»

[18] Toy vidpoviv: «Tse — moya palytsya. YA spyrayusya na neyi, zbyvayu lystya dlya svoyikh ovetsʹ i dlya inshoho vona hodytʹsya»

[19] Allah skazav: «Kynʹ yiyi, Muso!»

[20] Vin kynuv yiyi i palytsya obernulasya na zmiyu ta shvydko popovzla

[21] Allah skazav: «Vizʹmy yiyi ta ne biysya! Vona stane tym, chym bula

[22] Poklady svoyu ruku za pazukhu y znaydesh yiyi chystoyu, bez zhodnykh plyam. Osʹ tobi shche odne znamennya

[23] shchob My pokazaly tobi Nashi velyki znamennya

[24] Idy do Firauna, bo, voistynu, vin nespravedlyvyy!»

[25] Musa skazav: «Hospody! Rozkryy sertse moye

[26] i polehshy spravu moyu

[27] I rozvʺyazhy vuzol na vustakh moyikh

[28] shchob rozumily vony slova moyi

[29] I day meni pomichnyka z rodyny moyeyi

[30] Haruna, brata moho

[31] i doday meni syl cherez nʹoho

[32] ta zroby spilʹnykom u spravi moyiy –

[33] shchob my slavyly tebe chasto

[34] y z·haduvaly tebe chasto

[35] Ty zh bachysh nas!»

[36] Allah skazav: «Uzhe dano tobi te, shcho ty prosysh, Muso

[37] Spravdi, My y pered tym buly laskavi do tebe

[38] koly My vidkryly tvoyiy materi te, shcho vidkryly

[39] «Poklady yoho v skrynyu ta pusty richkoyu. Richka vynese yoho na bereh, de yoho pidbere Miy voroh i yoho voroh». YA proster na tebe Svoyu lyubov, shchob ty ris na Moyikh ochakh

[40] Prykhodytʹ sestra tvoya y hovorytʹ: «Mozhe, vkazaty vam na toho, khto pro nʹoho pikluvatymetʹsya?» Tak My povernuly tebe tvoyiy materi, shchob buly radisni ochi yiyi, i shchob vona ne zhurylasya. Potim ty vbyv odnu lyudynu, ta My vryatuvaly tebe vid smutku y vyprobovuvaly tebe. Ty probuv dovhi roky sered zhyteliv Madʺyanu, a teper pryyshov vkazanyy chas, o Muso

[41] I YA vybrav tebe dlya Sebe

[42] Rushayte zh, ty i brat tviy, iz Moyimy znamennyamy ta ne zabuvayte z·haduvaty Mene

[43] Iditʹ do Firauna, bo, voistynu, vin nespravedlyvyy

[44] Hovoritʹ iz nym lahidno — mozhlyvo, vin skhamenetʹsya abo nalyakayetʹsya!»

[45] Vony vidpovily: «Hospody nash! Voistynu, My boyimosya, shcho vin odrazu skaraye nas chy vchynytʹ nespravedlyvo iz namy!»

[46] Allah vidpoviv: «Ne biytesya! YA z vamy, chuyu ta bachu

[47] Iditʹ do nʹoho ta skazhitʹ: «My — poslantsi Hospoda tvoho! Vidpusty razom iz namy inshykh syniv Israyilya y ne znushchaysya z nykh. My pryyshly do tebe zi znamennyam vid Hospoda nashoho! Myr tomu, khto yde pryamym shlyakhom

[48] Voistynu, vidkryto nam, shcho skarayutʹ toho, khto zaperechuvav i vidvertavsya!»

[49] Firaun spytav: «Khto vash Hospodʹ, Muso?»

[50] Toy vidpoviv: «Hospodʹ nash — Toy, Khto dav kozhniy rechi pryrodu yiyi, a potim poviv pryamym shlyakhom!»

[51] Firaun skazav «A shcho z davnimy narodamy?»

[52] Musa vidpoviv: «Znannya pro tse — tilʹky v moho Hospoda, v Pysanni. Ne pomylyayetʹsya Hospodʹ miy, nichoho ne zabuvaye!»

