[2] E se'i kitaba yate kona'i sandeha ne'i. Patha pradarsanakari paraheyagaradera jan'ya
[3] yara adekha bisayera upara bisbasa sthapana kare ebam namaya pratistha kare. Ara ami taderake ye ruyi dana karechi ta theke byaya kare
[4] ebam yara bisbasa sthapana kareche sesaba bisayera upara ya kichu tomara prati abatirna hayeche ebam sesaba bisayera upara ya tomara purbabartidera prati abatirna hayeche. Ara akheratake yara niscita bale bisbasa kare.
[5] Tara'i nijedera palanakartara paksa theke supatha prapta, ara tara'i yathartha saphalakama.
[6] Niscita'i yara kaphera hayeche taderake apani bhaya pradarsana karuna ara na'i karuna tate kichu'i ase yaya na, tara imana anabe na.
[7] Allaha tadera antakarana ebam tadera kanasamuha bandha kare diyechena, ara tadera cokhasamuha pardaya dheke diyechena. Ara tadera jan'ya rayeche kathora sasti.
[8] Ara manusera madhye kichu loka emana rayeche yara bale, amara allaha o parakalera prati imana enechi athaca adau tara imanadara naya.
[9] Tara allaha ebam imanadaraganake dhomka deya. Athaca ete tara nijederake chara an'ya ka'uke dhomka deya na athaca tara ta anubhaba karate pare na.
[10] Tadera antahkarana byadhigrasta ara allaha tadera byadhi aro bariye diyechena. Bastutah tadera jan'ya nirdharita rayeche bhayabaha ayaba, tadera mithyacarera daruna.
[11] Ara yakhana taderake bala haya ye, duniyara buke danga-hangama srsti karo na, takhana tara bale, amara to mimansara patha abalambana karechi.
[12] Mane rekho, tara'i hangama srstikari, kintu tara ta upalabdhi kare na.
[13] Ara yakhana taderake bala haya, an'yan'yara yebhabe imana eneche tomara'o sebhabe imana ana, takhana tara bale, amara'o ki imana anaba bokadera'i mata! Mane rekho, prakrtapakse tara'i boka, kintu tara ta bojhe na.
[14] Ara tara yakhana imanadaradera sathe mise, takhana bale, amara imana enechi. Abara yakhana tadera sayatanadera sathe ekante saksat kare, takhana bale, amara tomadera sathe rayechi. Amara to (musalamanadera sathe) upahasa kari matra.
[15] Baram allaha'i tadera sathe upahasa karena. Ara taderake tini chere diyechena yena tara nijedera ahankara o kumatalabe hayarana o peresana thake.
[16] Tara se samasta loka, yara hedayetera binimaye gomarahi kharida kare. Bastutah tara tadera e byabasaya labhabana hate pareni ebam tara hedayeta'o labha karate pareni.
[17] Tadera abastha se byaktira mata, ye loka kotha'o aguna jbalalo ebam tara caradikakara sabakichuke yakhana aguna spasta kare tulalo, thika emani samaya allaha tara caradikera aloke uthiye nilena ebam taderake andhakare chere dilena. Phale, tara kichu'i dekhate paya na.
[18] Tara badhira, muka o andha. Sutaram tara phire asabe na.
[19] Ara tadera udaharana sesaba lokera mata yara duryogapurna jharo rate patha cale, yate thake amdhara, garjana o bidyutcamaka. Mrtyura bhaye garjanera samaya kane angula diye raksa pete caya. Athaca samasta kaphera'i allaha kartrka paribesthita.
[20] Bidyutaloke yakhana saman'ya alokita haya, takhana kichuta patha cale. Abara yakhana andhakara haye yaya, takhana thamya damriye thake. Yadi allaha iccha karena, tahale tadera srabanasakti o drstisakti chiniye nite parena. Allaha yabatiya bisayera upara sarbamaya ksamatasila.
[21] He manaba samaja! Tomara tomadera palanakartara ebadata kara, yini tomadigake ebam tomadera purbabartidigake srsti karechena. Tate asa kara yaya, tomara paraheyagari arjana karate parabe.
[22] Ye pabitrasatta tomadera jan'ya bhumike bichana ebam akasake chada sbarupa sthapana kare diyechena, ara akasa theke pani barsana kare tomadera jan'ya phala-phasala utpadana karechena tomadera khadya hisabe. Ata'eba, allahara sathe tomara an'ya kake'o samakaksa karo na. Bastutah esaba tomara jana.
[23] Etadasamparke yadi tomadera kona sandeha thake ya ami amara bandara prati abatirna karechi, tahale era mata ekati sura racana kare niye esa. Tomadera sesaba sahayyakariderake sange na'o-eka allahake chara, yadi tomara satyabadi haye thako.
[24] Ara yadi ta na para-abasya ta tomara kakhana'o parabe na, tahale se doyakhera aguna theke raksa pa'oyara cesta kara, yara jbalani habe manusa o pathara. Ya prastuta kara hayeche kapheradera jan'ya.
[25] Ara he nabi (sah), yara imana eneche ebam satkajasamuha kareche, apani taderake emana behesatera susambada dina, yara padadese naharasamuha prabahamana thakabe. Yakhana'i tara khabara hisebe kona phala prapta habe, takhana'i tara balabe, eto abikala se phala'i ya amara itipurbe'o labha karechilama. Bastutah taderake eka'i prakrtira phala pradana kara habe. Ebam sekhane tadera jan'ya sud'dhacarini ramanikula thakabe. Ara sekhane tara anantakala abasthana karabe.
[26] Allaha paka nihsandehe masa ba tadurdhba bastu dbara upama pesa karate lajjabodha karena na. Bastutah yara mumina tara niscitabhabe bisbasa kare ye, tadera palanakarta kartrka upasthapita e upama sampurna nirbhula o sathika. Ara yara kaphera tara bale, erupa upama upasthapane allahara matalaba'i ba ki chila. E dbara allaha ta’ala anekake bipathagami karena, abara anekake sathika patha'o pradarsana karena. Tini anurupa upama dbara asat byaktibarga bhinna kake'o bipathagami karena na.
[27] (Bipathagami ora'i) yara allahara sange angikarabad'dha ha'oyara para ta bhanga kare ebam allaha paka ya abicchinna rakhate nirdesa diyechena, ta chinna kare, ara prthibira buke asanti srsti kare. Ora yathartha'i ksatigrasta.
[28] Kemana kare tomara allahara byapare kuphari abalambana karacha? Athaca tomara chile nisprana. Atahpara tini'i tomaderake prana dana karechena, abara mrtyu dana karabena. Punaraya tomaderake jibanadana karabena. Atahpara tara'i prati pratyabartana karabe.
[29] Tini'i se sattba yini srsti karechena tomadera jan'ya ya kichu jamine rayeche se samasta. Tarapara tini manosanyoga karechena akasera prati. Bastutah tini tairi karechena sata asamana. Ara allaha sarbabisaye abahita.
[30] Ara tomara palanakarta yakhana pheresatadigake balalenah ami prthibite ekajana pratinidhi banate yacchi, takhana pheresatagana balala, tumi ki prthibite emana ka'uke srsti karabe ye danga-hangamara srsti karabe ebam raktapata ghatabe? Athaca amara niyata tomara gunakirtana karachi ebam tomara pabitra sattake smarana karachi. Tini balalena, nihsandehe ami jani, ya tomara jana na.
[31] Ara allaha ta’ala sikhalena adamake samasta bastu-samagrira nama. Tarapara se samasta bastu-samagrike pheresatadera samane upasthapana karalena. Atahpara balalena, amake tomara egulora nama bale da'o, yadi tomara satya haye thaka.
[32] Tara balala, tumi pabitra! Amara kona kichu'i jani na, tabe tumi ya amadigake sikhiyecha (segulo byatita) niscaya tumi'i prakrta jnanasampanna, hekamata'oyala.
[33] Tini balalena, he adama, pheresataderake bale da'o esabera nama. Tarapara yakhana tini bale dilena se sabera nama, takhana tini balalena, ami ki tomaderake balini ye, ami asamana o yaminera yabatiya gopana bisaya samparke khuba bhala kare'i abagata rayechi? Ebam sesaba bisaya'o jani ya tomara prakasa kara, ara ya tomara gopana kara
[34] ebam yakhana ami hayarata adama (ah)-ke sejada karara jan'ya pheresataganake nirdesa dilama, takhana'i ibalisa byatita saba'i sijada karalo. Se (nirdesa) palana karate asbikara karala ebam ahankara pradarsana karala. Phale se kapheradera antarbhukta haye gela.
[35] Ebam ami adamake hukuma karalama ye, tumi o tomara stri jannate basabasa karate thaka ebam okhane ya ca'o, yekhana theke ca'o, paritrptisaha khete thaka, kintu e gachera nikatabarti hayo na. An'yathaya tomara yalimadera antarbhukta haye parabe.
[36] Anantara sayatana tadera ubhayake okhana theke padaskhalita karechila. Pare tara ye sukha-sbacchandye chila ta theke taderake bera kare dila ebam ami balalama, tomara neme ya'o. Tomara paraspara eke aparera sakra habe ebam tomaderake sekhane kichukala abasthana karate habe o labha sangraha karate habe.
[37] Atahpara hayarata adama (ah) sbiya palanakartara kacha theke kayekati katha sikhe nilena, atahpara allaha paka tamra prati (karunabhare) laksya karalena. Niscaya'i tini maha-ksamasila o asima dayalu.
[38] Ami hukuma karalama, tomara saba'i nice neme ya'o. Atahpara yadi tomadera nikata amara paksa theke kona hedayeta paumche, tabe ye byakti amara se hedayeta anusare calabe, tara upara na kona bhaya asabe, na (kona karane) tara cintagrasta o santapta habe.
[39] Ara ye loka ta asbikara karabe ebam amara nidarsanaguloke mithya pratipanna karara prayasa pabe, tara'i habe jahannamabasi; antakala sekhane thakabe.
[40] He bani-isara'ilagana, tomara smarana kara amara se anugraha ya ami tomadera prati karechi ebam tomara purana kara amara sathe krta pratijna, tahale ami tomaderake pradatta pratisruti purana karaba. Ara bhaya kara amake'i.
[41] Ara tomara se granthera prati bisbasa sthapana kara, ya ami abatirna karechi satyabakta hisebe tomadera kache. Bastutah tomara tara prathamika asbikarakari hayo na ara amara ayatera alpa mulya di'o na. Ebam amara (ayaba) theke bamca.
[42] Tomara satyake mithyara sathe misiye di'o na ebam jana sattbe satyake tomara gopana karo na.
[43] Ara namaya kayema kara, yakata dana kara ebam namaye abanata ha'o tadera sathe, yara abanata haya.
[44] Tomara ki manusake satkarmera nirdesa da'o ebam nijera nijederake bhule ya'o, athaca tomara kitaba patha kara? Tabu'o ki tomara cinta kara na
[45] dhairyyara sathe sahayya prarthana kara namayera madhyame. Abasya ta yathesta kathina. Kintu se samasta binayi lokadera pakse'i ta sambhaba.
[46] Yara ekatha kheyala kare ye, taderake sam'mukhina hate habe sbiya para'oyaradegarera ebam tamra'i dike phire yete habe.
[47] He bani-isara'ilagana! Tomara smarana kara amara anugrahera katha, ya ami tomadera upara karechi ebam (smarana kara) se bisayati ye, ami tomaderake uccamaryada dana karechi samagra bisbera upara.
[48] Ara se dinera bhaya kara, yakhana ke'u kara'o saman'ya upakare asabe na ebam tara pakse kona suparisa'o kabula habe na; kara'o kacha theke ksatipurana'o neya habe na ebam tara kona rakama sahayya'o pabe na.
