Hausa

[1] Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai

[2] Godiya ta tabbata ga Allah, Ubangijin halittu

[3] Mai rahama, Mai jin ƙai

[4] Mai nuna Mulkin Ranar Sakamako

[5] Kai muke bautawa, kuma Kai kadai muke neman taimakonKa

[6] Ka shiryar da mu ga hanya madaidaiciya

[7] Hanyar waɗanda Ka yi wa ni'ima, ba waɗanda aka yi wa fushi ba, kuma ba ɓatattu ba

[1] L. M

[2] Wancan ne Littafi, babu shakka a cikinsa, shiriya ne ga masu taƙawa

[3] Waɗanda suke yin imani game da gaibi, kuma suna tsayar da salla, kuma daga abin da Muka azurta su suna ciyarwa

[4] Kuma waɗanda suke yin imani da abin da aka saukar zuwa gare ka, da abin da aka saukar daga gabaninka, kuma game da Lahira suna yin yaƙini

[5] Waɗancan suna kan shiriya, daga Ubangjinsu, kuma waɗannan su ne masu cin nasara

[6] Lalle ne waɗanda suka kafirta* daidai ne a kansu, shin ka yi musu gargaɗi ko ba ka yi musu gargaɗi ba, ba za su yi imani ba

[7] Allah Ya sa hatimi a kan zukatansu, da a kan jinsu, kuma a Kan ganin su akwai wata yana; kuma suna da wata azaba mai girma

[8] Kuma akwai daga cikin mutane wanda* yake cewa: "Mun yi imani da Allah kuma da Yinin Lahira." Alhali kuwa su ba muminai ba ne

[9] Suna yaudarayya da Allah da waɗanda suka yi imani, alhali ba su yaudarar kowa face kansu, kuma ba su sakankancewa

[10] A cikin zukatansu akwai wata cuta. Sai Allah Ya ƙaramusu wata cuta, kuma suna da azaba mai raɗaɗi saboda abin da suka kasance suna yi na ƙarya

[11] Kuma idan aka ce musu: "Kada ku yi ɓarna a cikin ƙasa," sukan ce: "Mu masu kyautatawa kawai ne

[12] To, lalle ne su, sune masu ɓarna, kuma amma ba su san hakan ba

[13] Kuma idan aka ce musu: "ku yi imani kamar yadda mutane suka yi imani," sukan ce: "Za mu yi imani ne kamar yadda wawaye suka yi imani?" To, lalle ne su, su ne wawaye, kuma amma ba su sani

[14] Kuma idan sun haɗu da waɗanda suka yi imani, sukan ce: "Mun yi imani. "Kuma idan sun wofinta zuwa ga shaiɗanunsu,* sukan ce: "Lalle ne muna tare da ku: Mu masu izgili, kawai ne

[15] Allah Yana yin izgili* gare su kuma Yana taimakon su a cikin ɓatarsu, suna ɗimuwa

[16] Waɗan can su ne waɗanda suka sayi ɓata da shiriya, sai fataucinsu bai yi riba ba, kuma ba su kasance masu shiryuwa ba

[17] Misalinsu shi ne kamar misalin wanda ya hura wuta, to, a lokacin da ta haskake abin da yake gefensa (na abin tsoro), Allah Ya tafi da haskensu, kuma Ya bar su a cikin duffai, ba su gani

[18] Kurame, bebaye, makafi, saboda haka ba su dawowa

[19] Ko kuwa kamar girgije mai zuba daga sama, a cikinsa akwai duffai da tsawa da walƙiya: suna sanyawar yatsunsu a cikin kunnuwansu daga tsawarwakin, domin tsoron mutuwa. Kuma Allah Mai kewayewane ga kafirai

[20] Walƙiyar tana yin kusa ta fizge gannansu, ko da yaushe ta haskaka musu, sai su yi tafiya a cikinta, kuma idan ta yi duhu a kansu, sai su yi tsaye. Kuma da Allah Ya so, sai Ya tafi da jinsu da gannansu. Lalle ne Allah a kan dukan kome Mai ikon yi ne

[21] Ya ku mutane! Ku bauta wa Ubangjinku, Wanda Ya halicce ku, ku da waɗanda suke daga gabaninku, tsammaninku ku kare kanku

[22] Wanda Ya sanya muku ƙasa shimfiɗa, kuma sama gini, kuma Ya saukar da ruwa daga sama, sa'an nan Ya fitar da abinci daga 'ya'yan itace game da shi, saboda ku. Saboda haka kada ku sanya wa Allah wasu kishiyoyi, alhali kuwa kuna sane

[23] To idan baku iya yi ba to kuwa bazaku taba iya yin ba to kuji tsoron wutar da makamahinta Mutane ne da Duwatsu kuma an tanadeta ne ga Kafirai

[24] To, idan ba ku aikata (kawo sura) ba, to, ba za ku aikataba, saboda haka, ku ji tsoron wuta, wadda makamashinta mutane da duwatsu ne, an yi tattalinta domin kafurai

[25] Kuma ka bayar da bishara ga waɗanda suka yi imani. kuma suka aikata ayyuka na ƙwarai, cewa lallene, suna da gidajen Aljanna, ƙoramu na gudana daga ƙarƙashinsu. Ko da yaushe aka azurta su da abinci daga wasu 'ya'yan itace daga gare su,* sai su ce: "Wannan shi ne aka azurta mu da shi daga gabanin haka," Kuma a je musu da shi yana mai kama da juna, Kuma suna da, a cikin su, matan aure masu tsarki, kuma su, cikin su madawwama ne

[26] Lalle ne, Allah ba Ya jin kunyar Ya bayyana wani misali, kowane iri ne, sauro da abin da yake bisa gare shi. To, amma waɗanda suka yi imani, sai su san cewa lalle shi ne gaskiya daga Ubangijin su, kuma amma waɗanda suka kafirta, sai su ce: "Mene ne Allah Ya yi nufi da wannan* ya zama misali?" na ɓatar da wasu masu yawa da shi, kuma Yana shiryar da wasu masu yawada shi, kuma ba Ya ɓatarwa da shi face fasiƙai

[27] Waɗanda suke warware alƙawarin Allah daga bayan ƙulla shi, kuma su yanke abin da Allah Ya yi umurni da shi a sadar, kuma suna ɓarna a cikin ƙasa, waɗannan su ne masu hasara

[28] Yaya kuke kaficewa da Allah, alhali kuwa kun kasance matattu sa'an nan Ya rayar da ku, sa'nnan kuma Ya matar da ku, sa'an nan kuma Ya raya ku, sa'an nan zuwa gare Shi ake mayar da ku

[29] Shi ne Wanda Ya halitta muku abin da ke a cikin ƙasa gaba ɗaya, sa'an nan kuma Ya daidaita* zuwa sama, sa'an nan Y a aikata su sammai bakwai. Kuma Shi ga dukan komai Masani ne

[30] Kuma a lokacin da Ubangijinka Ya ce ga mala'iku: "Lalle ne, Ni Mai sanya wani halifa ne a cikin ƙasa," suka ce: "Ashe, za Ka sanya a cikinta, wanda zai yi ɓarna a cikinta, kuma mu, muna yi maka tasbihi tare da gode maka, kuma* muna tsarkakewa gareka" Ya ce: "Lalle ne, Ni Na san abin da ba ku sani ba

[31] Kuma Ya sanar da Adam sunaye dukansu, sa'an nan kuma ya gitta su a kan mala'iku, sa'n nan Ya ce: "Ku gaya mini sunayen waɗannan, idan kun nasance masu gaskiya

[32] Suka ce: "Tsarki ya tabbata a gare Ka! Babu sani a gare mu, lalle ne Kai, Kai ne Masani, Mai hikima

[33] Ya ce: "Ya Adam! Ka gaya musu sunayensu." To, a lokacin da ya gaya musu sunayensu, (Allah) Ya ce: "Ashe, ban ce muku *ba, lalle Ni, Ina sane da gaibin sammai da ƙasa, kuma (Ina sane da) abin da kuke bayyanawa da abin da kuka kasance kuna ɓoyewa

[34] Kuma a lokacin da Muka ce ga mala'iku: "Ku yi sujada ga Adam," Sai suka yi sujada, face Ibilisa ya ƙi, kuma ya yi girman kai, kuma ya kasance daga kafirai

[35] Kuma muka ce: "Ya Adam! Ka zauna kai da matarka a gidan Aljanna, kuma ku ci daga gare ta, bisa wadata, inda kuke so, kuma kada ku kusanci wannan itaciyar, har ku kasance daga azzalumai

[36] Sai Shaiɗan ya talalaɓantar da su ga barinta, sai ya fitar da su daga abin da suka kasance a cikinsa. Kuma muka ce: "Sashenku na maƙiyi ga sashe, kuma kuna da a cikin ƙasa matabbata da jin daɗi zuwa ga wani lokaci

[37] Sai Adam ya karɓi wasu kalmomi daga Ubangjjinsa, saboda haka ya karɓi tuba a kansa. Lalle ne Shi, Shi ne Mai karɓar tuba, Mai jin ƙai

[38] Muka ce: "Ku ku sauka daga gare ta gaba ɗaya. To, imma lalle shiriya ta je muku daga gare Ni, to, wanda ya bi shiriya ta to, babu tsoro a kansu, kuma ba su yin baƙin ciki

[39] Kuma waɗan da suka kafirta, kuma suka ƙaryata game da ayoyinMu, waɗannan su ne abokan Wuta; su a cikinta madawwama ne

[40] Ya Bani Isra'Ila*! Ku tuna ni'imaTa a kanku, kuma ku cika alƙawariNa, In cika muku da alƙawarinku. kuma Ni, ku ji tsoro Na

[41] Kuma, ku yi imani da abin da na saukar, mai gaskatawa ga abin da yake tare da ku, kuma kada ku kasance farkon kafiri game da shi, Kuma kada ku sayi 'yan kuɗi kaɗan da ayoyiNa. Kuma ku ji tsoroNa, Ni kaɗai

[42] Kuma kada ku lulluɓe gaskiya da ƙarya, kuma ku ɓoye gaskiya, alhali kuwa kuna sane

[43] Kuma ku tsayar da salla; kuma ku bayar da zakka; kuma ku yi ruku'i tare da masu yin ruku'i

[44] Shin, kuna umurnin mutane da alheri, kuma ku manta da kanku alhali kuwa kuna karatun littafi? Shin, baza ku hankalta ba

[45] Kuma ku nemi taimako da yin haƙuri, da salla. Kuma lalle ne ita, haƙiƙa, mai girma ce face fa a kan masu tsoron Allah

[46] Waɗanda suka tabbata cewa lalle ne su masu haɗuwa da Ubangijinsu, kuma lalle ne su a gareshi masu komawa ne

[47] ku Bani Isra'Ila! Ku tuna ni'imaTa a kanku, kuma kuma ni na fifita ku akan sauran Talikai

[48] Kuma ku ji tsron wani yini, (a cikinsa) rai ba ya Wadatar da wani rai da kome, kuma ba a karɓar ceto daga gareshi, kuma ba a karɓar fansa daga gare shi, kuma ba su zama ana taimakon su ba

[49] Kuma a lokacin da muka tsirar da ku daga mutanen Fir'auna, su na taya muku muguntar azaba, su na yayyanke ɗiyanku maza su na rayar da matanku. Kuma a cikin wancan akwai jarabawa mai girma daga Ubangijinku

[50] Kuma a lokacin da Muka raba teku saboda ku, sai Muka tsirar da ku kuma Muka nutsar da mutanen Fir'auna, alhali kuwa ku kuna kallo

[51] Kuma a lokacin da muka yi wa'adi ga Musa, dare arba'in, sa'an nan kuma kuka riƙi maraƙi daga bayansa, alhali ku, kuna masu zalunci (da bauta masa)

[52] Sa'an nan kuma muka yafe muku daga bayan wancan, tsammaninku, kuna godewa

[53] Kuma a lokacin da Muka baiwa Musa Littafi da rarrabewa, tsammaninku, kuna shiryuwa

[54] Kuma a lokacin da Musa ya ce ga mutanensa: "Ya mutanena! Lalle ne ku, kun zalunci kanku game da riƙonku maraƙin, sai ku tuba zuwa ga Mahaliccinku, sai ku kashe kawunanku. Wancan ne mafii alheri a wajen mahaliccinku. Sa'an nan Ya karɓi tuba a kanku. lalle ne Shi, Shi ne Mai karɓar tuba, Mai jin ƙai

[55] Kuma a lokacin da kuka ce: "Ya Musa! Ba za mu yi imani ba dominka, sai munga Allah bayyane," sabada haka tsawar nan ta kamaku, alhali kuwa kuna kallo

[56] Sa'an nan kuma Muka tayar da ku daga bayan mutuwarku, tsammaninku, kuna godewa

[57] Kuma Muka sanya girgije ya yi inuwa a kanku, kuma Muka saukar da darɓa da tantabaru a kanku; "Ku ci daga masu daɗin abin da Muka azurta ku." kuma ba su zalunce Mu ba, kuma amma kansu suka kasance suna zalunta

[58] Kuma a lokacin da Muka ce: "Ku shiga wannan alƙarya. San nan ku ci daga gareta, idan kuka so, bisa wadata, kuma ku shiga ƙofa kuna masu tawalu'i, kuma ku ce; "kayar da zunubai" Mu gafarta muku laifukanku, kuma za mu ƙara wa masu kyautatawa

[59] Sai waɗan da suka yi zalunci suka sake magana watar wannan da aka ce musu, saboda haka muka saukar a kan waɗanda suka yi zalunci da azaba daga sama saboda abin da suka kasance suna yi na fasiƙanci

[60] Kuma a lokacin da Musa ya nemi shayarwa domin mutanensa, Muka ce; "Ka doki dutsen da sandarka." Sai marmaro goma sha biyu suka ɓuɓɓugo, haƙiƙa, kowaɗanne mutane sun san wurin shansu. "Ku ci kuma ku sha daga arziƙin Ubangijinku, kuma kada ku yi fasadi, a cikin ƙasa, kuna masu ɓarna

[61] Kuma a lokacin da kuka ce: "Ya Musa! Ba za mu yi haƙuri ba a kan abinci guda. Sai ka roƙa mana Ubangijinka Ya fitar mana daga abin da ƙasa take tsirarwa daga ganyenta, dumanta, da alkamarta da albasarta. Ya ce: "Kuna neman musanya abin da yake mafi ƙasƙanci da wanda yake mafi alheri? Ku sauka wani birni (daga cikin birane), lalle ne, kuna da abin da kuka roƙa. "Kuma Muka doka musu walaƙanci da talauci. Kuma suka koma da wani fushi daga Allah. Wancan saboda lalle su, sun kasance suna kafirta da ayoyin Allah, kuma suna kashe Aannabawa, bada hakki ba. Wancan, saboda saɓawarsu ne, kuma sun kasance suna ƙetarewar haddi

[62] Lalle ne waɗanda suka yi imani, da waɗanda suka tuba*, da Nasara da Makarkata, wana ya yi imani da Allah da Yinin Lahira, kuma ya aikata aikin ƙwarai, to, suna da ijararsu a wurin Ubangijinsu, kuma babu tsoro a kansu, kuma ba su zama suna yin baƙin ciki ba

[63] Kuma a lokacin da Muka riƙi alƙawarinku, kuma Muka ɗaukaka dutse a bisa gareku: "Ku kama abin da Muka baku da ƙarfi. Kuma ku ambaci abin da yake a cikin sa, tsammaninku ku karekanku

[64] Sa'an nan kuma kuka juya daga bayan wancan, to, ba domin falalar Allah ba da rahamarSa a kanku, haƙiƙa, da kun kasance daga masu hasara

[65] Kuma lalle ne, haƙiƙa, kun san waɗanda suka ƙetare haddi daga gare ku a cikin Asabar, sai muka ce musu: "ku kasance birai ƙasƙantattu

[66] Muka sanya ta (mas'alar) azaba, domin abin da yake gaba gareta, da yake a bayanta, kuma wa'azi ga masu taƙawa

[67] Kuma a lokacin da Musa yace ga mutanensa: "Lalle ne, Allah Yana umurtar ku da ku yanka wata saniya." Suka ce: "Shin kana riƙon mu ne da izgili?" Ya ce: "Ina neman tsari daga Allah da in kasance daga jahilai

[68] Suka ce: "Ka roƙa mana Ubangijinka, Ya bayyana mana, mece ce ita?" Ya ce: "Lalle ne, Shi, Yana cewa: "Lalle ne ita saniya ce; ba tsofuwa ba, ba kuma budurwa ba, tsakatsaki ce a tsakanin wancan,' sai ku aikata abin da ake umurninku

[69] Suka ce: "Ka roƙa mana Ubangijinka Ya bayyana mana abin da yake launinta." Ya ce: "Lalle ne, Shi Yana cewa: "Ita wata saniya ce fatsa-fatsa, mai tsan-tsan launi, tana faranta ran mausu kallonta

[70] Suka ce: "Ka roƙa mana Ubangijinka, Ya bayyana mana abin da yake ita, lalle ne shanu suna yi mana kama da juna, kuma mu, idan Allah Ya so, haƙiƙa, shiryuwa ne

[71] Ya ce: "Lalle ne Shi, Yana cewa: "Ita wata saniya ce; ba horarra ba tana noman ƙasa, kuma ba ta shayar da shuka, lafiyayya ce: babu wani sofane a cikinta." Suka ce: "Yanzu ka zo da gaskiya. Sai suka yanka ta, kamar ba za su aikata ba

[72] Kuma a lokacin da kuka yi kisan kai, kuka dinga tunkuɗa wa juna laifi a cikinsa,* kuma Allah Mai fitar da abin da kuka kasance kuna ɓoyewa ne

[73] Sai Muka ce: "Ku doke shi da wani sashenta." Kamar wancan ne Allah Yake rayar da matattu, kuma Ya nuna muku ayoyinSa, tsammaninku kuna hankalta

[74] San nan kuma zukatanku, suka ƙeƙashe daga bayan wancan. Saboda haka suka zamanto kamar duwatsu. Ko mafi tsananin ƙeƙashewa. kuma lalle ne daga duwatsu, haƙika, akwai abin da maremari suke ɓuɓɓuga daga gare shi, kuma lalle ne daga gare su, haƙiƙa, akwai abin da yake tsatstsagewa har ruwa ya fita daga gare shi, kuma lalle ne, haƙiƙa, daga gare su, haƙiƙa, akwai da yake faɗowa domin tsoron Allah, kuma Allah bai zama gafili ba daga barin abin da kuke aikatawa

[75] Shin kuna tsammanin za su yi imani saboda ku, alhali kuwa, haƙiƙa, wata ƙungiya daga gare su sun kasance suna jin maganar Allah, sa'an nan kuma su karkatar da ita daga bayan sun gane ta, alhali su, suna sane

[76] Kuma idan sun haɗu da waɗanda suka yi imani sukan ce: "Mun yi imani," kuma idan sashensu ya wofinta zuwa ga sashe, sukan ce: "Shin, kuna yi musu magana da abin da Allah Ya buɗa muku ne domin su yi muku hujja da shi a wurin Ubangijinku?" Shin fa, ba ku hankalta

[77] Shin, kuma ba su sanin cewa lalle ne Allah Yana sanin abin da suke ɓoyewa da abin da suke bayyanawa

[78] Kuma daga cikin su akwai ummiyyai, ba su da sanin Littafi, face tatsuniyoyi, kuma su ba kome suke yi ba face suna yin zato

[79] To, bone ya tabbata ga waɗanda suke rubuta littafi da hannuwansu sa'an nan kuma su ce wannan daga wurin Allah yake, domin su sayi kuɗi kaɗan da shi, san nan bone ya tabbata a gare su daga abin da hannayensu ke rubutawa, kuma bone ya tabbata a gare su daga abin da suke sana'antawa

[80] Kuma suka ce: "Wuta ba za ta shafe mu ba, face, 'yan kwanuka ƙidayayyu."Ka ce: "Ashe kun riƙi wani alkawari a wurin Allah, sa'an nan Allah ba zai saɓa wa alkawarinSa ba ko kuwa kuna faɗin abin da ba ku sani ba bisa ga Allah

[81] Na'am! Wanda ya yi tsiwur-wurin mugun abu, kuma laifinsa ya kewaye shi, to, waɗannan su ne 'yan Wuta, su a cikinta madawwama ne

[82] Kuma waɗanda suka yi imani kuma suka aikata ayyukan ƙwarai, waɗannan, 'yan Aljanna ne, su a cikinta madawwama ne

[83] Kuma a lokacin da Muka karɓi alkawarin Bani-Isra'ila*: "Kada ku bauta wa kowa face Allah, kuma ga mahaifa ku kyautata, da mai zumunta da marayu da matalauta, kuma ku faɗi magana mai kyau zuwa ga mutane, kuma ku tsayar da salla, kuma ku bayar da zakka, sa'an nan kuka juya baya, face kaɗan daga gare ku, alhali kuwa kuna masu bijirewa

[84] Lokacin da Muka riƙi alkawarinku; ba za ku zubar da jininku ba, kuma ba za ku fitar da kanku daga gidajenku ba; sa'an nan kuka tabbatar alhali kuwa kuna bayar da shaida (a kanku)

[85] Sa'an nan kuma, ga ku, ya waɗannan! Kuna kashe kanku, kuma kuna fitar da wani ɓangare daga gare ku daga gidajensu, kuna taimakon juna a kansu da zunubi da zalunci kuma idan kamammu suka je muku kuna fansarsu alhali kuwa shi fitar da su abin da aka haramta muku ne. Shin fa, kuna imani da sashen Littafin ne, kuma ku kafirta da sashe? To, mene ne sakamakon wanda ke aikata wancan daga gare ku face wulakanci* a cikin rayuwar duniya? Kuma a Ranar ¡iyama ana mayar da su zuwa ga mafi tsananin azaba. Kuma Allah bai zama Mai gafala ba daga barin abin da kuke aikatawa

[86] Waɗan nan su ne waɗan da suka sayi rayuwar duniya da Lahira, domin haka ba za a sauƙaƙa azaba ba daga kansu, kuma su, ba ataimakonsu

[87] Kuma lalle ne, haƙiƙa, Munbai wa Musa Littafi, kuma Mun biyar daga bayansa da wasu Manzanni, kuma Muka bai wa Isa ɗan Maryama hujjoji bayyanannu, kuma Muka ƙarfafa shi da Ruhi mai tsarki*. Shinfa, ko da yaushe wani manzo ya je muku tare da abin da rayukanku ba su so, sai ku kangara, wani ɓangare kun ƙaryata, kuma wani ɓangare kuna kashewa

[88] Kuma suka ce: "Zukatanmu suna cikin rufi." A'a, Allah Ya la'ane su, domin kafircinsu kadan kwarai suke yin imani

[89] Kuma a lokacin da wani Littafi daga wurin Allah ya je musu, mai gaskatawa ga abin da yake tare da su, alhali kuwa sun kasance daga gabanin haka suna fatar taimako* da shi a kan waɗanda suka kafirta. To, a lokacin da abin da suka sani ya je musu, sai suka kafirta da shi. Saboda haka la'anar Allah ta tabbata a kan kafirai

[90] Tir, da abin da suka sayi rayukansu da shi; watau su kafirta da abin da Allah Ya saukar saboda zalunci;* kada Allah Ya saukar da falalarsa a kan wanda Yake so daga bayinsa. Sai suka komo da fushi game da wani fushi. Kuma ga kafirai akwai azaba mai wulaƙantarwa

[91] Kuma idan aka ce musu: "Ku yi imani da abin da Allah Ya saukar." Sai su ce: "Muna imani da abin da aka saukar a gare mu," kuma suna kafircewa da abin da ke bayansa, alhali kuwa, shi ne gaskiyar (da suka sani) mai gaskatawa ga abin da yake tare da su (na Attaura) Ka ce: "To, don me kuke kashe annabawan Allah gabanin wannan, idan kun kasance masu bayar da gaskiya

[92] Kuma lalle ne haƙiƙa Musa ya zo muku da hujjoji bayyanannu, sa'an nan kuka riƙi maraƙi* (daga bayansa, alhali kuwa kuna masu zalunci)

[93] Kuma a lokacin da Muka riƙi* alkawarinku kuma Muka ɗaukaka dutse a bisa gare ku, (Muka ce:) "Ku riƙi abin da Muka kawo muku da ƙarfi kuma ku ji" Suka ce: "Mun ji kuma mun ƙi." Kuma aka zuba son maraƙin a cikin zukatansu saboda kafircinsu. Ka ce: "Tir da abin da imaninku yake umurnin ku da shi, har idan kun kasance masu imani

[94] Ka ce: "Idan Gidan Lahira ya kasance saboda ku ku ne kadai, a wurin Allah babu sauran mutane, to, ku yi burin mutuwa, idan kun kasance masu gaskiya

[95] Kuma ba za su yi gurinta ba har abada saboda abin da hannayensu, suka gabatar. Kuma Allah Masani ne ga azzalumai

[96] Kuma lalle ne, za ka same su mafiya kwaɗayin mutane a kan rayuwa, kuma su ne mafiya kwaɗayin rayuwa daga waɗanda suka yi shirka. ¦ayansu yana son da za a rayar da shi shekara dubu, kuma ba ya zama mai nisantar da shi daga azaba domin an rayar da shi. Kuma Allah, Mai gani ne ga abin da suke aikatawa

[97] Ka ce: Wanda ya* kasance maƙiyi ga Jibirilu, to, lalle ne shi ya saukar da shi a kan zuciyarka da izinin Allah, yana mai gaskatawa ga abin da yake gaba gare shi, kuma da shiriya da bishara ga muminai

[98] Wanda ya kasance maƙiyi ga Allah da mala'ikunSa da manzanninSa da Jibirila da Mika'ila to, lalle ne, Allah Maƙiyi ne ga kafirai

[99] Kuma lalle ne haƙiƙa Mun saukar, zuwa gare ka, ayoyi bayyanannu, kuma ba wanda yake kafirta da su face fasikai

[100] Shin, kuma a ko da yaushe suka ƙulla wani alkawari sai wani ɓangare daga gare su ya, yi jifa da shi? A'a, mafi yawansu ba su yin imani

[101] Kuma a lokacin da wani manzo (Muhammadu) daga wurin Allah ya je musu, mai gaskatawa ga abin da yake tare da su, sai wani ɓangare daga waɗanda aka bai wa Littafi, suka yar da Littafin (Alƙur'anin) Allah a bayan bayansu, kamar dai su ba su sani ba

[102] Kuma suka bi abin da shaiɗanu* ke karantawa a kan mulkin Sulaimanu, kuma Sulaimanu bai yi kafirci ba, kuma Shaidanun, su ne suka yi kafirci, suna karantar da mutane sihiri. Kuma ba a saukar da shi ba a kan mala'iku biyu a Babila, Haruta da Maruta. Kuma ba su sanar da kowa ba balle su ce: "Mu fitina kawai ne, saboda haka kada ka kafirta," balle har su yi ta neman ilmin abin da suke rarrabewa tsakanin mutum da matarsa da shi daga gare su. Kuma su (masu yin sihirin) ba su zama masu cutar da kowa da shi ba, face da iznin Allah. Kuma suna neman ilmin abin da yake cutar da su, kuma ba ya amfaninsu. Kuma lalle ne, haƙiƙa, sun sani, tabbas, wanda ya saye shi, ba ya da wani rabo a cikin Lahira. Kuma tir da abin da suka sayar da rayukansu da shi, da sun kasance suna sani

[103] Kuma da lalle ne su, sun yi imani, kuma sun yi taƙawa, haƙiƙa, da sakamako daga wurin Allah shi ne mafi alheri, da sun kasance suna sani

[104] Ya ku waɗanda suka yi imani! Kada ku ce: 'Ra'ina'* kuma ku ce: 'Jinkirta mana', kuma ku saurara. Kuma kafirai suna da azaba mai raɗaɗi

[105] Waɗanda suka kafirta daga Ma'abuta Littafi, ba su son a saukar da wani alheri a kanku daga Ubangijinku, kuma mushirikai ma ba su so. Kuma Allah Yana keɓance da wanda Yake so da rahamarSa. Kuma Allah Ma'abucin falala mai girma ne

[106] Abin da Muka shafe* daga aya, ko kuwa Muka jinkirtar da ita, za Mu zo da mafi Alheri daga gare ta ko kuwa misalinta. Ashe, ba ka sani ba, cewa lalle ne, Allah a kan dukkan kome Mai ikon yi ne

[107] Shin ba ka sani ba, cewa lalle ne Allah, Shi ne da mulkin sammai da ƙasa kuma ba ku da, baicin Allah, wani majiɓinci, kuma ba ku da wani mataimaki

[108] Ko kuna nufin ku tambayi Manzonku, kamar yadda aka tambayi Musa a gabanin haka? Kuma wanda ya musanya kafirci da imani, to, lalle ne ya ɓace tsakar hanya

[109] Masu yawa daga Ma'abuta Littafi suna gurin da sun mayar da ku, daga bayan imaninku, kafirai, saboda hasada daga wurin rayukansu, daga bayan gaskiya ta bayyana a gare su. To, ku yafe, kuma ku kau da kai, sai Allah Ya zo da umurninSa. Lalle ne Allah a kan dukkan kome Mai ikon yi ne

[110] Kuma ku tsayar da salla, kuma ku bayar da zakka. Kuma abin da kuka gabatar domin kanku daga alheri, za ku same shi a wurin Allah. Lalle ne Allah, ga abin da kuke aikatawa Mai gani ne

[111] Kuma suka ce: "Babu mai shiga Aljanna face waɗanda suka zama Yahudu ko Nasara." Waɗancan tatsuniyoyinsu ne. Ka ce: "Ku kawo dalilinku idan kun kasance masu gaskiya

[112] Na'am! Wanda ya sallama fuskarsa ga Allah, alhali kuwa yana mai kyautatawa, to, yana da ijararsa, a wurin Ubangijinsa, kuma babu tsoro a kansu, kuma ba su zama suna baƙin ciki ba

[113] Kuma Yahudawa suka ce: "Nasara ba su zamana a kan kome ba,"* kuma Nasara suka ce: "Yahudawa ba su zamana a kan komeba," alhali kuwa su, suna karatun Littafi. Kamar wancan ne waɗanda ba su sani ba suka faɗa, kamar maganarsu saboda haka Allah ne ke yin hukunci a tsakaninsu a Ranar ¡iyama, a cikin abin da suka kasance suna saɓawa juna a cikinsa

[114] Kuma wane ne mafi zalunci* daga wanda ya hana masallatan Allah, domin kada a ambaci sunanSa a cikinsu, sai kuma ya yi aiki ga rushe su? Waɗannan ba ya kasancewa a gare su su shige su face suna masu tsoro. Suna da, a cikin duniya wani wulakanci, kuma suna da, a cikin Lahira, Azaba mai girma

[115] Kuma Allah ɗai yake da gabas da yamma saboda haka, inda duk aka juyar da ku, to, a can fuskar Allah take. Lalle ne, Allah Mawadaci ne, Mai ilmi

[116] Kuma suka ce: "Allah Ya riƙi* ɗa." Tsarki ya tabbata a gare Shi! A'a, Shi ne da abin da yake a cikin sammai da ƙasa, dukansu, a gare Shi, masu ƙanƙan da kai ne

[117] Mai kyautata halittar sammai da ƙasa, kuma idan Ya hukunta wani al'amari, sai kawai Ya ce masa: "Kasance." Sai ya yi ta kasancewa

[118] Kuma waɗanda ba su da sani suka ce: "Don me Allah ba Ya yi mana magana, ko wata aya ta zo mana?"* Kamar wancan ne waɗanda suke a gabaninsu suka faɗa, kamar maganarsu. zukatansu sun yi kama da juna. Lalle ne, Mun bayyana ayoyi ga mutane masu sakankancewa

[119] Lalle ne Mun aike ka da gaskiya, kana mai bayar da bishara, kuma mai gargaɗi, kuma ba za a tambaye ka ba, game da abokan Wuta

[120] Kuma Yahudu ba za su yarda da kome daga gare ka ba, kuma Nasara ba za su yarda ba, sai ka bi irin aƙidarsu. Ka ce: "Lalle ne, shiriyar Allah ita ce shiriya." Kuma lalle ne idan ka bi son zuciyoyinsu a bayan abin da ya zo maka na ilmi, ba ka da, daga Allah, wani majiɓinci, kuma babu wani mataimaki

[121] Waɗanda Muka bai wa Littafi suna karatunsa a kan haƙƙin karatunsa, waɗannan suna imani da shi (Alƙur'ani). Kuma wanda ya kafirta da shi, to, waɗannan su ne masu hasara

[122] Ya Bani Isra'ila! Ku* tuna ni'imaTa wadda Na ni'imtar da ita a kanku, kuma lalle ne Ni, Na fifita ku a kan talikai

[123] Ku ji tsoron wani yini, (a cikinsa) wani rai ba ya tunkuɗe wa wani rai kome kuma ba a karɓar fansa daga gare shi, kuma wani ceto ba ya amfanin sa, kuma ba su zama ana taimakon su ba

[124] Kuma a lokacin da Ubangijin Ibrahim Ya jarrabe shi da wasu kalmomi, sai ya cika su. Ya ce: "Lalle ne Ni, Mai sanya ka shugaba domin mutane ne." Ya ce: "Kuma daga zuriyata." Ya ce: "AlkawariNa ba zai samu azzalumai ba

[125] Kuma a lokacin da Muka sanya ¦akin ya zama makoma ga mutane, da aminci, kuma ku riƙi wurin salla daga Maƙami Ibrahim, kuma Muka yi alƙawari zuwa ga Ibrahim, da Isma'ila da cewa: "Ku tsarkake ¦akiNa domin masu ɗawafi da masu lizimta da masu ruku'i, masu sujada

[126] Kuma a lokacin da lbrahim ya ce: "Ya Ubangijina! Ka sanya wannan gari amintacce, Ka azurta mutanensa, daga 'ya'yan itacen, wanda ya yi imani, daga gare su, da Allah da Ranar Lahira." Allah Ya ce: "Wanda ya kafirta ma Ina jiyar da shi daɗi kaɗan, sa'an nan kuma Ina tilasta shi zuwa ga azabar Wuta. Kuma makomar, ta munana

[127] Kuma a lokacin da Ibrahim yake ɗaukaka harsashin gini ga ¦akin, da Isma'ila (suna cewa:) "Ya Ubangijnmu! Ka karɓa daga gare mu, lalle ne Kai, Kai ne Mai ji, Mai sani

[128] Ya Ubangijnmu! Ka sanya mu, mu biyu, waɗanda suka sallama (al'amari) gare Ka, kuma daga zuriyarmu (Ka sanya) al'umma mai sallamawa zuwa gare Ka, Kuma Ka nuna mana wuraren ibadar hajjinmu, kuma Ka karɓi tuba a kanmu. Lalle ne Kai, Kai ne Mai karɓar tuba, Mai rahama

[129] Ya Ubangijinmu! Ka aiko, a cikinsu, wani manzo* daga gare su, yana karanta musu ayoyinKa, kuma yana karantar da su Littafin** da hikimar, kuma yana tsarkake su. Lalle ne Kai, Kai ne Mabuwayi Mai hikima

[130] Kuma wane ne yake gudu daga aƙidar Ibrahim, face wanda ya jahilta ga ransa? Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun zaɓe shi, a cikin duniya, kuma lalle ne shi, a cikin Lahira, haƙiƙa, yana daga salihai

[131] lokacin da Ubangijisa ya ce da shi ka mika wuya sai ya ce na mika wuya ga Ubangijin Talikai

[132] Kuma lbrahim ya yi wasiyya da ita ga ɗiyansa, kuma Ya'aƙubu (ya yi wasiyya, suka ce:) "Ya ɗiyana! Lalle ne, Allah Ya zaɓa muku addini don haka kada ku mutu, lalle, face kuna Musulmi

[133] Ko kun* kasance halarce a lokacin da mutuwa ta halarci Ya'aƙubu, a lokacin da ya ce wa ɗiyansa: "Mene ne za ku bauta wa daga bayana?" Suka ce: "Muna bauta wa Abin bautawarka kuma Abin bautawar ubanninka lbrahim da lsma'ila da Is'haƙa, Ubangiji Guda, kuma mu a gare Shi masu miƙa wuya ne

[134] Waccan, wata al'umma ce, ta riga ta shige, tana da abin da ta sana'anta kuma kuna da abin da kuka sana'anta, Kuma ba za a tambaye ku ba daga abin da suka kasance suna aikatawa

[135] Kuma suka ce: "Ku kasance* Yahudawa ko Nasara, kwa shiryu."Ka ce: "A'a aƙidar Ibrahim dai, maikarkata, zuwa ga gaskiya, kuma bai kasance daga masu shirki ba

[136] Ku* ce: "Mun yi imani da Allah, da abin da aka saukar zuwa gare mu, da abin da aka saukar zuwa ga Ibrahim da Isma'ila da Is'haka da Ya'aƙubu da jikoki, da abin da aka bai wa Musa da Isa, da abin da aka bai wa annabawa daga Ubangijinsu, ba mu rarrabewa a tsakanin kowa daga gare su, kuma mu, a gare Shi, masu miƙa wuya ne

[137] To, idan sun yi imani* da misalin abin da kuka yi imani da shi, to, lalle ne sun shiryu, kuma idan sun juya baya, to, suna a cikin saɓani kawai saboda haka Allah zai isar maka a gare su, kuma Shi ne Mai ji, Masani

[138] Rinin Allah! Kuma wane ne mafi kyau ga rini daga Allah? Kuma mu, a gare Shi, masu bautawa ne

[139] Ka ce: Shin kuna jayayyar hujia ne da mu a cikin al'amarin Allah, alhali kuwa Shi ne Ubangijinmu kuma Ubangijinku, kuma muna da ayyukanmu, kuma kuna da ayyukanku, kuma mu, a gare Shi, masu tsarkakewane

[140] Ko kuna cewa: Lalle ne, Ibrahim da Isma'ila da Is'haƙa da Ya'aƙubu da Jikoki, sun kasance Yahudawa ko kuwa Nasara? Ka ce: Shin ku ne kuke mafi sani koAllah? Kuma wane ne ya zama mafi zalunci daga wanda ya boye shaida a wurinsa daga Allah? Kuma Allah bai zama Mai gafala ba daga abin da kuke aikatawa

[141] Waccan, wata al'umma ce, ta riga ta shige, suna da abin da suka sana'anta kuma kuna da abin da kuka sana'anta kuma ba a tambayar ku daga abin da suka kasance suna aikatawa

[142] Wawaye daga mutane za su ce: Mene ne ya juyar da su daga alƙiblarsu wadda suka kasance a kanta? Ka ce: "Allah ¦ai ne Yake da gabas da yamma, Yana shiryar da wanda Yake so zuwa ga hanya madaidaiciya

[143] Kuma kamar wancan, Muka sanya ku al'umma matsakaiciya* domin ku kasance masu bayar da shaida a kan mutane. Kuma Manzo ya kasance mai shaida a kanku. Kuma ba Mu sanya Alƙibla** wadda ka kasance a kanta ba, face domin Mu san wanda yake biyar Manzo daga wanda yake juyawa a kan duga-dugansa. Kuma lalle ne, ta kasance haƙiƙa, mai girma, sai a kan waɗanda Allah Ya shiryar. Kuma ba ya yiwuwa ga Allah Ya tozartar da imaninku.*** Lalle ne, Allah, ga mutane, haƙiƙa, Mai tausayi ne, Mai jin ƙai

[144] Lalle ne, Muna ganin jujjuyawar fuskarka a cikin sama. To, lalle ne, Mu juyar da kai ga Alƙibla wadda kake yarda da ita. Sai ka juyar da fuskarka wajen Masallaci Tsararre, kuma inda duk kuka kasance, to, ku juyar da fuskokinku jiharsa. Kuma lalle ne waɗanda aka bai wa Littafi, haƙiƙa su, suna sanin lalle ne, shi ne gaskiya, daga Ubangijinka. Kuma Allah bai zama Mai gafala ba daga abin da suke aikatawa

[145] Kuma hakika, idan ka je wawaɗanda aka bai wa Littafi da dukan aya, ba za su bi Alƙiblarka ba, kuma kai ba ka zama mai bin Alƙiblarsu ba, kuma sashensu ba mai bin Alƙiblar* sashe ba ne. Kuma haƙiƙa, idan ka bi son zuciyoyinsu daga bayan abin da ya zo maka daga ilmi, lalle ne kai, sa'an nan, haƙiƙa, azzalumi kake

[146] Waɗanda Muka ba su Littafi, suna saninsa kamar yadda suke sanin ɗiyansu. Kuma lalle ne wani ɓangare daga gare su, haƙiƙa, suna ɓoyewar gaskiya alhali kuwa su, suna sane

[147] Gaskiya daga Ubangijinka* take saboda haka, lalle kada ka kasance daga masu shakka

[148] Kuma kowane ɓangare yana da alƙibla wadda yake shi mai fuskantar ta ne. Sai ku yi tsere zuwa ga ayyukan alheri, inda kuka kasance duka Allah zai zo da ku gaba ɗaya. Lalle ne Allah, a kan kome, Mai ikon yi ne

[149] Kuma daga inda ka fita, to, sai ka juyar da fuskarka a wajen Masallaci Tsararre kuma lalle tabbas, shi ne gaskiya daga Ubangijinka. Kuma Allah bai zama Mai gafala ba daga abin da kuke aikatawa ba

[150] Kuma daga inda ka fita, to, ka juyar da fuskarka a wajen Masallaci Tsararre kuma inda kuke duka, to, ku juyar da fuskokinku a wajensa, domin kada wata hujja ta kasance ga mutane a kanku, face waɗanda suka yi zalunci daga gare su. Saboda haka kada ku ji tsoronsu kuma ku ji tsoroNa kuma domin In cika ni'imaTa a kanku, kuma tsammaninku za ku shiryu

[151] Kamar* yadda Muka aika Manzo a cikinku, daga gare ku, yana karanta ayoyinMu a gare ku kuma yana tsarkake ku, kuma yana sanar da ku Littafi da hikima, kuma yana sanar da ku abin da ba ku kasance kuna sani ba

[152] Saboda haka, ku tuna Ni, In tuna ku, kuma ku yi godiya gare Ni, kuma kada ku butulce Mini

[153] Ya ku waɗan da *suka yi imani! Ku nemi taimako da haƙuri game da salla. Lalle ne, Allah na tare da masu haƙuri

[154] kada ku ce ga waɗanda ake kashewa a cikin hanyar Allah: "Matattu ne." A'a, rayayyu ne, kuma amma ba ku sani ba

[155] Kuma lalle ne, Muna jarrabar ku da wani abu daga tsoro da yunwa da naƙasa daga dukiya da rayuka da 'ya'yan itace. Kuma ka yi bishara ga masu haƙuri

[156] Waɗanda suke idan wata masifa ta same su, sai su ce: "Lalle ne mu ga Allah muke, kuma lalle ne mu, zuwa gare Shi, muke komawa

[157] Waɗannan akwai albarku a kansu daga Ubangijinsu da wata rahama. Kuma waɗannan su ne shiryayyu

[158] Lalle ne Safa da Marwa* suna daga wuraren ibadar Allah, to, wanda ya yi hajin ¦aki ko kuwa ya yi Umra, to, babu laifi a kansa ga ya yi ɗawafi gare su, su biyu. Kuma wanda ya ƙara yin wani aikin alheri to, lalle ne Allah Mai godiya ne, Masani

[159] Lalle ne waɗanda suke ɓoyewar abin da Allah Ya saukar da ga hujjoji bayyanannu, da shiriya, daga bayan Mun bayyana shi ga mutane, a cikin Littafi (Alƙur'ani), waɗannan Allah Yana la'anar su, kuma masu la'ana suna la'anar su

[160] Sai waɗanda suka tuba, kuma suka gyara, kuma suka bayyana, to waɗannan Ina karɓar tuba a kansu kuma Ni ne Mai karɓar tuba, Mai jin ƙai

[161] Lalle ne, waɗanda suka kafirta kuma suka mutu alhali kuwa suna kafirai, waɗannan akwai, a kansu, la'anar Allah da Mala'iku da mutane gaba ɗaya

[162] Suna madawwama a cikin ta, ba a sauƙaƙa Azaba daga barinsu, kuma ba su zama ana jinkirta musu ba

[163] Kuma Ubangijinku Ubangiji* Guda ne. Babu wani Ubangiji face Shi, Mai rahama, Mai jin ƙai

[164] Lalle ne, a cikin halittar sammai da ƙasa, da saɓawar dare da yini, da jirage wadaɗnda suke gudana a cikin teku (ɗauke) da abin da yake amfanin mutane, da abin da Allah Ya saukar daga sama daga ruwa, sai Ya rayar da ƙasa da shi a bayan mutuwarta, kuma Ya watsa, a cikinta, daga dukan dabba, kuma da juyawar iskoki da girgije horarre a tsakanin sama da ƙasa; haƙiƙa, akwaiayoyi ga mutane masu yin hankali

[165] Kuma akwai daga mutane wanda yake riƙon kinaye, baicin Allah, suna son su, kamar son Allah, kuma waɗanda suka yi imani ne mafiya tsananin so* ga Allah. Kuma da waɗanda** suka yi zalunci, suna ganin lokacin da za su ga azaba, da cewa lalle ne ƙarfi ga Allah yake duka, da cewa lalle neAllah Mai tsananin azaba ne

[166] A lokacin da waɗanda aka bi suka barranta daga waɗanda suka bi, kuma suka ga azaba, kuma sabubba suka yanke da su

[167] Kuma waɗanda suka bi, suka ce: "Da lalle ne muna da wata komawa (duniya) sai mu barranta dagagare su kamar yadda suka barranta daga gare mu (da ba su riƙi kinayen ba)." Kamar wancan ne Allah ke nuna musu ayyukansu, suna da nadamomi a kansu, kuma ba su zama masu fita daga wutar ba

[168] Ya ku mutane!* Ku ci daga abin da yake a cikin ƙasa, wanda yake halal, mai daɗi. Kuma kada ku bi zambiyoyin* Shaiɗan. Lalle ne shi, gare ku, maƙiyi ne bayyananne

[169] Yana umurnin ku ne kawai da mugun aiki da alfasha, kuma da ku faɗi abin da ba ku sani ba ga Allah

[170] kuma idan aka ce musu, "Ku bi abin da Allah ya saukar," sai su ce: "A'a, muna bin abin da muka sami ubanninmu sun saba a kansa." ashe koda iyayen su sun zamanto basa iya fahimtar komai ballanta ma su shiriya ga gaskiya

[171] Kuma misalin (mai kiran) waɗanda suka kafirta kamar misalin wanda ke yin me! me! ga abin da ba ya ji ne, face kira da ƙara, kurame, bebaye, makafi, saboda haka ba su hankalta

[172] Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku ci ku sha daga masu daɗin abin da Muka azurta ku. Kuma ku gode wa Allah, idan kun kasance Shi kuke bauta wa

[173] Kawai abin da Ya haramta a kanku, mushe da Jini da naman alade da abin da aka kururuta game da shi ga wanin Allah. To, wanda aka matsa, wanin ɗan tawaye, kuma banda mai zalunci, to babu laifi a kansa. Lalle ne Allah Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[174] Lalle ne waɗannan da suke ɓoye abin da Allah Ya saukar daga Littafi, kuma suna sayen kuɗi kaɗan da shi; waɗannan ba su cin kome a cikin cikkunansu face wuta, kuma Allah ba zai yi musu magana ba a Ranar ¡iyama, kuma ba zai tsarkake su ba, kuma suna da azaba mai raɗaɗi

[175] Waɗan nan su ne waɗan da suka sayi ɓata da shiriya, kuma azaba da gafara. To, me ya yi haƙurin su a kan Wuta

[176] Wancan domin lalle ne Allah Ya saukar da Littafi da gaskiya, kuma lalle ne waɗanda suka saɓa a cikin Littafin, haƙiƙa, suna a cikin saɓani mai nisa

[177] Bai zama addini* ba domin kun juyar da fuskokinku wajen gabas da yamma, kuma amma addini shi ne ga wanda ya yi imani da Allah da Ranar Lahira da mala'iku da Littattafan sama da Annabawa, kuma ya bayar da dukiya, akan yana son ta, ga mai zumunta da marayu da matalauta da ɗan hanya da masu roƙo, kuma a cikin fansar wuya, kuma ya tsayar da salla, kuma ya bayar da zakka, da masu cika alkawari idan sun ƙulla alkawarin da masu haƙuri a cikin tsanani da cuta da lokacin yaƙi. Waɗannan su ne suka yi gaskiya. Kuma waɗannan su ne masu taƙawa

[178] Ya ku waɗanda suka yi imani! An wajabta, a kanku, yin ƙisasi* a cikin kasassu. ɗa da ɗa kuma bawa da bawa, kuma mace da mace, to, wanda aka yi rangwamen wani abu gare shi daga ɗan'uwansa to a bi da alheri da biya zuwa gare, shi da kyautatawa. Wancan sauƙaƙewa ne daga Ubangijinku, kuma rahama ce. To, wanda ya yi zalunci a bayan wancan, to, yana da azaba mai raɗaɗi

[179] Kuma kuna da rayuwa a cikin ƙisasi, ya ma'abuta hankula; tsammaninku, za ku yi taƙawa

[180] Kuma an wajabta,* a kanku idan mutuwa ta halarci ɗayanku, idan ya bar wata dukiya, wasiyya domin mahaifa da dangi bisa ga abin da aka sani; wajabce a kan masu taƙawa

[181] To, wanda ya musanya masa a bayan ya ji shi, to, kawai laifinsa yana a kan waɗanda suke musanya shi. Lalle ne, Allah Mai ji ne, Masani

[182] To, wanda ya ji tsoron karkata ko kuwa wani zunubi daga mai wasiyyar, sai ya yi sulhi a tsakaninsu to babu laifi a kansa. Lalle ne Allah, Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[183] Ya ku waɗanda suka yi imani! An wajabta* azumi a kanku kamar yadda aka wajabta shi a kan waɗanda suke daga gabaninku, tsammaninku, za ku yi taƙawa

[184] Kwanuka ƙidayayyu. To, wanda ya kasance daga gare ku majinyaci ko kuwa yana a kan tafiya, sai (ya biya) adadi daga wasu kwanuka na dabam. Kuma a kan waɗanda suke yin sa da wahala akwai fansa; ciyar da matalauci, sai dai wanda ya ƙara alheri to, shi ne mafi alheri a gare shi. Kuma ku yi azumi (da wahalar) ne mafi alheri a gare ku idan kun kasance kuna sani

[185] Watan Ramalana ne wanda aka saukar da Alƙur'ani a cikinsa yana shiriya ga mutane da hujjoji bayyanannu daga shiriya da rarrabewa. To, wanda ya halarta daga gare ku a watan, sai ya azumce shi, kuma wanda ya kasance majinyaci ko kuwa a kan tafiya, sai ya biya adadi daga wasu kwanuka na dabam. Allah Yana nufin sauƙi gare ku, kuma ba Ya nufin tsanani gare ku, kuma domin ku cika adadin, kuma domin ku girmama Allah a kan Ya shiryar da ku, kuma tsammaninku, za ku gode

[186] Kuma idan bayiNa suka tambaye ka daga gare Ni, to, lalle Ni Makusanci ne. Ina karɓa kiran mai kira idan ya kira Ni.* Saboda haka su nemi karɓawaTa, kuma su yi imani da Ni: tsammaninsu, su shiryu

[187] An halatta a gare ku, a daren azumi, yin jima'i* zuwa ga matanku su tufa ne a gare ku, kuma ku tufa ne a gare su, Allah Ya sani lalle ne ku kun kasance kuna yaudarar kanku. Saboda haka Ya karɓi tubarku, kuma Ya yafe muku. To, yanzu ku rungume su kuma ku nemi abin da Allah ya rubuta muku. Kuma ku ci kuma ku sha har silili fari ya bayyana a gare ku daga silili baƙi daga alfijiri, sa'an nan kuma ku cika azumi zuwa ga dare. Kuma kada ku rungume su alhali kuna masu itikafi a cikin masallatai. Waɗancan iyakokin Allah ne: don haka kada ku kusancesu kamar haka ne Allah Yake bayyana ayoyinSa ga mutane: tsammaninsu, za su yi taƙawa

[188] Kada ku ci dukiyoyinku* a tsakaninku da ƙarya, kuma ku sadu da ita zuwa ga mahukunta domin ku ci wani yanki daga dukiyoyin mutane da zunubi alhali kuwa ku, kuna sane

[189] Kuma suna tambayar ka* daga jirajiran wata. Ka ce: "Su lokatai ne domin mutane da haji, kuma ba addini ba ne ku je wa gidaje daga bayansu: kuma amma abin da yake addini shi ne wanda ya yi taƙawa. Kuma ku je wa gidaje daga ƙofofinsu, kuma ku bi Allah da taƙawa: tsammaninku, ku ci nasara

[190] Kuma ku yaƙi waɗanda* suke yaƙinku, a cikin hanyar Allah, kuma kada ku yi tsokana, lalle ne Allah ba Ya son masu tsokana

[191] Kuma ku yaƙe su inda kuka same su, kuma ku fitar da su daga inda suka fitar da ku. Kuma fitina ita ce mafi tsanani daga kisa. Kuma kada ku yaƙe su a wurin Masallaci Tsararre (Hurumin Makka) face fa idan sun yaƙe ku a cikinsa. To, idan sun yaƙe ku, sai ku yaƙe su. Kamar wancan ne sakamakon kafirai yake

[192] Sa'an nan idan sun hanu, to, lalle Allah Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[193] Kuma ku yaƙe* su har ya zama wata fitina ba za ta kasance ba, kuma addini ya zama na Allah. Sa'an nan idan sun hanu to babu tsokana face a kan azzalumai

[194] Watan alfarma da wani watan alfarma alfarmomi masu dukar juna ne. Saboda haka wanda ya yi tsokana a kanku, sai ku yi tsokana a kansa da misalin abin da ya yi tsokana a kanku. Kuma ku bi Allah da taƙawa. Kuma ku sani cewa lalle ne, Allah Yana tare da masu taƙawa

[195] Kuma ku ciyar* a cikin hanyar Allah. Kuma kada ku jefa kanku da hannayenku, zuwa ga halaka. Kuma ku kyautata; lalle ne, Allah Yana son masu kyautatawa

[196] Kuma ku cika* hajji da umra domin Allah. To idan an kange ku, to, ku bayar da abin da ya sauƙaƙa na hadaya. Kuma kada ku aske kanunku, sai hadaya ta kai wurinta. To, wanda ya kasance majinyaci daga cikinku, ko kuwa akwai wata cuta daga kansa (ya yi aski) sai fansa (fidiya) daga azumi ko kuwa sadaka ko kuwa yanka. To, idan kuna cikin aminci to, wanda ya ji dadi da umra zuwa haji, sai ya biya abin da ya sauƙaƙa daga hadaya, sa'an nan wanda bai samu ba, sai azumin yini uku a cikin haji da bakwai idan kun koma, waɗancan goma ne cikakku. Wancan yana ga wanda iyalinsa ba su kasance mazaunan Masallaci Tsararre ba. Kuma ku bi Allah da taƙawa. Kuma ku sani cewa Allah Mai tsananin uƙuba ne

[197] Hajji watanni ne sanannu. To, wanda ya yi niyyar hajji* a cikinsu to babu jima'i kuma babu fasiƙanci, kuma babu jayayya a cikin hajji. Kuma abin da kuka aikata daga alheri, Allah Ya san shi. Kuma ku yi guzuri. To, mafi alherin guzuri yin taƙawa. Kuma ku bi Ni da taƙawa, ya ma'abuta hankula

[198] Babu laifi a kanku ga ku nemi falala daga Ubangijinku. Sa'an nan idan kun malalo daga Arafat, sai ku yi ta ambatar Allah a wurin Mash'aril Harami kuma ku tuna Shi kamar shiriyar da Ya yi muku kuma lalle ne kun kasance a gabaninsa, haƙiƙa, daga ɓatattu

[199] Sa'an nan kuma ku malalo daga inda mutane suke malalowa. Kuma ku nemi gafara ga Allah. Lalle Allah Mai gafara ne, Mai jin ƙKai

[200] To, idan kun ƙare ayyukan hajji, sai ku ambaci Allah kamar ambatarku ga ubanninku, ko kuwa mafi tsanani ga ambato. To, daga cikin mutane akwai wanda yake cewa: "Ya Ubangjinmu! Ka ba mu a cikin duniya! Kuma ba ya da wanirabo a cikin Lahira

[201] Kuma daga gare su akwai wanda yake cewa: "Ya Ubangijinmu! Ka ba mu mai kyau a cikin duniya da mai kyau a cikin Lahira, kuma Ka tsare mana azabar Wuta

[202] Waɗannan suna da rabo daga abin da suka sana'anta; kuma Allah Mai gaggawar sakamako ne

[203] Kuma ku ambaci Allah a cikin kwanuka ƙidayayyu.* To, wanda ya yi gaggawa a cikin kwana biyu, to, babu laifi a kansa, kuma wanda ya jinkirta, to, babu laifi a kansa, ga wanda ya yi taƙawa. Kuma ku bi Allah da taƙawa, kuma ku sani cewa lalle ne ku, zuwa gare Shi ake tara ku

[204] Kuma akwai daga mutane* wanda maganarsa tana ba ka sha'awa a cikin rayuwar duniya, alhali yana shaidar da Allah a kan abin da yake cikin zuciyarsa, kuma shi mai tsananin husuma ne

[205] Kuma idan ya juya sai ya yi gaggawa a cikin ƙasa domin ya yi ɓarna a cikinta, kuma ya halaka shuka da 'ya'yan dabbobi. Kuma Allah ba Ya son ɓarna

[206] Kuma idan an ce masa: "Ka ji tsoron Allah," sai girman kai da yin zunubi ya ɗauke shi To abin da yake mai isarsa Jahannama ce. Kuma haƙiƙa, shimfiɗa ta munana

[207] Kuma akwai daga mutane* wanda yake sayar da ransa, domin neman yardar Allah: KumaAllah Mai tausayi ga bayi ne

[208] Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku shiga cikin Musulunci gaba ɗaya; kuma kada ku bi zambiyoyin Shaiɗan; lalle ne shi a gare ku maƙiyine, bayyanan ne

[209] To, idan kun karkace daga bayan hujjoji bayyanannu sun zo muku to ku sani cewa lalle ne Allah, Mabuwayi ne, Mai hikima

[210] Shin suna jira, face dai Allah Ya je musu a cikin wasu inuwoyi na girgije, da mala'iku, kuma an hukunta al'amarin? Kuma zuwa ga Allah al'amurra ake mayar da su

[211] Ka tambayi Bani Isra'ila, da yawa Muka ba su daga ayoyi bayyanannu. Kuma wanda ya musanya ni'imar Allah daga bayan ta je masa, to, lalle ne Allah Mai tsananin uƙuba ne

[212] An ƙawata rayuwar duniya ga waɗanda suka kafirta, kuma suna izgili daga waɗanda suka yi imani, alhali waɗanda suka yi taƙawa suna bisa gare su, a Ranar ¡iyama. Kuma Allah Yana azurta wanda Yake so, ba da lissafi ba

[213] Mutane sun kasance al'umma guda. Sai Allah Ya aiki annabawa suna masu bayar da bishara kuma masu gargaɗi; kuma Ya saukar da Littafi da gaskiya tare da su domin (Littafin) ya yi hukunci a tsakanin mutanen a cikin abin da suka saɓa wa juna a cikinsa. kuma babu wanda ya saɓa, a cikinsa, face waɗanda aka bai wa shi daga bayan hujjoji bayyanannu sun je musu domin zalunci a tsakaninsu. Sai Allah Ya shiryar da waɗanda suka yi imani ga abin da suka saɓa a cikinsa daga gaskiya da izninSa. Kuma Allah Yana shiryar da wanda Yake so, zuwa ga hanya madaidaiciya

[214] Ko kuna zaton ku shiga Aljanna kuma tun misalin waɗanda suka shige daga gabaninku bai zo muku ba? Wahaloli da cuta sun shafe su, kuma aka tsoratar da su har manzonsu da waɗanda suka yi imani tare da shi su ce: "Yaushe taimakon Allah zai zo?" To! Lalle ne, taimakon Allah yana kusa

[215] Suna tambayar ka mene neza su ciyar. Ka ce: Abin da kuka ciyar daga alheri sai ga mahaifa* da mafi kusantar dangantaka da marayu da matalauta da ɗan hanya. Kuma abin da kuka aikata daga alheri, to, lalle ne, Allah gare shi Masani ne

[216] An wajabta* yaƙi a kanku, alhali kuwa shi abin ƙi ne a gare ku, akwai fatar cewa ku ƙi wani abu, alhali shi ne mafi alheri a gare ku, kumaakwai fatar cewa kuna son wani abu alhali kuwa shi ne mafi sharri a gare ku. Kuma Allah ne Yake sani, kuma ku ba ku sani ba

[217] Suna tambayar ka game da Watan Alfarma: yin yaki a cikinsa. Ka ce: "Yin yaƙi a cikinsa babban zunubi ne, kuma hani daga hanyar Allah, da kuma kafirci da Shi, da kuma da Masallaci Tsararre, da Kuma fitar da mutanensa daga gare shi, shi ne mafi girman zunubi a wurin Allah." Kuma fitina ita ce mafi girma daga kisa. Kuma ba su gushewa suna yaƙinku har su mayar da ku daga barin addininku idan za su iya. Kuma wanda ya yi ridda daga gare ku ga barin addininsa har ya mutu alhali kuwa yana kafiri, to, waɗannan ayyukansu sun ɓaci a cikin duniya da Lahira. Kuma waɗannan abokan Wuta ne, su a cikinta madawwama ne

[218] Lalle ne waɗanda suka yi imani, da waɗanda suka yi hijira kuma suka yi jihadi a cikin hanyar Allah waɗannan suna fatar (samun) rahamar Allah kuma Allah Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[219] Suna tambayar ka game da giya da caca.* Ka ce: "A cikinsu akwai zunubi mai girma da wasu amfanoni ga mutane, kuma zunubinsu ne mafi girma daga amfaninsu." Kuma suna tambayar ka mene ne za su ciyar; ka ce: "Abin da ya rage."** Kamar wancan ne Allah Yake bayyanawar ayoyi a gare ku; tsammaninku, kuna tunani

[220] A cikin duniya da Lahira. Kuma suna tambayar ka game da marayu.* Ka ce: "Kyautatawa gare su ne mafi alheri, kuma idan kun haɗa da su (wajen abinci), to, 'yan'uwanku ne; kuma Allah Yana sanin mai ɓatawa daga mai kyautatawa. Kuma da Allah Ya so, da Ya tsananta muku. Lalle ne Allah Mabuwayi ne, Mai hikima

[221] Kuma kada ku auri mata* mushirikai sai sun yi imani: Kuma lalle ne baiwa muminaita ce mafi alheri daga ɗiya kafira, kuma ko da ta ba ku sha'awa. Kuma kada ku aurar wa maza mushirikai sai sun yi imani, kuma lalle ne bawa mumini shi ne mafi alheri daga da mushiriki, kuma ko da ya ba ku sha'awa, waɗannan suna kira ne zuwa ga wuta kuma Allah Yana kira zuwa ga Aljanna da gafara da izninsa. Kuma Yana bayyana ayoyinsa ga mutane; tsammaninsu suna tunawa

[222] Kuma suna tambayar ka game da haila* Ka ce: Shi cuta ne. Saboda haka ku nisanci mata a cikin wurin haila kuma kada ku kusance su sai sun yi tsarki. To, idan sun yi wanka sai ku je musu daga inda Allah Ya umurce ku. Lalle ne Allah Yana son masu tuba kuma Yana son masu tsarkakewa

[223] Matanku gonaki ne a gare ku,* saboda haka ku je wa gonakinku yadda kuka so. Kuma ku gabatar (da alheri) saboda kanku, ku bi Allah da taƙawa. Kuma ku sani cewa lalle neku masu haɗuwa da Shi ne. Kuma ka bayar da bishara ga muminai

[224] Kuma kada ku sanya* Allah kambu ga rantsuwoyinku domin kada ku yi wani alheri, kuma ku yi taƙawa, kuma ku yi wani gyara tsakanin mutane, kuma Allah Mai ji ne, Masani

[225] Allah ba Ya kama ku da laifi saboda yasasshiya a cikin rantsuwoyinku. Kuma amma Yana kama ku saboda abin da zukatanku* suka sana'anta. Kuma Allah Mai gafara ne, Mai haƙuri

[226] Ga waɗanda suke yin rantsuwa* daga matansu akwai jinkirin wata huɗu. To, idan sun koma, to, lalle ne Allah Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[227] Kuma idan sun yi niyyar saki, to, lalle ne, Allah Mai ji ne, Masani

[228] Kuma mata waɗanda* aka saki aurensu, suna jinkiri da kansu tsarki uku. Kuma ba ya halatta a gare su, su ɓoye abin da Allah Ya halitta a cikin mahaifunsu, idan sun kasance suna yin imani da Allah da Ranar Lahira. Kuma mazan aurensu su ne mafiya haƙƙi ga mayar da su a cikin wancan, idan sun yi nufin gyarawa. Kuma su matan suna da kamar abin da yake a kansu, yadda aka sani. Kuma maza suna da wata daraja a kansu (su matan). Kuma Allah Mabuwayi ne, Mai hikima