[53] Vin — Toy, Khto stvoryv dlya vas zemlyu lozhem i zrobyv na niy shlyakhy dlya vas. Vin prolyv iz neba vodu! I My vyrostyly zavdyaky yiy pary riznykh roslyn

[54] Spozhyvayte sami y vypasayte na nykh svoyu khudobu! Voistynu, v tsʹomu znamennya dlya tykh, khto maye rozum

[55] My stvoryly vas iz zemli y u zemlyu vas povernemo. A potim ishche raz vyvedemo vas zvidty

[56] My pokazaly yomu vsi Nashi znamennya, ale vin vidkynuv yikh, ne vyznav

[57] i skazav: «Nevzhe ty pryyshov, shchob vyhnaty nas iz zemli nashoyi svoyimy charamy, Muso

[58] Spravdi, my pokazhemo tobi take same chaklunstvo. Tozh pryznach nalezhne mistse y chas — shchob ne porushyly yoho ni my, ni ty!»

[59] Skazav Musa: «Vyznachenym chasom dlya vas nekhay bude Denʹ prykras. A lyudy nekhay zberutʹsya zranku»

[60] Firaun pishov, zibrav usikh svoyikh chakluniv i povernuvsya

[61] Musa skazav yim: «Hore vam! Ne zvodʹte na Allaha naklep, a to Vin vrazytʹ karoyu vas! Neshchasnyy toy, khto zvodytʹ naklep!»

[62] Ti pochaly sperechatysya mizh soboyu, shcho robyty, ale hovoryly vony potayky

[63] y skazaly: «Tsi dvoye — chakluny. Za dopomohoyu svoyikh chariv vony prahnutʹ vyhnaty vas iz vashoyi zemli ta zvesty vas iz vashoho naykrashchoho shlyakhu

[64] Tozh pryhotuyte vsi svoyi khytroshchi y vyyditʹ yedynoyu lavoyu! Sʹohodni uspikhu dosyahne toy, khto peremozhe!»

[65] Vony zapytaly: «O Muso! Chy budesh kydaty [palytsyu] pershym chy, mozhe, budemo pershi my?»

[66] Toy vidpoviv: «Ni, nekhay uzhe vy budete pershi!» I cherez chary yikhni zdalosya yomu, shcho motuzky y palytsi yikhni pochaly rukhatysya

[67] I vidchuv Musa strakh u dushi svoyiy

[68] My skazaly: «Ne biysya! Voistynu, ty podolayesh yikh

[69] Kynʹ te, shcho v tvoyiy praviy rutsi, i vono nehayno prokovtne te, shcho zrobyly vony, bo to tilʹky khytroshchi chakluna! Ne peremozhe chaklun, de b vin ne buv!»

[70] I todi vpaly chakluny v zemnomu pokloni y skazaly: «My uviruvaly v Hospoda Musy y Haruna!»

[71] [Firaun] skazav: «Nevzhe vy poviryly yomu bez moho dozvolu?! Voistynu, vin — vash nastavnyk, toy, khto navchyv vas char! YA nakazhu vidrubaty vam ruky y nohy navkhrest i rozipnuty vas na palʹmovykh stovburakh! Todi vy diznayetesʹ, chyya kara sylʹnisha y dovhovichnisha!»

[72] Vony vidpovily: «My ne viddamo tobi perevahy pered tym, shcho pryyshlo do nas iz yasnykh dokaziv, i pered Tvortsem nashym. Kazhy sviy vyrok! Ale zh vin chynnyy tilʹky v tsʹomu zhytti

[73] Voistynu, My uviruvaly v Hospoda nashoho, shchob prostyv Vin hrikhy nashi y chaklunstvo, do yakoho ty syluvav nas. A Allah — Krashchyy ta Vichnyy!»

[74] Khto postane pered Hospodom svoyim hrishnykom, toy opynytʹsya v heyeni, de vin ne pomre y ne bude zhyty

[75] A ti, yaki postanutʹ pered Nym viruyuchymy, yaki robyly dobri vchynky, ti opynyatʹsya na nayvyshchykh stupenyakh –

[76] u sadakh Edenu, de techutʹ riky. I budutʹ vony tam vichno! Tse — vynahoroda dlya tykh, khto ochystyvsya

[77] Spravdi, My vidkryly Musi: «Vyydy vnochi razom iz Moyimy rabamy y proklady dlya nykh sukhu dorohu v mori! Ne biysya, shcho tebe nazdozhenutʹ, i ne lyakaysya!»