[49] Ara (smarana kara) se samayera katha, yakhana ami tomadigake muktidana karechi phera'a'unera lokadera kabala theke yara tomadigake kathina sasti dana karata; tomadera putrasantanaderake jaba'i karata ebam tomadera stridigake abyahati dita. Bastutah tate pariksa chila tomadera palanakartara paksa theke, maha pariksa.
[50] Ara yakhana ami tomadera jan'ya sagarake dbikhandita karechi, atahpara tomaderake bamciye diyechi ebam dubiye diyechi phera'a'unera lokadigake athaca tomara dekhachile.
[51] Ara yakhana ami musara sathe oyada karechi callisa ratrira atahpara tomara gobatsa baniye niyecha musara anupasthitite. Bastutah tomara chile yalema.
[52] Tarapara ami tate'o tomaderake ksama kare diyechi, yate tomara krtajnata sbikara kare na'o.
[53] Ara (smarana kara) yakhana ami musake kitaba ebam satya-mithyara parthakya bidhanakari nirdesa dana karechi, yate tomara sarala patha prapta hate para.
[54] Ara yakhana musa tara sampradayake balala, he amara sampradaya, tomara tomadera'i ksatisadhana karecha e'i gobatsa nirmana kare. Kaje'i ekhana ta'oba kara sbiya srastara prati ebam nija nija prana bisarjana da'o. Eta'i tomadera jan'ya kalyanakara tomadera srastara nikata. Tarapara tomadera prati laksya kara hala. Nihsandehe tini'i ksamakari, atyanta meherabana.
[55] Ara yakhana tomara balale, he musa, kasminakale'o amara tomake bisbasa karaba na, yataksana na amara allahake (prakasye) dekhate paba. Bastutah tomadigake pakara'o karala bidyut. Athaca tomara ta pratyaksa karachile.
[56] Tarapara, mare yabara para tomadigake ami tule damra kariyechi, yate kare tomara krtajnata sbikara kare na'o.
[57] Ara ami tomadera upara chaya dana karechi meghamalara dbara ebam tomadera jan'ya khabara pathiyechi’manna’ o sala'oya’. Sesaba pabitra bastu tomara bhaksana kara, ya ami tomaderake dana karechi. Bastutah tara amara kona ksati karate pareni, baram nijedera'i ksati sadhana kareche.
[58] Ara yakhana ami balalama, tomara prabesa kara e nagarite ebam ete yekhane khusi kheye sbacchandye bicarana karate thaka ebam darajara bhitara diye prabesa karara samaya sejada kare dhuka, ara balate thaka-‘amadigake ksama kare da'o’-tahale ami tomadera aparadha ksama karaba ebam sat karmasiladerake atirikta dana'o karaba.
[59] Atahpara yalemara katha palte diyeche, ya kichu taderake bale deya hayechila ta theke. Tarapara ami abatirna karechi yalemadera upara ayaba, asamana theke, nirdesa langhana karara karane.
[60] Ara musa yakhana nija jatira jan'ya pani ca'ila, takhana ami balalama, sbiya yasthira dbara aghata kara patharera upare. Atahpara ta theke prabahita haye ela barati prasrabana. Tadera saba gotra'i cine nila nija nija ghata. Allahara deya riyika kha'o, pana kara ara duniyara buke danga-hangama kare beri'o na.
[61] Ara tomara yakhana balale, he musa, amara eka'i dharanera khadya-drabye kakhana'o dhairyyadharana karaba na. Kaje'i tumi tomara palanakartara nikata amadera pakse prarthana kara, tini yena amadera jan'ye emana bastusamagri dana karena ya jamite utpanna haya, tarakari, kakari, gama, masuri, pemyaja prabhrti. Musa (ah) balalena, tomara ki emana bastu nite ca'o ya nikrsta se bastura paribarte ya uttama? Tomara kona nagarite upanita ha'o, tahale'i pabe ya tomara kamana karacha. Ara tadera upara aropa kara hala lanchana o paramukhapeksita. Tara allahara rosanale patita haye ghurate thakala. Emana halo e jan'ya ye, tara allahara bidhi bidhana manato na ebam nabiganake an'yayabhabe hatya karata. Tara karana, tara chila napharamana simalanghakari.
[62] Nihsandehe yara musalamana hayeche ebam yara ihudi, nasara o sabe'ina, (tadera madhya theke) yara imana eneche allahara prati o kiyamata dibasera prati ebam satkaja kareche, tadera jan'ya rayeche tara sa'oyaba tadera palanakartara kache. Ara tadera kona'i bhaya-bhiti ne'i, tara duhkhita'o habe na.
[63] Ara ami yakhana tomadera kacha theke angikara niyechilama ebam tura parbatake tomadera mathara upara tule dharechilama e'i bale ye, tomadigake ye kitaba deya hayeche take dhara sudrrhabhabe ebam ete ya kichu rayeche ta mane rekho yate tomara bhaya kara.
[64] Tarapare'o tomara ta theke phire gecha. Kaje'i allahara anugraha o meherabani yadi tomadera upara na thakata, tabe abasya'i tomara dhabansa haye yete.
[65] Tomara taderake bhalarupe jenecha, yara sanibarera byapare sima langhana karechila. Ami balechilamah tomara lanchita banara haye ya'o.
[66] Atahpara ami e ghatanake tadera samasamayika o parabartidera jan'ya drstanta ebam allahabhirudera jan'ya upadesa grahanera upadana kare diyechi.
[67] Yakhana musa (ah) sbiya sampradayake balalenah allaha tomadera ekati garu jaba'i karate balechena. Tara balala, tumi ki amadera sathe upahasa karacha? Musa (ah) balalena, murkhadera antarbhukta ha'oya theke ami allahara asraya prarthana karachi.
[68] Tara balala, tumi tomara palanakartara kache amadera jan'ya prarthana kara, yena setira rupa bislesana kara haya. Musa (ah) balalena, tini balachena, seta habe ekata gabhi, ya brd'dha naya ebam kumari'o naya-bardhakya o yaubanera majhamajhi bayasera. Ekhana adista kaja kare phela.
[69] Tara balala, tomara palanakartara kache amadera jan'ya prarthana kara ye, tara rana kirupa habe? Musa (ah) balalena, tini balechena ye, garha pitabarnera gabhi-ya darsakadera camatkrta karabe.
[70] Tara balala, apani prabhura kache prarthana karuna-tini bale dina ye, seta kirupa? Kenana, garu amadera kache sadrsyasila mane haya. Inasa'allaha ebara amara abasya'i pathaprapta haba. Musa (ah) balalena, tini balena ye, e gabhi bhukarsana o jala secanera srame abhyasta naya-habe niskalanka, nikhumta.
[71] Tara balala, ebara sathika tathya enecha. Atahpara tara seta jaba'i karala, athaca jaba'i karabe bale mane hacchila na.
[72] Yakhana tomara ekajanake hatya kare pare se samparke eke aparake abhiyukta karechile. Ya tomara gopana karachile, ta prakasa kare deya chila allahara abhipraya.
[73] Atahpara ami balalamah garura ekati khanda dbara mrtake aghata kara. Ebhabe allaha mrtake jibita karena ebam tomaderake tamra nidarsana samuha pradarsana karena-yate tomara cinta kara.
[74] Atahpara e ghatanara pare tomadera antara kathina haye geche. Ta patharera mata athaba tadapeksa'o kathina. Patharera madhye emana o ache; ya theke jharana prabahita haya, emana'o ache, ya bidirna haya, atahpara ta theke pani nirgata haya ebam emana'o ache, ya allahara bhaye khaseparate thake! Allaha tomadera kajakarma samparke be-khabara nana.
[75] He musalamanagana, tomara ki asa kara ye, tara tomadera kathaya imana anabe? Tadera madhye ekadala chila, yara allahara bani srabana karata; atahpara bujhe-sune ta paribartana kare dita ebam tara ta abagata chila.
[76] Yakhana tara musalamanadera sathe milita haya, takhana baleh amara musalamana hayechi. Ara yakhana parasparera sathe nibhrte abasthana kare, takhana bale, palanakarta tomadera jan'ye ya prakasa karechena, ta ki tadera kache bale diccha? Tahale ye tara e niye palakartara samane tomaderake mithya pratipanna karabe. Tomara ki ta upalabdhi kara na
[77] tara ki etatuku'o jane na ye, allaha sesaba bisaya'o parijnata ya tara gopana kare ebam ya prakasa kare
[78] tomadera kichu loka niraksara. Tara mithya akankha chara allahara granthera kichu'i jane na. Tadera kache kalpana chara kichu'i ne'i.
[79] Ata'eba tadera jan'ye aphasosa! Yara nija hate grantha lekhe ebam bale, eta allahara paksa theke abatirna-yate era binimaye saman'ya artha grahana karate pare. Ata'eba tadera prati aksepa, tadera hatera lekhara jan'ya ebam tadera prati aksepa, tadera uparjanera jan'ye.
[80] Tara baleh aguna amadigake kakhana'o sparsa karabe na; kintu ganaganati kayekadina. Bale dinah tomara ki allahara kacha theke kona angikara peyecha ye, allaha kakhana'o tara khelapha karabena na-na tomara ya jana na, ta allahara sathe jure diccha.
[81] Ham, ye byakti papa arjana kareche ebam se papa take paribestita kare niyeche, tara'i doyakhera adhibasi. Tara sekhane'i cirakala thakabe.
[82] Paksantare yara imana eneche ebam satkaja kareche, tara'i jannatera adhibasi. Tara sekhane'i cirakala thakabe.
[83] Yakhana ami bani-isara'ilera kacha theke angikara nilama ye, tomara allaha chara kara'o upasana karabe na, pita-mata, atniya-sbajana, etima o dina-daridradera sathe sadbyabahara karabe, manusake sat kathabarta balabe, namaya pratistha karabe ebam yakata debe, takhana saman'ya kayekajana chara tomara mukha phiriye nile, tomara'i agrahyakari.
[84] Yakhana ami tomadera kacha theke angikara nilama ye, tomara paraspara khunakhuni karabe na ebam nijederake desa theke bahiskara karabe na, takhana tomara ta sbikara karechile ebam tomara tara saksya dicchile.
[85] Atahpara tomara'i paraspara khunakhuni karacha ebam tomadera'i ekadalake tadera desa theke bahiskara karacha. Tadera birud'dhe papa o an'yayera madhyame akramana karacha. Ara yadi tara'i kara'o bandi haye tomadera kache ase, tabe binimaya niye tadera mukta karacha. Athaca tadera bahiskara kara'o tomadera jan'ya abaidha. Tabe ki tomara granthera kiyadansa bisbasa kara ebam kiyadansa abisbasa kara? Yara erupa kare parthiba jibane dugarti chara tadera ara kona'i patha ne'i. Kiyamatera dina tadera kathoratama sastira dike paumche deya habe. Allaha tomadera kaja-karma samparke be-khabara nana.
[86] Era'i parakalera binimaye parthiba jibana kraya kareche. Ata'eba edera sasti laghu habe na ebam era sahayya'o pabe na.
[87] Abasya'i ami musake kitaba diyechi. Ebam tara pare paryayakrame rasula pathiyechi. Ami mariyama tanaya isake suspasta mojeya dana karechi ebam pabitra ruhera madhyame take saktidana karechi. Atahpara yakhana'i kona rasula emana nirdesa niye tomadera kache eseche, ya tomadera mane bhala lageni, takhana'i tomara ahankara karecha. Sesa paryanta tomara ekadalake mithyabadi balecha ebam ekadalake hatya karecha.
[88] Tara bale, amadera hrdaya ardhabrta. Ebam tadera kupharera karane allaha abhisampata karechena. Phale tara alpa'i imana ane.
[89] Yakhana tadera kache allahara paksa theke kitaba ese paumchala, ya se bisayera satyayana kare, ya tadera kache rayeche ebam tara purbe karata. Abasese yakhana tadera kache paumchala yake tara cine rekhechila, takhana tara ta asbikara kare basala. Ata'eba, asbikarakaridera upara allahara abhisampata.