[229] Saki sau biyu* yake, sai a riƙa da alh eri, ko kuwa a sallama bisa kyautatawa. Kuma ba ya halatta a gare ku (maza) ku karɓe wani abu daga abin da kuka ba su, face fa idan su (ma'auran) na tsoron ba za su tsayar da iyakokin Allah ba, Idan kun (danginsu) ji tsoron ba za su tsayar da iyakokin Allah ba, to, babu laifi a kansu a cikin abin da ta yi fansa da shi. Waɗancan iyakokin Allah ne saboda haka kada ku ketare su. Kuma wanda ya ƙetare iyakokin Allah, to waɗannan su ne Azzalumai

[230] Sa'an nan idan ya sake ta (na uku), to, ba ta halatta a gare shi, daga baya, sai ta yi jima'i da wani miji waninsa. Sa'an nan idan (sabon mijin, watau na biyu) ya sake ta, to, babu laifi a kansu ga su koma wa (auren) juna, idan sun (mijin farko da matar) yi zaton cewa za su tsayar da iyakokin Allah, kuma waɗancan dokokin Allah ne Yana bayyana su ga mutane waɗanda suke sani

[231] Kuma idan kun saki mata, sa'an nan suka isa ga ajalinsu (iddarsu), sai ku riƙe su da alheri ko ku sallame su da alheri, kuma kada ku riƙe su a kan cutarwa domin ta tsawaita idda. Kuma wanda ya aikata wancan, to, haƙiƙa, ya zalunci kansa. Kuma kada ku riƙi ayoyin Allah da izgili. Kuma ku tuna ni'imar Allah da abin da Ya saukar a kanku na Littafi da hikima. Yana yi muku wa'azi da shi. Kuma ku bi Allah da takawa kuma ku sani cewa lalle ne Allah ga dukan kome Masani ne

[232] Kuma idan kuka saki mata, har suka isa ga ajalinsu (iddarsu), to, kada ku (waliyyansu) hana su, su auri mazansu (da suka sake su) idan sun yarda da juna a tsakaninsu (tsohon miji da tsohuwar mata) da alheri. Wancan ana yin wa'azi da shi ga wanda ya kasance daga gare ku yana imani da Allah da Ranar Lahira. Wancan ne mafi mutunci a gare ku, kuma mafi tsarki. Kuma Allah Yana sani, kuma ku ba ku sani ba

[233] Kuma masu haifuwa (sakakku)* suna shayar da abin haifuwarsu shekara biyu cikakku ga wanda ya yi nufin ya cika shayarwa. Kuma ciyar da su da tufatar da su yana a kan wanda aka haifar masa da alheri. Ba a kallafa wa rai face iyawarsa. Ba a cutar da uwa game da ɗanta, kuma ba a cutar da uba game da ɗansa, kuma a kan magaji akwai misalin wancan. To, idan suka yi nufin yaye, a kan yardatayya daga gare su, da shawartar juna, to babu laifi a kansu. Kuma idan, kun yi nufin ku bayar da ɗiyanku shayarwa, to, babu laifi a kanku idan kun miƙa abin da kukazo da shi bisa al'ada. Kuma ku bi Allah da taƙawa. Kuma ku sani cewa lalle ne Allah, ga abin da kuke aikatawa, Mai gani ne

[234] Kuma waɗanda suke mutuwa* daga gare ku suna barin matan aure, matan suna jinkiri da kansu wata huɗu da kwana goma. To, idan sun isa ga ajalinsu, to, babu laifi a kanku a cikin abin da suka aikata game da kansu ga al'ada. Kuma Allah ga abin da kuke aikatawa Masani ne

[235] Kuma babu laifi a kanku a cikin abin da kuka gitta* da shi daga neman auren matako kuwa kuka ɓoye a cikin zukatanku. Allah Ya san cewa lalle ne ku za ku ambata musu (shi). Kuma amma kada ku yi wa juna alkawari da shia ɓoye, face dai ku faɗi magana sananniya. Kuma kada ku ƙulla niyyar daurin auren sai littafin (idda) ya kai ga ajalinsa. Kuma ku sani cewa lalle ne Allah Yana sanin abin da yake cikin zukatanku, saboda haka ku ji tsoronsa. Kuma ku sani cewa Allah Mai gafara ne, Mai haƙuri

[236] Kuma babu laifi* a kanku idan kun saki mata matuƙar ba ku shafe su ba, kuma ba ku yanka musu sadaki ba. Kuma ku ba su kyautar daɗaɗawa, a kan mawadaci gwargwadonsa, kuma a kan maƙuntaci gwargwadonsa; domin daɗaɗrwa, da alheri, wajibi ne a kan masu kyautatawa

[237] Kuma idan kuka sake su daga gabanin ku shafe su, alhali kuwa* kun yanka musu sadaki, to, rabin abin da kuka yanka face idan sun yafe, ko wanda ɗaurin auren yake ga hannunsa ya yafe. Kuma ku yafe ɗin ne mafi kusa da taƙawa. Kuma kada ku manta da falala a tsakaninku. Lalle ne Allah ga abin da kuke aikatawa Mai gani ne

[238] Ku tsare* lokatai a kan salloli da salla mafificiya. Kuma ku tsayu kuna masu ƙanƙan da kai ga Allah

[239] To, idan kun ji tsoro, to (ku dai yi salla gwargwadon hali) da tafiya ƙasa ko kuwa a kan dabbobi. Sa'an nan idan kun amince sai ku ambaci Allah, kamar yadda Ya nuna muku abin da ba ku kasance kuna sani ba

[240] Kuma waɗanda suke mutuwa* daga gare ku, alhali suna barin matan aure, wasiyya ga matan aurensu da daɗaɗawa zuwa ga shekara guda babu fitarwa, to, idan sun fita to babu laifi a kanku a cikin abin da suka aikata game da kansu daga abin da aka sani, kuma Allah Mabuwayi ne, Mai hikima

[241] Kuma waɗanda aka saki suna da daɗaɗawa gwargwadon hali, wajibi ce a kan masu jin tsoron Allah

[242] Kamar wancan ne Allah Yake bayyana muku ayoyinSa; tsammaninku, kuna hankalta

[243] Shin, ba ka gani ba, zuwa ga waɗanda suka fita* daga gidajensu, alhali kuwa su dubbai ne, domin tsoron mutuwa? Sai Allah Ya ce musu: "Ku mutu." Sa'an nan kuma Ya rayar da su, lalle ne Allah, haƙiƙa Ma'abucin falala a kan mutane ne, kuma amma mafi yawan mutane ba su godewa

[244] Kuma ku yi yaƙi a cikin hanyar Allah, kuma ku sani cewa lalle ne, Allah Mai ji ne, Masani

[245] Wane ne wanda* zai bai wa Allah rance, rance mai kyau, domin Ya riɓanya masa, riɓanyawa mai yawa? Kuma Allah Shi ne ke damƙewa, kuma yana shimfiɗawa, kuma zuwa a gare Shi ake mayar da ku

[246] Shin, ba ka gani ba zuwa ga wasu mashawarta* daga Bani Isra'ila daga bayan Musa, a lokacinda suka ce ga wani annabi nasu: "Naɗa mana sarki, mu yi yaƙi a cikin hanyar Allah." Ya ce: "Ashe, akwai tsammaninku idan an wajabta yaƙi a kanku cewa ba za ku yi yaƙin ba?" Suka ce: "Kuma mene ne a gare mu, ba za mu yi yaƙi ba, a cikin hanyar Allah, alhali kuwa, haƙiƙa, an fitar da mu daga gidajenmu da ɗiyanmu?" To, a lokacin da aka wajabta yaƙin a kansu, suka juya, sai kaɗan daga gare su. Kuma Allah Masani ne ga azzalumai

[247] Kuma annabinsu* ya ce musu: "Lalle ne, Allah ya naɗa muku ¦aluta** ya zama sarki." Suka ce: "Yaya ne sarauta za ta kasance a gare shi, a kanmu, alhali kuwa mu ne mafi cancanta da sarauta daga gare shi, kuma ba a ba shi wata wadata ba daga dukiya?" Ya ce: "Lalle ne, Allah Ya zaɓe shi a kanku, kuma Ya ƙara masa yalwa a cikin ilmi da jiki. Kuma Allah Yana bayar da mulkinSa ga wanda Yake so, kuma Allah Mawadaci ne, Masani

[248] Kuma annabinsu ya ce musu: "Lalle ne alamar mulkinSa ita ce akwatin* nan ya zo muku, a cikinsa akwai natsuwa daga Ubangijinku da sauran kaya daga abin da Gidan Musa da Gidan Haruna suka bari mala'iku suna ɗaukarsa. Lalle ne a cikin wancan akwai alama a gare ku (ta naɗin ¦aluta daga Allah ne) idan kun kasance masu imani

[249] A lokacin da ¦aluta ya fita* da rundunonin, ya ce: "Lalle ne Allah Mai jarrabarku ne da wani kogi. To, wanda ya sha daga gare shi, to, ba shi daga gare ni, kuma wanda bai ɗanɗane shi ba to lalle ne shi, yana daga gare ni, face, wanda ya kamfata, kamfata guda da hannunsa." Sai suka sha daga gare shi, face kaɗan daga gare su. To, a lokacin da (¦aluta) ya ƙetare shi, shi da waɗanda suka yi imani tare da shi, (sai waɗanda suka sha) suka ce: "Babu iko a gare mu yau game da Jaluta da rundunoninsa."Waɗanda suka tabbata cewa lalle su masu gamuwa ne da Allah, suka ce: "Da yawa ƙungiya kaɗan ta rinjayi wata ƙungiya mai yawa da iznin Allah, kuma Allah Yana tare da masu haƙuri

[250] Kuma a lokacin da suka* bayyana ga Jaluta da rundunoninsa, suka ce: "Ya Ubangijinmu! Ka zuba haƙuri a kanmu kuma Ka tabbatar da sawayenmu, kuma Ka taimake mu a kan mutanen nan kafirai

[251] Sai suka karya su da iznin Allah. Kuma Dawudu ya kashe Jaluta, kuma Allah Ya ba shi mulki da hikima kuma Ya sanar da shi daga abin da Yake so. Kuma ba domin tunkuɗewar Allah ga mutane sashensu da sashe ba lalle ne da ƙasa ta ɓaci; kuma amma Allah Ma'abucin falala ne a kan talikai

[252] Waɗancan ayoyin Allah ne: Muna karanta su a kanka da gaskiya: Kuma lalle ne kai, hakika, kana daga manzanni

[253] Waɗancan manzannin* Mun fifita sashensu a kan sashe: Daga cikinsu akwai wanda Allah Ya yi masa magana; kuma Ya ɗaukaka sashensu da darajoji; kuma Muka bai wa Isa dan Maryama hujjoji bayyanannu, kuma Muka ƙarfafa shi da Ruhi mai tsarki. Kuma da Allah Ya so da waɗanda suke daga bayansu, ba za su yi yaƙi ba, daga bayan hujjoji bayyanannu sun je musu. Kuma amma sun saɓa wa juna, saboda haka daga cikinsu akwai wanda ya yi imani, kuma daga cikin su akwai wanda ya kafirta. Kuma da Allah Ya so da ba za su yaƙi juna ba, kuma amma Allah Yana aikata abin da Yake nufi

[254] Ya ku waɗanda* suka yi imani! Ku ciyar daga abin da Muka azurta ku daga gabanin wani yini ya zo babu ciniki a cikinsa kuma babu abuta, kuma babu ceto, kuma kafirai su ne Azzalumai

[255] Allah, babu wani Ubangiji face Shi, Rayayye, Mai tsayuwa da kome, gyangyaɗi ba ya kama Shi, kuma barci ba ya kama Shi, Shi ne da abin da yake a cikin sammai da abin da yake a cikin ƙasa. Wane ne wanda yake yin ceto a wurinSa, face da izninSa? Yana sanin abin da yake a gaba gare su da abin da yake a bayansu. Kuma ba su kewayewa da kome daga ilminSa, face da abin da Ya so. KursiyyunSa ya yalwaci sammai da ƙasa. Kuma tsare su ba ya nauyayarSa. Kuma Shi ne Maɗaukaki, Mai girma

[256] Babu tilastawa* a cikin addini, haƙiƙa shiriya ta bayyana daga ɓata; Saboda haka wanda ya kafirta da ¦aguta kuma ya yi imani da Allah, to, haƙiƙa, ya yi riƙo ga igiya amintacciya, babu yankewa agare ta. Kuma Allah Mai ji ne, Masani

[257] Allah Shi ne Masoyin waɗanda suka yi imani; Yana fitar da su daga duffai zuwa ga haske, kuma waɗanda suka kafirta, masoyansu ¦agutu ne; suna fitar da su daga haske zuwa ga duffai. Waɗannan abokan Wuta ne, su a cikinta madawwama ne

[258] Shin, ba ka gani* ba zuwa ga wanda ya yi hujjatayya da Ibrahim a cikin (al'amarin) Ubangijinsa domin Allah Ya ba shi mulki, a lokacin da Ibrahim ya ce: "Ubangijina Shi ne Wanda Yake rayawa kuma Yana matarwa." Ya ce: "Ni ina rayarwa kuma ina matarwa." Ibrahim ya ce: "To, lalle ne Allah Yana zuwa da rana daga gabas: To, ka zo da ita daga yamma." Sai aka ɗimautar da wanda yakafirta. Kuma Allah ba Ya shiryar da mutane azzalumai

[259] Ko kuwa* wanda ya shuɗe a kan wata alƙarya, alhali kuwa tana wofintacciya a kan gadajen resunanta. Ya ce: "Yaya Allah zai rayar da wannan a bayan mutuwarta." Sai Allah Ya matar da shi, shekara ɗari; sa'an nankuma ya tayar da shi. Ya ce: "Nawa ka zauna?" Ya ce: "Na zauna yini ɗaya ko kuwa rabin yini." Ya ce: "A'a ka zauna shekara ɗari." To, ka duba zuwa ga abincinka, da abin shanka, (kowanensu) bai sake ba, kuma ka duba zuwa ga jakinka, kuma domin Mu sanya ka wata aya ga mutane. Kuma ka duba zuwa ga ƙasusuwa yadda Muke motsarda su sa'an nan kuma Mu tufatar da su, da nama", To, a lokacin da (abin) ya bayyana a gare shi, ya ce: "Ina sanin cewa lalle Allah a kan dukan kome Mai ikon yi ne

[260] Kuma a lokacin da Ibrahim ya ce: "Ya Ubangijina! Ka nuna mini yadda Kake rayar da matattu." Ya ce: "Shin, kuma ba ka yi imani ba?" Ya ce: "Na'am! Kuma amma domin zuciyata, ta natsu." Ya ce: "To ka riƙi huɗu daga tsuntsaye, ka karkatar da su zuwa gare ka, ka yanka su, sa'an nan kuma ka sanya juzu'i daga gare su a kan kowane dutse, sa'an nan kuma ka kira su za su zo maka gudane. Kuma ka sani cewa lalle Allah Mabuwayi ne, Masani

[261] Sifar waɗanda suke ciyar da dukiyoyinsu a cikin hanyar Allah, kamar sifar ƙwaya ce wadda ta tsirar da zangarniya bakwai, a cikin kowace zangarniya akwai ƙwaya ɗari. Kuma Allah Yana riɓinyawa ga wanda Ya so. Kuma Allah Mawadaci ne, Masani

[262] Waɗanda suke ciyar da dukiyoyinsu a cikin hanyar Allah, sa'an nan kuma ba su biyar wa abin da suka ciyar ɗin da gori, ko cuta, suna da sakamakonsu a wurin ubangijinsu, kuma babu tsoro a kansu, kuma ba su zama suna baƙin ciki ba

[263] Magana mai kyau da gafartawa su ne mafi alheri daga sadaka wadda wata cutarwa take biyar ta. Kuma Allah Wadatacce ne, Mai haƙuri

[264] Ya ku waɗanda suka yi imani! Kada ku ɓata sadakokinku da gori da cutarwa, kamar wanda yake ciyar da dukiyarsa domin nuna wa mutane, kuma ba ya yin imani da Allah da Ranar Lahira. To, abin da yake misalinsa, kamar falalen dutse ne, a kansa akwai turɓaya, sai wabilin hadari* ya same shi, sai ya bar shi ƙanƙara. Ba su iya amfani da kome daga abin da suka sana'anta. Kuma Allah ba Ya shiryar da mutane kafirai

[265] Kuma sifar waɗanda suke ciyar da dukiyarsu domin neman yardojin Allah, kuma da tabbatarwa daga kansu, kamar misalin lambu ne a jigawa wadda wabilin hadari ya samu, sai ta bayar da amfaninta ninki biyu To, idan wabili bai same ta ba, sai yayyafi (ya ishe ta). Kuma Allah ga abin da kuke aikatawa Mai gani ne

[266] Shin ɗayanku na son cewa wani lambu ya kasance a gare shi daga dabinai da inabobi' maremari suna gudana daga ƙarƙashinsa, yana da, a cikinsa daga kowane 'ya'yan itace, kuma tsufa ya same shi, alhali kuwa yana da zuriyya masu rauni sai guguwa wadda take a cikinta akwai wuta, ta same shi, har ta ƙone? Kamar wancan ne Allah Yana bayyanawar ayoyi a gare ku, tsammaninku kuna tunani

[267] Ya ku waɗan da suka yi imani! Ku ciyar daga mai kyaun abin da kuka sana'anta, kuma daga abin da Muka fitar saboda ku daga ƙasa, kuma kada ku yi nufin mummuna ya zama daga gare shi ne kuke ciyarwa, alhali kuwa ba ku zama masu karɓarsa ba face kun runtse ido a cikin sa. Kuma ku sani cewa lalle ne, Allah Mawadaci ne, Godadde

[268] Shaiɗan yana yi muku alƙawarin talauci, kuma yana umurnin ku da alfasha*, kuma Allah Yana yi muku alƙawarin gafara daga gare shi da ƙari, kuma Allah Mawadaci ne, Masani

[269] Yana bayar da hikima (ga fahimtar gaskiyar abubuwa) ga wanda Yake so. Kuma wanda aka bai wa hikima to lalle ne an ba shi alheri mai yawa. Kuma babu mai tunani face ma'abuta hankula

[270] Kuma abin da kuka ciyar daga ciyarwa, ko kuka cika alwashi daga wani bakance, to, lalle ne, Allah Yana sanin sa. Kuma azzalumai ba su da wasu mataimaka

[271] Idan kun nuna sadakoki to, yana da kyau ƙwarai kuma idan kuka ɓoye su kuma kuka je da su ga matalauta, to shi ne mafi alheri a gareku, kuma Yana kankarewa, daga barinku, daga miyagun ayyukanku. Kuma Allah ga abin da kuke aikatawa Masani ne

[272] Shiryar da su ba ya a kanka, kuma amma Allah Shi ne Yake shiryar da wanda Yake so, kuma abin da kuka ciyar daga alheri, to, domin kanku ne, kuma ba ku ciyarwa, face domin neman yardar Allah, kuma abin da kuke ciyarwa daga alheri za a cika ladarsa zuwa gare ku, alhali kuwa ku ba a zaluntarku

[273] (Ciyarwar a yi ta) ga matalautan* nan waɗanda aka tsare a cikin hanyar Allah, ba su iya tafiyar fatauci a cikin ƙasa, jahilin halinsu yana zaton su wadatattu saboda kamun kai kana sanin su da alamarsu, ba su roƙon mutane da nacewa. Kuma abin da kuka ciyar daga alheri, to, lalle Allah gare shi Masani ne

[274] Waɗanda suke ciyar da dukiyoyinsu, a dare da yini, ɓoye da bayyane, to suna da sakamakonsu a wurin Ubangijinsu. Kuma babu tsoro a kansu, kuma ba su zama suna baƙin ciki ba

[275] Wadanda suke cin riba* ba su tashi, face kamar yadda wanda da Shaiɗan yake ɗimautarwa daga shafa yake tashi. Wancan, domin lalle ne sun ce: "Ciniki kamar riba yake."Kuma Allah Ya halatta ciniki kuma Ya haramta riba. To, wanda wa'azi daga Ubangijinsa, ya je masa, sa'an nan ya hanu, to yana da abin da ya shige, kuma al'amarinsa (ana wakkala shi) zuwa ga Allah. Kuma wanda ya koma, to, waɗannan su ne abokan Wuta, su a cikinta madawwama ne

[276] Allah Yana shafe albarkar riba, kuma Yana ƙara sadakoki. Kuma Allah ba Ya son dukan mai yawan kafirci, mai yawan zunubi

[277] Lalle ne, waɗanda suka yi imani, kuma suka aikata ayyukan ƙwarai, kuma suka tsayar da salla, kuma suka bayar da zakka, suna da sakamakonsu a wurin Ubangijinsu, kuma babu tsoro a kansu, kuma ba su zama suna yin baƙin ciki ba

[278] Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku bi Allah da taƙawa kuma ku bar abin da ya rage daga riba, idan kun kasance masu imani

[279] To, idan ba ku aikata ba to, ku sani fa da akwai yaƙi daga Allah da ManzonSa. Kuma idan kun tuba to kuna da asalin dukiyoyinku, ba ku zalunta, kuma ba a zaluntar ku

[280] Kuma idan ma'abucin wahala ya kasance (mawahalci) to, jinkirtawa ake yi zuwa ga sauƙin al'amarinsa, kuma da kun yi sadaka, shi ne mafi alheri a gare ku, idan kun kasance kuna sani

[281] Kuma ku ji tsoron wani yini wanda ake mayar da ku a cikinsa zuwa ga Allah, sa'an nan kuma a cika wa kowane rai abin da ya sana'anta, kuma su ba a zaluntar su

[282] Ya ku waɗanda suka yi imani! Idan kun yi mu'amalar bayar da bashi zuwa ga wani ajali ambatacce, sai ku rubuta shi. Kuma wani marubuci ya yi rubutu a tsakaninku da adalci. Kuma kada marubuci ya ki rubutawa, kamar yadda Allah Ya sanar da shi, sai ya rubuta. Kuma wanda bashin yake a kansa sai ya yi shibta, kuma ya ji tsoron Allah, Ubangijinsa, da taƙawa, kuma kada ya rage wani abu daga gare shi. To, idan wanda bashin yake a kansa ya kasance wawa ne ko kuwa rarrauna, ko kuwa shi ba ya iya shibta, to, sai waliyyinsa ya yi shibtar da adalci. Kuma ku shaidar da shaidu biyu daga mazanku, to, idan ba su zama maza biyu ba, to, namiji guda da mata biyu, daga waɗanda kuke yarda da su daga shaidun domin mantuwar ɗayansu, sai gudarsu ta mazakutar* da ɗayar. Kuma kada shaidun su ƙi, idan an kira su. Kuma kada ku ƙosa ga rubuta shi, ƙarami ya kasance ko babba, zuwa ajalinsa. Wancan ne mafi adalci a wurin Allah kuma mafi tsayuwa ga shaida, kuma mafi kusa ga rashin shakkarku. Sai idan ya kasance fatauci ne halartacce wanda kuke gewayarwa da shi hannu da hannu a tsakaninku to babu laifi a kanku, ya zama ba ku rubuta shi ba. Kuma ku shaidar idan kun yi sayayya. Kuma kada a wahalarda marubuci, kuma kada a wahalar da shaidu kuma idan kun aikata to, lalle ne, shi fasiƙanci ne game da ku. Kumaku bi Allah da takƙawa, kuma Allah Ya sanar da ku. Kuma Allah ga dukan kome Masani ne

[283] Kuma idan kun kasance a kan tafiya, kuma ba ku sami marubuci ba, to, a bayar da jingina karɓaɓɓiya (ga hannu). To, idan sashenku ya amince wa sashe, to, wanda aka amince wannan sai ya bayar da amanarsa, kuma ya bi Allah, Ubangijinsa, da taƙawa. Kuma kada ku ɓoye shaida, kuma wanda ya ɓoye ta, to, shi mai zunubin zuciyarsa ne. KumaAllah ga abin da kuke aikatawa Masani ne

[284] Allah ne, da abin da yake a cikin sammai da abin da yake a cikin ƙasa, kuma idan kun bayyana abin da yake a cikin zukatanku (na shaida), ko kuka ɓoye shi, Allah zai bincike ku da shi, sa'an nan Ya yi gafara ga wanda Yake so, kuma Ya azabta wanda Yake so. Kuma Allah a kan dukan kome Mai ikon yi ne

[285] Manzon Allah ya yi imani da abin da aka saukar zuwa gare shi daga Ubangijinsa, da muminai. Kowanensu ya yi imani da Allah, da mala'ikunSa, da littattafanSa, da manzanninSa. Ba mu rarrabewa a tsakanin daya daga manzanninSa. Kuma (muminai) suka ce: "Mun ji kuma mun yi da'a; (Muna neman) gafararKa, ya Ubangijinmu, kuma zuwa a gare Ka makoma take

[286] Allah ba Ya kallafa wa rai face ikon yinsa, yana da ladar abin da ya tsirfanta, kuma a kansa akwai zunubin abin da ya yi ta aikatawa: "Ya Ubangijinmu! Kada Ka kama mu, idan mun yi mantuwa, ko kuma mun yi kuskure. Ya Ubangijinmu! Kuma kada Ka aza nauyi a kanmu, kamar yadda Ka aza shi a kan waɗanda suke a gabaninmu. Ya Ubangijinmu! Kada Ka sanya mu ɗaukar abin da babu iko gare mu da shi. Kuma Ka yafe daga gare mu, kuma Ka gafarta mana, kuma Ka yi jin ƙai gare mu. Kai ne Majibincinmu, saboda haka Ka taimake mu a kan mutanen nan kafirai

[1] L. M

[2] Allah, babu wani abin bautawa face Shi, Rayayye Mai tsayuwa da kome

[3] Ya sassaukar da Littafi a gare ka da gaskiya, yana mai gaskatawa ga abin da ke gaba gare shi, kuma Allah Ya saukar da Attaura da Linjila

[4] A gabani, suna shiryar da mutane, kuma Ya saukar da littattafai masu rarrabewa. Lalle ne waɗanda suka kafirta da ayoyin Allah, suna da azaba mai tsanani. Kuma Allah Mabuwayi ne, Ma'abucin azabar ramuwa

[5] Lalle ne, Allah babu wani abin da ke ɓoyuwa gare Shi a cikin ƙasa, kuma babu a cikin sama

[6] Shi ne wanda Yake suranta ku a cikin mahaifu yadda Yake so. Babu abin bautawa face Shi Mabuwayi, Mai hikima

[7] Shi ne wanda ya saukar da Littafi a gare ka, daga cikinsa akwai ayoyi bayyanannu, su ne mafi yawan Littafin, da wasu masu kama da juna. To, amma waɗanda yake a cikin zukatansu akwai karkata sai suna bin abin da yake da kama da juna daga gare shi, domin neman yin fitina da tawilinsa. Kuma babu wanda ya san tawilinsaface Allah. Kuma matabbata a cikin ilmi suna cewa: "Mun yi imani da Shi; dukkansa daga wurin Ubangijinmu yake." Kuma babu mai tunani face ma'abuta hankula

[8] Ya Ubangijinmu! Kada Ka karkatar da zukatanmu bayan har Ka shiryar da mu, kuma Ka ba mu rahama daga gunKa. Lalle ne, Kai, Kai ne Mai yawan kyauta

[9] Ya Ubangijimu! Lalle ne Kai, Mai tara mutane ne domin wani yini wanda babu shakka a gare shi, Lalle ne Allah ba Ya saɓawar lokacin alkawari

[10] Lalle ne waɗanda suka kafirta, dukiyoyinsu ba su tunkuɗe musu kome daga Allah, kuma 'ya'yansu ba su tunkuɗewa, kuma waɗannan, su ne makamashin wuta

[11] Kamar ɗabi'ar mutanen Fir'auna da waɗanda ke a gabaninsu, sun ƙaryata ayoyinMu, sai Allah Ya kama su saboda zunubansu, kuma Allah Mai tsananin uƙuba ne

[12] Ka ce wa waɗanda suka kafirta: "Za a rinjaye ku, kuma a taraku zuwa Jahannama, kuma shimfiɗar ta munana

[13] Lalle ne wata aya ta kasance a gare ku a cikin ƙungiyoyi biyu da suka haɗu; ƙungiya guda tana yaƙi a cikin hanyar Allah, da wata kafira, suna ganin su ninki biyu nasu, a ganin ido. Kuma Allah Yana ƙarfafa wanda Yake so da taimakonSa. Lalle ne a cikin wannan, hakiƙa, akwai abin kula ga maabuta basira

[14] An ƙawata wa mutane son sha'awoyi daga mata da ɗiya da dukiyoyi abubuwan tarawa daga zinariya da azurfa, da dawaki kiwatattu da dabbobin ci da hatsi. Wannan shi ne daɗin rayuwar duniya. Kuma Allah a wurinsa kyakkyawar makoma take

[15] Ka ce: Shin kuma, in gaya muku mafi alheri daga wannan? Akwai gidajen Aljanna a wurin Ubangiji saboda waɗanda suka bi Shi da taƙawa, koguna suna gudana daga ƙarƙashinsu, suna madawwama a cikinsu, da matan aure tsarkakakku, da yarda daga Allah. Kuma Allah Mai gani ne ga bayinSa

[16] Waɗanda suke cewa: "Ya Ubangijinmu! Lalle ne mu, mun yi imani, sai Ka gafarta mana zunubanmu kuma Ka tsare mu daga azabar wuta

[17] Masu haƙuri, da masu gaskiya, da masu ƙanƙan da kai, da masu ciyarwa da masu istingifari a lokutan asuba

[18] Allah Ya shaida cewa: Lalle ne babu abin bautawa face Shi kuma malaiku da ma'abuta ilmi sun shaida, yana tsaye da adalci, babu abin bautawa face Shi, Mabuwayi, Mai hikima

[19] Lalle ne, addini a wurin Allah, Shi ne Musulunci. Kuma waɗanda aka bai wa Littafi ba su saɓa ba, face a bayan ilmi ya je musu, bisa zalunci a tsakaninsu. Kuma wanda ya kafirta da ayoyin Allah, to, lalle ne Allah Mai gaugawar sakamako ne

[20] To, idan sun yi musu da kai, sai ka ce: "Na sallama fuskata ga Allah, kuma wanda ya bi ni (haka)." Kuma ka ce wa waɗanda aka bai wa littafi da Ummiyyai:* "Shin kun sallama?" To, idan sun sallama, haƙiƙa, sun shiryu kuma idan sun juya, to, kawai abinda ke kanka, shi ne iyarwa. Kuma Allah Mai gani ne ga bayinSa

[21] Lalle ne waɗanda suke kafirta da ayoyin Allah, kuma suna kashe Annabawa ba da wani hakki ba, kuma suna kashe waɗanda ke umurni da yin adalci daga mutane, to, ka yi musu bushara da azaba mai raɗaɗi

[22] Waɗannan ne waɗanda ayyukansu suka ɓaci a cikin duniya da Lahira, kuma ba su da wasu mataimaka

[23] Shin, ba ka ga waɗanda aka bai wa rabo daga littafi ba ana kiran su zuwa ga Littafin Allah domin ya yi hukunci a tsakaninsu sa'an nan wata ƙungiya daga cikinsu ta juya baya, kuma suna masu bijirewa

[24] Wannan kuwa, domin lalle ne su sun ce: "Wuta ba za ta shafe mu ba, face a 'yan kwanaki ƙidayayyu." Kuma abin da suka kasance suna ƙirƙirawa na ƙarya ya ruɗe su a cikin Addinin su

[25] To, yaya idan Mun tara su a yini wanda babu shakka a cikinsa, kuma aka cika wa kowane rai sakamakon abin da ya tsirfanta, alhali kuwa, su ba za a zalunce su ba

[26] Ka ce:* "Ya Allah Mamallakin mulki, Kana bayar da mulki ga wanda Kake so, Kana zare mulki daga wanda Kake so, kuma Kana buwayar da wanda Kake so, kuma Kana ƙasƙantar da wanda Kake so, ga hannunKa alheri yake. Lalle ne Kai, a kan kowane abu, Mai ikon yi ne

[27] Kana shigar da dare a cikin yini, kuma Kana shigar da yini a cikin dare, kuma Kana fitar da mai rai daga mamaci, kuma Kana fitar da mamaci daga mai rai, kuma Kana azurta wanda Kake so ba da lissafi ba

[28] Kada muminai su riƙi kafirai masoya, baicin muminai. Kuma wanda ya yi wannan, to, bai zama a cikin kome ba daga Allah, face fa domin ku yi tsaro daga gare su da 'yar kariya. Kuma Allah yana tsoratar da ku kanSa. Kuma zuwa ga Allah makoma take

[29] Ka ce: "Idan kun ɓoye abin da ke a cikin ƙirazanku, ko kuwa kun bayyana shi, Allah Yana sanin sa. Kuma Yana sanin abin da ke a cikin sammai da ƙasa. Kuma Allah a kan kowane abu Mai ikon yi ne

[30] A Ranar da kowane rai yake samun abin da ya aikata daga alheri, a halarce, da kuma abin da ya aikata daga sharri, alhali yana gurin, da dai lalle a ce akwai fage mai nisa a tsakaninsa da abin daya aikata na sharrin! Kuma Allah Yana tsoratar da ku kanSa. Kuma Allah Mai tausayi ne ga bayin Sa

[31] Ka ce: "Idan kun kasance kuna son Allah to, ku bi ni, Allah Ya so ku, kuma Ya gafarta muku zunubanku. Kuma Allah Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[32] Ka ce: "Ku yi ɗa'a ga Allah da Manzo." To, amma idan sun juya baya, to, lalle ne Allah ba Ya son kafirai

[33] Lalle ne Allah Ya zaɓi Adama da Nuhu da Gidan Ibrahima da Gidan Imrana a kan talikai

[34] Zuriyya ce sashensu* daga sashe, kuma Allah Mai ji ne, Masani

[35] A lokacin da matar Imrana* ta ce: "Ya Ubangijina! Lalle ni, na yi bakancen abin da ke cikin cikina gare Ka; ya zama 'yantacce, sai Ka karɓa daga gare ni. Lalle ne Kai, Kai ne Mai ji, Masani

[36] To, a lokacin da ta haife ta sai ta ce: "Ya Ubangijina! Lalle ne ni, na haife ta mace!"KumaAllah ne Mafi sanin abin da ta haifa." Kuma namiji bai zama kamar mace ba. Kuma ni na yi mata suna Maryamu* kuma lalle ne ni, ina nema mata tsari gare Ka, ita da zuriyarta daga Shaiɗan jefaffe

[37] Sai Ubangijinta Ya karɓe ta karɓa mai kyau. Kuma Ya yabanyartar da ita yabanyartarwa mai kyau, kuma Ya sanya renonta ga Zakariyya. Ko da yaushe Zakariyya ya shiga masallaci, a gare ta, sai ya sami abinci a wurinta. (Sai kuwa) ya ce: "Ya Maryamu! Daga ina wannan yake gare ki?" (Sai) ta ce: "Daga wurin Allah yake. Lalle ne Allah yana azurta wanda Ya so ba da lissafi ba

[38] A can ne Zakariyya ya roki Ubangijinsa, ya ce: "Ya Ubangijina! Ka ba ni zuriyya mai kyau daga gunKa. Lalle ne Kai Mai jin addu'a Kake

[39] Sai mala'iku suka kiraye shi, alhali kuwa shi yana tsaye yana salla a cikin masallaci. (Suka ce), "Lalle ne Allah yana ba ka bushara da Yahaya, alhali yana mai gaskatawar wata kalma daga Allah, kuma shugaba, kuma tsarkakke kuma annabi daga salihai

[40] Ya ce: "Ya Ubangijina! Yaya yaro zai samu a gare ni, alhali kuwa, lalle tsufa ya same ni, kuma matata bakarariya ce?" Allah ya ce, "Kamar hakan ne, Allah yana aikata abin da Yake so

[41] Ya ce: "Ya Ubangijina! Ka sanya mini wata alama!" (Allah) Ya ce "Alamarka ita ce ba za ka iya yi wa mutane magana ba har yini uku face da ishara. Sai ka ambaci Ubangijinka da yawa. Kuma ka yi tasbihi da marece da safe

[42] Kuma a lokacin da mala'iku suka ce: "Ya Maryamu! Lalle ne, Allah Ya zaɓe ki, kuma Ya tsarkake ki, kuma Ya zaɓe ki a kan matan talikai

[43] Ya Maryamu! Ki yi ƙanƙan da kai ga Ubangijinki, kuma ki yi sujada, kuma ki yi ruku'i tare* da masu ruku'i

[44] Wannan yana daga labarun* gaibi, Muna yin wahayinsa zuwa gare ka (Muhammadu). Ba ka kasance ba a wurinsu a lokacin da suke jefa alƙalumansu (domin ƙuri'a) wane ne zai yi renon Maryam. Kuma ba ka kasance a wurinsu ba a lokacin da suke ta yin husuma

[45] A lokacin da mala'iku suka ce "Ya Maryamu! Lalle ne Allah Yana ba ki bushara da wata kalma daga gare Shi; sunansa Masihu isa ɗan Maryama, yana mai daraja a duniya da Lahira kuma daga Makusanta

[46] Kuma yana yi wa mutane magana a cikin shimfiɗar jariri, da kuma lokacin da yana dattijo, kuma yana daga salihai

[47] Ta ce: "Ya Ubangijina! Yaya yaro zai kasance a gare ni, alhali kuwa wani mutum bai shafe ni ba?" (Allah) Ya ce: "Kamar wannan ne, Allah yana halittar abin da Yake so. Idan Ya hukunta wani al'amari, sai ya ce masa, "Ka kasance!, Sai yana kasancewa

[48] Kuma Ya sanar da shi rubutu da hikima da Attaura da Linjila

[49] Kuma (Ya sanya shi) manzo zuwa ga Bani Israila'ila (da sako, cewa), Lalle ne, ni haƙiƙa na zo muku, da wata aya daga Ubangijinku. Lalle ne ni ina halitta muku daga laka, kamar siffar tsuntsu sa'an nan in hura a cikinsa, sai ya kasance tsuntsu, da izinin Allah. Kuma ina warkar da wanda aka haifa makaho da kuturu, kuma ina rayar da matottu, da izibin Allah. Kuma ina gaya muku abin da kuke ci da abin da kuke ajiyewa acikin gidajenku. Lalle ne, a cikin wannan akwai aya a gare ku, idan kun kasance masu yin imani

[50] Kuma ina mai gaskatawa ga abin da yake a gabanina daga Taurata. Kuma (nazo) domin in halatta muku sashen abin da aka haramta muku. Kuma na tafo muku da wata aya daga Ubangijinku. Sai ku bi Allah da taƙawa, kuma ku yi mini ɗa'a

[51] Lalle Allah shi ne Ubangijina, kuma Ubangijinku, sai ku bauta Masa. Wannan ce hanya madaidaiciya

[52] To, a lokacin da Isa ya gane kafirci daga gare su, sai ya ce: "Su wane ne mataimakana zuwa ga Allah?" Hawariyawa suka ce: "Mu ne mataimakan Allah. Mun yi imani da Allah. Kuma ka shaida cewa lalle ne mu, masu sallamawa ne

[53] Ya Ubangijin mu! Mun yi imani da abin da Ka saukar, kuma mun bi Manzon Ka, sai Ka rubuta mu tare da masu shaida

[54] Kuma (Kafirai) suka yi makirci, Allah kuma Ya yi musu (sakamakon) makircin, kuma Allah ne Mafi alherin masu saka wamakirci

[55] A lokacin da Ubangiji Ya ce: "Ya Isa! Lalle NI Mai karɓar ranka ne, kuma Mai ɗauke ka ne zuwa gare Ni, kuma Mai tsarkake ka daga waɗanda suka kafirta, kuma Mai sanya waɗanda suka bi ka a bisa waɗanda suka kafirta har Ranar ¡iyama. Sa'an nan kuma zuwa gare Ni makomarku take, sa'an nan in yi hukunci a tsakaninku, a cikin abin da kuka kasance kuna saɓa wa juna

[56] To, amma waɗanda suka kafirta sai In azabta su da azaba mai tsanani, a cikin duniya da Lahira, kuma ba su da wasu masu taimako

[57] Kuma amma waɗan da suka yi imani, kuma suka aikata ayyukan ƙwarai, sai (Allah) Ya cika musu ijarorinsu. Kuma Allah ba Ya son Azzalumai

[58] Wan nan Muna karanta shi a gare ka (Muhammad) daga ayoyi, da Tunatarwa mai hikima (Alƙur'ani)

[59] Lalle ne misalin Isa a wurin Allah kamar misalin Adama ne, (Allah) Ya halitta shi daga turɓaya, sa'an nan kuma Ya ce masa: "Ka kasance: "Sai yana kasancewa

[60] Gaskiya daga Ubangijinka take saboda haka kada ka kasance daga masu shakka

[61] To, wanda ya yi musu* da kai a cikinsa, a bayan abin da ya zo maka daga ilmi, to ka ce: "Ku zo mu kirayi, 'ya'yanmu da 'ya'yanku da matan mu da matanku da kanmu da kanku sa'an nan kuma mu ƙanƙantar da kai sa'an nan kuma mu sanya la'anar, Allah a kan maƙaryata

[62] Lalle ne wannan, haƙiƙa, shi ne labari tabbatacce, kuma babu wani abin bautawa face Allah, kuma lalle ne, Allah, haƙiƙa, Shi ne Mabuwayi Mai hikima

[63] To, idan sun juya baya, to, lalle Allah Masani ne ga maɓannata

[64] Ka ce: "Ya ku Mutanen Littafi!* Ku tafo zuwa ga kalma mai daidaitawa** a tsaka ninmu da ku; kada mu bauta wa kowa fa ce Allah. Kuma kada mu haɗa kome da Shi, kuma kada sashenmu ya riƙi sashe Ubangiji, baicin Allah." To, idan sun juya ba ya sai ku ce: "ku yi shaida cewa, lalle ne mu masu sallama wa ne

[65] Ya Mutanen Littafi! Don me kuke hujjacewa a cikin sha'anin lbrahima, alhali kuwa ba a saukar da Attaura da injila ba face daga bayansa? Shin ba ku hankalta

[66] Ga ku ya waɗannan! Kun yi hujjacewa a cikin abin da yake kuna da wani ilmi game da shi, to, don me kuma kuke yin hujjacewa a cikin abin da ba ku da wani ilmi game da shi? Allah yana sani, kuma ku, ba ku sani ba

[67] Ibrahima bai kasance Bayahude ba, kuma bai kasance Banasare ba, amma ya kasance mai karkata zuwa ga gaskiya, mai sallamawa, kuma bai kasance daga masu shirki ba

[68] Lalle ne mafi hakkin mutane da Ibrahima haƙiƙa, su ne waɗanda suka bi shi a (zamaninsa) da wannan Annabi (Muhammadu) da waɗanda suka yi imani. Kuma Allah ne Majiɓincin muminai

[69] Wata ƙungiya daga Mutanen Littafi sun yi gurin su ɓatar da ku, to, ba su ɓatar da kowa ba face kansu, kuma ba su sansancewa

[70] Ya Mutanen Littafi! Don me kuka kafirta da ayoyin Allah, alhali kuwa ku, kuna shaida (cewa su gaskiya ne)

[71] Ya Mutanen Littafi! Don me kuke lulluɓe gaskiya da ƙarya, kuma kuke ɓoye gaskiya, alhali kuwa kuna sane

[72] Kuma wata ƙungiya daga Mutanen Littafi ta ce: "Ku yi imani da abin da aka saukar a kan waɗanda suka yi imani (da Muhammadu) a farkon yini, kuma ku kafirta a ƙarshensa; tsammaninsu, za su komo

[73] Kada ku yi imani face* da wanda ya bi addininku." Ka ce: "Lalle ne, shiriya ita ce shiriyar Allah. (Kuma kada ku yi imani) cewa an bai wa wani irin abin da aka ba ku, ko kuwa su yi musu da ku a wurin Ubangijinku." Ka ce: "Lalle ne falala ga hannun Allah take, yana bayar da ita ga wanda Yake so, kuma Allah Mawadaci ne, Masani

[74] Yana keɓance wanda Ya so da rahamarSa, kuma Allah Ma'abucin falala ne, Mai girma

[75] Kuma daga Mutanen Littafi akwai wanda yake idan ka ba shi amanar kinɗari,* zai bayar da shi gare ka, kuma daga gare su akwai wanda idan ka ba shi amanar dinari, ba zai bayar da shi gare ka ba, face idan ka dawwama a kansa kana tsaye. Wannan kuwa, domin lalle ne su sun ce, "Babu laifi a kanmu a cikin Ummiyyai.**" Suna faɗar ƙarya ga Allah, alhali kuwa suna sane

[76] Na'am! Wanda duk ya cika alkawarinsa, kuma ya yi taƙawa, to, lalle ne Allah yana son masu jin Tsoronsa

[77] Lalle ne waɗanda suke sayen 'yan tamani kaɗan da alkawarin Allah da rantsuwoyinsu, waɗannan babu wani rabo a gare su a Lahira, Kuma Allah ba Ya yin magana da su, kuma ba Ya dubi zuwa gare su, a Ranar ¡iyama, kuma ba Ya tsarkake su, kuma suna da Azaba mai raɗaɗi

[78] Kuma lalle ne, daga gare su akwai wata ƙungiya suna karkatar da harsunansu da Littafi domin ku yi zaton sa daga Littafin, alhali kuwa ba shi daga Littafin. Kuma suna cewa: "Shi daga wurinAllah yake." Alhali kuwa shi, ba daga wurin Allah yake ba. Suna faɗar ƙarya ga Allah, alhali kuwa suna sane

[79] Ba ya yiwuwa ga wani mutum, Allah Ya ba shi Littafi da hukunci da Annabci, sa'an nan kuma ya ce wa mutane: "Ku kasance bayi gare ni, baicin Allah." Amma (zai ce): "Ku kasance masu aikin ibada da abin da kuka kasance kuna karantar da Littafin, kuma da abin da kuka kasance kuna karantawa

[80] Kuma ba ya umurnin ku da ku riƙi mala'iku da annabawa lyayengiji. Shin, zai umurce ku da kafirci ne a bayan kun riga kun zama masu sallamawa (Musulmi)

[81] Kuma a lokacin da Allah Ya riƙi alkawarin Annabawa: "Lalle ne ban ba ku wani abu ba daga Littafi da hikima, sa'an nan kuma wani manzo ya je muku, mai gaskatawa ga abin da yake tare da ku; lalle ne za ku gaskata Shi, kuma lalle ne za ku taimake shi." Ya ce: "Shin, kun tabbatar kuma kun riƙi alkawariNa a kan wannan a gare ku?" suka ce: "Mun tabbatar." Ya ce: "To, ku yi shaida, kuma Ni a tare da ku Ina daga masu shaida

[82] To, waɗanda kuma suka juya baya a bayan wannan, to, waɗannan su ne fasiƙai

[83] Shin wanin Addinin Allah suke nema, alhali kuwa a gare Shi ne waɗanda ke cikin sama da ƙasa suka sallama wa, a kan so da ƙi, kuma zuwa gare Shi ake mayar da su

[84] Ka ce: "Mun yi imani da Allah kuma da abin da aka saukar mana da abin da aka saukar wa Ibrahima da Isma'ila da Is'haƙa da Yaƙuba da jikoki, da abin da aka bai wa Musa da isa da annabawa daga Ubangijinsu, ba mu bambantawa a tsakanin kowa daga gare su. Kuma mu, zuwa gare Shi masu sallamawa ne

[85] Kuma wanda ya nemi wanin Musulunci ya zama addini, to, ba za a karɓa daga gare shi ba. Kuma shi a Lahira yana daga cikin masu hasara

[86] Yaya Allah zai shiryar da mutane waɗanda suka kafirta a bayan imaninsu, kuma sun yi shaidar cewa, lalle Manzo gaskiya ne, kuma hujjoji bayyanannu sun je musu? Allah ba Ya shiryar da mutane azzalumai

[87] Waɗannan, sakamakonsu shi ne, lalle a kansu akwai la'anar Allah da mala'iku da mutane gaba ɗaya

[88] Suna masu dawwama a cikinta, ba a sauƙaƙa azabar gare su, kuma ba su zama ana yi musu jinkiri ba

[89] Face waɗanda suka tuba daga bayan wannan, kuma suka yi gyara, to, lalle ne Allah Mai gafara ne Mai jin ƙai

[90] Lalle ne waɗanda suka kafirta a bayan imaninsu, sa'an nan kuma suka ƙara kafirci ba za a karɓi tubarsu ba. Kuma waɗannan su ne ɓatattu

[91] Lalle ne wanɗanda suka kafirta, kuma suka mutu alhali kuwa suna kafirai to ba za a karɓi cike da ƙasa na zinari daga ɗayansu ba, ko da ya yi fansa da shi, waɗannan suna da azaba mai raɗaɗi, kuma ba su da wasu mataimaka

[92] Ba za ku sami kyautatawa ba, sai kun ciyar daga abin da kuke so. Kuma abin da kuka ciyar, ko mene ne, to, lalle ne Allah, gare shi, Masani ne

[93] Dukan abinci ya kasance halal ne ga Bani lsra'ila, face abinda Isra'ila ya haramta wa kansadaga gabanin saukar da Attaura. Ka ce: "To, ku zo da Attaura sa'an nan ku karanta ta, idan kun kasance masu gaskiya ne

[94] To, wanda ya ƙirƙira ƙarya ga Allah daga bayan wannan, to, waɗannan su ne azzalumai

[95] Ka ce: "Allah Ya yi gaskiya, saboda haka ku bi aƙidar Ibrahima mai karkata zuwa ga gaskiya; kuma bai kasance daga masu shirki ba

[96] Kuma lalle ne, ¦aki na farko* da aka aza domin mutane, haƙiƙa, shi ne wanda ke Bakka** mai albarka kuma shiriya ga talikai

[97] A cikinsa akwai ayoyi bayyanannu; (ga misali) matsayin Ibrahima. Kuma wanda ya shige shi ya kasance amintacce. Kuma akwai hajjin ¦akin domin Allah a kan mutane, ga wanda ya sami ikon zuwa gare shi, kuma wanda ya kafirta to lalle Allah Mawadaci ne daga barin talikai

[98] Ka ce: "Ya ku Mutanen Littafi! Don me kuke kafirta da ayoyin Allah, alhali kuwa Allah Mai shaida ne a kan abin da kuke aikatawa

[99] Ka ce: "Ya ku Mutanen Littafi! Don me kuke taushe wanda ya yi imani, daga hanyar Allah, kuma kuna neman ta zama karkatacciya, alhali kuwa kuna masu shaida? Kuma Allah bai gushe daga abin da kuke aikatawa ba yana Masani

[100] Ya ku waɗanda suka yi imani! Idan kun yi ɗa'aga wani ɓangare daga waɗanda aka bai wa Littafi, za su mayar da ku kafirai a bayan imaninku

[101] Kuma yaya kuke kafircewa alhali kuwa ana karanta ayoyin Allah a gare ku, kuma a cikinku akwai manzonSa? Kuma wanda ya nemi tsari da Allah, to, an shiryar da shi zuwa ga hanya miƙaƙƙiya

[102] Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku bi Allah da taƙawa, a kan hakkin binsa da taƙawa, kuma kada ku mutu face kuna masu sallamawa (Musulmi)

[103] Kuma ku yi daidami da igiyar Allah gaba ɗaya, kuma kada ku rarraba. Kuma ku tuna ni'imar Allah a kanku a lokacin da kuka kasance maƙiya sai Ya sanya soyayya a tsakanin zukatanku saboda haka kuka wayi gari, da ni'imarSa, 'yan'uwa. Kuma kun kasance a kan gaɓar rami na wuta sai Ya tsamar da ku daga gare ta, Kamar wannan ne Allah Yake bayyana muku ayoyinSa, tsammaninku, za ku shiryu

[104] Kuma wata jama'a daga cikinku, su kasance suna kira zuwa ga alheri, kuma suna umurnida alheri, kuma suna hani dagaabin da ake ƙi. Kuma waɗannan, su ne masu cin nasara

[105] Kuma kada ku kasance kamar waɗanda suka rarrabu kuma suka saɓa wa juna, bayan hujjoji bayyanannu sun je musu kuma waɗannan suna da azaba mai girma

[106] A ranar da wasu fuskoki suke yin fari kuma wasu fuskoki suke yin baƙi (za a ce wa waɗanda fuskokinsu suke yin baƙin): "Shin kun kafirta a bayan imaninku? Don haka sai ku ɗanɗani azaba saboda abin da kuka kasance kuna yi na kafirci

[107] Kuma amma waɗanda fuskokinsu suka yi fari, to su suna cikin rahamar Allah kuma, su a cikinta, madawwama, ne

[108] Waɗannan ayoyin Allah ne, muna karanta su a gare ka da gaskiya, kuma Allah ba Ya nufin wani zalunci ga talikai

[109] Kuma abin da ke cikin sammai da abin da ke cikin ƙasa na Allah ne, kuma zuwa gare Shi ake mayar da al'amurra

[110] Kun kasance mafi alherin al'umma wadda aka fitar ga mutane kuna umurni da alheri kuma kuna hani daga abin da ake ƙi, kuma kuna imani da Allah. Kuma da Mutanen Littafi sun yi imani, lalle ne, da (haka) ya kasance mafi alheri a gare su. Daga cikinsu akwai muminai, kuma mafi yawan su fasiƙai ne

[111] Ba za su cuce ku ba, face dai tsangwama. Kuma idan sun yaƙe ku za su juya muku baya, sa'an nan kuma ba za a taimake su ba

[112] An doka ƙasƙanci a kansu a inda duk aka same su face da wani alkawari daga Allah, da alkawari daga mutane. Kuma sun koma da fushi daga Allah, kuma aka doka talauci a kansu. Wannan kuwa domin su, lalle sun kasance suna kafirta da ayoyin Allah, kuma suna kashe annabawa, ba da wani haƙƙi ba. Wannan kuwa domin saɓawar da suka yi ne, kuma sun kasance suna yin ta'adi

[113] Ba su zama daidai ba; daga Mutanen Littafi akwai wata al'umma wadda take tsaye, suna karatun ayoyin Allah a cikin sa'o'in dare, alhali kuwa suna yin sujada

[114] Suna imani da Allah da Yinin Lahira, kuma suna umurui da abin da aka sani kuma suna hani daga abin da ba a sani ba, kuma suna gaugawa a cikin alherai. Kuma waɗannan suna cikin salihai

[115] Kuma abin da suka aikata daga alheri, to, ba za a yi musu musunsa ba. Kuma Allah Masani ne ga masu taƙawa

[116] Lalle ne waɗanda suka kafirta, dukiyoyinsu ko ɗiyansu ba za su wadatar musu da kome ba daga Allah kuma waɗannan abokan wuta ne, su, acikinta, madawwama ne

[117] Misalin abin da suke ciyarwa, a cikin wannan rayuwar duniya, kamar misalin iska ce (wadda) a cikinta akwai tsananin sanyi, ta sami shukar wasu mutane waɗanda suka zalunci kansu, sai ta halakar da ita. Allah bai zalunce su ba, amma kansu suka kasance suna zalunta

[118] Ya ku waɗanda suka yi imani! Kada ku riƙi abokan asiri daga waninku, ba su taƙaita muku ɓarna. Kuma sun yi gurin abin da za ku cutu da shi. Haƙika, ƙiyayya ta bayyana daga bakunansu, kuma abin da zukatansu ke ɓoyewane mafi girma. Kuma lalle ne, Mun bayyana muku ayoyi, idan kun kasance kuna hankalta

[119] Ga ku ya waɗannan! Kuna son su ba su son ku, kuma kuna imani da Littafi dukansa. Kuma idan sun haɗu da ku sukan ce "Mun yi imani". Kuma idan sun kaɗaita sai su ciji yatsu a kanku don takaici. Ka ce "Ku mutu da takaicinku. Lalle ne, Allah Masani ne ga abin da ke cikin ƙiraza

[120] Idan wani alheri ya shafe ku sai ya baƙanta musu rai, kuma idan wata cutar ta shafe ku sai su yi farin ciki da ita. Kuma idan kun yi haƙuri kuma kuka yi taƙawa, ƙullinsu ba ya cutar ku da kome. Lalle ne, Allah ga abin da suke aikatawa Mai kewayewa ne

[121] Kuma a lokacin* da ka yi sauko daga iyalanka kana zaunar da muminai a wuraren zamadomin yaƙi, kuma Allah Mai ji ne, Masani

[122] A lokacin da ƙungiyoyi* biyu daga gare ku suka yi niyyar su karye, kuma Allah ne Majiɓincinsu, don haka, ga Allah muminai sai su dogara

[123] Kuma lalle ne, haƙiƙa, Allah Ya taimake ku a Badar, alhali kuwa kuna mafiya rauni, saboda haka ku bi Allah da taƙawa tsammaninku, kuna godewa

[124] A lokacin da kake cewa ga muminai, "Shin bai ishe ku ba, Ubangijinku Ya taimake ku da dubu uku daga mala'iku saukakku

[125] Na'am! Idan kuka yi haƙuri, kuma kuka yi taƙawa, kuma suka zo muku da gaugawarsu, irin wannan, Ubangijinku zai ƙare ku da dubu biyar daga malaiku masu alama

[126] Kuma Allah bai sanya shi* ba, face domin bushara a gare ku, kuma domin zukatanku su natsu da shi. Taimako bai kasance ba face daga wurin Allah, Mabuwayi, Mai hikima

[127] Domin Ya katse wani gefe daga waɗanda suka kafirta ko kuma Ya ƙasƙanta su, har su juya, suna masu ruɓushi

[128] Babu kome a gare ka game da al'amarin (shiryar da su banda iyar da manzanci). Ko Allah Ya karɓi tubarsu, ko kuwa Ya yimusu azaba, to lalle ne su, masu zalunci ne

[129] Allah ne da mulkin abin da yake a cikin sammai da abin da yake a cikin ƙasa, yana gafarta wa wanda Yake so, kuma yana azabta wanda Yake so, kuma Allah Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[130] Ya ku waɗanda suka yi imani! Kada ku ci riba ninkininki, riɓanye, kuma ku bi Allah da taƙawa, tsammaninku za ku ci nasara

[131] Kuma ku ji tsoron wuta wadda aka yi tattali domin kafirai

[132] Kuma ku yi ɗa'a ga Allah da ManzonSa, tsammaninku a yi muku rahama

[133] Kuma ku yi gaugawa zuwa ga neman gafara daga Ubangijinku da wata Aljanna wadda faɗinta (dai dai da) sammai da ƙasa ne, an yi tattalinta domin masu taƙawa

[134] Waɗanda suke ciyarwa a cikin sauƙi da tsanani kuma suke masu haɗiyewar fushi, kuma masu yafe wa mutane laifi. Kuma Allah Yana son masu kyautatawa

[135] Kuma waɗanda suke idan suka aikata wata alfasha ko suka zalunci kansu sai su tuna da Allah, saboda su nemi gafarar zunubansu ga Allah. Kuma wane ne ke gafara ga zunubai, face Allah? Kuma ba su doge a kan abin da suka aikata ba, alhali kuwa suna sane

[136] Waɗannan sakamakonsu gafara ce daga Ubangijinsu, daga Gidajen Aljanna (waɗanda) ƙoramu na gudana daga ƙarƙashinsu, suna madawwama a cikinsu. Kuma madalla da ijarar masu aiki

[137] Lalle ne misalai sun shuɗe a gabaninku, sai ku yi tafiya a cikin ƙasa sa'an nan ku duba, yaya aƙibar masu ƙaryatawa ta kasance

[138] Wannan bayani ne ga mutane, kuma shiryuwa ce da wa'azi ga masu taƙawa

[139] Kuma kada ku yi rauni, kuma kada ku yi baƙin ciki, alhali kuwa ku ne mafiya ɗaukaka, idan kun kasance masu imani

[140] Idan wani miki ya shafe ku, to, lalle ne, wani miki kamarsa ya shafi mutanen, kuma waɗancan kwanaki Muna sarrafa su a tsakanin mutane domin Allah Ya san waɗanda suka yi imani kuma Ya sami masu shahada daga gare ku. Kuma Allah ba Ya son azzalumai

[141] Kuma domin Allah Ya ɗauraye waɗanda suka yi imani, kuma Ya ƙoƙe kafirai

[142] Ko kun yi zaton ku shiga Aljanna alhali kuwa Allah bai bada sanin waɗanda suka yi jihadi daga gare ku ba, kuma Ya san masu haƙuri

[143] Kuma lalle ne, haƙiƙa kun kasance kuna gurin mutuwa tun a gabanin ku haɗu da ita, to lalle ne kun gan ta,* alhali kuwa kuna kallo

[144] Kuma Muhammadu bai zama ba face manzo lalle ne manzanni sun shuɗe a gabaninsa. Ashe idan ya mutu ko kuwa aka kashe shi, za kujuya a kan dugaduganku? To, wanda ya juya a kan dugadugansa, ba zai cuci Allah da kome ba. Kuma Allah zai saka wa masu godiya

[145] Kuma ba ya yiwuwa ga wani rai ya mutu face da iznin Allah, wa'adi ne mai ƙayyadadden ajali. Kuma wanda yake nufin sakamakon duniya Muna ba shi daga gare ta. Kuma wanda ke nufin samakon Lahira Muna ba shi daga gare ta. Kuma za Mu saka wa masu godiya

[146] Kuma da yawa wani Annabi wanda ya yi yaƙi, akwai jama'a masu yawa tare da shi, sa'an nan ba su yi laushi ba ga abin da ya same su a cikin hanyar Allah, kuma ba su yi rauni ba kuma ba su sad da kai ba. Kuma Allah yana son masu haƙuri

[147] Kuma babu abin da ya kasance maganarsu face faɗarsu cewa: "Ya Ubangijinmu! Ka gafarta mana zunubanmu da ɓarnarmu a cikin al'amarinmu, kuma Ka tabbatar da dugaduganmu, kuma Ka taimake mu a kan mutanen nan kafirai

[148] Allah Ya saka musu da sakamakon duniya da kuma kyakkyawan sakamakon Lahira. Kuma Allah yana son masu kyautatawa

[149] Ya ku waɗanda suka yi imani! Idan kun yi ɗa'aga waɗanda suka kafirta za su mayar da ku a kan dugaduganku, har ku juya kuna masu hasara

[150] A'a, Allah ne Majiɓincinku kuma ShI ne Mafi alherin matai maka

[151] Za Mu jefa tsoro a cikin zukatan waɗanda suka kafirta saboda shirkin da suka yi da Allah game da abin da bai saukar da wani dalili ba game da shi. Kuma makomarsu wuta ce, kuma tir da mazaunin azzalumai

[152] Kuma lalle ne haƙiƙa Allah Ya yi muku gaskiya ga wa'adinSa, a lokacin da kuke kashe su da izninSa har zuwa lokacin da kuka kasa,* kuma kuka yi jayayya a cikin al'amarin, kuma kuka saɓa a bayan (Allah) Ya nuna muku abin da kuke so. Daga cikinku akwai wanda yake nufin duniya kuma daga cikinku akwai wanda ke nufin Lahira. Sa'an nan kuma Ya juyar da ku daga gare su, domin Ya jarrabe ku. Kuma lalle ne, haƙiƙa, Ya yafe muku laifinku. Kuma Allah Ma'abucin falala ne ga muminai

[153] A lokacin da kuke hawan dutse, gudane. Kuma ba ku karkata a kan kowa ba, alhali kuwa Manzon Allah na kiran ku a cikin na ƙarshenku.* Sa'an nan (Allah) Ya saka muku da baƙin ciki a tare da wani baƙin ciki. Domin kada ku yi baƙin ciki a kan abin da ya kuɓuce muku, kuma kada ku yi baƙin cikin a kan abin da ya same ku. Kuma Allah Masani ne ga abin da kuke aikatawa

[154] Sa'an nan kuma (Allah) Ya saukar da wani aminci a gare ku daga bayan baƙin cikin; gyangyaɗi yana rufe wata ƙungiya daga gare ku, kuma wata ƙungiya, lalle ne, rayukansu sun shagaltar da su, suna zaton abin da ba shi ne gaskiya ba, a game da Allah, irin zaton jahiliyya, suna cewa: "Ko akwai waniabu a gare mu dai daga al'amarin?" Ka ce, "Lalle ne al'amari dukansa na Allah ne." Suna ɓoyewa a cikin zukatansu, abin da ba su bayyana shi a gare ka. Suna cewa: "Da muna da wani abu daga al'amarin da ba a kashe mu ba a nan."Ka ce: "Ko da kun kasance a cikin gidajenku, da waɗanda aka rubuta musu kisa sun fita zuwa ga wuraren kwanciyarsu;" kuma (wannan abu ya auku ne) domin Allah Ya jarrabi abin da ke cikin ƙirazanku. Kuma domin Ya tsarkake abin da ke cikin zukatanku. Allah Masani ne ga abin da ke cikin ƙiraza

[155] Lalle ne waɗanda suka juya daga gare ku a ranar haɗuwar jama'a biyu, shaiɗan kawai ne ya talalaɓantar da su, saboda sashen abin da suka tsirfanta. Kuma lalle ne haƙiƙa, Allah Ya yafe laifidaga gare su. Lalle Allah ne Mai gafara Mai haƙuri