[78] Firaun vyrushyv yim navzdohin razom zi svoyim viysʹkom, ale more nakrylo yoho

[79] Tak Firaun vviv sviy narod v omanu y ne poviv pravylʹnym shlyakhom

[80] O syny Israyilya! My vryatuvaly vas vid voroha! Ta My shche ranishe obitsyaly vam tse na pravomu skhyli hory. Takozh My daruvaly vam mannu y perepeliv

[81] Yizhte blaha, yakymy My nadilyly vas, ale ne porushuyte dozvolenoho, inakshe vpade na vas Miy hniv. Toy, na koho vpav hniv Miy, hyne

[82] Voistynu, YA proshchayu tym, yaki pokayalysya, uviruvaly, robyly dobro ta yshly dali pryamym shlyakhom

[83] Chomu ty tak shvydko zalyshyv sviy narod, o Muso

[84] Toy vidpoviv: «Vony ydutʹ slidom za mnoyu! YA zh pospishav do Tebe, Hospody, shchob Ty buv zadovolenyy mnoyu!»

[85] Allah skazav: «My vyprobovuvaly narod tviy pislya toho, yak ty pishov! Yikh zbyv iz pryamoho shlyakhu samaryanyn!»

[86] Tozh Musa povernuvsya do narodu svoho roz·hnivanym i zasmuchenym. Vin vyhuknuv: «O narode miy! Khiba Hospodʹ vash ne dav vam prekrasnoyi obitsyanky? Chy nadto tryvalym vydavsya vam tsey strok, chy, mozhe, vy khochete, shchob upav na vas hniv Hospoda vashoho, i tomu vy porushyly te, shcho obitsyaly meni?»

[87] Vony vidpovily: «My ne porushuvaly obitsyanky, danoyi tobi. Ale zh my nesly vazhkyy tyahar — prykrasy toho narodu. My zhburnuly yikh [u vohonʹ] – tak samo zrobyv i samaryanyn»

[88] Vin vyplavyv yim podobu tilʹtsya, yaka shche y revla ta skazav: «Otse — vash Hospodʹ i Hospodʹ Musy, ale vin zabuv Yoho»

[89] Nevzhe vony ne bachyly, shcho vin ne hovorytʹ iz nymy y ne mozhe ni zavdaty yim shkody, ni prynesty korysti

[90] Spravdi, Harun uzhe hovoryv yim: «Narode miy! Vas lyshe spokushayutʹ tsym! Voistynu, vash Hospodʹ — tse Mylostyvyy! Iditʹ za mnoyu ta slukhaytesʹ nakaziv moyikh!»

[91] Vony vidpovily: «My ne perestanemo poklonyatysya yomu, poky ne povernetʹsya do nas Musa»

[92] A toy skazav: «O Harune! Shcho zavadylo tobi, koly ty pobachyv omanu yikhnyu

[93] yty za mnoyu? Chomu ty ne poslukhavsya moho nakazu?»

[94] Toy vidpoviv: «O synu moyeyi materi! Ne trymay mene za borodu y za holovu! YA boyavsya, shcho ty skazhesh: «Ty posiyav rozbrat mizh synamy Israyilya ta ne poslukhavsya slova moho!»

[95] Musa skazav: «O samaryanyne! A ty choho khotiv?»

[96] Toy vidpoviv: «YA bachyv te, choho ne bachyly vony. YA vzyav zhmenyu pisku zi slidiv poslantsya y kynuv yiyi [u vohonʹ], bo same tak ya zakhotiv zrobyty!»

[97] Musa vyhuknuv: «Vyydy hetʹ! Voistynu, v nynishnʹomu zhytti ty budesh hovoryty: «Ne torkaytesya mene!» I chekaye tebe obitsyane y ne omyne tebe vono! Pohlyanʹ na svoho boha, yakomu ty poklonyavsya: my neodminno spalymo yoho, a potim rozviyemo popil nad morem

[98] Vash Boh — tilʹky Allah, okrim Yakoho nemaye boha, i Vin osyahaye znannyam kozhnu rich!»

[99] Tak My rozpovidayemo tobi zvistky pro te, shcho vzhe mynulo. I My daly tobi vid Sebe nahaduvannya

[100] I khto vidvernetʹsya vid tsʹoho, toy ponese v Denʹ Voskresinnya vazhkyy tyahar

[101] I bude vin iz nym vichno. Yakyy zhe lykhyy tsey tyahar

[102] Toho Dnya zasurmlyatʹ u rih, i bude zibrano hrishnykiv, i budutʹ vony synʹooki

[103] Vony rozmovlyatymutʹ odne z odnym poshepky: «Voistynu, vy probuly tam lyshe dniv iz desyatʹ!»