[90] Yara binimaye tara nijedera bikri kareche, ta khuba'i manda; yehetu tara allaha ya nayila karechena, ta asbikara kareche e'i hathakaritara daruna ye, allaha sbiya bandadera madhye yara prati iccha anugraha nayila karena. Ata'eba, tara krodhera upara krodha arjana kareche. Ara kapheradera jan'ya rayeche apamanajanaka sasti.
[91] Yakhana taderake bala haya, allaha ya pathiyechena ta mene na'o, takhana tara bale, amara mani ya amadera prati abartina hayeche. Seti chara sabaguloke tara asbikara kare. Athaca e granthati satya ebam satyayana kare ai granthera ya tadera kache rayeche. Bale dina, tabe tomara itipurbe payagambaradera hatya karate kena yadi tomara bisbasi chile
[92] suspasta mu’jeyasaha musa tomadera kache esechena. Erapara tara anupasthitite tomara gobatsa baniyecha. Bastabika'i tomara atyacari.
[93] Ara yakhana ami tomadera kacha theke pratisruti nilama ebam tura parbatake tomadera upara tule dharalama ye, sakta kare dhara, ami ya tomadera diyechi ara sona. Tara balala, amara sunechi ara aman'ya karechi. Kupharera karane tadera antare gobatsapriti pana karano hayechila. Bale dina, tomara bisbasi hale, tomadera se bisbasa manda bisayadi siksa deya.
[94] Bale dina, yadi akheratera basasthana allahara kache ekamatra tomadera jan'ya'i baradda haye thake-an'ya lokadera bada diye, tabe mrtyu kamana kara, yadi satyabadi haye thaka.
[95] Kasminakale'o tara mrtyu kamana karabe na aisaba gonahara karane, ya tadera hata pathiye diyeche. Allaha gonahagaradera samparke samyaka abagata rayechena.
[96] Apani taderake jibanera prati sabara ca'ite, emanaki musarikadera ca'ite'o adhika lobhi dekhabena. Tadera pratyeke kamana kare, yena hajara bachara ayu paya. Athaca erupa ayu prapti taderake sasti theke raksa karate parabe na. Allaha dekhena ya kichu tara kare.
[97] Apani bale dina, ye ke'u jibara'ilera satru haya-yehetu tini allahara adese e kalama apanara antare nayila karechena, ya satyayanakari tadera sam'mukhastha kalamera ebam muminadera jan'ya pathapradarsaka o susambadadata.
[98] Ye byakti allaha tamra pheresata o rasulagana ebam jibara'ila o mika'ilera satru haya, niscita'i allaha sesaba kapherera satru.
[99] Ami apanara prati ujjbala nidarsanasamuha abatirna karechi. Abadhyara byatita ke'u egulo asbikara kare na.
[100] Ki ascarya, yakhana tara kona angikare abad'dha haya, takhana tadera ekadala ta chumre phele, baram adhikansa'i bisbasa kare na.
[101] Yakhana tadera kache allahara paksa theke ekajana rasula agamana karalena-yini ai kitabera satyayana karena, ya tadera kache rayeche, takhana ahale ketabadera ekadala allahara granthake pascate niksepa karala-yena tara jane'i na.
[102] Tara ai sastrera anusarana karala, ya sulayamanera rajatba kale sayatanara abrtti karata. Sulayamana kuphara kareni; sayatanara'i kuphara karechila. Tara manusake jadubidya ebam babela sahare haruta o maruta du'i pheresatara prati ya abatirna hayechila, ta siksa dita. Tara ubhaya'i ekatha na bale ka'uke siksa dita na ye, amara pariksara jan'ya; kaje'i tumi kaphera hayo na. Atahpara tara tadera kacha theke emana jadu sikhata, yaddbara sbami o strira madhye biccheda ghate. Tara allahara adesa chara taddbara kara'o anista karate parata na. Ya tadera ksati kare ebam upakara na kare, tara ta'i sikhe. Tara bhalarupe jane ye, ye ke'u jadu abalambana kare, tara jan'ya parakale kona ansa ne'i. Yara binimaye tara atnabikraya kareche, ta khuba'i manda yadi tara janata.
[103] Yadi tara imana anata ebam khodabhiru hata, tabe allahara kacha theke uttama pratidana peta. Yadi tara janata.
[104] He mumina gana, tomara ‘rayina’ balo na-‘unayurana’ bala ebam sunate thaka. Ara kapheradera jan'ye rayeche bedanadayaka sasti.
[105] Ahale-kitaba o musarikadera madhye yara kaphera, tadera manahputa naya ye, tomadera palanakartara paksa theke tomadera prati kona kalyana abatirna hoka. Allaha yake iccha bisesa bhabe sbiya anugraha dana karena. Allaha mahana anugrahadata.
[106] Ami kona ayata rahita karale athaba bismrta kariye dile tadapeksa uttama athaba tara samaparyayera ayata anayana kari. Tumi ki jana na ye, allaha saba kichura upara saktimana
[107] tumi ki jana na ye, allahara jan'ya'i nabhomandala o bhumandalera adhipatya? Allaha byatita tomadera kona bandhu o sahayyakari ne'i.
[108] Itipurbe musa (ah) yemana jijnasita hayechilena, (musalamanagana, ) tomara'o ki tomadera rasulake temani prasna karate ca'o? Ye ke'u imanera paribarte kuphara grahana kare, se sarala patha theke bicyuta haye yaya.
[109] Ahale kitabadera aneke'i pratihinsabasatah caya ye, musalamana ha'oyara para tomaderake kona rakame kaphera baniye deya. Tadera kache satya prakasita ha'oyara para (tara eta caya). Yaka tomara allahara nirdesa asa paryanta tadera ksama kara ebam upeksa kara. Niscaya allaha saba kichura upara ksamatabana.
[110] Tomara namaya pratistha kara ebam yakata da'o. Tomara nijera jan'ye purbe ye satkarma prerana karabe, ta allahara kache pabe. Tomara ya kichu kara, niscaya allaha ta pratyaksa karena.
[111] Ora bale, ihudi athaba khristana byatita ke'u jannate yabe na. Eta odera manera basana. Bale dina, tomara satyabadi hale, pramana upasthita kara.
[112] Ham, ye byakti nijeke allahara uddesye samarpana kareche ebam se satkarmasila'o bate tara jan'ya tara palanakartara kache puraskara bayeche. Tadera bhaya ne'i ebam tara cintita'o habe na.
[113] Ihudira bale, khristanara kona bhittira upare'i naya ebam khristanara bale, ihudira kona bhittira upare'i naya. Athaca ora saba'i kitaba patha kare! Emanibhabe yara murkha, tara'o odera mata'i ukti kare. Ata'eba, allaha keyamatera dina tadera madhye phayasala debena, ye bisaye tara matabirodha karachila.
[114] Ye byakti allahara masajidasamuhe tamra nama uccarana karate badha deya ebam seguloke ujara karate cesta kare, tara ca'ite bara yalema ara ke? Edera pakse masajidasamuhe prabesa kara bidheya naya, abasya bhita-santrasta abasthaya. Odera jan'ya ihakale lanchana ebam parakale kathina sasti rayeche.
[115] Purba o pascima allara'i. Ata'eba, tomara yedike'i mukha phera'o, sedike'i allaha birajamana. Niscaya allaha sarbabyapi, sarbajna.
[116] Tara bale, allaha santana grahana karechena. Tini to esaba kichu theke pabitra, baram nabhomandala o bhumandale ya kichu rayeche saba'i tara ajnadhina.
[117] Tini nabhomandala o bhumandalera udbhabaka. Yakhana tini kona karya sampadanera sindhanta nena, takhana setike ekatha'i balena, ‘haye ya'o’ tatksanat ta haye yaya.
[118] Yara kichu jane na, tara bale, allaha amadera sange kena katha balena na? Athaba amadera kache kona nidarsana kena ase na? Emani bhabe tadera purbe yara chila tara'o tadera'i anurupa katha baleche. Tadera antara eka'i rakama. Niscaya ami ujjbala nidarsanasamuha barnana karechi tadera jan'ye yara pratyayasila.
[119] Niscaya ami apanake satyadharmasaha susambadadata o bhiti pradarsanakarirupe pathiyechi. Apani doyakhabasidera samparke jijnasita habena na.
[120] Ihudi o khristanara kakhana'i apanara prati santusta habe na, ye paryanta na apani tadera dharmera anusarana karena. Bale dina, ye patha allaha pradarsana karena, ta'i hala sarala patha. Yadi apani tadera akankhasamuhera anusarana karena, ai jnana labhera para, ya apanara kache paumcheche, tabe ke'u allahara kabala theke apanara ud'dharakari o sahayyakari ne'i.
[121] Ami yaderake grantha dana karechi, tara ta yathayathabhabe patha kare. Tara'i tatprati bisbasa kare. Ara yara ta abisbasa kare, tara'i habe ksatigrasta.
[122] He bani-isara'ila! Amara anugrahera katha smarana kara, ya ami tomadera diyechi. Ami tomaderake bisbabasira upara sresthatba dana karechi.
[123] Tomara bhaya kara sedinake, ye dina eka byakti theke an'ya byakti bindumatra upakrta habe na, kara'o kacha theke binimaya grhita habe na, kara o suparisa phalaprada habe na ebam tara sahayya prapta o habe na.
[124] Yakhana ibrahimake tamra palanakarta kayekati bisaye pariksa karalena, atahpara tini ta purna kare dilena, takhana palanakarta balalena, ami tomake manabajatira neta karaba. Tini balalena, amara bansadhara theke'o! Tini balalena amara angikara atyacaridera paryanta paumchabe na.
[125] Yakhana ami ka’ba grhake manusera jan'ye sam'milana sthala o santira alaya karalama, ara tomara ibrahimera damranora jayagake namayera jayaga bana'o ebam ami ibrahima o isama'ilake adesa karalama, tomara amara grhake ta'oyaphakari, abasthanakari o ruku-sejadakaridera jan'ya pabitra rakha.
[126] Yakhana ibrahima balalena, para'oyaradegara! E sthanake tumi santidhana kara ebam era adhibasidera madhye yara allaha o kiyamate bisbasa kare, taderake phalera dbara riyika dana kara. Balalenah yara abisbasa kare, ami tadera'o kichudina phayada bhoga karara suyoga deba, atahpara taderake balaprayoge doyakhera ayabe thele debo; seta nikrsta basasthana.
[127] Smarana kara, yakhana ibrahima o isama'ila ka’bagrhera bhitti sthapana karachila. Tara doya karechilah para'oyaradegara! Amadera theke kabula kara. Niscaya'i tumi srabanakari, sarbajna.
[128] Para'oyaradegara! Amadera ubhayake tomara ajnabaha kara ebam amadera bansadhara theke'o ekati anugata dala srsti kara, amadera hajbera ritiniti bale da'o ebam amadera ksama kara. Niscaya tumi ta'oba kabulakari. Dayalu.
[129] He para'oyaradegara! Tadera madhye theke'i tadera nikata ekajana payagambara prerana karuna yini tadera kache tomara ayatasamuha tela'oyata karabena, taderake kitaba o hekamata siksa dibena. Ebam tadera pabitra karabena. Niscaya tumi'i parakramasali hekamata'oyala.
[130] Ibrahimera dharma theke ke mukha pheraya? Kintu se byakti, ye nijeke boka pratipanna kare. Niscaya'i ami take prthibite manonita karechi ebam se parakale satkarmasiladera antarbhukta.
[131] Smarana kara, yakhana take tara palanakarta balalenah anugata ha'o. Se balalah ami bisbapalakera anugata halama.
[132] Era'i ochiyata kareche ibrahima tara santanadera ebam iyakuba'o ye, he amara santanagana, niscaya allaha tomadera jan'ya e dharmake manonita karechena. Kaje'i tomara musalamana na haye kakhana'o mrtyubarana karo na.