[156] Ya ku waɗanda suka yi imani! Kada ku kasance kamar waɗanda suka kafirta kuma suka ce wa'yan'uwansu idan, sun yi tafiya a cikin ƙasa ko kuwa suka kasance a wurin yaƙi: "Da sun kasance a wurinmu da ba su mutun ba, kuma da ba a, kashe su ba." (Wannan kuwa) Domin Allah Ya sanya waccan magana ta zama nadama a cikin zukatansu. Kuma Allah ne Yake rayarwa kuma Yake matarwa. Kuma Allah, ga abin da kuke aikatawa, Mai gani ne

[157] Kuma lalle ne idan aka kashe, ku a cikin hanyar Allah, ko kuwa kuka mutu, haƙiƙa, gafara daga Allah da rahama ne mafi alheri daga abin da suke tarawa

[158] Kuma lalle ne idan kun mutu ko kuwa aka kashe ku, haƙiƙa, zuwa ga Allah ake tara ku

[159] Saboda wata rahama ce daga Allah ka yi sanyin hali a gare su. Kuma da ka kasance mai hushi mai kaurin zuciya, da sun watse daga gefenka. Sai ka yafe musu laifinsu, kuma ka nema musu gafara, kuma ka yi shawara* da su a cikin al'amarin. Sa'an nan kuma idan ka yi niyyar zartarwa, to, ka dogara ga Allah, lalle ne, Allah Yana son masu tawakkali

[160] Idan Allah Ya taimake ku, to, babu marinjayi a gare ku. Kuma idan Ya yarɓe ku, to, wane ne wanda yake taimakon ku bayanSa? Kuma ga Allah sai muminai su dogara

[161] Kuma ba ya yiwuwa ga wani annabi ya ci gululu.* Wanda ya ci gululu zai je da abin da ya ci na gululun, a Ranar ¡iyama. Sa'an nan a cika wa kowane rai sakamakon abin da ya tsirfanta. Kuma su, ba za a zalunce su ba

[162] Shin fa, wanda ya bibiyi yardar Allah, yana zama kamar wanda ya koma da fushi daga Allah kuma makomarsa Jahannama ce? Kuma tir da makoma ita

[163] Su, darajoji* ne a wurin Allah, kuma Allah Mai gani ne ga abin da suke aikatawa

[164] Lalle ne haƙiƙa Allah Ya yi babbar falala* a kan muminai, domin Ya aika a cikinsu, Manzo daga ainihinsu yana karanta ayoyinSa a gare su, kuma yana tsar kake su, kuma yana karantar da su Littafi da hikima kuma lalle, sun kasance daga gabani, haƙiƙa suna cikin ɓata bayyananniya

[165] Shin kuma a lokacin* da wata masifa, haƙiƙa, ta same ku alhali kuwa kun samar da biyunta, kun ce: "Daga ina wannan yake?" Ka ce: "Daga wurin rayukanku** yake." Lalle ne, Allah, a kan dukan kome, Mai ikon yi ne

[166] Kuma abin da ya same ku a ranar haɗuwar jama'a biyu, to, da izinin Allah ne, kuma domin (Allah) Ya san muminai (na gaskiya)

[167] Kuma domin Ya san waɗanda suka yi munafunci, kuma an ce musu: "Ku zo ku yi yaƙi a cikin hanyar Allah, ko kuwa ku tunkuɗe.*" Suka ce: "Da mun san (yadda ake) yaƙi da mun bi ku." Su zuwa ga kafirci a ranar nan, sun fi kusa daga gare su zuwa ga imani. Suna cewa da bakunansu abin da ba shi ne a cikin zukatansu ba. Allah ne Mafi sani ga abin da suke ɓoyewa

[168] Waɗanda suka ce wa 'yan'uwansu kuma suka zauna abinsu: "Da sun yi mana ɗa'a, da ba a kashe su ba." Ka ce: "To, ku tunkuɗe mutuwa daga rayukanku, idan kun kasance masu gaskiya

[169] Kada ka yi zaton waɗanda aka kashe a cikin hanyar Allah matattu ne. A'a, rayayyu ne su, a wurin bangijinsu*. Ana ciyar da su

[170] Suna masu farin ciki saboda abin da Allah Ya ba su daga falalarSa, kuma suna yin bushara ga waɗanda ba su risku da su ba, daga bayansu; "Babu tsoro a kansu kuma ba su zama suna yin baƙin ciki ba

[171] Suna yin bushara saboda wata ni'ima daga Allah da wata falala. Kuma lalle ne, Allah ba Ya tozartar da ijarar muminai

[172] Waɗanda suka karɓa* kira zuwa ga Allah da ManzonSa, daga bayan miki ya same su. Akwai wata lada mai girma ga waɗanda suka kyautata** yi daga gare su, kuma suka yi taƙawa

[173] Waɗanda mutane* suka ce musu: "Lalle ne, mutane sun tara (rundunoni) saboda ku, don haka ku ji tsornsu. Sai (wannan magana) ta ƙara musu imani, kuma suka ce: "Mai isarmu Allah ne kuma madalla da wakili Shi

[174] Sa'an nan sukajuya da wata ni'ima daga Allah da wata falala, wata cuta ba ta shafe su ba, kuma suka bi yardar Allah. Kuma Allah ne Ma'abucin falala Mai girma

[175] Wancan, Shaiɗan ne kawai yake tsoratar da, ku masoyansa. To, kada ku ji tsoronsu ku ji tsoro Na idan kun kasance masu imani

[176] Kuma waɗannan da suke gaugawa a cikin kafirci kada su ɓata maka rai. Lalle ne su, ba za su cuci Allah da kome ba. Allah yana nufin cewa, ba zai sanya musu wani rabo ba a cikin Lahira kuma suna da wata azaba mai girma

[177] Lalle ne, waɗanda suka sayi kafirci da imani, ba za su cuci Allah da kome ba. Koma suna da Azaba mai raɗaɗi

[178] Kuma kada waɗanda suka kafirta su yi zaton cewa, lalle ne jinkirin da Muke yi musu alheri ne ga rayukansu. Muna yi musu jinkirin ne domin su ƙara laifi kawai kuma suna da azaba mai wulaƙantarwa

[179] Allah bai kasance yana barin muminai a kan abin da kuke kansa ba, sai* Ya rarrabe mummuna daga mai kyau. Kuma Al lah bai kasance Yana sanar da ku gaibi ba.** Kuma amma Allah Yana zaɓen wanda Ya so daga manzanninSa.*** Saboda haka ku yi imani da Allah da manzanninSa Kuma idan kun yi imani kuma kuka yi taƙawa, to, kuna da lada mai girma

[180] Kuma kada waɗannan da suke yin rowa da abin da Allah Ya ba su daga falalarSa su yi zaton shi ne mafi alheri a gare su A'a, shi mafi sharri ne a gare su. Za a yi musu saƙandami da abin da suka yi rowa da Shi a Ranar ¡iyama Kuma ga Allah gadon sammai da ƙasa yake, kuma Allah, ga abin da kuke aikatawa, Masani ne

[181] Lalle ne, haƙiƙa Allah Ya ji maganar waɗanda suka ce: "Lalle ne, Allah faƙiri ne, mu ne wadatattu." za mu rubuta abin da suka faɗa, da kisan da suka yi wa Annabawa ba da wani haƙƙi ba kuma Mu ce: "Ku ɗanɗani azabar gobara

[182] Wannan (azabar) kuwa saboda abin da hannuwanku suka gabatar ne. Kuma lalle ne Allah bai zama mai zalunci ga bayin sa ba

[183] Waɗanda suka ce: "Lalle ne Allah Ya yi alkawari zuwa gare mu, kada mu yi imani saboda wani Manzo sai ya zo mana da Baiko wadda wuta za ta ci." Ka ce: "Lalle ne wasu manzanni sun je muku, a gabanina, da hujjoji bayyanannu, kuma da abin da kuka faɗa, to, don me kuka kashe su, idan kun kasance masu gaskiya

[184] To, idan sun ƙaryata ka, to lalle ne, an ƙaryata wasu manzanni a gabaninka, sun je musu da hujjoji bayyanannu da littattafai, da kuma Littafi mai haske

[185] Kowane rai mai ɗanɗanar mutuwa ne. Kuma ana cika muku ijarorinku kawai ne a Ranar ¡iyama. To, wanda aka nisantar daga barin wuta, kuma aka shigar da shi Aljanna, to, lalle ne ya tsira. Kuma rayuwar duniya ba ta zama ba face jin daɗin ruɗi

[186] Lalle ne za a jarraba* ku a cikin dukiyarku da rayukanku, kuma lalle ne kuna jin cutarwa mai yawa daga waɗanda aka bai wa Littafi a gabaninku da kuma waɗanda suka yi shirki. Kuma idan kun yi haƙuri, kuma kuka yi taƙawa, to lalle ne, wannan yana daga manyan al'amurra

[187] Kuma a lokacin da Allah Ya riƙi alkawarin waɗanda aka bai wa* Littafi, "Lalle ne kuna bayyana shi ga mutane, kuma ba za ku ɓoye shi ba." Sai suka jefarda shi a bayan bayansu, kuma suka sayi 'yan kuɗi kaɗan da shi. To, tir da abin da suke saye

[188] Kada lalle ka yi zaton waɗanda suke yin farin ciki da abin da suka bayar, kuma suna son a yabe su da abin da ba su aikata ba. To, kada lalle ka yi zaton su da tsira daga azaba. Kuma suna da azaba mai raɗadi

[189] Kuma ga Allah mulkin sammai da ƙasa yake. Kuma Allah, a kan kome, Mai ikon yi ne

[190] Lalle ne, a cikin halittar sammai da ƙasa da saɓawar dare da yini akwai ayoyi ga ma'abuta hankali

[191] Waɗanda suke ambatar Allah a tsaye da zaune da a kan sasanninsu, kuma suna tunani a kan halittar sammai da ƙasa: "Ya Ubangijinmu! Ba Ka halitta wannan a kan banza ba. TsarkinKa! Saboda haka Ka tsare mu daga azabar wuta

[192] Ya Ubangijinmu! Lalle ne Kai, wanda Ka shigar a cikin wuta to, haƙiƙa, Ka tozarta shi kuma babu wasu mataimaka ga Azzalumai

[193] Ya Ubangijinmu! Lalle ne mu mun ji Mai kira yana kira zuwa ga imani cewa, 'Ku yi imani da Ubangijinku.' Sai muka yi imani. Ya Ubangijinmu! Saboda haka Ka gafarta mana zunubanmu, kuma Ka kankare miyagun ayyukanmu daga gare mu. Kuma Ka karɓi rayukanmu tare da mutanen kirki

[194] Ya Ubangijinmu! Ka ba mu abin da Ka yi mana wa'adi (alkawari) a kan manzanninKa, kuma kada Ka tozarta mu a Ranar ¡iyama. Lalle ne Kai, ba Ka saɓawar Alkawari

[195] Saboda haka Ubangijinsu Ya karɓa musu cewa, "Lallene Ni ba zan tozartar da aikin wani mai aiki ba daga gare ku, namiji ne ko kuwa mace, sashenku daga sashe. To, waɗanda suka yi hijira kuma aka fitar da su daga gidajensu, kuma aka cutar da su a cikin hanyaTa, kuma suka yi yaƙi, kuma aka kashe su, lalle ne zan kankare musumiyagun ayyukansu, kuma lalle ne zan shigar da su gidajen Aljanna (waɗanda) ƙoramu ke gudana daga ƙarƙashinsu, a kan sakamako daga wurin Allah. Kuma a wurinSa akwai kyakkyawan sakamako

[196] Kada jujjuyawar waɗanda suka kafirta a cikin garuruwa ta ruɗe ka

[197] Jin daɗi ne kaɗan sa'an nan makomarsu Jahannama ce, kuma tir da shimfiɗa ita

[198] Amma waɗanda suka bi Ubangijinsu da taƙawa suna da Gidajen Aljanna (waɗabda) ƙoramu ke gudana a ƙarƙashinsu suna madawwama a cikinsu, a kan, liyafa daga wurin Allah, kuma abin da ke wurin Allah ne mafi alheri ga barrantattu

[199] Kuma lalle ne daga Mutanen Littafi* haƙiƙa akwai wanda yake yin imani da Allah da abin da aka saukar zuwa gare ka, da abin da aka saukar zuwa gare su, suna masu tawalu'i ga Allah, ba su sayen tamani kaɗan da ayoyin Allah. Waɗannan suna da ijararsu a wurin Ubangijinsu. Lalle ne Allah Mai gaugawar sakamako da yawa ne

[200] Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku yi haƙuri kuma ku yi dauriya, kuma ku yi zaman dako, kuma ku yi taƙawa, tsammaninku za ku ci nasara

[1] Ya ku mutane! Ku bi Ubangijinku da taƙawa Wanda Ya halitta ku daga rai guda, kuma Ya halitta, daga gare shi, ma'auransa, kuma Ya watsa daga gare su maza masu yawa da mata. Kuma ku bi Allah da taƙawa Wanda kuke roƙon juna da (sunan), shi, da kuma zumunta.* Lalle ne Allah Ya kasance, a kanku, Mai tsaro ne

[2] Kuma ku bai wa marayu dukiyoyinsu, kuma kada ku musanya mummuna da mai kyau. Kuma kada ku ci dukiyoyinsu zuwa ga dukiyoyinku. Lalle shi, ya kasance zunubi ne mai girma

[3] Kuma idan kun ji tsoron ba za ku yi adalci ba a cikin marayu,* to, (akwai yadda za a yi) ku auri abin da ya yi muku daɗi daga mata; biyu-biyu, da uku-uku, da huɗu-huɗu. Sa'an nan idan kun ji tsoron ba za ku yi adalci ba, to, (ku auri) guda ko kuwa abin da hannayenku na dama suka mallaka. Wannan shi ne mafi kusantar zama ba ku wuce haddi ba

[4] Kuma ku bai wa mata sadakokinsu da sauƙin bayarwa. Sa'an nan idan suka yafe muku wani abu daga gare shi, da daɗin rai, to, ku ci shi da jin daɗi da sauƙin haɗiya

[5] Kada ku bai wa wawaye* dukiyarku, wadda Allah Ya sanya ta a gare ku, kuna masu tsayuwa (ga gyaranta). Kuma ku ciyar da su a cikinta, kuma ku tufatar da su, kuma ku gaya musu magana sananniya ta alheri

[6] Kuma ku jarraba marayu, har a lokacin da suka isa aure. To, idan kun lura da shiriya daga gare su, to, ku miƙa musu dukiyoyinsu. Kada ku ci ta da ɓarna, kuma da gaggawa kafin su girma. Kuma wanda yake wadatacce, to, ya kama kansa, kuma wanda yake faƙiri, to, ya ci, gwargwadon yadda ya kamata. To, idan kun miƙa musu dukiyoyinsu, sai ku shaidar a kansu. Kuma Allah Ya isa Ya zama Mai bincike

[7] Maza suna da rabo* daga abin da iyaye biyu da mafi kusantar dangi suka bari, kuma mata suna da rabo daga abin da iyaye biyu da mafi kusantar dangi suka bari, daga abin da ya ƙaranta daga gare shi ko kuwa ya yi yawa, rabo yankakke

[8] Kuma idan ma'abuta zumunta da marayu da matalauta suka halarci rabon, to, ku azurta su daga gare shi, kuma ku faɗa musu magana sananniya ta alheri

[9] Kuma waɗanda suke da sun bar* zuriyya masu rauni a bayansu, za su ji tsoro a kansu, su yi sauna, sa'an nan su bi Allah da taƙawa, kuma su faɗi magana madaidaiciya

[10] Lalle ne, waɗanda suke cin dukiyar marayu da zalunci, to, wuta kawai suke ci a cikin jikkunansu, kuma za su shiga cikin wata wuta mai tsanani

[11] Allah Yana yi muku wasiyya a cikin 'ya'yanku; namiji yana da rabon mata biyu. Idan sun kasance mata ne fiye da biyu kuwa, to, suna da biyu daga kashi uku ɗin abin da ya bari, kuma idan ta zama guda ce (kawai) to, tana da rabi. Kuma iyayensa biyu kowane ɗaya daga cikinsu yana da ɗaya daga kashi shida ɗin abin da ya bari idan wani reshe ya kasance gare shi, to, idan reshe bai kasance gare shi ba, kuma iyayensa ne (kawai) suka gaje shi, to, uwa tana da sulusi (ɗaya daga cikin kashi uku). Sa'an nan idan 'yan'uwa sun kasance gare shi, to, uwarsa tana da sudusi (ɗaya daga cikin kashi shida) daga bayan wasiyya wadda ya yi ko kuwa bashi. Ubanninku da 'ya'yan ku, ba ku sani ba, wannensu ne mafi kusantar amfani, a gare ku. Yankawa daga Allah. Lalle ne, Allah Ya kasance Masani Mai hikima

[12] Kuma kuna da rabin abin da matanku na aure suka bari idan reshe bai kasance gare su ba. Sa'an nan idan reshe ya kasance gare su, to, kuna da rubu'i (ɗaya daga cikin kashi huɗu) daga abin da suka barin, daga bayan wasiyya wadda suka yi ko kuma bashi. (Su) kuma suna da rubu'i daga abin da kuka bari idan reshe bai kasance ba gare ku, idan kuwa reshe ya kasance gare ku, to, suna da sumuni (ɗaya daga cikin kashi takwas) daga abin da kuka bari, daga bayan wasiyya wadda kuka yi ko kuwa bashi. Idan wani namiji ya kasance ana gadon sa bisa kalala, ko kuwa wata mace alhali kuwa yana da ɗan'uwa ko 'yar'uwa* to, kowane ɗaya daga cikinsu yana da sudusi (ɗaya daga cikin kashi shida), sai idan sun kasance mafi yawa daga wannan, to, su abokan tarayya ne a cikinsulusi (ɗaya bisa uku), daga bayan wasiyya wadda aka yi ko kuma bashi. Ba da yana mai cutarwa ba, ga wasiyya, daga Allah. Kuma Allah Masani ne Mai haƙuri

[13] Waɗancan iyakokin Allah ne. Wanda ya yi ɗa'a ga Allah da Manzon Sa, (Allah) zai shigar da shi gidajen Aljanna (waɗanda) ɗoramu suna gudana daga ƙarƙashinsu, suna madawwama a cikinsu, kuma wannan shi ne rabo babba

[14] Kuma wanda ya saɓa wa Allah da Manzon Sa, kuma ya ƙetare iyakokin Sa, zai shigarda shi wuta, yana madawwami a cikinta, kuma yana da wata azaba mai walakantarwa

[15] Kuma waɗanda suka je wa alfasha daga matanku, to, ku nemi Shaidar mutane huɗu daga gare ku a kansu. To, idan sun yi shaida, sai ku tsare su a cikin gidaje har mutuwa ta karɓi rayukansu, ko kuwa Allah Ya sanya wata hanya a gare su

[16] Kuma waɗanda (maza biyu) suka je mata* daga ku, to, ku cutar da su, sa'an nan idan sun tuba kuma suka kyautata halayensu, sai ku kau da kai da ga barinsu. Lalle ne Allah Ya kasance Mai kaɓar tuba ne, Mai jin ƙai

[17] Abar da take tuba kawai ga Allah, ita ce ga waɗanda suke aikatawar mugun aiki da jahilci sa'an nan su tuba nan kusa* to, waɗannan Allah Yana karɓar tu barsu kuma Allah Ya kasance Masani ne, Mai hikima

[18] Ba tuba ba ce ga waɗanda suke aikatawar munanan ayyuka har idan mutuwa ta halarci ɗayansu ya ce: "Lalle ne ni, na tuba yanzu," kuma ba tuba ba ce ga waɗanda suke mutuwa alhali kuwa suna kafi rai Waɗannan mun yi musu tattalin wata azaba mai raɗaɗi

[19] Ku waɗanda suka yi imani! Ba ya halatta a gare ku, ku gaji mata a kan tilas kuma kadaku hana su aure domin ku tafi da sashen abin da kuka ba su, face idan suka zo da wata alfasha* bayya nanniya kuma ku yi zamantakewa da su da alheri sa'an nan idan kun ƙi su, to akwai tsammanin ku ƙi wani abu alhali kuwa Allah Ya sanya wani alheri mai yawaa cikinsa

[20] Kuma idan kun yi nufin musanya mata a matsayin wata mata, alhali kuwa kun bai wa ɗayarsu ƙinɗari* to kada ku karɓi kome daga gare, shi, shin, za ku karɓe shi da ƙarya da zunubi bayyananne

[21] Kuma yaya za ku karɓe shi alhali kuwa, haƙiƙa, sashenku ya sadu zuwa ga sashe, kuma sun riƙi alkawari* mai kauri daga gare ku

[22] Kuma kada ku auri abin da ubanninku suka aura daga mata, face abin da ya shige. Lalle ne shi, ya kasance alfasha da abin ƙyama. Kuma ya munana ya zama hanya

[23] An haramta muku uwayenku, da 'ya'yanku, da 'yan'uwanku mata, da goggonninku, da innoninku, da 'ya'yan ɗan'uwa, da 'ya'yan 'yar'uwa, da uwayenku waɗanan da suka shayar da ku mama, da 'yan'uwanku mata na shan mama, da uwayen matanku, da agololinku waɗanda suke cikin ɗakunanku daga matanku, waɗanda kuka yi duhuli da su, kuma idan ba ku yi duhuli da su ba, to, babu laifi* a kanku, da matan 'ya'yanku waɗanda, suke daga tsatsonku, kuma kada ku haɗa tsakanin 'yan'uwa biyu mata, face abin da ya shige. Lalle ne, Allah Ya kasance Mai gafara ne Mai jin ƙai

[24] Da tsararrun auren* wasu maza, face dai abin da hannuwanku suka mallaka. (Ku tsare) Littafin Allah a kanku. Kuma an halatta muku abin da yake bayan wancan. Ku nema da dukiyoyinku, kuna masu yin aure, ba masu yin zina ba. sa'an nan abin da kuka ji daɗi da shi daga gare su, to, ku ba su ijarorinsu bisa farillar sadaki. Babu laifia gare ku ga abin da kuka yi yardatayya** da shi a bayan farillar sadaki. Lalle ne Allah Ya kasance Masani ne, Mai hikima

[25] Kuma wanda* bai sami wadata ba daga cikinku bisa ga ya auri 'ya'ya muminai, to, (ya aura) daga abin da hannuwanku na dama suka mallaka, daga kuyanginku muminai. Kuma Allah ne Mafi sani ga imaninku, sashenku daga** sashe. Sai ku aure su da izinin mutanensu. Kuma ku ba su ijarorinsu bisa ga abin da aka sani, suna masu kamun kai ba masu zina ba, kuma ba masu riƙon abokai ba. To, idan aka aure su, sai kuma suka zo da wata alfasha, to, akwai a kansu rabin abin da ko a kan, 'ya'ya daga azaba. wancan (auren kuyanga) ga wanda ya ji tsoron wahala ne daga gare ku. Kuma ku yi haƙuri shi ne mafi alheri a gare ku. Kuma Allah Mai gafara ne Mai jin ƙai

[26] Allah Yana nufin Ya bayyana muku, kuma Ya shiryar da ku hanyoyin waɗanda suke a gabaninku kuma Ya karɓi tubanku. Kuma Allah Masani ne Mai hikima

[27] Kuma Allah Yana nufin Ya karɓi tubarku. Kuma waɗanda suke bin sha'awoyi suna nufin ku karkata, karkata mai girma

[28] Allah Yana nufin Ya yi muku sauƙi, kuma an halitta mutum yana mai rauni

[29] Ya ku waɗanda suka yi imani! Kada ku ci dukiyoyinku a tsakaninku da yaudara*, face idan ya kasance, daga fatauci ne, bisa yardatayya daga gare ku. Kuma kada ku kashe kanku. Lalle ne Allah Ya kasance, game da ku, Mai jin ƙai ne

[30] Wanda ya aikata wancan bisa ta'adi da zalunci, to, za Mu ƙone shi da Wuta. Kuma wannan ya kasance ga Allah (abu ne) mai sauƙi

[31] Idan kuka nisanci manyan abubuwan da ake hana ku aikatawa, to, za Mu kankare munanan ayyukanku daga gare ku, kuma Mu shigar da ku mashiga ta karimci

[32] Kuma kada ku yi gurin abin da Allah Ya fifita sashenku da shi a kan sashe; maza suna da rabo daga abin da suka tsirfanta, kuma mata suna da rabo daga abin da suka tsirfanta. Ku roƙi Allah daga falalar Sa. Lalle ne Allah Ya kasance ga dukkan kome, Masani

[33] Kuma ga kowa, Mun sanya magada daga abin da mahaifa da mafiya kusancin zumunta suka bari. Kuma waɗanda rantsuwoyinku suka ƙulla* ku ba su rabonsu. Lalle ne, Allah Ya kasance, a kan dukkan kome, Mahalarci

[34] Maza masu tsayuwa ne* a kan mata, saboda abin da Allah Ya fifita sashensu da shi a kan sashe kuma saboda abin da suka ciyar daga dukiyoyinsu. To, salihanmata masu ɗa'a ne, masu tsarewa ga gaibi saboda abin da Allah Ya tsare. Kuma waɗanda kuke tsoron bijirewarsu, to, ku yi musu gargaɗi, kuma ku ƙaurace musu a cikin wuraren kwanciya, kuma ku doke su. Sa'an nan kuma, idan sun yi muku ɗa'a, to, kada ku nemiwata hanya a kansu. Lalle ne Allah Ya kasance Maɗaukaki, Mai girma

[35] Kuma idan kun ji tsoron saɓawar tsakaninsu to ku aika da wani mai sulhu daga mutanensa da wani mai sulhu daga mutanenta*. Idan sun yi nufin gyarawa, Allah zai daidaita tsakaninsu (ma'auran). Lalle ne Allah Ya kasance Masani Mai jarrabawa

[36] Kuma ku bauta wa *Allah kuma kada ku haɗa wani da Shi, kuma ga mahaifa ku yi kyautatawa, kuma ga ma'abucin zumunta da marayu da matalauta, da maƙwabci ma'abucin kusanta, da maƙwabci manisanci, da aboki a gefe da ɗan hanya, da abin da hannuwanku na dama suka mallaka. Lalle ne Allah ba Ya son wanda ya kasance mai taƙama, mai yawan alfahari

[37] Waɗanda suke yin rowa, kuma suna umurnin mutane da yin rowa, kuma suna ɓoyewar abin da Allah Ya ba su na falalarSa. Kuma Mun yi tattali, saboda kafirai, azaba mai walakantarwa

[38] Kuma waɗanda suke ciyar da dukiyoyinsu domin nuna wa mutane, kuma ba su yin imani da Allah, kuma ba su yin imanida Ranar Lahira kuma wanda Shaiɗan ya kasance abokin haɗi a gare shi, to, ya munana ga abokinhaɗi

[39] Kuma mene ne a kansu, idan sun yi imani da Allah, kumada Ranar Lahira, kuma sun ciyar da abin da Allah Ya azurta su, kuma Allah Ya kasance, gare su, Masani

[40] Lalle ne, Allah ba Ya zaluncin gwargwadon nauyin zarra, idan ta kasance alheri ce, zai riɓanya ta, kuma Ya kawo daga gunsa ijara mai girma

[41] To, yaya, idan Mun zo da shaidu daga dukkan al'umma, kuma Muka zo da kai a kan waɗannan, kana mai shaida

[42] A ranar nan, waɗanda suka kafirta kuma suka saɓa wa Manzo, suna gurin da an baje ƙasa dasu, kuma ba su ɓoye wa Allah wani labari

[43] Ya ku waɗanda suka yi imani! Kada ku kusanci salla alhali kuwa kuna masu maye*, sai kun san abin da kuke faɗa kuma haka idan kuna masu janaba, face mai ƙetare hanya, har ku yi wanka. Kuma idan kun kasance majinyata, ko kuwa a kan tafiya ko kuwa wani daga cikinku, idan ya zo daga kashi, ko kuwa kun shafi mata ba ku sami ruwa ba, to ku nufi, fuskar ƙasa mai kyau, ku yi shafa ga fuskokinku da hannuwanku.** Lalle ne Allah Ya kasance Mai yafewa Mai gafara

[44] Shin, ba ka gani ba, zuwa ga waɗanda aka bai wa rabo daga Littafi, suna sayen ɓata, kuma suna neman ku ɓace daga hanya

[45] Kuma Allah ne Mafi sani ga maƙiyanku, kuma Allah Ya isa Ya zama Majibinci, kuma Ya isa Ya zama Mataimaki

[46] Daga waɗanda suka tuba (Yahudu), akwai wasu suna karkatar da magana daga wurarenta suna cewa: "Munjiya* kuma mun ƙiya, kuma ka jiya a wani wurin jiyawa, kuma ra'ina (da ma'anar 'ruɓaɓɓe'), ka tsare mu," domin karkatarwa da harsunansu, kuma domin suka a cikin addini. Kuma da lalle su, sun ce: "Mun jiya kuma mun yi ɗa'a, kuma ka saurara kuma ka dakata mana," haƙiƙa, da ya kasance mafi alheri a gare su, kuma mafi daidaita; amma Allah Ya la'ane su, saboda kafircinsu don haka ba za su yi imani ba, sai kaɗan

[47] Ya ku waɗanda aka bai wa Littafi! Ku yi imani da abinda Muka saukar, yana mai gaskatawa ga abin da yake tare da ku, tun gabanin Mu shafe wasu fuskoki, sa'an nan Mu mayar da su a kan bayayyakinsu, ko Mu la'ane su kamar yadda Muka la'ani masu Asabar. Kuma umurnin Allah ya kasance abin aikatawa

[48] Lalle ne, Allah ba Ya gafarta a yi shirki game da Shi, kuma Yana gafarta abin da yake bayan wannan ga wanda Yake so, kuma wanda ya yi shirki da Allah, to, lalle ne ya ƙirƙiri zunubi mai girma

[49] Shin, ba ka gani ba, zuwa ga waɗanda suke tsarkake kansu? A'a, Allah ne Yake tsarkake wanda Yake so. Kuma ba za a zalunce su da zaren gurtsun dabino ba

[50] Ka duba yadda suke ƙirƙira ƙarya ga Allah! Kuma shi ya isa ga zama zunubi bayyananne

[51] Shin, ba ka gani ba zuwa ga waɗanda aka bai wa rabo da ga Littafi suna imani da gunki da Shaiɗan* kuma suna cewa ga waɗanda suka kafirta: "Waɗannan ne mafiya shiriya daga waɗanda suka yi imani ga hanya

[52] Waɗannan ne waɗanda Allah Ya la'ane su, kuma wanda Allah Ya la'ana to ba za ka sami mataimaki a gare shi ba

[53] Ko suna da rabo ne daga mulki? To, a sa'an nan ba za su iya bai wa mutane hancin gurtsun dabino ba

[54] Ko suna hasadar mutane* ne a kan abin da Allah Ya ba su daga falalar Sa? To, lalle ne, Mun bai wa gidan Ibrahim Littafida hikima kuma Mun ba su mulki mai girma

[55] To, daga cikinsu akwai wanda ya yi imani da shi, kuma daga cikinsu akwai wanda ya kange daga gare shi. Kuma ya isa Jahannama ta huru da shi

[56] Lalle ne waɗanda suka kafirta da ayoyinMu za Mu ƙone su da wuta, ko da yaushe fatunsu suka nuna, sai Mu musanya musu wasu fatun, domin su ɗanɗani azaba. Lalle ne Allah Ya kasance Mabuwayi, Mai hikima

[57] Kuma waɗanda suka imani, kuma suka aikata ayyuka na ƙwarai, za Mu shigar da su gidajen Aljanna, (waɗanda) ƙoramu suna gudana daga ƙarƙashinsu, suna dawwamammu a cikinsu har abada suna da, a cikinsu, matan aure masu tsarki, Kuma Muna shigar da su a wata inuwa matabbaciyar lumshi

[58] Lalle ne Allah Yana umurnin ku ku bayar da amanoni zuwa ga masu su.* Kuma idan kun yi hukunci a tsakanin mutane, ku yi hukunci da adalci. Lalle ne Allah madalla da abin da Yake yi muku wa'azi da shi. Lalle ne Allah Ya kasance Mai ji ne, Mai gani

[59] Ya ku waɗanda suka imani! Ku yi ɗa'a ga Allah, kuma ku yi ɗa'a ga ManzonSa, da ma'abuta al'amari daga cikinku.* Idan kun yi jayayya a cikin wani abu, to ku mayar da shi zuwa ga Allah da Manzon Sa idan kun kasance kuna imani da Allah da Ranar Lahira. wannan ne mafi alheri, kuma mafi kyau ga fassara

[60] Shin, ba ka gani ba, zuwa ga waɗanda suke riyawar cewa suna imani da abin da aka saukar zuwa gare ka da abin da aka saukar daga gabaninka, suna nufin su kai ƙara zuwa ga ¦agutu* alhali kuwa, lalle ne, an umurce su da su kafirta da shi, kuma Shaiɗan yana neman ya ɓatar da su, ɓatarwa mai nisa

[61] Kuma idan aka ce musu: "Ku zo zuwa ga abin da Allah Ya saukar, kuma zuwa ga Manzo" za ka ga munafukai* suna kange mutane daga gare ka, kangewa

[62] To, yaya, idan wata masifa ta same su, saboda abin da hannuwansu suka gabatar sa'an nan kuma su je maka suna rantsuwa da Allah cewa, "Ba mu yi nufin kome ba sai kyautatawa da daidaitawa

[63] Waɗannan ne waɗanda Allah Ya san abin da ke cikin zukatansu. Saboda haka ka kau da kai daga gare su, kuma ka yi musu gargaɗi, kuma ka gaya musu, a cikin sha'anin kansu, magana mai nauyi da fasaha

[64] Kuma ba Mu aiki wani Manzo ba face domin a yi masa ɗa'a da izinin Allah. Kuma da dai lalle su a lokacin da suka zalunci kansu,* sun zo maka sa'an nan suka nemi gafarar Allah kuma Manzo ya nema musu gafara, haƙiƙa, da sun sami Allah Mai karɓar tuba Mai jin ƙai

[65] To, a'aha! Ina rantsuwa da Ubangijinka, ba za su yi imani ba, sai sun yarda da hukuncinka ga abin da ya saɓa a tsakaninsu, sa'an nan kuma ba su sami wani ƙunci a cikin zukatansu ba, daga abin da ka hukunta, kuma su sallama sallamawa

[66] Kuma da dai lalle Mu, Mun wajabta musu cewa, "Ku kashe kanku, ko kuwa ku, fita daga gidajenku," da ba su aikata shi ba, face kaɗan daga gare su. Kuma da dai lalle su sun aikata abin da ake yi musu gargaɗi da shi, haƙiƙa, da ya kasance mafi alheri dagagare su, kuma mafi tsanani ga tabbatarwa

[67] Kuma a sa'an nan, haƙiƙa, da Mun ba su, lada mai girma, daga gun Mu

[68] Kuma lalle ne, da Mun shiryar da su hanya madaidaiciya

[69] Kuma waɗannan da suka yi ɗa'a ga Allah da Mazonsa, to, waɗannan suna tare da waɗanda Allah Ya yi ni'ima a kansu, daga annabawa da masu yawan gaskatawa, da masu shahada* da salihai. kuma waɗannan sun kyautatu ga zama abokan tafiya

[70] Waccan falalar daga Allah take, kuma Allah Ya isa zama Masani

[71] Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku riƙi shirinku* sa'an nan ku fitar da hari jama'a, jama'a ko ku fitar da yaƙi gaba ɗaya

[72] Kuma lalle ne daga cikinku akwai mai fasarwa*. To idan wata masifa ta same ku, sai ya ce: "Lalle ne, Allah Ya yi mini ni'ima domin ban kasance mahalarci tare da su ba

[73] Kuma lalle ne idan wata falala daga Allah ta same ku haƙiƙa, tabbas, yana cewa, kamar wata soyayya ba ta kasance a tsakaninku da shi ba: "Ya kaitona! Da na zama tare da su dai, domin in rabonta da rabo mai girma

[74] Sai waɗanda suke sayar da rayuwar duniya su karɓi ta Lahira su yi yaƙi, a cikin hanyar Allah. Kuma wanda ya yi yaki a cikin hanyar Allah to a kashe shi ko kuwa ya rinjaya, sa'an nan za Mu ba shi ijara mai girma

[75] Kuma mene ne ya same ku, ba ku yin yaƙi a cikin hanyar Allah, da waɗanda aka raunanar daga maza da mata da yara suna cewa: "Ya Ubangijinmu! Ka fitar da mu daga wannan alƙarya wadda mutanenta suke da zalunci, kuma Ka sanya mana majiɓinci daga gunKa, kuma Ka sanya mana mataimaki daga gunKa

[76] Waɗanda suka yi imani, suna yaki a cikin hanyar Allah, kuma waɗanda suka kafirta suna yaƙi a cikin hanyar ¦agutu (Shaiɗan). To, ku yaƙi majiɓintan Shaiɗan. Lalle ne kaidin Shaiɗan ya kasance mai rauni

[77] Shin, ba ka gani ba zuwa ga waɗanda aka ce musu: "Ku kange hannuwanku, kuma ku tsayar da salla, kuma ku bayar da zakka."? To a lokacin da aka wajabta musu yaƙi sai ga wani ɓangare daga cikinsu suna tsoron mutane kamar tsoron Allah ko kuwa mafi tsanani ga tsoron, kuma suka ce: "Ya Ubangijinmu! Don me Ka wajabta yaƙi a kanmu? Me ya hana Ka jinkirta mana zuwa ga wani ajali na kusa?"Ka ce: "Jin daɗin duniya kaɗan ne, kuma Lahira ce mafi alheri ga wanda ya yi taƙawa. Kuma ba a zaluntar ku da sililin hancin gurtsun dabino

[78] Inda duk kuka kasance, mutuwa za ta riske ku, kuma ko da kun kasance ne a cikin ganuwoyi ingatattu!" Kuma idan wani alheri ya same su sai su ce: "Wannan daga wurin Allah ne," kuma idan wata cuta ta same su, sai su ce: "Wannan daga gare ka ne."Ka ce: "Dukkansu daga Allah ne." To, me ya sami waɗannan mutane, ba su kusantar fahimtar magana

[79] Abin da ya same ka daga alheri, to, daga Allah yake, kuma abin da ya same ka daga sharri, to, daga kanka yake, kuma Mun aike ka zuwa ga mutane, (kana) Manzo, kuma Allah Ya isa ga zama shaida

[80] Wanda ya yi ɗa'a ga Manzo, to, haƙiƙa, ya yi ɗa'a ga Allah. Kuma wanda ya juya baya, to, ba Mu aike ka ba don ka zama mai tsaro a kansu

[81] Kuma suna cewa, "Da'a" sa'an nan idan sun fita daga wurinka, sai wata ƙungiya daga cikinsu ta kwana da niyyar wanin abin da take faɗa, alhali kuwa Allah na rubuta abin da suke kwana da niyyarsa. Saboda haka ka kau da kai daga gare su, kuma ka dogara ga Allah, kuma Allah Ya isa ya zama wakili

[82] Shin, ba su kula da Alƙur'ani, kuma da ya kasance daga wurin wanin Allah haƙiƙa, da sun samu, a cikinsa, saɓa wa junamai yawa

[83] Kuma idan wani al'amari* daga aminci ko tsoro ya je musu, sai su watsa shi. Da sun mayar da shi zuwa ga Manzo da ma'abuta al'amari daga gare su, lalle ne, waɗanda suke yin bincikensa, daga gare su, za su san shi. Kuma ba domin falalar Allah ba a kanku da rahamar Sa, haƙiƙa, da kun bi Shaiɗan face kaɗan

[84] Saboda haka, ka* yi yaƙi a cikin hanyar Allah, ba a kallafa maka ba, face a kanka, kuma ka kwaɗaitar da muminai. Akwai tsammanin Allah Ya kange gafin waɗanda suka kafirta, kuma Allah ne Mafi tsananin gafi, kuma Mafi tsananin azabtawa

[85] Wanda ya yi* ceto, ceto mai kyau, zai sami rabo daga gare shi, kuma wanda ya yi ceto, ceto mummuna, zai sami ma'aunidaga gare shi, Kuma Allah Ya kasance, a kan dukkan kome, Mai ƙayyade lokaci

[86] Kuma idan an gaishe* ku da wata gaisuwa, to, ku yi gaisuwa da abin da yake mafi kyau daga gare ta, ko kuwa ku mayar da ita. Kuma Allah Ya kasance a kan dukkan kome Mai lissafi

[87] Allah babu abin bautawa face Shi. Lalle ne haƙiƙa Yana tara* ku har zuwa ga Yinin ¡iyama babu shakka a cikinsa. Kuma wane ne mafi gaskiya daga Allah ga abari

[88] To, mene ne ya same* ku a cikin munafukai kun zama ƙungiya biyu, alhali kuwa Allah ne Ya mayar da su saboda abin da suka tsirfanta? Shin, kuna nufin ku shiryar da wanda Allah Ya ɓatar ne? Kuma wanda Allah Ya ɓatar to ba za ka sami wata hanya ba zuwa gare shi

[89] Suna gurin ku kafirta kamar yadda suka kafirta, domin ku kasance daidai. Saboda haka kada ku riƙi wasu masoya daga cikinsu, sai sun yo hijira a cikin hanyar Allah. Sa'an nan idan sun juya, to, ku kama su kuma ku kashe su inda duk kuka same su. Kuma kada ku riƙi wani masoyi daga gare su ko wani mataimaki

[90] Face dai waɗanda suke saduwa zuwa ga wasu mutane waɗanda a tsakaninku da su akwai alkawari, ko kuwa waɗanda suke sun je muku (domin) ƙirazansu sun yi ƙunci ga su yake ku, ko su yaƙi mutanensu. Kuma da Allah Ya so lalle ne, da Ya ba su iko a kanku, sa'an nan, haƙika, su yake ku. To, idan sun nisance ku sa'an nan ba su yaƙe ku ba, kuma suka jefa sulhu zuwa gare ku, to, Allah bai sanya wata hanya ba, a gare ku, a kansu

[91] Za ku sami wasu* suna nufin su amintar da ku kuma su amintar da mutanensu, ko da yaushe aka mayar da su ga fitina, sai a dulmuya su a cikinta. To, idan ba su nisance ku ba, kuma sun jefa sulhu zuwa gare ku, kuma sun kange hannuwansu, to, ku kama su, kuma ku kashe su inda duk kuka kama su, kuma waɗannan, Mun sanya muku dalili bayyanannea kansu

[92] Kuma ba ya kasancewa* ga mumini ya kashe wani mumini, face bisa ga kuskure. Kuma wanda ya kashe mumini bisa ga kuskure, sai ya 'yanta wuya mumina tare da miƙa diyya ga mutanensa, ace idan sun bari sadaka. Sa'an nan idan (wanda aka kashe) ya kasance daga wasu mutane maƙiya a gare ku, kuma shi muminine, sai ya 'yanta wuya mumina. Kuma idan ya kasance daga wasu mutane ne (waɗanda) a tsakaninku da tsakaninsu akwai alkawari, sai ya bayar da diyya ga mutanensa, tare da 'yanta wuya mumina. To, wanda bai sami (wuyan ba) sai azumin watanni biyu jere, domin tuba daga Allah. Kuma Allah Ya kasance Masani, Mai hikima

[93] Kuma wanda ya kashe wani mumini da ganganci,* to, sakamakonsa Jahannama, yana madawwami a cikinta kuma Allah Ya yi fushi a kansa, kuma Ya la'ane shi, kuma Ya yi masa tattalin azaba mai girma

[94] Ya ku waɗanda suka yi imani! Idan kun yi tafiya (a cikin ƙasa), domin jihadi, to, ku nemi bayani.* Kuma kada ku ce wa wanda ya jifa sallama zuwa gare ku: "Ba Musulmi kake ba." Kuna neman hajar rayuwar duniya, to, a wurin Allah akwai ganimomi masu yawa. Kamar wannan ne kuka kasance a gabanin ku musulunta, sa'an nan Allah Ya yi muku falala. Saboda haka ku zan neman bayani. Lalle ne Allah Ya kasance, ga abin da kuke aikatawa, Masani

[95] Masu zama* daga barin yaƙi daga muminai, wasun ma'abuta larura da masu jihadi a cikin hanyar Allah da dukiyoyinsu da rayukansu, ba su zama daidai. Allah Ya fifita masu jihadi da dukiyoyinsu da rayukansu a kan masu zama, ga daraja. Kuma dukansu Allah Ya yi musu alkawari da abu mai kyau.** Kuma Allah ya fifita masu jihadi a kan masu zama da lada mai girma

[96] Darajoji daga gare Shi da gafara da rahama. Kuma Allah Ya kasance Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[97] Lalle ne, waɗanda mala'iku* suka karɓi rayukansu, (alhali) suna masu zaluntar kansu, sun ce (musu): "A cikin me kuka kasance?" (Su kuma) suka ce: "Mun kasance waɗanda aka raunana a cikin ƙasa." Suka ce: "Ashe ƙasar Allah ba ta kasance mayalwaciya ba, domin ku yi hijira a cikinta?" To, waɗannan makomarsu Jahannama ce. Kuma ta munana ta zama makoma

[98] Face waɗanda aka raunana daga maza da mata da yara waɗanda ba su iya yin wata dabara, kuma ba su shiryuwa ga hanya

[99] To, waɗannan akwai tsammanin Allah Ya yafe laifi daga gare su, kuma Allah Ya kasance Mai yafewa ne, Mai gafara

[100] Kuma wanda ya yi hijira a cikin hanyar* Allah, zai samu, a cikin ƙasa, wuraren juyawa masu yawa da yalwa. Kuma wanda ya fita daga gidansa yana mai hijira zuwa ga Allah da ManzonSa, sa'an nan kuma mutuwa ta riske shi, to, lalle ne, ladarsa ta auku ga Allah, Kuma Allah Ya kasance, a gare ku, Mai gafara, Mai jin ƙai

[101] Kuma idan kun yi tafiya a cikin ƙasa to, babu laifi a kanku ku rage* daga salla idan kun ji tsoron waɗanda suka kafirta su fitine ku. Lalle ne kafirai sun kasance, a gare ku, maƙiyi bayyananne

[102] Kuma idan ka kasance a cikinsu, sai ka tsayar musu da salla, to, wata ƙungiya daga gare su ta tsaya tare da kai, kuma sai su riƙe makamansu. Sa'an nan idan sun yi salla, to, sai su kasance daga bayanku. Kuma wata ƙungiya ta dabam (ta) waɗanda ba su yi sallar ba, ta zo, sa'an nan su yi sallar tare da kai. Kuma su riƙi shirinsu da makamansu. Waɗanda suka kafirta sun yi gurin da dai kuna shagala daga makamanku da kayanku domin su karkata a kanku, karkata guda. Kuma babu laifi, a kanku idan wata cuta daga ruwan sama ta kasance a gare ku, ko kuwa kun kasance masu jinya ga ku ajiye makamanku kuma dai ku riƙi shirinku. Lalle ne, Allah Ya yi tattali, ga kafirai, azaba mai walakantarwa

[103] Sa'an nan idan kun ƙare salla, to ku ambaci Allah tsaye da zaune da a kan sasanninku. Sa'an nan idan kun natsu, to, ku tsayar da Salla. Lalle ne salla ta kasance a kan muminai, farilla mai ƙayyadaddun lokuta

[104] Kuma kada ku sassauta a cikin neman mutanen idankun kasance kuna jin zogi, to, lalle su ma, suna jin zogi kamar yadda kuke jin zogi. Kuma kuna tsammani, daga Allah, abin da ba su tsammani. Kuma Allah Ya kasance Masani Mai hikima

[105] Lalle ne, Mu, Mun saukar,* zuwa gare ka, Littafi da gaskiya, domin ka yi hukunci a tsakanin mutane da abin da Allah Ya nuna maka, kuma kada ka kasance mai husuma domin masu yaudara

[106] Kuma ka nemi Allah gafara. Lalle ne Allah Ya kasance Mai gafara, Mai jin ƙai

[107] Kuma kada ka yi jayayya domin tunkuɗe wa waɗanda suka yaudari kansu. Lalle ne Allah ba Ya son wanda ya kasance mai yawan ha'inci mai yawan zunubi

[108] Suna neman ɓoyewa daga mutane kuma ba su nemanɓoyewa daga Allah, alhali kuwa Shi Yana tare da su a lokacin da suke kwana da niyyar yin abin da ba Ya yarda da shi daga maganar. Kuma Allah Ya kasance ga abin da suke aikatawa Mai kewayewa

[109] Ga ku, ya waɗannan*! Kun yi jidali, domin tunkuɗe musu (kunya) a cikin rayuwar duniya, to, wane ne zai yi jidali domin tunkuɗe musu a Ranar ¡iyama? Ko kuwa wane ne zai kasance wakili a kansu

[110] Kuma wanda ya aikata cuta ko kuwa ya zalunci kansa, sa'an nan kuma ya nemi Allah gafara, zai sami Allah Mai gafara, Mai jin ƙai

[111] Kuma wanda ya yi tsirfanci zunubi, to yana tsirfarsa ne a kan kansa kawai. Kuma Allah Ya kasance Masani, Mai hikima

[112] Kuma wanda ya yi tsiwirwirin kuskure ko kuwa zunubi sa'an nan kuma ya jefi wani barrantacce da shi, to, lalle ne ya tattali ƙirƙiren ƙarya da zunubi bayyananne

[113] Kuma ba domin falalar Allah ba, a kanka, da rahamarSa, haƙiƙa, da wata ƙungiya daga gare su ta himmatu ga su ɓatar da kai. Kuma ba su ɓatarwa face kansu, kuma ba su cutar ka daga kome, Kuma Allah Ya saukar da Littafi da hikima gare ka, kuma Ya sanar da kai abin da ba ka kasance ka sani ba. Kuma falalar Allah ta kasance mai girma a gare ka

[114] Babu wani alheri a cikin masu yawa daga ganawarsu* face wanda ya yi umurni da wata sadaka ko kuwa wani alheri ko kuwa gyara a tsakanin mutane. Wanda ya aikata haka domin neman yardodin Allah to za Mu ba shi lada mai girma

[115] Kuma wanda ya saɓa wa* Manzo daga bayan shiriya ta bayyana a gare shi, kuma ya bi wanin hanyar muminai, za Mu jiɓintar masa abin da ya jiɓinta, kuma Mu ƙone shi da Jahannama. Kuma ta munana ta zama makoma

[116] Lalle ne, Allah ba Ya gafarta a yi shirki da Shi, kuma Yana gafarta abin da yake bayan wannan, ga wanda Yake so. Kuma wanda ya yi shirki da Allah, to, lalle ne ya ɓace ɓata mai nisa

[117] Ba su kiran kowa, baicin Shi, face mata kuma ba su kiran kowa face Shaiɗan, mai tsaurin kai

[118] Allah Ya la'ane shi. Kuma ya ce: "Lalle ne, za ni riƙi rabo yankakke,* daga bayinKa

[119] Kuma lalle ne, ina ɓatar da su, kuma lalle ne ina sanya musu guri, kuma lalle ne ina umurnin su domin su katse* kunnuwan dabbobi, kuma lalle ne ina umurnin su domin su canza halittar Allah." Kuma wanda ya riƙi Shaiɗan majiɓinci, baicin Allah, to, haƙiƙa ya yi hasara, hasara bayyananniya

[120] Yana yi musu alkawari, kuma yana sanya musu guri, alhali Shaiɗan ba ya yi musu wani wa'adin kome face ruɗi

[121] Waɗannan matattararsu Jahannama ce, kuma ba samun makarkata daga gare ta

[122] Kuma waɗanda suka yi imani, kuma suka aikata ayyukan ƙwarai, za mu shigar da su gidajen Aljanna (waɗanda) ƙoramu suna gudana a ƙarƙashinsu, suna masu dawwama a cikinsu har abada bisa ga wa'adin Allah tabbatacce. Wane ne mafi gaskiya daga Allah ga magana

[123] (Al'amari) bai zama gurace- guracenku ba, kuma* ba gurace- guracen Mutanen Littafi ba ne. Wanda ya aikata mummunan aiki za a saka masa da shi kuma ba zai sami wani masoyi ba, baicin Allah, kuma ba zai sami mataimaki ba

[124] Kuma wanda ya yi aiki daga ayyukan ƙwarai, namiji ne ko kuwa mace, alhali kuwa Yana mumini, to, waɗannan suna shiga Aljanna kuma ba za a zalunce su da gwargwadon hancin gurtsun dabi no ba

[125] Kuma wane ne ya fi kyau ga addini daga wanda ya sallama fuskarsa ga Allah, alhali kuwa yana mai kyautatawa kuma ya bi aƙidar Ibrahim, Yana mai karkata zuwa ga gaskiya? Allah Ya riƙi Ibrahim badaɗayi

[126] Kuma Allah ke da* (mallakar) abin da ke cikin sammai da kuma abin da ke cikin ƙasa kuma Allah Ya kasance, a dukkan, kome, Mai kewayewa

[127] Suna yi maka fatawa a cikin sha'anin mata. Ka ce: "Allah Yana bayyana fatawarku a cikin sha'aninsu, da abin da ake karantawa a kanku a cikin Littafi, a cikin sha'anin marayun mata waɗanda ba ku ba su abin da aka rubuta musu* (na gado) ba, kuma kuna kwaɗayin ku aure su, da sha'anin waɗanda aka raunana daga yara, da sha'anin tsayuwarku ga marayu da adalci. Kuma abin da kuka aikata daga alheri, to, lalle ne, Allah Ya kasance Masani a gare shi

[128] Kuma idan wata mace ta ji tsoron ƙiyo daga mijinta ko kuwa bijirewa to, babu laifi a kansu su yi sulhu a tsakaninsu, sulhu (mai kyau) Kuma yin sulhu ne mafi alheri. Kuma an halartar wa rayuka yin rowa. Kuma idan kun kyautata, kuma kuka yi taƙawa, to, lalle ne, Allah Ya kasance, ga abin da kuke aikatawa, Masani

[129] Kuma ba za ku iya yin adalci ba a tsakanin* mata ko da kun yi kwaɗayin yi. Saboda haka kada ku karkata, dukan karkata, har ku bar ta kamar wadda aka rataye. Kuma idan kun yi sulhu, kuma kuka yi taƙawa, to, lalle ne Allah Ya kasance Mai gafara, Mai jin ƙai

[130] Kuma idan sun rabu, Allah zai wadatar da kowanne daga yalwarSa. Kuma Allah Ya kasance Mayalwaci, Mai hikima

[131] Kuma Allah ne da mulkin abin da ke cikin sammai da abin da ke cikin ƙasa. Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun yi wasiyya ga waɗanda aka bai wa Littafi a gabaninku, da ku, cewa ku bi Allah da taƙawa, kuma idan kun kafirta, to, lalle ne, Allah Yana da abin da yake cikin sammai da abin da yake cikin ƙasa. Kuma Allah Ya kasance wadatacce, Godadde

[132] Kuma Allah ne da mulkin abin da yake cikin sammai da abin da yake cikin ƙasa, kuma Allah Ya isa Ya zama wakili

[133] Idan Ya so, za Ya tafi da ku, ya ku mutane! kuma Ya zo da wasu. Allah Ya kasance a kan haka, Mai ikon yi ne

[134] Wanda ya kasance* Yana nufin sakamakon duniya, to, a wurin Allah sakamakon duniya da Lahira yake. Kuma Allah Ya kasance Mai ji, Mai gani

[135] Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku kasance masu tsayuwa da adalci, masu shaida* saboda Allah, kuma ko da a kanku ne ko kuwa, mahaifa da mafi kusantar zumunta, ko (wanda ake yi wa shaida ko a kansa) ya kasance mawadaci ko matalauci, to, Allah ne Mafi cancanta da al'amarinsu. Saboda haka, kada ku bibiyi son zuciya, har ku karkata. Kuma idan kuka karkatar da magana, ko kuwa kuka kau da kai, to lalle ne Allah Ya kasance Masani ga abin da kuke aikatawa

[136] Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku yi imani* da Allah da Manzonsa, da Littafin da Ya sassaukar ga ManzonSa da Littafin nan wanda Ya saukar daga gabani. To, wanda ya kafirta da Allah da mala'ikunSa, da LittattafanSa, da ManzanninSa, da Ranar Lahira, to, lalle ne ya ɓace, ɓata mai nisa

[137] Lalle ne waɗanda suka yi imani, sa'an nan kuma suka kafirta, sa'an nan kuma suka yi imani, sa'an nan kuma suka kafirta sa'an nan kuma suka ƙara kafirci, Allah bai kasance Yana gafarta musu ba, kuma ba zai shiryar da su ga Hanya ba

[138] Ka yi wa munafukai bushara da cewa lalle ne suna da azaba mai raɗaɗi

[139] Waɗanda suke riƙon kafirai masoya, baicin muminai. Shin suna neman izza ne a wurinsu? To, lalle ne izza ga Allah take gaba ɗaya

[140] Kuma lalle ne Ya sassaukar* muku a cikin Littafi cewa idan kun ji ayoyin Allah, ana kafirta da su, kuma ana izgili da su, to, kada ku zauna tare da su, sai sun shiga cikin wani labari. Lalle ne ku, a lokacin nan misalinsu kuke. Lalle ne, Allah Mai tara munafukai da kafirai ne a cikin Jahannama gaba ɗaya

[141] Waɗanda suke jiran dako game da ku; har idan wata nasara daga Allah ta kasance a gare ku, sai su ce: "Ashe, ba mu kasance tare da ku ba?" Kuma idan wani rabo ya samu ga kafirai sai su ce: "Ashe ba mu rinjaye ku ba, kuma muka tsare ku daga muminai?" To, Allah ne Yake yin hukunci tsakaninku a Ranar ¡iyama, kuma Allah ba zai sanya hanya ba ga kafirai a kan muminai

[142] Lalle ne munafukai suna yaudarewa da Allah, alhali kuwa Shi ne mai yaudarasu; kuma idan sun tashi zuwa ga salla, sai su tashi suna masu kasala. Suna nunawa mutane, kuma ba su ambatar Allah sai kaɗan

[143] Masu kai-kawo ne a tsakanin wancan; ba zuwa ga waɗannan ba, kuma ba zuwa ga waɗannan ba. Kuma wanda Allah Ya ɓatar, to, ba za ka samar masa wata Hanya ba

[144] Ya ku waɗanda suka yi imani! Kada ku riƙi kafirai masoya, baicin muminai. Shin, kana nufin ku sanya wa Allah dalili bayyananne a kanku

[145] Lalle ne, manafukai suna a magangara mafi ƙasƙanci daga wuta. Kuma ba za ka sama musu mataimaki ba

[146] Sai waɗanda suka tuba, kuma suka gyara, kuma suka nemi fakuwa ga Allah, kuma suka tsarkake addininsu domin Allah, to, waɗannan suna tare da muminai, kuma Allah zai bai wa muminai lada mai girma

[147] Mene ne Allah zai amfana da yi maku azaba idan kun gode, kuma kun yi imani? Allah Ya ksance Mai godiya Masani

[148] Allah ba Ya son bayyanawa da munana daga magana* face ga wanda aka zalunta. Kuma Allah Ya kasance Mai ji, Masani

[149] Idan kun bayyana alheri, ko kuwa kuka ɓoye shi, ko kuwa kuka yafe laifi daga cuta, to, lalle ne Allah Ya kasance Mai yafewa, Mai ikon yi

[150] Lalle ne, waɗanda uke kafirta da Allah da ManzonSa kuma suna nufin su rarrabe* a tsakanin Allah da manzanninSa, kuma suna cewa: "Muna imani da sashe, kuma muna kafirta da sashe." Kuma suna nufin su riƙi hanya a tsakanin wannan

[151] Waɗannan su ne kafirai sosai, kuma Mun yi tattali, domin kafirai, azaba mai walakantarwa

[152] Kuma waɗanda suka yi imani da Allah da manzanninSa, kuma ba su rarrabe a tsakanin kowa ba daga gare su, waɗannan za Mu ba su ijarorinsu, kuma Allah Ya kasance Mai gafara, Mai jin ƙai

[153] Mutanen Littafi suna tambayar ka ka saukar da wani littafi daga sama, a kansu, to, lalle ne sun tambayi Musa mufa girma daga wannan, suka ce: "Ka nuna mana Allah bayyane." Sai tsawa ta kama su saboda zaluncinsu, sa'an nan kuma suka riƙi maraƙi (abin bautawa) bayan hujjoji bayyanannu sun je musu. Sa'an nan Muka yafe laifi daga wancan. Kuma Mun bai wa Musa dalili bayyananne

[154] Kuma Muka ɗaukaka dutse sama da su, saboda alkawarinsu, kuma Muka ce musu: "Ku shiga ƙofar kuna masu tawali'u," Kuma Muka ce musu: "Kada ku ƙetare haddi a cikin Asabat," kuma Muka riƙi alkawari mai kauri daga gare su

[155] To, saboda warwarewarsu ga alkawarinsu, da kafirtarsu da ayoyin Allah, da kisansu ga Annabawa, ba da hakki ba, da maganarsu: "Zukatanmu suna cikin rufi." A'a, Allah ne Ya yunƙe a kansu saboda kafircinsu, saboda haka ba za su yi imani ba face kaɗan

[156] Kuma saboda kafircinsu da faɗarsu, a kan Maryama, ƙiren ƙarya mai girma

[157] Da faɗarsu:* "Lalle ne mu, mun kashe Masihu isa ɗan Maryama Manzon Allah," alhali kuwa ba su kashe shi ba, kuma ba su kere shi ba, kuma ammaan kamanta shi ne a gare su. Lalle ne waɗanda sauka saɓa wa juna a cikin sha'aninsa lalle ne, suna shakka daga gare, shi, ba da wani ilmi face bin zato kuma ba su kashe shi ba bisa ga yaƙini

[158] A'a, Allah Ya ɗauke shi zuwa gare Shi, kuma Allah Ya kasance Mabuwayi, Mai hikima

[159] Kuma babu kowa daga Mutanen Littafi,* face lalle yana imani da shi a gabanin mutuwarsa, kuma a Ranar ¡iyama yana kasancewa mai shaida, a kansu

[160] To, saboda zalunci daga waɗanda suka tuba (Yahudu) Muka haramta musu abubuwa masu daɗi waɗanda aka halatta su a gare su, kuma saboda taushewarsu daga hanyar Allah da yawa

[161] Da karɓarsu ga riba, alhali kuwa an hana su daga gare ta, da cin su ga dukiyar mutane daƙarya. Kuma Muka yi tattali, domin kafirai, azaba mai raɗaɗi

[162] Amma tabbatattu* a cikin ilmi daga gare su, da muminai, suna imani da abin da aka saukar zuwa gare ka, da abin da aka saukar daga gabaninka, madalla da masu tsai da salla, da masu bayar da zakka, da masu imani daAllah da Ranar Lahira. Waɗannan za Mu ba su lada mai girma

[163] Lalle ne Mu, Mun* yi wahayi zuwa gare ka, kamar yadda Muka yi wahayi zuwa ga Nuhu da annabawa daga bayansa. Kuma Mun yi wahayi zuwa ga Ibrahima da Isma'ila da Is'haƙa da Yaƙubu da jikoki da isa da Ayuba da Yunusa da Haruna da Sulaiman. Kuma Mun bai wa Dawuda zabura

[164] Da wasu Manzanni, haƙi ƙa, Mun ba da labarinsu a gare ka daga gabani, da wasu manzanni waɗanda ba Mu ba da labarinsu ba a gare ka, kuma Allah Ya yi magana da Musa, magana sosai

[165] Manzanni masu bayar da bushara kuma masu gargaɗi domin kada wata hujja ta kasance ga mutane a kan Allah bayan Manzannin. Kuma Allah ya kasance Mabuwayi, Mai hikima

[166] Amma Allah Yana shaida da abin da Ya saukar zuwa gare ka. Ya saukar da shi da saninSa. Kuma mala'iku suna shaida. Kuma Allah Ya isa Ya zama shaida

[167] Lalle ne, waɗanda suka kafirta kuma suka kange (wasu mutane) daga hanyar Allah, haƙiƙa, sun ɓace, ɓata mai nisa

[168] Lalle ne waɗanda suka kafirta, kuma suka yi zalunci, Allah bai kasance Yana yi musu gafara ba, kuma ba Ya shiryar da su ga hanya

[169] Face hanyar Jahannama, suna masu dawwama a cikinta har abada, kuma wannan ya kasance, ga Allah, mai sauƙi

[170] Ya ku mutane! Haƙiƙa, Manzo ya je muku da gaskiya daga Ubangijinku. Saboda haka ku yi imani ya fi zama alheri a gare ku. Kuma idan kun kafirta, to, Allah Yana da abin da ke cikin sammai da ƙasa. Kuma Allah Ya kasance Masani, Mai hikima

[171] Ya Mutanen Littafi! Kada ku zurfafa a cikin addininku. Kuma kada ku faɗa, ga Allah, face gaskiya. Abin da aka sani kawai, Masi hu isa ɗan Maryama Manzon Allah ne, kuma kalmarSa, ya jefa ta zuwa ga Maryama, kuma ruhi ne daga gare Shi. Saboda haka, ku yi imani da Allah da manzanninSa, kuma kada ku ce, "Uku". Ku hanu (daga faɗin haka) ya fi zama alheri a gare ku. Abin da aka sani kawai, Allah Ubangiji ne Guda. TsarkinSa ya tabbata daga wani abin haifuwa ya kasance a gare Shi! Shi ne da abin da ke cikin sammai da abin da ke cikin ƙasa kuma Allah Ya isa Ya zama wakili