[104] My krashche znayemo pro te, shcho vony kazhutʹ — navitʹ koly hovorytʹ naykrashchyy iz nykh: «Vy probuly tam tilʹky denʹ!»

[105] Tebe zapytuyutʹ pro hory. Skazhy: «Miy Hospodʹ rozviye yikh na porokh

[106] i peretvorytʹ na rivnu pustelyu

[107] I ty ne pobachysh tam ni urvyshcha, ni pahorba!»

[108] Toho Dnya vony pidutʹ za hlashatayem i ne zmozhutʹ ukhylytysya vid nʹoho. Holosy budutʹ smyrenni pered Mylostyvym, i ty ne pochuyesh nichoho, krim shepotu

[109] Toho Dnya ne dopomozhe nichyye zastupnytstvo — krim tykh, komu dozvolyv tse Mylostyvyy i chyyim slovom Vin zadovolenyy

[110] Vin znaye yikhnye mynule y maybutnye, a vony ne zdatni osyahnuty Yoho znannyam

[111] I budutʹ vony prynyzheni pered Zhyvym, Sushchym. I rozcharuyetʹsya toy, khto nis tyahar svoyeyi nespravedlyvosti

[112] A khto robyv dobro y buv viruyuchym, toy nekhay ne boyitʹsya ni nespravedlyvosti, ni obrazy

[113] Tak My zislaly Koran arabsʹkoyu movoyu ta rozʺyasnyly v nʹomu pohrozy. Mozhlyvo, vony boyatymutʹsya, abo zh vin bude yim nahaduvannyam

[114] Vsevyshniy Allah, Istynnyy Volodar! Tozh ne pospishay iz Koranom, poky ne bude zaversheno odkrovennya tobi. Skazhy: «Hospody, doday meni znannya!»

[115] Ranishe My vzyaly zavit iz Adamom, ale vin zabuv yoho. I My ne znayshly v nʹomu rishuchosti

[116] I koly My skazaly anhelam: «Vklonitʹsya nyzʹko Adamu!» — to vklonylysya vsi, krim Iblisa, yakyy vidmovyvsya

[117] Todi My skazaly: «O Adame! Voistynu, tse — voroh tobi y druzhyni tvoyiy! Sterezhysya, shchob ne vyhnav tebe z rayu, a to budesh ty neshchasnym

[118] Tut ty ne holoduvatymesh, ne khodytymesh rozdyahnenyy

[119] ne strazhdatymesh vid sprahy y vid speky!»

[120] Ale pochav nashiptuvaty yomu shaytan, hovoryachy: «O Adame! Chy ne pokazaty tobi derevo vichnosti y nemynushchoyi vlady?»

[121] Vony skushtuvaly z nʹoho ta y pobachyly nahotu svoyu. I pochaly prykryvatysya lystyam iz derev raysʹkykh. Ne poslukhavsya Adam Hospoda svoho y zablukav

[122] Ale potim Hospodʹ obrav yoho, pryynyav kayattya y nastavyv na pryamyy shlyakh

[123] Allah skazav: «Vyyditʹ iz rayu oboye! Nashchadky vashi budutʹ vorohamy odne odnomu! Ta yakshcho YA daruyu vam Sviy pryamyy shlyakh, to toy, khto bude yty tsym pryamym shlyakhom, ne zablukaye ta ne bude neshchasnym

[124] A toy, khto vidvernetʹsya vid Moho nahaduvannya, toy matyme vazhke zhyttya, a v Denʹ Voskresinnya My pidnimemo yoho slipym!»

[125] Vin skazhe: «Hospody! Chomu ty voskresyv Mene slipym? YA zh buv zryachym!»

[126] Allah skazhe: «Tak samo, yak My pokazuvaly tobi Nashi znamennya, a ty zabuv yikh, i ty budesh zabutyy sʹohodni!»