[133] Tomara ki upasthita chile, yakhana iyakubera mrtyu nikatabarti haya? Yakhana se santanadera balalah amara para tomara kara ebadata karabe? Tara balalo, amara tomara pitr-purusa ibrahima, isama'ila o isahakera upasyera ebadata karaba. Tini ekaka upasya.
[134] Amara saba'i tamra ajnabaha. Tara chila eka sampradaya-yara gata haye geche. Tara ya kareche, ta tadera'i jan'ye. Tara ki karata, se samparke tomara jijnasita habe na.
[135] Tara bale, tomara ihudi athaba khristana haye ya'o, tabe'i supatha pabe. Apani baluna, kakhana'i naya; baram amara ibrahimera dharme achi yate bakrata ne'i. Se musarikadera antarbhukta chila na.
[136] Tomara bala, amara imana enechi allahara upara ebam ya abatirna hayeche amadera prati ebam ya abatirna hayeche ibrahima, isama'ila, isahaka, iyakuba ebam tadiya bansadharera prati ebam musa, isa, an'yan'ya nabike palanakartara paksa theke ya dana kara hayeche, tatsamudayera upara. Amara tadera madhye parthakya kari na. Amara tamra'i anugatyakari.
[137] Ata'eba tara yadi imana ane, tomadera imana anara mata, tabe tara supatha pabe. Ara yadi mukha phiriye neya, tabe tara'i hathakaritaya rayeche. Sutaram ekhana tadera jan'ye apanara paksa theke allaha'i yathesta. Tini'i srabanakari, mahajnani.
[138] Amara allahara ram grahana karechi. Allahara ram era ca'ite uttama ram ara kara hate pare?Amara tamra'i ebadata kari.
[139] Apani bale dina, tomara ki amadera sathe allaha samparke tarka karacha? Athaca tini'i amadera palanakarta ebam tomadera o palanakarta. Amadera jan'ye amadera karma tomadera jan'ye tomadera karma. Ebam amara tamra'i prati ekanistha.
[140] Athaba tomara ki balacha ye, niscaya'i ibrahima, isama'ila, isahaka, iyakuba (ah) o tadera santanagana ihudi athaba khristana chilena? Apani bale dina, tomara besi jana, na allaha besi janena
[141] tara ca'ite atyacari ke, ye allahara paksa theke tara kache pramanita saksyake gopana kare? Allaha tomadera karma samparke bekhabara nana. Se sampradaya atita haye geche. Tara ya kareche, ta tadera jan'ye ebam tomara ya karacha, ta tomadera jan'ye. Tadera karma samparke tomadera jijnesa kara habe na.
[142] Ekhana nirbodhera balabe, kise musalamanadera phiriye dila tadera ai kebala theke, yara upara tara chila? Apani balunah purba o pascima allahara'i. Tini yake iccha sarala pathe calana.
[143] Emanibhabe ami tomaderake madhyapanthi sampradaya karechi yate kare tomara saksyadata ha'o manabamandalira jan'ye ebam yate rasula saksyadata hana tomadera jan'ya. Apani ye kebalara upara chilena, take ami ejan'ya'i kebala karechilama, yate ekatha pratiyamana haya ye, ke rasulera anusari thake ara ke pithatana deya. Niscita'i eta kathoratara bisaya, kintu tadera jan'ye naya, yaderake allaha pathapradarsana karechena. Allaha emana nana ye, tomadera imana nasta kare debena. Niscaya'i allaha, manusera prati atyanta snehasila, karunamaya.
[144] Niscaya'i ami apanake bara bara akasera dike takate dekhi. Ata'eba, abasya'i ami apanake se kebalara dike'i ghuriye deba yake apani pachanda karena. Ekhana apani masajidula-haramera dike mukha karuna ebam tomara yekhane'i thaka, sedike mukha kara. Yara ahale-kitaba, tara abasya'i jane ye, eta'i thika palanakartara paksa theke. Allaha bekhabara nana, se samasta karma samparke ya tara kare.
[145] Yadi apani ahale kitabadera kache samudaya nidarsana upasthapana karena, tabu'o tara apanara kebala mene nebe na ebam apani'o tadera kebala manena na. Tara'o eke an'yera kebala mane na. Yadi apani tadera basanara anusarana karena, se jnanalabhera para, ya apanara kache paumcheche, tabe niscaya apani abicarakaridera antarbhukta habena.
[146] Ami yaderake kitaba dana karechi, tara take cene, yemana kare cene nijedera putraderake. Ara niscaya'i tadera ekati sampradaya jene sune satyake gopana kare.
[147] Bastaba satya seta'i ya tomara palanakarta balena. Kaje'i tumi sandihana hayo na.
[148] Ara sabara jan'ya'i rayeche kebala ekeka dike, ye dike se mukha kare (ebadata karabe). Kaje'i satkaje pratiyogitamulakabhabe egiye ya'o. Yekhane'i tomara thakabe, allaha abasya'i tomaderake samabeta karabena. Niscaya'i allaha sarba bisaye ksamatasila.
[149] Ara ye sthana theke tumi bera ha'o, nijera mukha masajide haramera dike phera'o-nihsandehe eta'i halo tomara palanakartara paksa theke nirdharita bastaba satya. Bastutah tomara palanakarta tomadera karyakalapa samparke anabahita nana.
[150] Ara tomara yekhana theke'i beriye asa ebam yekhane'i abasthana kara, sedike'i mukha phera'o, yate kare manusera jan'ya tomadera sathe jhagara karara abakasa na thake. Abasya yara abibecaka, tadera katha alada. Kaje'i tadera apattite bhita hayo na. Amake'i bhaya kara. Yate ami tomadera jan'ye amara anugraha samuha purna kare de'i ebam tate yena tomara saralapatha prapta ha'o.
[151] Yemana, ami pathiyechi tomadera'i madhya theke tomadera jan'ye ekajana rasula, yini tomadera nikata amara banisamuha patha karabena ebam tomadera pabitra karabena; ara tomadera siksa debena kitaba o tamra tattbajnana ebam siksa debena emana bisaya ya kakhano tomara janate na.
[152] Sutaram tomara amake smarana kara, ami'o tomadera smarana rakhabo ebam amara krtajnata prakasa kara; akrtajna hayo na.
[153] He mumina gana! Tomara dhairyya o namayera madhyame sahayya prarthana kara. Niscita'i allaha dhairyyasiladera sathe rayechena.
[154] Ara yara allahara rastaya nihata haya, tadera mrta balo na. Baram tara jibita, kintu tomara ta bujha na.
[155] Ebam abasya'i ami tomadigake pariksa karaba kichuta bhaya, ksudha, mala o janera ksati o phala-phasala binastera madhyame. Tabe susambada da'o sabarakaridera.
[156] Yakhana tara bipade patita haya, takhana bale, niscaya amara saba'i allahara jan'ya ebam amara saba'i tamra'i sannidhye phire yabo.
[157] Tara se samasta loka, yadera prati allahara aphuranta anugraha o rahamata rayeche ebam esaba loka'i hedayeta prapta.
[158] Nihsandehe sapha o mara'oya allaha ta’alara nidarsana gulora an'yatama. Sutaram yara ka’ba ghare hajba ba omaraha palana kare, tadera pakse e dutite pradaksina karate kona dosa ne'i. Baram ke'u yadi sbecchaya kichu nekira kaja kare, tabe allaha ta’alara abasya'i ta abagata habena ebam tara se amalera sathika mulya debena.
[159] Niscaya yara gopana kare, ami yesaba bistarita tathya ebam hedayetera katha nayila karechi manusera jan'ya kitabera madhye bistarita barnana karara para'o; se samasta lokera prati'i allahara abhisampata ebam an'yan'ya abhisampatakariganera o.
[160] Tabe yara ta'oba kare ebam barnita tathyadira sansodhana kare manusera kache ta barnana kare deya, se samasta lokera ta'oba ami kabula kari ebam ami ta'oba kabulakari parama dayalu.
[161] Niscaya yara kuphari kare ebam kaphera abasthaya'i mrtyubarana kare, se samasta lokera prati allahara pheresataganera ebam samagra manusera la’nata.
[162] Era cirakala e la’natera majhe'i thakabe. Tadera upara theke ayaba kakhana'o halaka kara habe na baram era birama o pabe na.
[163] Ara tomadera upasya eka'imatra upasya. Tini chara maha karunamaya dayalu ke'u ne'i.
[164] Niscaya'i asamana o yaminera srstite, rata o dinera bibartane ebam nadite naukasamuhera calacale manusera jan'ya kalyana rayeche. Ara allaha ta’ ala akasa theke ye pani nayila karechena, taddbara mrta yaminake sajiba kare tulechena ebam tate chariye diyechena sabarakama jiba-jantu. Ara abaha'oya paribartane ebam meghamalara ya tamra'i hukumera adhine asamana o yaminera majhe bicarana kare, niscaya'i se samasta bisayera majhe nidarsana rayeche bud'dhimana sampradayera jan'ye.
[165] Ara kona loka emana'o rayeche yara an'yan'yake allahara samakaksa sabyasta kare ebam tadera prati temani bhalabasa posana kare, yemana allahara prati bhalabasa haye thake. Kintu yara allahara prati imanadara tadera bhalabasa odera tulanaya bahuguna besi. Ara kata'ina uttama ha’ta yadi e jalemara parthiba kona kona ayaba pratyaksa kare'i upalabdhi kare nita ye, yabatiya ksamata sudhumatra allahara'i jan'ya ebam allahara ayaba'i sabaceye kathinatara.
[166] Anusrtara yakhana anusaranakaridera prati asantusta haye yabe ebam yakhana ayaba pratyaksa karabe ara bicchinna haye yabe tadera parasparika samasta samparka.
[167] Ebam anusarira balabe, kata'ina bhala hata, yadi amadigake prthibite phire yabara suyoga deya hata. Tahale amara'o tadera prati temani asantusta haye yetama, yemana tara asantusta hayeche amadera prati. Ebhabe'i allaha ta’ala taderake dekhabena tadera krtakarma taderake anutapta karara jan'ye. Athaca, tara kasminakale'o aguna theke bera hate parabe na.
[168] He manaba mandali, prthibira halala o pabitra bastu-samagri bhaksana kara. Ara sayatanera padanka anusarana karo na. Se nihsandehe tomadera prakasya satru.
[169] Se to e nirdesa'i tomadigake debe ye, tomara an'yaya o aslila kaja karate thaka ebam allahara prati emana saba bisaye mithyaropa kara ya tomara jana na.
[170] Ara yakhana taderake ke'u bale ye, se hukumera'i anugatya kara ya allaha ta’ala nayila karechena, takhana tara bale kakhano na, amara to se bisayera'i anusarana karaba. Yate amara amadera bapa-dadaderake dekhechi. Yadi o tadera bapa dadara kichu'i janato na, janato na sarala patha'o.
[171] Bastutah ehena kapheradera udaharana emana, yena ke'u emana kona jibake ahabana karache ya kona kichu'i sone na, hamka-daka ara citkara chara badhira muka, ebam andha. Sutaram tara kichu'i bojhe na.
[172] He imanadaragana, tomara pabitra bastu samagri ahara kara, yegulo ami tomaderake ruyi hisabe dana karechi ebam sukariya adaya kara allahara, yadi tomara tamra'i bandegi kara.
[173] Tini tomadera upara harama karechena, mrta jiba, rakta, sukara mansa ebam sesaba jiba-jantu ya allaha byatita apara karo name utsarga kara haya. Abasya ye loka anan'yopaya haye pare ebam napharamani o simalanghanakari na haya, tara jan'ya kona papa ne'i. Nihsandehe allaha mahana ksamasila, atyanta dayalu.
[174] Niscaya yara sesaba bisaya gopana kare, ya allaha kitabe nayila karechena ebam sejan'ya alpa mulya grahana kare, tara aguna chara nijera pete ara kichu'i dhukaya na. Ara allaha keyamatera dina tadera sathe na katha balabena, na tadera pabitra kara habe, bastutah tadera jan'ye rayeche bedanadayaka ayaba.