[172] Masihu ba ya ƙyamar ya kasance bawa ga Allah, kuma haka mala'ikun nan makusanta. Kuma wanda ya yi ƙyamar bautarSa kuma yi yi girman kai, to, zai tara su zuwa gare shi gaba ɗaya

[173] To, amma waɗanda suka yi imani, kuma suka aikata ayyukan ƙwaiai, to za Ya cika musu ijarorinsu, kuma Yana ƙara musu daga falalarSa. Kuma amma waɗanda suka yi ƙyama, kuma suka yi girman kai, to, za Ya yi musu azaba, azaba mai raɗɗi kuma ba su samun wani masoyi domin kansu, baicin Allah, kuma ba su samun mataimaki

[174] Ya ku mutane! Haƙiƙa wani dalili daga Ubangijinku ya je muku kuma Mun saukar da wani haske, bayyananne zuwa gare ku

[175] To, amma waɗanda suka yi imani da Allah kuma suka faku a gare Shi, to, zai shigar da su cikin wata rahama daga gare Shi da wata falala, kuma Ya shiryar da su zuwa gare Shi ga tafarki madaidaici

[176] Suna yi maka fatawa.* Ka ce: "Allah Yana bayyana muku fatawa a cikin 'Kalala."' Idan mutum ya halaka, ba shi da, reshe kuma yana da 'yar'uwa, to, tana da rabin abin da ya bari, kuma shi yana gadon ta, idan wani reshe bai kasance ba a gare ta. Sa'an nan idan ('yan'uwa mata) suka kasance biyu, to suna da kashi biyu daga kashi uku ɗin abin da ya bari. Kuma idan sun kasance, 'yan'uwa, maza da mata to namiji yana da misalin rabon mata biyu. Allah Yana bayyanawa a gare ku, domin kada ku ɓace. Kuma Allah ne, Masani ga dukan kome

[1] Ya ku waɗanda suka yi imani! ku cika alkawurra. An halatta muku dabbobin jin daɗi face abin da ake karantawa a kanku, ba kuna masu halattar da farauta ba alhali kuwa kuna masu harama. Lalle ne, Allah Yana hukunta abin da yake nufi

[2] Ya ku waɗanda suka yi imani! kada ku halattar da ayyukan ibadar Allah game da hajji, kuma da wata mai alfarma, kuma da hadaya, kuma da ratayar raƙuman hadaya, kuma da masu nufin ¦aki mai alfarma, suna neman falala daga Ubangijinsu da yarda. Kuma idan kun kwance harama, to, ku yi farauta. Kuma kada ƙiyayya da wasu mutane ta ɗauke ku, domin sun kange ku daga Masallaci Mai alfarma, ga ku yi zalunci. Kuma ku taimaki juna a kan aikin ƙwarai da taƙawa. Kuma kada ku taimaki juna a kan zunubi da zalunci, kuma ku bi Allah da taƙawa. Lalle ne Allah Mai tsananin uƙuba ne

[3] An haramta muku mushe da jini da naman alade da abin da aka ambaci sunan wanin Allah a gare shi, da maƙararriya da jefaffiya da mai gangarowa da sokakkiya, da abin da masu dagi suka ci, face abin da kuka yanka, da abin da aka yanka a kan gunki (shi ma an haramta). Kuma kada ku yi rabo da kibiyoyi na caca wannan fasiƙanci ne, A yau waɗanda suka kafirta sun yanke ƙauna daga addininku. Saboda haka kada ku ji tsoronsu kuma ku ji tsoroNa. A yau Na kammala muku addininku, Kuma Na cika ni'imaTa a kanku, Kuma Na yarda da Musulunci ya zama addini a gare ku. To, wanda aka sanya wa lalura a cikin yunwa mai tsanani, ba yana mai karkata zuwa ga wani zunubi ba, to, lalle ne Allah Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[4] Suna tambayar ka cewa mene ne aka halatta musu? Ka ce: "An halatta muku abubuwa masu daɗi da abin da kuka sanar (farauta) daga masu yin miki, kuna masu sakinsu daga hannuwanku, kuna sanar da su daga abin da Allah Ya sanar da ku. To, ku ci daga abin da suka kama saboda ku, kuma ku ambaci sunan Allah a kansa, kuma ku bi Allah da taƙawa. Lalle ne Allah Mai gaugawar sakamako da yawa ne

[5] A yau an halatta muku abubuwa masu daɗi kuma abincin waɗanda aka bai wa Littafi halal ne a gare ku, kuma abincinku halal ne a gare su, da mata masu kamun kai daga muminai da mata 'ya'ya daga waɗanda aka bai wa Littafi* a gabaninku idan kun je musu da sadakokinsu, kuna masu yin aure, ba masu yin zina ba, kuma ba masu riƙon abokai ba. Kuma wanda ya kafirta da imani to, lalle ne aikinsa ya ɓaci, kuma shi, a cikin Lahira, yana daga masu hasara

[6] Ya ku waɗanda suka yi imani! idan kun tashi* zuwa ga salla, to, ku wanke fuskokinku da hannuwanku zuwa ga magincirori, kuma ku yi shafa ga kanunku, kuma ku (wanke) ƙafafunku zuwa idanun sawu biyu. Kuma idan kun kasance masu janaba, to, ku yi tsarki, kuma idan kun kasance majinyata, ko kuwa a kan tafiya, ko kuwa ɗaya daga gare ku ya zo daga kashi, ko kuka yi shafayyar juna da mata, sa'an nan ba ku sami ruwa ba to ku yi nufin wuri** mai kyau, sa'an nan ku yi shafa ga fuskokinku da hannuwanku daga gare shi. Allah ba Ya nufi domin Ya sanya wani ƙunci a kanku, kuma amma Yana nufi domin Ya cika ni'imarSa a kanku, tsammaninku kuna godewa

[7] Kuma ku tuna ni'imar Allah akanku da alkawarinku wanda Ya ɗaure ku da shi, a lokacin da kuka ce: "Mun ji kuma mun yi ɗa'a Kuma ku bi Allah da taƙawa. Lalle ne Allah Masani ne ga abin da ke a cikin zukata

[8] Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku kasance masu tsayin daka domin Allah masu shaida da adalci. Kuma kada ƙiyayya da wasu mutane ta ɗauke ku a kan ba za ku yi adalci ba. Ku yi adalci Shi ne mafi kusa ga taƙawa. Kuma ku bi Allah da taƙawa. Lalle Allah Masani ne ga abin da kuke aikatawa

[9] Allah Ya yi wa'adi ga waɗanda suka yi imani, kuma suka aikata ayyukan ƙwarai. Suna da wata gafara da lada mai girma

[10] Kuma waɗanda suka kafirta, kuma suka ƙaryata, game da ayoyinMu, waɗannan su ne abokan wuta

[11] Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku tuna ni'imar Allah a kanku a lokacin da wasu mutane suka yi niyyar su shimfiɗa hannuwansu zuwa gare ku* sai Ya kange hannuwansu daga gare ku, kuma ku bi Allah da taƙawa. Kuma sai muminai su dogara ga Allah kawai

[12] Kuma lalle Allah Ya riƙi alkawarin Bani lsra' ila kuma Muka ayyana wakilai goma sha biyu* daga gare su kuma Allah Ya ce: "Lalle ne Ni, Ina tare da ku, haƙiƙa, idan kun tsayar da salla, kuma kun bayar da zakka, kuma kun yi imani da manzanni Na, kuma kuka taimake su, kuma kuka bai wa Allah rance mai kyau, haƙiƙa, Ina kankare laifukanku daga gare ku, kuma haƙiƙa, Ina shigar da ku gidajen Aljanna (waɗanda) ƙoramu sana gudana a ƙarƙashinsu, sa'an nan wanda ya kafirta a bayan wannan daga gare ku, to, lalle ne, ya ɓace daga tsakar hanya

[13] To, saboda warwarewarsu ga alkawarinsu Muka la'ane su, kuma Muka sanya zukatansu ƙeƙasassu, suna karkatar da magana daga wurarenta, kuma suka manta da wani yanki daga abin da aka tunatar da su da shi, kuma ba za ka gushe ba kana tsinkayar yaudara daga gare su face kaɗan daga gare su. To, ka yafe laifi daga gare su, kuma ka kau da kai. Lalle ne, Allah Yana son masu kyautatawa

[14] Kuma daga waɗanda suka ce: "Lalle ne mu Nasara ne" Mun riƙi alkawarinsu, sai suka manta da wani yanki daga abin da aka tunatar da su da shi, sai Muka shushuta adawa da ƙeta a tsakaninsu har ya zuwa ga Ranar ¡iyama. Kuma Allah zai ba su labari da abin da suka kasance suna sana'antawa

[15] Ya Mutanen littafi! Lalle ne, Manzon Mu ya je muku, yana bayyana muku abu mai yawa daga abin da kuka kasance kuna ɓoyewa daga Littafi, kuma yana rangwame daga abu mai yawa. Haƙiƙa, wani haske da wani Littafi mai bayyanawa ya je muku daga Allah

[16] Dashi, Allah Yana shiryar da wanda ya bi yardarsa zuwa ga hanyoyin aminci, kuma Yana fitar da su daga duffai zuwa ga haske da izninsa, kuma Yana shiryar da su zuwa ga hanya madaidaiciya

[17] Lalle haƙiƙa waɗanda suka ce: "Lalle Allah Shi ne Masihu ɗan Maryama," sun kafirta. Ka ce: "To, wane ne ke iya mallakar wani abu daga Allah, idan Ya nufi Ya halakar da Masihu ɗan Maryama da uwarsa da wanda yake a cikin ƙasa gaba ɗaya?" Kuma Allah ne da mallakar sammai da ƙasa da abin da ke a tsakaninsu, Yana halitta abin da Yake so. Kuma Allah a kan dukkan kome, Mai ikon yi ne

[18] Kuma Yahudu da Nasara sun ce: "Mu ne ɗiyan Allah, kuma masoyansa." Ka ce: "To, don me Yake yi muku azaba da zunubanku? A'a ku mutane ne daga waɗanda Ya halitta, Yana gafartawa ga wanda Yake so, kuma Yana azabta wanda Yake so. Kuma Allah ne da mulkin sammai da ƙasa da abin da ke tsakaninsu kuma zuwa gare shi makoma take

[19] Ya Mutanen Littafi! Lalle Manzon Mu ya je muku yana bayyana muku, a kan lokacin fatara daga manzanni, domin kada ku ce: "wani mai bayar da bushara bai zo mana ba, kuma haka wani mai gargaɗi bai zo ba." To, haƙiƙa, mai bayar da bushara da mai gargaɗi sunje muku. Kuma Allah ne, a kan dukkan kome, Mai ikon yi

[20] Kuma a lokacin da Musa ya ce wa mutanensa: "Ya ku mutanena! Ku tuna ni'imar Allah a kanku; domin Ya sanya annabawa a cikinku, kuma Ya sanya ku sarakuna, kuma Ya ba ku abin da bai bai wa kowa ba daga talikai

[21] Ya mutanena! Ku shiga ƙasar nan, abar tsarkakewa, wadda Allah Ya rubuta saboda ku, kuma kada ku koma da baya, har ku juya kuna masu hasara

[22] Suka ce: "Ya Musa! Lalle ne, a cikinta akwai wasu mutane masu ƙarfi kuma lalle ne ba za mu shige ta ba sai sun fice daga gare ta, to, idan sun fice daga gare ta, to, lalle ne mu, masu shiga ne

[23] Wasu maza biyu* daga waɗanda suke tsoron Allah, Allah Ya yi ni'ima a kansu, suka ce: "Ku shiga gare su, daga ƙofar, domin idan kuka shige shi, to, lalle ne ku, masu rinjaya ne, kuma ga Allah sai ku dogara idan kun kasance muminai

[24] Suka ce: "Ya Musa! Lalle ne mu, ba za mu shige ta ba har abada matuƙar sun dawwama a cikinta sai ka tafi kai da Ubangijinka domin ku yi yaƙi. Lalle ne mu, muna a nan zaune

[25] Ya ce: "Ya Ubangijina! Lalle ne ni, ba ni mallakar kowa face kaina da ɗan'uwana, sai Ka rarrabe a tsakaninmu da tsakanin mutane fasiƙai

[26] (Allah) Ya ce: "To, lalle ne ita abar haramtawa ce a gare su, shekara arba'in, suna yin ɗimuwa a cikin ƙasa*. Saboda haka kada ka yi baƙin ciki a kan mutane fasiƙai

[27] Kuma karanta musu* labarin ɗiya biyu** na Adamu, da gaskiya, a lokacin da suka bayar da baiko, sai aka karɓa daga ɗayansu kuma ba a karɓa daga ɗayan ba, ya ce: "Lalle ne zan kashe ka." (¦ayan kuma) ya ce: "Abin sani dai, Allah Yana karɓa daga masu taƙawa ne

[28] Lalle ne idan ka shimfiɗa hannunka zuwa gare ni domin ka kashe ni, ban zama mai shimfiɗa hannuna zuwa gare ka ba domin in kashe ka. Lalle ne ni ina tsoron Allah Ubangijin talikai

[29] Lalle ne ni ina nufin ka koma da zunubina game da zunubinka, har ka kasance daga abokan wuta. Kuma wannan shi ne sakamakon azzalumai

[30] Sai ransa ya ƙawatar masa kashewar ɗan'uwansa, sai kuwa ya kashe shi, sa'an nan ya wayi gari daga masu hasara

[31] Sai Allah Ya aiki wani hankaka, yana tono a cikin ƙasa domin ya nuna masa yadda zai turbuɗe gawar ɗan'uwansa. Ya ce: "Kaitona! Na kasa in kasance kamar wannan hankaka domin in turbuɗe gawar ɗan'uwana?" Sai ya wayi gari daga masu nadama

[32] Daga sababin wannan,* Muka rubuta a kan Bani lsra'ila cewa, lalle ne wanda ya kashe rai ba da wani rai ba, ko ɓarna a cikin ƙasa, to kamar ya kashe mutane duka ne, kuma wanda ya raya rai, to, kamar ya rayar da mutane ne gaba ɗaya. Kuma lalle ne, haƙiƙa, Manzannin Mu sun je musu da hujjoji bayyanannu, sa'an nan kuma lalle ne, masu yawa daga gare su, a bayan wannan, haƙiƙa, masuɓarna ne a cikin ƙasa

[33] Abin sani kawai sakamakon* waɗanda suke Yaƙin Allah da Manzonsa, kuma suna aiki a cikin ƙasa domin ɓarna a kashe su ko kuwa a ƙere su, ko kuwa a kakkatse hannuwansu da ƙafafunsu daga saɓani, ko kuwa a kore su daga ƙasa. Sannan gare su wulakanci ne a cikin rayuwar duniya, kuma a Lahira suna da wata azaba mai girma

[34] Face fa waɗanda suka tuba tun a gabanin ku sami iko akansu, to, ku sani cewa lalle ne, Allah Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[35] Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku bi Allah da taƙawa, kuma ku nemi tsari zuwa gare shi, kuma ku yi jihadi* a cikin hanyarsa, tsammaninku, za ku ci nasara

[36] Lalle ne waɗanda suka kafirta, lalle da suna da abin da ke a cikin ƙasa gaba ɗaya da misalinsa tare da shi, domin su yi fansa da shi daga azabar Ranar ¡iyama, ba a karɓarsa daga gare su, kuma suna da azaba mai raɗadi

[37] Suna nufin su fita ne daga wuta, kuma ba su zama masu fita daga gare ta ba, kuma suna da azaba zaunanniya

[38] Kuma ɓarawo da ɓarauniya sai ku yanke hannuwansu, bisa sakamako ga abin da suka tsirfanta, a kan azaba daga Allah. Kuma Allah Mabuwayi ne, Mai hikima

[39] To, wanda ya tuba a bayan zaluncinsa, kuma ya gyara (halinsa), to, lalle ne Allah Yana karɓar tubarsa. Lalle Allah Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[40] Shin, ba ka sani ba cewa lalle ne, Allah Shi ne da mulkin sammai da ƙasa, Yana azabtar da wanda Yake so, kuma Yana yin gafara ga wanda yake so, kuma Allah a dukkan kome, Mai ikon yi ne

[41] Ya kai Manzo! Kada waɗanda suke tseren gaugawa a cikin kafirci su ɓata maka rai, daga waɗanda suka ce: "Mun yi imani" da bakunansu, alhali zukatansu ba su yi imanin ba, kuma daga waɗanda suka tuba (watau Yahudu) masu yawan saurare ga wasu mutane na dabam waɗanda ba su je maka ba, suna karkatar da zance daga bayan wurarensa, suna cewa: "Idan an ba ku wannan, to, ku karɓa, kuma idan ba a ba ku shi ba, to, ku yi sauna."Kuma wanda Allah Ya yi nufin fitinarsa, to ba za ka mallaka masa kome ba, daga Allah. Waɗannan ne waɗanda Allah bai yi nufin Ya tsarkake zukatansu ba. Suna da kunya a cikin duniya, kuma suna da wata azaba mai girma a cikin ahira

[42] Masu yawan saurare* ga ƙarya ne, masu yawan ci ga haram, to, idan sun zo maka, sai ka yi hukunci a tsakaninsu ko ka bijira daga gare su. Kuma idan ka bijira daga gare su, to, ba za su cuce ka da kome ba, kuma idan ka yi hukunci, to, sai ka hukunta a tsakaninsu da adalci. Lalle ne, Allah Yana son masu adalci

[43] Kuma yaya suke gabatar da kai ga hukunci, alhali a wurinsu akwai Attaura, a cikinta akwai hukuncin Allah, sa'an nan kuma suna karkacewa a bayan wannan? waɗannan ba muminai ba ne

[44] Lalle ne Mu, Mun saukar da Attaura, a cikinta akwai shiriya da haske Annabawa waɗanda suke sun sallama, suna yin hukunci da ita ga waɗanda suka tuba (Yahudu), da malaman tarbiyya, da manyan malamai ga abin da aka neme su da su tsare daga Littafin Allah, kuma sun kasance, a kansa, masu ba da shaida. To, kada ku ji tsoron mutane kuma ku ji tsoroNa kuma kada ku sayi 'yan kuɗi kaɗan da ayoyi Na. wanda bai yi hukunci ba da abin da Allah Ya saukar, to, waɗannan su ne kafirai

[45] Kuma Mun rubuta a kansu, a cikinta cewa, lalle (ana kashe) rai saboda rai, kuma (ana ɗebe) ido saboda ido, kuma (ana katse) hanci saboda hanci, kuma kunne saboda kunne kuma haƙori saboda haƙori kuma a raunuka a yi sakayya. To, wanda ya yi sadaka da shi, to, shi kaffara ce a gare shi. Kuma wanda bai yi hukunci ba da abin da Allah Ya saukar, to, waɗannan su ne azzalumai

[46] Kuma Muka biyar a kan gurabansu da Isa ɗan Maryama, yana mai gaskatawa ga abin da yake a gaba gare shi daga Attaura, kuma Muka ba shi Injila a cikinsa akwai shiriya da haske, yana mai gaskatawa ga abin da yake a gaba gare shi daga Attaura, kuma shi shiriya ne da wa'azi ga masu taƙawa

[47] Kuma sai mutanen injila su yi hukunci da abin da Allah ya saukar a cikinta. Kuma wanda bai yi hukunci ba da abin da Allah ya saukar, to, waɗannan su ne fasiƙai

[48] Kuma Mun saukar da Littafi zuwa gare ka da gaskiya, yana mai gaskatawa ga abin da yake a gaba gare shi daga Littafi (Attaura da Injila), kuma mai halartawa a kansa. sai ka yi hukunci a tsakaninsu da abin da Allah Ya saukar kuma kada ka bibiyi son zuciyoyinsu daga abin da ya zo maka daga gaskiya.* Ga kowanne daga gare ku Mun sanya sharia da hanya (ta bin ta). Kuma da Allah Ya so, da Ya sanya ku al'umma guda, kuma amma domin Ya jarraba ku a cikin abin da Ya ba ku. Sai ku yi tsere ga ayyukan alheri. Zuwa ga Allah makomarku take gaba ɗaya. Sa'an nan Ya ba ku labari ga abin da kuka kasance kuna saɓawa a cikinsa

[49] Kuma ka yi hukunci a tsakaninsu da abin da Allah Ya saukar kuma kada ka bibiyi son zuciyoyinsu, kuma ka yi saunar su fitine ka daga sashen abin da Allah Ya saukar zuwa gare ka. To, idan sun juya baya, to, ka sani cewa, kawai Allah yana nufin Ya same su da masifa ne saboda sashen zunubansu. Kuma lalle ne, masu yawa daga mutane, haƙiƙa, fasiƙai ne

[50] Shin, hukuncin Jahiliyya* suke nema? Kuma wane ne mafi kyau ga hukunci daga Allah saboda mutane waɗanda suke yin yaƙini (tabbataccen imani)

[51] Ya ku waɗanda suka yi imani! Kada ku riƙi Yahudu da Nasara majiɓinta. Sashensu majiɓinci ne ga sashe. Kuma wanda ya jiɓince su daga gare ku, to, lalle ne shi, yana daga gare su. Lalle Allah ba Ya shiryar da mutane azzalumai

[52] Sai ka ga waɗanda a cikin zukatansu akwai cuta, suna tseren gaugawa a cikinsu, suna cewa: "Muna tsoron kada wata masifa ta same mu." To, akwai tsammanin Allah Ya zo da buɗi, ko kuwa wani umurni daga wurin Sa, har su wayi gari a kan abin da suka ɓoye a cikin zukatansu, suna masu nadama

[53] Kuma waɗanda suka yi imani suna cewa: "Shin, waɗannan ne waɗanda suka yi rantsuwa da Allah iyakar rantsuwoyinsu, cewa su, lalle suna tare da ku?" Ayyukansu sun ɓaci, saboda haka suka wayi gari suna masu hasara

[54] Ya ku waɗanda suka yi imani! wanda ya yi ridda daga gare ku daga addininSa, to, Allah zai zo da wasu mutane, Yana son su kuma suna son Sa, masu tawalu'i a kan muminai masu izza a kan kafurai. Suna yin, jihadi a cikin hanyar Allah, kuma ba su tsoron zargin wani mai zargi. Waccan falalar Allah ce, Yana bayar da ita ga wanda Yake so. Kuma Allah Mayalwaci ne, Mai ilmi

[55] Abin sani kawai, majiɓincinku Allah ne da Manzon Sa da waɗanda suka yi imani, waɗanda suke suna tsayar da salla kuma suna bayar da zakka kuma suna ruku'i

[56] Kuma wanda ya jiɓinci Allah da Manzon Sa da waɗanda suka yi imani, to, ƙungiyar Allah sune masu rinjaya

[57] Ya ku waɗanda suka yi imani! Kada ku riƙi waɗanda suka riƙi addininku bisa izgili da wasa, daga waɗanda aka bai wa Littafi daga gabaninku da kafirai, masoya, Kuma ku bi Allah da taƙawa idan kun kasance muminai

[58] Kuma idan kuka yi kira zuwa ga salla, sai su riƙe ta bisa izgili da wasa. Wannan domin lalle ne su, mutane ne (waɗanda) ba su hankalta

[59] Ka ce: "Ya Mutanen Littafi! Shin, kuna ganin wani laifi daga gare mu? Face dai domin mun yi imani da Allah da abin da aka Saukar zuwa gare mu da abin da aka saukar daga gabani, kuma domin mafi yawanku fasiƙai ne

[60] Ka ce: "Shin, in gaya muku mafi sharri daga wannan, domin sakamako* daga wurin Allah? wanda Allah Ya la'ane shi kuma Ya yi fushi da shi, kuma Ya sanya daga gare su birai da aladai, kuma ya bauta wa ¦aguta. Waɗannan ne mafiya sharrin wuri, kuma mafiya ɓata daga tsakar hanya

[61] Kuma idan sun zo muku sai su ce: "Mun yi imani." Alhali kuwa haƙiƙa, sun shigo da kafirci, kuma su lalle ne, sun fita da shi, kuma Allah ne Mafi sani ga abin da suka kasance suna ɓoyewa

[62] Kuma kana ganin masu yawa daga gare su, suna tseren gaugawa a cikin zunubi da zalunci da cinsu ga haram. Haƙiƙa, tir da abin da suka kasance suna aikatawa

[63] Don me Malaman Tarbiyya* da manyan malamai (na Yahudu) ba su hana su daga faɗarsu ga zunubi da cinsu ga haram ba? Haƙiƙa, tir daga abin da suka kasance suna sana'antawa

[64] Kuma Yahudu suka ce: "Hannun Allah abin yi wa ƙuƙumi ne.* " An sanya hannuwansu a cikin ƙuƙumi! Kuma an la'ane su saboda abin da suka faɗa. A'a, hannuwanSa biyu shimfiɗaɗɗu ne, Yana ciyarwa yadda Yake so. Kuma lalle ne abin da aka saukar zuwa gare ka yana ƙara wa masu yawa daga gare su, girman kai da kafirci. Kuma Mun jefa a tsakaninsu, ƙiyayya da ƙeta, zuwa Ranar ¡iyama, ko da yaushe suka hura wata wuta domin yaƙi, sai Allah Ya bice ta. Suna aiki a cikin ƙasa domin ɓarna, alhali kuwa Allah ba Ya son masu fasadi

[65] Kuma da dai lalle Mutanen Littafi sun yi imani, kuma sun yi taƙawa, haƙiƙa, da Mun kankare miyagun ayyukansu daga gare su, kuma da Mun shigar da su gidajen Aljannar Ni'ima

[66] Kuma da dai lalle su, sun tsayar da Attaura da Injila da abin da aka saukar zuwa gare su daga Ubangijinsu, haƙiƙa, da sun ci daga bisansu da kuma daga ƙarƙashin ƙafafunsu. Daga gare su akwai wata al'umma mai tsakaitawa kuma masu yawa daga gare su, abin da suke aikatawa ya munana

[67] Ya kai Manzo! Ka iyar da* abin da aka saukar zuwa gare ka daga Ubangijinka. Kuma idan ba ka aikata ba, to, ba ka iyar da manzancin Sa ba ke nan. Kuma Allah Yana tsare ka daga mutane. Lalle ne, Allah ba Ya shiryar da mutane kafirai

[68] Ka ce: "Ya ku Mutanen Littafi! Ba ku zama a kan kome ba, sai kun tsayar da Attaura da Injila da abin da aka saukar zuwa gare ku daga Ubangijinku."Kuma lalle ne, abin da aka saukar zuwa gare ka daga Ubangijinka, yana ƙara wa masu yawa daga gare su girman kai da kafirci. To, kada ka yi baƙin ciki a kan mutane kafirai

[69] Lalle ne, waɗanda suka yi imani da waɗanda sukatuba (Yahudu) da Karkatattu da Nasara, wanda ya yi imani da Allah da Ranar Lahira, kuma ya aikata aiki na ƙwarai, to, babu tsoro a kansu, kuma ba su zamo suna baƙin ciki ba

[70] Lalle ne haƙiƙa Mun riƙi alkawarin Bani Isra'ila, kuma Mun aiki manzanni zuwa gare su, ko da yaushe wani manzo ya je musu da abin da rayukansu ba su so, wani ɓangare sun ƙaryata, kuma wani ɓangare suna kashewa

[71] Kuma suka yi zaton cewa wata fitina ba za ta kasance ba sai Suka makanta, kuma suka kurubta, sa'an nan Allah Ya karɓi tuba a gare su, sa'an nan suka makanta kuma suka kurunta masu yawa daga gare su, alhali Allah Mai gani ne ga abin da suke aikatawa

[72] Lalle ne haƙiƙa waɗanda* suka ce: "Lalle ne Allah, shine Masihu, ɗan Maryama," sun kafirta. Alhali kuwa Masihu ya ce: "Ya Bani Isra'ila! Ku bauta wa Allah Ubangijina, kuma Ubangijinku." Lalle ne shi, wanda ya yi shirki da Allah, to, lalle ne, Allah Ya haramta masa Aljanna. Kuma babu wasu mataimaka ga azzalumai

[73] Lalle ne, haƙiƙa, waɗanda suka ce: "Allah na ukun uku ne," sun kafirta, kuma babu wani abin bautawa face Ubangiji Guda. Kuma idan ba su hanu daga abin da suke faɗa ba, haƙiƙa, wata azaba mai raɗaɗi tana shafar waɗanda suka kafirta daga gare su

[74] shin fa, ba su tuba zuwa ga Allah, kuma su neme Shi gafara, alhali kuwa Allah Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[75] Masihu ɗan Maryama bai zama ba face Manzo ne kawai, haƙiƙa, manzanni sun shige dage gabaninsa, kuma uwarsa siddika* ce. Sun kasance suna cin abinci. Ka duba yadda Muke bayyana musu ayoyi. Sa'an nan kuma ka duba yadda ake karkatar da su

[76] Ka ce: "Ashe kuna bauta wa, baicin Allah, abin da ba ya mallakar wata cuta saboda ku kuma haka wani amfani* alhali kuwa Allah Shi ne Mai ji, Masani

[77] Ka ce: "Ya ku Mutanen Littafi! Kada ku zurfafa a cikin addininku, abin da ba gaskiya ba, kuma kada ku bibiyi son zuciyoyin waɗansu mutane waɗanda suka riga suka ɓace a gabani, kuma suka ɓatar da wasu masu yawa, kuma suka ɓace daga tsakar hanya

[78] An la'ani waɗanda suka kafirta daga Bani Isra'ila a kan harshen Dawuda da Isa ɗan Maryama. wannan kuwa saboda saɓawar da suka yi ne, kuma sun kasance suna ta'addi

[79] Sun kasance ba su hana juna daga abin ƙi, wanda suka aikata. Haƙiƙa abin da suka kasance suna aikatawa ya munana

[80] Kana ganin masu yawa daga gare su, suna jiɓintar waɗanda suka kafirta. Haƙiƙa tir da abin da rayukansu suka gabatar saboda su, watau Allah Ya yi fushi da su, kuma a cikin azaba su masu dawwama ne

[81] Kuma da sun kasance suna imani da Allah da Annabi da abin da aka saukar zuwa gare shi, da ba su riƙe su masoya ba. Kuma amma masu yawa daga gare su, fasiƙai ne

[82] Lalle ne kana samun mafiya tsananin mutane a adawa ga waɗanda suka yi imani, Yahudu ne da waɗanda suka yi shirki. Kuma lalle ne kana samun mafiya kusantarsu a soyayya ga waɗanda suka yi imani su ne waɗanda suka ce: "Lalle mu ne Nasara." Wancan kuwa saboda akwai ¡issawa da ruhubanawa* daga cikinsu. Kuma lalle ne su, ba su yin girman kai

[83] Kuma idan suka ji abin da aka saukar zuwa ga Manzo, kana ganin idanunsu suna zubar da hawaye, saboda abin da suka sani daga gaskiya, suna cewa: "Ya Ubangijinmu! Mun yi imani, sai ka rubuta mu tare da masu shaida

[84] Kuma mene ne yake gare mu, ba za mu yi imani daAllah ba, da kuma abin da ya zo mana daga gaskiya, kuma muna gurin Ubangijinmu Ya shigar da mu tare da mutane salihai

[85] Saboda haka, Allah Ya saka musu, domin abin da suka faɗa da gidajen Aljanna (waɗanda) ƙoramu suna gudana a ƙarƙashinsu, suna madawwama a cikinsu, kuma wannan ne sakamakon masu kyautatawa

[86] Kuma waɗanda suka kafirta kuma suka ƙaryata game da ayoyin Mu, waɗancan ne abokan Wuta

[87] Ya ku waɗanda suka yi imani! Kada ku haramta abubuwa masu daɗi da Allah Ya halatta muku, kuma kada ku ƙetare haddi. Lalle ne, Allah ba Ya son masu ƙetare haddi

[88] Kuma ku ci daga abin da Allah Ya azurta ku, halat mai daɗi, kuma ku bi Allah da taƙawa, wanda yake ku, masu imani ne da shi

[89] Allah ba Ya kama ku saboda yasassa* a cikin rantsuwoyinku, kuma amma Yana kama ku da abin da kuka ƙudurta rantsuwoyi (a kansa). To, kaffararsa ita ce ciyar da miskini goma daga matsakaicin abin da kuke ciyar da iyalanku, ko kuwa tufatar da su, ko kuwa 'yantawar wuya. Sa'an nan wanda bai samu ba, sai azumin kwana uku. wannan ne kaffarar rantsuwoyinku, idan kun rantse. Kuma ku kiyaye rantsuwoyinku. Kamar wannan ne Allah Yake bayyana muku ayoyinsa, tsammaninku kuna godewa

[90] Ya ku waɗanda suka yi imani! Abin sani kawai, giya da caca da refu da kiban ƙuri'a*, ƙazanta ne daga aikin shaiɗan, sai ku nisance shi, wa la'alla ku ci nasara

[91] Abin sani kawai Shaiɗan yana nufin ya aukar da adawa da ƙeta a tsakaninku, a cikin giya da caca, kuma ya kange ku daga ambaton Allah, kuma daga sallah. To, shin, ku masu hanuwa ne

[92] Ku yi ɗa'a ga Allah, kuma ku yi ɗa'a ga Manzo, kuma ku kiyaye. To, idan kun juya, to, ku sani abin da kawai yake kan Manzon Mu, iyarwa bayyananniya

[93] Babu laifi a kan waɗanda suka yi imani, kuma suka aikata ayyukan ƙwarai, a cikin abin da suka ci, idan sun yi taƙawa kuma suka yi imani, kuma suka aikata ayyukan ƙwarai, sa'an nan suka yi taƙawa kuma suka yi imani, sa'an nan kuma suka yi taƙawa kuma suka kyautata*. Kuma Allah Yana son masu kyautatawa

[94] Ya ku waɗanda suka yi imani! Lalle ne, Allah zai jarraba ku da wani abu, daga farauta, hannuwanku da masunku suna samun sa domin Allah Ya san wanda yake tsoron Sa a fake. To, wanda ya yi ta'addi a bayan wannan, to, yana da azaba mai raɗaɗi

[95] Ya ku waɗanda suka yi imani! Kada ku kashe farauta alhali kuna masu harama*. Kuma wanda ya kashe shi daga gare ku, yana mai ganganci, sai sakamako misalin abin da ya kashe, daga dabbobin ni'ima, ma'abuta adalci biyu daga cikinku suna yin hukunci da shi. Ya zama hadaya mai isa ga Ka'aba ko kuwa kaffara da abincin miskinai ko kuwa a matsayinsa ya yi azumi domin ya ɗanɗani masifar al'amarinsa. Allah Ya yafe laifi daga abin da ya gabata. Kuma wanda ya koma, to, Allah zai yi azabar ramuwa daga gare shi, kuma Allah Mabuwayi ne, ma'abucin azabar ramuwa

[96] An halatta muku farautar ruwa da abincinsa domin jin daɗi a gare ku, kuma domin matafiya. Kuma an haramta farautar tudu a kanku, matuƙar kun dawwama masu harama. Kuma ku bi Allah da taƙawa, wanda yake zuwa gare Shi ne ake tara ku

[97] Allah Ya sanya Ka'aba ¦aki Tsararre, ma'aunin addini ga mutane, kuma Ya sanya wata Mai alfarma da hadaya da ratayoyin Allah Ya san abin da yake a cikin sammai da abin da yake a cikin ƙasa, kuma cewa lalle Allah, ga dukkan, kome, Masani* ne

[98] Ku sani cewa lalle Allah Mai tsananin uƙuba ne, kuma lalle Allah Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[99] Babu abin da yake a kan Manzo, sai iyarwa, kuma Allah Yana sanin abin da kuke bayyanawa da abin da kuke ɓoyewa

[100] Ka ce: "Mummuna da mai kyau ba su daidaita, kuma ko da yawan mummuan ya ba ka sha'awa. Saboda haka ku bi Allah da taƙawa, ya ma'abuta hankula ko la'alla za ku ci nasara

[101] Ya ku waɗanda suka yi imani! Kada ku yi tambaya ga abubuwa, idan an bayyana muku (hukuncinsu) su ɓata muku rai. Kuma idan kuka yi tambaya a gare su a lokacin* da ake saukar da Alƙur'ani, za a bayyana maku. Allah Ya yafe laifi daga gare su, Allah Mai gafara ne, Mai haƙuri

[102] Lalle ne wasu mutane sun tambaye su daga gabaninku, sa'an nan kuma suka wayi gari da su sana kafirai

[103] Kuma Allah bai sanya wata bahira ba, kuma haka sa'iba, kuma haka wasila, kuma haka hami*, amma waɗanda suka kafirta, su suke ƙirƙira ƙarya ga Allah, kuma mafi yawansu ba su hankalta

[104] Kuma idan aka ce musu: "Ku zo zuwa ga abin da Allah Ya saukar, kuma zuwa ga Manzo," sai su ce: "Mai isarmu shi ne abin da muka iske ubanninmu a kansa." Shin, kuma ko da ubanninsu sun kasance ba su sanin kome kuma ba su shiryuwa

[105] Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku lazimci* rayukanku, wanda ya ɓace ba zai cuce ku ba idan kun shiryu, zuwa ga Allah makomarku take gaba ɗaya. Sa'an nan Ya ba ku labari ga abin da kuka kasance kuna aikatawa

[106] Ya ku waɗanda suka yi imani! Shaidar* tsakaninku, idan mutuwa ta halarci ɗayanku, a lokacin wasiyya, maza biyu ne ma'abuta adalci daga gare ku, ko kuwa wasu biyu daga wasunku idan kun tafi a cikin ƙasa sa'an nan masifar mutuwa ta same ku. Kuna tsare su daga bayan salla har su yi rantsuwa da Allah; idan kun yi shakka: "Ba mu sayen kuɗi da shi, ko da ya kasance ma'abucin zumunta kuma ba mu ɓoye shaidar Allah. Lalle ne mu, a lokacin, haƙiƙa, muna daga masu zunubi

[107] To, idan aka gane cewa lalle su, sun cancanci zunubi to sai wasu biyu su tsayu matsayinsu daga waɗanda suka karɓa daga gare su, mutane biyu mafiya cancanta, sa'an nan su yi rantsuwa da Allah: "Lalle ne shaidarmu ce mafi gaskiya daga shaidarsu, kuma ba mu yi zalunci ba. Lalle mu, a lokacin haƙiƙa, muna daga azzalumai

[108] Wannan ne mafi kusantar su zo da shaida a kan fuskarta ko kuwa su yi tsoron a ture rantsuwoyi a bayan rantsuwoyinsu. Kuma ku bi Allah da taƙawa kuma ku saurara, kuma Allah ba Ya shiryar da mutane fasiƙai

[109] A ranar da Allah Yake tara manzanni sa'an nan Ya ce: "Mene ne aka karɓa muku?" (za) su ce: "Babu ilmi a gare mu. Lalle ne Kai, Kai ne Masanin abubuwan fake

[110] A lokacin da Allah Ya ce: "Ya Isa ɗan Maryama! Ka tuna ni'ima Ta a kanka, kuma a kan mahaifiyarka, a lokacin da Na ƙarfafa ka da Ruhul ¡udusi, kana yiwa mutane magana a cikin shimfiɗar jariri, da kuma kana dattijo. Kuma a lokacin da Na sanar da kai rubutu da hikima da Attaura da Injila, kuma a lokacin da kake yin halitta daga laka kamar surar tsuntsu da iziniNa, sa'an nan ka hura a cikinta sai ta zama tsuntsu da izini Na, kuma kana warkar da haifaffen makaho da kuturu, da iziniNa, kuma a lokacin da kake fitar da matattu da iziniNa, kuma a lokacin da Na kange Bani Isra'ila daga gare ka, a lokacin da ka je musu da hujjoji bayyanannu, sai waɗanda suka kafirta daga cikinsu suka ce: 'Wannan ba kome ba ne, face sihiri bayyananne

[111] Kuma a lokacin da Na yi wahayi zuwa ga Hawariyawa* cewa ku yi imani da Ni, kuma da Manzo Na. Suka ce: "Mun yi imani, kuma ka shaida da cewa lalle mu, masu sallamawa ne

[112] A lokacin da Hawarayawa suka ce: "Ya Isa ɗan Maryam! shin, Ubangijinka Yana iyawa Ya saukar da kaɓaki a kanmu daga sama?" (Isa) Ya ce: "Ku bi Allah da taƙawa idan kun kasance muminai

[113] Suka ce: "Muna nufin mu ci daga gare shi ne, kuma zukatanmu su natsu kuma mu san cewa lalle ne, ka yi mana gaskiya, kuma mu kasance daga masu shaida a kansa

[114] Isa ɗan Maryam ya ce: "Ya Allah. Ubangijinmu! Ka saukar da kaɓaki a kanmu daga sama domin ya zama idi ga na farkonmu da na ƙarshenmu, kuma ya zama aya daga gare Ka. Ka azurta mu, kuma Kai ne Mafificin masu azurtawa

[115] Allah Ya ce: "Lalle ne Ni mai saukar da shi ne a kanku sa'an nan wanda ya kafirta daga gare ku, to, lalle ne Ni, Ina azabta shi, da wata azaba wadda ba Ni azabta ta ga kowa daga talikai

[116] Kuma a lokacin da Allah Ya ce: "Ya Isa ɗan Maryama! Shin, kai ne ka ce wa mutane, 'Ku riƙe ni, ni da uwata, abubuwan bautawa biyu, baicin Allah?" (Isa) Ya ce: "Tsarkinka ya tabbata! Ba ya kasancewa a gare ni, in faɗi abin da babu wani hakki a gare ni. Idan na kasance na faɗe shi, to lalle Ka san shi, Kana sanin abin da ke a cikin raina, kuma ba ni sanin abin da ke a cikin nufinKa. Lalle ne Kai Masanin abubuwan fake ne

[117] Ban faɗa musu ba face abin da Ka umurce ni da shi; watau: 'Ku bauta wa Allah Ubangijina kuma Ubangijinku;' kuma na kasance mai shaida a kansu matuƙar na dawwama a cikinsu, sa'an nan a lokacin da Ka karɓi raina* Ka kasance Kai ne mai tsaro a kansu, kuma Kai, a kan dukkan kome, Halartacce ne

[118] Idan Ka azabta su, to lalle ne su, bayinKa ne, kuma idan Ka gafarta musu, to, lalle ne Kai ne Mabuwayi Mai hikima

[119] Allah Ya ce: "Wannan ce ranar da masu gaskiya, gaskiyarsu take amfaninsu. Suna da gidajen Aljanna, ƙoramu suna gudana daga ƙarƙashinsu, suna madawwama a cikinsu har abada. Allah Ya yarda da su, kuma sun yarda da Shi. wannan ne babban rabo mai girma

[120] Allah ne da mallakar sammai da ƙasa da abin da ke a cikinsu kuma shi, a kan dukkan kome Mai ikon yi ne

[1] Godiya ta tabbata ga Allah wanda Ya halitta sammai da ƙasa, kuma Ya sanya duffai da haske*, sa'an nan kuma waɗanda suka kafirta, da Ubangijinsu suke karkacewa

[2] Shi ne wanda Ya halitta ku daga laka, sa'an nan kuma Ya yanka ajali alhali wani ajali ambatacce yana wurin Sa. Sa'an nan kuma ku kuna yin shakka

[3] Kuma Shi ne Allah a cikin sammai, kuma a cikin ƙasa Yana sanin asirinku da bayyanenku, kuma Yana sanin abin da kuke yi na tsirfa

[4] Kuma wata aya daga Ubangijinsu ba za ta je musu ba, face su kasance, daga gare ta, masu bijirewa

[5] Saboda haka, lalle sun ƙaryata (Manzo) game da gaskiya, a lokacin da ta je musu, to labarun abin da suka kasance suna izgili da shi, za su je musu

[6] Shin, ba su gani ba, da yawa Muka halakar da wani ƙarni daga gabaninsu, Mun mallaka musu, a ckikin ƙasa, abin da ba Mu mallaka muku ba kuma Muka saki sama a kansu tana ta zuba, kuma Muka sanya koguna suna gudana daga ƙarƙashinsu, sa'an nan Muka halaka su saboda zunubansu kuma Muka ƙaga halittar wani ƙarni na dabam daga bayansu

[7] Kuma da Mun sassaukar da wani littafi, zuwa gare ka, a cikin takarda, sa'an nan suka taɓa shi da hannuwansu, lalle da waɗanda suka kafirta sun ce: "Wannan bai zama ba, face sihiri bayyananne

[8] Suka ce: "Don me ba a saukar da wani mala'ika ba a gare shi?" to da Mun saukar da mala'ika haƙiƙa da an hukunta al'amarin* sa'an nan kuma ba za a yi musu jinkiri ba

[9] Kuma da Mun sanya mala'ika ya zama manzo lalle ne da Mun mayar da shi mutum, kuma da Mun rikita musu abin da suke rikitawa

[10] Kuma lalle ne, haƙiƙa, an yi izgili da manzanni daga gabaninka, sai waɗanda suka yi izgilin, abin da suka kasance suna izgili da shi ya faɗa musu

[11] Ka ce: "Ku yi tafiya a cikin ƙasa, sa'an nan kuma ku duba yadda aƙibar masu ƙaryatawa ta kasance

[12] Ka ce: "Na wane ne abin da yake a cikin sammai da ƙasa?" Ka ce: "Na Allah ne." Ya wajabta rahama ga kanSa. Lalle ne Yana tara ku zuwa ga Ranar ¡iyama, babu shakka a gare Shi. Waɗanda suka yi hasarar rayukansu, to, su ba za su yi imani ba

[13] Kuma Shi ne da mallakar abin da ya yi kawaici a cikin dare da yini, kuma Shi ne Mai ji, Masani

[14] Ka ce: "Shin, wanin Allah nike riƙo majiɓinci, (alhali Allah ne) Mai ƙaga halittar sammai da ƙasa, kuma Shi, Yana ciyarwa, kuma ba a ciyar da Shi?" Ka ce: "Lalle ne ni, an umurce ni da in kasance farkon wanda ya sallama, kuma kada lalle ku kasance daga masu shirki

[15] Kace: "Lalle ne ni ina tsoron azabar Yini Mai girma, idan na saɓa wa Ubangijina

[16] Wanda aka juyar da shi daga gare shi, a wannan Ranar, to, lalle ne, (Allah) Ya yi masa rahama, Kuma wannan ne tsira bayyananniya

[17] Idan Allah Ya shafe ka da wata cuta, to, babu mai kuranyewa gare ta, face Shi, kuma idanYa shafe ka da wani alheri to shi ne, a kan kome, Mai ikon yi

[18] Kuma Shi ne mai Tanƙwasa a kan bayin Sa, kuma Shi ne Mai hikima, Masani

[19] Ka ce: "Wane abu ne mafi girma ga shaida?" Ka ce: "Allah ne shaida a tsakanina da tsakaninku. Kuma an yiwo wahayin wannan Alƙur'ani domin in yi muku gargaɗi da shi, da wanda labari ya kai gare shi. Shin lalle ne ku, haƙiƙa, kuna shaidar cewa, lalle ne tare da Allah akwai wasu abubuwan bautawa?" Ka ce: "Ba zan yi shaidar (haka) ba." Ka ce: "Abin sani, Shi ne Abin bautawa Guda kuma lalle ne ni barrantacce ne daga abin da kuke yi na shirka

[20] Waɗanda Muka ba su Littafi suna sanin sa* kamar yadda suke sanin ɗiyansu. Waɗanda suka yi hasarar rayukansu, to, su ba su yin imani

[21] Wane ne mafi zalunci daga wanda yake ƙirƙira karya ga Allah, ko kuwa ya ƙaryata game da ayoyinsa? Lalle ne shi, azzalumai ba za su ci nasara ba

[22] Kuma ranar da Muka tara su gaba ɗaya, sa'an nan Mu ce wa waɗanda suka yi shirki: "Ina abokan tarayyarku waɗanda kuka kasance kuna riyawa

[23] Sa'an nan kuma fitinarsu ba ta kasance ba, face domin sun ce: "Muna rantsuwa da Allah Ubangijinmu, ba mu kasance masu yin shirki ba

[24] Ka duba yadda suka ƙaryata kansu! Kuma abin da suka kasance suna ƙirƙira ƙaryarsa, ya ɓace daga gare su

[25] Kuma daga cikinsu akwai wanda yake saurare gare ka. Kuma Mun sanya abubuwan rufi a kan zukatansu domin kada su fahimce shi kuma a cikin kunnuwansu (Mun sanya) wani nauyi. Kuma idan sun ga kowace aya ba za su yi imani da ita ba har idan sunje maka suna jayayya da kai, waɗanda suka kafirta suna cewa: "Wannan bai zama ba face tatsuniyoyin mutanen farko

[26] Kuma suna hanawa daga gare shi, kuma suna nisanta daga gare shi, kuma ba su halakarwa, face kansu, kuma ba su sansancewa

[27] Kuma da kana gani, a lokacin da aka tsayar da su a kan wuta, sai suka ce: "Ya kaitonmu! Da ana mayar da mu, kuma ba za mu ƙaryata ba daga ayoyin Ubangijinmu, kuma za mu kasance Daga muminai

[28] A'aha, abin da suka kasance suna ɓoyewa, daga gabani, ya bayyana a gare su. Kuma da an mayar da su, lalle da sun koma ga abin da aka hana su daga barinsa. Kuma lalle ne su, haƙiƙa, maƙaryata ne

[29] Kuma suka ce: "Ba ta zama ba, face rayuwarmu ta duniya, kuma ba mu zama waɗanda ake tayarwa ba

[30] Kuma da kana gani, a lokacin da aka tsayar da su ga UbangiJinsu, Ya ce: "Ashe wannan bai zama gaskiya ba?" Suka ce: "Na'am, muna rantsuwa da Ubangijinmu!" Ya ce: "To ku ɗanɗani azaba saboda abin da kuka kasance kuna yi na kafirci

[31] Lalle ne waɗanda suka ƙaryata game da gamuwa da Allah sun yi hasara, har idan Sa'a ta je musu kwatsam, sai su ce: "Ya nadamarmu a kan abin da muka yi sakaci a cikinta!" Alhali kuwa su suna ɗaukar kayansu masu nauyi a kan bayayyakinsu. To, abin da suke ɗauka ya munana

[32] Kuma rayuwar duniya ba ta zama ba, face wasa da shagala, kuma lalle ne, Lahira ce mafi alheri ga waɗanda suka yi taƙawa. Shin, ba za ku yi hankali ba

[33] Lalle ne Muna sani cewa haƙiƙa, abin da suke faɗa yana ɓata maka rai. To, lalle ne su, ba su ƙaryata ka (a cikin zukatansu) kuma amma azzalumai da ayoyin Allah suke musu

[34] Kuma lalle ne, haƙiƙa, an ƙaryata manzanni daga gabaninka, sai suka yi haƙuri a kan abin da aka ƙaryata su, kuma aka cutar da su, har taimakon Mu ya je musu, kuma babu mai musanyawa ga kalmomin Allah. Kuma lalle ne (abin da yake natsar da kai) ya zo maka daga labarin (annabawan) farko

[35] Kuma idan ya kasance cewa finjirewarsu ta yi nauyi a gare ka, to, idan kana iyawa, ka nemi wani ɓullo a cikin ƙasa, ko kuwa wani tsani a cikin sama domin ka zo musu da wata aya, (sai ka yi). Kuma da Allah Ya so haƙiƙa da Yatara su a kan shiriya. Saboda haka, kada lalle ka kasance daga jahilai

[36] Abin sani kawai, waɗanda suke saurare ne suke karɓawa, kuma matattu Allah Yake tayar da su, Sa'an nan kuma zuwa gare Shi ake mayar da su

[37] Kuma suka ce: "Don me ba a saukar da aya ba, a kansa, daga Ubangjinsa?" Ka ce: "Lalle ne Allah Mai iko ne a kan Yasaukar da aya, kuma amma mafi yawansu, ba su sani ba

[38] Kuma babu wata dabba a cikin ƙasa kuma babu wani tsuntsu wanda yake tashi da fukafukinsa face al'umma ne misalanku. Ba Mu yi sakacin barin kome ba a cikin Littafi, sa'an nan kuma zuwa ga Ubangjinsu ake tara su

[39] Kuma waɗanda suka ƙaryata gameda ayoyin Mu, kurame ne kuma bebaye, acikin duffai. Wanda Allah Ya so Yana ɓatar da shi, kuma wanda Ya so zai sanya shi a kan hanya madaidaiciya

[40] Ka ce: "Shin, kun gan ku, idan azabar Allah ta zo muku, ko Sa'ar Tashin Kiyama ta zo muku, shin wanin Allah kuke kira, idan dai kun kasance masu gaskiya

[41] A'a, Shi dai kuke kira sai Ya kuranye abin da kuke kira zuwa gare Shi, idan Ya so, kuma kuna mantawar abin da kuke yin shirkin tare da shi

[42] Kuma lalle Mun aika zuwa ga al'ummai daga gabaninka, sai Muka kama su da tsanani da cuta, tsammaninsu za su ƙanƙan da kai

[43] To, don me, a lokacin da tsananin Mu ya je musu ba su yi tawalu'i ba? Kuma amma zukatansu sun ƙeƙashe kuma shaiɗan ya ƙawata musu abin da suka kasance suna aikatawa

[44] Sa'an nan kuma alokacin da suka manta da abin da aka tunatar da su da shi, sai Muka buɗe, a kansu, ƙofofin dukkan kome, har a lokacin da suka yi farin ciki da abin da aka ba su, Muka kama su, kwatsam, sai ga su sun yi tsuru tsuru

[45] Sai aka katse ƙarshen mutanen, waɗanda suka yi zalunci. Kuma godiya ta tabbata ga Allah Ubangijin talikai

[46] Ka ce: "Shin, kun gani, idan Allah Ya riƙe jinku, da gannanku, kuma Ya sanya hatimi a kan zukatanku, wane abin bauttawa ne, wanin Allah, zai je muku da shi?" Ka duba yadda Muke sarrafaayoyi, Sa'an nan kuma su, suna finjirewa

[47] Ka ce: "Shin, kun gan ku, idan azabar Allah ta je muku, kwatsam, ko kuwa bayyane, shin, ana halakawa, face dai mutane azzalumai

[48] Kuma ba Mu aikawa da manzanni face masu bayar da bushara, kuma masu gargaɗi. To, wanda ya yi imani kuma yagyara aiki, to, babu tsoro a kansu, kuma ba su yin baƙin ciki

[49] Kuma waɗanda suka ƙaryata game da ayoyinMu, azaba tana shafar su saboda abin da suka kasance suna yi na fasiƙanci

[50] Ka ce: "Ba zan ce muku, a wurina akwai taskokin Allah ba. Kuma ba ni sanin gaibi, kuma ba ni gaya muku cewa ni mala'ika ne. Ba ni bi, face abin da ake yiwo wahayi zuwa gare ni." Ka ce: "Shin, makaho da mai gani suna daidaita? Shin fa, ba ku yin tunani

[51] Kuma ka yi gargaɗi da shi ga waɗanda suke jin tsoron a tara su zuwa ga Ubangijinsu, ba su da wani masoyi baicin Sa, kuma babu mai ceto, tsammaninsu, suna yin taƙawa

[52] Kuma kada ka kori waɗanda* suke kiran Ubangijinsu safe da maraice, suna nufin yardarSa, babu wani abu daga hisabinsu a kanka, kuma babu wani abu daga hisabinka a kansu, har ka kore su ka kasance daga azzalumai

[53] Kuma kamar wannan ne, Muka fitini sashensu da sashe, domin su ce: "Shin waɗannan ne Allah Ya yi falala a kansu daga tsakaninmu?" Shin, Allah bai zama Mafi sani ba ga masu godiya

[54] Kuma idan waɗanda suke yin imani da ayoyinMu suka je maka, sai ka ce: "Aminci ya tabbata a gareku; Ubangjinku Ya wajabta rahama ga kanSa, cewa lalle ne wanda ya aikata aibi da jahilci daga cikinku, sa'an nan kuma ya tuba daga bayansa, kuma ya gyara, to, lalle Shi, Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[55] Kuma kamar wannan ne Muke bayyana ayoyi, daki-daki, kuma domin hanyar masu laifi ta bayyana

[56] Ka ce: "Lalle ne ni, an hana ni in bauta wa waɗanda kuke kira daga baicin Allah." Ka cc: "Ba ni bin son zuciyoyinku, (domin in na yi haka) lalle ne, na ɓace. A sa'an nan, kuma ban zama daga shiryayyu ba

[57] Ka ce: "Lalle ne ina kan hujja daga Ubangjina, kuma kun ƙaryata (ni) game da Shi; abin da kuke neman gaugawarsa, ba ya wurina, hukunci kuwa bai zama ba face, ga Allah, Yana bayar da labarin gaskiya, kuma shi ne mafi alherin masu rarrabewa

[58] Ka ce: "Lalle ne, da a wurina akwai abin da kuke neman gaugawa da shi, haƙiƙa da an hukunta al'amarin, a tsakanina da tsakaninku, kuma Allah Shi ne Mafi sani ga azzulumai

[59] Kuma a wurin Sa mabudan* gaibi suke, babu wanda yake sanin su face Shi, kuma Yana sanin abin da ke a cikin tudu da ruwa, kuma wani ganye ba ya faɗuwa, face Ya san shi, kuma babu wata ƙwaya a cikin duffan ƙasa, kuma babu ɗanye, kuma babu ƙeƙasasshe, face yana a cikin wani Littafi mai bayyanawa

[60] Kuma Shi ne wanda Yake karɓar* rayukanku da dare, kuma Yana sanin abin da kuka yaga da rana, sa'an nan Yana tayar da ku a cikinsa, domin a hukunta ajali ambatacce sa'an nan kuma zuwa gare shi makomarku take, sa'an nan kuma Ya ba ku labari da abin da kuka kasance kuna aikatawa

[61] Kuma Shi ne Mai rinjaya bisa ga bayinSa, kuma Yana aikan masu tsaro a kanku, har idan mutuwa ta je wa ɗayanku, sai manzannin Mu su karɓi ransa alhali su ba su yin sakaci

[62] Sa'an nan kuma a mayar da su zuwa ga Allah Ubangjinsu na gaskiya. To! A gare shi hukunci yake, kuma Shi ne Mafi gaugawar masu bincike

[63] Ka ce: "Wane ne Yake tsirar da ku daga duhuhuwan tududa ruwa, kuna kiran Sa bisa ga ƙanƙan da kai Kuma a ɓoye: 'Lalle ne idan Ka tsirar da mu daga wannan (masifa), haƙiƙa, muna kasancewa daga masu godiya

[64] Ka ce: "Allah ne Yake tsirar da ku daga gare ta, kuma daga dukan baƙin ciki sa'an nan kuma ku, kuna yin shirki

[65] Ka ce: "Shi ne Mai iko a kan Ya aika da wata azaba a kanku daga bisanku, ko kuwa daga ƙarƙashin ƙafafunku, ko kuwa Ya gauraya ku ƙungiyoyi, kuma Ya ɗanɗana wa sashenku masifar sashe." "Ka duba yadda Muke sarrafa ayoyi, tsammaninsu suna fahimta

[66] Kuma mutanenka sun ƙaryata (ka) game da Shi, alhali kuwa Shi ne gaskiya. Ka ce: "Niban zama wakili a kanku ba

[67] Akwai matabbata ga dukan labari, kuma za ku sani

[68] Kuma idan ka ga waɗanda suke kutsawa a cikin ayoyinMu, to, ka bijire daga gare su, sai sun kutsa a cikin wani labari waninsa. Kuma imma dai shaiɗan lalle ya mantar da kai, to, kada ka zauna a bayan tunawa tare da mutane azzalumai

[69] Kuma babu wani abu daga hisabinsu (masu kutsawa a cikin ayoyin Allah (a kan masu taƙawa amma akwai tunatarwa (a kansu), tsammaninsu (masu kutsawar) za su yi taƙawa

[70] Kuma ka bar waɗanda suka riƙi addininsu abin wasa* da wargi alhali rayuwar duniya ta ruɗe su, kuma ka tunatar game da shi (Alƙur'ani): Kada a jefa raia cikin halaka saboda abin da ya tsirfanta; ba shi da wani majiɓinci baicin Allah, kuma babu wani mai ceto; kuma, ko ya daidaita dukan fansa, ba za a karɓa ba daga gare shi. Waɗancan ne aka yanke wa tsammani saboda abin da suka tsirfanta; suna da wani abin sha daga ruwan zafi, da wata azaba mai raɗaɗi, saboda abin da suka kasance suna yi na kafirci

[71] Ka ce: "Shin, za mu yi kiran abin da ba ya amfaninmu, baicin Allah, kuma ba ya cutar damu, kuma a mayar da mu a kan dugaduganmu, a bayan Allah Ya shiryar da mu kamar wanda shaiɗanu suka kayar da shi a cikin ƙasa, yana mai ɗimuwa, yana da abokaisuna kiran sa zuwa ga shiriya, 'Ka zo mana'"* Kace: "Lalle ne, shiriyar Allah ita ce shiriya. Kuma an umurce mu, mu sallama wa Ubangijin talikai

[72] Kuma (an ce mana): Ku tsai da salla kuma ku bi shi (Allah) da taƙawa kuma Shi ne wanda Yake zuwa gare Shi ake tara ku

[73] Kuma Shi ne wanda Ya halitta sammai da ƙasa da mulkinSa, kuma a Ranar da Yake cewa: "Ka kasance," sai abu ya yi ta kasancewa. Maganar Sa ce gaskiya, kuma gare Shi mulki yake a Ranar da ake busa a cikin ƙaho. Masanin fake da bayyane ne, Kuma Shi ne Mai hikima Masani

[74] Kuma a lokacin da Ibrahima ya ce wa ubansa Azara: "Shin, kana riƙon gumaka abubuwan bautawa? Lalle ni, ina ganin ka kai damuta- nenka, a cikin ɓata bayyananniya

[75] Kuma kamar wancan ne, Muke nuna wa Ibrahima mulkin sammai da ƙasa, kuma domin ya kasance daga masu yaƙini

[76] To, a lokacin da dare ya rufe a kansa, ya ga wani tauraro, ya ce: "Wannan ne, ubangijina?" Sa'an nan a lokacin da ya faɗi, ya ce: "Ba ni son masu faɗuwa

[77] Sa'an nan a lokacin da ya ga wata yana mai bayyana, ya ce: "Wannan ne Ubangijina?" Sa'an nan a lokacin da ya faɗi, ya ce: "Lalle ne idan Ubangijina bai shiryar da ni ba, haƙiƙa, ina kasancewa daga mutane ɓatattu

[78] Sa'an nan a lokacin da ya ga rana tana bayyana, ya ce: "Wannan shi ne Ubangijina, wannan ne mafi girma?" Sa'an nan a lokacin da ta faɗi, ya ce: "Ya mutanena! Lalle ne ni barrantacce nake daga abin da kuke yi na shirki

[79] Lalle ne ni, na fuskantar da fuskata ga wanda, Ya ƙaga halittar sammai da ƙasa, ina mai karkata zuwa ga gaskiya, kuma ba ni cikin masu shirki

[80] Kuma mutanensa suka yi musu da shi. Ya ce: "Shin kuna musu da ni a cikin sha'anin Allah, alhali kuwa Ya shiryai da ni? Kuma ba ni tsoron abin da kuke yin shirki da shi, face idan Ubangijina Ya so wani abu. Ubangijina Ya yalwaci dukkan kome da ilmi. Shin, ba za ku yi tunani ba

[81] Kuma yaya nake jin tsoron abin da kuka yi shirki da shi, kuma ba ku tsoron cewa lalle ne ku, kun yi shirki da Allah, abin da (Allah) bai saukar da wata hujja ba game da shi? To, wane ɓangare daga sashen biyu ne mafi cancanta da aminci, idan kun kasance kuna sani

[82] Waɗanda suka yi imani, kuma ba su gauraya imaninsu da zalunci ba, waɗannan suna da aminci, kuma su ne shiryayyu

[83] Kuma waccan ita ce hujjar Mu, Mun bayar da ita ga Ibrahima a kan mutanensa. Muna ɗaukaka wanda Muka so da darajoji. Lalle ne Ubangijinka Mai hikima ne, Masani

[84] Kuma Muka ba shi Is'haƙa da Yaƙubu, dukansu Mun shiryar, kuma Nuhu Mun shiryar da shi a gabani, kuma daga zuriyarsa akwai Dawuda da Sulaimanu da Ayyuba, da Yusufu da Musa da Haruna, kuma kamar wancan ne Muke saka wa masu kyautatawa

[85] Da Zakariyya da Yahaya da Isa da Ilyasu dukansu daga salihai suke

[86] Da Isma'la da Ilyasa, a da Yunusa da Luɗu, kuma dukansu Mun fifita su a kan talikai

[87] Kuma daga ubanninsu, da zuriyarsu, da 'yan'uwansu, kuma Muka zaɓe su, kuma Muka shiryar da su zuwa ga hanya madaidaiciya

[88] Wancan ne shiryarwar Allah, Yana shiryar da wanda Yake so daga bayinSa. Kuma da sun yi shirki da haƙiƙa abin da suka kasance suna, aikatawa ya lalace

[89] Waɗancan ne waɗanda Muka bai wa Littafi da hukunci da Annabci. To idan waɗannan (mutane) sun kafirta da ita, to, haƙiƙa, Mun wakkala wasu mutane gare ta, ba su zama game da ita kafirai ba