[127] Otak My vynahorodzhuyemo tykh, khto buv porushnykom ta ne uviruvav u znamennya Hospoda svoho. A pokarannya v nastupnomu zhytti — sylʹnishe y dovhovichnishe

[128] Chy ne pryvelo yikh na pryamyy shlyakh te, shcho My znyshchyly stilʹky pokolinʹ pered nymy! Vony khodyatʹ po ruyinakh domivok yikhnikh — u tsʹomu znamennya dlya obdarovanykh rozumom

[129] Yakby ne poperednye slovo Hospoda tvoho ta ne vstanovlenyy strok, [pokarannya] bulo b nehaynym

[130] May terpinnya do toho, shcho vony kazhutʹ, i proslavlyay Hospoda svoho pered skhodom i zakhodom sontsya; proslavlyay u nichni chasy ta vdenʹ — mozhlyvo, ty budesh zadovolenyy

[131] Ne zahlyadaysya na te, chym My nadilyly deyakykh lyudey, shchob vyprobuvaty yikh. Tse — blysk zemnoho zhyttya, a vynahoroda Hospoda tvoho krashcha y dovhovichnisha

[132] Nakazhy svoyiy rodyni zvershuvaty molytvu y budʹ u niy terplyachym. My ne prosymo v tebe nadilu, a My sami nadilyayemo tebe. A poryatunok — dlya bohoboyazlyvykh

[133] Zapytuyutʹ [neviruyuchi]: «Chomu vin ne pryyde do nas iz yakymosʹ znamennyam vid Hospoda yoho?» Ta chy ne zʺyavyvsya yim yasnyy dokaz –u davnikh suvoyakh

[134] Yakby My znyshchyly yikh pokarannyam ranishe za [Mukhammada], to vony b skazaly: «Hospody nash! Chomu Ty ne vidislav do nas poslantsya? My pishly b za yoho znamennyamy shche pered tym, yak staly prynyzhenymy y z·hanʹblenymy!»

[135] Skazhy: «Vsi chekayutʹ [Chasu]! Chekayte y vy! Todi vy diznayetesya, khto yde pryamym shlyakhom!»

[1] Nablyzyvsya do lyudey chas vidplaty, a vony v nevihlastvi svoyemu vidvertayutʹsya

[2] Yake b nove nahaduvannya Allaha do nykh ne prykhodylo, vony slukhayutʹ yoho, bavlyachysʹ

[3] iz neuvazhnym sertsem. Nechestyvtsi tayemno shepotily: «Nevzhe vin ne taka sama lyudyna yak i my? Nevzhe vy pidete za charamy, yaki sami bachyte?»

[4] Skazhy: «Miy Hospodʹ znaye te, shcho hovoryatʹ i na nebesakh, i na zemli. A Vin — Vsechuyuchyy, Vseznayuchyy!»

[5] Ale vony hovoryatʹ: «Yakisʹ uryvchasti vydinnya! Ta vin vyhadav tse! Vin — poet! Nekhay pryyde do nas zi znamennyam, yake bulo v pershykh poslantsiv!»

[6] Zhodne selyshche, yake My znyshchyly, ne uviruvalo. Nevzhe y vony ne uviruyutʹ

[7] I ranishe za tebe My vidsylaly cholovikiv, yakym davaly odkrovennya. Zapytayte pro tse v lyudey Nahaduvannya, yakshcho vy ne znayete

[8] My ne stvoryly yikh plottyu, yakiy ne potribna yizha, i vony ne buly bezsmertnymy

[9] A potim My vykonaly obitsyanku: vryatuvaly yikh razom iz tymy, koho pobazhaly, y znyshchyly porushnykiv

[10] My zislaly vam Pysannya, a v nʹomu — z·hadka pro vas! Nevzhe vy ne rozumiyete

[11] Skilʹky My znyshchyly selyshch, zhyteli yakykh buly nespravedlyvymy! Pislya nykh My stvoryly inshi narody

[12] Koly vony vidchuly Nashu mitsʹ, to pochaly tikaty zvidty

[13] Ne tikayte! Povernitʹsya tudy, de vy rozkoshuvaly, de zhytla vashi! Mozhlyvo, vas zapytayutʹ

[14] Vony hovoryly: «Hore nam! Voistynu, my buly nespravedlyvymy!»