[175] Era'i hala se samasta loka, yara hedayetera binimaye gomarahi kharida kareche ebam (kharida kareche) ksama o anugrahera binimaye ayaba. Ata'eba, tara doyakhera upara kemana dhairyya dharanakari.
[176] Ara eta ejan'ye ye, allaha nayila karechena satyapurna kitaba. Ara yara ketabera majhe matabirodha srsti kareche niscaya'i tara jedera basabarti haye aneka dure cale geche.
[177] Satkarma sudhu e'i naya ye, purba kimba pascimadike mukha karabe, baram bara satkaja hala e'i ye, imana anabe allahara upara kiyamata dibasera upara, pheresatadera upara ebam samasta nabi-rasulaganera upara, ara sampada byaya karabe tamra'i mahabbate atniya-sbajana, etima-misakina, musaphira-bhiksuka o muktikami kritadasadera jan'ye. Ara yara namaya pratistha kare, yakata dana kare ebam yara krta pratijna sampadanakari ebam abhabe, roge-soke o yud'dhera samaya dhairyya dharanakari tara'i hala satyasrayi, ara tara'i paraheyagara.
[178] He imanadaragana! Tomadera prati nihatadera byapare kesasa grahana kara bidhibad'dha kara hayeche. Sbadhina byakti sbadhina byaktira badalaya, dasa dasera badalaya ebam nari narira badalaya. Atahpara tara bha'iyera tarapha theke yadi ka'uke kichuta mapha kare deya haya, tabe pracalita niyamera anusarana karabe ebam bhalabhabe take ta pradana karate habe. Eta tomadera palanakartara tarapha theke sahaja ebam bisesa anugraha. Erapara'o ye byakti barabari kare, tara jan'ya rayeche bedanadayaka ayaba.
[179] He bud'dhimanagana! Kesasera madhye tomadera jan'ye jibana rayeche, yate tomara sabadhana hate para.
[180] Tomadera karo yakhana mrtyura samaya upasthita haya, se yadi kichu dhana-sampada tyaga kare yaya, tabe tara jan'ya osiyata kara bidhibad'dha kara halo, pita-mata o nikatatniyadera jan'ya inasaphera sathe paraheyagaradera jan'ya e nirdesa jaruri. Niscaya allaha ta’ala sabakichu sonena o janena.
[181] Yadi ke'u osiyata sonara para tate kona rakama paribartana sadhana kare, tabe yara paribartana kare tadera upara era papa patita habe.
[182] Yadi ke'u osiyatakarira paksa theke asanka kare paksapatitbera athaba kona aparadhamulaka sid'dhantera ebam tadera madhye mimansa kare deya, tabe tara kona gonaha habe na. Niscaya allaha ta’ala ksamasila, ati dayalu.
[183] He imanadaragana! Tomadera upara roja pharaya kara hayeche, yerupa pharaja kara hayechila tomadera purbabarti lokadera upara, yena tomara paraheyagari arjana karate para.
[184] Gananara kayekati dinera jan'ya atahpara tomadera madhye ye, asukha thakabe athaba saphare thakabe, tara pakse an'ya samaye se roja purana kare nite habe. Ara eti yadera jan'ya atyanta kasta dayaka haya, tara era paribarte ekajana misakinake khadyadana karabe. Ye byakti khusira sathe satkarma kare, ta tara jan'ya kalyana kara haya. Ara yadi roja rakha, tabe tomadera jan'ye bisesa kalyanakara, yadi tomara ta bujhate para.
[185] Ramayana masa'i hala se masa, yate nayila kara hayeche kora'ana, ya manusera jan'ya hedayeta ebam satyapatha yatridera jan'ya suspasta patha nirdesa ara n'yaya o an'yayera majhe parthakya bidhanakari. Kaje'i tomadera madhye ye loka e masati pabe, se e masera roya rakhabe. Ara ye loka asustha kimba musaphira abasthaya thakabe se an'ya dine ganana purana karabe. Allaha tomadera jan'ya sahaja karate cana; tomadera jan'ya jatilata kamana karena na yate tomara ganana purana kara ebam tomadera hedayeta dana karara daruna allaha ta’alara mahattba barnana kara, yate tomara krtajnata sbikara kara.
[186] Ara amara bandara yakhana tomara kache jijnesa kare amara byapare bastutah ami rayechi sannikate. Yara prarthana kare, tadera prarthana kabula kare ne'i, yakhana amara kache prarthana kare. Kaje'i amara hukuma man'ya kara ebam amara prati nihsansaye bisbasa kara tadera ekanta kartabya. Yate tara satpathe asate pare.
[187] Royara rate tomadera stridera sathe sahabasa kara tomadera jan'ya halala kara hayeche. Tara tomadera paricchada ebam tomara tadera paricchada. Allaha abagata rayechena ye, tomara atnapratarana karachile, sutaram tini tomaderake ksama karechena ebam tomadera abyahati diyechena. Atahpara tomara nijedera stridera sathe sahabasa kara ebam ya kichu tomadera jan'ya allaha dana karechena, ta aharana kara. Ara panahara kara yataksana na kala rekha theke bhorera subhra rekha pariskara dekha yaya. Atahpara roya purna kara rata paryanta. Ara yataksana tomara etekapha abasthaya masajide abasthana kara, tataksana paryanta stridera sathe miso na. E'i halo allaha kartrka bemdhe deya simana. Ata'eba, era kache'o ye'o na. Emanibhabe barnana karena allaha nijera ayata samuha manusera jan'ya, yate tara bamcate pare.
[188] Tomara an'yayabhabe eke aparera sampada bhoga karo na. Ebam janaganera sampadera kiyadansa jene-sune papa panthaya atnasat karara uddese sasana katrpaksera hate'o tule di'o na.
[189] Tomara nikata tara jijnesa kare natuna camdera bisaye. Bale da'o ye eti manusera jan'ya samaya nirdharana ebam hajbera samaya thika karara madhyama. Ara pechanera dika diye ghare prabesa karara madhye kona neki ba kalyana ne'i. Abasya neki hala allahake bhaya karara madhye. Ara tomara ghare prabesa kara daraja diye ebam allahake bhaya karate thaka yate tomara nijedera basanaya krtakarya hate para.
[190] Ara lara'i kara allahara oyaste tadera sathe, yara lara'i kare tomadera sathe. Abasya karo prati barabari karo na. Niscaya'i allaha simalanghanakariderake pachanda karena na.
[191] Ara taderake hatyakara yekhane pa'o sekhane'i ebam taderake bera kare da'o sekhana theke yekhana theke tara bera kareche tomaderake. Bastutah phetana phyasada ba danga-hangama srsti kara hatyara ceye'o kathina aparadha. Ara tadera sathe lara'i karo na masajidula haramera nikate yataksana na tara tomadera sathe sekhane lara'i kare. Abasya yadi tara nijera'i tomadera sathe lara'i kare. Tahale taderake hatya kara. E'i hala kapheradera sasti.
[192] Ara tara yadi birata thake, tahale allaha atyanta dayalu.
[193] Ara tomara tadera sathe lara'i kara, ye paryanta na phetanara abasana haya ebam allahara dbina pratisthita haya. Atahpara yadi tara nibrta haye yaya tahale karo prati kona jabaradasti ne'i, kintu yara yalema (tadera byapare alada).
[194] Sam'manita masa'i sam'manita masera badala. Ara sam'mana raksa karara'o badala rayeche. Bastutah yara tomadera upara jabara dasti kareche, tomara tadera upara jabaradasti kara, yemana jabaradasti tara kareche tomadera upara. Ara tomara allahake bhaya kara ebam jene rakha, yara paraheyagara, allaha tadera sathe rayechena.
[195] Ara byaya kara allahara pathe, tabe nijera jibanake dhbansera sam'mukhina karo na. Ara manusera prati anugraha kara. Allaha anugrahakariderake bhalabasena.
[196] Ara tomara allahara uddesye hajjba omaraha paripurna bhabe palana kara. Yadi tomara badha prapta ha'o, tahale korabanira jan'ya yakichu sahajalabhya, ta'i tomadera upara dharya. Ara tomara tataksana paryanta matha mundana karabe na, yataksana na korabani yathasthane pauche yabe. Yara tomadera madhye asustha haye parabe kimba mathaya yadi kona kasta thake, tahale tara paribarte roja karabe kimba khayarata debe athaba kurabani karabe. Ara tomadera madhye yara hajjba omaraha ekatre eka'i sathe palana karate ca'o, tabe yakichu sahajalabhya, ta diye kurabani kara'i tara upara kartabya. Bastutah yara korabanira pasu pabe na, tara hajjbera dinagulora madhye roja rakhabe tinati ara satati roya rakhabe phire yabara para. Ebhabe dasati roya purna haye yabe. E nirdesati tadera jan'ya, yadera paribara parijana masajidula haramera ase-pase basabasa kare na. Ara allahake bhaya karate thaka. Sandehatitabhabe jeno ye, allahara ayaba bara'i kathina.
[197] Hajjbe kayekati masa ache subidita. Esaba mase ye loka hajjbera paripurna niyata karabe, tara pakse stri'o sathe nirabharana ha'oya jayeja naya. Na asobhana kona kaja kara, na jhagara-bibada kara hajjbera se'i samaya jayeja naya. Ara tomara yakichu satkaja kara, allaha to janena. Ara tomara patheya sathe niye na'o. Nihsandehe sarbottama patheya hacche allahara bhaya. Ara amake bhaya karate thaka, he bud'dhimanagana! Tomadera upara tomadera palanakartara anugraha anbesana karaya kona papa ne'i.
[198] Tomadera upara tomadera palanakartara anugraha anbesana karaya kona papa ne'i. Atahpara yakhana ta'oyaphera jan'ya phire asabe araphata theke, takhana masa‘are-haramera nikate allahake smarana kara. Ara tamke smarana kara temani kare, yemana tomadigake hedayeta kara hayeche. Ara niscaya'i itipurbe tomara chile ajna.
[199] Atahpara ta'oyaphera jan'ye drutagatite sekhana theke phire asa, yekhana theke saba'i phire. Ara allahara kache'i magapherata kamana kara. Niscaya'i allaha ksamakari, karunamaya.
[200] Ara atahpara yakhana hajjbera yabatiya anusthanakriyadi samapta kare sarabe, takhana smarana karabe allahake, yemana kare tomara smarana karate nijedera bapa-dadaderake; baram tara ceye'o besi smarana karabe. Tarapara aneke to bale ye para'oyadegara! Amadigake duniyate dana kara. Athaca tara jan'ye parakale kona ansa ne'i.
[201] Ara tadera madhye ke'u ke'u bale-he para'oyaradegara! Amadigake dunayate'o kalyana dana kara ebam akherate'o kalyana dana kara ebam amadigake doyakhera ayaba theke raksa kara.
[202] Edera'i jan'ya ansa rayeche nijedera uparjita sampadera. Ara allaha druta hisaba grahanakari.
[203] Ara smarana kara allahake nirdista sankhyaka kayekati dine. Atahpara ye loka tarahura kare cale yabe sudhu du, dinera madhye, tara jan'ye kona papa ne'i. Ara ye loka theke yabe tamra upara kona papa ne'i, abasya yara bhaya kare. Ara tomara allahake bhaya karate thaka ebam niscita jene rakha, tomara saba'i tara samane samabeta habe.
[204] Ara emana kichu loka rayeche yadera parthiba jibanera kathabarta tomake camatkrta karabe. Ara tara saksya sthapana kare allahake nijera manera kathara byapare. Prakrtapakse tara kathina jhagarate loka.
[205] Yakhana phire yaya takhana cesta kare yate sekhane akalyana srsti karate pare ebam sasyaksetra o prananasa karate pare. Allaha phasada o danga-hangama pachanda karena na.