[90] Waɗancan ne Allah Ya shiryar, saboda haka ka yi koyi da shiryarsu. Ka ce: "Ba ni tambayar ku wata ijara. Shi (Alƙur'ani) bai zama ba face tunatarwa ga talikai

[91] Kuma ba su ƙaddara Allah a kan hakkin ƙaddara shi ba, a lokacin da suka ce: "Allah bai saukar da kome ba ga wani mutum." Ka ce: "Wane ne ya saukar da Littafi wanda Musa ya zo da shi, yana haske da shiriya ga mutane, kuna sanya shi takardu, kuna bayyana su, kuma kuna ɓoye mai yawa, kuma an sanar da ku abin da ba ku sani ba, ku da ubanninku?" Ka ce: "Allah,"* sa'an nan ka bar su a cikin sharholiyarsu suna wasa

[92] Kuma wannan Littafi ne, Mun saukar da shi, mai albarka ne, mai gaskata wanda yake a gabansa ne, kuma domin ka yi gargaɗi ga Uwar Alƙaryu (Makka) da wanda yake gefenta. Kuma waɗanda suke yin imani da Lahira suna imani da shi (Alƙur'ani), kuma su, a kan sallarsu, suna tsarewa

[93] Kuma wane ne mafi zalunci daga wanda ya ƙirƙira ƙarya ga Allah, ko kuwa ya ce: "An yi wahayi zuwa gare ni," alhali kuwa ba a yi wahayin kome ba zuwa gare shi, da wanda ya ce: "zan saukar da misalin abin da Allah Ya saukar?" Kuma da ka gani, a lokacin da azzalumai suke cikin mayen mutuwa, kuma mala'iku suna masu shimfiɗa hannuwansu, (suna ce musu) "Ku fitar da kanku; a yau ana saka muku da azabar wulaƙanci saboda abin da kuka kasance kuna faɗa, wanin gaskiya, ga Allah kuma kun kasance daga ayoyinSa kuna yin girman kai

[94] Kuma lalle ne haƙiƙa, kun zo Mana ɗai ɗai, kamar yadda Muka halitta ku a farkon lokaci. Kuma kun bar abin da Muka mallaka muku a bayan bayayyakinku, kuma ba Mu gani a tare da ku ba, macetanku waɗanda kuka riya cewa lalle ne su, a cikinku masu tarayya ne. Lalle ne, haƙiƙa, kome ya yanyanke a tsakaninku, kuma abin da kuka kasance kuna riyawa ya ɓace daga gare ku

[95] Lalle ne, Allah ne Mai tsagewar ƙwayar hatsi da kwalfar gurtsu. Yana fitar da mai rai daga mamaci, kuma (Shi) Mai fitar da mamaci ne daga mai rai,* wannan ne Allah. To, yaya ake karkatar da ku

[96] Mai tsagewar safiya, kuma Ya sanya dare mai natsuwa, kuma da rana da wata a bisa lissafi. vwannan ne ƙaddarawar Mabuwayi Masani

[97] Kuma Shi ne Ya sanya muku taurari domin ku shiryu da su a cikin duffan tudu da ruwa. Lalle ne Mun bayyana ayoyi daki-daki, ga mutane waɗanda suke sani

[98] Kuma Shi ne Ya ƙaga halittarku daga rai guda, sa'an nan da mai tabbata da wanda ake ajewa. Lalle ne Mun bayyana ayoyi daki-daki, ga mutane waɗanda suke fahimta

[99] Kuma Shi ne Ya saukar da ruwa daga sama, Muka fitar da tsiron dukkan kome game da shi, sa'an nan Muka fitar da kore daga gare shi, Muna fitar da kwaya ɗamfararriya daga gare shi (koren),* kuma daga dabino daga hirtsinta akwai dumbuje-dumbuje makusanta, kuma (Muka fitar) da gonaki na inabobi da zaituni da rummani, masu kama da juna da wasun masu kama da juna. Ku duba zuwa 'ya'yan itacensa, idan ya yi 'ya'yan, da nunarsa. Lalle ne a cikin wannan akwai ayoyi ga waɗanda suke yin imani

[100] Kuma suka sanya wa Allah abokan tarayya, aljannu, alhali kuwa (Shi) Ya halitta su. Kuma sun ƙirƙira masa ɗiya da 'ya'ya, ba da ilmi ba. TsarkinSa ya tabbata! Kuma Ya ɗaukaka daga abin da suke sifantawa

[101] Mafarin* halittar sammai da ƙasa. Yaya ɗa zai zama a gare Shi alhali kuwa mata ba ta kasance ba, a gare Shi, kuma Ya halitta dukkan, kome, kuma Shi, game da dukan kome, Masani ne

[102] Wancan ne Allah Ubangijinku. Babu wani abin bautawa face Shi, Mahaliccin dukan kome. Saboda haka ku bauta Masa kuma Shi ne wakili a kan dukan, kome

[103] Gannai ba su iya riskuwarSa, kuma Shi Yana riskuwar gannai, kuma Shi ne Mai tausasawa, Masani

[104] Lalle ne abubuwan lura sun je muku daga Ubangijinku, to, wanda ya kula, to, domin kansa, kuma wanda ya makanta, to, laifi yana a kansa, kuma ni, a kanku, ba mai tsaro ba ne

[105] Kamar wannan ne Muke sarrafa ayoyi, kuma domin su ce: "Ka karanta!" Kuma domin Mu bayyana shi ga mutane waɗanda suna sani

[106] Ka bi abin da aka yi wahayi zuwa gare ka daga Ubangijinka; babu wani abin bautawa face Shi, kuma ka bijire daga masu shirki

[107] Kuma da Allah Ya so, da ba su yi shirki ba, kuma ba Mu, sanya ka mai tsaro a kansu ba, kuma ba kai ne wakili a kansu ba

[108] Kuma kada ku zagi waɗanda suke kira, baicin Allah, har su zagi Allah bisa zalunci, ba, da ilmi ba. Kamar wannan ne Muka ƙawata ga kowace al'umma aikinsu, sa'an nan zuwa ga Ubangijinsu makomarsu take, sa'an nan Ya ba su labari da abin da suka kasance suna aikatawa

[109] Kuma suka yi rantsuwa da Allah iyakar rantsuwoyinsu (cewa) lalle ne idan wata aya ta jemusu, haƙiƙa, suna yin imani da ita. Ka ce: "Abin sani kawai, ayoyi a wurin Allah suke. Kuma mene nezai sanya ku ku sansance cewa, lalle ne su, idan ayoyin sun je, ba za su yi imani ba

[110] Kuma Muna jujjuya zukatansu da ganansu, kamar yadda ba su yi imani da shi ba a farkon lokaci kuma Muna barin su a cikin kutsawarsu, suna ɗimuwa

[111] Kuma da a ce, lalle Mu Mun saukar da Mala'iku zuwa gare su, kuma matattu suka yi musu magana, kuma Muka tara dukkan kome a kansu, gungu-gungu, ba su kasance suna iya yin imani ba, sai fa idan Allah Ya so, Kuma amma mafi yawansu suna jahiltar haka

[112] Kuma kamar wancan ne Muka sanya wa kowane Annabi maƙiyi; shaiɗanun mutane da aljannu, sashensu yana yin ishara* zuwa sashe da ƙawataccen zance bisa ga ruɗi. Kuma da Ubangijinka Ya so, da ba su aikata shi ba, don haka ka bar su da abin da, suke ƙirƙirawa

[113] Kuma domin zukatan waɗanda ba su yi imani da Lahira ba su karkata saurare zuwa gareshi, kuma domin su yarda da shi, kuma domin su kamfaci abin da suke masu kamfata

[114] Shin fa, wanin Allah nake nema ya zama mai hukunci, alhali kuwa Shi ne wanda Ya saukar muku da Littafi abin rabewadaki-daki? Kuma waɗanda Muka bai wa Littafi suna sanin cewa lalleshi (Alƙur'ani) abin saukarwa ne daga Ubangijinka, da gaskiya? Saboda haka kada ku kasance daga masu shakka

[115] Kuma kalmar Ubangijinka ta cika, tana gaskiya* da adalci. Babu mai musanyawa ga kalmominSa, kuma Shi ne Maiji, Masani

[116] Kuma idan ka bi mafiya yawan waɗanda suke a cikin ƙasa da ɗa'a suna ɓatar da kai daga hanyar Allah. Ba su bin kome sai face ƙaddari-faɗi* suke yi

[117] Lalle ne Ubangijinka Shi ne Mafi sani ga wanda yake ɓacewa daga hanyarsa kuma Shi ne mafi sani ga masu shiryuwa

[118] Saboda haka ku ci daga abin da aka ambaci sunan Allah* kansa, idan kun kasance masu imani da ayoyinSa

[119] Kuma mene ne ya same ku, ba za ku ci ba daga abin da aka ambaci sunan Allah a kansa, alhali kuwa, haƙiƙa, Ya rarrabe, muku daki-daki, abin da Ya haramta a kanku, face fa abin da aka bukatar da ku bisa lalura zuwa gare shi? Kuma lalle ne masu yawa suna ɓatarwa, da son zuciyoyinsu, ba da wani ilmi ba. Lalle ne Ubangijinka Shi ne Mafi sani ga masu ta'addi

[120] Kuma ku bar bayyanannen zunubi da ɓoyayyensa. Lalle ne waɗanda suke tsiwurwurin zunubi za a saka musu da abin da suka kasance suna kamfata

[121] Kada ku ci daga abin da ba a ambaci sunan Allah ba a kansa.* Kuma lalle ne shi fasiƙanci ne. Kuma lalle ne, shaiɗanu, haƙiƙa, suna yin ishara zuwa ga masoyansu, domin su yi jayayya da ku. Kuma idan kuka yi musu ɗa'a, lalle ne ku, haƙiƙa, masu shirki ne

[122] Shin, kuma wanda ya kasance matacce sa'an nan Muka rayar da shi, kuma Muka sanya wani haske dominsa, yana tafiya da shi, yana zama kamar wanda misalinsa yana cikin duffai, shi kuma ba mai fita ba daga gare su? Kamar wancan ne aka ƙawata wa kafirai abin da suka kasance suna aikatawa

[123] Kuma kamar wancan ne Mun sanya a cikin kowace alƙarya, shugabanni su ne masu laifinta domin su yi makirci a cikinta, alhali kuwa ba su yin makirci face ga rayukansu, kuma ba su sansancewa

[124] Kuma idan wata aya ta je musu sai su ce: "Ba za mu yi imani ba, sai an kawo mana kamar abin da aka kawo wa manzannin Allah." Allah Mafi sanin inda Yake sanya manzancinSa.* Wani wulaƙanci** a wurin Allah da wata azaba mai tsanani za su sami waɗanda suka yi laifi, saboda abin da suka kasance suna yi na makirci

[125] Domin haka wanda Allah Ya yi nufin ya shiryar da shi sai ya buɗa ƙirjinsa domin Musulunci, kuma wanda Ya yi nufin Ya ɓatar da shi, sai Ya sanya ƙirjinsa mai ƙunci matsattse, kamar dai yana takawa* ne a ckin sama. Kamar wannan ne Allah Yake sanyawar ƙazanta a kan waɗanda ba su yin imani

[126] Wannan ita ce hanya ta Ubangijinka madaidaiciya. Lalle ne Mun bayyana ayoyi daki-daki ga mutane masu karɓar tunatarwa

[127] Suna da gidan aminci a wurin Ubangjinsu, kuma Shi ne Majiɓincinsu, saboda abin da suka kasance suna aikatawa

[128] Kuma ranar da yake tara su gaba ɗaya (Yana cewa): "Ya jama'ar aljannu! Lalle ne kun yawaita kanku daga mutane." Kuma majiɓantansu daga mutane suka ce: "Ya Ubangjinmu! Sashenmu* ya ji daɗi da sashe, kuma mun kai ga ajalinmu wanda Ka yanka mana!" (Allah) Ya ce: "Wuta ce mazaunarku, kuna madawwama acikinta, sai abin da Allah Ya so. Lalle ne Ubangijinka Mai hikima ne, Masani

[129] Kuma kamar wancan ne Muke jiɓintar da sashen azzalumai ga sashe, saboda abin da suka kasance suna tarawa

[130] Ya jama'ar aljannu da mutane! Shin, manzanni daga gare ku ba su je muku ba suna labarta ayoyiNa a kanku, kuma suna yi muku gargaɗin haɗuwa da wannan yini naku? Suka ce: "Mun yi shaida a kan kawunanmu." Kuma rayuwar duniya ta ruɗe su. Kuma suka yi shaida a kan kawunansu cewa lalle ne su, sun kasance kafirai

[131] Wanan kuwa saboda Ubangijinka bai kasance Mai halaka alƙaryoyi saboda wani zalunci ba ne, alhali kuwa mutanensu suna jahilai

[132] Kuma ga kowanne,* akwai darajoji daga abin da suka aikata. Kuma Ubangijinka bai zama mai shagala ba daga abin da suke aikatawa

[133] Kuma Ubangijinika Wadatacce* ne Ma'abucin rahama. Idan Ya so zai tafi da ku, kuma Ya musanya daga bayanku, abin da Yake so, kamar yadda Ya ƙaga halittarku daga zuriyar wasu mutane na dabam

[134] Lalle ne abin da ake yi muku wa'adi lalle mai zuwa ne kuma ba ku zama masu buwaya ba

[135] Ka ce: "Ya ku mutanena! Ku yi aiki a kan halinku, lalle ne ni mai aiki ne, sa'an nan da sannu za ku san wanda aƙibar gida za ta kasance a gare shi. Lalle ne shi, azzalumai ba za su ci nasara ba

[136] Kuma sun sanya wani rabo ga Allah daga abin da Ya halitta daga shuka da dabbobi, sai suka ce: "Wannan* na Allah ne," da riyawarsu "Kuma wannan na abubuwan shirkinmu ne." Sa'an nan

[137] Kuma kamar wancan ne abubuwan shirkinsu suka ƙawata wa masu yawa, daga masu shirkin; kashewar* 'ya'yansu, domin su halaka su kuma domin su rikitar da addininsu a gare su, Kuma da Allah Ya so da ba su aikata shi ba. Saboda haka ka bar su da abin da suke ƙirƙirawa

[138] Kuma sukace: "Waɗannan dabbobi da shuka hanannu ne; babu mai ɗanɗanar su face wanda muke so," ga riyawarsu. Da wasu dabbobi an hana bayayyakinsu, da wasu dabbobi ba su ambatar sunan Allah a kansu, bisa ƙirƙiren ƙarya gare Shi. Zai saka musu da abin da suka kasance suna ƙirƙirawa

[139] Kuma suka ce: "Abin da yake a cikin cikkunan waɗannan dabbobi keɓantacce ne ga mazanmu, kuma hananne ne a kan matan aurenmu. Kuma idan ya kasance mushe, to, a cikinsa su abokan tarayya ne, zai saka musu sifantawarsu. Lalle ne Shi, Mai hikima ne, Masani

[140] Lalle ne waɗanda suka kashe ɗiyansu saboda wauta, ba da ilmi ba, sun yi hasara! Kuma suka haramta abin da Allah Ya azurta su, bisa ƙirƙira ƙarya ga Allah. Lalle ne sun ɓace, kuma ba su kasance masu shiryuwa ba

[141] Kuma Shi ne Wanda Ya ƙaga halittar gonaki masu rumfuna da wasun masu rumfuna da dabinai da shuka, mai saɓawa ga 'ya'yansa na ci, da zaituni da rummani mai kama da juna da wanin mai kama da juna. Ku ci daga 'ya'yan itacensa, idan ya yi 'ya'yan, kuma ku bayar da hakkinSa a ranar girbinsa, kuma kada ku yi ɓarna. Lalle ne Shi, ba Ya son mafarauta

[142] Kuma daga dabbobi (Ya ƙaga halittar) mai ɗaukar kaya da ƙanana; Ku ci daga abin da Allah Ya azurta ku, kuma kada ku bi zambiyoyin shaiɗan: LalLe ne shi, a gare ku, maƙiyi ne bayyananne

[143] Nau'o'i takwas daga tumakai biyu, kuma daga awakai biyu; ka ce: Shin mazan biyu ne Ya haramta ko matan biyu, ko abin da mahaifar matan biyu suka tattara a kansa? Ku ba ni labari da ilmi, idan kun kasance masu gaskiya

[144] Kuma daga raƙuma akwai nau'i biyu, kuma daga shanu biyu; ka ce: Shin, mazan biyu ne Ya hana ko matan biyu Ya hana, ko abin da mahaifar matan biyu suka tattara a kansa? Ko kun kasance halarce ne a lokacin da Allah Ya yi muku wasiyya da wannan? To, wane ne mafi zalunci daga wanda ya ƙirƙira ƙarya ga Allah, domin ya ɓatar da mutane ba da wani ilmi ba? Lalle ne, Allah ba Ya shiryar da mutane Azzalumai

[145] Ka ce: "Ba ni samu,* a cikin abin da aka yo wahayi zuwa gare Ni, abin haramtawa a kan wani mai ci wanda yake cin sa face idan ya kasance mushe ko kuwa jini abin zubarwa ko kuwa naman alade, to lalle ne shi ƙazanta ne, ko kuwa fasiƙanci wanda aka kururuta, domin wanin Allah da shi." Sa'an nan wanda larura ta kama shi, ba mai fita jama'a ba, kuma ba mai ta'addi ba, to, lalle Ubangijinka Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[146] Kuma a kan waɗanda suka tuba (Yahudu) Mun haramta *dukan mai akaifa, kuma daga shanu da bisashe Mun haramta musu kitsattsansu face abin da bayukansu suka ɗauka, ko kuwa kayan ciki, ko kuwa abin da ya garwaya da ƙashi wannan ne Muka saka musu saboda zaluncinsu, kuma Mu, haƙiƙa, Masu gaskiya ne

[147] To, idan sun ƙaryata ka, sai ka ce: "Ubangijinku Ma'abucin rahama ne Mai yalwa; kuma ba a mayar da azabarSa daga mutane masu laifi

[148] Waɗanda suka yi shirki* za su ce: "Da Allah Ya so da ba mu yi shirki ba, kuma da ubanninmu ba su yi ba, kuma da ba mu haramta wani abu ba." Kamar wannan ne mutanen da suke a gabaninsu suka ƙaryata, har suka ɗanɗani azabarMu. Ka ce: "Shin, kuna da wani ilmi a wurinku domin ku fito mana da shi? Ba ku bin kome face zato kuma ba ku zama ba face ƙiri-faɗi kawai kuke yi

[149] Ka ce: "To Allah ne da hujja isasshiya, saboda haka: Da Ya so, da Ya shiryar da ku gaba ɗaya

[150] Ka ce: "Ku kawo shaidunku, waɗanda suke bayar da shaidar cewa Allah ne Ya haramta wannan." To idan sun kawo shaida kada ka yi shaida tare da su. Kuma kada ka bi son zuciyoyin waɗanda suka ƙaryata, game da ayoyinMu, da waɗanda ba su yin imani da Lahira, alhali kuwa su daga Ubangijinsu suna karkacewa

[151] Ka ce: "Ku zo, in karanta abin da Ubangijinku Ya haramta." wajibi ne a kanku kada ku yi shirkin kome da Shi, kuma ga mahaifa biyu (ku kyautata) kyautatawa, kuma kada ku kashe ɗiyanku saboda talauci, Mu ne Muke azurta ku, ku da su, kuma kada ku kusanci abubuwa alfasha, abin da ya bayyana daga gare ta da abin da ya ɓoyu, kada ku kashe rai wanda Allah Ya haramta, face da hakki. Wannan ne (Allah) Ya yi muku wasiyya da Shi: Tsammaninku, kuna hankalta

[152] Kada ku kusanci dukiyar maraya face da wadda take ita ce mafi kyau, har ya kai ga ƙarfinsa. Kuma ku cika mudu da sikeli da adalci, ba Mu kallafa wa rai face iyawarsa. Kuma idan kun faɗi magana, to, ku yi adalci, kuma ko da ya kasance ma'abucin zumunta ne. Kuma da alkawarin Allah ku cika. wannan ne Ya yi muku wasiyya da shi: Tsammaninku, kuna tunawa

[153] Kuma lalle wannan ne tafarkiNa, yana madaidaici: Sai ku bi shi, kuma kada ku bi wasu hanyoyi, su rarrabu da ku daga barin hanyaTa. Wannan ne Allah Ya yi muku wasiyya da shi tsammaninku, kuna yin taƙawa

[154] Sa'an nan kuma Mun bai wa Musa Littafi, yana cikakke bisa ga wanda ya kyautata (hukuncin Allah) da rarrabewa, daki-daki, ga kowane abu, da shiriya da rahama, tsammaninsu,* suna yin imani da haɗuwa da Ubangijinsu

[155] Kuma wannan Littafi ne, Mun saukar da shi, mai albarka ne, sai ku bi shi kuma ku yi taƙawa, tsammaninku, ana jin ƙanku

[156] (Domin) kada ku ce: "Abin sani kawai, an saukar da littafi a kan ƙungiya* biyu daga gabaninmu, kuma lalle ne mu, mun kasance, daga karatunsu, haƙiƙa, gafilai

[157] Ko kuwa ku ce: "Da dai lalle mu an saukar da Littafi a kanmu, haƙiƙa, da mun kasance mafiya, shiryuwa daga gare su." To, lalle ne wata hujja bayyananniya, daga Ubangijinku, ta zo muku, da shiriya da rahama. To, wane ne mafi zalunci daga wanda ya ƙaryata game da ayoyin Allah, kuma ya finjire daga barinsu? Za Mu saka wa waɗanda suke finjirewa daga barin ayoyinMu da mugunyar azaba, saboda abin da suka kasance suna yi na hinjirewa

[158] Shin, suna jiran (wani abu), face dai mala'iku* su je musu ko kuwa Ubangijinka Ya je, ko kuwa sashen ayoyin Ubangijinka ya je. A ranar da sashen ayoyin Ubangijinka yake zuwa, imanin rai wanda bai kasance ya yi imanin ba a gabani, ko kuwa ya yi tsiwirwirin wani alheri, ba ya amfaninsa. Ka ce: "Ku yi jira: Lalle ne mu, masu jira ne

[159] Lalle ne waɗanda* suka rarraba addininsu, kuma suka kasance ƙungiya-ƙungiya, kai ba ka zama daga gare su ba, a cikin kome: abin sani kawai al'amarinsu zuwa ga Allah yake. Sa'an nan Ya ba su labari game da abin da suka kasance suna aikatawa

[160] Wanda ya zo da kyakkyawan aiki guda, to, yana da goma ɗin misalansa. Kuma wanda ya zo da mugun aiki guda, to, ba za a saka masa ba face da misalinsa. Kuma su ba a zaluntar su

[161] Ka ce: "Lalle ni, Ubangijina Ya shiryar da ni zuwa ga tafarki madaidaici, addini, ƙimantawa (ga abubuwa), mai aƙidar Ibrahim, mai karkata zuwa ga gaskiya, kuma bai kasance daga masu shirki ba

[162] Ka ce: "Lalle ne sallata, da baikona, da rayuwata, da mutuwata, na Allah ne Ubangijin talikai

[163] Babu abokin tarayya a gare Shi. Kuma da wancan aka umurce ni, kuma ni ne farkon masu sallamawa

[164] Ka ce: "Shin wanin Allah nake nema ya zama Ubangiji, alhali kuwa Shi ne Ubangijin dukan kome? Kuma wani rai ba ya yin tsirfa face domin kansa, kuma mai ɗaukar nauyi, ba ya ɗaukar nauyin wani, sa'an nan kuma komawarku zuwa ga Ubangijinku take; Sa'an nan Ya ba ku labari ga abin da kuka kasance, a cikinsa, kuna saɓa wa juna

[165] Kuma Shi ne wanda Ya sanya ku masu maye wa junaga ƙasa. Kuma Ya ɗaukaka sashenku bisa ga sashe da darajoji; domin Ya jarraba ku a cikin abin da Ya ba ku." Lalle ne, Ubangijinka Mai gaggawar uƙkuba ne, kuma lalle ne Shi, haƙiƙa, Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[1] L. M. S

[2] Littafi ne aka saukar zuwa gare ka, kada wani ƙunci ya kasance a cikin ƙirjinka daga gare shi, domin ka yi gargaɗi da shi. Kuma tunatarwa ne ga muminai

[3] Ku bi abin da aka saukar zuwa gare ku daga Ubangijinku, kuma kada ku dinga bin wasu majiɓinta baicinSa. Kaɗan ƙwarai kuke tunawa

[4] Kuma da yawa wata alƙarya Muka halaka ta, sai azabarMu ta je mata da dare ko kuwa suna masu ƙailula

[5] Sa'an nan babu abin da yake da'awarsu, a lokacin da azabarMu ta je musu, face suka ce: "Lalle ne mu muka kasance masu zalunci

[6] Sa'an nan lalle ne Muna tambayar waɗanda aka aika zuwa gare su, kuma lalle Muna tambayar Manzannin

[7] Sa'an nan haƙiƙa Muna ba su labari da ilmi kuma ba Mu kasance masu fakowa ba

[8] Kuma awo a ranar nan ne gaskiya. To, wanda sikelansasuka yi nauyi, to, waɗannan su ne masu cin nasara

[9] Kuma wanda sikelansa suka yi sauƙi, to, waɗannan ne waɗanda suka yi hasarar rayukansu, saboda abin da suka kasance, da ayoyinMu, suna yi na zalunci

[10] Kuma lalle ne haƙiƙa, Mun sarautar da ku, a cikin ƙasa, kuma Mun sanya muku abubuwan rayuwa, a cikinta; kaɗan ƙwarai kuke godewa

[11] Kuma lalle ne haƙiƙa Mun halitta ku sa'an nan kuma Mun suranta ku, sa'an nan kumaMun ce wa mala'iku: "Ku yi sujada ga Adam." Sai suka yi sujada face Iblis, bai kasance daga masuyin sujadar ba

[12] Ya ce: "Mene ne ya hana ka, ba ka yi sujada ba, alokacin da Na umurce ka?" Ya ce: "Ni ne mafifici daga gare shi, Ka halitta ni daga wuta alhali kuwa Ka halitta shi daga laka

[13] Ya ce: "To, ka sauka daga gare ta; domin ba, ya kasancewa a gare ka ga ka yi girman kai a cikinta. Sai ka fita. Lalle ne kana daga masu ƙasƙanci

[14] Ya ce: "Ka yi mini jinkiri zuwa ga ranar da ake tayar* da su

[15] Ya ce: "Lalle ne, kana daga waɗanda aka yi wa jinkiri

[16] Ya ce: "To ina rantsuwa da halakarwar da Ka yi mini, lalle ne, ina zaune musu tafarkinKa madaidaici

[17] Sa'an nan kuma haƙiƙa, Ina je musu daga gaba gare su, kuma daga baya gare su, kuma daga jihohin damansu da jihohin hagunsu; Kuma ba za ka sami mafi yawansu masu godiya ba

[18] Ya ce: "Ka fita daga gare ta kana abin zargi korarre. Lalle ne wanda ya bi ka daga gare su, haƙiƙa, za Ni cika jahannama daga gare ku, gaba ɗaya

[19] Kuma ya Adam! Ka zauna kai da matarka a Aljanna sai ku ci daga inda kuka so; kuma kada ku kusanci wannan itaciya, har ku kasance daga Azzalumai

[20] Sai Shaiɗan ya sanya musu waswasi domin ya bayyana musu abin da aka rufe daga barinsu, daga al'aurarsu, kuma ya ce: "Ubangijinku bai hana ku daga wannan itaciya ba face domin kada ku kasance mala'iku biyu ko kuwa ku kasance daga madawwama

[21] Kuma ya yi musu rantsuwa; Lalle ne ni, a gare ku, haƙiƙa, daga masu nasiha ne

[22] Sai ya saukar da su da ruɗi. Sa'an nan a lokacin da suka ɗanɗani itaciyar, al'aurarsu ta bayyana gare su, kuma suka shiga suna liƙawar ganye a kansu daga ganyen Aljanna. Kuma Ubangjinsu Ya kira su: "Shin, Ban hana ku ba daga waccan itaciya, kuma Na ce muku lalle ne Shaiɗan, a gare ku, maƙiyi ne bayyananne

[23] Suka ce: "Ya Ubangijinmu! Mun zalunci kanmu. Kuma idan ba Ka gafarta mana ba, kuma Ka yi mana rahama, haƙiƙa, Muna kasancewa daga masu hasara

[24] Ya ce: "Ku sauka, sashenku zuwa ga sashe yana maƙiyi, kuma kuna da matabbata a cikin ƙasa, da ɗan jin daɗi zuwa ga wani lokabi

[25] Ya ce: "A cikinta kuke rayuwa, kuma a cikinta kuke mutuwa, kuma daga gare ta ake fitar da ku

[26] Ya ɗiyan Adam! Lalle ne Mun saukar da wata tufa* a kanku, tana rufe muku al'aurarku, kuma da ƙawa. Kuma tufar taƙawa wancan ce mafi alheri. Wancan daga ayoyin Allah ne, tsammaninsu suna tunawa

[27] Ya ɗiyan Adam! Kada Shaiɗan, lalle, ya fitine ku, kamar yadda ya fitar da iyayenku, biyu daga Aljanna, yana fizge tufarsu daga gare su, domin ya nuna musu al'aurarsu. Lalle ne shi, yana ganin ku, shi da rundunarsa, daga inda ba ku ganin su. Lalle ne Mu, Mun sanyaShaiɗan majiɓinci ga waɗanda ba su yin imani

[28] Kuma idan suka aikata alfasha* su ce: "Mun sami ubanninmu akanta." Kuma Allah ne Ya umurce mu da ita."Ka ce: "Lalle ne, Allah ba Ya umurni da alfasha. Shin kuna faɗar abin da ba ku da saninsa ga Allah

[29] Ka ce: "Ubangjina Ya yi umurni da adalci; kuma ku tsayar da fuskokinku a wurin kowane masallaci, kuma ku roƙe Shi, kuna masu tsarkake addini gare Shi. Kamar yadda Ya fara halittarku kuke komawa

[30] Wata ƙungiya (Allah) Ya shiryar, kuma wata ƙungiya ɓata ta wajaba a kansu; lalle ne su, sun riƙi shaiɗanu majiɓinta, baicin Allah, kuma suna zaton, lalle su, masu shiryuwa ne

[31] Ya ɗiyan Adam! Ku riƙi ƙawarku a wurin kowane masallaci kuma ku ci, kuma ku sha; Kuma kada ku yi ɓarna. Lalle ne Shi (Allah), ba Ya son masu ɓarna

[32] Ka ce: "Wane ne ya haramta ƙawar Allah, wadda Ya fitar saboda bayinSa, da masu daɗi daga abinci?" Ka ce: "Su, domin waɗanda suka yi imani suke a cikin rayuwar duniya, suna keɓantattu a Ranar Kiyama. "Kamar wannan ne Muke bayyana ayoyi, daki-daki, ga mutanen da suke sani

[33] Ka ce: "Abin sani kawai, Ubangijina Ya hana abubuwanalfasha; abin da ya bayyana daga gare su da abin da ya ɓoyu, da zunubi da rarraba jama'a, ba da wani hakki ba, kuma da ku yi shirki da Allah ga abin da bai saukar da wani dalili ba gare shi, kuma da ku faɗi abin da ba ku sani ba, ga Allah

[34] Kuma ga kowace al'umma akwai ajali. Sa'an nan idan ajalinsu ya je, ba za a yi musu jinkiri ba, sa'a guda, kuma ba za su gabace shi ba

[35] Ya ɗiyan Adam! Ko dai wasu manzanni, daga cikinku, su je muku, suna gaya muku ayoyiNato, wanda ya yi taƙawa, kuma ya gyara aikinsa, to, babu tsoro a kansu, kuma ba su yin baƙin ciki

[36] Kuma waɗanda suka ƙaryata game da ayoyinMu, kuma suka yi girman kai daga gare su, waɗannan su ne abokan wuta, su, a cikinta madawwama ne

[37] To, wane ne mafi zalunci daga wanda ya ƙirƙira ƙarya ga Allah, ko kuwa ya ƙaryata game da ayoyinSa? Waɗannan rabonsu daga Littafi yana samunsu, har a lokacin da ManzanninMu suka je musu, suna karɓar rayukansu, su ce: "Ina abin da kuka kasance kuna kira, baicin Allah?" Su ce: "Sun ɓace daga gare mu, "Kuma su yi shaida a kansu cewa lalle su, sun kasance kafirai

[38] Ya ce: "Ku shiga a cikin al'ummai waɗanda, haƙiƙa, sun shige daga gabaninku, daga aljannu da mutane, a cikin Wuta. A ko da yaushe wata al'umma ta shiga sai ta la'ani 'yar'uwarta, har idan suka riski juna, a cikinta, gaba ɗaya, ta ƙarshensu ta ce wa ta farkonsu: "Ya Ubangijinmu! Waɗannan ne suka ɓatar da mu, sai Ka kawo musu azaba ninki daga wuta." Ya ce: "Ga kowane* akwai ninki; kuma amma ba ku sani ba

[39] Kuma ta farkonsu ta ce wa ta ƙarshe: "To, ba ku da wata falala a kanmu, sai ku ɗanɗana azaba saboda abin da kuka kasance kuna tarawa

[40] Lalle ne waɗanda suka ƙaryata game da ayoyinMu, kuma suka yi girman kai daga barinsu, ba za a bubbuɗe musu kofofin sama ba, kuma ba su shiga Aljanna sai raƙumi ya shiga kafar allura, kuma kamar wannan ne Muke saka wa masu laifi

[41] Suna da wata shimfiɗa daga Jahannama kuma daga samansu akwai wasu murafai. Kuma kamar wancan ne Muke saka wa azzalumai

[42] Kuma waɗanda suka yi imani, kuma suka aikata ayyukan ƙwarai, ba Mu ƙallafa wa rai face iyawarsa, Waɗannan ne abokan Aljanna, su, a cikinta, madawwma ne

[43] Kuma Muka fitar da abin da yake a cikin ƙirazansu, daga ƙiyayya, ƙoramu suna gudana daga ƙarƙashinsu, kuma suka ce: "Godiya ta tabbata ga Allah, wanda Ya shiryar da mu ga wannan. Kuma ba mu kasance muna iya shiryuwa ba, ba domin Allah Ya shiryar da mu ba. Lalle ne haƙiƙa, Manzannin Ubangjinmu, sun je mana da gaskiya." Kuma aka kira su, cewa: "Waccan Aljlnna an gadar da ku ita, saboda abin da kuka kasance kuna aikatawa

[44] Kuma 'yan Aljanna suka kirayi 'yan Wuta suka ce: "Lalle ne mun sami abin da Ubangijinmu Ya yi mana wa'adi, gaskiya ne. To, shin, kun sami abin da Ubangijinku Ya yi muku wa'adi, gaskiya?" Suka ce: "Na'am." Sai mai sanarwa ya yi yekuwa, cewa: "La'anar Allah ta tabbata a kan azzalumai

[45] Waɗanda suke kangewa daga hanyar Allah, kuma suna neman ta ta zama karkatacciya,. kuma su, game da Lahira, kafirai ne

[46] Kuma a tsakaninsu akwai wani shamaki,* kuma a kan A'araf akwai wasu maza suna sanin kowa da alamarsu; Kuma suka kirayi abokan Aljamia cewa: "Aminci ya tabbata a kanku: "Ba su shige ta ba, alhali kuwa su, suna tsammani

[47] Kuma idan an juyar da gannansu wajen abokan wuta, su ce: "Ya Ubangijinmu! Kada Ka sanya mu tare da mutane Azzalumai

[48] Kuma abokan A'araf suka kirayi wasu maza, suna sanin su da alamarsu, suka ce: "Tarawar dukiyarku da abin da kuka kasance kuna yi na girman kai, bai wadatar ba daga barinku

[49] Shin, waɗannan ne waɗanda kuka yi rantsuwa, Allah ba zai same su da rahama ba? Ku shiga Aljanna, babu tsoro akanku, kuma ba ku zama kuna baƙin ciki ba

[50] Kuma 'yan wuta suka kirayi 'yan Aljanna cewa: "Ku zubo a kaumu daga ruwa ko kuwa daga abin da Allah Ya azurta ku." Su ce: "Lalle ne Allah Ya haramta su a kan kafirai

[51] Waɗanda suka riƙi addininsu abin shagala da wasa, kuma rayuwar duniya ta ruɗe su." To, a yau Muna mantawa da su, kamar yadda suka manta da haɗuwa da yininsu wannan, da kuma abin da suka kasance da ayoyinMu suna musu

[52] Kuma lalle ne haƙiƙa Mun je musu da Littafi, Mun bayyana Shi, daki-daki, a kan ilmi, yana shiriya da rahama ga mutane waɗanda suke yin imani

[53] Shin, suna jira, face fassararsa, a ranar da fassararsa take zuwa, waɗanda saka manta da Shi daga gabani, suna cewa: "Lalle ne, Manzannin Ubangijin mu svun je da gaskiya. To, shin, muna da wasu masu ceto, su yi ceto gare mu, ko kuwa a mayar da mu, har mu aikata wanin wanda muka kasance muna aikatawa?" Lalle ne sun yi hasarar rayukansu, kuma abin da suka kasance suna ƙirƙirawa ya ɓace musu

[54] Lalle ne Ubangijinku Allah ne, wanda Ya halitta sammai da ƙasa a cikin kwanaki shida, sa'an nan kuma Ya daidaita a kan Al'arshi, Yana sanya dare ya rufa yini, yana neman sa da gaggawa, kuma rana da wata da taurari horarru ne da umurninSa. To, Shi ne da halittar kuma da umurnin. Albarkar Allah Ubangijin halittu ta bayyana

[55] Ku kirayi Ubangijinku da ƙanƙan da kai, da kuma a ɓoye: lalle ne Shi, ba Ya son masuwuce iyaka

[56] Kuma kada ku yi ɓarna a cikin ƙasa a bayan gyaranta. Kuma ku kiraye shi saboda tsoro da tsammani; lalle ne rahamar Allah makusanciya ce daga masu kyautatawa

[57] Kuma Shi ne wanda Yake aika iskoki, suna bishara gaba ga rahamarSa, har idan sun ɗauki gizagizai masu nauyi,* sai Mu kora su ga wani gari matacce, sa'an nan Mu saukar da ruwa gare shi, sa'an nan Mu fitar, game da shi, daga dukkan 'ya'yan itice. Kamar wancan ne Muke fitar da matattu; tsammaninku, kuna tunani

[58] Kuma gari mai kyau, tsirinsa yana fita da iznin Ubangijinsa, kuma wanda ya munana, (tsirinsa) ba ya fita, face da wahala; kamar wannan ne, Muka sarrafa ayoyi domin mutane waɗan da suke godewa

[59] Lalle ne, haƙiƙa Mun aika Nuhu zuwa ga mutanensa, sai ya ce: "Ya mutanena! Ku bauta waAllah! Ba ku da wani abin bautawa waninSa. Lalle ne ni, ina yimuku tsoron azabar wani Yini mai girma

[60] Mashawarta* daga mutanensa suka ce: "Lalle ne mu, haƙiƙa, Muna ganin ka a cikin ɓata bayyananniya

[61] Ya ce: "Ya mutanena! Babu ɓata guda gare ni, kuma amma ni Manzo ne daga ubangijin halittu

[62] Ina iyar muku da saƙonnin Ubangijina; kuma ina yi muku nasiha, kuma ina sani, daga Allah, abin da ba ku sani ba

[63] Shin, kuna mamakin cewa ambato ya zo muku daga Ubangijinku a kan wani namiji, daga gare ku, domin ya yi muku gargaɗi, kuma domin ku yi taƙawa, kuma tsammaninku ana jin ƙanku

[64] Sai suka ƙaryata shi, sa'an nan Muka tsirar da shi da waɗanda suke tare da shi, a cikin jirgin; kuma Muka nutsar da waɗanda suka ƙaryata shi game da ayoyinMu. Lalle ne su, sun kasance wasu mutane ɗimautattu

[65] Kuma zuwa ga Adawa, ɗan'uwansu Hudu, ya ce: "Ya mutanena! Ku bauta wa Allah! Ba ku da wani abin bauta wa, waninSa. Shin fa, ba za ku yi taƙawa ba

[66] Mashawarta waɗanda suka kafirta daga mutanensa suka ce: "Lalle ne mu, haƙiƙka, Muna ganin ka a cikin wata wauta! Kuma lalle ne mu, haƙiƙa, Muna zaton ka daga maƙaryata

[67] Ya ce: "Ya mutanena! Babu wata wauta a gare ni, kuma amma ni, Manzo ne daga Ubangijin halittu

[68] Ina iyar muku da saƙonnin Ubangijina, kuma ni, gare ku, mai nasiha ne amintacce

[69] Shin, kuma kun yi mamaki cewa ambato daga Ubangijinku ya zo muku a kan wani namiji daga gare ku, domin ya yi muku gargaɗi? Kuma ku tuna a lokacin da Ya sanya ku masu mayewa daga bayan mutanen Nuhu, kuma Ya ƙara muku zati a cikin halitta. Saboda haka ku tuna ni'imomin Allah; tsammaninku kuna cin nasara

[70] Suka ce: "Shin, ka zo mana ne domin mu bauta wa Allah Shi kaɗai, kuma mu bar abin da ubanninmu suka kasance suna bauta wa? To, ka zo mana da abin da kake yi mana wa'adi da shi idan ka kasance daga masu gaskiya

[71] Ya ce: "Haƙiƙa azaba da fushi sun auku a kanku daga Ubangijinku! Shin, kuna jayayya da ni a cikin wasu sunaye waɗanda ku ne kuka yi musu sunayen, ku da ubanninku, Allah bai saukar da wani dalili ba a gare su? To, ku yi jira. Lalle ne ni, tare da ku mai jira ne

[72] To, sai Muka tsirar da shi, shi da waɗanda suke tare da shi saboda wata rahama daga gare Mu, kuma Muka katse ƙarshen waɗanda suka ƙaryata game da ayoyinMu, kuma ba su kasance muminaiba

[73] Kuma zuwa ga Samudawa ɗan'uwansu, Salihu, ya ce: "Ya mutanena! Ku bauta wa Allah; ba ku da wani abin bauta wa wanninSa. Haƙiƙa hujja bayyananniya ta zo muku daga Ubangijinku! wannan raƙumar Allah ce, a gare ku, wata aya ce. Sai ku bar ta ta ci, a cikin ƙasar Allah, kuma kada ku shafe ta da wata cuta har azaba mai raɗaɗi ta kama ku

[74] Kuma ku tuna a lokacin da Ya sanya ku mamaya daga bayan Adawa kuma Ya zaunar da ku a cikin ƙasa, kuna riƙon manyan gidaje daga tuddanta, kuma kuna sassaƙar ɗakuna daga duwatsu; saboda haka ku tuna ni'imomin Allah, kuma kada ku yi ɓarna a cikin ƙasa kuna masu fasadi

[75] Mashawarta waɗanda suka yi girman kai daga mutanensa suka ce ga waɗanda aka raunanar*, ga waɗanda suka yi imani daga gare su: "Shin, kuna sanin cewaSalihu manzo ne daga Ubangijinsa?" Suka ce: "Lalle ne mu, da abin daaka aiko shi, masu imani ne

[76] Waɗanda suka yi girman kai suka ce: "Lalle ne mu, ga abin da kuka yi imani da shi kafirai ne

[77] Sai suka soke raƙumar, kuma suka kangare daga barin umurnin Ubangijinsu, kuma suka ce: "Ya Salihu! Ka zo mana da abin da kake yi mana wa'adi da shi, idan ka kasance daga manzanni

[78] Sai tsawa ta kama su, saboda haka suka wayi gari a cikin gidansu guggurfane

[79] Sai ya juya daga barinsu, kuma ya ce: "Ya mutanena! Lalle ne, haƙiƙa, na iyar muku damanzancin Ubangijina. Kuma na yi muku nasiha kuma amma ba ku son masu nasiha

[80] Da Luɗu, a lokacin daya ce wa mutanensa: "Shin, kuna je wa alfasha, babu kowa da ya gabace ku da ita daga halittu

[81] Lalle ne ku, haƙiƙa kuna je wa maza da sha'awa, baicin mata; A'a, ku mutane ne maɓarnata

[82] Kuma babu abin da ya kasance jawabin mutanensa, face ɗai suka ce: "Ku fitar da su daga alƙaryarku: lalle ne su, wasumutane ne masu da'awar tsarki

[83] Sai Muka tsirar da shi, shi da iyalansa, face matarsa, ta kasance daga masu wanzuwa

[84] Kuma Muka yi ruwa a kansu da wani irin ruwa; Sai ka duba yadda aƙibar masu laifi ta kasance

[85] Kuma zuwa Madayana ɗan'uwansu Shu'aibu, ya ce: "Ya mutanena! Ku bauta wa Allah; ba ku da wani abin bauta wa waninSa. Lalle ne, wata hujja bayyananniya daga Ubangijinku ta zo muku! Sai ku cika mudu da sikeli kumakada ku nakasa wa mutane kayansu, kuma kada ku yi fasadi a cikin ƙasa a bayan gyaranta. Wannan ne mafi alheri a gare ku, idan kun kasance muminai

[86] Kuma kada ku zauna ga kowane tafarki kuna ƙyacewa, kuma kuna kangewa, daga hanyar Allah, ga wanda ya yi imani da shi, kuma kuna neman ta ta zama karkatacciya, kuma ku tuna, a lokacin da kuka kasance kaɗan, sai Ya yawaita ku, kuma ku duba yadda aƙibar masu fasadi ta kasance

[87] Kuma idan wata ƙungiya daga gare ku ta kasance ta yi imani da abin da aka aiko ni da shi, kuma wata ƙungiya ba ta yi imani ba, to, ku yi haƙuri, har Allah Ya yi hukunci a tsakaninmu; kuma Shi ne Mafi alherin masu hukunci

[88] Mashawarta waɗanda suka kangare daga mutanensa, suka ce: "Lalle ne, Muna fitar da kai, Ya Shu'aibu, kai da waɗanda suka yi Imani tare da kai, daga alƙaryarmu; ko kuwa lalle ku komo a cikin addininmu." Ya ce: "Ashe! Kuma ko da mun kasance masu ƙi

[89] Lalle ne mun ƙirƙira ƙarya ga Allah idan mun koma a cikin addininku a bayan lokacin da Allah ya tsirar da mu daga gare shi, kuma ba ya kasancewa a gare mu, mu koma a cikinsa, face idan Alah, Ubangijinmu Ya so. Ubangijinmu Ya yalwaci dukan kome ga ilmi. Ga Allah muka dogara. Ya Ubangijinmu! Ka yi hukunci a tsakaninmu da tsakanin mutanenmu da gaskiya, kuma Kai ne Mafi alherin masu hukunci

[90] Kuma mashawarta waɗanda suka kafirta daga mutanensa, suka ce: "Lalle ne, idan kun bi Shu'aibu haƙiƙa ku, a lokacin nan, masu hasara ne

[91] Sai tsawa ta kama su, saboda haka suka wayi gari, a cikin gidan su, suna guggurfane

[92] Waɗanda suka ƙaryata Shu'aibu kamar ba su zauna ba a cikinta, waɗanda suka ƙaryata Shu'aibu, sun kasance su nemasu hasara

[93] Sai ya juya daga barinsu, kuma ya ce: "Ya mutanena! Haƙiƙa, na iyar muku da saƙonnin Ubangijina, kuma na yi muku nasiha! To, yaya zan yi baƙin ciki a kan mutane kafirai

[94] Kuma ba Mu aika wani Annabi* a cikin wata alƙarya ba, face Mun kama mutanenta da azaba da cuta, tsammaninsu suna yin ƙasƙantar da kai

[95] Sa'an nan kuma Muka musanya mai kyau a matsayin mummuna, har su yi yawa, kuma su ce: "Cuta da azaba sun shafi ubanninmu." (sai su koma wa kafirci). Sai Mu kama su kwatsam! alhali kuwa su, ba su sansancewa

[96] Kuma da lalle mutanen alƙaryu sun yi imani kuma suka yi taƙawa da haƙiƙa Mun buɗe albarkoki a kansu daga sama da ƙasa, kuma amma sun ƙaryata, don haka Muka kama su da abin da suka kasance suna tarawa

[97] Shin, mutanen alƙaryu sun amince wa azabar Mu ta je musu da dare, alhali kuwa suna barci

[98] Ko kuwa mutanen alƙaryu sun amince wa azabarMu ta je musu da hantsi, alhali kuwa suna wasa

[99] Shin fa, sun amince wa makarun Allah? To, babu mai amince wa makarun Allah face mutane masu hasara

[100] Shin, kuma bai shiryar da waɗanda suke gadon ƙasa ba daga bayan mutanenta cewa da Muna so, da Mun same su da zunubansu, kuma Mu rufe a kan zukatansu, sai su zama ba su ji

[101] Waɗancan alƙaryu Muna gaya maka daga labaransu, kuma lalle ne, haƙiƙa manzanninMu sun je musu da hujjoji bayyanannnu; to, ba su kasance suna yin imanida abin da suka ƙaryata daga gabani ba. Kamar wancan ne Allah Yake rufewa a kan zukatan kafirai

[102] Kuma ba Mu sami wani alkawari ba ga mafi yawansu, kuma lalle ne, Mun sami mafi yawansu, haƙiƙa, fasiƙai

[103] Sa'an nan kuma Mun aika Musa,* daga bayansu, da ayoyinMu zuwa ga Fir'auna da majalisarsa, sai suka yi zalunci game da su. To, dubi yadda aƙibar maɓarnata take

[104] Kuma Musa ya ce: "Ya Fir'auna! Lalle ne ni, manzo ne daga Ubangijin halittu

[105] Tabbatacce ne a kan kada in faɗi kome ga Allah face gaskiya. Lalle ne, na zo muku da hujja bayyananniya daga Ubangijinku; Sai ka saki Bani Isra'ila tareda ni

[106] Ya ce: "Idan ka kasance ka zo da wata aya, to, ka kawo ta, idan ka kasance daga masu gaskiya

[107] Sai ya jefa sandarsa, sai ga ta kumurci bayyanan ne

[108] Kuma ya fizge hannun sa, sai ga shi fari ga masu dubi

[109] Mashawarta daga mutanen Fir'auna suka ce: "Lalle ne, wannan, haƙiƙa, matsafi ne mai ilmi

[110] Yana son ya fitar da ku daga ƙasarku: To, mene ne kuke shawartawa

[111] Suka ce: "Ka jinkirtar da shi, shi da ɗan'uwansa, kuma ka aika da masu gayyar mutane a cikin garuruwa

[112] Su zo maka da duka matsafi, mai ilmi

[113] Kuma matsafa suka je wa fir'auna suka ce: "Lalle ne, shin, Muna da ijara, idan mun kasance mu ne marinjaya

[114] Ya ce: "Na, am kuma lalle ne kuna a cikin makusanta

[115] Suka ce: "Ya Musa! Ko dai ka jefa, ko kuwa mu kasance, mu ne, masu jefawa

[116] Ya ce: "Ku jefa." To a okacin da suka jefa, suka sihirce idanun mutane kuma suka tsoratar da su; Kuma suka je da tsafi mai girma

[117] Kuma Muka yi wahayi zuwa ga Musa cewa: "Ka jefa sandarka." Sai ga ta tana laƙumar abin da suke ƙarya da shi

[118] Gaskiya ta auku, kuma abin da suke aikatawa ya ɓaci

[119] Sai aka rinjaye su a can, kuma suka juya suna ƙasƙantattu

[120] Kuma aka jefar da matsafan, suna masu sujada

[121] Suka ce: "Mun yi imani da Ubangijin halittu

[122] Ubangijin Musa da Haruna

[123] Fir'auna ya ce: "Ashe, kun yi imani da shi a gabanin inyi izni a gare ku? Lalle ne, wannan, haƙiƙa, makirci ne kuka makirta a cikin birni, domin ku fitar da mutanensa daga gare shi; To, da sannu za ku sani

[124] Lalle ne, ina karkatse hannayenku da ƙafafunku daga saɓani, sa'an nan kuma, haƙiƙa, ina tsire, ku gaba ɗaya

[125] Suka ce: "Lalle ne mu, zuwa ga Ubangijinmu, masu juyawa ne

[126] Kuma ba ka zargin kome daga gare mu face domin mun yi imani da ayoyin Ubangijinmu a lokacin da suka zo mana! Ya Ubangijinmu! Ka zuba haƙuri a kanmu, kuma Ka cika mana muna Musulmai

[127] Kuma mashawarta daga mutanen Fir'auna suka ce: "Shin, za ka bar Musa da mutanensa domin su yi ɓarna a cikin ƙasa, kuma ya bar ka, kai da gumakanka?" Ya ce: "Za mu yayyanka ɗiyansu maza kuma mu raya matansu; kuma lalle ne mu, a bisa gare su, marinjaya ne

[128] Musa ya ce wa mutanensa:* "Ku nemi taimako da Allah, kuma ku yi haƙuri; Lalle ne ƙasa ta Allah ce, Yana gadar da ita ga wanda Yake so daga bayinSa, kuma aƙiba ta masu taƙawa ce

[129] Suka ce: "An cutar da mu daga gabanin ka zo mana, kuma daga bayan da ka zo mana." Ya ce: "Akwai tsammanin Ubangijinku, Ya halaka maƙiyanku, kuma Ya sanya ku, ku maye a cikin ƙasa, sa'an nan Ya duba yadda kuke aikatawa

[130] Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun kama mutanen Fir'auna da tsananin shekaru (fari) da nakasa daga 'ya'yan itace; Tsammaninsu suna tunawa

[131] Sa'an nan idan wani alheri ya je musu, sai su ce: "Masifa ta same su, sai su yi shu'umci da Musa da wanda yake tare da shi, To, shu'umcinsu a wurin Allah yake, kuma amma mafi yawansu ba su sani

[132] Kuma suka ce: "Ko me ka zo mana da shi daga aya, domin ka sihirce mu da ita, to, baza mu zama, saboda kai, masu imani ba

[133] Sai Muka aika a kansu da cikowa, da fara, da ƙwarƙwata da kwaɗi, da jini; ayoyi abubuwan rarrabewa*; Sai suka kangare, kuma suka kasance mutane masu laifi

[134] Kuma a lokacin da masifa ta auku a kansu, sukan ce: "Ya Musa! Ka roƙa mana Ubangijinka, saboda abin da Ya yi alkwari a wurinka, lalle ne idan ka kau da azabar daga barinmu, haƙiƙa Muna imani saboda kai, kuma muna sakin Bani Isra'ila tire da kai

[135] To, a lokacin da Muka kuranye azaba daga barinsu zuwa a wani ajali wanda suke masu iske shi ne, sai ga su suna warwarewa

[136] Sai Muka yi azabar ramuwa, daga gare su, saboda haka Muka nutsar da su a cikin teku, domin lalle ne su, sun ƙaryata game da ayoyinMu, kuma sun kasance daga barinsu, gafilai

[137] Kuma Muka gadar da mutanen, waɗanda sun kasance ana raunana su, a gabacin ƙasa da yammacinta, wadda Muka sanya albarka a cikinta, kuma kalmar Ubangijinka mai kyau ta cika a kan Bani Isra'ila, saboda abin dasuka yi na haƙuri. Kuma Muka murtsuke abin da Fir'auna da mutanensa suka kasance suna sana'antawa, da abin da suka kasance suna shimfiɗawa

[138] Kuma Muka ƙetarar da Bani Isra'ila ga teku, sai suka je a kan wasu mutane waɗanda suna lizimta da ibada a kan wasu gumaka, nasu suka ce: "Ya Musa! Ka sanya mana wani abin bautawa kamar yadda suke da abubuwan bautawa "* Ya ce: "Lalle ne ku, mutane ne kuna jahilta

[139] Lalle ne waɗannan, abin da suke a cikinsa halakakke ne, kuma abin da suka kasance suna aikatawa ƙarya ne

[140] Ya ce: "Shin, wanin Allah nike nema muku ya zama abin bautawa, alhali kuwa Shi (Allah) Ya fifita ku a kan halittu

[141] Kuma a lokacin da Muka tsirar da ku daga mutanen Fir'auna, suna taya muku mugunyar azaba. suna karkashe ɗiyanku maza, kuma suna rayar da matanku. Kuma a cikin wancan akwai jarrabawa daga Ubangijinku,* Mai girma

[142] Kuma Muka yi wa'adi ga Musa da dare talatin* kuma Muka cika su da goma, sai miƙatin Ubangijinsa ya cika dare arba'in. Kuma Musa ya ce wa ɗan'uwansa, Haruna: "Ka maye mini a cikin mutanena, kuma ka gyara, kuma kada ka bi hanyar masu fasadi

[143] Kuma a lokacin da Musa ya je ga mikatinMu, kuma Ubangijinsa Ya yi masa magana, shi Musa ya ce: "Ya Ubangijina! Ka nuna mini in yi dubi zuwa gare Ka!" Ya ce: "Ba za ka gan Ni ba, kuma amma ka duba zuwa ga dutse, to, idan ya tabbata a wurinsa, to, za ka gan Ni." Sa'an nan a lokacin da Ubangijinsa, Ya kuranye zuwa ga dutsen, Ya sanya shi niƙaƙƙe. Kuma Musa ya faɗi somamme. To, a lokacin da ya farka, ya ce: "TsarkinKa ya tabbata! Na tuba zuwa gare Ka, kuma ni ne farkon muminai

[144] Ya ce: "Ya Musa! Lalle ne Ni, Na zaɓe ka bisa ga mutane da manzanciNa, kuma da maganaTa. Saboda haka ka riƙi abin da Na ba ka, kuma ka kasance daga masu godiya

[145] Kuma Muka rubuta masa a cikin alluna daga kowane abu, wa'azi da rarrabewa ga dukan kowane abu: "Sai ka riƙe su da ƙarfi, kuma ka umurci mutanenka, su yi riƙo ga abin da yake mafi kyawunsu;* za Ni nuna muku gidan fasiƙai

[146] Za Ni karkatar da waɗanda suke yin girman kai a cikin ƙasa, ba da wani hakki ba, daga ayoyiNa. Kuma idan sun ga dukan aya, ba za su yi imani da ita ba, kuma idan sun ga hanyar shiriya, ba za su riƙe ta hanya ba, kuma idan sun ga hanyar ɓata, sai su riƙe ta hanya. Wancan ne, domin lalle ne su, sun ƙaryata da ayoyinMu, kuma sun kasance, daga barinsu gafilai

[147] Kuma waɗanda suka ƙaryata game da ayoyinMu da gamuwa da Lahira, ayyukansu sun ɓaci. Shin, ana saka musu, face da abin da suka kasance suna aikatawa

[148] Kuma mutanen Musa suka riƙi maraƙi*, jikin mutane, yana ruri, daga bayan tafiyarsa, daga kayan ƙawarsu. Shin, ba su gani ba, cewa lalle ne shi, ba ya yi musu magana, kuma ba ya shiryar da su ga hanya, sun riƙa shi, kuma sun kasance masu zalunci

[149] Kuma a lokacin da suka yi nadama, kuma suka ga cewalalle ne su haƙiƙa sun ɓace, suka ce: "Haƙiƙa, idan UbangijinMu bai yi mana rahama ba, kuma Ya gafarta mana, lalle ne muna kasancewa daga masu hasara

[150] Kuma a lokacin da Musa ya koma zuwa ga mutanensa, yana mai fushi, mai baƙin ciki, ya ce: "Tir da abin da kuka yi mini wakilci, a bayana! Shin, kun nemi gaggawar umurnin Ubangijinku ne?" Kuma ya jefar da Allunan, kuma ya yi riƙo ga kan ɗan'uwansa yana jan sa zuwa gare shi. Ya ce: "Ya ɗan'uwata! Lalle ne mutanen, sun ɗauke ni mai rauni, kuma sun yi kusa su kashe ni, saboda haka kada ka darantar da maƙiya game da ni, kuma kada ka sanya ni tare da mutane Azzalumai

[151] Ya ce: "Ya Ubangijina! Ka gafarta mini, ni da ɗan'uwana, kuma Ka shigar da mu a cikin rahamarKa, alhali kuwa Kai ne Mafi rahamar masu rahama

[152] Lalle ne waɗanda suka riƙi maraƙin, wani fushi daga Ubangijinsu da wani walakanci a cikin rayuwar duniya, za su same su: Kuma kamar wancan ne Muke saka wa masu ƙirƙira ƙarya

[153] Kuma waɗanda suka aikata miyagun ayyuka, sa'an nan suka tuba daga bayansu kuma sukayi imani, lalle ne Ubangijinka daga bayansu, haƙiƙa, Mai gafarane, Mai jin ƙai

[154] Kuma a lokacin da fushin ya kwanta daga barin Musa, sai ya riƙi Allunan, kuma a cikin kwafensu akwai shiriya da rahama ga waɗanda suke su, ga Ubangijinsu, masu jin tsoro ne

[155] Kuma Musa ya zaɓi mutanensa, namiji saba'in domin miƙatinMu. To, a lokacin da tsawa ta kama su, ya ce: "Ya Ubangijina! Da Ka so, da Ka halakar da su daga gabani, su da ni. Shin za Kahalaka mu, saboda abin da wawayen daga gare mu suka aikata? Ba ta zama ba face fitinarKa Kana ɓatarwa, da ita, wanda Kake so kuma kana shiryarwa da ita, wanda Kake so; Kai ne Majiɓincinmu. Sai Ka gafarta mana; kuma Ka yi mana rahama, alhali kuwa Kai ne Mafi alherin masu gafara

[156] Kuma Ka rubuta mana alheri a cikin wannan duniya, kuma a cikin Lahira. Lalle ne mu, mun tuba zuwa gare Ka." Ya ce: "AzabaTa Ina samu, da ita, wanda Nike so, kuma rahamaTa, ta yalwaci dukan kome. Sa'an nan za Ni rubuta ta ga waɗanda suke yin taƙawa, kuma suna bayar da zakka, da waɗanda suke, game da ayoyin Mu muminai ne

[157] Waɗanda suke suna bin Manzo*, Annabi, Ummiyyi wanda suke samun sa rubuce a wurinsu, a cikin Attaura da Linjila.yana umurnin su da alheri, kuma yana hana su daga barin abin da ba a so; kuma yana halatta musu abu- buwa masu dadi, kuma yana haramtarwar munana a kansu. Kuma yana kayar da nauyinsu daga barinsu, da ƙuƙummai waɗannan da suka kasance a kansu. To, wa- ɗanda suka yi imani da shi kuma suka ƙarfafa shi, kuma suka tai- make shi, kuma suka bi haske wan- da aka saukar tare da shi, waɗan- nan ne masu cin nasara

[158] Ka ce: "Ya ku mutane!* Lalle ne ni manzon Allah nezuwa gare ku, gaba ɗaya. (Allah) Wanda Yake Shi ne da mulkin sammai da ƙasa; Babu wani abin bautawa face Shi, Yana rayarwa, kuma Yana matarwa, sai ku yi imani daAllah da ManzonSa, Annabi, Ummiyyi, wanda yake yin imani da Allah da kalmominSa; ku bi shi, tsammaninku, kuna shiryuwa

[159] Kuma daga mutanen* Musa akwai al'umma, suna shiryarwa da gaskiya, kuma da ita suke yin adalci

[160] Kuma Muka yayyanka su sibɗi goma sha biyu, al'ummai. Kuma Muka yi wahayi zuwa ga Musa a lokacin da mutanensasuka neme shi, ga shayarwa, cewa: "Ka doki dutsen* da sandarka."Sai marmaro goma sha biyu suka ɓuɓɓuga daga gare shi: Lalle ne kowaɗanne mutane sun san mashayarsu. Kuma Muka saukar da darɓa da tantabaru a kansu."Ku ci daga masu daɗin abin da Muka azurta ku."Kuma ba su zalunce Mu ba; kuma amma rayukansu suke zalunta

[161] Kuma a lokacin da aka ce masu: "Ku zauna ga wannan alƙarya*, kuma ku ci daga gare ta, inda kuka so, kuma ku ce: 'Saryarwa,' kuma ku shiga kofa kuna masu sujada; Mu gafarta muku laifuffukanku, kuma za Mu ɗara wa masu kyautatawa

[162] Sai waɗanda suka yi zalunci daga gare su, suka musanya magana* watar wadda aka ce musu, sai Muka aika azaba a kansu, daga sama, saboda abin da suka kasance suna yi na zalunci

[163] Kuma ka tambaye su daga alƙarya wadda ta kasance kusa ga teku, a lokacin da suke ƙetare haddi a cikin Asabar, a lokacin da kifayensu, suke je musu a ranar Asabar* ɗinsu jere. Kuma a ranar da ba su yi Asabar ba, ba su zuwa gare su; Kamar wancan ne Muke jarraba su da abin da suka kasance suna yi na fasiƙanci

[164] Kuma a lokacin da wata al'umma daga gare su ta ce: "Don me kuke yin wa'azi ga mutane waɗanda Allah Yake Mai halaka su ko kuwa Mai yi musu azaba, azaba mai tsanani?" Suka ce: "Domin neman hanzari zuwa ga Ubangijinku, kuma tsammaninsu, suna yin taƙawa

[165] To, a lokacin da suka manta da abin da aka tunatar da su da shi, Mun tsirar da waɗanda suke hani daga cuta, kuma Muka kama waɗanda suka yi zalunci, da azaba mai tsanani domin abin da suka kasance suna yi, na fasiƙanci

[166] Sa'an nan a lokacin da suka yi girman kai daga barin abin da aka hana su daga gare shi, Muka ce musu: "Ku kasance birai ƙasƙantattu