[15] Vony holosyly tak, doky My ne peretvoryly yikh na zivʺyalu nyvu

[16] My ne stvoryuvaly nebes, zemli y toho, shcho mizh nymy, bavlyachysʹ

[17] Koly b My prahnuly zabavy, to zrobyly b yiyi z toho, shcho mayemo — yakby vzahali tse robyly

[18] Ta zh ni! My vrazhayemo istynoyu brekhnyu, y vona troshchytʹ yiyi. I ta znykaye! Hore vam za te, shcho vy vyhaduyete

[19] Yomu nalezhatʹ usi, khto na nebesakh i na zemli! A ti, khto poryad iz Nym, ne horduyutʹ pokloninnyam Yomu y ne vtomlyuyutʹsya

[20] Vony nevtomno proslavlyayutʹ Yoho vnochi ta vdenʹ

[21] Nevzhe vony roblyatʹ sobi iz zemli bohiv, yaki buly b zdatni voskreshaty

[22] Yakby buly inshi bohy, krim Allaha, to [nebesa i zemlya] zruynuvalysya b. Allah, Hospodʹ tronu, prechystyy vid toho, shcho Yomu prypysuyutʹ

[23] Yoho ne zapytayutʹ pro te, shcho Vin robytʹ, — zapytayutʹ yikh

[24] Nevzhe krim Nʹoho vony berutʹ sobi inshykh bohiv? Skazhitʹ: «Naveditʹ sviy dokaz! Osʹ nahaduvannya dlya tykh, khto zi mnoyu, i nahaduvannya dlya tykh, khto buv ranishe za mene!» Ale bilʹshistʹ iz nykh ne znaye istyny. Vony vidvertayutʹsya

[25] My ne vidsylaly ranishe za tebe zhodnoho poslantsya, ne vidkryvshy yomu: «Nemaye boha, krim Mene! Tozh poklonyaytesya Meni!»

[26] Vony hovoryatʹ: «Mylostyvyy uzyav Sobi dytynu!» Preslavnyy Vin! Ale zh vony tilʹky shanovani raby

[27] Ne vyperedzhayutʹ Yoho slovom y diyutʹ z·hidno z Yoho nakazom

[28] Vin znaye te, shcho bulo do nykh, i te, shcho bude pislya nykh. Zastupayutʹsya vony lyshe za tykh, kym Vin zadovolenyy, a sami tripochutʹ vid strakhu pered Nym

[29] A khto z nykh skazhe: «YA — boh zamistʹ Nʹoho», — tomu vidplatoyu bude heyena. Tak My vynahorodzhuyemo nechestyvtsiv

[30] Nevzhe ne bachatʹ neviruyuchi, shcho nebesa y zemlya buly yedynym tsilym, a My rozʺyednaly yikh, i shcho My stvoryly vse zhyve z vody? Nevzhe vony ne uviruyutʹ

[31] I My postavyly na zemli nepokhytni hory, shchob vona ne kolyvalasya pid nymy, y proklaly shyroki shlyakhy, shchob vony maly zmohu yty pravylʹnym shlyakhom

[32] I My zrobyly nebo zakhyshchenym dakhom, ale vony vidvertayutʹsya vid Yoho znamenʹ

[33] Vin — Toy, Khto stvoryv nich, denʹ, sontse y misyatsʹ. Usi vony plynutʹ neboskhylom

[34] Nikomu z lyudey, shcho zhyly pered toboyu, My ne daruvaly bezsmertya. Tozh nevzhe, yakshcho ty pomresh, vony zhytymutʹ vichno

[35] Kozhna dusha zaznaye smerti. My vyprobovuyemo vas zlom i dobrom yak spokusoyu, i do Nas vy povernetesʹ

[36] Koly ti, yaki ne viruyutʹ, bachatʹ tebe, to tilʹky nasmikhayutʹsya: «Chy tse ne toy, khto hluzuvav iz vashykh bohiv?» Ne viruyutʹ vony v nahaduvannya Mylostyvoho

[37] Lyudyna stvorena neterplyachoyu. YA pokazhu vam Svoyi znamennya, tozh ne kvapte Mene

[38] Vony zapytuyutʹ: «Koly zh stanetʹsya obitsyane, yakshcho vy pravdyvi?»