[206] Ara yakhana take bala haya ye, allahake bhaya kara, takhana tara papa take ahankare udbud'dha kare. Sutaram tara jan'ye doyakha'i yathesta. Ara nihsandehe ta halo nikrstatara thikana.
[207] Ara manusera majhe eka srenira loka rayeche yara allahara santustikalpe nijedera janera baji rakhe. Allaha halena tamra bandadera prati atyanta meherabana.
[208] He imanadara gana! Tomara paripurnabhabe isalamera antarbhukta haye ya'o ebam sayatanera padanka anusarana kara na. Niscita rupe se tomadera prakasya satru.
[209] Atahpara tomadera majhe pariskara nirdesa ese geche bale janara pare'o yadi tomara padaskhalita ha'o, tahale niscita jene rekho, allaha, parakramasali, bijna.
[210] Tara ki se dike'i takiye rayeche ye, meghera arale tadera samane asabena allaha o pheresatagana? Ara tate'i saba mimansa haye yabe. Bastutah sabakaryakalapa'i allahara nikata giye paumchabe.
[211] Bani isara'iladigake jijnesa kara, taderake ami kata spasta nirdasanabali dana karechi. Ara allahara neyamata pauche ya'oyara para yadi ke'u se neyamatake paribartita kare deya, tabe allahara ayaba ati kathina.
[212] Parthiba jibanera upara kapheradigake um'matta kare deya hayeche. Ara tara imanadaradera prati laksya kare hasahasi kare. Paksantare yara paraheyagara tara se'i kapheradera tulanaya keyamatera dina atyanta uccamaryadaya thakabe. Ara allaha yake iccha simahina ruyi dana karena.
[213] Sakala manusa eka'i jati sattara antarbhukta chila. Atahpara allaha ta’ala payagambara pathalena susambadadata o bhiti pradarsanakari hisabe. Ara tamdera sathe abartina karalena satya kitaba, yate manusera majhe bitarkamulaka bisaye mimansa karate parena. Bastutah kitabera byapare an'ya ke'u matabheda kareni; kintu pariskara nirdesa ese yabara para nijedera parasparika jedabasatah tara'i kareche, yara kitaba prapta hayechila. Atahpara allaha imanadaraderake hedayeta karechena se'i satya bisaye, ye byapare tara matabheda lipta hayechila. Allaha yake iccha, sarala patha batale dena.
[214] Tomadera ki e'i dharana ye, tomara jannate cale yabe, athaca se lokadera abastha atikrama karani yara tomadera purbe atita hayeche. Tadera upara eseche bipada o kasta. Ara emani bhabe siharita hate hayeche yate nabi o tamra prati yara imana enechila taderake paryanta ekatha balate hayeche ye, kakhana asabe allahara sahayye! Tomara sone na'o, allahara sahayye ekanta'i nikatabarti.
[215] Tomara kache jijnesa kare, ki tara byaya karabe? Bale da'o-ye bastu'i tomara byaya kara, ta habe pita-matara jan'ye, atniya-apanajanera jan'ye, etima-anathadera jan'ye, asahayadera jan'ye ebam musaphiradera jan'ye. Ara tomara ye kona satkaja karabe, nihsandehe ta atyanta bhalabhabe'i allahara jana rayeche.
[216] Tomadera upara yud'dha pharaya kara hayeche, athaca ta tomadera kache apachandaniya. Paksantare tomadera kache hayato kona ekata bisaya pachandasa'i naya, athaca ta tomadera jan'ya kalyanakara. Ara hayatoba kona ekati bisaya tomadera kache pachandaniya athaca tomadera jan'ye akalyanakara. Bastutah allaha'i janena, tomara jana na.
[217] Sam'manita masa samparke tomara kache jijnesa kare ye, tate yud'dha kara kemana? Bale da'o ete yud'dha kara bhisana bara papa. Ara allahara pathe pratibandbakata srsti kara ebam kuphari kara, masajide-haramera pathe badha deya ebam sekhanakara adhibasiderake bahiskara kara, allahara nikata tara ceye'o bara papa. Ara dharmera byapare phetana srsti kara narahatya apeksa'o maha papa. Bastutah tara to sarbada'i tomadera sathe yud'dha karate thakabe, yate kare tomadigake dbina theke phiriye dite pare yadi sambhaba haya. Tomadera madhye yara nijera dbina theke phire damrabe ebam kaphera abasthaya mrtyubarana karabe, duniya o akherate tadera yabatiya amala binasta haye yabe. Ara tara'i halo doyakhabasi. Tate tara cirakala basa karabe.
[218] Ara ete kona sandehera abakasa ne'i ye, yara imana eneche ebam yara hijarata kareche ara allahara pathe lara'i (jehada) kareche, tara allahara rahamatera pratyasi. Ara allaha hacchena ksamakari karunamaya.
[219] Tara tomake mada o juya samparke jijnesa kare. Bale da'o, etadubhayera madhye rayeche mahapapa. Ara manusera jan'ye upakarita'o rayeche, tabe egulora papa upakarita apeksa aneka bara. Ara tomara kache jijnesa kare, ki tara byaya karabe? Bale da'o, nijedera prayojaniya byayera para ya bamce ta'i kharaca karabe. Ebhabe'i allaha tomadera jan'ye nirdesa suspastarupe barnana karena, yate tomara cinta karate para.
[220] Duniya o akheratera bisaye. Ara tomara kache jijnesa kare, etima sankranta hukuma. Bale da'o, tadera kaja-karma sathikabhabe guchiye deya uttama ara yadi tadera byayabhara nijera sathe misiye na'o, tahale mane karabe tara tomadera bha'i. Bastutah amangalakami o mangalakamiderake allaha janena. Allaha yadi iccha karatena, tahale tomadera upara jatilata aropa karate paratena. Niscaya'i tini parakramasali, mahaprajna.
[221] Ara tomara musareka nariderake biye karona, yataksana na tara imana grahana kare. Abasya musalamana kritadasi musareka nari apeksa uttama, yadi'o taderake tomadera kache bhalo lage. Ebam tomara (narira) kona musarekera sange bibaha bandhane abad'dha hayo na, ye paryanta se imana na ane. Ekajana musalamana kritadasa'o ekajana musarekera tulanaya aneka bhala, yadi'o tomara tadera dekhe mohita ha'o. Tara doyakhera dike ahbana kare, ara allaha nijera hukumera madhyame ahbana karena jannata o ksamara dike. Ara tini manusake nijera nirdesa batale dena yate tara upadesa grahana kare.
[222] Ara tomara kache jijnesa kare hayeya (rtu) samparke. Bale da'o, eta asuci. Kaje'i tomara hayeya abasthaya strigamana theke birata thaka. Takhana paryanta tadera nikatabarti habe na, yataksana na tara pabitra haye yaya. Yakhana uttama rupe parisud'dha haye yabe, takhana gamana kara tadera kache, yebhabe allaha tomaderake hukuma diyechena. Niscaya'i allaha ta'obakari ebam apabitrata theke yara bemce thake taderake pachanda karena.
[223] Tomadera strira halo tomadera jan'ya sasya ksetra. Tomara yebhabe iccha taderake byabahara kara. Ara nijedera jan'ya agami dinera byabastha kara ebam allahake bhaya karate thaka. Ara niscitabhabe jene rakha ye, allahara sathe tomaderake saksata karate'i habe. Ara yara imana eneche taderake susambada janiye da'o.
[224] Ara nijedera sapathera jan'ya allahara namake laksyabastu bani'o na manusera sathe kona acara acarana theke paraheyagari theke ebam manusera majhe mimansa kare deya theke bemce thakara uddesye. Allaha sabakichu'i sunena o janena.
[225] Tomadera nirarthaka sapathera jan'ya allaha tomaderake dharabena na, kintu sesaba kasamera byapare dharabena, tomadera mana yara pratijna kareche. Ara allaha hacchena ksamakari dhairyyasila.
[226] Yara nijedera stridera nikata gamana karabena bale kasama kheye base tadera jan'ya cara masera abakasa rayeche atahpara yadi parasparika mila-misa kare neya, tabe allaha ksamakari dayalu.
[227] Ara yadi barjana karara sankalpa kare neya, tahale niscaya'i allaha srabanakari o jnani.
[228] Ara talakaprapta nari nijeke apeksaya rakhabe tina hayeya paryanta. Ara yadi se allahara prati ebam akherata dibasera upara imanadara haye thake, tahale allaha ya tara jarayute srsti karechena ta lukiye rakha jayeja naya. Ara yadi sadbhaba rekhe calate caya, tahale taderake phiriye nebara adhikara tadera sbamira sanraksana kare. Ara purusadera yemana stridera upara adhikara rayeche, temani bhabe stridera'o adhikara rayeche purusadera upara niyama anuyayi. Ara nariradera opara purusadera sresthatba rayeche. Ara allaha hacche parakramasali, bijna.
[229] Talake-‘raja'i’ ha’la dubara paryanta tarapara haya niyamanuyayi rakhabe, na haya sahrdayatara sange barjana karabe. Ara nijera deya sampada theke kichu phiriye neya tomadera jan'ya jayeya naya tadera kacha theke. Kintu ye ksetre sbami o stri ubhaye'i e byapare bhaya kare ye, tara allahara nirdesa bajaya rakhate parabe na, atahpara yadi tomadera bhaya haya ye, tara ubhaye'i allahara nirdesa bajaya rakhate parabe na, tahale seksetre stri yadi binimaya diye abyahati niye neya, tabe ubhayera madhye karora'i kona papa ne'i. E'i halo allaha kartrka nirdharita sima. Kaje'i eke atikrama karo na. Bastutah yara allaha kartrka nirdharita sima langhana karabe, tara'i jalema.
[230] Tarapara yadi se strike (trtiyabara) talaka deya haya, tabe se stri ye paryanta take chara apara kona sbamira sathe biye kare na nebe, tara jan'ya halala naya. Atahpara yadi dbitiya sbami talaka diye deya, tahale tadera ubhayera jan'ya'i parasparake punaraya biye karate kona papa ne'i. Yadi allahara hukuma bajaya rakhara iccha thake. Ara e'i halo allaha katrꦣ2453; nirdharita sima; yara upalabdhi kare tadera jan'ya esaba barnana kara haya.
[231] Ara yakhana tomara striderake talaka diye da'o, atahpara tara nirdharita iddata samapta kare neya, takhana tomara niyama anuyayi taderake rekhe da'o athaba sahanubhutira sathe taderake mukta kare da'o. Ara tomara taderake jbalatana o barabari karara uddesye atake rekho na. Ara yara emana karabe, niscaya'i tara nijedera'i ksati karabe. Ara allahara nirdesake hasyakara bisaye parinata karo na. Allahara se anugrahera katha smarana kara, ya tomadera upara rayeche ebam ta'o smarana kara, ye kitaba o jnanera katha tomadera upara nayila kara hayeche yara dbara tomaderake upadesa dana kara haya. Allahake bhaya kara ebam jene rakha ye, allaha sarbabisaye'i jnanamaya.
[232] Ara yakhana tomara striderake talaka diye da'o ebam tarapara tara'o nirdharita iddata purna karate thake, takhana taderake purba sbamidera sathe parasparika sam'matira bhittite niyamanuyayi biye karate badhadana karo na. E upadesa take'i deya hacche, ye allaha o keyamata dinera upara bisbasa sthapana kareche. Era madhye tomadera jan'ya rayeche ekanta parisud'dhata o aneka pabitrata. Ara allaha janena, tomara jana na.