[167] Kuma a lokacin da Ubangijinku Ya sanar, lalle ne, za Ya aika a kansu (Yahud), zuwa, Ranar¡iyama, wanda zai ɗanɗana musu mummunar azaba, lalle ne Ubangijinka, haƙiƙa, Mai gaggawar uƙuba ne, kuma shi haƙiƙa, Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[168] Kuma Muka yayyanka su, a cikin ƙasa, al'ummomi, daga gare su akwai salihai, kuma daga gare su akwai wanda ba haka ba. Muka jarrabe su da abubuwan alheri da na musifa; Tsammaninsu, suna komowa

[169] Sai wasu' yan baya suka maye daga bayansu, sun gaji Littafin, suna karɓar sifar* wannan ƙasƙantacciya, suna cewa: "Za a gafarta mana. "Iadan kuma wata sifa irinta ta zo, za su karɓe ta. Shin, ba a karɓi alkawarin Littafi ba a kansu cewa kada su faɗa ga Allah, face gaskiya, alhali kuwa sun karanta abin da yake a cikinsa, kuma Gidan Lahira ne mafi alheriga wanda ya yi taƙawa? Shin, ba za ku hankalta ba

[170] Kuma waɗanda suke riƙewa da laittafi kuma suka tsayar da salla, lalle ne Mu, ba Mu tozarta ladar masu gyarawa

[171] Kuma a lokacin da muka ɗaukaka dutse* sama da su, kumar dai shi girgije ne, kuma suka haƙƙaƙe, lalle ne shi, mai faɗuwa ne a gare su, (aka ce): "Ku karɓi abin da Muka kawo muku da ƙarfi, kuma ku tuna abin da yake a cikinsa, tsammaninku kuna yin taƙawa

[172] Kuma a lokacin da Ubangijinka Ya karɓi (alkawari) daga ɗiyan Adam, daga bayayyakinsu, a zuriyarsu, kuma Ya shaidar da su a kan rayukansu, (Ya ce): "Shin, ba Ni ne Ubangijinku ba?" Suka ce: "Na'am! Mun yi shaida!" (ya ce): "Kada ku ce a Ranar Kiyama: Lalle ne mu, daga wannan, gafalallu ne

[173] Ko kuwa ku ce: "Abin sani kawai, ubanninmu suka yi shirki daga farko, kuma mu, mun kasance zuriya daga bayansu. Shin fa, Kana halaka mu, saboda abin da masu ɓatawa suka aikata

[174] Kuma kamar haka Muke rarrabe ayoyi, daki-daki; tsammaninsu, suna komowa

[175] Ka karanta a kansu labarin wanda Muka kawo masa* ayoyinMu, sai ya saɓule daga gare su, sai shaidan ya bi shi, sai ya kasance a cikin halakakku

[176] Kuma da Mun so, da Mun ɗaukaka shi da su, kuma amma shi, ya nemi dawwama a cikin ƙasa, kuma ya bi son zuciyarsa. To, misalinsa kamar misalin kare ne, idan ka yi ɗauki a kansa ya yi lallage, ko kuwa ka bar shi sai ya yi lallage, wannan ne misalin mutane waɗanda suka ƙaryata game da ayoyinMu: Ka jeranta karatun labarun; tsammaninsu suna tunani

[177] Tir da zama misali, mutanen da suka ƙaryata game da ayoyinMu, kuma kansu suka kasance suna zalunta

[178] Wanda* Allah Ya shiryar, to, shi ne Mai shiryuwa, kuma wanda Ya ɓatar, to, waɗannan su ne masu hasara

[179] Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun halitta saboda Jahannama, masu yawa daga aljannu da mutane, suna da zukata, ba su fahimta da su, kuma suna da idanu, ba su gani da su, kuma suna da kunnuwa, ba su ji da su; waɗancan kamar bisashe suke. A'a, su ne mafi ɓacewa; Waɗancan su ne gafalallu

[180] Kuma Allah Yana da sunaye masu kyau.* Sai ku roƙe shi da su, kuma ku bar waɗanda suke yin ilhadi a cikin sunayenSa: za a saka musu abin da suka kasance suna aikatawa

[181] Kuma daga waɗanda Muka halitta akwai wata al'umma, suna shiryarwa da gaskiya, kuma, da ita suke yin adalci

[182] Kuma waɗanda suka ƙaryata game da ayoyinMu, za Mu yi musu istidraji daga inda ba su sani ba

[183] Kuma Ina yi musu jinkiri, lalle ne kaidiNa, mai ƙarfi ne

[184] Shin, ba su yi tunini ba, cewa babu wata hauka ga ma'abucinsu?* shi bai zama ba face mai gargaɗi mai bayyanawa

[185] Shin, ba su yi dubi ba a cikin mulkin sammai da ƙasa, da kuma abin da Allah Ya halitta daga kome, kuma akwai tsammani kasancewar ajalinsu, haƙiƙa, ya kusanta? To, da wane labari a bayansa suke yin imani

[186] Wanda Allah Ya ɓatar to babu mai shiryarwa a gare shi: kuma Yana barin su, a cikin ɓatarsu suna ɗimuwa

[187] Suna tambayar ka* daga Sa'a, a yaushe tabbatarta take? Ka ce: "Abin sani kawai, saninta a wurin Ubangijina yake. Babu mai bayyana ta ga lokacinta face shi Ta yi nauyi a cikin sammai da ƙasa. Ba za ta zo muku ba face kwatsam." suna tambayar ka, kamar kai masani ne gare ta. Ka ce: "Abin sani kawai, saninta a wurin Allah yake, kuma amma mafi yawan mutane ba su sani

[188] Ka ce: "Ba ni mallaka wa raina wani amfani, kuma haka ban tunkuɗe wata cuta, faceabin da Allah Ya so. Kuma da na kasance ina sanin gaibi, da lalle ne, na yawaita daga alheri kuma cuta ba za ta shafe ni ba, ni ban zama ba fice mai gargaɗi, kumamai bayar da bishara ga mutane waɗanda suke yin imani

[189] Shi ne wanda Ya halitta ku daga rai guda, kumaYa sanya, daga gare* ta, ma'auranta, domin ya natsu zuwa gare ta. Sa'an nan a lokacin da ya rufe ta, ta yi ciki, ciki sassauƙa, sai ta shuɗe dashi. Sa'an nan a lokacin da ya yi nauyi, sai suka roƙi Allah, Ubangijinsu: "Lalle ne idan Ka ba mu abin ƙwarai, haƙiƙa, za mu kasance dagamasu godiya

[190] To, a lokacin da Ya ba su abin ƙwarai, suka sanya Masa abokan tarayya a cikin abin da Ya ba su. To, Allah Ya tsarkaka daga abin da suke yi na shirki

[191] Shin, suna shirki da abin da ba ya halittar kome, kuma sune ake halittawa

[192] Kuma ba su iya bayar da taimako gare su, kuma kansu ma, ba su iya taimaka

[193] Kuma idan kun kiraye su zuwa ga shiriya, ba za su bi ku ba, daidai ne a gare ku, shin, kun kiraye su, ko kuwa ku masu kawaici ne

[194] Lalle ne waɗannan da kuke kira, baicin Allah, bayi ne misalanku: to, ku kiraye su, sa'an nan su karɓa muku, idan kun kasance masu gaskiya

[195] Shin suna da ƙafafu da suke yin tafia da su? Ko suna da hannaye da suke damƙa da su? Ko suna da idanu da suke gani da su? Ko suna da kunnuwa da suke saurare da su? Ka ce: "Ku kirawo abubuwan* shirkinku sa'an nan kuma ku yi mini kaidi, sa'an nan kada ku saurara mini

[196] Lalle ne, Majiɓincina Allah ne Wanda Ya saukar da Littafi kuma Shi ne Yake jiɓintar salihai

[197] Kuma waɗanda kuke kira, baicinSa, ba su iya taimakon ku, kuma kansu ma, ba su iya taimaka

[198] Kuma idan ka kiraye su zuwa ga shiriya, ba za su ji ba, kuma kana ganin su, suna dubi zuwa gare ka, alhali kuwa su, ba su gani

[199] Ka riƙi abin da ya sauƙaƙa; Kuma ka yi umurni da alheri, Kuma ka kau da kai daga jahilai

[200] Kuma imma wata fizga daga Shaiɗan ta fizge ka, sai ka nemi tsari ga Allah. Lalle ne shi, Mai ji ne, Masani

[201] Lalle ne waɗanda suka yi taƙawa idan wani tashin hankali daga Shaiɗan ya shafe su, sai su tuna (Allah) sai ga su, sun zama masu basira

[202] Kuma 'yan'uwan su (shaiɗanu) suna taimakon su a cikin ɓata, sa'an nan kuma ba su taƙaitawa

[203] Kuma idan ba ka je musu da wata aya ba, su ce: "Don me ba ka ƙaga ta ba?" Ka ce: "Abin sani kawai, ina biyar abin da aka yo wahayi zuwa gare ni ne, daga Ubangjina. Wannan abubuwan kula ne daga Ubangijinku, da shiriya da rahama ga mutane waɗanda suke yin imani

[204] Kuma idan an karanta* Alƙur'ani sai ku saurara gare shi, kuma ku yi shiru; Tsammaninku, ana yi muku rahama

[205] Kuma ka ambaci* Ubangijinka, a cikin ranka da ƙanƙan da kai, da tsoro, kuma komabayan bayyanawa na magana, da safe da marece, kuma kada ka kasance daga gafalallu

[206] Lalle ne, waɗanda ke wurin Ubangijinka ba su yin girman kai ga bauta Masa, kuma suna tsarake shi da tasbihi, kuma a gare shi suke yin sujada

[1] Suna tambayar ka* ga ganima. ka ce: "Ganima ta Allah daManzonSa ce. Sai ku bi Allah da taƙawa, kuma ku gyara abin da yake a tsakaninku, kuma ku yi ɗa'a ga Allah da ManzonSa, idan kun kasance Muminai

[2] Abin sani kawai, numinai su ne waɗanda suke idan an ambaci, Allah, zukatansu su firgita, kuma idan an karanta ayoyinSa a kansu, su ƙara musu wani imani, kuma ga Ubangijinsu suke dogara

[3] Waɗanda suke tsayar da salla, kuma daga abin da Muka azurta su suna ciyarwa

[4] Waɗannan su ne muminai da gaskiya. Suna da darajoji a wurin Ubangijinsu, da wata gafara da arziki na karimci

[5] Kamar yadda Ubangijinka Ya fitar da kai daga gidanka da gaskiya, alhali kuwa lalle wani ɓangare na muminai, haƙiƙa, suna ƙyama

[6] Suna jayayya da kai a cikin (sha'anin) gaskiya a bayan ta bayYana, kamar dai lalle ana kora su zuwa ga mutuwa ne alhali kuwa suna kallo

[7] Kuma a lokacin* da Allah Yake yi muku alkawari da ɗayan ƙungiya biyu, cewa lalle ita taku ce: kuma kuna gurin cewa lalle ƙungiya wadda ba ta da ƙaya ta kasance gare ku, kuma Allah Yana nufin Ya tabbatar da gaskiya da kalmominSa, kuma Ya katse ƙarshen kafirai

[8] Domin Ya tabbatar da gaskiya, kuma Ya ɓata ƙarya, kuma koda masu laifi sun ƙi

[9] A lokacin da kuke neman Ubangijinku tairnako, sai Ya karɓa muku cewa: "Lalle ne Ni, Mai taimakon ku ne da dubu daga mala'iku, jere

[10] Kuma Allah bai sanya shi ba face Domin bishara, kuma domin zukatanku su natsu da shi, kuma taimakon, bai zama ba face daga wurin Allah; Lalle ne Allah Mabuwayi ne, Mai hikima

[11] A lokacin da (Allah) Yake rufe ku da gyangyaɗi, ɗomin aminci daga gare Shi, kuma Yana saukar da ruwa* daga sama, a kanku, domin Ya tsarkake ku da shi, kuma Ya tafiyar da ƙazantar Shaiɗan daga barinku, kuma domin Ya ɗaure a kan zukatanku, kuma Ya tabbatar da ƙafafu da shi

[12] A lokacin da Ubangijinka Yake yin wahayi zuwa ga Mala'iku cewa: "Lalle ne Ni, Ina tare da ku, sai ku tabbatar da waɗanda suka yi imani: Za Ni jefa tsoro a cikin zukatan waɗanda suka kafirta, sai ku yi duka bisa ga wuyoyi kuma ku yi duka daga gare su ga dukkan yatsu

[13] Wancan ne, domin lalle ne su, suna saɓa wa Allah da ManzonSa. Kuma wanda ya saɓa wa Allah da ManzonSa, to, lalle ne Allah Mai tsananin uƙuba ne

[14] Wancan ne: "Ku ɗanɗane shi, kuma lalle ne akwai azabar wuta ga kafirai

[15] Ya ku wacɗanda suka yiimani! Idan kun haɗu da waɗanda suka kafirta ga yaƙi, to, kada ku juya musu bayayyakin ku

[16] Kuma duka wanda* ya juya musu bayansa a yinin nan, face wanda ya karkata domin koɗayya, ko kuwa wanda ya je domin haɗuwa da wata ƙungiya, to, lalle ne ya koma da fushi daga Allah, kuma matattararsa Jahannama, kuma tir da makoma ita

[17] To, ba ku ne kuka kashe su ba; kuma amma Allah ne Ya kashe su: kuma ba ka yi jifa ba a lokacin da ka yi jifa;* kuma amma Allah ne Ya yi jifar. Kuma dominYa jarraba Musulmi da jarrabawa mai kyau daga gare shi. Kuma Allah Mai ji ne, Masani

[18] Wancan ne, kuma lalle ne, Allah Mai raunana kaidin kafirai ne

[19] Idan kun yi alfanun cin nasara to lalle nasarar ta je muku, kuma idan kun hanu, to Shi ne Mafi alheri a gare ku, kuma idan kun koma za Mu koma, kuma jama'arku ba za ta wadatar muku da kome ba, ko da ta yi yawa. Kuma lalle ne cewa Allah Yana tare da muminai

[20] Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku yi ɗa'a ga Allah da ManzonSa, kuma kada ku juya daga barinSa, alhali kuna ji

[21] Kuma kada ku kasance kamar waɗanda suka ce: "Mun ji, alhali kuwa su ba su ji

[22] Lalle ne, mafi sharrin dabbobi a wurin Allah, su ne kurame, bebaye, waɗanda ba, su yin hankali

[23] Da Allah Ya san wani alheri a cikinsu, da Ya jiyar da su, kuma ko da Yajiyar da su, haƙiƙa, da sun juya, alhali su, suna masu hinjirewa

[24] Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku karɓa wa Allah, kuma ku karɓa wa Manzo, idan Ya kiraye ku zuwa ga abin da Yake rayar da ku; Kuma ku sani cewa Allah Yana shamakacewa a tsakanin mutum da zuciyarsa, kuma lalle ne Shi, a zuwa gare Shi ake tara ku

[25] Kuma ku ji tsoron fitina wadda ba ta samun waɗanda suka yi zalunci daga gare ku keɓe, kuma ku sani, lalle ne Allah Mai tsananin uƙuba ne

[26] Ku tuna a lokacin da kuke kaɗan, waɗanda ake raunanarwa a cikin ƙasa kuna tsoron mutane su cafe ku, sai Ya tattara ku (a wurin natsuwa, Maɗina), kuma Ya ƙarfafa ku da taimakonSa kuma Ya azurta ku daga abubuwa masu daɗi; Tsammaninku, kuna godewa

[27] Ya ku waɗanda suka yi imani! Kada ku yaudari Allah da ManzonSa, kuma ku yaudari amanoninku, alhali kuwa kuna sane

[28] Kuma ku sani cewa abin sani kawai, dukiyoyinku da 'ya'yanku, wata fitina ce, kuma lalle ne Allah, a wurin Sa, akwai ijara mai girma

[29] Ya ku waɗanda suka yi imani! Idan kun bi Allah da taƙawa, zai sanya muku mararraba (da tsoro) kuma Ya kankare ƙananan zunubanku daga barinku. Kuma Ya gafarta muku. Kuma Allah ne Ma'abucin falala Mai girma

[30] Kuma a lokacin da waɗanda* suka kafirta suke yin makirci game da kai, domin su tabbatar da kai, ko kuwa su kashe ka, ko kuwa su fitar da kai, suna makirci kuma Allah Yana mayar musa da makirci kuma Allah ne Mafificin masu makirci

[31] Kuma idan aka karanta, ayoyinMu a kansu, sukan ce: "Lalle ne mun ji da muna so, haƙiƙa, da mun faɗi irin wannan; wannan bai zama ba face tatsunayoyin mutanen farko

[32] A lokacin da suka ce: "Ya Allah! Idan wannan ya kasancc shi ne gaskiya daga wurinKa, sai Ka yi ruwan duwatsu, a kanmu, daga sama, ko kuwa Kazo mana da wata azaba, mai raɗaɗi

[33] Kuma Allah bai kasance Yana yi musu azaba ba alhali kuwa kai kana cikinsu,* kuma Allah bai kasance Mai yi musu azaba ba alhali kuwa suna yin istigfari

[34] Kuma mene ne a gare su da Allah ba zai yi musu azaba ba, alhali kuwa su, suna kangewa daga Masallaci Mai alfarma kuma ba su kasance majiɓintanSa ba? Babu majiɓintanSa face masu taƙawa. Kuma mafi yawansu ba su sani ba

[35] Kuma sallarsu a wurin ¦akin ba ta kasance ba face shewa da yaya; sai ku ɗanɗani azaba saboda abin da kuka kasance kuna yi na kafirci

[36] Lalle ne waɗanda suka kafirta, suna ciyar da dukiyoyinsu, domin su kange daga hanyar Allah; to, za a su ciyar da ita, sa' an nan kuma ta kasance nadama a kansu, sa'an nan kuma a rinjaye su. Kuma waɗanda suka kafirta zuwa ga Jahannama ake tara su

[37] Domin Allah Ya rarrabe mummuna daga mai kyau, kuma Ya sanya mummunan, sashensa a kan sashe, sa'an nan Ya shirga shi gaba daya, sa'an nan Ya sanya shi a cikin Jahannama. Waɗannan su ne masu hasara

[38] Ka ce wa waɗanda suka kafirta, idan sun hanu, za a gafarta musu abin da ya riga ya shige, kuma idan sun koma, to, hanyar kafiran farko, haƙiƙa, ta shuɗe

[39] Kuma ku yaƙe su har wata fitina ba za ta kasance ba, kuma addini dukansa ya kasance na Allah. To, idan sun hanu to lalle ne, Allah ia abin da kuke aikatawa Mai gani ne

[40] Kuma idan sun juya, to, ku sani cewa lalle Allah ne Majiɓincinku: Madalla da Majiɓinci, kuma madalla da Mai taimako, Shi

[41] Kuma ka sani, abin sani kawai, abin da kuka sami* ganima daga wani abu, to, lalle ne Allah Yana da humusinsa kuma da Manzo, kuma da masu zumunta, da marayu da miskinai da ɗan hanya, idan kun kasance kun yi imani da Allah da abin da Muka saukar a kan bawanMu a Ranar Rarrabewa, a Ranar da jama'a biyu suka haɗu, kuma Allah ne, a kan kowane abu, Mai ikon yi

[42] A lokacin da kuke a gaɓa ta kusa su kuma suna a gaɓa tanesa, kuma ayarin yana a wuri mafi gangarawa daga gare ku, kuma da kun yi wa juna wa'adi, da kun saɓa ga wa'adin; kuma amma domin Allah Ya hukunta abin da yake ya kasance abin aikatawa. Domin wanda yake halaka ya halaka daga shaida, kuma mai rayuwa ya rayu daga shaida, kuma lalle Allah ne, haƙiƙa, Mai ji Masani

[43] A lokacin da Allah Yake nuna maka su suna kaɗan, a cikin barcinka, kuma da Ya nuna maka su suna da, yawa, lalle ne da kun ji tsoro, kuma lalle ne da kun yi jayayya a cikin al'amarin, kuma amma Allah Ya tsare ku: Lalle Shi ne Masani ga abin da yake a cikin ƙiraza

[44] Kuma a lokacin da Yake nuna muku su, a lokacin da kuka haɗu, a cikin idanunku suna kaɗan, kuma Ya ƙarantar da ku a cikin idanunsu domin Allah Ya hukunta wani al'amari wanda ya kasance abin aikatawa. Kuma zuwa ga Allah ake mayar da al'umurra

[45] Ya ku waɗanda suka yi imani! Idan kun haɗu da wata ƙungiyar yaƙi, to, ku tabbata, kuma ku ambaci* Allah da yawa, tsammaninku kuna cin nasara

[46] Kuma ku yi ɗa'a ga Allah da ManzonSa, kuma kada ku yi jayayya har ku raunana kuma iskarku ta tafi, kuma ku yi haƙuri. Lalle ne Allah Yana tare da masu haƙuri

[47] Kada ku kasance kamar waɗanda suka fita daga gidajensu,* suna masu alfahari da yin riya ga mutane, kuma suna kangewa daga hanyar Allah. Kuma Allah ne ga abin da suke aikatawa Mai kewayewa

[48] Kuma a lokacin da Shaiɗan* ya ƙawace musu ayyukansu, kuma ya ce: "Babu marinjayi a gareku a yau daga mutane, kuma ni maƙwabci ne gare ku." To, a lokacin da ƙungiya biyu suka haɗu, ya koma a kan digadigansa, kuma ya ce: "Lalle ne ni barrantacce ne daga gare ku! Ni ina ganin abin da ba ku gani; ni ina tsoron Allah: Kuma Allah Mai tsananin uƙuba ne

[49] A lokacin da munafukai da waɗanda suke akwai cuta a cikin zukatansu, suke cewa: "Addinin waɗannan ya ruɗe su" Kuma wanda ya dogara ga Allah, to, lalle ne Allah Mabuwayi ne, Mai hikima

[50] Kuma da ka gani, a lokacin da Mala'iku suke karɓar rayukan waɗanda suka kafirta, suna dukar fuskokinsu da ɗuwawunsu, kuma suna cewa: "Ku ɗanɗani azabar Gobara

[51] Wancan saboda abin da hannayenku suka gabatar ne. Kuma lalle ne, Allah bai zama Mai zalunci ba ga, bayinSa

[52] Kamar al'adar mutanen Fir'auna da waɗanda suke gabaninsu, sun kafirta da ayoyin Allah, sai Allah Ya kama su da zunubansu. Lalle Allah ne Mai ƙarfi, Mai tsananin uƙuba

[53] Wancan ne, domin lalle ne, Allah bai kasance Mai canza wata ni'ima wadda ya ni'imtar da ita a kan wasu mutane ba face sun sake abin da yake ga rayukansu, kuma domin lalle Allah ne Mai ji, Masani

[54] Kamar al'adar mutanen Fir'auna da waɗanda suke a gabaninsu, sun ƙaryata game da ayoyin Ubangijinsu, sai Muka halaka su, saboda zunubansu, kuma Muka nutsar da mutanen Fir'auna. Kuma dukansu sun kasance ne masu Zalunci

[55] Lalle mafi sharrin dabbobi a wurin Allah, su ne waɗanda suka kafirta, sa'an nan ba za su yi imani ba

[56] Waɗanda ka yi ƙullin alkawari da su, daga gare su, sa'an nan kuma suna warwarewar alkawarinsu a kowane lokaci kuma su, ba su yin taƙawa

[57] To, in dai ka kama su a cikin yaƙi, sai ka kore* waɗanda suke a bayansu, game da su, tsammaninsu, za su dinga tunawa

[58] Kuma in ka ji tsoron wata yaudara daga wasu mutane, to, ka jefar da alkawarin, zuwa gare su, a kan daidaita: Lalle ne Allah, ba Ya son mayaudara

[59] Kuma waɗanda suka kafirta kada su yi zaton sun tsere: Lalle ne su, ba za su gagara ba

[60] Kuma ku yi tattali, dominsu, abin da kuka sami ikon yi na wani ƙarfi,* kuma da ajiye dawaki, kuna tsoratarwa, game da shi, ga maƙiyin Allah kuma maƙiyinku da wasu, baicin su, ba ku san su ba, Allah ne Yake sanin su, kuma abin da kuka ciyar daga wani abu a cikin hanyar Allah, za a cika muku sakamakonsa, kuma ku ba a zaluntar ku

[61] Kuma idan sun karkata zuwa ga zaman lafiya, to, ka karkata zuwa gare shi, kuma ka dogara ga Allah: Lalle ne Shi, Mai ji ne Masani

[62] Kuma idan sun yi nufin su yaudare ka, to, lalle ma'ishinka Allah ne, Shi ne wanda Ya ƙarfafa ka da taimakonSa, kuma da muminai

[63] Kuma Ya sanya soyayya a tsakanin zukatansu. Da ka ciyar da abin da yake cikin ƙasa, gaba ɗaya, da ba ka sanya soyayya a tsakanin zukatansu ba, kuma amma Allah Ya sanya soyayya a tsakaninsu. Lalle Shi ne Mabuwayi, Mai hikima

[64] Ya kai Annabi! Ma'ishinka Allah ne, kai da wanda ya biye maka daga muminai

[65] Ya kai Annabi! Ka kwaɗaitar da muminai a kan yaƙi. Idan mutum ashirin masu haƙuri sun kasance daga gare ku, za su rinjayi metan kuma idan ɗari suka kasance daga gare ku, za su rinjayi dubu daga waɗanda suka kafirta, domin su, mutane ne ba su fahimta

[66] A yanzu Allah Ya sauƙaƙe daga gare ku, kuma Ya sani cewa lalle ne akwai masu rauni a cikinku. To, idan mutum ɗari, masu haƙuri, suka kasance daga gare ku, za su rinjayi metan, kuma idan dubu suka kasance daga gare ku, za su rinjayi dubu biyu, da iznin Allah. Kuma Allah Yana tare da masu haƙuri

[67] Ba ya kasancewa* ga wani annabi, kamammu su kasance a gare shi sai (bayan) ya zubar da jinainai a cikin ƙasa. Kuna nufin sifar duniya kuma Allah Yananufin Lahira. Kuma Allah ne Mabuwayi, Mai hikima

[68] Ba domin wani Littafi daga Allah ba, wanda ya gabata,* da azaba mai girma daga Allah ta shafe ku a cikin abin da kuka kama

[69] Saboda haka, ku ci daga abin da kuka samu ganima, Yana halal mai kyau. Kuma ku bi Allah da taƙawa. Lalle Allah ne Mai gafara, Mai jin ƙai

[70] Ya kai Annabi! Ka ce wa wanda yake a cikin hannayenku daga kamammu: "Idan Allah Ya san akwai wani alheri a cikin zukatanku, zai kawo muku mafi alheri daga abin da aka karɓa daga gare ku, kuma Ya yi muku gafara. Kuma Allah ne Mai gafara, Mai jin ƙai

[71] Kuma idan sun yi nufin yaudararka, to, haƙiƙa, sun yaudari Allahdaga gabani sai Ya bayar da dama daga gare su: Kuma Allah ne Masani, Mai hikima

[72] Lalle ne waɗanda suka yi imani, kuma suka yi hijira, kuma suka yi jihadi da dukiyoyinsuda rayukansu, a cikin hanyar Allah, da waɗanda suka bayar da masauki, kuma suka yi taimako. Waɗancan, sashensu waliyyai ne ga sashe. Kuma waɗanda suka yi imani kuma ba su yi hijira* ba, ba ku da wani abu daga waliccinsu, sai sun yi hijira. Kuma idan suka neme ku taimako a cikin addini, to taimako ya wajaba a kanku, face a kan mutane waɗanda a tsakaninku da tsakaninsu akwai wani alkwari. Kuma Allah ne, ga abin da kuke aikatawa, Mai gani

[73] Kuma waɗanda suka kafirta sashensu ne waliyyan sashe, idan ba ku aikata shi ba, wata fitina za ta kasance a cikin ƙasa, da fasadi babba

[74] Kuma waɗanda suka yi imani kuma suka yi hijira, kuma suka yi Jihadi, a cikin hanyar Allah, kuma da waɗanda suka bayar da masauki, kuma suka yi tamiako, waɗannan su ne muminai da gaskiya, sunada gafara da wani Abinci na karamci

[75] Kuma waɗanda suka yi imani daga baya, kuma suka yi hijira kuma suka yi jihadi tare da ku, to, waɗannan daga gare ku suke. Kuma ma'abuta zumunta, sashensu ne waliyyan* sashe a cikin Littafin Allah. Lalle Allah ne ga dukkan kome Masani

[1] Barranta daga Allah da Manzon Sa zuwa ga waɗan da kuka yi wa Alkawari daga masu shirki

[2] Saboda haka ku yi tafiya a cikin ƙasa wata huɗu,* kuma ku sani lalle ku, ba masu buwayar Allah ba ne, kuma lalle Allah ne Mai kunyatar da kafirai

[3] Kuma da yekuwa daga Allah da ManzonSa zuwa ga mutane, a Ranar Haji Babba cewa lallene Allah Barrantacce ne daga masu shirki, kuma ManzonSa (haka). To, idan kun tuba to shi ne mafi alheri a gare ku, kuma idan kun juya, to, ku sani lalle ne ku, ba masu buwayar Allah ba ne. Kuma ka bayar da bishara ga waɗanda suka kafirta, da azaba mai raɗaɗi

[4] Sai waɗanda kuka yi wani alkawari daga masu shirki, sa'an nan kuma ba su rage ku da kome ba, kuma ba su taimaki kowa a kanku ba, to, ku cika alkawarin, zuwa gare su, har ga iyakar yarjejeyarsu. Lalle ne Allah Yana son masu taƙawa

[5] Kuma idan watanni, masu alfarma suka shige, to, ku yaki mushirikai inda kuka same su, kuma ku kama su, kuma ku tsare su, kuma ku zaune musu dukkan madakata. To, idan sun tuba, kuma suka tsayar da salla, kuma suka bayar da zakka to ku sakar musu da hanyarsu. Lalle Allah ne Mai gafara, Mai jin ƙai

[6] Idan wani daga mushirikai ya nemi maƙwabtakarka to, ka ba shi maƙwabtakar har ya ji, maganar Allah, sa'an nan ka isar da shi ga wurin amincewar sa. Wan can fa domin lalle ne su, mutane ne waɗan da ba su sani ba

[7] Yaya wani alkawari a wurin Allah a wurin ManzonSa yake kasancewa ga mushirikai, face ga waɗanda kuka yi wa alkawari wurin Masallaci Mai alfarma? To matuƙar sun tsaya sosai gare ku, sai ku tsayu sosai gare su. Lalle ne Allah Yana son masu taƙawa

[8] Yaya, alhali idan sun ci nasara a kanku, ba za su tsare wata zumun ta ba a cikinku, kuma haka wata amana, suna yardar da ku da bakunansu kuma zukatansu suna ƙi? Kuma mafi yawansu fasiƙai ne

[9] Sun saya da ayoyin Allah, 'yan kuɗi kaɗan, sa'an nan suka kange daga hanyar Allah. Lalle ne su, abin da suka kasance suna aikatawa ya munana

[10] Ba su tsaron wata zumunta a cikin muminai, kuma haka basu tsaron wata amana. Kuma waɗannan ne masu ta'adi

[11] Sa'an nan idan sun tuba* kuma suka tsayar da salla, kuma suka bayar da zakka, to, 'yan'uwanku ne a cikin addini, kuma Muna rarrabe ayoyi daki-daki, ga mutane waɗanda suke sani

[12] Kuma idan suka warware rantsuwoyin amana daga bayan alkawarinsu, kuma suka yi suka a cikin addininku, to, ku yaki shugabannin kafirci. Lalle ne su, babu rantsuwoyin amana a gare su. Tsammanin su suna hanuwa

[13] Shin, ba ku yaƙin mutane, waɗanda suka warware rantsuwoyinsu, kuma suka yi niyya ga fitar da Manzo, kuma su ne suka fara muku, tun a farkon lokaci? Shin kuna tsoron su ne? To, Allah ne marfi cancantar ku ji tsoron Sa, idan kun kasance muminai

[14] Ku yaƙe su, Allah Ya yi musu azaba da hannayenku, kuma Ya kunyatar da su, kuma Ya taimake ku, kuma Ya warkar da ƙirazan mutane muminai

[15] Kuma Ya tafi da fushin zukatansu, kuma Ya karɓi tuba a kan wanda Ya so. Kuma Allah ne Masani, Mai hikima

[16] Ko kuna zaton* a bar ku, tun Allah bai bayyana waɗanda suka yi jihadi ba daga gare ku, kuma su ba su riƙi wani shigeba, baicin Allah da ManzonSa da muminai? Kuma Allah ne Mai jarrabawa ga abin da kuke aikatawa

[17] Ba ya kasancewa ga masu shirki su raya masallatan Allah, alhali kuwa suna masu bayar da shaida a kan rayukansu da kafirci, waɗannan ayyukansu sun ɓaci, kuma a cikin wuta su madawwama

[18] Abin sani kawai, mai raya masallatan Allah, shi ne wanda ya yi imani da Allah da Ranar Lahira, kuma ya tsayar da salla kuma ya bayar da zakka, kuma bai ji tsoron kowa ba face Allah. To, akwai tsammanin waɗannan su kasance daga shiryayyu

[19] Shin, kun sanya shayar da mahajjata da rayar da Masallaci Mai alfarma kamar wanda ya yi imani da Allah da Ranar Lahira, kuma ya yi jihaɗi a cikin hanyar Allah? Ba su daidaita a wurin Allah. Kuma Allah ba Ya shiryar da mutane Azzalumai

[20] Waɗanda suka yi imani, kuma suka yi hijira, kuma suka yi jihadi, a cikin hanyar Allah, da dukiyoyinsu, da rayukansu, su ne mafi girma ga daraja, a wurin Allah, kuma waɗannan su ne masu babban rabo

[21] Ubangijinsu Yana yi musu bishara da wata rahama daga gare shi, da yarda, da gidajen Aljanna. suna da, a cikin su, ni'ima zaunanniya

[22] Suna madawwama a cikinsu, har abada. Lalle ne Allah a wurinSa akwai lada mai girma

[23] Ya ku waɗanda suka yi imani! Kada ku riƙi ubanninku da 'yan'uwanku masoya, idan sun nuna son kafirci a kan imani*. Kuma wanda ya jiɓince su daga gare ku, to, waɗan nan su ne Azzalumai

[24] Ka ce: "Idan ubanninku da ɗiyanku da 'yan'uwanku da matanku da danginku da dukiyoyi, waɗanda kuka yi tsiwirwirinsu, da fatauci wanda kuke tsoron tasgaronsa, da gidaje waɗanda kuke yarda da su, sun kasance mafiya soyuwa a gare ku daga Allah da ManzonSa, da yin jihadi ga hanyarSa, to, ku yi jira har Allah Ya zo da umurninSa! Kuma Allah ba Ya shiryar da mutane fasiƙai

[25] Lalle ne, haƙiƙa, Allah Ya taimake ku a cikin wurare masu yawa, da Ranar Hunainu,* a lokacin da yawanku ya ba ku sha'awa, sai bai amfanar da ku da kome ba, kuma ƙasa ta yi ƙunci a kanku da yalwarta, sa'an nan kuma kuka juya kuna masu bayar da baya

[26] Sa'an nan kuma Allah Ya saukar da natsuwarSa a kan ManzonSa kuma a kan muminai, kuma Ya saukar da rundunoni waɗanda ba ku gan su ba, kuma Ya azabtar da waɗan da suka kafirta: Wancan ne sakamakon kafirai

[27] Sa'an nan kuma Allah Ya karɓi tuba daga bayan wancanan ka wanda Ya so. Kuma Allah ne Mai gafara, Mai rahama

[28] Ya ku waɗanda suka yi imani! Abin sani kawai, mushirikai najasa ne, saboda haka kada su kusanci Masallaci Mai Alfarma a bayan shekarar su wannan. Kuma idan kun ji tsoron talauci* to, da sannu Allah zai wadata ku daga falalar Sa, idan Ya so. Lalle Allah ne Masani, mai hikima

[29] Ku yaƙi waɗan da* ba su yin imani da Allah kuma ba su imani da Ranar Lahira kumaba su haramta abin da Allah da Manzon Sa suka haramta, kuma ba su yin addini, addinin gaskiya, daga waɗan da aka bai wa Littafi, har sai sun bayar da jizya daga, hannu, kuma suna ƙasƙantattu

[30] Kuma Yahudawa suka ce: "Uzairu ɗan Allah ne."Kuma Nasara suka ce: "Masihu ɗan Allah ne." Wancan zancensu ne da bakunansu. Suna kama da maganar waɗanda suka kafirta daga gabani. Allah Ya la'ance su! Yaya aka karkatar da su

[31] Sun riƙi malamansu* (Yahudu) da ruhubanawansu (Nasara) Ubannangiji, baicin Allah, kuma sun riƙi Masihu ɗan Maryama (haka). Kuma ba a umurce su ba face da su bauta wa Ubangiji Guda. Babu abin bautawa face Shi. TsarkinSa ya tabbata daga barin abin da suke yin shirki da shi

[32] Suna nufin su bice hasken Allah da bakunansu. Kuma Allah Yana ki, face dai Ya cika haskenSa, kuma ko da kafirai sun ƙi

[33] Shi ne wanda Ya aiko manzonSa da shiriya da addinin gaskiya, domin ya bayyanl shi a kan addini dukansa, kuma ko da mushirikai sun ƙi

[34] Ya waɗanda suka yi imani! Lalle ne masu yawa daga Ahbar* da Ruhbanawa haƙiƙa suna cin dukiyar mutane da ƙarya, kuma suna kangewa daga hanyar Allah. Kuma waɗanda suke taskacewar zinariya da azurfa, kuma ba su ciyar da ita a cikin hanyar Allah, to, ka yi musu bushara da azaba mai raɗaɗi

[35] A Ranar da ake ƙona shi a kanta a cikin wutar Jahannama, sai a yi lalas da ita ga goshinansu da sashinansu da bayayyakinsu, (a ce musu): "Wannan ne abin da kuka taskace domin rayukanku. To, ku ɗanɗani abin da kuka kasance kuna sanyawa a taska

[36] Lallai ne ƙidayayyun watanni a wurin Allah wata goma sha biyu ne a cikin Littafin* Allah, a Ranar da Ya halicci sammai da ƙasa daga cikinsu akwai huɗu masu alfarma. Wannan ne addini madaidaici. Saboda haka kada ku zalunci kanku a cikinsu. Kuma ku yaƙi mushirikai gaba ɗaya, kamar yadda suke yaƙar ku gaba ɗaya. Kuma ku sani cewa lallai ne Allah Yana tare da masu taƙawa

[37] Abin sani kawai, "Jinkirtawa" ƙari ne a cikin kafirci, ana ɓatar da waɗanda suka kafirta game da shi. Suna halattar da wata a wata shekara kuma su haramtar da shi a wata shekara domin su dace da adadin abin da Allah Ya haramta. Saboda haka suna halattar da abin da Allah Ya haramtar. An ƙawace musu munanan ayyukansu. Kuma Allah ba Ya shiryar da mutane kafirai

[38] Ya ku waɗanda suka yi imani! Mene ne a gare ku, idan ance muku, "Ku fita da yaƙi a cikin hanyar Allah," sai ku yi nauyi* zuwa ga ƙasa. Shin, kun yarda da rayuwar duniya ne daga ta Lahira? To jin daɗin rayuwar duniya bai zama ba a cikin Lahira, face kaɗan

[39] Idan ba ku fita da yaƙi ba, Allah zai azabta ku da azaba mai raɗaɗi, kuma Ya musanya wasu mutane, wasunku (a maimakonku). Kuma ba za ku cutar da Shida kome ba. Kuma Allah a kan dukan kome Mai ikon yi ne

[40] Idan ba ku taimake shi ba, to, lalle ne Allah Ya taimake shi, a lokacin da waɗanda suka kafirta suka fitar da shi, Yana na biyun biyu, a lokacin da suke cikin kogon dutse, a lokacin da yake cewa da sahibinsa: "Kada ka yi baƙin ciki, lalle ne Allah Yana tare da mu." Sai Allah Ya saukar da natsuwarSa a kansa, kuma Ya taimake shi da waɗansu rundunoni, ba ku gan su ba, kuma Ya sanya kalmar waɗanda suka kafirta maƙasƙanciya, kuma kalmar Allah ita ce maɗaukakiya. Kuma Allah ne Mabuwayi, Mai hikima

[41] Ku fita da yaƙi kuna masu sauƙaƙan kaya da masu nauyi, kuma ku yi jihadi da dukiyoyinku da kuma rayukanku a cikin hanyar Allah. Wancan ne mafi alheri a gare ku, idan kun kasance kuna sani

[42] Da ya kasance* wata siffar duniya ce: makusanciya, da tafiya matsakaiciya, da sun bi ka, kuma amma fagen ya yi musu nisa. Kuma za su yi ta yin rantsuwa da Allah, "Da mun sami dama, da mun tafi tare da ku." Suna halakar da kansu (da rantsuwar ƙarya) ne, kuma Allah Yana sanin lalle, haƙiƙa, sumaƙaryata ne

[43] Allah Ya yafe maka laifi. Domin me ka yi musu izinin zama? Sai waɗanda suka yi gaskiya ssun bayyana a gare ka, kuma ka san maƙaryata

[44] Waɗanda suke yin imanida Allah da Ranar Lahira, ba za su nemi izininka ga yin, jihadida dukiyoyinsu da rayukansu ba. Kuma Allah ne Masani ga masu taƙawa

[45] Abin sani kawai, waɗanda ba sa imani da Allah, da Ranar Lahira, kuma zukatansu suka yi shakka, su ne ke neman izininka, sa'an nan a cikin shakkarsu suna ta yin kai kawo

[46] Kuma da sun yi nufin fita, da sun yi wani tattali saboda shi, kuma amma Allah Ya ƙi zaburarsu, sai Ya nauyayar da zamansu. Kuma aka ce ku zauna tare da masu* zama

[47] Da sun fita a cikinku ba za su ƙare ku da kome ba face da ɓarna, kuma lalle da sun yi gaggawar sanya annamimanci a tsakaninku, suna nema muku fitina. Kuma a cikinku akwai 'yan rahoto saboda su. Kuma Allah ne Masani ga azzalumai

[48] Kuma lalle ne, haƙiƙa sun nemi fitina daga gabani, kuma, suka juya maka al'amari, har gaskiya ta zo,* kuma umurnin Allah Ya bayyana, alhali suna masu ƙyama

[49] Kuma daga cikinsu* akwai mai cewa, "Ka yi mini izinin zama, kuma kada ka fitine ni." To, a cikin fitinar suka faɗa. Kuma lalle ne Jahannama, haƙiƙa, mai ƙewayewa ce ga kafirai

[50] Idan wani alheri ya same ka, zai ɓata musu rai, kuma idan wata masifa ta same ka sai su ce: "Haƙiƙa, mun riƙe al'amarinmu daga gabani."Kuma sujuya, alhali kuwa suna masu farin ciki

[51] Ka ce: "Babu abin da yake samun mu face abin da Allah Ya rubuta sahoda mu. Shi ne Majiɓincinmu. Kuma ga Allah, sai muminai su dogara

[52] Ka ce: "Shin, kuna dako ne da mu? Face dai da ɗayan abubuwan biyu* masu kyau, alhali kuwa mu, muna dako da ku, AllahYa same ku da wata azaba daga gare Shi, ko kuwa da hannayenmu. To, ku yi dako. Lalle ne mu, tare da ku masu dakon ne

[53] Ka ce: "Ku ciyar a kan yarda ko kuwa a kan tilas. Ba za a karɓa daga gare ku ba. Lalle ne ku, kun kasance mutane fasiƙai

[54] Kuma babu abin da ya hana a karɓi ciyarwarsu daga gare su face domin su, sun kafirta da Allah da ManzonSa, kuma ba su zuwa ga salla face Luma suna masu kasala, kuma ba su ciyarwa face suna masu ƙyama

[55] Saboda haka, kada dukiyoyinsu su ba ka sha'awa, kuma haka 'ya'yansu. Abin sani kawai, Allah Yana nufin Ya yi musu azaba, da su a cikin rayuwar duniya, kuma rayukansu su fita alhali kuwa suna kafirai

[56] Kuma suna rantsuwa da Allah cewa, lalle ne su, haƙiƙa, daga gare ku suke, alhali kuwa ba su zamo daga gare ku ba. Kuma amma su mutane ne masu tsoro

[57] Da suna samun mafaka ko kuwa waɗansu ɓuloli, ko kuwa wani mashigi, da sun, juya zuwa gare shi, kuma suna gaggawar shiga

[58] Kuma daga cikinsu akwai wanda yake zunɗen ka a kan sha'anin dukiyoyin sadaka, sai idan an ba su daga cikinta, su yarda, kuma idan ba a ba su ba daga cikinta sai su zamo suna masu fushi

[59] Kuma da dai su lalle sun yarda da abin da Allah Ya ba su, da ManzonSa kuma suka ce: "Ma'ishinmu Allah ne, zai kawo mana daga falalarSa kuma ManzonSa (zai ba mu). Lalle ne mu, zuwa ga Allah masu kwaɗayi ne

[60] Abin sani kawai, dukiyoyin sadaka na faƙirai ne da miskinai da masu aiki a kansu, da waɗanda ake lallashin zukatansu, kuma a cikin fansar wuyoyi, da mabarta, da a cikin hanyar Allah da ɗan hanya (matafiyi). Farilla daga Allah. Kuma Allah ne Masani, Mai hikima

[61] Kuma daga cikinsu akwai waɗanda suke cutar Annabi, kuma suna cewa "Shi kunne* ne." Ka ce: "Kunnen alheri gare ku, Yana imani da Allah, kuma Yana yarda da muminai, kuma rahama ne ga waɗanda suka yi imani daga gare ku."Kuma waɗanda suke cutar Manzon Allah suna da Azaba mai raɗaɗi

[62] Suna rantsuwa da Allah saboda ku, domin su yardar da ku. Kuma Allah da ManzonSa ne mafi cancantar su yardar da Shi, idan sun kasance muminai

[63] Shin, ba su sani ba cewa "Lalle ne wanda ya saɓa wa Allah da ManzonSa, haƙiƙa Yana da wutar Jahannama, Yana madawwami a cikinta? Waccan ita ce wulakantawa babba

[64] Munafukai suna tsoron a saukar da wata sura a kansu, wadda take ba su labari ga abin da yake cikin zukatansu. Ka ce: "Ku yi izgili. Lalle ne, Allah ne Mai fitai da abin da kuke tsoro

[65] Kuma lalle ne, idan ka tambaye,* su haƙiƙa, suna cewa, "Abin sani kawai, mun kasance muna hira kuma muna wasa. Ka ce: "Shin da Allah, da kuma ayoyinSa da ManzonSa kuka kasance kuna izgili

[66] Kada ku kawo wani uzuri, haƙiƙa, kun kafirta a bayanimaninku. Idan Mun yafe laifi ga wata ƙungiya daga gare ku, za Mu azabta wata ƙungiya saboda, lalle, sun kasance masu laifi

[67] Munafukai maza da munafukai mata, sashensu* daga sashe, suna umurni da abin ƙi kuma suna hani daga alheri. Kuma suna damƙewar hannayensu. Sun mance Allah, sai Ya manta da su. Lalle ne munafukai su ne fasiƙai

[68] Allah ya yi wa'adi ga munafukai maza da munafukai mata da kafirai da wutar Jahannama, suna madawwama a cikinta. Ita ce ma'ishiyarsu. Kuma Allah Ya la'ance su, kuma suna da azaba zaunanniya

[69] Kamar waɗanda suke a gabaninku, sun kasance mafi tsananin ƙarfi daga gare ku, kuma mafi yawan dukiyoyi da ɗiya. Sai suka ji daɗi da rabonsu, sai kuka ji daɗi da rabonku kamar yadda waɗanda suke a gabaninku suka ji daɗi, da rabonsu, kuma kuka kutsa kamar kutsawarsu. Waɗancan ayyukansu sun ɓaci a duniya da Lahira, kuma waɗannan su ne masu hasara

[70] Shin labarin waɗanda suke a gabaninsu bai je musu ba, mutanen Nuhu da Adawa da Samudawa da mutanen Ibrahim da Ma'abuta Madyana da waɗanda aka birkice? Manzanninsu sun je musu da ayoyayi bayanannu. To, Allah bai kasance Yana zaluntar su ba, amma sun kasance rayukansu suke zalunta

[71] Kuma mummunai maza da mummunai mata sashensu majiɓincin sashe ne, suna umurni da alheri* kuma suna hani daga abin da ba a so, kuma suna tsayar da salla, kuma suna bayar da zakka, kuma sunaɗa'a ga Allah da ManzonSa. Waɗannan Allah zai yi musu rahama. Lalle Allah ne Mabuwayi, Mai hikima

[72] Kuma Allah Ya yi wa'adi ga mummunai maza da mummunai mata da gidajen Aljanna ƙoramu suna gudana daga ƙarƙashinsu, suna madawwama a cikinsu, da wuraren zama masu daɗi a cikin gidajen Aljannar. Kuma yarda daga Allah ce mafi girma. Wancan shi ne babban rabo, mai girma

[73] Ya kai Annabi! Ka yaƙi kafirai da munafukai kuma ka tsaurara a kansu. Kuma matattararsu Jahannama ce. Tir da ta zama makomar

[74] Suna rantsuwa da Allah, ba su faɗa ba, alhali kuwa lalle ne, haƙiƙa, sun faɗi kalmar kafirci, kuma; sun kafirta a bayan musuluntarsu, kuma sun yi himma ga abin da ba su samu ba. Kuma ba su zargi kome ba face domin Allah da ManzonSa Ya wadatar da su daga falalarSa. To, idan sun tuba zai kasance mafi alheri gare su, kuma idan sun juya baya, Allah zaiazabta su da azaba mai raɗaɗi a cikin duniya da Lahira, kuma ba su da wani masoyi ko wani mataimaki a cikin kasa

[75] Kuma daga cikinsu akwai wadɗanda suka yi wa Allah alkawari, "Lalle ne idan ya kawo mana daga falalarSa, haƙiƙa, munabayar da sadaka, kuma lalle ne muna kasancewa, daga salihai

[76] To, a lokacin da Ya ba su daga falalarSa, sai suka yi rowa da shi, kuma suka juya baya suna masu bijirewa

[77] Sai Ya biyar musu da munafunci a cikin zukatan su har zuwa ga Ranar da suke haɗuwa da Shi saboda saɓa wa Allah a abin da suka yi Masa alkawari, kuma saboda abin da suka kasance suna yi na ƙarya

[78] Shin, ba su sani ba cewa lalle ne Allah Yana sanin asirinsuda ganawarsu, kuma lalle Allah ne Masanin abubuwan fake

[79] Waɗanda suke aibanta masu yin alheri daga mummunaia cikin dukiyoyin sadaka, da waɗanda ba su samu face iyakar ƙoƙarinsu, sai sana yi musu izgili. Allah Yana yin izgili gare su. Kuma suna da azaba mai raɗaɗi

[80] Ko ka nema musu gafara ko ba ka nema musu ba, idan ka nema musu gafara sau saba'in, to, Allah ba zai gafarta musu ba. Saboda su, sun kafirta da Allah da ManzonSa. Kuma Allah ba Ya shiryar da mutane fasiƙai

[81] Waɗanda aka bari sun yi farin ciki da zamansu a bayan Manzon Allah, kuma suka ƙi su yi jihadi da dukiyoyinsu da rayukansu a cikin hanyar Allah, kuma suka ce: "Kada ku fita zuwa yaƙi a cikin zafi."Ka ce: "Wutar Jahannama ce mafi tsanlnin zafi." Da sun kasance suna fahimta

[82] Saboda haka su yi dariya kaɗan, kuma su yi kukada yawa a kan sakamako ga abin da suka kasance suna tsirfatawa

[83] To, idan Allah Ya mayar da kai zuwa ga wata ƙungiya daga gare su sa'an nan suka neme ka izni domin su fita, to, ka ce: "Ba za ku fita tare da ni ba har abada, kuma ba za ku yi yaƙi tare da ni ba a kan wani maƙiyi. Lalle ne ku, kun yarda da zama a farkon lokaci, sai ku zauna tare da mata masu zaman gida

[84] Kuma kada ka yi salla a kan kowa daga cikinsu wanda ya mutu, har abada, kuma kada ka tsaya a kan kabarinsa. Lalle ne su, sun kafirta da Allah da ManzonSa, kuma sun mutu alhali kuwa suna fasiƙai

[85] Kuma kada dukiyoyinsu da ɗiyansu su ba ka sha'awa. Abin sani kawai, Allah Yana nufin Ya yi musu azaba da su a cikin duniya, kuma rayukansu su fita alhali kuwa suna kafirai

[86] Kuma idan aka saukar da wata sura cewa; Ku yi imani da Allah kuma ku yi jihadi tare da ManzionSa. Sai mawadata daga gare su su nemi izninka, kuma su ce: Ka bar mu mu kasance tare da mazauna

[87] Sun yarda da su kasance tare da mata masu zama (a cikin gidaje). Kuma aka rufe a kan zukatansu, saboda haka, su, ba su fahimta

[88] Amma Manzon Allah da waɗanda suka yi imani tare da shi, sun yi jihadi da dukiyoyinsu da rayukansu. Kuma waɗannan suna da ayyukan alheri, kuma waɗan nan su ne masu cin nasara

[89] Allah ya yi musu tattalin gidajen Aljanna, ƙoramu suna gudana daga ƙarƙashinsu, suna madawwama a cikinsu. Wancan ne babban rabo mai girma

[90] Kuma masu uzuri daga ƙauyawa zuka zo domin a yi musu izini, kuma waɗanda suka yi wa Allah da ManzonSa ƙarya, suka yi zamansu. wata azaba mai raɗaɗi za ta sami waɗanda suka kafirta daga gare su

[91] Babu laifi a kan maraunana kuma haka majinyata, kuma babu laifi a kan waɗanda ba su samun abin da suke ciyarwa idan sun yi nasiha* ga Allah da ManzonSa. Kuma babu wani laifi a kan masu kyautatawa. Kuma Allah ne Mai gafara, Mai tausayi

[92] Kuma babu (laifi) a kan waɗanda idan sun je maka domin ka ɗauke su ka ce: "Ba ni da abin da nake ɗaukar ku a kansa," suka juya alhali kuwa idanunsu suna zubar da hawaye domin baƙin ciki cewa ba su sami abin da suke ciyarwa ba

[93] Abin sani kawai, laifi Yana a kan waɗanda suke neman izininka alhali kuwa su mawadata ne. Sun yarda su kasance tare da mata mamaya (gidaje), kuma Allah Ya danne a kan zukatansu, domin haka su, ba su ganewa

[94] Suna kawo uzurinsu zuwa gare ku idan kun koma zuwa gare su Ka ce: "Kada ku kawo wani uzuri, ba za mu amince muku ba. Haƙiƙa, Allah Ya ba mu labari daga labarunku, Allah zai ga aikinku kuma ManzonSa (zai gani). Sa'an nan kuma a mayar da ku zuwa ga Masanin gaibi da bayyane, sai Ya ba ku labarin abin da kuka kasance kuna aikatawa

[95] Za su yi rantsuwa da Allah a gare ku idan kun juya zuwa gare su, domin ku kau da kai daga gare su. To, ku kau da kai daga gare su don ko su ƙaranta ne, kuma Jahannama ce matattararsu bisa ga sakamakon abin da suka kasance suna tsirfatawa

[96] Suna rantsuwa gare ku domin ku yarda da su. To, idan kun yarda da su, to, lalle ne Allah ba shi yarda da mutane fasiƙai

[97] ¡auyawa ne mafi tsananin* kafirci da munafinci, kuma sune mafi kamanta ga, rashin sanin haddojin abin da Allah Ya saukar a kan ManzonSa. Kuma Allah ne Masani, Mai hikima

[98] Kuma daga ƙauyawa akwai waɗanda* suke riƙon abin da suke ciyarwa a kan tara ce, kuma suna sauraron aukuwar masifa a gare ku, aukuwar mummunar masifa ta tabbata a kansu. Kuma Allah ne Mai ji, Masani

[99] Kuma daga ƙauyawa akawi waɗanda suke yin imanida Allah da Ranar Lahira, kuma suna riƙon abin da suke ciyarwa (tamkar) waɗansu ibadodin neman kusanta ne a wurin Allah da addu'o'in ManzonSa. To, lalle ne ita (ciyarwar nan) ibadar neman kusanta ce a gare su. Allah zai shigar da su a cikin RahamarSa. Lalle Allah ne Mai gafara, Mai jin ƙai

[100] Kuma masu tserewa* na farko daga Muhajirina da Ansar da waɗanda suka bi su da kyautatawa, Allah Ya yarda daga gare su su kuma sun yarda daga gare Shi, kuma Ya yi masu tattalin gidajen Aljanna; ¡oramu suna gudana a ƙarƙashinsu, suna madawwama a cikinsu har abada. Wancan ne babban rabo mai girma

[101] Kuma daga waɗanda suke a gefenku daga ƙauyawa akwai munafukai,* haka kuma daga mutanen Madnia. Sun goge a kan munafunci, ba ka sanin su, Mu ne Muke sanin su. za Mu yi musu azaba sau biyu, sa'an nan a mayar da su zuwa ga azaba mai girma

[102] Kuma da waɗansu, sun yi furuci* da laifinsu, sun haɗa aiki na ƙwarai da wani mummuna. Akwai tsammanin Allah Ya karɓi tuba a kansu. Lallai Allah ne Mai gafara, Mai jin ƙai

[103] Ka karɓi sadaka daga dukiyoyinsu kana tsarkake su, kuma kana tabbatar da kirkinsu da ita. Kuma ka yi musu addu'a. Lallai addu'o'inKa natsuwa ne a gare su. Kuma Allah ne Mai ji, Masani

[104] Shin, ba su sani ba cewa lallai Allah, ne Yake karɓar tuba daga bayin Sa, kuma Yana karɓar sadakokin su, kuma lalle Allah ne Mai karɓar tuba, Mai jin ƙai

[105] Kuma ka ce: "Ku yi aiki, sa'an nan Allah zai ga aikinku, da Manzon Sa da Muminai kuma za a mayar da ku zuwa ga masanin fake da bayyane, sa'an nan Ya ba ku labari ga abin da kuka kasance kuna aikatawa

[106] Kuma da waɗansu waɗanda* aka jinkirtar ga umurnin Allah, ko dai Ya yi musu azaba ko kuma Ya karɓi tuba a kansu. Kuma Allah ne Masani, Mai hikima

[107] Kuma waɗanda* suka riƙi wani masallaci domin cuta da kafirci da neman rarrabewa a tsakanin muminai da fakewa ga taimakon wanda ya yaƙi Allah da ManzonSa daga gabani, kuma haƙiƙa suna yin rantsuwa cewa, "Ba mu yi nufin komai ba face alheri", alhali kuwa Allah Yana yin shaida cewa, su, haƙiƙa, maƙaryata ne

[108] Kada ka tsaya a cikinsa har abada. Lalle ne, Masallaci wanda aka yi harsashinsa a kan taƙawa tun farkon yini, shi ne mafi cancantar ka tsaya a cikinsa. A cikinsa akwai waɗansu maza suna son su tsarkaka*. Kuma Allah Yana son masu neman tsarkakuwa

[109] Shin, wanda ya sanya harsashin gininsa a kan taƙawa daga Allah da yarda, shi ne mafi alheri ko kuwa wanda ya sanya harsashin gininsa a kan gaɓar rami mai tusgawa? Sai ya rusa da shi a cikin wutar Jahannama. Kuma Allah ba Ya shiryar da mutane Azzalumai

[110] Gininsu, wanda suka gina, ba zai gushe ba Yana abin shakka a cikin zukatansu face idan zukatansu sun yanyanke. Kuma Allah ne Masani, Mai Hikima

[111] Lalle ne, Allah Ya saya* daga mummunai, rayukansu da dukiyoyinsu, da cewa suna da Aljanna, suna yin yaƙi a cikin hanyar Allah, saboda haka suna kashewa ana kashe su. (Allah Ya yi) wa'adi a kanSa, tabbace a cikin Attaura da Linjila da Alƙur'ani. Kuma wane ne mafi cikawa da alkawarinsa daga Allah? Saboda haka ku yi bushara da cinikinku wanda kuka ƙulla da Shi. Kuma wancan shi ne babban rabo, mai girma

[112] Masu* tuba, masu bautawa, masu godewa, masu tafiya, masu ruku'i, masu sujada masu umurni da alheri da masu hani daga abin da aka ƙi da masu tsarewaa ga iyakokin Allah. Kuma ka bayar da bushara ga muminai

[113] Ba ya kasancew*a ga Annabi da waɗanda suka yi imani, su yi istigifari ga mushirikai, kuma ko da sun kasance ma'abuta zumunta ne daga bayan sun bayyana a gare su, cewa lalle ne, su, 'yan Jahim ne

[114] Kuma istigifarin Ibrahim ga ubansa bai kasance ba face saboda wani wa'adi ne da ya ƙulla alƙawarinsa da shi, sa'an nan a lokacin da ya bayyana a gare shi (Ibrahim) cewa lalle ne shi (ubansa) maƙiyi ne ga Allah, sai ya barranta daga gare shi. Lalle ne Ibrahim, haƙiƙa, mai yawan addu'a ne, mai haƙuri

[115] Kuma Allah bai kasance mai ɓatar da mutane a bayan Ya shiryar da su ba, sai Ya bayyana musu abin da za su yi taƙawa da shi. Lalle ne Alllh, ga kome, Masani ne

[116] Lalle ne Allah Yana* da mulkin sammai da ƙasa, Yana rayarwa kuma Yana matarwa. Kuma ba ku da wani masoyi, kuma ba ku da mataimaki, baicin Allah

[117] Lalle ne, haƙiƙa, Allah Ya karɓi tubar Anbabi da* Muhajirina da Ansar waɗanda suka bi shi, a cikin sa'ar tsanani, daga baya zukatan wani ɓangare daga gare su sun yi kusa su karkata, sa'an nan (Allah) Ya karɓi tubarsu. Lalle, Shi ne Mai tausayi, Mai jin ƙai gare su

[118] Kuma (Allah) Ya karɓi tuba a kan ukun* nan waɗanda aka jinkirtar har ƙasa da yalwarta ta yi ƙunci a kansu, kuma rayukansu suka yi ƙunci a kansu, kuma suka yi zaton babu wata mafaka daga Allah face (komawa) zuwa gare Shi. Sa'an nan Allah Ya karɓi tubarsu, domin su tabbata a kan tuba. Lalle Allah ne Mai karɓar tuba, Mai jin ƙai

[119] Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku bi Allah da taƙawa, kuma ku kasance tare da masu gaskiya

[120] Ba ya kasancewa* ga mutanen Madina da wanda yake a gefensu, daga ƙauyawa, su saba daga bin Manzon Allah, kuma kada su yi gudu da rayukansu daga ransa. Wancan, saboda ƙishirwa ba ta samun su, haka kuma wata wahala, haka kuma wata yunwa, a cikin hanyai Allah, kuma ba su takin wani mataki wanda yake takaitar da kafirai kuma ba su samun wani samu daga maƙiyi face an rubuta musu da shi, ladar aiki na ƙwarai. Lallai ne Allah ba Ya tozarta ladar masu kyautatawa

[121] Kuma ba su ciyar da wata ciyarwa, ƙarama ko babba, kuma ba su keta wani rafi sai an rubuta musu, domin Allah Ya saka musu da mafi kyawon abin da suka kasance suna aikatawa

[122] Kuma ba ya kasancewa ga muminai su fita zuwa yaƙi gaba ɗaya.* Saboda haka, don me ne wata jama'a daga kowane ɓangare daga gare su ba ta fita (zuwa neman ilimi ba) domin su nemi ilimi ga fahimtar addini kuma domin su yi gargaɗi ga mutanen su idan sun koma zuwa gare su, tsammanin su, suna yin sauna

[123] Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku yaƙi waɗanda suke kusantar* ku daga kafirai. Kuma su sami tsanani daga gare ku. Kuma ku sani cewa Allah Yana tare da masu taƙawa

[124] Kuma idan aka saukar* da wata sura, to, daga gare su akwai waɗanda suke cewa: "Wane a cikinku wannan sura ta ƙara masa imani?" To amma waɗanda suka yi imani, kuma su, suna yin bushara (da ita)

[125] Amma kuma waɗanda suke a cikin zukatansu akwai cuta, to, ta ƙara musu ƙazanta zuwa ga ƙazantarsu, kuma su mutu alhalin kuwa suna kafirai

[126] Shin, ba su ganin cewa ana fitinar su a cikin kowace shekara: Sau ɗaya ko kuwa sau biyu, sa'an nan kuma ba su tuba, kuma ba su zama suna tunani ba

[127] Kuma idan haƙiƙa, aka saukar da wata sura, sai sashensu ya yi dubi zuwa ga wani sashe, (su ce): "Shin, wani mutum yana ganin ku?" Sa'an nan kuma sai su juya. Allah Ya juyar da zukatan su, domin, haƙiƙa su mutane ne, ba su fahimta

[128] Lalle ne, haƙiƙa, Manzo* daga cikinku ya je muku. Abin da kuka wahala da shi mai nauyi ne a kansa. Mai kwaɗayi ne saboda ku. Ga muminai Mai tausayi ne, Mai jin ƙai