[39] Yakby neviruyuchi tilʹky znaly pro toy chas, koly vony ne zmozhutʹ vidvernuty vohonʹ ni vid svoho oblychchya, ni vid svoyeyi spyny! I nikhto ne dopomozhe yim

[40] Tse stanetʹsya nespodivano y pryholomshytʹ yikh. Vony ne zmozhutʹ tsʹoho vidvernuty y ne matymutʹ vidstrochky

[41] Spravdi, vzhe hluzuvaly y z tykh poslantsiv, yaki zhyly ranishe za tebe. Tozh nasmishnykiv vrazylo te, z choho vony hluzuvaly

[42] Zapytay: «Khto zakhystytʹ vas vid Mylostyvoho vnochi ta vdenʹ?» Ale vony vidvertayutʹsya vid nahaduvannya Hospoda svoho

[43] Abo u nykh ye, krim Nas, inshi bohy, yaki yikh zakhystyatʹ? Vony ne zdatni dopomohty samym sobi y nikhto ne zakhystytʹ yikh vid Nas

[44] My dozvolyly yim ta yikhnim batʹkam nasolodzhuvatysya blahamy, doky tryvaye yikhnye zhyttya. Nevzhe vony ne bachatʹ, shcho My zmenshuyemo zemlyu z krayiv? Nevzhe vony peremozhutʹ

[45] Skazhy: «YA zasterihayu vas odkrovennyam!» Ale hlukhi ne chuyutʹ zaklyku, navitʹ yakshcho yikh zasterihayutʹ

[46] A yakshcho yikh torknetʹsya chastyna kary Hospoda tvoho, to vony neodminno skazhutʹ: «Hore nam! My buly nespravedlyvi!»

[47] U Denʹ Voskresinnya My vstanovymo spravedlyvu vahu y ni z kym ne vchynyatʹ nespravedlyvo. Koly shchosʹ matyme navitʹ vahu hirchychnoho zerna, My vse odno prynesemo Yoho! Dostatnʹo tiyeyi lichby, shcho v Nas

[48] My daruvaly Musi y Harunu rozriznennya, svitlo y nahaduvannya dlya bohoboyazlyvykh

[49] yaki potay boyatʹsya svoho Hospoda y mayutʹ strakh pered Chasom

[50] Tse — blahoslovenne nahaduvannya, zislane Namy. Nevzhe vy budete yoho zaperechuvaty

[51] Shche ranishe My daruvaly Ibrahimu dorohovkaz, i My znaly, kym ye [Ibrahim]

[52] Osʹ vin skazav svoyemu batʹku ta inshym lyudyam: «Shcho tse za obrazy, yakym vy nastilʹky viddani?»

[53] Ti vidpovily: «My bachyly, shcho nashi batʹky poklonyalysya yim!»

[54] Vin skazav: «Vy ta vashi batʹky perebuvayete v spravzhniy omani!»

[55] Ti skazaly: «Ty pryyshov do nas z istynoyu chy prosto bavyshsya?»

[56] Vin skazav: «Ni! Vash Hospodʹ — Hospodʹ nebes i zemli, Yakyy stvoryv yikh. I ya — odyn iz tykh, khto svidchytʹ pro tse

[57] Klyanusya Allahom! YA neodminno zamyslyu khytroshchi proty vashykh idoliv, koly vy vidvernetesʹ i pidete!»

[58] Vin roztroshchyv usikh idoliv, okrim naybilʹshoho z nykh, shchob vony mohly zvernutysya do nʹoho

[59] Vony zapytaly: «Khto zrobyv tse z nashymy bohamy? Voistynu, vin — nechestyvetsʹ!»

[60] Inshi skazaly: «My chuly, yak odyn yunak z·haduvav yikh. Yoho zvutʹ Ibrahim!»

[61] Ti skazaly: «Pryveditʹ yoho pered lyudsʹki ochi, nekhay vony zasvidchatʹ!»

[62] Vony zapytaly: «Tse ty zrobyv take z nashymy bohamy, Ibrahime?»

[63] Vin vidpoviv: «Ni, tse zrobyv naybilʹshyy iz nykh. Zapytayte yikh, yakshcho vony zdatni rozmovlyaty!»

[64] Odni z nykh zvernulysya do inshykh i skazaly: «Voistynu, vy sami — nechestyvtsi!»

[65] Ale potim vony znovu vzyalysya za svoye: «Ty znayesh, shcho vony ne zdatni rozmovlyaty!»

[66] [Ibrahim] skazav: «Nevzhe vy poklonyayetesya zamistʹ Allaha tomu, khto ne mozhe ni prynesty vam korysti, ni zavdaty shkody

[67] Hydota — i vy, i te, chomu vy poklonyayetesya zamistʹ Allaha! Nevzhe vy ne rozumiyete?»

[68] Ti skazaly: «Spalitʹ yoho y dopomozhitʹ vashym boham, yakshcho vy spromozhni diyaty!»

[69] My skazaly: «O vohnyu! Budʹ dlya Ibrahima prokholodoyu i bezpekoyu!»