[233] Ara santanabati narira tadera santanaderake purna du’bachara dudha kha'oyabe, yadi dudha kha'oyabara purna meyada samapta karate caya. Ara santanera adhikari arthat, pitara upara halo se samasta narira khora-posera dayitba pracalita niyama anuyayi. Ka'uke tara samarthatirikta capera sam'mukhina kara haya na. Ara make tara santanera jan'ya ksatigrasta kara yabe na. Ebam yara santana take'o tara santanera karane ksatira sam'mukhina kara yabe na. Ara oyarisadera upara'o dayitba e'i. Tarapara yadi pita-mata iccha kare, tahale du’bacharera bhitare'i nijedera parasparika paramarsakrame dudha chariye dite pare, tate tadera kona papa ne'i, ara yadi tomara kona dhatrira dbara nijera santanaderake dudha kha'oyate ca'o, tahale yadi tomara sabyastakrta pracalita binimaya diye da'o tate'o kona papa ne'i. Ara allahake bhaya kara ebam jene rekho ye, allaha tomadera yabatiya kaja atyanta bhala kare'i dekhena.
[234] Ara tomadera madhye yara mrtyubarana karabe ebam nijedera striderake chere yabe, takhana se stridera kartabya halo nijeke cara masa dasa dina paryanta apeksa kariye rakha. Tarapara yakhana iddata purna kare nebe, takhana nijera byapare niti sangata byabastha nile kona papa ne'i. Ara tomadera yabatiya kajera byapare'i allahara abagati rayeche.
[235] Ara yadi tomara akara ingite se narira biyera payagama da'o, kimba nijedera mane gopana rakha, tabe tate'o tomadera kona papa ne'i, allaha janena ye, tomara abasya'i se naridera katha ullekha karabe. Kintu tadera sathe biye karara gopana pratisruti diye rekho na. Abasya sariyatera nirdharita pratha anuyayi kona katha sabyasta kare nebe. Ara nirdharita iddata samapti paryaye na ya'oya abadhi biye karara kona iccha karo na. Ara ekatha jene rekho ye, tomadera mane ye katha rayeche, allahara ta jana ache. Kaje'i tamke bhaya karate thaka. Ara jene rekho ye, allaha ksamakari o dhairyyasila.
[236] Striderake sparsa karara age ebam kona mohara sabyasta karara purbe'o yadi talaka diye da'o, tabe tate'o tomadera kona papa ne'i. Tabe taderake kichu kharaca debe. Ara samarthyabanadera jan'ya tadera samarthya anuyayi ebam kama samarthyabanadera jan'ya tadera sadhya anuyayi. Ye kharaca pracalita rayeche ta satkarmasiladera upara dayitba.
[237] Ara yadi mohara sabyasta karara para sparsa karara purbe talaka diye da'o, tahale ye, mohara sabyasta kara hayeche tara ardheka diye dite habe. Abasya yadi narira ksama kare deya kimba biyera bandhana yara adhikare se (arthat, sbami) yadi ksama kare deya tabe ta sbatantra katha. Ara tomara purusara yadi ksama kara, tabe ta habe paraheyagarira nikatabarti. Ara parasparika sahanubhutira katha bismrta hayo na. Niscaya tomara ya kichu kara allaha sesaba'i atyanta bhala kare dekhena.
[238] Samasta namayera prati yatnabana ha'o, bisesa kare madhyabarti namayera byapare. Ara allahara samane ekanta adabera sathe damra'o.
[239] Atahpara yadi tomadera karo byapare bhaya thake, tahale padacari abasthate'i pare na'o athaba sa'oyarira upare. Tarapara yakhana tomara nirapatta pabe, takhana allahake smarana kara, yebhabe tomadera sekhano hayeche, ya tomara itipurbe janate na.
[240] Ara yakhana tomadera madhye yara mrtyubarana karabe takhana stridera ghara theke bera na kare eka bachara paryanta tadera kharacera byapare osiyata kare yabe. Atahpara yadi se strira nije theke beriye yaya, tahale se nari yadi nijera byapare kona uttama byabastha kare, tabe tate tomadera upara kona papa ne'i. Ara allaha hacchena parakramasali bijnata sampanna.
[241] Ara talakaprapta naridera jan'ya pracalita niyama anuyayi kharaca deya paraheyagaradera upara kartabya.
[242] Ebhabe'i allaha ta’ala tomadera jan'ya sbiya nirdesa barnana karena yate tomara ta bujhate para.
[243] Tumi ki taderake dekhani, yara mrtyura bhaye nijedera ghara chere beriye giyechilena? Athaca tara chila hajara hajara. Tarapara allaha taderake balalena mare ya'o. Tarapara taderake jibita kare dilena. Niscaya'i allaha manusera upara anugrahakari. Kintu adhikansa loka sukariya prakasa kare na.
[244] Allahara pathe lara'i kara ebam jene rakha, nihsandehe allaha sabakichu janena, sabakichu sunena.
[245] Emana ke ache ye, allahake karaja debe, uttama karaja; atahpara allaha take dbiguna-bahuguna brd'dhi kare dibena. Allaha'i sankocita karena ebam tini'i prasastata dana karena ebam tamra'i nikata tomara saba'i phire yabe.
[246] Musara pare tumi ki bani isara'ilera ekati dalake dekhani, yakhana tara baleche nijedera nabira kache ye, amadera jan'ya ekajana badasaha nirdharita kare dina yate amara allahara pathe yud'dha karate pari. Nabi balalena, tomadera prati'o ki emana dharana kara yaya ye, lara'ira hukuma yadi haya, tahale takhana tomara larabe na? Tara balala, amadera ki hayeche ye, amara allahara pathe lara'i karaba na. Athaca amara bitarita hayechi nijedera ghara-bari o santana-santati theke. Atahpara yakhana lara'iyera nirdesa halo, takhana saman'ya kayekajana chara tadera saba'i ghure damralo. Ara allaha ta’ala jalemadera bhala kare'i janena.
[247] Ara taderake tadera nabi balalena, niscaya'i allaha talutake tomadera jan'ya badasaha sabyasta karechena. Tara balate lagala ta kemana kare haya ye, tara sasana calabe amadera upara. Athaca rastraksamata pa'oyara ksetre tara ceye amadera'i adhikara besi. Ara se sampadera dika diye'o sacchala naya. Nabi balalena, niscaya allaha tomadera upara take pachanda karechena ebam sbasthya o jnanera dika diye pracurya dana karechena. Bastutah allaha take'i rajya dana karena, yake iccha. Ara allaha halena anugraha danakari ebam saba bisaye abagata.
[248] Bani-isara'iladerake tadera nabi aro balalena, talutera netrtbera cihna halo e'i ye, tomadera kache ekata sinduka asabe tomadera palakartara paksa theke tomadera manera santustira nimitte. Ara tate thakabe musa, haruna ebam tamdera santanabargera parityakta kichu samagri. Sindukatike baye anabe pheresatara. Tomara yadi imanadara haye thaka, tahale ete tomadera jan'ya niscita'i paripurna nidarsana rayeche.
[249] Atahpara taluta yakhana sain'ya-samanta niye berula, takhana balala, niscaya allaha tomadigake pariksa karabena ekati nadira madhyame. Sutaram ye loka se'i nadira pani pana karabe se amara naya. Ara ye, loka tara sbada grahana karalo na, niscaya'i se amara loka. Kintu ye loka hatera amjala bhare saman'ya kheye nebe tara dosa'abasya temana gurutara habe na. Atahpara saba'i pana karala se pani, saman'ya kayekajana chara. Pare taluta yakhana ta para halo ebam tara sathe chila matra kayekajana imanadara, takhana tara balate lagala, ajakera dine jaluta ebam tara senabahinira sathe yud'dha karara sakti amadera ne'i, yadera dharana chila ye, allahara samane tadera ekadina upasthita hate habe, tara bara bara balate lagala, saman'ya dala'i birata dalera mokabelaya jayi hayeche allahara hukume. Ara yara dhairyyasila allaha tadera sathe rayechena.
[250] Ara yakhana taluta o tara senabahini satrura sam'mukhina hala, takhana balala, he amadera palanakarta, amadera mane dhairyya srsti kare da'o ebam amaderake drrhapada rakha-ara amadera sahayya kara se kaphera jatira birud'dhe.
[251] Tarapara imanadarara allahara hukume jalutera bahinike parajita kare dila ebam da'uda jalutake hatya karala. Ara allaha da'udake dana karalena rajya o abhijnata. Ara take ya ca'ilena sikhalena. Allaha yadi ekajanake aparajanera dbara pratihata na karatena, tahale gota duniya bidhbasta haye yeto. Kintu bisbabasira prati allaha ekanta'i dayalu, karunamaya.
[252] Egulo halo allahara nidarsana, ya amara tomaderake yathayathabhabe suniye thaki. Ara apani niscita'i amara rasulaganera antarbhukta.
[253] E'i rasulagana-ami tadera ka'uke karo upara maryada diyechi. Tadera madhye ke'u to halo tara yara sathe allaha katha balechena, ara kara'o maryada uccatara karechena ebam ami mariyama tanaya isake prakrsta mu’jeya dana karechi ebam take sakti dana karechi ‘ruhula kuddusa’ arthat jibara'ilera madhyame. Ara allaha yadi iccha karatena, tahale pariskara nirdesa ese yabara para payagambaradera pechane yara chila tara lara'i karato na. Kintu tadera madhye matabirodha srsti haye geche. Atahpara tadera ke'u to imana eneche, ara ke'u hayeche kaphera. Ara allaha yadi iccha karatena, tahale tara paraspara lara'i karato, kintu allaha ta'i karena, ya tini iccha karena.
[254] He imanadaragana! Ami tomaderake ye ruyi diyechi, sedina asara purbe'i tomara ta theke byaya kara, yate na ache beca-kena, na ache suparisa kimba bandhutba. Ara kapherara'i halo prakrta yalema.
[255] Allaha chara an'ya kona upasya ne'i, tini jibita, sabakichura dharaka. Tamke tandra'o sparsa karate pare na ebam nidra'o naya. Asamana o yamine ya kichu rayeche, saba'i tamra. Ke acha emana, ye suparisa karabe tamra kache tamra anumati chara? Drstira samane kimba pichane ya kichu rayeche se saba'i tini janena. Tamra jnanasima theke tara kona kichuke'i paribestita karate pare na, kintu yatatuku tini iccha karena. Tamra sinhasana samasta asamana o yaminake paribestita kare ache. Ara seguloke dharana kara tamra pakse kathina naya. Tini'i sarbocca ebam sarbapeksa mahana.
[256] Dbinera byapare kona jabaradasti ba badhya-badhakata ne'i. Nihsandehe hedayata gomarahi theke prthaka haye geche. Ekhana yara gomarahakari ‘taguta’derake manabe na ebam allahate bisbasa sthapana karabe, se dharana kare niyeche sudrrha hatala ya bhambara naya. Ara allaha saba'i sunena ebam janena.
[257] Yara imana eneche, allaha tadera abhibhabaka. Taderake tini bera kare anena andhakara theke alora dike. Ara yara kuphari kare tadera abhibhabaka hacche taguta. Tara taderake alo theke bera kare andhakarera dike niye yaya. Era'i halo doyakhera adhibasi, cirakala tara sekhane'i thakabe.
[258] Tumi ki se lokake dekhani, ye palanakartara byapare badanubada karechila ibrahimera sathe e karane ye, allaha se byaktike rajya dana karechilena? Ibrahima yakhana balalena, amara palanakarta halena tini, yini jibana dana karena ebam mrtyu ghatana. Se balala, ami jibana dana kari ebam mrtyu ghatiye thaki. Ibrahima balalena, niscaya'i tini suryake udita karena purba dika theke ebara tumi take pascima dika theke udita kara. Takhana se kaphera hatabhamba haye gela. Ara allaha simalanghanakari sampradayake sarala patha pradarsana karena na.