[129] To, idan sun juya, sai ka ce: Ma'ishina Allah ne. Babu abin bautawa face shi. A gare Shi nake dogara. Kuma Shi ne Ubangijin Al'arshi mai girma

[1] L.R. Waɗancan ayoyin littafi ne kyautatacce

[2] Shin, ya zama abin mamaki ga mutane domin Mun yi wahayi zuwa ga wani namiji daga gare su cewa, "Ka yi gargaɗi ga mutane kuma ka yi bushara ga waɗanda suka yi imani da cewa: Lalle ne suna da abin gabatarwar gaskiya a wurin Ubangijinsu."Kafirai suka ce: "Lalle ne wan nan, haƙiƙa, masihirci ne bayyananne

[3] Lalle Allah ne Ubangijinku wanda Ya halicci sammai da ƙasa a cikin kwana shida, sa'an nan kuma Ya daidaita a kan Al'arshi Yana gudanar da al'amari. Babu wani maceci face a bayan izninSa. Wannan ne Allah, Ubangijinku, sai ku bauta Masa. Shin fa, ba ku tunani

[4] zuwa gare Shi makomarku take gaba ɗaya, wa'adin Allah gaskiya ne. Haƙiƙa, Shi ne Yake fara halitta, sa'an nan kuma Ya mayar da ita domin Ya saka wa waɗanda suka yi imani kuma suka aikata ayyukan ƙwarai da adalci, kuma waɗanda suka kafirta suna da abin sha daga ruwan zafi, da azaba mai raɗaɗi, saboda abin da suka kasance suna yi na kafirci

[5] Shi ne wanda Ya sanya muku rana, babban haske, da wata mai haske, kuma Ya ƙaddara shi ga Manziloli, domin ku san ƙidayar shekaru da lissafi. Allah bai halitta wan nan ba, face da gaskiya, Yana bayyana ayoyi daki-daki domin mutane waɗan da suke sani

[6] Lalle ne a cikin saɓawar dare da yini, da abin da Allah Ya halitta a cikin sammai da ƙasa, haƙiƙaakwai ayoyi ga mutane waɗan da suke yin taƙawa

[7] Lalle ne waɗanda ba su ƙaunar gamuwa da Mu, kuma suka yarda da rayuwar duniya kuma suka natsu da ita, da waɗanda suke gafalallu ne daga ayoyin Mu

[8] Waɗannan matattararsu Jahannama ce saboda abin da suka kasance suna tsirfatawa

[9] Lalle ne waɗanda suka yi imani kuma suka aikata ayyukan ƙwarai, Ubangijinsu Yana shiryar da su saboda imaninsu, ƙoramu suna gudana daga ƙarƙashinsu, a cikin gidajen Aljannar ni'ima

[10] Kiransu a cikinta, "Tsarkin Ka ya Allah!" Kuma gaisuwarsu a cikinta,"Salamun", kuma ƙarshen kiransu, cewa, "Godiya ta tabbata ga Allah Ubangijin halittu

[11] Kuma da Allah Yana gaggawa ga mutane da sharri kamar yadda Yake gaggauta musu da alheri, haƙiƙa da an hukunta ajalinsu zuwa gare su. Saboda haka Muna barin waɗanda ba su ƙaunar gamuwa da Mu, a cikin kangararsu suna ta ɗimuwa

[12] Kuma idan cuta ta shafi mutum, sai ya kiraye Mu, yana (kwance) ga sashensa ko kuwa zaune, ko kuwa a tsaye. To, a lokacin, da Muka kuranye cutar daga gare shi, sai ya shuɗe kamar ɗai bai kiraye Mu ba zuwa ga wata cuta wadda ta shafe shi. Kamar wannan ne aka ƙawata ga maɓannata, abin da suka kasance suna aikatawa

[13] Kuma, haƙiƙa, Mun halakar da al'ummomi daga gabaninku, a lokacin da suka yi zalunci, kuma manzanninsu suka je musu da hujjoji bayyanannu, amma ba su kasance suna imani ba. Kamar wannan ne, Muke sakawa ga mutane masu laifi

[14] Sa'an nan kuma Muka sanya ku masu mayewa a cikin ƙasa daga bayansu, domin Mu ga yaya kuke aikatawa

[15] Kuma idan ana karatun ayoyinMu bayyanannu a kansu, sai waɗanda ba su ƙaunar gawuwa da Mu, su ce: "Ka zo da wani Alƙur'ani, wanin wannan, ko kuwa ka musunya shi.*" Ka ce: "Ba ya kasancewa a gare ni in musanya shi da kaina. Ba ni biyar kome face abin da aka yiwo wahayi zuwa gare ni. Kuma, haƙiƙa ni ina tsoro idan na saɓa wa Ubangijina, ga azabar wani yini mai girma

[16] Ka ce: "Da Allah Ya so da ban karanta shi ba a kanku, kuma da ban sanar da ku ba gameda shi, domin lalle ne na zauna a cikinku a zamani mai tsawo daga gabanin (fara saukar) sa. Shin fa, ba ku hankalta

[17] Saboda haka wane ne mafi Zalunci daga wanda ya ƙirƙira ƙarya ga Allah, ko kuwa ya ƙaryata ayoyinSa? Haƙiƙa, masu laifiba su cin nasara

[18] Kuma suna bauta wa, baicin Allah, abin da ba ya cutar dasu kuma ba ya amfaninsu, kuma suna cewa: "Waɗannan ne macetanmu a wurin Allah."Ka ce: "Shin, kuna bai wa Allah labari ne, ga abin da bai sani ba, a cikin sammai ko a cikin ƙasa? TsarkinSa ya tabbata kuma Ya ɗaukaka daga gabin da duk suke yin shirki da Shi

[19] Kuma mutane ba su kasance ba face Al'umma guda, sa'an nan kuma suka saɓa wa juna, kuma ba domin wata kalma ba wadda ta gabata daga Ubangijin ka, da an yi hukunci a tsakaninsu a kan abin da yake a cikin sa suke saɓa wa juna

[20] Kuma suna cewa: "Don me ba a saukar da wata aya ba a gare shi, daga Ubangijin sa?" To, ka ce: "Abin sani kawai, gaibi ga Allah yake. Sai ku yi jira. Lalle ne ni, tare da ku, ina daga masu jira

[21] Kuma idan Muka ɗanɗana wa mutane wata rahama, a bayan wata cuta ta shafe su, sai ga su da makirci a cikin ayoyinMu. Ka ce: "Allah ne mafi gaggawar (sakamakon) makirci." Lalle ne Manzannin Mu suna rubuta abin da kuke yi na makirci

[22] Shi ne wanda Yake tafiyar da ku a cikin tudu da (kuma) teku, sai idan kun kasance a cikin jirage, su gudana tare da su da iska mai daɗi, kuma su yi farin ciki da ita, sai wata guguwa ta je wa jiragen, kuma taguwar ruwa ta je musu daga kowane wuri, kuma su tabbata cewa su, an kewaye su, sai su kirayi Allah, suna masu tsarkake addini gare Shi, (suna cewa): Lalle ne idanKa kuɓutar da mu daga wannan, haƙiƙa muna kasancewa daga masu godiya

[23] To, a lokacin da Ya kuɓutar da su, sai, ga su suna zalunci a cikin ƙasa, ba da wani hakki ba. Ya ku mutane! Abin sani kawai, zaluncinku a kanku yake, a bisa rayuwar duniya. Sa'an nan kuma zuwa gare Mu makomarku take, sa'an nan Mu ba ku labari game da abin da kuka kasance kuna aikatawa

[24] Abin sani kawai, misalin rayuwar duniya kamar ruwa ne Muka saukar da shi daga sama, sa'an nan tsiron ƙasa ya garwaya da shi. Daga abin da mutane da dabbobi suke ci, har idan ƙasa ta riƙi zinariyarta kuma ta yi ƙawa, kuma mutanenta suka zaci cewa su ne masu ikon yi a kanta, sai umurnin Mu ya je mata da dare ko kuma da rana, sai Mu maisheta girbabba kamar ba ta wadata ba a jiya. Kamar wannan ne Muke rarrabe ayoyi, daki-daki, ga mutane waɗan da suke tunani

[25] Kuma Allah Yana kira zuwa ga gidan aminci, kuma, Yana shiryar da wanda Yake so zuwa ga tafarki madaidaici

[26] (Waɗanda suka kyautata yi, suna da abu mai kyawo kuma da ƙari)1), wata ƙura ba ta rufe fuskokinsu, kuma haka wani ƙasƙanci. waɗancan ne abokan Aljanna, suna madawwama a cikinta

[27] Kuma waɗanda suka yi tsirfar munanan ayyuka, sakamakon mummuna da kamarsa yake, kuma ƙasƙanci yana rufe su. Ba su da wani matsari daga Allah, kamar an rufe fuskokinsu da guntayen ƙiraruwa daga dare mai duhu. Waɗannan ne abokan wuta, suna madawwama a cikinta

[28] Kuma a ranar da Muke tara su gaba ɗaya, sa'an nan kuma Mu ce wa waɗanda suka yi shirki, "Ku kama matsayinku, ku da abubuwan shirkinku." Sa'an nan Mu rarrabe a tsakaninsu, kuma abubuwan shirkinsu su ce: "Ba mu kuka kasance kuna bauta wa ba

[29] To, kuma Allah Ya isa zama shaida a tsakaninmu da tsakaninku. Haƙiƙa mun kasance ba mu san kome ba na bautawarku a gare mu

[30] A can ne kowane rai yake jarraba abin da ya bayar bashi, kuma aka mayar da su zuwa ga Allah, Majiɓincinsu Tabbatacce kuma, abin da suka kasance suna ƙirƙirawa ya ɓace musu

[31] Ka ce: "Wane ne Yake azurta ku daga sama da ƙasa? Shin ko kuma Wane ne Yake mallakar ji da gani, kuma Wane ne Yake fitar da mai rai daga mamaci, kuma Ya fitar da mamaci daga mai rai, Kuma Wane ne Yake shirya al'amari?" To, za su ce: "Allah ne." To, ka ce: "Shin fa, ba za ku yi taƙawa ba

[32] To, Wancan ne Allah, Ubangijinku Tobbatacce. To, mene ne a bayan gaskiya face ɓata? To, yaya ake karkatar da ku

[33] Kamar wancan ne kalmar Ubangijinka, ta tabbata a kan waɗanda suka yi fasiƙanci, cewa haƙiƙa su, ba za su yi imani ba

[34] Ka ce: "Shin, daga abubuwan shirkinku akwai wanda yake fara halitta, sa'an nan kuma ya mayar da ita?" Ka ce: "Allah ne Yake fara halitta, sa'an nan kuma Ya mayar da ita. To, yaya akejuyar da ku

[35] Ka ce: "Shin, daga abubuwan shirkinku akwai wanda yake shiryarwa zuwa ga gaskiya?" Ka ce: "Allah ne Yake shiryarwa zuwa ga gaskiya. Shin fa, wanda Yake shiryarwa ne mafi cancantar a bi Shi, ko kuwa wanda ba ya shiryarwa face dai a shiryar da shi? To, mene ne a gare ku? Yaya kuke yin hukunci

[36] Kuma mafi yawansu ba su biyar kome face zato. Lalle ne zato ba ya wadatar da kome daga gaskiya. Lalle Allah ne Masani ga abin da suke aikatawa

[37] Kuma wan nan Alƙur'ani bai kasance ga a ƙirƙira shi ba daga wanin Allah, kuma amma shi gaskatawar wannan ne da yake a gabanin sa da bayanin hukuncin littaffan Allah, Babu shakka a cikinsa, daga Ubangijin halittu yake

[38] Ko suna cewa, "Ya ƙirƙira shi?" Ka ce: "Ku zo da sura guda misalinsa, kuma ku kirayi wanda kuka iya duka, baicin Allah, idan kun kasance masu gaskiya

[39] A'a, sun ƙaryata game da abin da ba su kewaye da saninsa ba, kuma fassarar sa ba ta riga ta je musu ba. Kamar waɗancan ne waɗanda suke a gabaninsu. Sai ka duba, yaya aƙibar Azzalumai ta kasance

[40] Kuma daga cikin su akwai wanda yake yin imani da Shi, kuma daga cikinsu akwai wanda ba ya yin imani da Shi. Kuma Ubangijinka ne Mafi sani ga maɓarnata

[41] Kuma idan sun ƙaryata ka, to, ka ce: "Ina da aikina kuma kuna da aikinku, ku kuɓutattu ne daga abin da nake aikatawa kuma ni kuɓutacce ne daga abin da kuke aikatawa

[42] Kuma daga cikinsu akwai waɗanda suke saurare zuwa gare ka. Shin fa, kai kana jiyar da kurma, kuma ko da sun kasance ba su hankalta

[43] Kuma daga cikinsu akwai wanda yake tsokaci zuwa gare ka. Shin fa, kai kana shiryar da makafi, kuma ko da sun kasance ba su gani

[44] Lalle ne Allah ba Ya zaluntar mutane da kome, amma mutanen ne ke zaluntar kansu

[45] Kuma ranar da Yake tara su, kamar ba su zauna ba face sa'a guda daga yini. Suna gane juna a tsakaninsu. Haƙiƙa, waɗanda suka ƙaryata game da gamuwa da Allah sun yi hasara. Kuma ba su kasance masu shiryuwa ba

[46] Kuma imma dai, haƙiƙa, Mu nuna maka sashen abin da Muke yi musu alkawari, ko kuwa Mu karɓi ranka, to, zuwa gare Mu makomarsu take. Sa'an nan kuma Allah ne shaida a kan abin da suke aikatawa

[47] Kuma ga kowace al'umma akwai Manzo*. Sa'an nan idan Manzonsu ya je, sai a yi hukunci a tsakaninsu da adalci, kuma su, ba a zaluntar su

[48] Kuma suna cewa, "A yaushe wannan wa'adi zai auku, idan kun kasance masu gaskiya

[49] Ka ce: "Ba na mallaka wa kaina wata cuta, haka kuma wani amfani, sai abin da Allah Ya so. Ga kowace al'umma akwai ajali, idan ajalinsu ya zo, to, ba za su yi jinkiri daga gare shi ba, ko da sa'a guda, kuma ba za su gabata ba

[50] Ka ce: "Shin, kun gani, idan azabarSa ta zo muku da dare ko da rana? Mene ne daga gare shimasu laifi suke neman gaggawarsa

[51] Shin sa'an nan kuma idan har ya auku, kun yi imani da shi? Ashe? Yanzu kuwa, alhali kun kasance game da shi kuna neman gaggawar aukuwarsa

[52] Sa'an nan kuma aka ce ga waɗanda suka yi zalunci, "Ku ɗanɗani azabar dawwama! Shin, ana saka muku face da abin da kuka kasance kuna aikatawa

[53] Kuma suna tambayar ka: Shin gaskiya ne? Ka ce: "I, ina rantsuwa da Ubangijina. Lalle gaskiya ne, kuma ba ku zama masu buwaya ba

[54] Kuma da kowane rai wanda ya yi zalunci ya mallaki duka abin da yake a cikin ƙasa, to, da ya yi fansa da shi. Kuma suka dinga nadama a lokacin da suka ga azaba. Sa'an nan aka yi hukunci a tsakaninsu da adalci, kuma ba za a zalunce su ba

[55] To! Haƙiƙa Allah Ya mallaki abin da yake a cikin sammai da ƙasa. To! Haƙiƙa wa'adin Allah gaskiya ne. Amma kuma mafi yawansu ba su sani ba

[56] Shi ne Yake rayarwa kuma Yake matarwa. Kuma zuwa gare Shi ne ake mayar da ku

[57] Ya ku mutane! Lalle wa'azi ya je muku daga Ubangijinku, da waraka ga abin da yake a cikin ƙiraza, da shiriya da rahama ga muminai

[58] Ka ce: "Da falalar Allah da rahamar Sa. Sai su yi farin ciki da wannan." Shi ne mafi alheri daga abin da suke tarawa

[59] Ka ce: "Shin, kun ga abin da Allah Ya saukar saboda ku na arziki, sai kuka sanya hukuncin haramci da halacci a gare shi?" Ka ce: "Shin, Allah ne Ya yi muku izni, ko ga Allah kuke ƙirƙirawar ƙarya

[60] Kuma mene ne zaton waɗanda suke ƙirƙira ƙarya ga Allah, a Ranar ¡iyama? Lalle haƙiƙa, Allah Ma, abucin falala ne a kan mutane, amma kuma mafi yawansu ba su godewa

[61] Kuma ba ka kasance a cikin wani sha'ani ba, kuma ba ka karanta wani abin karatu daga gare shi ba, kuma ba ku aikata wani aiki ba, face Mun kasance Halarce a lokacin da kuke zubuwa a cikinsa. Kuma wani ma'aunin zarra ba zai yi nisa ba daga Ubangijinka a cikin ƙasa, haka kuma a cikin sama, kuma babu wanda yake mafi ƙaranci daga haka, kuma babu mafi girma, face yana a cikin littafi bayyananne

[62] To, Lalle ne masoyan* Allah babu tsoro a kansu, kuma ba za su kasance suna yin baƙin ciki ba

[63] Waɗanda suka yi imani kuma suka kasance suna yin taƙawa

[64] Suna da bushara a cikin rayuwar duniya da ta Lahira. Babu musanyawa ga kalmomin Allah. Wancan shi ne babban rabo mai girma

[65] Kada maganarsu* ta sanya ka a cikin baƙin ciki. Lalle ne alfarma ga Allah take gaba ɗaya. Shi ne Mai ji, Masani

[66] To! Haƙiƙa Allah Yana da mulkin wanda ke a cikin sammai da wanda ke a cikin ƙasa kuma waɗanda suke kiran wanin Allah, ba su biyar waɗansu abokan tarewa (ga Allah a Mulkin Sa). Ba su biyar kome face zato. Kuma ba su zama ba face suna ƙiri faɗi kawai

[67] Shi ne wanda Ya sanya muku dare, domin ku natsu a cikinsa, da yini mai sanya a yi gani. Lalle ne a cikin wannan akwai ayoyi ga mutane waɗanda suke ji

[68] Suka ce: "Allah Ya riƙi ɗa." Tsarkinsa ya tabbata! Shi ne wadatacce Yana da mallakar abin da yake, a cikin sammai da abin da yake a cikin ƙasa, A wurinku babu wani dalili game da wannan! Shin, kuna faɗar abin da ba ku sani ba game da Allah

[69] Ka ce: "Haƙiƙa waɗanda suke ƙirƙira ƙarya ga Allah, ba za su ci nasara ba

[70] Jin daɗi ne a cikin duniya, sa'an nan kuma makomarsu zuwa gare Mu take, sa'an nan Mu ɗanɗana musu azaba mai tsanani saboda abin da suka kasance suna yi na kafirci

[71] Kuma ka karanta musu labarin Nuhu, a lokacin da ya ce wa mutanensa, "Ya mutanena! Idan matsayina da tunatarwata ameda ayoyin Allah sun kasance sun yi nauyi a kanku, to, ga Allah na dogara. Sai ku tara al'amarinku, ku da abubuwan shirkinku, sa'annan kuma kada al'amarinku ya kasance rufaffe a kanku, sa'an nan kuma ku kashe ni, kada ku yi mini jinkiri

[72] Kuma idan kuka juya baya, to, ban tambaye ku wata ijara ba. ljarata ba ta zama ba face daga Allah, kuma an umurce ni da in kasance daga masu sallamawa

[73] Sai suka ƙaryata shi, sa'an nan Muka kuɓutar da shi da wanda yake tare da shi, a cikin jirgi, kuma Muka sanya su masu mayewa, kuma Muka nutsar da waɗanda suka ƙaryata ayoyinMu. Sai ka duba yadda aƙibar waɗan da aka yi wa gargaɗi ta kasance

[74] Sa'an nan kuma Muka aika waɗansu Manzanni daga bayansa zuwa ga mutanensu, suka jemusu da hujjoji bayyanannu, to, ba su kasance za su yi imani ba saboda sun ƙaryata shi a gabani. Kamar wannan ne Muke rufewa a kan zukatan masu ta'addi

[75] Sa'an nan kuma a bayansu Muka aika Musa da Haruna zuwa ga Fir'auna da mashawartansa, tare da ayoyin Mu. Sai suka kangara kuma sun kasance mutane masu laifi

[76] Sa'an nan a lokacin da gaskiya ta je musu daga gare Mu, suka ce: "Wannan haƙiƙa sihiri ne bayyananne

[77] Musa ya ce: " Shin, kuna cewa ga gaskiya a lokacin data zo muku? Shin, sihiri ne wannan? Lalle masihirci, ba ya cin Nasara

[78] Suka ce: "Shin, ka zo mana ne domin ka juyar da mu daga abin da muka iske ubanninmu a kansa, kuma girma ya kasance gare ku, ku biyu a cikin ƙasa? Ba za mu zama masu imani ba saboda ku

[79] Kuma Fir'auna ya ce: "Ku zo mini da dukan masihirci, masani

[80] To, a lokacin da masihirta suka je, Musa ya ce musu,"Ku jefa abin da kuke jefawa

[81] To, a lokacin da suka jefa, Musa ya ce: "Abin da kuka zo da shi sihiri ne. Lalle ne Allah zai ɓata shi. Haƙiƙa Allah ba Ya gyara aikin maɓarnata

[82] Kuma Allah Yana tabbatar da gaskiya da kalmomin Sa, ko da masu laifi sun ƙi

[83] Sa'an nan babu wanda ya yi imani da Musa face zuriya daga mutanensa, a kan tsoron kada Fir'auna da shugabanninsu su fitine su. Lalle, haƙiƙa, Fir'auna marinjayi ne a cikin ƙasa, kuma lalle shi haƙiƙa, yana daga masu ɓarna

[84] Kuma Musa ya ce: "Ya ku mutanena! Idan kun kasance kun yi imani da Allah, to, a gare Shi sai ku dogara, idan kun kasance Musulmi

[85] Sai suka ce: "Ga Allah muka dogara. Ya Ubangijinmu! Kada Ka sanya mu fitina ga mutane Azzalumai

[86] Kuma Ka kuɓutar da mu domin RahamarKa, daga mutane kafirai

[87] Kuma Muka yi wahayi zuwa ga Musa da ɗan'uwansa, cewa: Ku biyu, ku zaunar da mutanenku a Masar a cikin wasu gidaje. Kuma ku sanya gidajenku su fuskanci Alƙibla*, kuma ku tsayar da salla. Kuma ku bayar da bushara ga masu imani

[88] Sai MuSa ya ce: "Ya Ubangijinmu! Haƙiƙa Kai ne Ka bai wa Fir'auna da majalisarsa ƙawa da dukiyoyi a cikin rayuwar duniya, ya Ubangijinmu, domin su ɓatar (damutane) daga hanyarKa. Ya Ubangijinmu! Ka shafe a kan dukiyarsu kuma Ka yi ɗauri* a kan zukatansu yadda ba za su yi imani ba har su ga azaba mai raɗaɗi

[89] (Allah) Ya ce: "Lalle ne an karɓi addu'arku. Sai ku daidaitu kuma kada ku bi hanyar waɗanda ba su sani ba

[90] Kuma Muka ƙetarar da Bani Isra'ila teku sai Fir'auna da rundunarsa suka bi su bisa ga zalunci da ƙetare haddi, har a lokacin da nutsewa ta riske shi ya ce: "Na yi* imani cewa, haƙiƙa, babu abin bautawa face wannan da Banu Isra'il suka yi imani da Shi, kumani, ina daga Musulmi

[91] Ashe! A yanzu! Alhali kuwa, haƙiƙa ka saɓa a gabani, kuma ka kasance daga masu ɓarna

[92] To, a yau Muna kuɓutar* da kai game da jikinka, domin ka kasance aya ga waɗanda suke a bayanka. Kuma lalle ne masu yawa daga mutane, haƙiƙa, gafalallu ne ga ayoyinMu

[93] Kuma lalle ne haƙiƙa Mun zaunar* da Bani Isra'ilamazaunar gaskiya kuma Muka arzuta su daga abubuwa masu daɗi. Sa'an nan ba su saɓa ba har ilmi ya je musu. Lalle ne Ubangijinka Yana yin hukunci a tsakaninsu a Ranar Kiyama a cikin abin da suka kasance suna saɓa wa juna

[94] To, idan ka kasance a cikin shakka daga abin da Muka saukar zuwa gare ka, sai ka tambayi waɗanda suke karatun Littafi daga gabaninka. Lalle ne, haƙiƙa, gaskiya ta je maka daga Ubangijinka domin haka kada ka kasance daga masu kokanto

[95] Kuma kada ka kasance daga waɗanda suke ƙaryatawa game da ayoyin Allah, har ka kasance daga masu hasara

[96] Lalle ne waɗan da kalmar Ubangijinka ta wajaba a kansu, ba za su yi imani ba

[97] Kuma ko da kowace aya ta je musu, sai sun ga Azaba mai raɗaɗi

[98] To, domin me wata alƙarya ba ta kasance ta yi* imaniba har imaninta ya amfane ta, facemutanen Yunus? A lokacin da suka yi imani, Munjanye Azabar wulakanci daga gare su a cikin rayuwar duniya. Kuma Muka jiyar da su daɗi zuwa wani lokaci

[99] Kuma da Ubangijinka Ya so, da waɗanda suke a cikin ƙasa sun yi imani dukansu gaba ɗaya. Shin, kai kana tilasta mutanene har su kasance masu imani

[100] Kuma ba ya kasancewa ga wani rai ya yi imani face da iznin Allah, kuma (Allah) Yana sanya ƙazanta a kan waɗan da ba su yin hankali

[101] Ka ce: "Ku dubi abin da yake cikin sammai da ƙasa."Kuma ayoyi da gargaɗi ba su wadatarwa ga mutane waɗanda ba su yin imani

[102] To, Shin suna jiran wani abu face kamar misalin kwanukan waɗanda suka shuɗe daga gabanin su? Ka ce: "Ku yi jira! Lalle ni tare da ku, ina daga masu jira

[103] Sa'an nan kuma Muna kuɓutar da manzanninMu da waɗanda suka yi imani, kamar wannan ne, tabbatacce ne a gare Mu, Mu kuɓutar da masu imani

[104] Ka ce: "Ya ku mutane! Idan kun kasance a cikin kokanto daga addinina, to ba ni bauta wa, waɗanda kuke, bauta wa, baicin Allah, kuma amma ina bauta wa Allah wanda Yake karɓar rayukanku. Kuma an umurce ni da in kasance daga masu imani

[105] Kuma (an ce mini): Ka tsayar da fuskarka ga Addini, kana karkatl zuwa ga gaskiya, kuma kada ka kasance daga masu shirka

[106] Kuma kada ka kirayi, baicin Allah, abin da ba ya amfanin ka kuma ba ya cutar ka. To, idan ka aikata haka, sa'an nan lalle kai, a lokacin, kana daga masu zalunci

[107] Kuma idan Allah Ya shafe ka da wata cuta, to, babu mai yaye ta face shi, kuma idan Yana nufin ka da wani alheri, to, babumai mayar da falalarSa. Yana samun wanda Yake so daga cikin bayinSa da shi. Kuma Shi ne Mai gafara, Mai jin ƙai

[108] Ka ce: "Ya ku mutane! Lalle ne gaskiya, ta zo muku daga Ubangijinku. To, wanda ya shiryu, ya shiryu ne domin kansa kawai, kuma wanda ya ɓace yana ɓacewa ne a kansa kawai. Kuma ban zama wakili a kanku ba

[109] Kuma ka bi abin da ake yin wahayinsa zuwa gare ka, kuma ka yi haƙuri har Allah Ya yi hukunci. Kuma Shi ne Mafi alherin masu hukunci

[1] L.R. Littafi ne an kyautata ayoyin sa, sa'an nan an bayyana su daki-daki, daga wurin Mai hikima, Mai ƙididdigewa

[2] Kada ku bauta wa kowa face Allah. Lalle ne ni a gare ku mai gargaɗi ne kuma mai bushara daga gare Shi

[3] Kuma ku nemi gafara gun Ubangijinku. Sa'an nan ku tuba zuwa gare Shi, Ya jiyar da ku daɗi, jiyarwa mai kyau zuwa ga ajali ambatacce, kuma Ya bai wa dukkan ma'abucin, girma girmansa. Amma idan kun juya, to, lalle ni, ina tsoron azabar yini mai girma a kanku

[4] Zuwa ga Allah makomarku take, kuma Shi a kan komeMai ikon yi ne

[5] To, lalle su suna karkatar* da ƙirjinsu domin su ɓoye daga gare shi. To, a lokacin da suke lulluɓewa da tufafinsu Yana sanin abin da suke ɓoyewa da abin da suke bayyanawa. Lalle Shi Masani ne ga abin da yake a cikin ƙiraza

[6] Kuma babu wata dabba a cikin ƙasa face ga Allah arzikinta yake, kuma Yana sanin matabbatarta* da ma'azarta, duka suna cikin littafi bayyananne

[7] Kuma shi ne wanda Ya halicci sammai da ƙasa a cikin kwanaki shida, kuma Al'arshinSa ya kasance akan ruwa, domin Ya jarraba ku, wannan ne daga cikinku mafi kyawon aiki. Kuma haƙiƙa idan ka ce: "Lalle ku waɗanda ake tayarwa ne a bayan mutuwa," haƙiƙa waɗanda suka kafirta suna cewa: "Wannan bai zama ba face sihiri bayyananne

[8] Kuma lalle ne idan Mun jinkirta da azaba gare su zuwa ga wani lokaci ƙidayayye, haƙiƙa sunacewa me yake tsare* ta? To, a ranar da za ta je musu, ba ta zama abin karkatarwa ba daga gare su. Kuma abin da suka kasance suna yin izgili da shi, ya wajaba a kansu

[9] Kuma lalle ne idan Mun ɗanɗana wa mutum wata rahama daga gare Mu, sa'an nan kuma Muka zare ta daga gare shi, lalle ne shi, hakika, mai yanke tsammanine, mai yawan kafrci

[10] Kuma lalle ne idan Mun ɗanɗana masa ni'ima a bayan cuta ta shafe shi, Yana cewa munanan halaye sun tafi daga wurina. Lalle shi mai farin ciki ne, mai alfahari

[11] Sai waɗanda suka yi haƙuri kuma suka aikata ayyuka na ƙwarai. Waɗannan suna da gafara da lada mai girma

[12] Saboda haka tsammaninka kai mai barin sashen abin da aka yi wahayi zuwa gare ka ne, kuma mai ƙuntata ƙirjinka da shi ne domin sun ce: "Domin me ba a saukar masa da wata taska ba, ko kuma Mala'ika ya zo tare de shi?*" Kai mai gargaɗi ne kawai. Kuma Allah ne wakili a kan kome

[13] Ko suna cewa: "Ya ƙirƙira *shi ne."Ka ce: "Sai ku zo da surori goma misalinsa ƙirƙirarru, kuma ku kirayi wanda kuke iyawa, baicin Allah, idan kun kasance masu gaskiya

[14] To, idan ba su amsa muku ba, to, ku sani cewa an saukar da shi kawai ne da sanin Allah, kuma cewa babu abin bauta wa face Shi. To, shin, ku masu sallamawa ne

[15] Wanda ya kasance ya yi nufin rayuwar duniya da ƙawarta, Muna cika musu ayyukansu zuwa gare su a cikinta, kuma a cikinta ba za a rage su ba

[16] Waɗannan ne waɗanda ba su da kome a cikin Lahira face wuta, kuma abin da suka sana'anta a cikinta (duniya) ya ɓaci, kuma abin da suka kasance suna aikatawa ɓatacce ne

[17] Shin, wanda ya kasance a kan hujja bayyananna daga Ubangijinsa, kuma wata shaida tana biyar sa daga gare Shi, kuma a gabaninsa akwai littafin Musaabin koyi da rahama? Waɗannan suna yin imani da shi, kuma wanda ya kafirta da shi daga ƙungiyoyi, to, wuta ce makomarsa. Saboda haka kada ka kasance a cikin shakka daga gare shi. Lalle shi ne gaskiya daga Ubangijinka, amma kuma mafi yawan mutane ba su yin imani

[18] Kuma wane ne mafi zalunci daga wanda ya ƙirƙira ƙarya ga Allah? Waɗannan ana gitta su ga Ubangijinsu, kuma masu shaida su ce: "Waɗannan ne suka yi ƙarya ga Ubangijinsu. To, la'anar Allah ta tabbata a kan Azzalumai

[19] Waɗan da suke kangewa daga hanyar Allah kuma suna neman ta karkace, kuma su ga Lahira suna kafirta

[20] Waɗan nan ne ba su kasance mabuwaya ba a cikin ƙasa, kuma waɗan su masoya ba su kasance ba a gare su, baicin Allah. Ana ninka musu Azaba, ba su kasance suna iya ji ba, kuma ba su kasance suna gani ba

[21] Waɗan nan ne wɗan da suka yi hasarar rayukan su, kuma abin da suka kasance suna ƙirƙirawa ya ɓace musu

[22] Babu makawa cewa, haƙiƙa, su a lahira, su ne mafi hasara

[23] Lalle ne waɗan da suka yi imani kuma suka aikata ayyukan ƙwarai, kuma suka yi tawalu'i zuwa ga Ubangijin su, waɗan nan ne abokan Aljanna, suna madawwama a cikinta

[24] Misalin ɓangaren biyu kamar makaho ne da kurma, da mai gani da mai ji. Shin, suna daidaita ga misali? Ashe, ba ku yin tunani

[25] Kuma haƙiƙa Mun aika Nuhu zuwa ga mutanensa, (ya ce): "Lalle ne ni, a gare ku mai gargaɗi bayyananne ne

[26] Kada ku bauta wa kowa face Allah. Lalle ni, ina jin tsoron azabar yini mai raɗaɗi a kanku

[27] Sai mashawarta waɗan da suka kafirta, daga mutanensa, suka ce: "Ba mu ganin ka face mutum kake kamarmu, kuma ba mu ganin wani ya bi ka face waɗan da suke su ƙasƙantattun mu ne marasa tunani. Kuma ba mu ganin wata falala agare ka a kanmu. A'a, Muna zaton ku maƙaryata ne

[28] Ya ce: "Ya mutanena! Shin, kun gani idan na kasance a kan wata hujja bayyananna daga Ubangiji na, kuma Ya ba ni wata Rahama daga wurinSa, Sa'an nan aka rufe ta (ita Rahamar) daga gare ku, shin, za mu tilasta mukuita, alhali kuwa ku masu ƙi gare ta ne

[29] Kuma ya mutanena! Ba zan tambaye ku wata dukiya ba akansa, ijarata ba ta zama ba, face daga Allah, kuma ban zama mai korar waɗanda suka yi imani ba. Haƙiƙa su, masu haɗuwa da Ubangijinsu ne, kuma amma ni, ina ganin ku mutane ne jahilai

[30] Kuma ya mutanena! Wane ne yake taimakona daga Allah idan na kore su? Ashe, ba ku tunani

[31] Kuma ba ni ce muku a wurina taskokin Allah suke kuma ba ina sanin gaibi ba ne. Kuma ba ina cewa ni Mala'ika ba ne. Kuma ba ni cewa ga waɗanda idanunku suke wulakantawa, Allah ba zai ba su alheri ba. Allah ne Mafi sani ga abin da yake cikin zukatansu. Lalle ne ni, idan (na yi haka) da ina daga cikin azzalumai

[32] Suka ce: "Ya Nuhu, lalle ne ka yi jayayya da mu, sa'an nan ka yawaita yi mana jidali, to, ka zo mana da abin da kake yi mana wa'adi idan ka kasance daga masu gaskiya

[33] Ya ce: "Allah kawai ne Yake zo muku da shi idan Ya so. Kuma ba ku zama mabuwaya ba

[34] Kuma nasihata ba za ta amfane ku ba, idan na yi nufin in yi muku nasiha, idan Allah Yakasance Yana nufin Ya halaka ku. Shi ne Ubangijinku, kuma zuwa gare Shi ake mayar da ku

[35] Ko suna cewa: (Nuhu) ya ƙirƙira shi. Ka ce: "Idan ni (Nuhu) na ƙirƙira shi to, laifina a kaina yake, kuma ni mai barranta ne daga abin da kuke yi na laifi

[36] Kuma aka yi wahayi zuwa ga Nuhu cewa: Lalle ne babu mai yin imani daga mutanenka face wanda ya riga ya yi imanin, sabodahaka kada ka yi baƙin ciki da abin da suka kasance suna aikatawa

[37] Kuma ka sassaƙa jirgi da kyau a kan idanunMu da wahayinMu, kuma kada ka yi Mini magana a cikin sha'anin waɗanda suka kafirta, lalle ne su, waɗanda akenutsarwa ne

[38] Kuma Yana sassaƙa jirgin cikin natsuwa, kuma a ko yaushe waɗansu shugabanni daga mutanen sa suka shuɗe a gaban sa, sai su yi izgili gare shi. Ya ce: "Idan kun yi izgili gare mu, to, haƙiƙa mu ma za mu yi izgili gare ku, kamar yadda kuke yin izgili

[39] Sa'an nan da sannu za ku san wanda azaba za ta zo masa, ta wulakanta shi (a duniya), kuma wata azaba zaunanna ta sauka a kansa (a Lahira)

[40] Har a lokacin da umurninMu ya je, kuma tanda ta ɓulɓula. Muka ce: "Ka ɗauka, a cikinta, daga kome, ma'aura biyu, da kuma iyalanka, face wanda magana ta gabata a kansa*, da wanda ya yi imani." Amma kuma babu waɗanda suka yi imani tare da shi face kaɗan

[41] Kuma ya ce: "Ku hau a cikinta, da sunan Allah magudanarta da matabbatarta. Lalle ne Ubangijina, haƙiƙa, Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[42] Kuma ita tana gudana da su a cikin taguwar ruwa kamai duwatsu, sai Nuhu ya kirayi ɗansa alhali, kuwa ya kasance can wuri mai nisa. "Ya ƙaramin ɗana! zo ka hau tare da mu, kuma kada ka kasance tare da kafirai

[43] Ya ce: "Zan tattara zuwa ga wani dutse ya tsare ni daga ruwan." (Nuhu) ya ce: "Babu mai tsarewa a yau daga umurnin Allah face wanda Ya yi wa rahama." Sai taguwar ruwa ta shamakace a tsakanin su, sai ya kasance daga waɗan da aka nutsar

[44] Kuma aka ce: "Ya ƙasa! Ki haɗiye ruwanki, kuma ya sama! Ki kame."Kuma aka faƙar da ruwan kuma aka hukunta al'amarin, kuma Jirgin ya daidaita a kan Judiyyi*, kuma aka ce: "Nisa ya tabbata ga mutane Azzalumai

[45] Kuma Nuhu ya kira Ubangijinsa, sa'an nan ya ce: "Ya Ubangijina! Lalle ne ɗana na daga iyalina! Kuma haƙiƙa wa'adinKa gaskiya ne, kuma Kai ne Mafi hukuncin masu yin hukunci

[46] Ya ce: "Ya Nuhu! Lalle ne shi ba ya a ciki iyalanka, lalle ne shi, aiki ne wanda ba na ƙwarai ba, saboda haka kada ka tambaye Ni abin da ba ka da ilmi a kansa. Haƙiƙa, Ni Ina yi maka gargaɗi kada ka kasance daga jahilai

[47] Ya ce: "Ya Ubangijina! Lalle ne ni, ina neman tsari gare Ka da in tambaye Ka abin da ba ni da wani ilmi a kansa. Idan ba Ka gafarta mini ba, kuma Ka yi mini rahama, zan kasance daga masu hasara

[48] Aka ce: "Ya Nuhu! Ka sauka da aminci da, a gare Mu da albarka a kanka, kuma rahama ta tabbata a kan waɗansu al'ummomi daga waɗanda suke tare da kai. Da waɗansu al'ummomi da za Mu jiyar da su daɗi, sa'an nan kuma azaba mai raɗaɗi ta shafe su daga gare Mu

[49] Waccan ƙissa tana daga labaran gaibi, Muna yin wahayinsu zuwa gare ka (Muhammadu). Ba ka kasance kana sanin su ba, haka kuma mutanenka ba su sani ba daga gabanin wannan. Sai ka yi haƙuri. Lalle ne aƙiba tana ga masu taƙawa

[50] Kuma zuwa ga Adawa, (Mun aika) ɗan'uwansu Hudu. Ya ce: "Ya ku mutanena! Ku bauta wa Allah. Ba ku da wani abin bautawa face Shi. Ba ku kasance ba face kuna masu ƙirƙirawa

[51] Ya ku mutanena! Ba ni tambayar ku wata ijara a kansa, ijarata ba ta zama ba, face ga wanda Ya ƙaga halittata. Shin fa, ba ku hankalta

[52] Kuma, ya mutanena! Ku nemi Ubangijinku gafara, sa'an nan kuma ku tuba zuwa gare Shi, zai saki sama a kanku, tana mai yawan zubar da ruwa, kuma Ya ƙara muku wani ƙarfi ga ƙarfinku. Kuma kada ku juya kuna masu laifi

[53] Suka ce: "Ya Hudu! Ba ka zo mana da wata hujja bayyananna ba, kuma ba mu zama masu barin abubuwan bautawarmu ba domin maganarka, kuma ba mu zama masu yin imani da kai ba

[54] Ba mu cewa, sai dai kurum sashen abubuwan bautawarmu ya same ka da cutar hauka." Yace: "Lalle ne ni, ina shaida waAllah, kuma ku yi shaidar cewa" lalle ne ni mai barranta ne dagb abin da kuke yin shirki da shi

[55] Baicin Allah: Sai ku yi mini kaidi gaba ɗaya, sa'an nan kuma kada ku yi mini jinkiri

[56] Haƙiƙa, ni na dogara ga Allah, Ubangijina kuma Ubangijinku. Babu wata dabba face Shi ne Mai riko ga kwarkwaɗarta*. Haƙiƙa, Ubangijina Yana (kan) tafarki madaidaici

[57] To! Idan kun juya, haƙiƙa, na iyar muku abin da aka aiko ni da shi zuwa gare ku. Kuma Ubangijina Yana musanya waɗansu mutane, waɗansunku su maye muku. Kuma ba ku cutar Sa da kome. Lalle Ubangijina a kan dukkan kome, Matsari ne

[58] Kuma a lokacin da umurninmu ya je, Muka kuɓutar da Hudu da waɗan da suka yi imani tare da shi, saboda wata rahama daga gare Mu. Kuma Muka kuɓutr da su daga Azaba mai kauri

[59] Haka Adawa suka kasance, sun yi musun ayoyin Ubangijinsu, kuma sun saɓa wa ManzanninSa, kuma sun bi umurnin dukan mai girman kai, makangari

[60] Kuma an biyar musu da la'ana a cikin wan nan Duniya da Ranar Kiyama. To! Lalle ne Adawa sun kafirta da Ubangijin su. To, Nisa ya tabbata ga Adawa, mutanen Hudu

[61] Kuma zuwa ga Samudawa (an aika) ɗan'uwansu Salihu. Ya ce: "Ya mutanena! Ku bauta wa Allah. Ba ku da wani abin bautawa face Shi. Shi ne Ya ƙaga halittarku daga ƙasa, kuma Ya sanya ku masu yin kyarkyara a cikinta. Sai ku neme Shi gafara, sa'an nan kuma ku tuba zuwa gare Shi. Lalle Ubangijina Makusanci ne Mai karɓawa

[62] Suka ce: "Ya Salihu! Haƙiƙa, ka kasance a cikinmu, wanda ake fatan wani alheri da shi a gabanin wannan. Shin kana hana mu bauta wa abin da ubanninmu suke bauta wa? Kuma haƙiƙa mu, muna cikin shakka daga abin da kake kiran mu gare shi, mai sanya kokanto

[63] Ya ce: "Ya mutanena! Kun gani? Idan na kasance a kan hujja bayyananna daga Ubangijina, kuma Ya ba ni rahama daga gare Shi, to, wane ne zai taimake ni daga Allah idan na saɓa Masa? Sa'an nan ba za ku ƙare ni da kome ba face hasara

[64] Kuma ya mutanena! wannan raƙumar Allah ce, tana aya a gare ku. Sai ku bar ta ta ci a cikin ƙasar Allah, kuma kada ku shafe ta da wata cuta kar azaba makusanciya ta kama ku

[65] Sai suka soke ta. Sai ya ce: "Kuji daɗi a cikin gidajenku kwana uku. Wannan wa'adi ne ba abin ƙaryatawa ba

[66] To, a lokacin da umurnin Mu ya je, muka kuɓutar da Salihu da waɗan da suka yi imani tare da shi, saboda wata rahama daga gare Mu, kuma daga wulakancin ranar nan. Lalle ne Ubangijinka Shi ne Mai ƙarfi, Mabuwayi

[67] Sai tsawa ta kama waɗanda suka yi zalunci, sai suka wayi gari suna guggurfane a cikin gidajensu

[68] Kamar dai ba su zauna a cikinta ba. To! Lalle ne samudawa sun kafirce wa Ubangijinsu. To, Nisa ya tabbata ga Samudawa

[69] Kuma haƙiƙa, manzanninMu sun je wa Ibrahim da bushara suka ce: "Aminci." Ya ce: "Aminci (ya tabbata a gare ku)." Sa'an nan bai yi jinkiri ba ya je da maraƙi ƙawatacce

[70] Sa'an nan a lokacin da ya ga hannayensu ba su saduwa zuwa gare shi (maraƙin), sai ya yi ƙyamarsu, kuma ya ji tsoronsu. Suka ce, "Kada kaji tsoro lalle ne mu, an aiko mu ne zuwa ga mutanen Luɗu

[71] Kuma matarsa tana tsaye.* Ta yi dariya. Sai Muka yi mata bushara (da haihuwar) Is'haƙa, kuma a bayan Is'haƙa, Yaƙubu

[72] Sai ta ce: "Ya kaitona! Shin, zan haihu ne alhali kuwa ina tsohuwa, kuma ga mijina tsoho ne? Lalle wannan, haƙiƙa, abu ne mai ban mamaki

[73] Suka ce: "Shin kina mamaki ne daga al'amarin Allah? Rahamar Allah da albarkarSa su tabbata a kanku, ya mutanen babban gida! Lalle ne Shi abin godewa ne, Mai girma

[74] To, a lokacin da firgita ta tafi daga Ibrahim, kuma bushara ta je masa, Yana mai jayayya a gare Mu, saboda mutanen Luɗu

[75] Lalle Ibrahim, haƙiƙa mai haƙuri ne, mai yawan Addu'a, mai tawakkali

[76] Ya Ibrahim! Ka bijira daga wannan. Lalle shi, haƙiƙa, umurnin Ubangijinka ne ya zo, kuma lalle ne su, abin da yake mai je musu azaba ce wadda ba a iya hanawa

[77] Kuma a lokacin da manzanninMu suka je wa Luɗu aka ɓata masa rai game da su, ya, ƙuntata rai saboda su. Ya ce: "Wannan yini ne mai tsananin masifa

[78] Kuma mutanensa suka je masa suna gaggawa zuwa gare shi, kuma a gabani, sun kasance suna aikatawar munanan ayyuka. Ya ce: "Ya mutanena! waɗannan, 'ya'ya na* su ne mafiya tsarki a gare ku. Sai ku bi Allah da taƙawa, kuma kada ku wulakanta ni a cikin baƙina. Shin, babu wani namiji shiryayye daga gare ku

[79] Suka ce: "Lalle, haƙiƙa ka sani, ba mu da wani hakki a cikin 'ya'yanka, kuma lalle kai haƙiƙa, kana sane da abin da muke nufi

[80] Ya ce: "Da dai ina da wani ƙarfi game da ku, ko kuwa ina da goyon baya daga wani rukuni* mai ƙarfi

[81] (Manzannin) Suka ce: "Ya Luɗu! Lalle mu, manzannin Ubangijinka ne. Ba za su iya saduwa zuwa gare ka ba. Sai ka yi tafiyarka a wani yankin dare da iyalinka, kuma kada wani daga gare ku ya waiwaya face matarka. Lalle ne abin da ya same su mai samunta ne. Lalle wa'adinsu lokacin safiya ne. Shin lokacin safiya ba kusa ba ne

[82] Sa'an nan a lokacin da umurninMu ya je, Muka sanya na samanta ya zama na ƙasanta, kuma Muka yi ruwan duwatsu a kanta (ƙasar Luɗu) daga taɓocurarre

[83] Alamtacce a wurin Ubangijinka. Kuma ita (ƙasar Luɗu) ba ta zama mai nisa ba daga Azzalumai (kuraishawa)

[84] Kuma zuwa ga Madyana (Mun aika) ɗan'uwansu* Shu'aibu. Ya ce: "Ya Mutanena! Ku bauta wa Allah. Ba ku da wani abin bautawa face shi kuma kada ku rage mudu da sikeli. Lalle ni, ina ganin ku da wadata**. Kuma lalle ina ji muku tsoron azabar yini mai kewayewa

[85] Ya mutanena! Ku cika mudu da sikeli da adalci, kuma kada ku naƙasta wa mutane kayansu, kuma kada ku yi ɓarna a cikin ƙasa kuna masu fasadi

[86] Falalar Allah mai wanzuwa ita ce mafi alheri a gare ku idan kun kasance muminai, kuma ni ba mai tsaro ne a kanku ba

[87] Suka ce: "Ya Shu'aibu! Shin sallarka ce take umurtar ka ga mu bar abin da ubanninmu suke bautawa, ko kuwa mu bar aikata abin da muke so a cikin dukiyoyinmu? Lalle, haƙiƙa kai ne mai haƙuri shiryayye

[88] Ya ce: "Ya mutanena! Kun gani idan no kasance a kan hujja bayyananniya daga Ubangijina, kuma Ya azurta ni da arzikimai kyawo daga gare Shi? Kuma ba ni nufin in saɓa muku zuwa ga abin da nake hana ku daga gare shi. Ba ni nufin kome face gyara, gwargwadon da na sami dama. Kuma muwafaƙata ba ta zama ba face daga Allah. A gare shi na dogara, kuma zuwa gare Shi na wakkala

[89] Kuma ya mutanena! Kada saɓa mini ya ɗauke ku ga misalin abin da ya sami mutanen Nuhu ko kuwa mutanen Hudu ko kuwa mutanen Salihu ya same ku. Mutanen Luɗu ba su zama a wuri mai nisa ba daga gare ku

[90] Kuma ku nemi Ubangijinku gafara, sa'an nan kuma ku tuba zuwa gare shi. Lalle Ubangijina Mai Jin ƙai ne, Mai nuna soyayya

[91] Suka ce: "Ya Shu'aibu! Ba mu fahimta da yawa daga abin da kake faɗi, kuma muna ganin ka mai rauni a cikinmu. Kuma ba domin jama'arka ba da mun jefe ka, saboda ba ka zama mai daraja a gunmu ba

[92] Ya ce: "Ya mutanena! Ashe, jama'ata ce mafi daraja a gare ku daga Allah, kuma kun riƙe Shi a bayanku abin jefarwa? Lallene Ubangijina Mai kewayewa nega abin da kuke aikatawa

[93] Kuma ya mutanena! Ku yi aiki a kan halinku. Lalle nimai aiki ne. Da sannu za ku san wane ne azaba za ta zo masa, ta wulakanta shi, kuma wane ne maƙaryaci. Kuma ku yi jiran dako, lalle ni mai dako ne tare da ku

[94] Kuma a lokacin da umurninMu ya je, Muka kuɓutar da Shu'aibu da waɗanda suka yi imani tare da shi, saboda wata rahama daga gare, Mu. Kuma tsawa ta kama waɗanda suka yi zalunci. Sai suka wayi gari guggurfane a cikin gidajen su

[95] Kamar ba su zauna ba a cikinsu. To, halaka ta tabbata ga Madyana kamar yadda Samudawa suka halaka

[96] Kuma haƙiƙa Mun aiki Musa da ayoyin Mu, da dalili bayyananne

[97] Zuwa ga Fir'auna da majalisar sa. Sai suka bi umurnin Fir'auna, amma al'amarin Fir'auna bai zama shiryayye ba

[98] Yana shugabantar mutanensa a Ranar Kiyama, har ya tuzgar da su a wuta. Kuma tir da irin tuzgawar su

[99] Kuma aka biyar musu da la'ana a cikin wannan duniyada Ranar Kiyama. Tir da kyautar* da ake yi musu

[100] Wancan Yana daga labaran alƙaryoyi. Muna ba ka labarinsu, daga gare su akwai wanda ke tsaye da kuma girbabbe

[101] Kuma ba Mu zalunce su ba, amma sun zalunci kansu sa'an nan abubuwan bautawar su waɗan da suke kiran su, baicin Allah, ba su wadatar musu kome ba a lokacin da umurnin Ubangijin ka ya je, kuma (gumakan) ba su ƙara musu wani abu ba face hasara

[102] Kuma kamar wancan ne kamun Ubangijin ka, idan Ya kama alƙaryoyi alhali kuwa suna masu zalunci. Lalle kamun Sa mai raɗaɗi ne, mai tsanani

[103] Lalle ne a cikin wancan akwai aya ga wanda ya ji tsoron azabar Lahira. Wancan yini ne wanda ake tara mutane a cikinsa kuma wancan yini ne abin halarta

[104] Ba Mu jinkirta shi ba face domin ajali ƙidayayye

[105] Ranar da za ta zo wani rai ba ya iya magana face da izninSa. Sa'an nan daga cikinsu akwai shaƙiyyi da mai Arziki

[106] To, amma waɗan da suka yi shaƙawa, to, suna a cikin wuta. Suna masu ƙara da sheka a cikinta

[107] Suna madawwama a cikinta matuƙar sammai da ƙasa sun dawwama, face abin da Ubangijinka Ya so. Lalle Ubangijinka Mai aikatawa ne ga abin da Yake nufi

[108] Amma waɗan da suka yi arziki to, suna a cikin Aljanna suna madawwama, a cikinta, matuƙar sammai da ƙasa sun dawwama, face abin da Ubangijinka Ya so. Kyauta wadda ba ta yankewa

[109] Saboda haka kada ka kasance a cikin shakka daga abin da waɗannan suke bautawa. Ba su wata ibada face kamar yadda ubanninsu ke aikatawa a gabani. Kuma haƙiƙa Mu, Masu cika musu rabon su ne, ba tare da nakasawa ba

[110] Kuma haƙiƙa, Mun bai wa Musa littafi, sai aka saɓa* wa juna a cikinsa. Kuma ba domin wata kalma wadda ta gabata daga Ubangijinka ba, haƙiƙa, da an yi hukunci a tsakaninsu. Kuma haƙiƙa, suna a cikin wata shakka, game da shi, mai sanya kokanto

[111] Kuma lalle, haƙiƙa, Ubangijinka Mai cika wa kowa (sakamakon) Ayyukan sa ne. Lalle Shi, Mai ƙididdigewa ne ga abin da suke aikatawa

[112] Sai ka daidaitu* kamar yadda aka umurce ka, kai da waɗanda suka tuba tare da kai kuna ba masu ƙetara haddi ba. Lalle shi, Mai gani ne ga abin da kuke aikatawa

[113] Kada ku karkata* zuwa ga waɗanda suka yi zalunci har wuta ta shafe ku. Kuma ba ku da waɗansu majiɓinta baicin Allah, sa'an nan kuma ba za a taimake ku ba

[114] Kuma ka tsai da salla a gefe guda biyu na yini da wani yanki daga dare. Lalle ne ayyukan ƙwarai suna kore munanan ayyuka. Wancan* ne tunatarwa ga masu tunawa

[115] Kuma ka yi haƙuri. Allah ba Ya tozartar da ladar masu kyautatawa

[116] To, don me masu hankali ba su kasance daga mutanen ƙarnonin da suke a gabaninku ba, suna hani daga ɓarna a cikin ƙasa? face kaɗan daga wanda Muka kuɓutar daga gare su (sun yi hanin). Kuma waɗanda suka yi zalunci suka bin abin da aka ni'imtar da su a cikinsa, suka kasance masu laifi

[117] Kuma Ubangijinka bai kasance Yana halakar da alƙaryu saboda wani zalunci ba, alhali mutanensu suna masu gyarawa

[118] Kuma da Ubangijinka Ya so, da Ya sanya mutane al'umma guda. Kuma ba za su gushe ba suna masu saɓa wa juna

[119] Sai wanda Ubangijinka Ya yi wa rahama, kuma domin wannan* ne Ya halicce su. Kuma kalmar "Ubangijinka" Lalle ne za Ni cika Jahannama da aljannu da mutane gaba ɗaya" ta cika

[120] Kuma dubi dai Muna ba da labari a gare ka daga labarun Manzanni, abin da Muke tabbatar da zuciyarka da shi. Kuma gaskiya ta zo maka a cikin wannan da wa'azi da tunatarwa ga masu imani

[121] kuma kace wa waɗanda ba su yin imani, "Ku yi aiki a kan halinku, lalle mu masu aiki ne

[122] Kuma ku yi Jiran dako, lalle mu masu Jiran dako* ne

[123] Kuma ga Allah gaibin sammai da ƙasa yake. Kuma zuwa gare Shi ake mayar da dukan al'amari. Saboda haka ku bauta Masa kuma ku dogara a kanSa. Kuma Ubangijinka bai zama Mai gafala daga abin da kuke aikatawa ba

[1] L.R. Waɗancan ayoyin Littafi mai bayyanawa ne

[2] Lalle ne Mu, Mun saukar da shi, yana abin karantawa na Larabci; tsammaninku, kuna hankalta

[3] Mu, Muna bayar da labari a gare ka, mafi kyawon labari ga abin da Muka yi wahayin wannan Alƙur'ani zuwa gare ka. Kuma lalle ne ka kasance a gabaninsa, haƙiƙa, daga gafalallu

[4] A lokacin da Yusufu ya ce wa ubansa, "Ya baba! Lalle ne ni, na ga taurari goma sha ɗaya, da rana da wata. Na gan su suna masu sujada a gare ni

[5] Ya ce: "Ya ƙaramin ɗana! Kada ka faɗi mafarkinka ga 'yan'uwanka, har su ƙulla maka wani kaidi. Lalle ne Shaidan ga mutum, haƙiƙa, maƙiyi ne bayyananne

[6] Kuma kamar wancan ne, Ubangijinka Yake zaɓen ka, kuma Ya sanar da kai daga fassarar labarai, kuma ya cika ni'imominSa a kanka, kuma a kan gidan Yaƙuba kamar yadda ya cika su a kan ubanninka biyu, a gabani, Ibrahim da Is'haƙa. Lalle Ubangijinka ne Masani, Mai hikima

[7] Lalle ne, haƙiƙa, ayoyi* sun kasance ga Yusufu da 'yan'uwansa** domin masu tambaya

[8] A lokacin da suka ce:* lalle ne Yusufu da ɗan'uwansa ne mafiya soyuwa ga ubanmu daga gare mu, alhali kuwa mu jama'a guda ne. Lalle ubanmu, haƙiƙa, yana cikin ɓata bayyananniya

[9] Ku kashe Yusufu, ko kuwa ku jefa shi a wata ƙasa, fuskar ubanku ta wofinta saboda ku, kuma ku kasance a bayansa mutane salihai

[10] Wani mai magana daga cikinsu ya ce: "Kada ku kashe Yusufu. Ku jefa shi a cikin duhun rijiya, wasu matafiya su tsince shi, idan kun kasance masu aikatawa ne

[11] Suka ce: "Ya babanmu*! Mene ne a gare ka ba ka amince mana ba a kan Yusufu, alhalikuwa lalle ne mu, haƙaƙa masu nashiha muke a gare shi

[12] Ka bar shi tare da mu a gobe, ya ji daɗi, kuma ya yi wasa. Kuma lalle ne mu, a gare shi, masu tsaro ne

[13] Ya ce: "Lalle ne ni, haƙaƙa yana ɓata mini rai ku tafii da shi, Kuma ina tsoron kerkeci ya cinye shi, alhali ku kuwa kuna masu shagala daga gare shi

[14] Suka ce: "Haƙiƙa idan kerkeci ya cinye shi, alhali kuwa muna dangin juna, lalle ne mu, a sa'an nan, hakika, mun zama masu hasara

[15] To, a lokacin* da suka tafi da shi, kuma suka yi niyyar su sanya shi a cikin duhun rijiya, Muka yi wahayi zuwa gare shi, "Lalle ne, kana ba su labari game da wannan al'amari nasu, kuma su ba su sani ba

[16] Kuma suka je wa ubansu da dare suna kuka

[17] Suka ce: "Ya babanmu!* Lalle ne, mun tafi muna tsere, kuma muka bar Yusufu a wurin kayanmu, sai kerkeci ya cinye shi, kuma kai, ba mai amincewa da mu ba ne, kuma ko da mun kasance masu gaskiya

[18] Kuma suka je, a jikin rigarsa akwai wani jinin ƙarya. Ya ce: "A'a, zukatanku suka ƙawata muku wani al'amari. Sai haƙuri mai kyau! Kuma Allah ne wanda ake neman taimako (a gunSa) a kan abin da kuke siffantawa

[19] Kuma wani ayari* ya je, sai suka aika mai neman musu ruwa, sai ya zura gugansa, ya ce: "Ya busharata! Wannan yaro ne." Kuma suka ɓoye shi yana abin sayarwa. Kuma Allah ne Masani ga abin da suke aikatawa

[20] Kuma suka sayar* da shi da 'yan kuɗi kaɗan, dirhamomi ƙidayayyu, Kuma sun kasance, a wurinsa, daga masu isuwa da abu kaɗan

[21] Kuma wanda ya saye shi daga Masar* ya ce wa matarsa, "Ki girmama mazauninsa, akwai tsammanin ya amfane mu, ko kuwa mu riƙe shi ɗa."Kuma kamar wancan ne Muka tabbatar ga Yusufu, a cikin ƙasa kuma domin Mu sanar da shi daia fassarar luburu, kuma Allah ne Marinjayi a kan al'amarinSa, kuma amma mafi yawan mutane ba su sani ba

[22] Kuma a lokacin da ya isa mafi ƙarfinsa, Muka ba shi hukunci da ilmi. Kuma kamar wancan ne Muke saka wa masu kyautatawa

[23] Kuma wadda yake *a cikin ɗakinta, ta neme shi ga kansa, kuma ta kukkulle ƙofofi, kuma ta ce, "Ya rage a gare ka!" ya ce: "Ina neman tsarin Allah! Lalle shine Ubangijina. Ya kyautata mazaunina. Lalle ne shi, masu zalunci ba su cin nasara

[24] Kuma lalle ne, ta himmantu da shi. Kuma ya himmantu da ita in ba domin ya ga dalilin Ubangijinsa ba. Kamar haka dai, domin Mu karkatar da mummunan aiki da alfasha daga gare shi. Lalle ne shi, daga bayinMu zaɓaɓɓu yake

[25] Kuma suka yi tsere* zuwa ga ƙofa. Sai ta tsage rigarsa daga baya, kuma suka iske mijinta a wurin ƙofar. Ta ce: "Menene sakamakon wanda ya yi nufin cuta game da iyalinka? Face a ɗaure shi, ko kuwa a yi masa wata azaba mai raɗaɗi

[26] Ya ce: "Ita ce ta neme ni a kaina."Kuma wani mai shaida daga mutanenta ya bayar da shaida: *"Idan rigarsa ta kasance an tsage ta daga gaba, to, ta yi gaskiya, kuma shi ne daga maƙaryata

[27] Kuma idan rigarsa ta kasance an tsage ta daga baya, to, ta yi ƙarya, kuma shi ne daga masu gaskiya

[28] Sa'an nan a lokacin da ya ga rigarsa an tsage ta daga baya, ya ce: "Lalle ne shi, daga kaidinku ne, mata! Lalle ne kaidinku mai girma ne

[29] Yusufu! Ka kau da kai daga wannan. Kuma ki nemi gafara* domin laifinki. Lalle ne ke, kin kasance daga masu kuskure

[30] Kuma waɗansu mata* a cikin Birnin suka ce: "Matar Aziz tana neman hadiminta daga kansa! Haƙiƙa, ya rufe zuciyarta da so. Lalle ne mu, Muna ganin taa cikin ɓata bayyananna

[31] Sa'an nan a lokacin da ta ji labari game da makircinsu, sai ta aika kiran liyafa zuwa gare su, kuma ta yi tattalin abincin da ake dogara wajen cinsa, kuma ta bai wa kowace ɗaya daga cikinsu wuƙa, kuma ta ce: "Ka fito a kansu." To, a lokacin da, suka gan shi, suka girmama shi, kuma suka yanyanke hannayensu, kuma suka ce: "Tsarki yana ga Allah! Wannan ba mutum ba ne! Wannan bai zama ba face Mala'ika ne mai daraja

[32] Ta ce: "To wannan ne fa wanda kuka, zarge* ni a cikinsa! Kuma lalle ne, haƙeƙa na neme shi daga kansa, sai ya tsare gida, kuma ni ina rantsuwa, idan bai aikata abin da nake umurnin sa ba, haƙeƙa ana ɗaure shi. Haƙiƙa, yana kasan, cewa daga ƙasƙantattu

[33] Ya ce: "Ya Ubangijina! Kurkuku ne mafi soyuwa a gare ni daga abin da suke kira na zuwa gare shi. Kuma idan ba Ka karkatar da kaidinsu daga gare ni ba, zan karkata zuwa gare su, kuma in kasance daga jahilai