[70] Vony prahnuly zapodiyaty shkodu, ale My zrobyly tak, shchob vony vtratyly bilʹshe za vsikh

[71] My vryatuvaly yoho ta Lyuta y pryvely na zemlyu, yaku blahoslovyly dlya svitiv

[72] I My daruvaly yomu Iskhaka, a shche Yakuba. My zrobyly yikh usikh pravednykamy

[73] I zrobyly yikh providnykamy, yaki z Nashoho dozvolu vkazuyutʹ pryamyy shlyakh. I My vidkryly yim, yak robyty dobro, zvershuvaty molytvu y davaty zakyat. I vony poklonyalysya Nam

[74] A Lyutu My daruvaly mudristʹ i znannya y vryatuvaly yoho vid zhyteliv selyshcha, yaki robyly merzenni vchynky. Voistynu, vony buly lykhymy y rozpusnymy lyudʹmy

[75] My vvely yoho u Svoyu mylistʹ. Voistynu, vin buv odnym iz pravednykiv

[76] A Nukh zaklykav Nas ishche ranishe; My vidpovily yomu y vryatuvaly yoho z rodynoyu vid velykoho smutku

[77] My zakhystyly yoho vid lyudey, yaki vvazhaly brekhneyu Nashi znamennya. Tsi lyudy buly lykhymy, tozh My yikh usikh utopyly

[78] Daud i Sulyeyman vyrishuvaly spravu pro nyvu, yaku vnochi vytoptaly chuzhi vivtsi. My buly svidkamy yikhnʹoho sudu

[79] I My daly Sulyeymanu pravylʹne rishennya, a obom yim daruvaly mudristʹ ta znannya. I My pidkoryly hory y ptakhiv dlya toho, shchob vony slavyly Nas razom iz Daudom. Tak, My zrobyly tse

[80] My navchyly yoho mystetstva vyhotovlennya viysʹkovykh obladunkiv, shchob vy maly zakhyst vid vzayemnoyi shkody. Ale khiba zh vy vdyachni

[81] My pidkoryly Sulyeymanu mohutniy viter, yakyy za yoho nakazom duv na blahoslovennu Namy zemlyu. Adzhe My znayemo pro kozhnu rich

[82] Buly sered shaytaniv taki, yaki pirnaly dlya nʹoho u vodu y vykonuvaly inshu robotu. A My sterehly yikh

[83] Osʹ Ayyub zaklykav do Hospoda svoho: «Voistynu, Mene torknulosya lykho, a Ty — Naymylostyvishyy iz mylostyvykh!»

[84] My vidpovily yomu, vidvernuly te lykho y daruvaly yomu rodynu yoho i shche stilʹky zh — yak mylistʹ vid Nas ta nahaduvannya dlya tykh, khto poklonyayetʹsya

[85] Ismayilʹ, Idris, Zulʹ-Kiflʹ — usi vony buly z terplyachykh

[86] I My vvely yikh do Nashoyi mylosti. Voistynu, vony buly pravednykamy

[87] Osʹ Zun-Nun pishov roz·hnivanyy i dumav, shcho My ne zdolayemo yoho, ale v temryavi vin zaholosyv: «Nemaye boha, krim Tebe! Preslavnyy Ty! Voistynu, ya buv nespravedlyvym!»

[88] My vidpovily yomu ta vryatuvaly vid rozpachu. Tak My ryatuyemo viruyuchykh

[89] Osʹ Zakariya zaklykav do Hospoda svoho: «Hospody! Ne zalyshay mene samotnim, adzhe Ty — naykrashchiy zi spadkoyemtsiv!»

[90] My vidpovily yomu y daruvaly Yakhʺyu, zrobyvshy yoho druzhynu spromozhnoyu na tse. Vony pospishaly robyty dobro, klykaly Nas iz nadiyeyu ta strakhom. I vony buly pered Namy smyrennymy

[91] Ta, yaka zberehla tsnotu lona svoho, — My vdykhnuly v neyi vid nashoho Dukhu, zrobyvshy yiyi samu ta yiyi syna znamennyam dlya svitiv

[92] Voistynu, tsya vasha hromada — hromada yedyna! A YA — Vash Hospodʹ, tozh poklonyaytesʹ Meni

[93] Khoch [lyudy] y rozdilylysya mizh soboyu, usi vony povernutʹsya do Nas