[259] Tumi ki se lokake dekhani ye emana eka janapada diye yacchila yara barigharagulo bhenge chadera upara pare chila? Balala, kemana kare allaha maranera para eke jibita karabena? Atahpara allaha take mrta abasthaya rakhalena ekasa bachara. Tarapara take uthalena. Balalena, kata kala ebhabe chile? Balala ami chilama, ekadina kamba ekadinera kichu kama samaya. Balalena, ta naya; baram tumi to ekasa bachara chile. Ebara ceye dekha nijera khabara o paniyera dike-segulo pace yaya ni ebam dekha nijera gadhatira dike. Ara ami tomake manusera jan'ya drstanta banate ceyechi. Ara haragulora dike ceye dekha ye, ami eguloke kemana kare jure de'i ebam segulora upara mansera abarana pariye de'i. Atahpara yakhana tara upara e abastha prakasita hala, takhana bale uthala-ami jani, nihsandehe allaha sarba bisaye ksamatasila.
[260] Ara smarana kara, yakhana ibrahima balala, he amara palanakarta amake dekha'o, kemana kare tumi mrtake jibita karabe. Balalena; tumi ki bisbasa kara na? Balala, abasya'i bisbasa kari, kintu dekhate ejan'ye ca'ichi yate antare prasanti labha karate pari. Balalena, tahale carati pakhi dhare na'o. Pare seguloke nijera posa maniye na'o, atahpara segulora dehera ekekati ansa bibhinna paharera upara rekhe da'o. Tarapara seguloke daka; tomara nikata daure cale asabe. Ara jene rakho, niscaya'i allaha parakramasali, ati jnana sampanna.
[261] Yara allahara rastaya sbiya dhana sampada byaya kare, tadera udaharana ekati bijera mata, ya theke satati sisa janmaya. Pratyekati sise ekasa kare dana thake. Allaha ati danasila, sarbajna.
[262] Yara sbiya dhana sampada allahara rastaya byaya kare, erapara byaya karara para se anugrahera katha prakasa kare na ebam kasta'o deya na, tadera'i jan'ye tadera palanakartara kache rayeche puraskara ebam tadera kona asanka ne'i, tara cintita'o habe na.
[263] Namra katha bale deya ebam ksama pradarsana kara ai dana khayarata apeksa uttama, yara pare kasta deya haya. Allaha ta’ala sampadasali, sahincu.
[264] He imanadaragana!Tomara anugrahera katha prakasa kare ebam kasta diye nijedera dana khayarata barabada karo na se byaktira mata ye nijera dhana-sampada loka dekhanora uddesye byaya kare ebam allaha o parakalera prati bisbasa rakhe na. Ata'eba, e byaktira drstanta ekati masrna patharera mata yara upara kichu mati parechila. Atahpara era upara prabala brsti barsita halo, anantara take sampurna pariskara kare dila. Tara ai bastura kona sa'oyaba paya na, ya tara uparjana kareche. Allaha kaphera sampradayake patha pradarsana karena na.
[265] Yara allahara rastaya sbiya dhana-sampada byaya kare allahara santusti arjanera laksye ebam nijera manake sudrrha karara jan'ye tadera udaharana tilaya abasthita baganera mata, yate prabala brstipata haya; atahpara dbiguna phasala dana kare. Yadi emana prabala brstipata na'o haya, tabe halka barsana'i yathesta. Allaha tomadera kajakarma yathartha'i pratyaksa karena.
[266] Tomadera ke'u pachanda kare ye, tara ekati khejura o angurera bagana habe, era taladesa diye nahara prabahita habe, ara ete sarbaprakara phala-phasala thakabe ebam se bardhakye pauchabe, tara durbala santana santati'o thakabe, ematabasthaya e baganera ekati ghurnibayu asabe, yate aguna rayeche, anantara baganati bhasmibhuta haye yabe? Emanibhabe allaha ta’ala tomadera jan'ye nidarsanasamuha barnana karena-yate tomara cinta-bhabana kara.
[267] He imanadaragana! Tomara sbiya uparjana theke ebam ya ami tomadera jan'ye bhumi theke utpanna karechi, ta theke utkrsta bastu byaya kara ebam ta theke nikrsta jinisa byaya karate manastha karo na. Kenana, ta tomara kakhana'o grahana karabe na; tabe yadi tomara cokha bandha kare niye na'o. Jene rekho, allaha abhaba mukta, prasansita.
[268] Sayatana tomaderake abhaba anatanera bhiti pradarsana kare ebam aslilatara adesa deya. Paksantare allaha tomaderake nijera paksa theke ksama o besi anugrahera oyada karena. Allaha pracuryamaya, subijna.
[269] Tini yake iccha bisesa jnana dana karena ebam yake bisesa jnana dana kara haya, se prabhuta kalyanakara bastu prapta haya. Upadesa tara'i grahana kare, yara jnanabana.
[270] Tomara ye khayarata ba sadbyaya kara kimba kona manata kara, allaha niscaya'i sesaba kichu'i janena. An'yayakaridera kona sahayyakari ne'i.
[271] Yadi tomara prakasye dana-khayarata kara, tabe ta kata'ina uttama. Ara yadi khayarata gopane kara ebam abhabagrastadera diye da'o, tabe ta tomadera jan'ye ara'o uttama. Allaha ta’ala tomadera kichu gonaha dura kare dibena. Allaha tomadera kaja karmera khuba khabara rakhena.
[272] Taderake satpathe anara daya tomara naya. Baram allaha yake iccha satpathe paricalita karena. Ye mala tomara byaya kara, ta nija upakararthe'i kara. Allahara santusti chara an'ya kona uddesye byaya karo na. Tomara ye, artha byaya karabe, tara puraskara puropuri peye yabe ebam tomadera prati an'yaya kara habe na.
[273] Khayarata ai sakala gariba lokera jan'ye yara allahara pathe abad'dha haye geche-jibikara sandhane an'yatra ghoraphera karate saksama naya. Ajna lokera yanca na karara karane taderake abhabamukta mane kare. Tomara taderake tadera laksana dbara cinabe. Tara manusera kache kakuti-minati kare bhiksa caya na. Tomara ye artha byaya karabe, ta allaha ta’ala abasya'i parijnata.
[274] Yara sbiya dhana-sampada byaya kare, ratre o dine, gopane o prakasye. Tadera jan'ye tadera sa'oyaba rayeche tadera palanakartara kache. Tadera kona asannka ne'i ebam tara cintita o habe na.
[275] Yara suda khaya, tara kiyamate dandayamana habe, yebhabe dandayamana haya ai byakti, yake sayatana asara kare mohabista kare deya. Tadera e abasthara karana e'i ye, tara balecheh kraya-bikraya o to suda neyara'i mata! Athaca alla’ha ta’ala kraya-bikraya baidha karechena ebam suda harama karechena. Atahpara yara kache tara palanakartara paksa theke upadesa eseche ebam se birata hayeche, purbe ya haye geche, ta tara. Tara byapara allahara upara nirbharasila. Ara yara punaraya suda neya, tara'i doyakhe yabe. Tara sekhane cirakala abasthana karabe.
[276] Allaha ta’ala sudake niscihna karena ebam dana khayaratake bardhita karena. Allaha pachanda karena na kona abisbasi papike.
[277] Niscaya'i yara bisbasa sthapana kareche, satkaja kareche, namaya pratisthita kareche ebam yakata dana kareche, tadera jan'ye tadera puraskara tadera palanakartara kache rayeche. Tadera kona sanka ne'i ebam tara duhkhita habe na.
[278] He imanadaragana, tomara allahake bhaya kara ebam sudera ye samasta bakeya ache, ta parityaga kara, yadi tomara imanadara haye thaka.
[279] Atahpara yadi tomara parityaga na kara, tabe allaha o tamra rasulera sathe yud'dha karate prastuta haye ya'o. Kintu yadi tomara ta'oba kara, tabe tomara nijera muladhana peye yabe. Tomara kara'o prati atyacara karo na ebam ke'u tomadera prati atyacara karabe na.
[280] Yadi khataka abhabagrastha haya, tabe take sacchalata asa paryanta samaya deya ucita. Ara yadi ksama kare da'o, tabe ta khuba'i uttama yadi tomara upalabdhi kara.
[281] Ai dinake bhaya kara, ye dina tomara allahara kache pratyabartita habe. Atahpara pratyeke'i tara karmera phala puropuri pabe ebam tadera prati kona rupa abicara kara habe na.
[282] He muminagana! Yakhana tomara kona nirdista samayera jan'ye rnera adana-pradana kara, takhana ta lipibad'dha kare na'o ebam tomadera madhye kona lekhaka n'yayasangatabhabe ta likhe debe; lekhaka likhate asbikara karabe na. Allaha take yemana siksa diyechena, tara ucita ta likhe deya. Ebam rna grahita yena lekhara bisaya bale deya ebam se yena sbiya palanakarta allahake bhaya kare ebam lekhara madhye bindumatra'o besa kama na kare. Atahpara rnagrahita yadi nirbodha haya kimba durbala haya athaba nije lekhara bisayabastu bale dite aksama haya, tabe tara abhibhabaka n'yayasangatabhabe likhabe. Dujana saksi kara, tomadera purusadera madhye theke. Yadi dujana purusa na haya, tabe ekajana purusa o dujana mahila. Ai saksidera madhya theke yaderake tomara pachanda kara yate ekajana yadi bhule yaya, tabe ekajana an'yajanake smarana kariye deya. Yakhana daka haya, takhana saksidera asbikara kara ucita naya. Tomara eta likhate alasata karona, ta chota hoka kimba bara, nirdista samaya paryanta. E lipibad'dha karana allahara kache subicarake adhika kayema rakhe, saksyake adhika susanhata rakhe ebam tomadera sandehe patita na ha'oyara pakse adhika upayukta. Kintu yadi karabara nagada haya, paraspara hate hate adana-pradana kara, tabe ta na likhale tomadera prati kona abhiyoga ne'i. Tomara kraya-bikrayera samaya saksi rakha. Kona lekhaka o saksike ksatigrasta karo na. Yadi tomara erupa kara, tabe ta tomadera pakse papera bisaya. Allahake bhaya kara tini tomaderake siksa dena. Allaha saba kichu janena.
[283] Ara tomara yadi prabase thaka ebam kona lekhaka na pa'o tabe bandhaki bantu hastagata rakha ucita. Yadi eke an'yake bisbasa kare, tabe yake bisbasa kara haya, tara ucita an'yera prapya parisodha kara ebam sbiya palanakarta allahake bhaya kara! Tomara saksya gopana karo na. Ye ke'u ta gopana karabe, tara antara papapurna habe. Tomara ya kara, allaha se samparke khuba jnata.
[284] Ya kichu akasasamuhe rayeche ebam ya kichu yamine ache, saba allahara'i. Yadi tomara manera katha prakasa kara kimba gopana kara, allaha tomadera kacha theke tara hisaba nebena. Atahpara yake iccha tini ksama karabena ebam yake iccha tini sasti debena. Allaha sarbabisaye saktimana.
[285] Rasula bisbasa rakhena ai samasta bisaya samparke ya tamra palanakartara paksa theke tamra kache abatirna hayeche ebam musalamanara'o saba'i bisbasa rakhe allahara prati, tamra pheresatadera prati, tamra granthasamuhera prati ebam tamra payagambaraganera prati. Tara bale amara tamra payagambaradera madhye kona taratamya karina. Tara bale, amara sunechi ebam kabula karechi. Amara tomara ksama ca'i, he amadera palanakarta. Tomara'i dike pratyabartana karate habe.
[286] Allaha ka'uke tara sadhyatita kona kajera bhara dena na, se ta'i paya ya se uparjana kare ebam ta'i tara upara bartaya ya se kare. He amadera palanakarta, yadi amara bhule ya'i kimba bhula kari, tabe amaderake aparadhi karo na. He amadera palanakarta! Ebam amadera upara emana dayitba arpana karo na, yemana amadera purbabartidera upara arpana karecha, he amadera prabhu! Ebam amadera dbara ai bojha bahana kari'o na, ya bahana karara sakti amadera na'i. Amadera papa mocana kara. Amaderake ksama kara ebam amadera prati daya kara. Tumi'i amadera prabhu. Sutaram kaphera sampradayera birud'dhe amadera ke sahayye kara.