[34] Sai Ubangijinsa Ya karɓa masa saboda haka Ya karkatar da kaidinsu daga gare shi. Lalle Shi ne Mai ji, Masani

[35] Sa'an nan kuma ya bayyana a gare su a bayan sun ga alamomin, lalle ne dai su ɗaure shi har zuwa wani lokaci

[36] Kuma waɗansu samari biyu suka shiga kurkuku tare da shi.* ¦ayansu ya ce: "Lalle ne ni, na yi mafarkin ga ni ina matsar giya." Kuma ɗayan ya ce: "Lalle ne ni, na yi Mafarkin ga ni ina ɗauke da waina a bisa kaina, tsuntsaye suna ci daga gare ta. Ka ba mu labari game da fassararsu. Lalle ne mu, Muna ganin ka daga masu kyautatawa

[37] Ya ce: "Wani abinci ba zai zo muku ba wanda ake azurta ku da shi face na ba ku labarin fassararsa,* kafin ya zo muku. Wannan kuwa yana daga abin da Ubangijina Ya sanar da ni. Lalle ne ni na bar addinin mutane waɗanda ba su yi imani da Allah ba, kuma game da lahira, su kafirai ne

[38] Kuma na bi addinin iyayena, Ibrahim da Is'haka da Yaƙuba. Ba ya yiwuwa a gare mu mu yi shirka da Allah da kome. Wannan yana daga falalar Allah a kanmu da mutane, amma mafi yawan mutane ba su godewa

[39] Ya abokaina biyu na kurkuku! Shin iyayen giji dabam-dabam ne mafiya alheri ko kuwa Allah Makaɗaici Mai tanƙwasawa

[40] Ba ku bauta wa kome, baicinSa, face waɗansu sunaye waɗanda kuka ambace su, ku da ubanninku. Allah bai saukar da wani dalili ba game da su. Babu hukunci face na Allah. Ya yi umurnin kada ku bauta wa kowa face Shi. Wancan ne addini madaidaici, kuma amma mafi yawan mutane ba su sani ba

[41] Ya abokaina biyu, na kurkuku! Amma ɗayanku, to, zai shayar da uban gidansa giya, kuma gudan, to, za a tsire shi, sa'an nan tsuntsaye su ci daga kansa. An hukunta al'amarin, wanda a cikinsa kuke yin fatawa

[42] Kuma ya ce da wanda ya tabbatar da cewa shi mai kuɓuta ne daga gare su, "Ka ambace ni a wurin uban gidanka." Sai Shaiɗan ya mantar da shi tunawar Ubangijinsa, saboda haka ya zauna a cikin kurkuku 'yan shekaru

[43] Kuma sarki ya ce: "Lalle ne, na yi mafarki*; na ga shanu bakwai masu ƙiba, waɗansu bakwai ramammu, suna cin su, da zangarku bakwai kore-kore da waɗansu ƙeƙasassu. Ya ku jama'a! Ku yi mini fatawa a cikin mafarkina, idan kun kasance ga mafarki kuna fassarawa

[44] Suka ce: "Yaye-yayen mafarki ne, kuma ba mu zamo masana ga fassarar yaye-yayen mafarki ba

[45] Kuma wannan da ya kuɓuta daga cikinsu ya ce: a bayan ya yi tunani a lokaci mai tsawo, "Ni, ina ba ku labari game da fassararsa. Sai ku aike ni

[46] Ya Yusufu! Ya kai mai yawan gaskiya! Ka yi mana fatawa a cikin shanu bakwai masu ƙiba, waɗansu bakwai ramammu suna cin su, da zangarku bakwai koraye da waɗansu ƙeƙasassu, tsammanina in koma ga mutane, tsammaninsu za su sani

[47] Ya ce: "Kuna shuka, shekara bakwai tutur, sa'an nan abin da kuka girbe, sai ku bar shi, a cikin zanganniyarsa,* sai kaɗan daga abin da kuke ci

[48] Sa'an nan kuma waɗansu bakwai masu tsanani su zo daga hayan wancan, su cinye abin da kuka gabatar dominsu, face kaɗan daga abin da kuke adanawa

[49] Sa'an nan kuma wata shekara ta zo daga bayan wancan, a cikinta ake yi wa mutane ruwa mai albarka, kuma a cikinta suke matsar abin sha

[50] Kuma sarkin ya ce: "Ku zo mini da shi." To, a lokacin da manzo ya je masa (Yusufu), ya ce: "Ka koma zuwa ga uban gidanka, sa' an nan ka tambaye shi; Menene halin matayen nan waɗanda suka yanyanke hannayensu? Lalle ne Ubangijina ne Masani game da kaidin su

[51] Ya ce: "Mene ne babban al'amarinku, a lokacin da kaka nemi Yusufu daga kansa?" Suka ce: "Tsarki ga Allah yake! Ba mu san wani mummunan aiki a kansaba." Matar Aziz ta ce: "Yanzu fagaskiya* ta bayyana. Ni ce na neme shi daga kansa. Kuma lalle ne shi, haƙiƙa, yana daga masu gaskiya

[52] Wancan ne, domin ya san cewa lalle ne ni ban yaudareshi ba a ɓoye, kuma lalle Allah ba Ya shiryar da kaidin mayaudara

[53] Kuma ba ni kuɓutar da kaina. Lalle ne rai, haƙiƙa, mai yawan umurni ne da mummunan aiki, face abin da Ubangjina Ya yi na; rahama. Lalle Ubangjina Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[54] Kuma sarkin ya ce: "Ku zo mini da shi in keɓe shi ga kaina." To, a lokacin da Yusufu ya yi masa magana sai ya ce: "Lalle ne kai a yau, a gunmu, mai daraja ne, amintacce

[55] Ya ce: "Ka sanya ni a kan taskokin ƙasa. Lalle ne ni, mai tsarewa ne, kuma masani

[56] Kuma kamar wancan ne Muka bayar da iko ga Yusufu a cikin ƙasa* yana sauka a inda duk yake so. Muna samun wanda Muke so da rahamar Mu, kuma ba Mu tozartar da ladar masu kyautatawa

[57] Kuma lalle ladar Lahira ce mafi alheri ga waɗandasuka yi imani, kuma suka kasance masu taƙawa

[58] Kuma 'yan'uwan* Yusufu suka je, sa'an nan suka shiga a gare shi, sai ya gane su, alhali kuwa su, suna masu musunsa

[59] Kuma a lokacin da ya yi musu tattali da tattalinsu, ya ce: "Ku zo mini da wani ɗan'uwa naku daga ubanku. Ba ku gani ba cewa lalle ne ni, ina cika ma'auni, kuma ni ne mafi alherin masu saukarwa

[60] Sa'an nan idan ba ku zo mini da shi ba, to, babu awoa gare ku a wurina, kuma kada ku, kasance ni

[61] Suka ce: "Za mu neme shi daga ubansa. Kuma lalle ne mu, haƙiƙa, masu aikatawa ne

[62] Kuma ya ce wa yaransa, "Ku sanya hajjarsu a cikin kayansu, tsammaninsu suna gane ta idan sun juya zuwa ga mutanensu, tsamma ninsu, za su komo

[63] To, a lokacin da suka koma zuwa ga ubansu, suka ce: "Ya babanmu! An hana mu awo sai ka aika ɗan'uwanmu tare da mu. Za mu yi awo. Kuma lalle ne, haƙiƙa mu, masu lura da Shi ne

[64] Ya ce: "Ashe, za ni amince muku a kansa? Face dai kamar yadda na amince muku a kan ɗan'uwansa daga gabani, sai dai Allah ne Mafificin masu tsari, kuma Shi ne Mafi rahamar masu rahama

[65] Kuma a lokacin da suka buɗe kayansu, suka sami hajjarsu an mayar musu da ita, suka ce: "Ya babanmu! Ba mu zalunci! Wannan hajjarmu ce an mayar mana da ita, kuma mu nemo wa iyalinmu abinci, kuma mu kiyaye ɗan'uwanmu, kuma mu ƙara awon kayan raƙumi guda, wancan awo ne mai sauki

[66] Ya ce: "Ba zan sake shi tare da ku ba, sai kun kawo mini alkawarinku baga Allah, haƙiƙa, kuna dawo mini da shi, sai fa idan an kewaye ku." To, a, lokacinda suka yi masa alkawari, ya ce: "Allah ne wakili a kan abin da muke faɗa

[67] Kuma ya ce: "Ya ɗiyana! Kada ku shiga ta ƙofa guda, ku shiga ta ƙofofi dabam-dabam,* kuma ba na wadatar muku kome daga Allah. Babu hukunci face daga Allah, a gare Shi na dogara, kuma a gare Shi masu dogara sai su dogara

[68] Kuma a lokacin da suka shiga daga inda ubansu ya umurce su wani abu bai kasance yana wadatarwa ga barinsu daga Allah ba face wata bukata ce a ran Yaƙubu, ya bayyana ta. Kuma lalle ne shi, haƙiƙa, ma'abucin wani ilmi ne ga abin da Muka sanar da shi, kuma mafi yawan mutane ba su sani ba

[69] Kuma a lokacin da suka shiga wajen Yusufu, ya tattara ɗan'uwansa zuwa gare shi, ya ce: "Lalle ni ne ɗan'uwanka, saboda haka kada ka yi baƙin ciki da abin da suka kasance suna aikatawa

[70] Sa'an nan a lokacin da ya yi musu tattali da tattalinsu, sai ya sanya ma'auni a cikin kayan ɗan'uwansa sa'an nan kuma mai yekuwa ya yi yekuwa," Ya ku ayari! lalle ne, haƙiƙa ku ɓarayi ne

[71] Suka ce: kuma suka fuskanta zuwa gare su: "Mene ne kuke nema

[72] Suka ce: "Muna neman ma'aunin sarki. Kuma wanda ya zo da shi, yana da kayan rakumi ɗaya, kuma ni ne lamuni game da shi

[73] Suka ce: "Tallahi! Lalle ne, haƙiƙa, kun sani, ba mu zodon mu yi ɓarna a cikin ƙasa ba, kuma ba mu kasance ɓarayi ba

[74] Suka ce: "To mene ne sakamakonsa idan, kun kasance maƙaryata

[75] Suka ce: "Sakamakonsa, wanda aka same shi a cikin kayansa, to, shi ne sakamakonsa,* kamar wancan ne muke saka wa azzalumai

[76] To, sai ya fara (bincike) da jikunansu a gabanin jakar ɗan'uwansa. Sa'an nan ya fitar da ita daga jakar ɗan'uwansa. Kamar wancan muka shirya wa Yusufu. Bai kasance ya kama ɗan'uwansa a cikin addinin (dokokin) sarki ba, face idan Allah Ya so. Muna ɗaukaka darajoji ga wanda Muka so, kuma a saman kowane ma'abucin ilmi akwai wani masani

[77] Suka ce: "Idan ya yi sata, to, lalle ne wani ɗan'uwansa ya taɓa yin sata a gabaninsa." Sai Yusufu ya boye* ta a cikin ransa. Kuma bai bayyana ta ba a gare su, ya ce: "Ku ne mafi sharri ga wuri. Kuma Allah ne Mafi sani daga abin da kuke siffantawa

[78] Suka ce: "Ya kai Azizu! Lalle ne yana da wani uba, tsoho mai daraja, saboda haka ka kama ɗayanmu amatsayinsa. Lalle ne mu, muna ganin ka daga masu kyautatawa

[79] Ya ce: "Allah Ya tsare mu daga mu kama wani face wanda muka sami kayanmu a wurinsa. Lalle ne mu, a lokacin nan, haƙiƙa, azzalumai ne

[80] Saboda haka, a lokacin da suka yanke tsammani daga gare shi, sai suka fita suna masu ganawa.* Babbansu ya ce: "Shin, ba ku sani ba cewa lalle ne ubanku yariƙi alkawari daga Allah a kanku, kuma daga gabanin haka akwai abin da kuka yi na sakaci game da Yusufu? Saboda haka, ba zan gushe daga ƙasar nan ba face ubana ya yi mini izni, ko kuwa Allah Ya yi hukunci a gare ni, kuma Shi ne Mafi alherin mahukunta

[81] Ku koma zuwa ga ubanku, ku gaya masa: Ya babanmu, lalle ne ɗanka ya yi sata, kuma ba mu yi shaida ba face da abin da muka sani, kuma ba mu kasance mun san gaibu ba

[82] Kuma ka tambayi alƙarya wadda muka kasance a cikinta da ayari wanda muka gabato acikinsa, kuma lalle ne haƙiƙa, mu masu gaskiya ne

[83] Ya ce: "A'a, zukatanku sun ƙawata wani al'amari a gare ku. Sai haƙuri mai kyawo, akwai tsammanin Allah Ya zo mini da su gaba ɗaya (Yusufu da 'yan'uwansa). Lalle ne Shi ne Masani, Mai hikima

[84] Kuma ya juya daga gare su, kuma ya ce: "Ya baƙin cikina a kan Yusufu!" Kuma idanunsa suka yi fari saboda huznu sa'an nan yana ta haɗewar haushi

[85] Suka ce: "Tallahi! Ba za ka gushe ba, kana ambaton Yusufu,* har ka kasance Mai rauni ƙwarai, ko kuwa ka kasance daga masu halaka

[86] Ya ce: "Abin sani kawai, ina kai ƙarar baƙin cikina da sunona zuwa ga Allah, kuma na san abin da ba ku sani ba daga Allah

[87] Ya ɗiyana! Sai ku tafi ku nemo labarin Yusufu* da ɗan'uwansa. Kada ku yanke tsammani daga rahamar Allah. Lalle ne, babu Mai yanke tsammani daga rahamar Allah face mutane kafirai

[88] Sa'an nan a lokacin da suka shiga gare shi suka ce: "Ya kai Azizu! Cuta ta shafe mu, mu da iyalinmu, kuma mun zo da wata haja maras kuma. Sai ka cika mana ma'auni, kuma ka yi sadaka a gare mu. Lalle ne Allah Yana saka wa masu yin sadaka

[89] Ya ce: "Shin, kan* san abin da kuka aikata ga Yusufu da ɗan'uwansa a lokacin da kuke jahilai

[90] Saka ce: "Shin ko, lalle ne, kai ne Yusufu?" Ya ce: "Ni ne Yusufu, kuma wamian shi ne ɗan'uwana. Hƙiƙa Allah Ya yi falala a gare mu. Lalle ne, shi wanda ya bi Allah da taƙawa, kuma ya yi haƙuri, to, Lalle ne Allah ba Ya tozarta ladar masu kyautatawa

[91] Suka ce: "Tallahi! Lalle ne haƙiƙa, Allah Ya zaɓe ka akannmu, kuma lalle ne mun kasance, haƙiƙa, masu kuskure

[92] Ya ce: "Babu zargi akanku a yau, Allah Yana gafarta muku, kuma Shi ne Mafi rahamar masu rahama

[93] Ku tafi da rigata wannan, sa'an nan ku jefa ta a kan fuskar mahaifina, zai koma mai gani. Kuma ku zo mini da iyalinku baki ɗaya

[94] Kuma, a lokacin da ayari* ya bar (Masar) ubansa ya ce: "Lalle ne ni ina shaƙar iskar Yusufu, ba domin kana ƙaryata ni ba

[95] Suka ce: "Tallahi lalle ne, kai, haƙiƙa, kana a cikin ɓatarka daɗaɗɗa

[96] Sa'an nan a lokacin da mai bayar da bushara ya je, sai ya jefa ta a kan fuskarsa, sai ya koma mai gani. Ya ce: "Shin, ban gaya muku ba, lalle ne, ni ina sanin abin da ba ku sani ba, daga Allah

[97] Suka ce: "Ya ubanmu!* ka nema mana gafara ga zunubanmu, lalle ne mu, mun kasance masu kuskure

[98] Ya ce: "Da sannu za ni nema muku gafara daga Ubangijina. Shi ne Mai gafara, Mai jin ƙai

[99] Sa'an nan a lokacin* da suka shiga gun Yusufu, ya tattara mahaifansa biyu a gare shi, kuma ya ce: "Ku shiga Masar in Allah Ya so, kuna amintattu

[100] Kuma ya ɗaukaka iyayensa biyu a kan karaga, sa'an nan suka faɗi a gare shi, suna masu sujada.* Kuma ya ce: "Ya babana! Wannan ita ce fassarar mafarkin nan nawa. Lalle ne Ubangijina Ya sanya shi ya tabbata sosai, kuma lalle ne Ya kyautata game da ni a lokacin da Ya fitar da ni daga kurkuku. Kuma Ya zo da ku daga ƙauye, a bayan Shaiɗan ya yi fisgar ɓarna a tsakanina da tsakanin 'yan'uwana, Lalle ne Ubangijina Mai tausasawa ne ga abin da Yake so. Lalle ne Shi, Shi ne Masani, Mai hikima

[101] Ya Ubangijina* lalle ne Ka ba ni daga mulki, kuma Ka sanar da ni daga fassarar labaru. Ya Mahaliccin sammai da ƙasa! Kai ne Majiɓincina a duniya da Lahira Ka karɓi raina ina Musulmi, kuma Ka riskar da ni ga salihai

[102] Wannan daga* labarun gaibi ne, Muna yin wahayinsa zuwa gare ka, kuma ba ka kasance a wurinsu ba a lokacin da suke yin niyyar zartar da al'amarinsu, alhali suna yin makirci

[103] Kuma mafi yawan mutane ba su zama masu imani ba, ko da ka yi kwaɗayin haka

[104] Kuma ba ka tambayar su wata lada a kansa. Shi bai zama ba face ambato domin halittu

[105] Kuma da yawa, wata aya a cikin sammai da ƙasa suna shuɗewa a kanta kuma su, suna bijirewa daga gare ta

[106] Kuma mafi yawansu ba su yin imani da Allah face kuma suna masu shirki

[107] Shin fa, sun amince cewa wata masifa daga azabar Allah ta zo musu ko kuwa Tashin ¡iyama ta zo musu kwatsam, alhali su ba su sani ba

[108] Ka ce: "Wannan ce hanyata;* ina kira zuwa ga Allah a kan basira, ni da waɗanda suka bi ni, kuma tsarki ya tabbata ga Allah! Ni kuma, ban zama daga masu shirki ba

[109] Kuma ba Mu aika ba a gabaninka face mazaje, Muna wahayi zuwa gare su, daga mutanen ƙauyuka. Shin fa, ba su yi tafiya a cikin ƙasa ba, domin su dubayadda aƙibar waɗanda suka kasance daga gabaninsu ta zama? Kuma lalle ne gidan Lahira shi ne mafi alheri ga waɗanda suka yi taƙawa? Shin fa, ba ku hankalta

[110] Har a lokacin da Manzanni suka yanke tsammani, kuma suka yi zaton cewa an jingina suga ƙarya, sai taimakonMu ya je masu, Sa'an nan Mu tserar da wanda Muke so, kuma ba a mayar da azabarMu daga mutane masu laifi

[111] Lalle ne haƙiƙa abin kula ya kasance a cikin ƙissoshinsu ga masu hankali. Bai kasance wani ƙirƙiran labari ba kuma amma shi gaskatawa ne ga, abin da yake a gaba gare shi, da rarrabewar dukan abubuwa, da shiriya da rahama ga mutane waɗanda suka yi imani

[1] L. M.R. Waɗancan ayoyin littafi ne kuma abin da aka saukar gare ka daga Ubangijinka ne gaskiya, kuma amma mafi yawan mutane ba su yin imani

[2] Allah Shi ne wanda Ya ɗaukaka sammai, ba da ginshiƙai ba waɗanda kuke ganin su. Sa'an nan kuma Ya daidaita a kan Al'arshi, kuma Ya hore rana da wata, kowane yana gudana zuwa ga ajali ambatacce. Yana shirya al'amari, Yana rarrabe ayoyi daki-daki, mai yiwuwa ne ku yi yaƙini da haɗuwa da Ubangijinku

[3] Kuma shi, ne wanda Ya shimfiɗa kasa, kuma Ya sanya duwatsu da koguna a cikinta, kuma daga dukan 'ya'yan itace Ya sanya ma'aura biyu cikinsu. Yana sanya dare ya rufe yini. Lalle ne a cikin wancan, haƙiƙa akwai ayoyi ga mutane waɗanda suke yin tunani

[4] Kuma a cikin ƙasa akwai yankuna masu maƙwabtaka, da gonaki na inabobi da shuka da dabinai iri guda, da waɗanda ba iri guda ba, ana shayar da su da ruwa guda. Kuma Muna fifita sashen sa a kan sashe a wajen ci. Lalle ne a cikin wancan akwai ayoyi ga muiane waɗan da suke hankalta

[5] Kuma idan ka yi mamaki, to, mamakin kam shi ne maganarsu, "Shin, idan muka kasance turɓaya, za mu zama a cikin wata halitta sabuwa?" Waɗancan ne waɗanda suka kafirta da Ubangijinsu, kuma waɗanda akwai ƙuƙumai a cikin wuyoyinsu, kuma waɗancan ne abokan wuta. Su, a cikinta, masu dawwama ne

[6] Kuma suna neman ka da gaggawa da azaba a gabanin rahama, alhali kuwa abubuwan misali sun gabata a gabaninsu. Kuma lalle ne Ubangijinka, haƙiƙa, Ma'abucin gafara ne ga mutane a kan zaluncinsu, kuma lalle ne Ubangijinka, haƙiƙa, Mai tsananin uƙuba ne

[7] Kuma waɗanda suka kafirta suna cewa don me ba a saukar da wata aya a gare shi ba daga Ubangijin sa? Abin sani kawai, kai dai mai gargaɗi ne kuma a cikin kowaɗanne mutane akwai mai shiryarwa

[8] Allah Yana sanin abin da kowace mace take ɗauke da shi a cikinta da abin da mahaifu suke ragewa* da abin da suke ƙarawa. Kuma dukkan kome, a wurinSa, da gwargwado yake

[9] Shi ne Masanin fake da bayyane, Mai girma, Maɗaukaki

[10] Daidai ne daga gare ku, wanda ya asirta magana da wanda ya bayyana game da ita, da wanda yake shi mai neman ɓoyewa ne da dare, da mai bayyana a cikin tafiyarsa a hanya da rana

[11] (Kowannenku) Yana da waɗansu mala'iku masu maye wa juna a gaba gare shi da baya gare shi, suna tsare shi daga umurnin Allah. Lalle ne Allah ba Ya canja abin da yake ga, mutane sai sun canja abin da yake ga zukatansu. Kuma idan Allah Ya yi nufin wata azaba game da mutane, to, babu mai mayar da ita, kuma ba su da wani majiɓinci* baicin Shi

[12] Shi ne Wanda Yake nuna muku walƙiya domin tsoro da tsammani, kuma Ya ƙaga halittar giragizai masu nauyi

[13] Kuma aradu tana tasbihi game da gode Masa, da mala'iku domin tsoronsa. Kuma Yana aiko tsawawwaki, sa'an nan Ya sami wanda Yake so da su alhali kuwa su, suna jayayya a cikin (al'amarin) Allah kuma shi ne mai tsananin hila

[14] Yana da kiran gaskiya, kuma waɗanda (kafirai) suke kira baicinsa, ba su karɓa musu da kome face kamar mai shimfiɗa tafukansa Zuwa ga ruwa (na girgije) domin (ruwan) ya kai ga bakinsa, kuma shi ba mai kaiwa gare shi ba. Kuma kiran kafirai (ga wanin Allah) bai zama* ba face yana a cikin ɓata

[15] Kuma saboda Allah wanda yake a cikin sammai da ƙasa suke yin sujada, so da ƙi, kuma da inuwoyinsu, a safe da maraice

[16] Ka ce: "Wane ne Ubangijin sammai da ƙasa?" Ka ce: "Allah". Ka ce: "Ashe fa, kun riƙi waɗansu masoya baicin Shi, waɗanda ba su mallaka wa kansu wani amfani ba kuma haka ba su ture wata cuta?" Ka ce: "Shin makaho da mai gani suna daidaita? Ko shin duhu da haske suna daidaita? ko sun sanya ga Allah waɗansu abokan tarayya waɗanda suka yi halitta kamar halittarSa sa'an nan halittar ta yi kama da juna a gare su?" Ka ce: "Allah ne Mai halitta kome kuma Shi ne Maɗaukaki, Marinjayi

[17] Ya saukar da ruwa daga sama*, sai magudanai suka gudana da gwargwadonsu, Sa'an nan kogi ya ɗauki kumfa mai ƙaruwa, kuma daga abin da suke zuga a kansa (azurfa ko zinari ko ƙarfe) a cikin wuta domin neman ado ko kuwa kayan ɗaki akwai kumfa misalinsa (kumfar ruwa). Kamar wancan ne Allah Yake bayyana gaskiya da ƙarya. To, amma kumfa, sai ya tafi ƙeƙasasshe, kumaamma abin da yake amfanin mutane sai ya zauna a cikin ƙasa. Kamar wancan ne Allah Yake bayyana misalai

[18] Ga waɗanda* suka karɓa wa Ubangijinsu akwai abu mafi kyau a gare su, kuma waɗanda suke ba su karɓa Masa ba, to, lalle da suna da abin da yake a cikin ƙasa gaba ɗaya da misalinsa tare da shi, haƙiƙa, da sun yi fansa da shi. Waɗancan suna da mummunan bincike kuma matabbatarsu Jahannama ce, kuma tir da ita ta zama shimfida

[19] Shin, fa, wanda yake sanin cewa lalle abin da aka saukar zuwa gare ka daga Ubangijinka ne gaskiya yana zama kamar wanda yake makaho? Abin sani kawai masu hankali su ke yin tunani

[20] Su ne waɗan da suke cikawa da alkawarin Allah, kuma ba su warware alkawari

[21] Kuma su ne waɗan da suke sadar da abin da Allah Ya yi umurni da shi domin a sadar da shi kuma suna tsoron Ubangijinsu, kuma suna tsoron mummunan bincike

[22] Kuma waɗanda suka yi haƙuri domin neman yardar Ubangijinsu, kuma suka tsayar da salla, kuma suka ciyar da abin da Muka azurta su da shi, a asirce da bayyane, kuma suna tunkuɗe mummunan aiki da mai kyau. Waɗancan suna da aƙibar gida mai kyau

[23] Gidajen Aljannar zama suna shigarsu, su da waɗandasuka kyautatu daga iyayensu, da matansu da zuriyarsu. Kuma mala'iku suna shiga zuwa gunsu ta kowace kofa

[24] Aminci* ya tabbata a kanku saboda abin da kuka yi wa haƙuri. Saboda haka madalla da ni'imar aƙibar gida

[25] Kuma waɗanda* suka warware alkawarin Allah daga bayan ƙulla shi, kuma suna yanke abin da Allah Ya yi umurui da shi domin a sadar da shi kuma suna ɓarna a cikin ƙasar. Waɗancan suna da wata la'ana, kuma suna da munin gida

[26] Allah ne Yake* shimfiɗa arziki ga wanda Yake so, kuma Yana ƙuntatawa. Kuma sun yi farin ciki da rayuwar duniya, alhalikuwa rayuwar duniya ba ta zama ba dangane ga ta Lahira face jin daɗi kaɗan

[27] Kuma wanɗanda suka kafirta, suna cewa, "Don me ba a saukar da wata aya ba a kansa daga Ubangijinsa?" Ka ce: "Lalle ne Allah Yana ɓatar da wanda Yake so kuma Yana shiryar da wanda ya tuba zuwa gare shi

[28] Waɗanda suka yi imani kuma zukatansu sukan natsu da ambaton Allah. To, da ambaton Allah* zukata suke natsuwa

[29] Waɗanda suka yi imani, kuma suka aikata aiki nagari, farin ciki ya tabbata a gare su, da kyakkyawar makoma

[30] Kamar wancan ne Muka aika ka a cikin al'umma wanda take waɗansu al'ummai sun shuɗe daga gabaninta, domin ka karanta musu abin da Muka yi wahayi zuwa a gare ka, alhali kuwa su, sunakafirta da Rahaman.* Ka ce: "Shi ne Ubangijina, babu abin, bautawa face Shi, a gare Shi na dogara, kuma zuwa gare Shi tubata take

[31] Kuma da lalle an saukar da wani littafi abin karatu wanda ake tafiyar da duwatsu game da shi, ko kuma aka yanyanke ƙasa da shi, ko kuwa aka yi magana da matattu da shi (da ba su yi imani ba). A'a ga Allah al'amari yake gaba ɗaya! Shin fa, waɗanda suka yi imani ba su yanke tsammani ba da cewa da Allah Ya so, da Ya shiryar da mutane gaba ɗaya? Kuma waɗanda suka yi kafirci ba za su gushe ba wata masifa tana samun su saboda abin da suka aikata, ko kuwa ka sauka* kusa da gidajensu, har wa'adin Allah ya zo. Kuma lalle ne Allah ba ya saɓa wa lokacin alkawari

[32] Kuma lalle ne, haƙiƙa, an yi izgili da Manzanni kafinka, sai Na yi jinkiri ga waɗanda suka kafirta, sa'an nan Na kama su. To, yaya uƙubata take

[33] Shin fa, wanda shi Yake tsaye a kan kowane rai game da abin da ya tanada (zai zama kamar wanda ba haka ba)? Kuma suka sanya abokan tarayya ga Allah! Ka ce: "Ku ambaci sunayensu."Ko kuna bai wa Allah labari ne game da abin da bai sani ba a cikin ƙasa? Ko da bayyananniyar magana kuke yin shirka, (banda a cikin zuciya)? A'a, an dai ƙawata wa waɗanda suka kafirta makircinsu kuma an kange su daga hanya. Kuma wanda Allah Ya ɓatar to, babu wani mai shiryarwa a gare shi

[34] Suna da wata azaba a cikin rayuwar duniya, kuma haƙiƙa azabar Lahira ce mafi tsanani kuma babu wani mai tsare su daga Allah

[35] Misalin Aljanna wadda aka yi alkawarinta ga masu taƙawa, ƙoramu suna gudana daga ƙarƙashinta. Abincinta yana madawwami da inuwarta. Waccan ce aƙibar waɗanda suka yi taƙawa, kuma aƙibar kafirai, ita ce wuta

[36] Kuma waɗanda Muka ba su Littafi suna farin ciki da abin da aka saukar zuwa gare ka, kuma daga ƙungiyoyi akwai mai musun sashensa. Ka ce: "Abin sani kawai, an umurce ni da in bauta wa Allah kuma kada in yi shirka da Shi, zuwa gare Shi nake kira, kuma zuwa gare Shi makomata take

[37] Kuma kamar wancan ne Muka saukar da shi*, Hukunci a cikin Larabci. Kuma lalle ne idan ka bi son zuciyoyinsu a bayan abin da ya zo maka na ilmi, babu wani masoyi a gare ka mai kare ka daga Allah, kuma babu matsari

[38] Kuma lalle ne haƙiƙa Mun aika waɗansu manzanni, daga gabaninka, kuma Muka sanya matan aure a gare su da zuriyya, kuma ba ya kasancewa ga wani Manzo ya zo da wata aya, sai da iznin Allah. Ga kowane ajali* akwai littafi

[39] Allah Yana shafe abin da Yake so, kuma Yana tabbatarwa kuma a wurinsa asalin Littafin yake

[40] Kuma imma lalle Mu nuna* maka sashen abin da Muke yi musu wa'adi, ko kuwa lalle Mu karɓi ranka to abin sani kawai iyarwa ce a kanka, kuma hisabi yana gare Mu

[41] Shin, kuma ba su gani ba cewa lalle ne, Muna je wa ƙasar (su), Muna rage ta daga gefunanta? Kuma Allah ne Yake yin hukuncinsa. Babu mai bincike ga hukuncinsa. Kuma shi ne Mai gaggawar sakamako

[42] Kuma lalle ne waɗanda suke a gabaninsu sun yi makirci. To, ga Allah makircin yake gaba ɗaya. Ya san abin da kowane rai yake tanada. Kuma kafirai za su sani, ga wane aƙibar gida take

[43] Kuma waɗanda suka kafirta suna cewa: "Ba a aiko ka ba." Ka ce, "Allah Ya isa zama shaida a tsakanina da tsakaninku da wanda yake a wurinsa akwai ilmin* Littafi

[1] L.R. Littafi ne mun saukar da shi zuwa gare ka domin ka fitar da mutane daga duhunhuna zuwa ga haske, da iznin Ubangijinsu, zuwa ga tafarkin Mabuwayi, Abin godewa

[2] Allah wanda Yake Yana da abin da ke cikin sammai da cikin ƙasa. Kuma bone ya tabbata ga kafirai daga azaba mai tsanani

[3] Waɗanda suka fi son rayuwar duniya fiye da ta Lahira, kuma suna kangewa daga hanyar Allah, kuma suna neman ta karkace. Waɗancan na a cikin ɓata mai nisa

[4] Kuma ba Mu aika wani Manzo ba face da harshen mutanensa domin ya bayyana musu. Sa'an nan Allah Ya ɓatar da wanda Yake so kuma Ya shiryar da wanda Yake so, Kuma shi ne Mabuwayi, Mai hikima

[5] Kuma lalle ne haƙiƙa Mun aika Musa game, da ayoin Mu cewa, "Ka fitar da mutanenkadaga duhu zuwa ga haske. Kuma ka tunar musu da kwanukan (masifun) Allah." Lalle ne a cikin wancan akwai ayoyi domin dukan mai yawan haƙuri, mai godiya

[6] Kuma a lokacin da Musa yace wa mutanensa, "Ku tuna ni'imar Allah a kanku a lokacin da Ya tsirar da ku daga mutanen Fir'auna, suna yi muku mummunar azaba, kuma suna yanyanka ɗiyanku, kuma suna rayar da matanku. Kuma a cikin wancan akwai jarrabawa mai girma daga Ubangijinku

[7] Kuma a lokacin da Ubangijin ku Ya sanar, "Lalle ne idan kun gode, haƙiƙa, Ina ƙaramuku, kuma lalle ne idan kun kafirta haƙiƙa azabata, tabbas, mai tsanani ce

[8] Kuma Musa ya ce: "Idan kun kafirta ku da waɗanda suke a cikin ƙasa, gaba ɗaya, to, lalle ne Allah haƙiƙa Mawadaci ne, Mai yawan godiya

[9] Shin labarin waɗanda suke a gabaninku, mutanen Nuhu da Adawa da Samudawa bai zomuku ba? Kuma da waɗanda suke daga bayansu babu wanda yake sanin su face Allah? Manzanninsu sun je musu da hujjoji mabayyana, sai suka mayar da hannayensu a cikin bakunansu, kuma suka ce: "Lalle ne mu, mun kafirta da abinda aka aiko ku da shi. Kuma lalle ne mu haƙiƙa muna a cikin shakkada abin do kuke kiran mu zuwa gare shi, mai sanya kokanto

[10] Manzannin su suka ce "Ashe, akwai shakka a cikin (sha'anin) Allah, Mai ƙaga halittar sammai da ƙasa Yana kiran ku domin Ya gafarta muku zunubanku, kuma Ya jinkirta muku zuwa ga ajali ambatacce?" Suka ce: "Ba ku zama ba face mutane misalinmu kuma nufinku ku kange mu daga abin da iyayenmu suka kasance suna bautawa sai ku zo mana da dalili mabayyani

[11] Manzanninsu suka ce musu, "Ba mu zama ba face mutane misa, linku, kuma amma Allah Yana yin falala a kan wanda Yake so daga bayinsa, kuma ba ya kasancewa a gare mu, mu zo muku da wani dalili face da iznin Allah. Kuma ga Allah sai muminai su dogara

[12] Kuma mene ne a gare mu, ba za mu dogara ga Allah ba, alhali kuwa haƙiƙa Ya shiryar da mu ga hanyoyinmu? Kuma lalle ne muna yin haƙuri a kan abin da kuka cutar da mu, kuma ga Allah sai masu dogaro su dogara

[13] Kuma waɗanda suka kafirta suka ce wa Manzanninsu, "Lalle ne muna fitar da ku daga ƙasarmu, ko kuwa haƙiƙa, kuna komowa acikin addininmu." Sai Ubangijinsu Ya yi wahayi zuwa gare su, "Lalle ne, Muna halakar da Azzalumai

[14] Kuma haƙiƙa, Muna zaunar da ku ga ƙasa a bayansu. Wancan ne abin gargaɗi ga wanda ya ji tsoron matsayiNa, kuma ya ji tsoron ƙyacewaTa

[15] Kuma suka yi addu'ar alfanu*. Kuma kowane kangararre mai tsaurin kai ya taɓe

[16] Daga bayansa akwai Jahannama, kuma ana shayar da shi daga wani ruwa, surkin jini

[17] Yana kwankwaɗarsa, kuma ba ya jin sauƙin haɗiyarsa, kuma mutuwa ta je masa daga kowane wuri kuma bai zama mai mutuwa ba, kuma daga bayansa akwai azaba mai kauri

[18] Misalin waɗanda suka kafirta da Ubangijinsu, ayyukansu sun yi kama da toka wadda iska ta yi tsananin bugawa da ita a cikin yini mai guguwa. Ba su iya amfani daga abin da suka yi tsirfa a kan kome. Wancan ita ce ɓata mai nisa

[19] Shin, ba ka gani ba cewa lalle ne Allah Ya halicci sammai bakwai da ƙasa da mallakarSa.* Idan Ya so zai tafiyar da ku, kuma Ya zo da wata halitta sabuwa

[20] Kuma wancan bai zama mabuwayi ba ga Allah

[21] Kuma suka bayyana ga Allah gaba daya, sai masu rauni suka ce wa waɗanda suka kangara, "Lalle ne mu, mun kasance masu bi a gare ku, to, shin, ku masu karewa ga barinmu ne daga azabar Allah daga wani abu?*" Suka ce: "Da Allah Ya shiryar da mu, da mun shiryar da ku, daidai ne a kanmu, mun yi raki ko mun yi haƙuri ba mu da wata mafaka

[22] Kuma Shaiɗan ya ce a lokacin da aka ƙare al'amarin, "Lalle ne Allah Ya yi muku wa'adi, wa'adin gaskiya, kuma na yi muku wa'adi, sa'an nan na saɓa muku. Kuma babu wani dalili a gare ni a kanku face na kira ku, sa'an nan kun karɓa mini. Saboda haka kada ku zarge ni, kuma ku zargi kanku. Ban zama mai amfaninku ba, kuma ba ku zama masu amfanina ba. Lalle na barranta da abin da kuka haɗa ni da shi gabanin wannan (matsayi). Lalle azzalumai suna da azaba mai raɗaɗi

[23] Kuma aka shigar da waɗanda suka yi imani, kuma suka aikata ayyuka na ƙwarai, a gidajen Aljanna, koramu suna gudana daga ƙarƙashinsu suna madawwama a cikinsu da iznin Ubangijinsu, gaisuwarsu a cikinta "Salam", (watau Aminci)

[24] Shin, ba ka gani ba, yadda Allah Ya buga wani misali, kalma mai kyau* kamar itaciya ce mai kyau, asalinta yana tabbatacce, kuma reshenta yana cikin sama

[25] Tana bayar da abincinta a kowane lokaci da iznin Ubangijinta! Kuma Allah Yana buga misali ga mutane, mai yiwuwa ne, suna tunawa

[26] Kuma misalin kalma mummuna* kamar itaciya mummuna ce, an tumɓuke ta daga bisa ga ƙasa, ba ta da wata tabbata

[27] Allah Yana tabbatar da waɗanda suka yi imani da magana tabbatacciya a cikin rayuwar duniya, da cikin Lahira, Kuma Allah Yana ɓatar da azzalumai, kuma Allah Yana aikata abin da Yake so

[28] Shin ba ka lura ba da waɗanda suka musanya* ni'imar Allah da kafirci kuma suka saukar da mutanensu a gidan halaka

[29] Suna ƙonuwa a wutar jahannama, kuma tir da matabbatar su

[30] Kuma suka sanya wa Allah kishiyoyi, domin ɓatarwa daga hanyarSa, Ka ce: "Ku ji daɗi, sa'an nan, lalle ne, makomarku Wutar ce

[31] Ka ce wa bayiNa waɗanda suka yi imani su tsayar da salla kuma su ciyar daga abin da Muka azurta su, a asirce da bayyane, daga gabanin wani wuni ya zo, babu ciniki a ciki, kuma babu abotaka

[32] Allah ne wanda Ya halicci sammai da ƙasa kuma Ya saukar da ruwa daga sama, sa'an nan Ya fitar game da shi, daga 'ya'yan itace arziki dominku kuma Ya hore jirgin ruwa domin ya yi gudu a cikin teku da umurninSa, kuma Ya hore muku koguna

[33] Kuma Ya hore muku rana da wata suna madawwama biyu, kuma Ya hore muku dare da wuni

[34] Kuma Ya ba ku dukkan abin da kuka roƙe Shi kuma idan kun ƙidaya, ni'imar Allah ba za ku lissafe ta ba. Lalle ne mutum, haƙiƙa, mai yawan zalunci ne, mai yawan kafirci

[35] Kuma a lokacin da Ibrahim ya ce: "Ya Ubangijina! Ka sanya wannan gari* amintacce kuma Ka nisanta ni, ni da ɗiyana daga bauta wa gumaka

[36] Ya Ubangijina! Lalle ne su, sun ɓatar da masu yawa daga mutane sa'an nan wanda ya bi ni, to, lalle shi, yana daga gare ni, kuma wanda ya saɓa mini, to, lalle ne Kai Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[37] Ya Ubangijinmu! Lalle ne ni, na zaunar da zuriyata ga rafi wanda ba ma'abucin shuka ba, a wurin ¦akinka mai alfarma. Ya Ubangijinmu! Domin su tsayar da salla. Sai Ka sanya zukata daga mutane suna gaggawar begenzuwa gare su, kuma ka azurta su daga 'ya'yan itace, mai yiwuwa ne suna godewa

[38] Ya Ubangijinmu! Lalle ne Kai Kana sanin abin da muke ɓoyewa, da abin da muke bayyanawa. Kuma babu abin da yake ɓoyewa ga Alah, daga wani abu a cikin ƙasa, kuma babu a cikin sama

[39] Godiya ta tabbata ga Allah wanda Yake Ya ba ni ina a cikin tsufa Isma'ila da Is'haƙa. Lalle ne Ubangijina, haƙiƙa, Mai jin addu'a ne

[40] Ya Ubangijina! Ka sanya ni mai tsayar da salla. Kuma daga zuriyyata. Ya Ubangijinmu! Kuma Ka karɓi addu'ata

[41] Ya Ubangijinmu! Ka yi gafara gare ni, kuma ga mahaifana, kuma da muminai, a ranar da hisabi yake tsayawa

[42] Kuma kada ka yi zaton Allah Mai shagala ne daga abin da azzalumai suke aikatawa. Abin sani kawai, Yana jinkirta musu ne zuwa ga wani wuni, wanda idanuwa suke fita turu- turu a cikinsa

[43] Suna masu gaggawa, masu ɗaukaka kawunansu zuwa sama ƙiftawar ganinsu ba ta komawa gare su. Kuma zukatansu wofintattu

[44] Kuma ka yi gargaɗi ga mutane ga ranar da azaba take je musu, sai waɗanda suka yi zalunci su ce: "Ya Ubangijinmu! Ka yi mana jinkiri zuwa ga wani ajali makusanci, mu karɓa wa kiranKa, kuma mu bi Manzanni."(Allah Ya ce musu) "Ashe, ba ku kasance kun yi rantsuwa ba daga gabani, cewa ba ku da wata gushewa

[45] Kuma kuka zauna a cikin gidajen waɗanda suka zalunci kansu, kuma ya bayyana a gare ku yadda Muka aikata game da su, kuma Muka buga muku misalai

[46] Kuma lalle sun yi makirci irin makircinSu kuma a wurin Allah makircinsu, yake, kuma lalle ne makircinsu ya kasance, haƙiƙa, duwatsu suna gushewa saboda shi

[47] Saboda haka, kada ka ƙarfafa zaton Allah Mai saɓa wa'adinSa ne ga ManzanninSa. Lalle ne Allah ne Mabuwayi, Ma'abucin azabar ramuwa

[48] A ranar da ake musanya ƙasa* ba ƙasar nan ba, da sammai kuma su bayyana ga Allah Makaɗaici, Mai tanƙwasawa

[49] Kuma kana ganin masu laifi, a ranar nan, suna waɗanda aka yi wa ciri daidai a cikin maruruwa

[50] Rigunansu daga farar wuta ne, kuma wuta ta rufe fuskokinsu

[51] Domin Allah Ya saka wa kowane rai da abin da ya tsuwurwurta. Lalle ne, Allah Mai gaggawar hisabi ne

[52] Wannan iyarwa ce ga mutane, kuma domin a yi musu gargaɗi da shi, kuma domin su sani cewa, abin sani kawai, shi ne abin bautawa guda. Kuma domin masu hankali su riƙa tunawa

[1] L.R. Waɗan can ayoyin littafi ne da abin karantawa mai bayyanawa

[2] Da yawa waɗanda suka kafirta suke gurin da dai sun kasance Musulmi

[3] Ka bar su su ci kuma su ji dadi, kuma guri ya shagaltar da su, sa'an nan da sannu za su sani

[4] Kuma ba Mu halakar da wata alƙarya ba face tana da littafi sananne

[5] Wata al'umma ba ta gabatar ajalinta, kuma ba za su jinkirta ba

[6] Suka ce: "Ya kai wanda aka saukar da Ambato (Alƙur'ani) a kansa! Lalle ne kai, haƙiƙa, mahaukaci ne

[7] Domin me ba za ka zo mana da mala'iku ba idan ka kasance daga masu gaskiya

[8] Ba Mu sassaukar da mala'iku face da gaskiya,* ba za su kasance, a wannan lokacin, waɗanda ake yi wa jinkiri ba

[9] Lalle Mu ne, Muka saukar da Ambato (Alƙur'ani), kuma lale Mu, haƙiƙa, Masu kiyayewane gare shi

[10] Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun aika Manzanni a cikin ƙungiyoyin farko, gabanin ka

[11] Kuma wani Manzo ba ya zuwa gare su face sun kasance suna masu, izgili a gare shi

[12] Kamar wancan ne Muke shigar da shi* a cikin zukatan masu laifi

[13] Ba su yin imani da shi,(4( kuma haƙiƙa, hanyar mutanen farko ta shige)

[14] Kuma da Mun buɗe wata ƙofa daga sama a kansu har suka wuni a ciki suna takawa

[15] Lalle ne da sun ce: "Abin sani kawai, an rufe idanuwanmu ne. A'a, mu mutane ne waɗanda aka sihirce

[16] Kuma lalle ne, haƙiƙa Mun sanya waɗansu masaukai a, cikin sama, kuma Muka ƙawata ta ga masu kallo

[17] Kuma Muka kiyaye ta daga dukan Shaiɗani wanda ake jifa

[18] Face wanda ya saci saurare sai wutar yula bayyananniya ta bi shi

[19] Kuma ƙasa Mun mike ta kuma Mun jefa duwatsu tabbatattu a cikinta kuma Mun tsirar a cikinta, daga dukan abu wanda ake aunawa da sikeli

[20] Kuma Muka sanya muku, a cikinta, abubuwan rayuwa* da wanda ba ku zama masu ciyarwa gare shi ba

[21] Kuma babu wani abu face a wurinMu, akwai taskokinsa kuma ba Mu saukar da shi ba face kan gwargwado sananne

[22] Kuma Muka aika iskoki masu barbarar juna sa'an nan Muka saukar da ruwa daga sama, sa'an nan Muka shayar da ku shi, kuma ba ku zama masu taskacewa a gare shi ba

[23] Kuma lalle ne Mu Muke rayarwa, kuma Muke kashewa kuma Mu ne magada

[24] Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun san masu gabata daga cikinku, kuma Mun san masu jinkiri

[25] Kuma lalle ne Ubangijinka Shi ne Yake tara su, lalle Shi ne Mai hikima, Masani

[26] Kuma lalle ne Mun halicci mutum daga ƙeƙasasshiyar laka, daga baƙin yumɓu wanda ya canja

[27] Kuma Aljani Mun halicce shi daga gabani, daga wutar* iskar zafi

[28] Kuma a lokacin da Ubangijinka ya ce wa mala'iku: "Lalle Ni mai halittar wani jiki ne daga ƙeƙasasshen yumɓu wanda ya canja

[29] To idan Na daidaita shi kuma Na hura daga RuhiNa* a cikinsa, to, ku faɗi a gare shi, kuna masu yin sujada

[30] Sai mala'iku suka yi sujada dukkansu gaba ɗaya

[31] Face Iblis, ya ƙi kasancewa daga masu yin sujadar

[32] Ya ce: "Ya Iblis mene ne a gare ka, ba ka kasance tare da masu yin sujuda ba

[33] Ya ce: "Ban kasance ina yin sujada ba ga mutum wanda Ka halicce shi daga busasshen yumɓun laka wadda ta canja

[34] Ya ce: "To, ka fita daga gare ta, domin lalle kai abin jifa ne

[35] Kuma lalle ne akwai la'ana a kanka har ya zuwa ranar sakamako

[36] Ya ce: "Ya Ubangjina! Sai Ka yi mini jinkiri zuwa ranar da ake tashin su

[37] Ya ce: "To, lalle ne kana daga waɗanda ake yi wa jinkiri

[38] Zuwa ga Yinin Lokacin nan sanan ne

[39] Ya ce: "Ya Ubangijina! Ina rantsuwa da abin da Ka ɓatar da ni da shi, haƙiƙa ina ƙawata musu (rayuwa) a cikin ƙasa kuma haƙiƙa ina ɓatar da su gaba ɗaya

[40] Face bayinKa daga gare su, waɗanda Ka tsarkake

[41] Ya ce: "Wannan tafarki ne a gare Ni, madaidaici

[42] Lalle ne bayiNa, ba ka da iko a kansu, face wanda ya bi ka daga ɓatattu

[43] Kuma lalle Jahannama ce haƙiƙa, ma'akawartarsu gaba ɗaya

[44] Tana da ƙofofi bakwai,* ga kowace ƙofa akwai wani juz'i daga gare su rababbe

[45] Lalle masu taƙawa suna a cikin gidajen Aljanna mai idandunan ruwa

[46] Ku shige ta da aminci, kuna amintattu

[47] Kuma Muka ɗebe abinda ke a cikin zukatansu na daga ƙullin zuci, suka zama 'yan'uwa a kan gadaje, suna masu fuskantar juna

[48] Wata wahala ba za ta shafe su ba a cikinta kuma ba su zama masu fita daga, cikin ta ba

[49] Ka bai wa bayiNa labari cewa lalle ne Ni, Mai gafarane, Mai jin ƙai

[50] Kuma azabaTa ita ce Azaba mai raɗaɗi

[51] Kuma ka ba su labarin baƙin Ibrahim

[52] A lokacin da suka shiga gunsa, sai suka ce: "Sallama." Ya ce: "Lalle mu, daga gare ku, masu firgita ne

[53] Suka ce: "Kada ka firgita. Lalle ne mu, muna yi makabushara game da wani yaro masani

[54] Ya ce: "Shin kun ba ni bushara* ne a kan tsufa ya shafe ni? To, da me kuke ba ni bushara

[55] Suka ce: "Muna yi maka bushara da gaskiya ne, saboda haka, kada da kasance daga masu yanke tsammani

[56] Ya ce: "Kuma wane ne yake yanke tsammani daga rahamar Ubangijin sa, face ɓatattu

[57] Ya ce: "To, mene ne babban al'amarinku? Ya ku manzanni

[58] Suka ce: "Lalle ne mu, an aika mu zuwa ga wasu mutane masu laifi

[59] Face mutanen Luɗu, lalle ne mu, haƙiƙa, masu tsirar dasu ne gaba ɗaya

[60] Face matarsa mun ƙaddara cewa lalle ne ita, haƙiƙa, tana daga masu halaka

[61] To, a lokacin da mazannin suka je wa mutanen Luɗu

[62] Ya ce: "Lalle ne ku mutane ne waɗanda ba a sani ba

[63] Suka ce: "A'a, mun zo maka saboda abin da suka kasance suna shakka a cikinsa

[64] Kuma mun zo maka da gaskiya. Kuma lalle ne mu, haƙiƙa, masu gaskiya ne

[65] Sai ka yi tafiya da iyalinka, a wani yanki na dare, kuma ka bi bayansu, kuma kada wani daga cikinku ya yi waiwaye, kuma ku bi ta inda aka aumurce ku

[66] Kuma Muka hukunta wancan al'amarin zuwa gare shi cewa lalle ne ƙarshen waɗancan abin yankewa ne a lokacin da suke masu shiga Asuba

[67] Kuma mutanen alƙaryar suka je suna masu bushara

[68] Ya ce: "Lalle ne waɗannan baƙina ne, saboda haka kada ku kunyata ni

[69] Kuma ku bi Allah da taƙawa, kuma kada ku sanya ni a baƙin ciki

[70] Suka ce: "Ashe ba mu hana ka daga talikai ba

[71] Ya ce: "Ga waɗannan, 'ya'yana* idan kun kasance masu aikatawa ne

[72] Rantsuwa da* rayuwarka! Lalle ne su a cikin mayensu suna ta ɗimuwa

[73] Sa'an nan tsawa ta kama su, suna masu shiga lokacin hudowar rana

[74] Sa'an nan Muka sanya samanta ya koma ƙasanta, kuma Muka yi ruwan duwatsu na lakar wuta a kansu

[75] Lalle ne a cikin wancan akwai ayoyi ga masu tsokaci da hankali

[76] Kuma lalle ne ita, haƙiƙa suna a gefen wata hanya tabbatacciya

[77] Lalle ne a cikin wancan akwai aya ga masu imani

[78] Kuma lalle ne ma'abuta Al'aika* sun kasance, haƙiƙa, masu zalunci

[79] Sai Muka yi azabar ramuwa a gare su, kuma lalle su biyun, haƙiƙa, suna a gefen wani tafarki mabayyani

[80] Kuma lalle ne haƙiƙa ma'abuta Hijiri* sun ƙaryata Manzanni

[81] Kuma Kuka kai musu ayoyinMu, sai suka kasance masu bijirewa daga gare su

[82] Kuma sun kasance suna sassaƙa gidaje daga duwatsu, alhali suna amintattu

[83] Sai tsawa ta kama su suna masu shiga Asuba

[84] Sa'an nan abin da suka kasance suna tsirfantawa bai wadatar ga barinsu ba

[85] Kuma ba Mu halicci sammai da ƙasa da abin da yake a tsakaninsu ba face da gaskiya. Kuma lalle ne Sa'a (Ranar Alƙiyama) haƙiƙa mai zuwa ce. Sabodahaka ka yi rangwame, rangwame mai kyau

[86] Lalle ne Ubangijinka, shi ne Mai yawan halitta, Masani

[87] Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun ba ka bakwai waɗan da ake maimaita karatunsu* da Alƙur'ani mai girma

[88] Kada lalle kaƙiƙa idanunka biyu zuwa ga abin da Muka jiyar da su daɗi game da shi, nau'i-nau'i a gare su, kuma kada ka yi baƙin ciki a kansu, kuma sassauta fikafikanka ga masu imani

[89] Kuma ka ce: "Lalle ni ni ne mai gargaɗi bayyanan ne

[90] Kamar yadda Muka saukar a kan masu yin rantsuwa

[91] Waɗanda suka sanya Alƙur'ani tatsuniyoyi

[92] To, rantsuwa da Ubangijinka!* Haƙiƙa, Muna tambayarsugaba ɗaya

[93] Daga abin da suka kasance suna aikatawa

[94] Sai ka tsage gaskiya game da abin da ake umurnin ka kuma ka kau da kai daga masu shirki

[95] Lalle ne Mu Mun isar maka daga masu* izgili

[96] Waɗanda suke sanyawar wani abin bautawa na dabam tare da Allah, sa'an nan da sannu za su sani

[97] Kuma lalle ne haƙiƙa Muna sanin cewa lalle kai, ƙirjinka yana yin ƙunci game da abin da suke faɗa (na izgili)

[98] Saboda haka ka yi tasbihi game da gode wa Ubangijinka, kuma ka kasance daga masu sujada

[99] Kuma ka bauta wa Ubangijinka, har mutuwa ta zo maka

[1] Al'amarin Allah ya zo, saboda haka kada ku nemi hanzartawarsa. Tsarkin Allah ya tabbata, kuma Ya ɗaukaka daga abin da suke yi na shirka

[2] Yana sassaukar da mala'iku da Ruhi* daga umurninSaa kan wanda Yake so daga bayinSa, cewa ku yi gargaɗi cewa: Lalle ne shi, babu abin bautawa face Ni, saboda haka ku bi Ni da taƙawa

[3] Ya halicci sammai da ƙasa da gaskiya. Ya ɗaukaka daga abin da suke yi na shirka

[4] Ya halicci mutum daga maniyyi, sai ga shi yana mai husuma bayyananniya

[5] Da dabbobin ni'ima, Ya halicce su dominku. A cikinsu akwai abin yin ɗumi da waɗansu amfanoni, kuma daga gare su kuke ci

[6] Kuma kuna da kyau a cikinsu a lokacin da suke komowa daga kiwo da maraice da lokacin da suke sakuwa

[7] Kuma suna ɗaukar kayanku masu nauyi zuwa ga wani gari, ba ku kasance masu isa gare shi ba, face da tsananin wahalar rayuka, Lalle ne Ubangijinka ne, haƙiƙa, Mai tausayi, Maijin ƙai

[8] Kuma da dawaki* da alfadarai da jakuna, domin ku hau su, kuma da ƙawa. Kuma Yana halitta abin da ba ku sani ba

[9] Kuma ga Allah madaidaiciyar hanya take kuma daga gare ta akwai mai karkacewa. Kuma da Ya so, da Ya shiryar da ku gaba ɗaya

[10] Shi ne Wanda Ya saukar da ruwa daga sama dominku, daga gare shi akwai abin sha, kuma daga gare shi itace yake, a cikinsa kuke yin kiwo

[11] Yana tsirar da shuka game da shi, dominku zaituni da dabinai da inabai, kuma daga dukan 'ya'yan itace. Lalle ne a cikin wancan haƙiƙa, akwai aya ga mutane waɗanda suke yin tunani

[12] Kuma Ya hore muku dare da wuni da rana da wata kuma taurari horarru ne da umurninSa. Lalle ne a cikin wancan, haƙiƙa, akwai ayoyi ga mutane waɗanda suke hankalta

[13] Kuma abin da Ya halitta muku a cikin ƙasa, yana mai saɓanin launukansa. Lalle ne a cikin wancan, haƙiƙa, akwai aya ga mutane waɗanda suke tunawa

[14] Kuma Shi ne Ya hore teku domin ku ci wani nama sabo daga gare shi, kuma kuna fitarwa, daga gare shi, ƙawa wadda kuke yin ado da ita. Kuma kuna ganin jirage suna yankan ruwa a cikinsa kuma domin ku yi neman (fatauci) daga falalarSa. Kuma mai yiwuwa ne kuna godewa

[15] Kuma Ya jefa, a cikin ƙasa, tabbatattun duwatsu domin kada ta karkata da ku, da koguna da hanyoyi, ɗammanin ku kuna shiryuwa

[16] Kuma da waɗan su alamomi, kuma da taurari suna masu neman shiryuwa (ga tafiyarsu ta fatauci)

[17] Shin, wanda Yake yin halitta yana yin kama da wanda ba ya yin halitta? Shin fa, ba ku tunawa

[18] Kuma idan kun ƙidaya ni'imar Allah, ba ku iya lissafa ta. Lalle ne Allah, haƙiƙa, Mai gafara ne, Mai jin ƙai

[19] Kuma Allah Yana sanin abin da kuke asirtawa da abin da kuke bayyanawa

[20] Kuma waɗanda suke kira, baicin Allah, ba su halicci kome ba, kuma su ne ake halittawa

[21] Matattu ne, ba su da rai, kuma ba su san a wane lokaci ake tayar da su ba

[22] Abin bautawarku, abin bautawa ne guda, to, waɗanda ba su yin imani da Lahira, zukatansu masu musu ne, kuma su makangara ne

[23] Haƙiƙa, lalle ne, Allah Yana sanin abin da suke asirtawa da abin da suke bayyanawa. Lalle ne Shi, ba Ya Son masu girman kai

[24] Idan aka ce musu: "Mene ne Ubangijinku Ya saukar?" Sai su ce: "Tatsuniyoyin mutanen farko

[25] Domin su ɗauki zunubansu cikakku a Ranar ¡iyama, kuma daga zunuban waɗanda suke ɓatarwa ba da wani ilmi ba. To, abin da suke ɗauka na zunubi ya munana

[26] Lalle ne waɗanda suke a gabaninsu sun yi makirci, sai Allah Ya je wa gininsu daga harsashensa,* sai rufi ya faɗa a kansu daga bisansu, kuma azaba ta je musu daga inda ba su sani ba

[27] Sa'an nan a Ranar ¡iyama (Allah) Yana kunyata su, kuma Yana cewa: "Ina abokan tarayyaTa, waɗanda kuka kasance kuna gaba a cikin ɗaukaka sha'aninsu?" Waɗanda aka bai wa ilmi suka ce: "Lalle ne wulakanci a yau da cuta sun tabbata a kan kafirai

[28] Waɗanda malaiku suke karɓar rayukansu suna masu zaluntar kansu. Sai suka jefa neman sulhu (suka ce) "Ba mu kasance muna aikata wani mummunan aiki ba." Kayya! Lalle Allah ne Masani ga abin da kuka kasance kuna aikatawa

[29] Sai ku shiga ƙofofin Jahannama, kuna madawwama a cikinta. Sa'an nan tir da mazaunin masu girman kai

[30] Kuma aka ce wa waɗanda suka yi taƙawa, "Mene ne Ubangijinku Ya saukar?" Suka ce, "Alheri Ya saukar, ga waɗanda suka kyautata a cikin wannan duniya akwai wani abu mai kyau, kuma haƙiƙa, Lahira ce mafi alheri." Kuma haƙiƙa, madalla da gidan masu taƙawa

[31] Gidajen Aljannar zama suna shigarsu, ƙoramu suna gudana daga ƙarƙashinsu, suna da abin da suke so a cikinsu. Kamar haka Allah ke saka wa masu taƙawa

[32] Waɗanda mala'iku suke karɓar rayukansu suna masu jin daɗin rai, mala'ikun suna cewa. "Aminci ya tabbata a kanku. Ku shiga Aljanna saboda abin da kuka kasance kuna aikatawa

[33] Shin suna jiran wani abu? Face mala'iku su je musu ko kuwa umurnin Ubangijinka. Kamar wancan ne waɗanda suke a gabaninsu, suka aikata. Kuma Allah bai zalunce su ba, kuma amma kansu suka kasance suna zalunta

[34] Sai munanan abubuwan da suka aikata ya same su, kuma abin da suka kasance suna yi na izgili ya wajaba a kansu

[35] Kuma waɗanda suka yi shirki suka ce: "Da Allah Ya so, da bamu bauta wa kome ba, baicinSa, mu ko ubannimmu kuma da ba mu haramta kome ba, baicin abin da Ya haramta." Kamar wancan ne waɗanda suke a gabaninsu suka aikata. To, shin, akwai wani abu a kan Manzanni, face iyarwa bayyananniya

[36] Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun aika a cikin kowace al'umma da wani Manzo (ya ce): "Ku bauta wa Allah, kuma ku nisanci ¦agutu." To, daga gare su akwai wanda Allah Ya shiryar, kuma daga cikinsu akwai wanda ɓata ta wajaba a kansa. Sai ku yi tafiya a cikin ƙasa, sa'an nan ku duba yadda aƙibar masu ƙaryatawa ta kasance

[37] Idan ka yi kwaɗayi a kan shiryuwarsu, to, lalle ne, Allah ba Ya shiryar da wanda yake ɓatarwa, kuma ba su da waɗansu mataimaka

[38] Kuma suka rantse da Allah iyakar rantsuwarsu (cewa) Allah ba ya tayar da wanda yake mutuwa! Na'am, Yana tayarwa. Wa'adi ne (Allah) Ya yi a kanSa tabbatacce, kuma amma mafi yawan mutane ba su sani ba

[39] Domin Ya bayyana musu abin da suke saɓa wa juna a cikinsa, kuma domin waɗan da suka kafirta su sani cewa lalle su ne suka kasance maƙaryata

[40] Abin sani kawai, Maganar Mu ga wani abu idan Mun nufe shi, Mu ce masa, "Ka kasance; sai yana kasancewa

[41] Kuma waɗanda suka yi hijira a cikin sha'anin Allah daga bayan an zalunce su, haƙiƙa Muna zaunar da su a cikin duniya da alheri kuma lalle ladar Lahira ce mafi girma, da sun kasance suna sani

[42] Waɗanda suka yi haƙuri, kuma ga Ubangijinsu suke dogara

[43] Kuma ba Mu aika daga gabaninka ba, face waɗansu mazaje Muna yin wahayi zuwa gare su. Sai ku tambayi mutanen Ambato idan kun kasance ba ku sani ba

[44] Da hujjoji bayyanannu da littattafai kuma Mun saukar da Ambato zuwa gare ka, domin ka bayyana wa mutane abin da aka sassaukar zuwa gare su, kuma don ɗammanin hisu su yi tunani

[45] Shin fa, waɗanda suka yi makircin munanan ayyuka sun amince da Allah, ba zai shafe ƙasa da su ba ko kuwa azaba ba za ta je musu daga inda ba su sani ba

[46] Ko kuwa Ya kama su a cikin jujjuyawarsu? Saboda haka ba su zama masu buwaya ba